Gujarati

Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line

462+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 43 of 462 questions in Gujarati

351
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ $\left|\begin{array}{ccc} 1-x & -2 & 1 \\ -2 & 4-x & -2 \\ 1 & -2 & 1-x \end{array}\right|=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha \beta+\beta \gamma+\gamma \alpha=$
A
$6$
B
$8$
C
$0$
D
$-4$

Solution

(C) બીજ $\alpha, \beta, \gamma$ શોધવા માટે,આપણે નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરીએ: $\left|\begin{array}{ccc} 1-x & -2 & 1 \\ -2 & 4-x & -2 \\ 1 & -2 & 1-x \end{array}\right|=0$.
પ્રથમ હારની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$(1-x)[(4-x)(1-x) - 4] - (-2)[-2(1-x) - (-2)] + 1[4 - (4-x)] = 0$.
$(1-x)[4 - 4x - x + x^2 - 4] + 2[-2 + 2x + 2] + 1[4 - 4 + x] = 0$.
$(1-x)[x^2 - 5x] + 2[2x] + x = 0$.
$x^2 - 5x - x^3 + 5x^2 + 4x + x = 0$.
$-x^3 + 6x^2 = 0$,જેનો અર્થ છે કે $x^3 - 6x^2 = 0$.
આને ત્રિઘાત સમીકરણ $ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a=1, b=-6, c=0, d=0$ મળે છે.
ત્રિઘાત સમીકરણ માટે,બબ્બે બીજનો ગુણાકારનો સરવાળો $\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha = \frac{c}{a}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\alpha \beta + \beta \gamma + \gamma \alpha = \frac{0}{1} = 0$.
352
DifficultMCQ
જો $P, Q$ અને $R$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિકો હોય કે જેથી $\begin{bmatrix} 3x^2+x+3 & 2x^2-x+4 & 7x^2+8x+5 \\ 5x^2+3x+2 & 4x^2-2x-1 & 7x^2+5x+8 \\ 3x^2+2x+5 & 4x^2-x-2 & 3x^2+8x+7 \end{bmatrix} = Px^2+Qx+R$ થાય,તો $\det R = $
A
$0$
B
$136$
C
$48$
D
$-72$

Solution

(B) આપેલ શ્રેણિક સમીકરણ: $\begin{bmatrix} 3x^2+x+3 & 2x^2-x+4 & 7x^2+8x+5 \\ 5x^2+3x+2 & 4x^2-2x-1 & 7x^2+5x+8 \\ 3x^2+2x+5 & 4x^2-x-2 & 3x^2+8x+7 \end{bmatrix} = Px^2+Qx+R$.
શ્રેણિક $R$ શોધવા માટે,આપણે આપેલ પદાવલિમાં $x=0$ મૂકીએ:
$R = \begin{bmatrix} 3(0)^2+0+3 & 2(0)^2-0+4 & 7(0)^2+8(0)+5 \\ 5(0)^2+3(0)+2 & 4(0)^2-2(0)-1 & 7(0)^2+5(0)+8 \\ 3(0)^2+2(0)+5 & 4(0)^2-0-2 & 3(0)^2+8(0)+7 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 & 4 & 5 \\ 2 & -1 & 8 \\ 5 & -2 & 7 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે $R$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$\det R = 3((-1)(7) - (8)(-2)) - 4((2)(7) - (8)(5)) + 5((2)(-2) - (-1)(5))$
$\det R = 3(-7 + 16) - 4(14 - 40) + 5(-4 + 5)$
$\det R = 3(9) - 4(-26) + 5(1)$
$\det R = 27 + 104 + 5 = 136$.
353
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} \alpha^2 & 5 \\ 5 & -\alpha \end{bmatrix}$ અને $\det(A^{10}) = 1024$ હોય,તો $\alpha = $
A
$-2$
B
$-1$
C
$-3$
D
$0$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} \alpha^2 & 5 \\ 5 & -\alpha \end{bmatrix}$.
$A$ નો નિશ્ચાયક $\det(A) = (\alpha^2)(-\alpha) - (5)(5) = -\alpha^3 - 25$ છે.
આપણને $\det(A^{10}) = 1024$ આપેલ છે.
ગુણધર્મ $\det(A^n) = (\det A)^n$ નો ઉપયોગ કરતા,$(\det A)^{10} = 1024$ મળે.
કારણ કે $1024 = 2^{10}$,તેથી $(\det A)^{10} = 2^{10}$,જેનો અર્થ છે કે $\det A = 2$ અથવા $\det A = -2$.
કિસ્સો $1$: $-\alpha^3 - 25 = 2 \Rightarrow -\alpha^3 = 27 \Rightarrow \alpha^3 = -27 \Rightarrow \alpha = -3$.
કિસ્સો $2$: $-\alpha^3 - 25 = -2 \Rightarrow -\alpha^3 = 23 \Rightarrow \alpha^3 = -23 \Rightarrow \alpha = -\sqrt[3]{23}$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$\alpha = -3$ એ સાચો જવાબ છે.
354
EasyMCQ
જો $a, b, c$ એ સમાંતર શ્રેણીના અનુક્રમે $5^{\text{th}}, 8^{\text{th}}, 13^{\text{th}}$ પદો હોય,તો $\left|\begin{array}{ccc}a & 5 & 1 \\ b & 8 & 1 \\ c & 13 & 1\end{array}\right|=$
A
$0$
B
$1$
C
$abc$
D
$520$

Solution

(A) ધારો કે સમાંતર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $A$ અને સામાન્ય તફાવત $D$ છે.
પદો $a = A + 4D$,$b = A + 7D$,અને $c = A + 12D$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
નિશ્ચાયક $\Delta = \begin{vmatrix} a & 5 & 1 \\ b & 8 & 1 \\ c & 13 & 1 \end{vmatrix}$ ધ્યાનમાં લો.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} a & 5 & 1 \\ b-a & 8-5 & 1-1 \\ c-a & 13-5 & 1-1 \end{vmatrix} = \begin{vmatrix} a & 5 & 1 \\ 3D & 3 & 0 \\ 8D & 8 & 0 \end{vmatrix}$.
ત્રીજી સ્તંભની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 1 \cdot [(3D)(8) - (8D)(3)] = 1 \cdot [24D - 24D] = 0$.
355
EasyMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -2 & x & 1 \\ x & 1 & 1 \\ 2 & 3 & -1 \end{bmatrix}$. જો સમીકરણ $\operatorname{det}(A) = 0$ ના બીજ $l$ અને $m$ હોય,તો $l^3 - m^3$ ની કિંમત શોધો.
A
$35$
B
$-35$
C
$19$
D
$-19$

Solution

(C) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} -2 & x & 1 \\ x & 1 & 1 \\ 2 & 3 & -1 \end{bmatrix}$ છે.
નિશ્ચાયક $\operatorname{det}(A) = -2(-1 - 3) - x(-x - 2) + 1(3x - 2) = 0$ થાય.
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા: $-2(-4) - x(-x - 2) + 3x - 2 = 0$.
$8 + x^2 + 2x + 3x - 2 = 0$.
$x^2 + 5x + 6 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(x + 2)(x + 3) = 0$.
તેથી બીજ $l = -2$ અને $m = -3$ મળે છે.
આપણે $l^3 - m^3$ શોધવાનું છે.
જો $l = -2$ અને $m = -3$ લઈએ,તો $l^3 - m^3 = (-2)^3 - (-3)^3 = -8 - (-27) = -8 + 27 = 19$.
તેથી સાચો જવાબ $19$ છે.
356
EasyMCQ
જો $b$ અને $c$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,$A = \begin{bmatrix} 1 & b & c \\ b & 2 & 3 \\ c & 3 & 4 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & b & c \\ -b & 0 & 2 \\ -c & -2 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\det(A+B) = $
A
$3$
B
$1$
C
$-1$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિકો $A = \begin{bmatrix} 1 & b & c \\ b & 2 & 3 \\ c & 3 & 4 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & b & c \\ -b & 0 & 2 \\ -c & -2 & 0 \end{bmatrix}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે સરવાળો $A+B$ શોધીએ:
$A+B = \begin{bmatrix} 1+0 & b+b & c+c \\ b-b & 2+0 & 3+2 \\ c-c & 3-2 & 4+0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 2b & 2c \\ 0 & 2 & 5 \\ 0 & 1 & 4 \end{bmatrix}$.
હવે,આપણે પરિણામી શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$\det(A+B) = \begin{vmatrix} 1 & 2b & 2c \\ 0 & 2 & 5 \\ 0 & 1 & 4 \end{vmatrix}$.
પ્રથમ સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\det(A+B) = 1 \times \begin{vmatrix} 2 & 5 \\ 1 & 4 \end{vmatrix} - 0 + 0 = 1 \times (2 \times 4 - 5 \times 1) = 1 \times (8 - 5) = 3$.
357
MediumMCQ
જે સમીકરણના બીજ એ $\left|\begin{array}{ccc}1 & -3 & 1 \\ 1 & 6 & 4 \\ 1 & 3x & x^2\end{array}\right|=0$ સમીકરણના બીજ સમાન હોય તે સમીકરણ કયું છે?
A
$x^2+x+2=0$
B
$x^2+x-2=0$
C
$x^2+2x+2=0$
D
$x^2-x-2=0$

