Gujarati

Mix Examples-Motion in Plane Questions in Gujarati

Class 11 Physics · 3-2.Motion in Plane · Mix Examples-Motion in Plane

396+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 396 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
$72 \ km/h$ ની રેખીય ઝડપે જઈ રહેલી એક કારના પૈડાંની ત્રિજ્યા $0.250 \ m$ છે. જો બ્રેક લગાડતાં $20$ પરિભ્રમણો બાદ પૈડાં થંભી જાય,તો કારની બ્રેકે ....... $rad \ s^{-2}$ પ્રતિપ્રવેગ ઉત્પન્ન કર્યો કહેવાય. ($.5$ માં)
A
$-25$
B
$-29$
C
$-35$
D
$-45$

Solution

(A) આપેલ છે: રેખીય ઝડપ $v = 72 \ km/h = 72 \times \frac{5}{18} = 20 \ m/s$.
ત્રિજ્યા $r = 0.25 \ m$.
પ્રારંભિક કોણીય વેગ $\omega_0 = \frac{v}{r} = \frac{20}{0.25} = 80 \ rad \ s^{-1}$.
અંતિમ કોણીય વેગ $\omega = 0 \ rad \ s^{-1}$.
પરિભ્રમણોની સંખ્યા $n = 20$.
કુલ કોણીય સ્થાનાંતર $\theta = 2\pi n = 2 \times \pi \times 20 = 40\pi \ rad$.
ગતિના સમીકરણ $\omega^2 = \omega_0^2 + 2\alpha\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0^2 = (80)^2 + 2 \times \alpha \times (40\pi)$
$0 = 6400 + 80\pi\alpha$
$80\pi\alpha = -6400$
$\alpha = -\frac{6400}{80\pi} = -\frac{80}{\pi} \approx -\frac{80}{3.1416} \approx -25.46 \ rad \ s^{-2}$.
નજીકની કિંમત લેતા,આપણને $-25.5 \ rad \ s^{-2}$ મળે છે.
52
MediumMCQ
$2 \; kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થનો $OE$ દિશામાં પ્રારંભિક વેગ $3 \; m/s$ છે અને તેના પર $OE$ ને લંબ એવી $OF$ દિશામાં $4 \; N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે. $4 \; s$ પછી $O$ થી પદાર્થનું સ્થાનાંતર કેટલું હશે ($; m$ માં)?
Question diagram
A
$12$
B
$28$
C
$20$
D
$48$

Solution

(C) આપેલ છે: દળ $m = 2 \; kg$,પ્રારંભિક વેગ $u = 3 \; m/s$ ($OE$ દિશામાં),બળ $F = 4 \; N$ ($OF$ દિશામાં),સમય $t = 4 \; s$.
$OE$ (x-દિશા) માં કોઈ બળ નથી,તેથી પ્રવેગ $a_x = 0$. સ્થાનાંતર $x$:
$x = u_x t = 3 \times 4 = 12 \; m$
$OF$ (y-દિશા) માં,પ્રારંભિક વેગ $u_y = 0$. પ્રવેગ $a_y$:
$a_y = \frac{F}{m} = \frac{4}{2} = 2 \; m/s^2$
સ્થાનાંતર $y$:
$y = u_y t + \frac{1}{2} a_y t^2 = 0 + \frac{1}{2} \times 2 \times (4)^2 = 16 \; m$
$O$ થી કુલ સ્થાનાંતર $d$:
$d = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{12^2 + 16^2} = \sqrt{144 + 256} = \sqrt{400} = 20 \; m$
53
MediumMCQ
એક પદાર્થને સમક્ષિતિજ સાથે $\alpha$ ખૂણે $u$ વેગથી ફેંકવામાં આવે છે. જ્યારે તેનો વેગ પ્રારંભિક વેગ સદિશ $u$ ને લંબ હોય ત્યારે તેનો વેગ કેટલો હશે?
Question diagram
A
$u \tan \alpha$
B
$u \cot \alpha$
C
$u \csc \alpha$
D
$u \sec \alpha$