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left|\begin{array}{ccc}1 & -3 & 1 \\ 1 & 6 & 4 \\ 1 & 3x & x^2\end{array}\right|=0$
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(6x^2 - 12x) - (-3)(x^2 - 4) + 1(3x - 6) = 0$
$6x^2 - 12x + 3(x^2 - 4) + 3x - 6 = 0$
$6x^2 - 12x + 3x^2 - 12 + 3x - 6 = 0$
સમાન પદોને ભેગા કરતા:
$9x^2 - 9x - 18 = 0$
આખા સમીકરણને $9$ વડે ભાગતા:
$x^2 - x - 2 = 0$
આમ,માંગેલ સમીકરણ $x^2 - x - 2 = 0$ છે.
358
EasyMCQ
$\begin{vmatrix} b+c & a & a \\ b & c+a & b \\ c & c & a+b \end{vmatrix}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$abc$
B
$(a+b)(b+c)(c+a)$
C
$4abc$
D
$(a-b)(b-c)(c-a)$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta = \begin{vmatrix} b+c & a & a \\ b & c+a & b \\ c & c & a+b \end{vmatrix}$.
$C_1 \to C_1 + C_2 + C_3$ લેતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} 2(a+b+c) & a & a \\ 2(a+b+c) & c+a & b \\ 2(a+b+c) & c & a+b \end{vmatrix}$.
$C_1$ માંથી $2(a+b+c)$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = 2(a+b+c) \begin{vmatrix} 1 & a & a \\ 1 & c+a & b \\ 1 & c & a+b \end{vmatrix}$.
$R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લેતા:
$\Delta = 2(a+b+c) \begin{vmatrix} 1 & a & a \\ 0 & c & b-a \\ 0 & c-a & b \end{vmatrix}$.
$C_1$ ની સાપેક્ષ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 2(a+b+c) [1(c(b) - (b-a)(c-a))]$.
$\Delta = 2(a+b+c) [bc - (bc - ab - ac + a^2)]$.
$\Delta = 2(a+b+c) [ab + ac - a^2]$.
$\Delta = 2a(a+b+c) (b+c-a)$.
359
EasyMCQ
$\left|\begin{array}{ccc}a & b & c \\ a-b & b-c & c-a \\ b+c & c+a & a+b\end{array}\right|=$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$a^3+b^3+c^3+3abc$
B
$a^3+b^3+c^3-3abc$
C
$a^3+b^3+c^3-6abc$
D
$a^3+b^3+c^3+6abc$

Solution

(B) ધારો કે $\Delta = \begin{vmatrix} a & b & c \\ a-b & b-c & c-a \\ b+c & c+a & a+b \end{vmatrix}$
$R_2 \to R_2 - R_1$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} a & b & c \\ -b & -c & -a \\ b+c & c+a & a+b \end{vmatrix}$
$R_3 \to R_3 + R_2$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\Delta = \begin{vmatrix} a & b & c \\ -b & -c & -a \\ c & a & b \end{vmatrix}$
$R_1$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = a(-bc - (-a^2)) - b(-b^2 - (-ac)) + c(-ab - (-c^2))$
$\Delta = a(a^2 - bc) - b(ac - b^2) + c(c^2 - ab)$
$\Delta = a^3 - abc - abc + b^3 + c^3 - abc$
$\Delta = a^3 + b^3 + c^3 - 3abc$
360
MediumMCQ
જો $\left|\begin{array}{lll}x & x^2 & 1+x^3 \\ y & y^2 & 1+y^3 \\ z & z^2 & 1+z^3\end{array}\right|=0$ અને $x, y, z$ બધા ભિન્ન હોય,તો $x y z=$
A
$-1$
B
$1$
C
$0$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ છે: $\begin{vmatrix} x & x^2 & 1+x^3 \\ y & y^2 & 1+y^3 \\ z & z^2 & 1+z^3 \end{vmatrix} = 0$
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને,આપણે ત્રીજા સ્તંભને વિભાજિત કરી શકીએ છીએ:
$\begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix} + \begin{vmatrix} x & x^2 & x^3 \\ y & y^2 & y^3 \\ z & z^2 & z^3 \end{vmatrix} = 0$
બીજા નિશ્ચાયકની હારમાંથી $x, y, z$ સામાન્ય લેતા:
$\begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix} + xyz \begin{vmatrix} 1 & x & x^2 \\ 1 & y & y^2 \\ 1 & z & z^2 \end{vmatrix} = 0$
બીજા નિશ્ચાયકના સ્તંભોને પ્રથમ નિશ્ચાયક સાથે મેળવવા માટે ગોઠવતા:
$\begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix} + xyz \begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix} = 0$
$(1 + xyz) \begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix} = 0$
નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} x & x^2 & 1 \\ y & y^2 & 1 \\ z & z^2 & 1 \end{vmatrix}$ એ વેન્ડરમોન્ડ પ્રકારનો નિશ્ચાયક છે જે $(x-y)(y-z)(z-x)$ બરાબર થાય છે.
કારણ કે $x, y, z$ ભિન્ન છે,તેથી $(x-y)(y-z)(z-x) \neq 0$.
તેથી,$1 + xyz = 0$,જેનો અર્થ છે કે $xyz = -1$.
361
EasyMCQ
જો $\left|\begin{array}{cc}x^3+2 x^2+3 x-2 & x^2+2 x+4 \\ x^3-x^2-2 x-1 & 3 x^3-2 x^2+4 x-2\end{array}\right| = a x^6+b x^5+c x^4+d x^3+e x^2+f x+g$ હોય,તો $a+b+c+d+e+f$ ની કિંમત શોધો.
A
$23$
B
$25$
C
$21$
D
$20$

Solution

(B) ધારો કે $P(x) = \left|\begin{array}{cc}x^3+2 x^2+3 x-2 & x^2+2 x+4 \\ x^3-x^2-2 x-1 & 3 x^3-2 x^2+4 x-2\end{array}\right| = a x^6+b x^5+c x^4+d x^3+e x^2+f x+g$.
$a+b+c+d+e+f$ શોધવા માટે,આપણે જાણીએ છીએ કે $P(1) = a+b+c+d+e+f+g$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયકમાં $x=1$ મૂકીને $P(1)$ ની ગણતરી કરો:
$P(1) = \left|\begin{array}{cc}1+2+3-2 & 1+2+4 \\ 1-1-2-1 & 3-2+4-2\end{array}\right| = \left|\begin{array}{cc}4 & 7 \\ -3 & 3\end{array}\right| = (4)(3) - (7)(-3) = 12 + 21 = 33$.
ત્યારબાદ,નિશ્ચાયકમાં $x=0$ મૂકીને $g$ ની કિંમત શોધો:
$g = P(0) = \left|\begin{array}{cc}-2 & 4 \\ -1 & -2\end{array}\right| = (-2)(-2) - (4)(-1) = 4 + 4 = 8$.
કારણ કે $P(1) = a+b+c+d+e+f+g$,તેથી $33 = (a+b+c+d+e+f) + 8$.
આમ,$a+b+c+d+e+f = 33 - 8 = 25$.
362
EasyMCQ
ધારો કે $0 \neq a \in \mathbb{Z}$ અને $A = \begin{bmatrix} a & a & a-y \\ a & a+x & a \\ a & a & a \end{bmatrix}$ એક શ્રેણિક છે. તો,સમીકરણ $\det(A) = 16$ શું દર્શાવે છે?
A
પરવલય
B
વર્તુળ
C
ઉપવલય
D
લંબ અતિવલય

Solution

(D) આપણી પાસે છે,$\det(A) = \begin{vmatrix} a & a & a-y \\ a & a+x & a \\ a & a & a \end{vmatrix}$.
સ્તંભ પ્રક્રિયા $C_1 \rightarrow C_1 - C_3$ લાગુ કરતા:
$\det(A) = \begin{vmatrix} y & a & a-y \\ 0 & a+x & a \\ 0 & a & a \end{vmatrix}$.
પ્રથમ સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\det(A) = y \cdot \begin{vmatrix} a+x & a \\ a & a \end{vmatrix} - 0 + 0$.
$\det(A) = y(a(a+x) - a^2) = y(a^2 + ax - a^2) = axy$.
આપેલ છે કે $\det(A) = 16$,તેથી $axy = 16$,જેનો અર્થ થાય છે $xy = \frac{16}{a}$.
અહીં $a$ એ શૂન્યતર અચળાંક હોવાથી,આ સમીકરણ $xy = k$ સ્વરૂપનું છે,જે લંબ અતિવલય દર્શાવે છે.
363
EasyMCQ
જો $\Delta_k=\left|\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & k & k-1 \\ 0 & k-1 & k\end{array}\right|$ હોય,તો $\Delta_1+\Delta_2+\ldots+\Delta_{20}$ ની કિંમત શોધો.
A
$200$
B
$40$
C
$0$
D
$400$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\Delta_k = \left|\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & k & k-1 \\ 0 & k-1 & k \end{array}\right|$.
પ્રથમ હારને અનુરૂપ વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta_k = 1 \cdot (k \cdot k - (k-1) \cdot (k-1)) - 0 + 0$
$\Delta_k = k^2 - (k-1)^2$
નિત્યસમ $a^2 - b^2 = (a-b)(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\Delta_k = (k - (k-1))(k + (k-1)) = 1 \cdot (2k-1) = 2k-1$.
આપણે સરવાળો $S = \sum_{k=1}^{20} \Delta_k = \sum_{k=1}^{20} (2k-1)$ શોધવાનો છે.
આ પ્રથમ $20$ એકી સંખ્યાઓનો સરવાળો છે,જે $n^2$ દ્વારા મળે છે જ્યાં $n=20$.
$S = 20^2 = 400$.
વૈકલ્પિક રીતે,ટેલિસ્કોપિંગ સરવાળાના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\Delta_k = k^2 - (k-1)^2$
$\sum_{k=1}^{20} \Delta_k = (1^2 - 0^2) + (2^2 - 1^2) + (3^2 - 2^2) + \ldots + (20^2 - 19^2) = 20^2 - 0^2 = 400$.
364
EasyMCQ
$x$ ની કઈ કિંમતો માટે આપેલ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ccc}-x & x & 2 \\ 2 & x & -x \\ x & -2 & -2\end{array}\right]$ અસામાન્ય (non-singular) બનશે?
A
$-2 \leq x \leq 2$
B
$2$ અને $-2$ સિવાયના તમામ $x$ માટે
C
$x \geq 2$
D
$x \leq -2$

Solution

(B) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}-x & x & 2 \\ 2 & x & -x \\ x & -2 & -2\end{array}\right]$.
શ્રેણિક $A$ અસામાન્ય (non-singular) ત્યારે જ કહેવાય જો તેનો નિશ્ચાયક $|A| \neq 0$ હોય.
નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરતા:
$|A| = -x \begin{vmatrix} x & -x \\ -2 & -2 \end{vmatrix} - x \begin{vmatrix} 2 & -x \\ x & -2 \end{vmatrix} + 2 \begin{vmatrix} 2 & x \\ x & -2 \end{vmatrix}$
$|A| = -x(-2x - 2x) - x(-4 + x^2) + 2(-4 - x^2)$
$|A| = -x(-4x) + 4x - x^3 - 8 - 2x^2$
$|A| = 4x^2 + 4x - x^3 - 8 - 2x^2$
$|A| = -x^3 + 2x^2 + 4x - 8$
શ્રેણિક અસામાન્ય હોવા માટે,$|A| \neq 0$ હોવું જોઈએ:
$-x^3 + 2x^2 + 4x - 8 \neq 0$
$-(x^3 - 2x^2 - 4x + 8) \neq 0$
$-(x^2(x - 2) - 4(x - 2)) \neq 0$
$-(x^2 - 4)(x - 2) \neq 0$
$-(x - 2)(x + 2)(x - 2) \neq 0$
$-(x - 2)^2(x + 2) \neq 0$
તેથી,$x \neq 2$ અને $x \neq -2$.
આમ,$2$ અને $-2$ સિવાયના તમામ $x$ માટે શ્રેણિક અસામાન્ય છે.
365
MediumMCQ
જો $a, b$ અને $c$ એવી વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે કે જેથી $a^2+b^2+c^2-ab-bc-ac \leq 0$ થાય,તો નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{ccc} (a-b+1)^5 & b^7-c^7 & c^9-a^9 \\ a^{11}-b^{11} & (b-c+2)^3 & c^{13}-a^{13} \\ a^{15}-b^{15} & b^{17}-c^{17} & (c-a+3)^1 \end{array}\right|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$2abc$
B
$0$
C
$24abc$
D
$24$

Solution

(D) આપેલ અસમતા $a^2+b^2+c^2-ab-bc-ca \leq 0$ છે.
$2$ વડે ગુણતા અને ગોઠવતા,આપણને $(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2 \leq 0$ મળે છે.
વાસ્તવિક સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો હંમેશા અ-ઋણ હોવાથી,આ માત્ર ત્યારે જ શક્ય છે જો $a-b=0$,$b-c=0$,અને $c-a=0$ હોય,જેનો અર્થ છે કે $a=b=c$.
નિશ્ચાયકમાં $a=b=c$ મૂકતા:
$\left|\begin{array}{ccc} (a-a+1)^5 & a^7-a^7 & a^9-a^9 \\ a^{11}-a^{11} & (a-a+2)^3 & a^{13}-a^{13} \\ a^{15}-a^{15} & a^{17}-a^{17} & (a-a+3)^1 \end{array}\right|$
$= \left|\begin{array}{ccc} 1^5 & 0 & 0 \\ 0 & 2^3 & 0 \\ 0 & 0 & 3^1 \end{array}\right|$
$= \left|\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 8 & 0 \\ 0 & 0 & 3 \end{array}\right| = 1 \times 8 \times 3 = 24$.
366
MediumMCQ
જો નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{ccc}\cos 2x & \sin^2 x & \cos 2x \\ \sin^2 x & \cos 2x & \cos^2 x \\ \cos 2x & \cos^2 x & \cos 2x\end{array}\right|$ ને $\cos x$ ના ઘાતાંકોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવે,તો વિસ્તરણમાં અચળ પદ કયું છે?
A
$1$
B
-$1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે $\Delta = \left|\begin{array}{ccc}\cos 2x & \sin^2 x & \cos 2x \\ \sin^2 x & \cos 2x & \cos^2 x \\ \cos 2x & \cos^2 x & \cos 2x\end{array}\right|$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 2x = 2\cos^2 x - 1$ અને $\sin^2 x = 1 - \cos^2 x$.
આ કિંમતો નિશ્ચાયકમાં મૂકતા:
$\Delta = \left|\begin{array}{ccc} 2\cos^2 x - 1 & 1 - \cos^2 x & 2\cos^2 x - 1 \\ 1 - \cos^2 x & 2\cos^2 x - 1 & \cos^2 x \\ 2\cos^2 x - 1 & \cos^2 x & 2\cos^2 x - 1 \end{array}\right|$.
ધારો કે $u = \cos^2 x$. તો નિશ્ચાયક નીચે મુજબ બને છે:
$\Delta = \left|\begin{array}{ccc} 2u-1 & 1-u & 2u-1 \\ 1-u & 2u-1 & u \\ 2u-1 & u & 2u-1 \end{array}\right|$.
$C_1$ માંથી $C_3$ બાદ કરતા:
$\Delta = \left|\begin{array}{ccc} 0 & 1-u & 2u-1 \\ 1-2u & 2u-1 & u \\ 0 & u & 2u-1 \end{array}\right| = \left|\begin{array}{ccc} 0 & 1-u & 2u-1 \\ 1-2u & 2u-1 & u \\ 0 & u & 2u-1 \end{array}\right|$.
$C_1$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = -(1-2u) \left[ (1-u)(2u-1) - u(2u-1) \right] = -(1-2u)(2u-1)(1-u-u) = (2u-1)^2(1-2u) = -(2u-1)^3$.
$u = \cos^2 x$ મૂકતા:
$\Delta = -(2\cos^2 x - 1)^3 = -(8\cos^6 x - 12\cos^4 x + 6\cos^2 x - 1) = -8\cos^6 x + 12\cos^4 x - 6\cos^2 x + 1$.
અચળ પદ એ $\cos x$ થી સ્વતંત્ર પદ છે,જે $1$ છે.
367
EasyMCQ
જો $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} x-3 & 2x^2-18 & 3x^3-81 \\ x-5 & 2x^2-50 & 4x^3-500 \\ 1 & 2 & 3 \end{array} \right|$ હોય,તો $f(1)f(3) + f(3)f(5) + f(5)f(1)$ ની કિંમત શોધો.
A
$f(1)$
B
$f(3)$
C
$f(1) + f(3)$
D
$f(1) + f(5)$