Solution

(B) ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $\vec{u} = u \cos \alpha \hat{i} + u \sin \alpha \hat{j}$ છે.
ધારો કે બિંદુ $P$ પર વેગ $\vec{v} = v_x \hat{i} + v_y \hat{j}$ છે.
સમક્ષિતિજ વેગ અચળ રહેતો હોવાથી,$v_x = u \cos \alpha$ થાય.
આપેલ છે કે વેગ $\vec{v}$ એ પ્રારંભિક વેગ $\vec{u}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થવો જોઈએ:
$\vec{u} \cdot \vec{v} = 0$
$(u \cos \alpha \hat{i} + u \sin \alpha \hat{j}) \cdot (u \cos \alpha \hat{i} + v_y \hat{j}) = 0$
$u^2 \cos^2 \alpha + u \sin \alpha v_y = 0$
$v_y = -\frac{u^2 \cos^2 \alpha}{u \sin \alpha} = -u \frac{\cos^2 \alpha}{\sin \alpha}$
વેગ $v$ નું મૂલ્ય $v = \sqrt{v_x^2 + v_y^2}$ દ્વારા મળે છે.
$v = \sqrt{(u \cos \alpha)^2 + (-u \frac{\cos^2 \alpha}{\sin \alpha})^2}$
$v = u \cos \alpha \sqrt{1 + \frac{\cos^2 \alpha}{\sin^2 \alpha}} = u \cos \alpha \sqrt{\frac{\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha}{\sin^2 \alpha}}$
$v = u \cos \alpha \cdot \frac{1}{\sin \alpha} = u \cot \alpha$.
Solution diagram
54
DifficultMCQ
એક કણ પ્રક્ષિપ્ત ગતિ કરે છે. જો $2 \, s$ પછી તે સમક્ષિતીજ સાથે $30^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે અને ત્યારબાદ $1 \, s$ પછી તે સમક્ષિતીજ દિશામાં ગતિ કરે છે,તો કણનો પ્રારંભિક વેગ અને પ્રક્ષિપ્ત કોણ શોધો.
A
$20\sqrt {2} \, m/s, 60^\circ$
B
$20\sqrt {3} \, m/s, 60^\circ$
C
$6\sqrt {40} \, m/s, 30^\circ$
D
$40\sqrt {6} \, m/s, 30^\circ$

Solution

(B) ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $u$ છે અને પ્રક્ષિપ્ત કોણ $\theta$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય હોય છે. કણ $2 \, s$ પછીના $1 \, s$ માં મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચે છે,તેથી મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચવા માટેનો કુલ સમય $T = 2 + 1 = 3 \, s$ છે.
$T = \frac{u \sin \theta}{g} = 3 \, s$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $u \sin \theta = 3g = 30 \, m/s$ મળે છે ... $(i)$
$t = 2 \, s$ સમયે,વેગ સમક્ષિતીજ સાથે $30^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે. વેગનો સમક્ષિતીજ ઘટક અચળ રહે છે: $v_x = u \cos \theta$.
$t = 2 \, s$ સમયે શિરોલંબ ઘટક $v_y = u \sin \theta - g(2) = 30 - 20 = 10 \, m/s$ છે.
$\tan 30^\circ = \frac{v_y}{v_x}$ હોવાથી,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{10}{u \cos \theta}$,તેથી $u \cos \theta = 10\sqrt{3} \, m/s$ ... (ii)
$(i)$ ને (ii) વડે ભાગતા: $\tan \theta = \frac{30}{10\sqrt{3}} = \sqrt{3}$,તેથી $\theta = 60^\circ$.
$(i)$ માં $\theta = 60^\circ$ મૂકતા: $u \sin 60^\circ = 30 \implies u(\frac{\sqrt{3}}{2}) = 30 \implies u = \frac{60}{\sqrt{3}} = 20\sqrt{3} \, m/s$.
Solution diagram
55
DifficultMCQ
એક પદાર્થને $20\sqrt{2} \, m$ લંબાઈના ઘર્ષણરહિત ઢાળ પર $M$ બિંદુથી $u$ વેગથી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. જો તે $45^o$ ના ખૂણે $40 \, m$ પહોળા કુવાને પાર કરે,તો $M$ બિંદુ પાસે તેનો વેગ કેટલો હોવો જોઈએ?
Question diagram
A
$40 \, m/s$
B
$40\sqrt{2} \, m/s$
C
$20 \, m/s$
D
$20\sqrt{2} \, m/s$