Solution

(B) આપેલ છે કે $f(x) = \left| \begin{array}{ccc} x-3 & 2(x^2-9) & 3(x^3-27) \\ x-5 & 2(x^2-25) & 4(x^3-125) \\ 1 & 2 & 3 \end{array} \right|$.
પ્રથમ હારમાંથી $(x-3)$ અને બીજી હારમાંથી $(x-5)$ સામાન્ય લેતા:
$f(x) = (x-3)(x-5) \left| \begin{array}{ccc} 1 & 2(x+3) & 3(x^2+3x+9) \\ 1 & 2(x+5) & 4(x^2+5x+25) \\ 1 & 2 & 3 \end{array} \right|$.
આ પદાવલિ પરથી સ્પષ્ટ છે કે $f(3) = 0$ અને $f(5) = 0$ થાય છે.
હવે $f(1)f(3) + f(3)f(5) + f(5)f(1)$ માં આ કિંમતો મૂકતા:
$f(1)(0) + (0)(0) + (0)f(1) = 0$.
કારણ કે $f(3) = 0$ છે,તેથી અભિવ્યક્તિનું મૂલ્ય $f(3)$ થાય છે.
368
EasyMCQ
જો $\left|\begin{array}{ccc} k-2 & 2k-3 & 3k-4 \\ k-4 & 2k-9 & 3k-16 \\ k-8 & 2k-27 & 3k-64 \end{array}\right|=0$ હોય,તો '$k$' ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ નિશ્ચાયક સમીકરણ: $\left|\begin{array}{ccc} k-2 & 2k-3 & 3k-4 \\ k-4 & 2k-9 & 3k-16 \\ k-8 & 2k-27 & 3k-64 \end{array}\right|=0$.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left|\begin{array}{ccc} k-2 & 2k-3 & 3k-4 \\ -2 & -6 & -12 \\ -6 & -24 & -60 \end{array}\right|=0$.
$R_2$ માંથી $-2$ અને $R_3$ માંથી $-6$ સામાન્ય લેતા:
$(-2) \times (-6) \left|\begin{array}{ccc} k-2 & 2k-3 & 3k-4 \\ 1 & 3 & 6 \\ 1 & 4 & 10 \end{array}\right|=0$.
$12 \left|\begin{array}{ccc} k-2 & 2k-3 & 3k-4 \\ 1 & 3 & 6 \\ 1 & 4 & 10 \end{array}\right|=0$.
પ્રથમ હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$(k-2)(30-24) - (2k-3)(10-6) + (3k-4)(4-3) = 0$.
$(k-2)(6) - (2k-3)(4) + (3k-4)(1) = 0$.
$6k - 12 - 8k + 12 + 3k - 4 = 0$.
$k - 4 = 0 \implies k = 4$.
369
EasyMCQ
કોઈપણ $a, b, c \in R$ માટે,નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{lll}bc & b+c & 1 \\ ca & c+a & 1 \\ ab & a+b & 1\end{array}\right|$ ની કિંમત શું થાય?
A
$a(b^2-c^2)+b(c^2-a^2)+c(a^2-b^2)$
B
$a(b-c)+b(c-a)+c(a-b)$
C
$(a-b)(b-c)(c-a)$
D
$abc$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta = \left|\begin{array}{lll}bc & b+c & 1 \\ ca & c+a & 1 \\ ab & a+b & 1\end{array}\right|$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = \left|\begin{array}{ccc}bc & b+c & 1 \\ c(a-b) & a-b & 0 \\ b(a-c) & a-c & 0\end{array}\right|$.
$R_2$ માંથી $(a-b)$ અને $R_3$ માંથી $(a-c)$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = (a-b)(a-c) \left|\begin{array}{ccc}bc & b+c & 1 \\ c & 1 & 0 \\ b & 1 & 0\end{array}\right|$.
$R_3 \rightarrow R_3 - R_2$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = (a-b)(a-c) \left|\begin{array}{ccc}bc & b+c & 1 \\ c & 1 & 0 \\ b-c & 0 & 0\end{array}\right|$.
ત્રીજા સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = (a-b)(a-c) \cdot 1 \cdot [0 - (b-c)] = (a-b)(a-c)(-(b-c)) = (a-b)(b-c)(c-a)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.
370
EasyMCQ
$\left|\begin{array}{lll}125 & 5 & 25 \\ 343 & 7 & 49 \\ 729 & 9 & 81\end{array}\right|=$ ($!$ માં)
A
$9$
B
$6$
C
$8$
D
$7$

Solution

(D) ધારો કે $\Delta = \left|\begin{array}{lll}125 & 5 & 25 \\ 343 & 7 & 49 \\ 729 & 9 & 81\end{array}\right|$.
$R_1$ માંથી $5$,$R_2$ માંથી $7$ અને $R_3$ માંથી $9$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = (5 \cdot 7 \cdot 9) \left|\begin{array}{lll}25 & 1 & 5 \\ 49 & 1 & 7 \\ 81 & 1 & 9\end{array}\right|$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = 315 \left|\begin{array}{lll}25 & 1 & 5 \\ 24 & 0 & 2 \\ 56 & 0 & 4\end{array}\right|$.
બીજા સ્તંભને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$\Delta = 315 \cdot (-1) \cdot \left|\begin{array}{ll}24 & 2 \\ 56 & 4\end{array}\right|$.
$\Delta = -315 \cdot (24 \cdot 4 - 56 \cdot 2) = -315 \cdot (96 - 112) = -315 \cdot (-16) = 5040$.
કારણ કે $7! = 7 \cdot 6 \cdot 5 \cdot 4 \cdot 3 \cdot 2 \cdot 1 = 5040$,તેથી જવાબ $7!$ છે.
371
MediumMCQ
જો $\left|\begin{array}{lll}a & a^3 & a^4 \\ b & b^3 & b^4 \\ c & c^3 & c^4\end{array}\right|=k(a-b)(b-c)(c-a)$ હોય,તો $k=$
A
$abc(ab+bc+ca)$
B
$4(ab+bc+ca)(abc)$
C
$abc$
D
$ab+bc+ca$