Solution

(D) ધારો કે ઢાળની ટોચ પર પદાર્થનો વેગ $v$ છે. પદાર્થ $45^o$ ના ખૂણે $40 \, m$ પહોળા કુવાને પાર કરવા માટે પ્રક્ષિપ્ત ગતિ કરે છે. પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ $R$ નું સૂત્ર $R = \frac{v^2 \sin(2\theta)}{g}$ છે.
અહીં $R = 40 \, m$ અને $\theta = 45^o$ આપેલ છે,તેથી $40 = \frac{v^2 \sin(90^o)}{g} = \frac{v^2}{g}$.
$g = 10 \, m/s^2$ લેતા,$v^2 = 400$,તેથી $v = 20 \, m/s$.
હવે,$s = 20\sqrt{2} \, m$ લંબાઈના ઘર્ષણરહિત ઢાળ પરની ગતિ ધ્યાનમાં લો. ઢાળ પરનો પ્રવેગ $a = -g \sin(45^o) = -\frac{g}{\sqrt{2}}$ છે.
ગતિના સમીકરણ $v^2 = u^2 + 2as$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $u$ એ $M$ બિંદુ પાસેનો પ્રારંભિક વેગ છે:
$(20)^2 = u^2 + 2(-\frac{g}{\sqrt{2}})(20\sqrt{2})$.
$400 = u^2 - 2g(20) = u^2 - 40(10) = u^2 - 400$.
$u^2 = 800$,જે આપણને $u = \sqrt{800} = 20\sqrt{2} \, m/s$ આપે છે.
Solution diagram
56
MediumMCQ
$100 \, g$ દળ ધરાવતા પદાર્થને $20 \, m \, s^{-1}$ ના વેગથી સમક્ષિતિજ સાથે $30^\circ$ ના ખૂણે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. મહત્તમ ઊંચાઈએ તેના વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $kg \, m \, s^{-1}$ માં કેટલો હશે?
A
$\sqrt{3}$
B
$1/2$
C
$\sqrt{2}$
D
$1$

Solution

(D) પદાર્થનું પ્રારંભિક વેગમાન $\vec{p}_i = m\vec{v}_i = m(v \cos \theta \hat{i} + v \sin \theta \hat{j})$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય થઈ જાય છે,તેથી વેગ $\vec{v}_f = v \cos \theta \hat{i}$ થાય છે.
અંતિમ વેગમાન $\vec{p}_f = m(v \cos \theta \hat{i})$ છે.
વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta \vec{p} = \vec{p}_f - \vec{p}_i = -m v \sin \theta \hat{j}$ છે.
વેગમાનમાં થતા ફેરફારનું મૂલ્ય $|\Delta \vec{p}| = m v \sin \theta$ છે.
અહીં $m = 100 \, g = 0.1 \, kg$,$v = 20 \, m \, s^{-1}$,અને $\theta = 30^\circ$ આપેલ છે.
$|\Delta \vec{p}| = 0.1 \times 20 \times \sin(30^\circ) = 0.1 \times 20 \times 0.5 = 1 \, kg \, m \, s^{-1}$.
57
EasyMCQ
$R$ અંતરે રહેલા સમાન દળના બે પદાર્થોને એકબીજા તરફ સમાન વેગ $v$ અને સમાન ખૂણે $\theta$ થી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. અથડામણના સમયે તંત્રનું વેગમાન કેટલું હશે?
A
$0$
B
$2mv \cos\theta$
C
$-2mv \cos\theta$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) બંને પદાર્થો માટે વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $v_x = v \cos\theta$ છે.
પદાર્થો એકબીજાની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરતા હોવાથી,તેમના સમક્ષિતિજ વેગના મૂલ્યો સમાન છે પરંતુ દિશા વિરુદ્ધ છે.
ધારો કે દરેક પદાર્થનું દળ $m$ છે.
પ્રથમ પદાર્થનું વેગમાન $\vec{p}_1 = m(v \cos\theta) \hat{i}$ છે.
બીજા પદાર્થનું વેગમાન $\vec{p}_2 = m(-v \cos\theta) \hat{i}$ છે.
તંત્રનું કુલ વેગમાન $\vec{P} = \vec{p}_1 + \vec{p}_2 = m v \cos\theta \hat{i} - m v \cos\theta \hat{i} = 0$ થાય.
તેથી,અથડામણના સમયે તંત્રનું વેગમાન $0$ છે.
Solution diagram
58
DifficultMCQ
સમાન વેગ $u$ થી બધી દિશામાં ગોળીઓ છોડવામાં આવે છે. તેના દ્વારા ઘેરાતું મહત્તમ ક્ષેત્રફળ કેટલું હશે?
A
$\pi \frac{u^2}{g}$
B
$\pi \frac{u^4}{g^2}$
C
$\pi^2 \frac{u^4}{g^2}$
D
$\pi^2 \frac{u^2}{g^2}$

Solution

(B) $u$ વેગથી અને $\theta$ ખૂણે ફેંકવામાં આવતા પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ $R = \frac{u^2 \sin(2\theta)}{g}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
નિશ્ચિત વેગ $u$ માટે,મહત્તમ અવધિ $R_{\max}$ ત્યારે મળે છે જ્યારે $\theta = 45^\circ$ હોય,જે $R_{\max} = \frac{u^2}{g}$ છે.
ગોળીઓ બધી દિશામાં છોડવામાં આવતી હોવાથી,તે જમીન પર $r = R_{\max} = \frac{u^2}{g}$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળાકાર ક્ષેત્રફળ આવરી લે છે.
આવરી લેવાયેલ ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2$ દ્વારા મળે છે.
$r$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $A = \pi \left( \frac{u^2}{g} \right)^2 = \pi \frac{u^4}{g^2}$ મળે છે.
59
DifficultMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને સમાન અવધિ $R$ સાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો તેમની મહત્તમ ઊંચાઈ અનુક્રમે $h_1$ અને $h_2$ હોય,તો અવધિ $R$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$R = \sqrt{h_1 h_2}$
B
$R = \sqrt{2 h_1 h_2}$
C
$R = 2 \sqrt{h_1 h_2}$
D
$R = 4 \sqrt{h_1 h_2}$