Solution

(A) આપેલ નિશ્ચાયક $\Delta = \left|\begin{array}{lll}a & a^3 & a^4 \\ b & b^3 & b^4 \\ c & c^3 & c^4\end{array}\right|$ છે.
$R_1, R_2, R_3$ માંથી અનુક્રમે $a, b, c$ સામાન્ય લેતા,આપણને $\Delta = abc \left|\begin{array}{lll}1 & a^2 & a^3 \\ 1 & b^2 & b^3 \\ 1 & c^2 & c^3\end{array}\right|$ મળે છે.
$R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\Delta = abc \left|\begin{array}{lll}1 & a^2 & a^3 \\ 0 & b^2-a^2 & b^3-a^3 \\ 0 & c^2-a^2 & c^3-a^3\end{array}\right|$.
$R_2$ માંથી $(b-a)$ અને $R_3$ માંથી $(c-a)$ સામાન્ય લેતા:
$\Delta = abc(b-a)(c-a) \left|\begin{array}{lll}1 & a^2 & a^3 \\ 0 & b+a & b^2+ab+a^2 \\ 0 & c+a & c^2+ac+a^2\end{array}\right|$.
$C_1$ ની સાપેક્ષે વિસ્તરણ કરતા: $\Delta = abc(b-a)(c-a) [(c+a)(b^2+ab+a^2) - (b+a)(c^2+ac+a^2)]$.
કૌંસની અંદરની પદાવલિનું સાદુંરૂપ આપતા: $(cb^2+abc+a^2c+ab^2+a^2b+a^3) - (bc^2+abc+a^2b+ac^2+a^2c+a^3) = cb^2+ab^2-bc^2-ac^2 = b^2c-bc^2+ab^2-ac^2 = bc(b-c) + a(b-c)(b+c) = (b-c)(bc+ab+ac)$.
આમ,$\Delta = abc(b-a)(c-a)(b-c)(ab+bc+ca) = abc(a-b)(b-c)(c-a)(ab+bc+ca)$.
$k(a-b)(b-c)(c-a)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = abc(ab+bc+ca)$ મળે છે.
372
EasyMCQ
જો $a, b, c$ ભિન્ન ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{lll}a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b\end{array}\right|$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$< 0$
B
$> 0$
C
$0$
D
$\geq 0$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left|\begin{array}{lll}a & b & c \\ b & c & a \\ c & a & b\end{array}\right|$.
$C_1 \rightarrow C_1 + C_2 + C_3$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$A = \left|\begin{array}{lll}a+b+c & b & c \\ a+b+c & c & a \\ a+b+c & a & b\end{array}\right| = (a+b+c) \left|\begin{array}{lll}1 & b & c \\ 1 & c & a \\ 1 & a & b\end{array}\right|$.
$R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$A = (a+b+c) \left|\begin{array}{ccc}1 & b & c \\ 0 & c-b & a-c \\ 0 & a-b & b-c\end{array}\right|$.
$C_1$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$A = (a+b+c) [(c-b)(b-c) - (a-c)(a-b)]$
$A = -(a+b+c) [a^2 + b^2 + c^2 - ab - bc - ca]$
$A = -\frac{1}{2}(a+b+c) [(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2]$.
આપેલ છે કે $a, b, c$ ભિન્ન ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે,તેથી $(a+b+c) > 0$ અને $[(a-b)^2 + (b-c)^2 + (c-a)^2] > 0$ થાય. તેથી,$A < 0$ મળે.
373
EasyMCQ
નિશ્ચાયક $\left|\begin{array}{lll}b^2-a b & b-c & b c-a c \\ a b-a^2 & a-b & b^2-a b \\ b c-a c & c-a & a b-a^2\end{array}\right|$ નું મૂલ્ય છે
A
$abc$
B
$a+b+c$
C
$0$
D
$ab + bc + ca$

Solution

(C) ધારો કે $D = \left|\begin{array}{lll}b^2-a b & b-c & b c-a c \\ a b-a^2 & a-b & b^2-a b \\ b c-a c & c-a & a b-a^2\end{array}\right|$.
$C_1$ અને $C_3$ માંથી $(b-a)$ સામાન્ય લેતા:
$D = (b-a)(b-a) \left|\begin{array}{lll}b & b-c & c \\ a & a-b & b \\ c & c-a & a\end{array}\right|$.
અહીં $C_2 = C_1 - C_3$ છે.
તેથી,$C_2 - (C_1 - C_3) = 0$.
સ્તંભ $C_2$ ના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોવાથી,નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય $0$ થાય છે.
374
MediumMCQ
જો $A, B, C$ એ ત્રિકોણના ખૂણાઓ હોય,તો સમીકરણોની સંહતિ $-x + y \cos C + z \cos B = 0$,$x \cos C - y + z \cos A = 0$,$x \cos B + y \cos A - z = 0$ ધરાવે છે
A
માત્ર $0$ ઉકેલ
B
બધા જ ત્રિકોણ $\triangle ABC$ માટે શૂન્યેતર ઉકેલ
C
માત્ર $0$ ઉકેલ પરંતુ $A, B, C$ ના અમુક મૂલ્યો માટે
D
જો $\triangle ABC$ સમબાજુ ત્રિકોણ હોય તો શૂન્યેતર ઉકેલ અને બધા ત્રિકોણ માટે નહીં

Solution

(D) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ સમઘાત છે: $-x + y \cos C + z \cos B = 0$,$x \cos C - y + z \cos A = 0$,$x \cos B + y \cos A - z = 0$.
આ સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ ત્યારે જ મળે જો સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોય.
ધારો કે $D = \begin{vmatrix} -1 & \cos C & \cos B \\ \cos C & -1 & \cos A \\ \cos B & \cos A & -1 \end{vmatrix}$.
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા: $D = -1(1 - \cos^2 A) - \cos C(-\cos C - \cos A \cos B) + \cos B(\cos A \cos C + \cos B)$.
$D = -1 + \cos^2 A + \cos^2 C + \cos A \cos B \cos C + \cos A \cos B \cos C + \cos^2 B$.
$D = \cos^2 A + \cos^2 B + \cos^2 C + 2 \cos A \cos B \cos C - 1$.
કોઈપણ ત્રિકોણ $ABC$ માટે,નિત્યસમ $\cos^2 A + \cos^2 B + \cos^2 C + 2 \cos A \cos B \cos C = 1$ ત્યારે જ સાચું છે જો ત્રિકોણ સમબાજુ હોય $(A=B=C=60^\circ)$.
જો $A=B=C=60^\circ$ હોય,તો $\cos A = \cos B = \cos C = 1/2$. આ કિંમતો મૂકતા,$D = 3(1/4) + 2(1/8) - 1 = 3/4 + 1/4 - 1 = 0$.
આમ,સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ માત્ર ત્યારે જ મળે છે જ્યારે ત્રિકોણ સમબાજુ હોય.
375
EasyMCQ
જો $abc \neq 0$ હોય અને સમીકરણોની સંહતિ $x+7ay+2az=0$,$x+6by+2bz=0$,$x+5cy+2cz=0$ ને શૂન્યેતર ઉકેલ હોય,તો $a, b, c$ એ
A
હરાત્મક શ્રેણીમાં છે
B
સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે
C
સમાંતર શ્રેણીમાં છે
D
સમાંતર-સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે

Solution

(A) સુરેખ સમીકરણોની સંહતિને શૂન્યેતર ઉકેલ હોવા માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
સંહતિ છે:
$x + 7ay + 2az = 0$
$x + 6by + 2bz = 0$
$x + 5cy + 2cz = 0$
નિશ્ચાયક $D$ નીચે મુજબ છે:
$D = \begin{vmatrix} 1 & 7a & 2a \\ 1 & 6b & 2b \\ 1 & 5c & 2c \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ સ્તંભની સાપેક્ષમાં નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(12bc - 10bc) - 1(14ac - 10ac) + 1(14ab - 12ab) = 0$
$2bc - 4ac + 2ab = 0$
$2$ વડે ભાગતા:
$bc - 2ac + ab = 0$
$2ac = ab + bc$
બંને બાજુ $abc$ વડે ભાગતા (કારણ કે $abc \neq 0$):
$\frac{2ac}{abc} = \frac{ab}{abc} + \frac{bc}{abc}$
$\frac{2}{b} = \frac{1}{c} + \frac{1}{a}$
આ શરત સૂચવે છે કે $a, b, c$ હરાત્મક શ્રેણીમાં છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
376
EasyMCQ
$x = \frac{a}{b-c}$,$y = \frac{b}{c-a}$,અને $z = \frac{c}{a-b}$ સમીકરણોમાંથી $a, b, c$ નો લોપ કરીને મેળવેલ સમીકરણ કયું છે?
A
$\left|\begin{array}{lll}1 & -x & x \\ 1 & -y & y \\ 1 & -z & z\end{array}\right|=0$
B
$\left|\begin{array}{ccc}1 & -x & x \\ 1 & 1 & -y \\ 1 & z & 1\end{array}\right|=0$
C
$\left|\begin{array}{ccc}1 & -x & x \\ y & 1 & -y \\ -z & z & -1\end{array}\right|=0$
D
$\left|\begin{array}{lll}x & y & 1 \\ y & x & 1 \\ 1 & x & y\end{array}\right|=0$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો:
$x = \frac{a}{b-c} \Rightarrow a - bx + cx = 0$
$y = \frac{b}{c-a} \Rightarrow ay + b - cy = 0$
$z = \frac{c}{a-b} \Rightarrow az - bz - c = 0$
આ સમીકરણોને શ્રેણિક સ્વરૂપમાં નીચે મુજબ લખી શકાય:
$\left|\begin{array}{ccc}1 & -x & x \\ y & 1 & -y \\ z & -z & -1\end{array}\right| \begin{bmatrix} a \\ b \\ c \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 \\ 0 \\ 0 \end{bmatrix}$
$a, b, c$ ના શૂન્યેતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\left|\begin{array}{ccc}1 & -x & x \\ y & 1 & -y \\ z & -z & -1\end{array}\right| = 0$
નિશ્ચાયકના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરીને,આ સમીકરણને નીચે મુજબ લખી શકાય:
$\left|\begin{array}{ccc}1 & -x & x \\ 1 & 1 & -y \\ 1 & z & 1\end{array}\right| = 0$
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.
377
MediumMCQ
જો $a \neq 1, b \neq -1, c \neq -1$ હોય અને સમીકરણોની સંહતિ $x = a(y+z), y = b(z+x), z = c(x+y)$ નો શૂન્યેતર ઉકેલ હોય,તો:
A
$\frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1} = 0$
B
$\frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1} = 1$
C
$\frac{abc}{(a+1)(b+1)(c+1)} = 1$
D
$\frac{a+b+c}{(a+1)(b+1)(c+1)} = 2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ:
$x - ay - az = 0$
$-bx + y - bz = 0$
$-cx - cy + z = 0$
શૂન્યેતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & -a & -a \\ -b & 1 & -b \\ -c & -c & 1 \end{vmatrix} = 0$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(1 - bc) + a(-b - bc) - a(bc + c) = 0$
$1 - bc - ab - abc - abc - ac = 0$
$1 - (ab + bc + ca) - 2abc = 0$
સમીકરણ $x = a(y+z)$ પરથી,આપણને મળે $x = a(x+y+z) - ax$,તેથી $x(1+a) = a(x+y+z)$.
આમ,$\frac{x}{x+y+z} = \frac{a}{a+1}$.
તે જ રીતે,$\frac{y}{x+y+z} = \frac{b}{b+1}$ અને $\frac{z}{x+y+z} = \frac{c}{c+1}$.
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$\frac{x+y+z}{x+y+z} = \frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1}$.
શૂન્યેતર ઉકેલ હોવાથી,$x+y+z \neq 0$,તેથી:
$1 = \frac{a}{a+1} + \frac{b}{b+1} + \frac{c}{c+1}$.
378
EasyMCQ
$\theta$ ના મૂલ્યોનો સમૂહ જેના માટે સમીકરણોની સિસ્ટમ $(\sin 3 \theta) x-y+z=0$,$(\cos 2 \theta) x+4 y+3 z=0, 2 x+7 y+7 z=0$ નો બિન-તુચ્છ ઉકેલ મળે,તે છે
A
$(n+1) \frac{\pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{4}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
B
$(n-1) \frac{\pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{3}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
C
$\frac{n \pi}{2}+(-1)^n \frac{\pi}{6}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)
D
$n \pi+(-1)^n \frac{\pi}{6}$ (જ્યાં $n$ કોઈ પણ પૂર્ણાંક છે)

Solution

(D) બિન-તુચ્છ ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta = 0$.
$\left|\begin{array}{ccc} \sin 3 \theta & -1 & 1 \\ \cos 2 \theta & 4 & 3 \\ 2 & 7 & 7 \end{array}\right| = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$\sin 3 \theta (28 - 21) - (-1) (7 \cos 2 \theta - 6) + 1 (7 \cos 2 \theta - 8) = 0$
$7 \sin 3 \theta + 7 \cos 2 \theta - 6 + 7 \cos 2 \theta - 8 = 0$
$7 \sin 3 \theta + 14 \cos 2 \theta - 14 = 0$
$7$ વડે ભાગતા:
$\sin 3 \theta + 2 \cos 2 \theta - 2 = 0$
$\sin 3 \theta = 3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta$ અને $\cos 2 \theta = 1 - 2 \sin^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$(3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta) + 2(1 - 2 \sin^2 \theta) - 2 = 0$
$3 \sin \theta - 4 \sin^3 \theta + 2 - 4 \sin^2 \theta - 2 = 0$
$-\sin \theta (4 \sin^2 \theta + 4 \sin \theta - 3) = 0$
$-\sin \theta (2 \sin \theta - 1)(2 \sin \theta + 3) = 0$
કારણ કે કોઈ પણ વાસ્તવિક $\theta$ માટે $2 \sin \theta + 3 \neq 0$,તેથી:
$\sin \theta = 0 \Rightarrow \theta = n \pi$
$\sin \theta = \frac{1}{2} \Rightarrow \theta = n \pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$
આમ,$\theta$ ના મૂલ્યોનો સમૂહ $\theta = n \pi$ અથવા $\theta = n \pi + (-1)^n \frac{\pi}{6}$ છે.
379
MediumMCQ
જો $a, b, c$ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને જો સમીકરણો $(a-1) x=y+z, (b-1) y=z+x, (c-1) z=x+y$ નો ઉકેલ શૂન્યતર (non-trivial) હોય,તો $ab+bc+ca=$
A
$a^2 b^2 c^2$
B
$0$
C
$abc$
D
$a+b+c$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમ નીચે મુજબ છે:
$(a-1)x - y - z = 0$
$-x + (b-1)y - z = 0$
$-x - y + (c-1)z = 0$
શૂન્યતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} a-1 & -1 & -1 \\ -1 & b-1 & -1 \\ -1 & -1 & c-1 \end{vmatrix} = 0$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$(a-1)((b-1)(c-1) - 1) + 1(-(c-1) - 1) - 1(1 + (b-1)) = 0$
$(a-1)(bc - b - c + 1 - 1) + (-c + 1 - 1) - (1 + b - 1) = 0$
$(a-1)(bc - b - c) - c - b = 0$
$abc - ab - ac - bc + b + c - c - b = 0$
$abc - ab - ac - bc = 0$
તેથી,$ab + bc + ca = abc$.
380
DifficultMCQ
$t$ ની એવી કેટલી વાસ્તવિક કિંમતો છે જેના માટે સમપરિમાણીય સમીકરણોની સિસ્ટમ
$\begin{aligned}
t x+(t+1) y+(t-1) z &=0 \\
(t+1) x+t y+(t+2) z &=0 \\
(t-1) x+(t+2) y+t z &=0
\end{aligned}$
નો ઉકેલ અશૂન્ય (non-trivial) મળે?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) સમપરિમાણીય સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ માટે અશૂન્ય ઉકેલ મેળવવા માટે,સહગુણક શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} t & t+1 & t-1 \\ t+1 & t & t+2 \\ t-1 & t+2 & t \end{bmatrix}$ માટે,આપણે $|A| = 0$ લઈએ.
$|A| = \begin{vmatrix} t & t+1 & t-1 \\ t+1 & t & t+2 \\ t-1 & t+2 & t \end{vmatrix} = 0$.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ લાગુ કરતા:
$|A| = \begin{vmatrix} t & t+1 & t-1 \\ 1 & -1 & 3 \\ -1 & 1 & 1 \end{vmatrix} = 0$.
$R_3$ માં $R_2$ ઉમેરતા $(R_3 \rightarrow R_3 + R_2)$:
$|A| = \begin{vmatrix} t & t+1 & t-1 \\ 1 & -1 & 3 \\ 0 & 0 & 4 \end{vmatrix} = 0$.
ત્રીજી હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$4 \times \begin{vmatrix} t & t+1 \\ 1 & -1 \end{vmatrix} = 0$.
$4 \times (-t - (t+1)) = 0$.
$4 \times (-2t - 1) = 0$.
$-8t - 4 = 0 \implies t = -\frac{1}{2}$.
આમ,$t$ ની માત્ર એક જ વાસ્તવિક કિંમત $(t = -\frac{1}{2})$ મળે છે,તેથી વાસ્તવિક કિંમતોની સંખ્યા $1$ છે.
381
DifficultMCQ
જો સમીકરણોની સિસ્ટમ
$(k+1)^3 x + (k+2)^3 y = (k+3)^3$
$(k+1) x + (k+2) y = k+3$
$x + y = 1$
સુસંગત હોય,તો $k$ ની કિંમત શું છે?
A
$2$
B
$-2$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમ નીચે મુજબ છે:
$(k+1)^3 x + (k+2)^3 y = (k+3)^3$
$(k+1) x + (k+2) y = (k+3)$
$x + y = 1$
સિસ્ટમ સુસંગત હોવા માટે,ઓગમેન્ટેડ મેટ્રિક્સનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ.
ધારો કે $D = \begin{vmatrix} (k+1)^3 & (k+2)^3 & (k+3)^3 \\ (k+1) & (k+2) & (k+3) \\ 1 & 1 & 1 \end{vmatrix} = 0$.
કોલમ ઓપરેશન $C_2 \rightarrow C_2 - C_1$ અને $C_3 \rightarrow C_3 - C_1$ લાગુ કરતા:
$D = \begin{vmatrix} (k+1)^3 & (k+2)^3 - (k+1)^3 & (k+3)^3 - (k+1)^3 \\ (k+1) & (k+2) - (k+1) & (k+3) - (k+1) \\ 1 & 0 & 0 \end{vmatrix} = 0$
$D = \begin{vmatrix} (k+1)^3 & 3k^2 + 9k + 7 & 6k^2 + 24k + 26 \\ (k+1) & 1 & 2 \\ 1 & 0 & 0 \end{vmatrix} = 0$
ત્રીજી હાર (row) મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$1 \cdot [2(3k^2 + 9k + 7) - 1(6k^2 + 24k + 26)] = 0$
$6k^2 + 18k + 14 - 6k^2 - 24k - 26 = 0$
$-6k - 12 = 0$
$-6k = 12 \Rightarrow k = -2$.
382
MediumMCQ
જો $\begin{vmatrix} a & 1 & 1 \\ 1 & b & 1 \\ 1 & 1 & c \end{vmatrix} > 0$ હોય,તો $abc >$
A
$1$
B
$-8$
C
$8$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ નિશ્ચાયક: $\begin{vmatrix} a & 1 & 1 \\ 1 & b & 1 \\ 1 & 1 & c \end{vmatrix} > 0$
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા: $a(bc - 1) - 1(c - 1) + 1(1 - b) > 0$
$abc - a - c + 1 + 1 - b > 0$
$abc + 2 > a + b + c$ . . . . . . $(i)$
સમાંતર મધ્યક-ભૌમિતિક મધ્યકની અસમતા $(AM \geq GM)$ મુજબ:
$\frac{a + b + c}{3} \geq (abc)^{1/3} \Rightarrow a + b + c \geq 3(abc)^{1/3}$ . . . . . . $(ii)$
$(ii)$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$abc + 2 > 3(abc)^{1/3}$
ધારો કે $x = (abc)^{1/3}$,તો $x^3 + 2 > 3x$
$x^3 - 3x + 2 > 0$
$(x - 1)^2(x + 2) > 0$
કારણ કે $(x - 1)^2$ હંમેશા અ-ઋણ છે,અસમતા સાચી રહે તે માટે $x + 2 > 0$ હોવું જોઈએ
$x > -2 \Rightarrow (abc)^{1/3} > -2$
બંને બાજુ ઘન કરતા: $abc > -8$
383
MediumMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & k & k \\ k & -4 & -6 \\ k & -3 & -5 \end{bmatrix}$ એ એક સિંગ્યુલર (અસામાન્ય) શ્રેણિક હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો:
A
માત્ર $k = 2$
B
માત્ર $k = \pm 2$
C
$k$ ની કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી
D
$k$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો

Solution

(D) શ્રેણિક $A$ સિંગ્યુલર કહેવાય જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 0 & k & k \\ k & -4 & -6 \\ k & -3 & -5 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરતા:
$|A| = 0((-4)(-5) - (-6)(-3)) - k(k(-5) - (-6)(k)) + k(k(-3) - (-4)(k))$
$|A| = 0 - k(-5k + 6k) + k(-3k + 4k)$
$|A| = -k(k) + k(k)$
$|A| = -k^2 + k^2 = 0$.
અહીં નિશ્ચાયક $k$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે $0$ થાય છે,તેથી શ્રેણિક $A$ એ $k$ ની તમામ વાસ્તવિક કિંમતો માટે સિંગ્યુલર છે.
384
MediumMCQ
જો $\alpha$ એ સમીકરણ $x^3+6x^2+5x-42=0$ નું વાસ્તવિક બીજ હોય,તો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ccc}\alpha-1 & \alpha+1 & \alpha+2 \\ \alpha-2 & \alpha+3 & \alpha-3 \\ \alpha+4 & \alpha-4 & \alpha+5\end{array}\right]$ નો નિશ્ચાયક શોધો.
A
$90$
B
$120$
C
$-105$
D
$-135$

Solution

(C) સૌ પ્રથમ,સમીકરણ $x^3+6x^2+5x-42=0$ નું વાસ્તવિક બીજ શોધો. $-42$ ના પૂર્ણાંક અવયવો ચકાસતા,આપણને મળે છે કે $x=2$ માટે: $(2)^3+6(2)^2+5(2)-42 = 8+24+10-42 = 0$. તેથી,$\alpha=2$ એ એક બીજ છે.
હવે $\alpha=2$ ને શ્રેણિકમાં મૂકતા:
$M = \left[\begin{array}{ccc}2-1 & 2+1 & 2+2 \\ 2-2 & 2+3 & 2-3 \\ 2+4 & 2-4 & 2+5\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 3 & 4 \\ 0 & 5 & -1 \\ 6 & -2 & 7\end{array}\right]$.
હવે,નિશ્ચાયક $|M|$ ની ગણતરી કરો:
$|M| = 1(5 \times 7 - (-1) \times (-2)) - 3(0 \times 7 - (-1) \times 6) + 4(0 \times (-2) - 5 \times 6)$
$|M| = 1(35 - 2) - 3(0 + 6) + 4(0 - 30)$
$|M| = 1(33) - 3(6) + 4(-30)$
$|M| = 33 - 18 - 120 = -105$.
385
EasyMCQ
જો $\Delta = \begin{vmatrix} 1 & \cos \theta & 1 \\ -\cos \theta & 1 & \cos \theta \\ -1 & -\cos \theta & 1 \end{vmatrix}$ હોય,તો $\Delta$ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[2, 4]$
B
$(2, 4)$
C
$[1, 4]$
D
$[-1, 1]$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & \cos \theta & 1 \\ -\cos \theta & 1 & \cos \theta \\ -1 & -\cos \theta & 1 \end{vmatrix}$.
$R_3 \rightarrow R_3 + R_1$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે છે:
$\Delta = \begin{vmatrix} 1 & \cos \theta & 1 \\ -\cos \theta & 1 & \cos \theta \\ 0 & 0 & 2 \end{vmatrix}$.
$R_3$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા,આપણને મળે છે:
$\Delta = 2(1 + \cos^2 \theta)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $0 \leq \cos^2 \theta \leq 1$,તેથી $1 \leq 1 + \cos^2 \theta \leq 2$.
$2$ વડે ગુણતા,$2 \leq 2(1 + \cos^2 \theta) \leq 4$.
તેથી,$\Delta \in [2, 4]$.
386
DifficultMCQ
જો $60 \hat{i}+3 \hat{j}$,$40 \hat{i}-8 \hat{j}$ અને $a \hat{i}-52 \hat{j}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$-40$
B
$-20$
C
$20$
D
$40$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(60, 3)$,$B(40, -8)$ અને $C(a, -52)$ છે. જો બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો તેમના દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શૂન્ય થાય અથવા રેખાખંડોના ઢાળ સમાન હોય.
નિશ્ચાયકનો ઉપયોગ કરીને સમરેખતાની શરત:
$\left|\begin{array}{ccc} 60 & 3 & 1 \\ 40 & -8 & 1 \\ a & -52 & 1 \end{array}\right|=0$
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$60(-8 - (-52)) - 3(40 - a) + 1(40(-52) - (-8)a) = 0$
$60(44) - 120 + 3a - 2080 + 8a = 0$
$2640 - 120 - 2080 + 11a = 0$
$440 + 11a = 0$
$11a = -440$
$a = -40$
387
EasyMCQ
માત્ર $0$ અથવા $1$ ઘટકો ધરાવતા $2 \times 2$ ક્રમના તમામ નિશ્ચાયકોના સમૂહમાંથી એક નિશ્ચાયક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. પસંદ કરેલ નિશ્ચાયક શૂન્યતર હોય તેની સંભાવના ......... છે.
A
$\frac{4}{8}$
B
$\frac{3}{8}$
C
$\frac{2}{8}$
D
$\frac{5}{8}$