Solution

(D) આપેલ અવધિ $R$ માટે,પ્રક્ષિપ્તકોણના બે મૂલ્યો $\theta$ અને $(90^\circ - \theta)$ હોય છે.
$\theta$ ખૂણા માટે મહત્તમ ઊંચાઈ $h_1 = \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g}$ છે.
$(90^\circ - \theta)$ ખૂણા માટે મહત્તમ ઊંચાઈ $h_2 = \frac{u^2 \sin^2(90^\circ - \theta)}{2g} = \frac{u^2 \cos^2 \theta}{2g}$ છે.
$h_1$ અને $h_2$ નો ગુણાકાર કરતા:
$h_1 h_2 = \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g} \cdot \frac{u^2 \cos^2 \theta}{2g} = \frac{u^4 \sin^2 \theta \cos^2 \theta}{4g^2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે અવધિ $R = \frac{u^2 \sin 2\theta}{g} = \frac{2u^2 \sin \theta \cos \theta}{g}$ છે.
અવધિનો વર્ગ કરતા,$R^2 = \frac{4u^4 \sin^2 \theta \cos^2 \theta}{g^2}$.
બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે કે $h_1 h_2 = \frac{R^2}{16}$.
તેથી,$R^2 = 16 h_1 h_2$,જેનો અર્થ છે કે $R = 4 \sqrt{h_1 h_2}$.
60
DifficultMCQ
બે દડાને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ફેંકવામાં આવે છે અને તેઓ સમાન સમયમાં જમીન પર પાછા ફરે છે. તો તેમના દ્વારા પ્રાપ્ત કરેલી મહત્તમ ઊંચાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
Question diagram
A
$2 : 1$
B
$1 : 1$
C
$1 : \cos \theta$
D
$1 : \sec \theta$

Solution

(B) પ્રથમ દડા માટે જે $u_1$ વેગથી શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે,તેનો ઉડ્ડયન સમય $T_1 = \frac{2u_1}{g}$ છે.
બીજા દડા માટે જે $u_2$ વેગથી સમક્ષિતિજ સાથે $(90^\circ - \theta)$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે,તેનો ઉડ્ડયન સમય $T_2 = \frac{2u_2 \sin(90^\circ - \theta)}{g} = \frac{2u_2 \cos \theta}{g}$ છે.
આપેલ છે કે $T_1 = T_2$,તેથી $\frac{2u_1}{g} = \frac{2u_2 \cos \theta}{g}$,જેનો અર્થ છે કે $u_1 = u_2 \cos \theta$.
પ્રથમ દડા દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈ $H_1 = \frac{u_1^2}{2g}$ છે.
બીજા દડા દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈ $H_2 = \frac{(u_2 \sin(90^\circ - \theta))^2}{2g} = \frac{u_2^2 \cos^2 \theta}{2g}$ છે.
ઊંચાઈનો ગુણોત્તર લેતા: $\frac{H_1}{H_2} = \frac{u_1^2 / 2g}{u_2^2 \cos^2 \theta / 2g} = \frac{u_1^2}{u_2^2 \cos^2 \theta}$.
$u_1 = u_2 \cos \theta$ મૂકતા,આપણને મળે છે $\frac{H_1}{H_2} = \frac{(u_2 \cos \theta)^2}{u_2^2 \cos^2 \theta} = 1$.
આમ,ગુણોત્તર $1 : 1$ છે.
61
MediumMCQ
એક પદાર્થને $45^o$ ના ખૂણે $K$ ગતિઊર્જા સાથે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. મહત્તમ ઊંચાઈએ પદાર્થની ગતિઊર્જા કેટલી હશે?
A
$K/\sqrt{2}$
B
$K/2$
C
$2K$
D
$K$

Solution

(B) ધારો કે પ્રારંભિક વેગ $v$ છે અને પ્રક્ષિપ્ત કોણ $\theta = 45^o$ છે. પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2}mv^2$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય થઈ જાય છે,અને પદાર્થ પાસે ફક્ત વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક બાકી રહે છે,જે $v_x = v \cos \theta$ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ ગતિઊર્જા $K' = \frac{1}{2}m(v_x)^2 = \frac{1}{2}m(v \cos \theta)^2$ થાય.
$K = \frac{1}{2}mv^2$ મૂકતા,આપણને $K' = K \cos^2 \theta$ મળે છે.
અહીં $\theta = 45^o$ હોવાથી,$\cos 45^o = 1/\sqrt{2}$ થાય.
તેથી,$K' = K (1/\sqrt{2})^2 = K/2$.
62
MediumMCQ
બે દડાને સમાન વેગથી ફેંકવામાં આવે છે,એક દડાને શિરોલંબ ઉપરની તરફ અને બીજા દડાને શિરોલંબ સાથે $60^\circ$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. તેમની મહત્તમ ઊંચાઈએ તેમની સ્થિતિઊર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$3 : 2$
B
$2 : 1$
C
$4 : 1$
D
$4 : 3$

Solution

(C) મહત્તમ ઊંચાઈ $(H)$ પર સ્થિતિઊર્જા $(PE)$ નું સૂત્ર $PE = mgH$ છે.
ક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણે $u$ વેગથી ફેંકવામાં આવતા પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ માટે મહત્તમ ઊંચાઈ $H = \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g}$ છે.
તેથી,$PE = mg \left( \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g} \right) = \frac{1}{2} m u^2 \sin^2 \theta$.
પ્રથમ દડા માટે જે શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે,ક્ષિતિજ સાથેનો ખૂણો $\theta_1 = 90^\circ$ છે. તેથી,$(PE)_1 = \frac{1}{2} m u^2 \sin^2(90^\circ) = \frac{1}{2} m u^2$.
બીજા દડા માટે જે શિરોલંબ સાથે $60^\circ$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે,ક્ષિતિજ સાથેનો ખૂણો $\theta_2 = 90^\circ - 60^\circ = 30^\circ$ છે. તેથી,$(PE)_2 = \frac{1}{2} m u^2 \sin^2(30^\circ) = \frac{1}{2} m u^2 (\frac{1}{2})^2 = \frac{1}{8} m u^2$.
તેમની સ્થિતિઊર્જાનો ગુણોત્તર $\frac{(PE)_1}{(PE)_2} = \frac{\frac{1}{2} m u^2}{\frac{1}{8} m u^2} = \frac{8}{2} = 4:1$ થાય.
63
DifficultMCQ
એક પદાર્થ $100 \,m$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ પર ગતિ કરે છે અને $40 \,sec$ માં એક પરિભ્રમણ પૂરું કરે છે। $2 \,min \,20 \,sec$ ના અંતે કાપેલું કુલ અંતર કેટલું હશે ($\pi$ માં)?
A
$700$
B
$1400$
C
$1100$
D
$2200$

Solution

(A) કુલ સમય $2 \,min \,20 \,sec = (2 \times 60) + 20 = 140 \,sec$ છે.
એક પરિભ્રમણ માટેનો સમયગાળો $T = 40 \,sec$ છે.
પરિભ્રમણની સંખ્યા $n = \frac{\text{કુલ સમય}}{T} = \frac{140}{40} = 3.5$ મળે.
એક પરિભ્રમણમાં કાપેલું અંતર એ વર્તુળનો પરિઘ $C = 2\pi r$ છે.
કુલ અંતર $d = n \times (2\pi r) = 3.5 \times 2 \times \pi \times 100$ થાય.
$d = 7 \times \pi \times 100 = 700\pi \,m$.
64
MediumMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક કણ $5 \, ms^{-1}$ ની અચળ ઝડપથી ગતિ કરે છે. અડધા પરિભ્રમણ દરમિયાન વેગમાં થતો ફેરફાર $ms^{-1}$ માં કેટલો હશે?
Question diagram
A
$0$
B
$10$
C
$10\sqrt{2}$
D
$10/\sqrt{2}$

Solution

(B) વેગમાં થતો ફેરફાર સદિશ તફાવત $\Delta \vec{v} = \vec{v}_2 - \vec{v}_1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઝડપ અચળ હોવાથી,ધારો કે $v = |\vec{v}_1| = |\vec{v}_2| = 5 \, ms^{-1}$.
અડધા પરિભ્રમણ માટે,પ્રારંભિક વેગ સદિશ $\vec{v}_1$ અને અંતિમ વેગ સદિશ $\vec{v}_2$ વચ્ચેનો ખૂણો $180^\circ$ છે.
વેગમાં થતા ફેરફારનું મૂલ્ય $\Delta v = |\vec{v}_2 - \vec{v}_1| = \sqrt{v^2 + v^2 - 2v^2 \cos(180^\circ)} = \sqrt{2v^2 + 2v^2} = 2v$ દ્વારા મળે છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$\Delta v = 2v \sin(\theta/2)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $\theta = 180^\circ$:
$\Delta v = 2 \times 5 \times \sin(180^\circ / 2) = 10 \times \sin(90^\circ) = 10 \times 1 = 10 \, ms^{-1}$.
65
DifficultMCQ
$R$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં ગતિ કરતા કણની ગતિઊર્જા $K = as^2$ છે,જ્યાં $s$ એ કાપેલું અંતર છે. કણ પર લાગતું પરિણામી બળ કેટલું હશે?
A
$2a\frac{s^2}{R}$
B
$2as\left( 1 + \frac{s^2}{R^2} \right)^{1/2}$
C
$2as$
D
$2a\frac{R^2}{s}$