Solution

(B) $2 \times 2$ નિશ્ચાયકમાં $4$ સ્થાનો હોય છે,દરેકને $0$ અથવા $1$ વડે ભરી શકાય છે. આમ,શક્ય નિશ્ચાયકોની કુલ સંખ્યા $2^4 = 16$ છે.
ધારો કે નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} a & b \\ c & d \end{vmatrix} = ad - bc$ છે.
નિશ્ચાયક શૂન્યતર હોય જો $ad - bc \neq 0$,જેનો અર્થ છે કે $ad \neq bc$.
કારણ કે $a, b, c, d \in \{0, 1\}$,$ad$ અને $bc$ ની શક્ય કિંમતો $0$ અથવા $1$ છે.
શરત $ad \neq bc$ નીચેના કિસ્સાઓમાં સાચી પડે છે:
$1$. $ad = 1$ અને $bc = 0$: આનો અર્થ છે $a=1, d=1$ અને $(b=0$ અથવા $c=0)$. $(b, c)$ ની જોડીઓ $(0, 0), (0, 1), (1, 0)$ હોઈ શકે છે. આવા $3$ શ્રેણિકો છે.
$2$. $ad = 0$ અને $bc = 1$: આનો અર્થ છે $b=1, c=1$ અને $(a=0$ અથવા $d=0)$. $(a, d)$ ની જોડીઓ $(0, 0), (0, 1), (1, 0)$ હોઈ શકે છે. આવા $3$ શ્રેણિકો છે.
શૂન્યતર નિશ્ચાયક ધરાવતા શ્રેણિકોની કુલ સંખ્યા $= 3 + 3 = 6$.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $= \frac{6}{16} = \frac{3}{8}$.
388
EasyMCQ
જો $\left| \begin{array}{cc} 2 + 3i & i \\ 1 - 2i & -i \end{array} \right| = x + iy$ હોય,તો $x + y =$
A
$-2$
B
$-4$
C
$-8$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ નિશ્ચાયક: $\left| \begin{array}{cc} 2 + 3i & i \\ 1 - 2i & -i \end{array} \right| = x + iy$
નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા: $(2 + 3i)(-i) - (i)(1 - 2i) = x + iy$
$-2i - 3i^2 - i + 2i^2 = x + iy$
$i^2 = -1$ હોવાથી: $-2i - 3(-1) - i + 2(-1) = x + iy$
$-2i + 3 - i - 2 = x + iy$
$1 - 3i = x + iy$
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા: $x = 1$ અને $y = -3$
તેથી,$x + y = 1 + (-3) = -2$
389
EasyMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \\ 3 & 2 & 1 \end{bmatrix}$ હોય,તો $\det(A)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$5$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક શોધવા માટે,આપણે પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરીએ:
$|A| = \begin{vmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 2 & 1 & 0 \\ 3 & 2 & 1 \end{vmatrix}$
$|A| = 1 \begin{vmatrix} 1 & 0 \\ 2 & 1 \end{vmatrix} - 0 \begin{vmatrix} 2 & 0 \\ 3 & 1 \end{vmatrix} + 1 \begin{vmatrix} 2 & 1 \\ 3 & 2 \end{vmatrix}$
$|A| = 1(1 \times 1 - 0 \times 2) - 0 + 1(2 \times 2 - 1 \times 3)$
$|A| = 1(1 - 0) + 1(4 - 3)$
$|A| = 1(1) + 1(1) = 1 + 1 = 2$
આમ,$\det(A)$ ની કિંમત $2$ છે.
390
MediumMCQ
જો $x^2+y^2+z^2 \neq 0, \quad x=cy+bz, \quad y=az+cx$ અને $z=bx+ay$ હોય,તો $a^2+b^2+c^2+2abc$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$a+b+c$
D
$ab+bc+ca$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણોની સિસ્ટમ:
$x - cy - bz = 0$
$-cx + y - az = 0$
$-bx - ay + z = 0$
કારણ કે $x^2+y^2+z^2 \neq 0$,તેથી આ સિસ્ટમનો શૂન્યેતર ઉકેલ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તેથી,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય થવો જોઈએ:
$\begin{vmatrix} 1 & -c & -b \\ -c & 1 & -a \\ -b & -a & 1 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$1(1 - a^2) - (-c)(-c - ab) + (-b)(ca + b) = 0$
$1 - a^2 - c^2 - abc - abc - b^2 = 0$
$1 - a^2 - b^2 - c^2 - 2abc = 0$
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$a^2 + b^2 + c^2 + 2abc = 1$
391
MediumMCQ
જો $\left[\begin{array}{rrr}1 & -1 & x \\ 1 & x & 1 \\ x & -1 & 1\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત ન હોય,તો $x$ ની વાસ્તવિક કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$0$
D
$1$

Solution

(D) ચોરસ શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત ન હોય જો અને માત્ર જો તેનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોય,એટલે કે $|A| = 0$.
આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 1 & -1 & x \\ 1 & x & 1 \\ x & -1 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
નિશ્ચાયકની ગણતરી કરતા:
$|A| = 1(x - (-1)) - (-1)(1 - x) + x(-1 - x^2) = 0$
$|A| = 1(x + 1) + 1(1 - x) + x(-1 - x^2) = 0$
$|A| = x + 1 + 1 - x - x - x^3 = 0$
$|A| = -x^3 - x + 2 = 0$
$x^3 + x - 2 = 0$
નિરીક્ષણ દ્વારા,જો $x = 1$ લઈએ,તો $1^3 + 1 - 2 = 0$ થાય છે,જે સમીકરણનું સમાધાન કરે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,જો $x = 1$ હોય,તો શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & -1 & 1 \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & -1 & 1 \end{bmatrix}$ બને છે.
અહીં પ્રથમ અને ત્રીજી હાર (અથવા સ્તંભ) સમાન હોવાથી,નિશ્ચાયક $0$ થાય છે.
તેથી,$x$ ની વાસ્તવિક કિંમત $1$ છે.
392
MediumMCQ
જો $\left|\begin{array}{ccc}9 & 25 & 16 \\ 16 & 36 & 25 \\ 25 & 49 & 36\end{array}\right|=K$ હોય,તો $K, K+1$ એ કયા સમીકરણના બીજ છે?
A
$x^2-13 x+42=0$
B
$x^2-15 x+56=0$
C
$x^2-19 x+90=0$
D
$x^2-17 x+72=0$

Solution

(D) ધારો કે નિશ્ચાયક $D = \left|\begin{array}{ccc}9 & 25 & 16 \\ 16 & 36 & 25 \\ 25 & 49 & 36\end{array}\right|$ છે.
હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \to R_2 - R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_2$ લાગુ પાડતા:
$R_2 - R_1 = (16-9, 36-25, 25-16) = (7, 11, 9)$.
$R_3 - R_2 = (25-16, 49-36, 36-25) = (9, 13, 11)$.
હવે,$D = \left|\begin{array}{ccc}9 & 25 & 16 \\ 7 & 11 & 9 \\ 9 & 13 & 11\end{array}\right|$.
$R_3 \to R_3 - R_2$ લાગુ પાડતા:
$D = \left|\begin{array}{ccc}9 & 25 & 16 \\ 7 & 11 & 9 \\ 2 & 2 & 2\end{array}\right| = 2 \left|\begin{array}{ccc}9 & 25 & 16 \\ 7 & 11 & 9 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right|$.
$R_3$ ની સાપેક્ષે વિસ્તરણ કરતા: $D = 2 [1(225-176) - 1(81-112) + 1(99-175)] = 2 [49 + 31 - 76] = 2 [4] = 8$.
આમ,$K = 8$. બીજ $K=8$ અને $K+1=9$ છે.
$8$ અને $9$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $(x-8)(x-9) = x^2 - 17x + 72 = 0$ છે.
393
MediumMCQ
સમીકરણ $\left|\begin{array}{ccc}x & -3 & 2 \\ -1 & -2 & x-1 \\ 1 & x-2 & 3\end{array}\right|=0$ ના તમામ બીજોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$13$
B
$3$
C
$2$
D
$7$

Solution

(B) નિશ્ચાયકનું પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$x[(-2)(3) - (x-1)(x-2)] - (-3)[(-1)(3) - (1)(x-1)] + 2[(-1)(x-2) - (1)(-2)] = 0$
$x[-6 - (x^2 - 3x + 2)] + 3[-3 - x + 1] + 2[-x + 2 + 2] = 0$
$x[-6 - x^2 + 3x - 2] + 3[-x - 2] + 2[-x + 4] = 0$
$x[-x^2 + 3x - 8] - 3x - 6 - 2x + 8 = 0$
$-x^3 + 3x^2 - 8x - 5x + 2 = 0$
$-x^3 + 3x^2 - 13x + 2 = 0$
$x^3 - 3x^2 + 13x - 2 = 0$
$ax^3 + bx^2 + cx + d = 0$ સ્વરૂપના ત્રિઘાત સમીકરણ માટે,બીજોનો સરવાળો $-b/a$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a = 1$ અને $b = -3$ છે.
બીજોનો સરવાળો = $-(-3)/1 = 3$.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Expansion of determinants, Solution of equation in the form of determinants and area of triangle and Equation of Line · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.