Solution

(B) કણ પર લાગતું પરિણામી બળ એ કેન્દ્રગામી બળ $(F_c)$ અને સ્પર્શકીય બળ $(F_t)$ ના સદિશ સરવાળા જેટલું હોય છે:
$F_{Net} = \sqrt{F_c^2 + F_t^2}$ ... $(i)$
આપેલ ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2}mv^2 = as^2$ હોવાથી,$v^2 = \frac{2as^2}{m}$ મળે.
કેન્દ્રગામી બળ $F_c = \frac{mv^2}{R} = \frac{m}{R} \left( \frac{2as^2}{m} \right) = \frac{2as^2}{R}$ ... (ii)
સ્પર્શકીય બળ શોધવા માટે,$F_t = ma_t$ નો ઉપયોગ કરીએ,જ્યાં $a_t = \frac{dv}{dt} = \frac{dv}{ds} \cdot \frac{ds}{dt} = v \frac{dv}{ds}$ છે.
$v = s \sqrt{\frac{2a}{m}}$ હોવાથી,$\frac{dv}{ds} = \sqrt{\frac{2a}{m}}$ મળે.
તેથી,$a_t = \left( s \sqrt{\frac{2a}{m}} \right) \left( \sqrt{\frac{2a}{m}} \right) = \frac{2as}{m}$.
માટે,$F_t = m \left( \frac{2as}{m} \right) = 2as$ ... (iii)
(ii) અને (iii) ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$F_{Net} = \sqrt{\left( \frac{2as^2}{R} \right)^2 + (2as)^2} = \sqrt{(2as)^2 \left( \frac{s^2}{R^2} + 1 \right)} = 2as \sqrt{1 + \frac{s^2}{R^2}}$.
Solution diagram
66
DifficultMCQ
$5 \, kg$ દળનો એક બ્લોક $1.5 \, m/s$ ના સમક્ષિતિજ વેગથી ગતિ કરે છે. તેના પર $4 \, s$ સુધી લંબ (શિરોલંબ) દિશામાં $5 \, N$ નું બળ લગાડવામાં આવે છે. બ્લોક દ્વારા કાપવામાં આવેલ કુલ અંતર .......... $m$ છે.
A
$10$
B
$8$
C
$6$
D
$2$

Solution

(A) બ્લોકનો પ્રારંભિક સમક્ષિતિજ વેગ $u_x = 1.5 \, m/s$ અને પ્રારંભિક શિરોલંબ વેગ $u_y = 0 \, m/s$ છે.
સમક્ષિતિજ સ્થાનાંતર $S_x = u_x \times t = 1.5 \times 4 = 6 \, m$.
શિરોલંબ પ્રવેગ $a_y = F/m = 5/5 = 1 \, m/s^2$.
શિરોલંબ સ્થાનાંતર $S_y = u_y t + \frac{1}{2} a_y t^2 = 0 + \frac{1}{2} \times 1 \times (4)^2 = 8 \, m$.
બ્લોક દ્વારા કાપવામાં આવેલ કુલ અંતર (સ્થાનાંતર) $S = \sqrt{S_x^2 + S_y^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 \, m$ છે.
67
MediumMCQ
એક કાર $100\,m$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર ટ્રેક પર અચળ ઝડપે દોડે છે,જે દરેક વર્તુળાકાર લેપ માટે $62.8\,s$ લે છે. દરેક વર્તુળાકાર લેપ માટે સરેરાશ વેગ અને સરેરાશ ઝડપ અનુક્રમે કેટલા હશે?
A
$10\,m/s, 0\,m/s$
B
$0\,m/s, 0\,m/s$
C
$0\,m/s, 10\,m/s$
D
$10\,m/s, 10\,m/s$

Solution

(C) એક સંપૂર્ણ વર્તુળાકાર લેપમાં કાપેલું અંતર ટ્રેકના પરિઘ જેટલું હોય છે,જે $2\pi r$ છે.
અહીં $r = 100\,m$ અને સમય $t = 62.8\,s$ આપેલ છે.
સરેરાશ ઝડપ એ કુલ અંતર અને કુલ સમયનો ગુણોત્તર છે:
$\text{સરેરાશ ઝડપ} = \frac{2\pi r}{t} = \frac{2 \times 3.14 \times 100}{62.8} = \frac{628}{62.8} = 10\,m/s$.
કાર એક સંપૂર્ણ લેપ પૂર્ણ કરતી હોવાથી,અંતિમ સ્થાન અને પ્રારંભિક સ્થાન સમાન છે.
તેથી,ચોખ્ખું સ્થાનાંતર $0\,m$ થાય છે.
સરેરાશ વેગ એ ચોખ્ખા સ્થાનાંતર અને કુલ સમયનો ગુણોત્તર છે:
$\text{સરેરાશ વેગ} = \frac{\text{ચોખ્ખું સ્થાનાંતર}}{t} = \frac{0}{62.8} = 0\,m/s$.
આમ,સરેરાશ વેગ $0\,m/s$ અને સરેરાશ ઝડપ $10\,m/s$ છે.
68
MediumMCQ
$m$ દળ ધરાવતા એક કણને $v$ વેગથી સમક્ષિતિજ સાથે $45^\circ$ ના ખૂણે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. જ્યારે કણ સમતલ જમીન પર પાછો આવે ત્યારે તેના વેગમાનમાં થતા ફેરફારનું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$\sqrt{2}mv$
B
$0$
C
$2mv$
D
$\frac{mv}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) કણનો પ્રારંભિક વેગ $\vec{u} = v \cos \theta \hat{i} + v \sin \theta \hat{j}$ છે.
જ્યારે કણ જમીન પર પાછો આવે ત્યારે તેનો અંતિમ વેગ $\vec{v}_f = v \cos \theta \hat{i} - v \sin \theta \hat{j}$ છે.
પ્રારંભિક વેગમાન $\vec{p}_i = m(v \cos \theta \hat{i} + v \sin \theta \hat{j})$ છે.
અંતિમ વેગમાન $\vec{p}_f = m(v \cos \theta \hat{i} - v \sin \theta \hat{j})$ છે.
વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta \vec{p} = \vec{p}_f - \vec{p}_i = -2mv \sin \theta \hat{j}$ છે.
વેગમાનમાં થતા ફેરફારનું મૂલ્ય $|\Delta \vec{p}| = 2mv \sin \theta$ છે.
અહીં $\theta = 45^\circ$ આપેલ હોવાથી,$\sin 45^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}}$ થાય.
તેથી,$|\Delta \vec{p}| = 2mv \times \frac{1}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}mv$.
Solution diagram
69
DifficultMCQ
એક કણનો પ્રારંભિક વેગ $(3\hat{i} + 4\hat{j})$ છે અને પ્રવેગ $(0.4\hat{i} + 0.3\hat{j})$ છે. $10\,s$ પછી તેની ઝડપ કેટલી હશે?
A
$7$ એકમ
B
$7\sqrt{2}$ એકમ
C
$8.5$ એકમ
D
$10$ એકમ

Solution

(B) આપેલ છે:
પ્રારંભિક વેગ,$\vec{u} = (3\hat{i} + 4\hat{j})\,m/s$
પ્રવેગ,$\vec{a} = (0.4\hat{i} + 0.3\hat{j})\,m/s^2$
સમય,$t = 10\,s$
વેક્ટર માટે ગતિના પ્રથમ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{v} = \vec{u} + \vec{a}t$
$\vec{v} = (3\hat{i} + 4\hat{j}) + (0.4\hat{i} + 0.3\hat{j}) \times 10$
$\vec{v} = (3\hat{i} + 4\hat{j}) + (4\hat{i} + 3\hat{j})$
$\vec{v} = (3+4)\hat{i} + (4+3)\hat{j} = 7\hat{i} + 7\hat{j}$
ઝડપ એ વેગ સદિશ $\vec{v}$ નું મૂલ્ય છે:
$|\vec{v}| = \sqrt{(7)^2 + (7)^2}$
$|\vec{v}| = \sqrt{49 + 49} = \sqrt{98}$
$|\vec{v}| = 7\sqrt{2}$ એકમ.
70
MediumMCQ
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની મહત્તમ ઊંચાઈએ ઝડપ તેની પ્રારંભિક ઝડપ કરતાં અડધી છે. પ્રક્ષિપ્ત કોણ ......... $^o$ છે.
A
$60$
B
$15$
C
$30$
D
$45$

Solution

(A) ધારો કે $u$ એ પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની પ્રારંભિક ઝડપ છે અને $\theta$ એ પ્રક્ષિપ્ત કોણ છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય થઈ જાય છે,અને પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનો વેગ માત્ર સમક્ષિતિજ ઘટકને કારણે હોય છે.
આમ,મહત્તમ ઊંચાઈએ ઝડપ $v = u \cos \theta$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,મહત્તમ ઊંચાઈએ ઝડપ તેની પ્રારંભિક ઝડપ કરતાં અડધી છે:
$v = \frac{u}{2}$
$v$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$u \cos \theta = \frac{u}{2}$
$\cos \theta = \frac{1}{2}$
$\theta = \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = 60^o$
તેથી,પ્રક્ષિપ્ત કોણ $60^o$ છે.
Solution diagram
71
MediumMCQ
એક કણનો પ્રારંભિક વેગ $(2\hat i + 3\hat j)$ છે અને પ્રવેગ $(0.3\hat i + 0.2\hat j)$ છે. $10\,s$ પછી તેની ઝડપ કેટલી હશે?
A
$9\sqrt{2}$ એકમ
B
$5\sqrt{2}$ એકમ
C
$5$ એકમ
D
$9$ એકમ

Solution

(B) આપેલ છે:
પ્રારંભિક વેગ,$\vec{u} = 2\hat{i} + 3\hat{j}$
પ્રવેગ,$\vec{a} = 0.3\hat{i} + 0.2\hat{j}$
સમય,$t = 10\,s$
સદિશ માટે ગતિના પ્રથમ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{v} = \vec{u} + \vec{a}t$
$\vec{v} = (2\hat{i} + 3\hat{j}) + (0.3\hat{i} + 0.2\hat{j})(10)$
$\vec{v} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{i} + 2\hat{j}$
$\vec{v} = 5\hat{i} + 5\hat{j}$
ઝડપ એ વેગ સદિશનું મૂલ્ય છે:
$|\vec{v}| = \sqrt{(5)^2 + (5)^2}$
$|\vec{v}| = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}\,\text{એકમ}$
72
MediumMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટી પરથી $5 \, m s^{-1}$ ના વેગ અને સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. બીજા ગ્રહ પરથી સમાન ખૂણે $3 \, m s^{-1}$ ના વેગથી ફેંકવામાં આવેલ બીજો પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ પૃથ્વી પરથી ફેંકવામાં આવેલા પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થના ગતિપથ જેવો જ સમાન ગતિપથ અનુસરે છે. ગ્રહ પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગનું મૂલ્ય ($m s^{-2}$ માં) કેટલું હશે? (આપેલ છે $g = 9.8 \, m s^{-2}$):
A
$3.5$
B
$5.9$
C
$16.3$
D
$110.8$

Solution

(A) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થના ગતિપથનું સમીકરણ આ મુજબ છે: $y = x \tan \theta - \frac{g x^2}{2 u^2 \cos^2 \theta}$.
બે ગતિપથ સમાન હોવા માટે અને પ્રક્ષેપણનો ખૂણો $\theta$ સમાન હોવા માટે,પદ $\frac{g}{u^2}$ અચળ હોવું જોઈએ.
તેથી,$\frac{g_{earth}}{u_{earth}^2} = \frac{g_{planet}}{u_{planet}^2}$.
આપેલ છે કે $g_{earth} = 9.8 \, m s^{-2}$,$u_{earth} = 5 \, m s^{-1}$,અને $u_{planet} = 3 \, m s^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{9.8}{5^2} = \frac{g_{planet}}{3^2}$.
$\frac{9.8}{25} = \frac{g_{planet}}{9}$.
$g_{planet} = \frac{9.8 \times 9}{25} = \frac{88.2}{25} = 3.528 \, m s^{-2}$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $3.5 \, m s^{-2}$ છે.
73
MediumMCQ
એક કણ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે તેના સ્થાન યામ $(x, y)$ સમય $t = 0$ પર $(2 \, m, 3 \, m)$,સમય $t = 2 \, s$ પર $(6 \, m, 7 \, m)$ અને $t = 5 \, s$ પર $(13 \, m, 14 \, m)$ છે. $t = 0$ થી $t = 5 \, s$ સુધીનો સરેરાશ વેગ સદિશ $\vec{v}_{av}$ શોધો.
A
$\frac{1}{5}(13\hat{i} + 14\hat{j})$
B
$\frac{7}{3}(\hat{i} + \hat{j})$
C
$2(\hat{i} + \hat{j})$
D
$\frac{11}{5}(\hat{i} + \hat{j})$

Solution

(D) સમય $t_1 = 0 \, s$ પર,કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}_1 = 2\hat{i} + 3\hat{j}$ છે.
સમય $t_2 = 5 \, s$ પર,કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{r}_2 = 13\hat{i} + 14\hat{j}$ છે.
$t = 0$ થી $t = 5 \, s$ સુધીનું સ્થાનાંતર $\Delta \vec{r} = \vec{r}_2 - \vec{r}_1$ દ્વારા મળે છે.
$\Delta \vec{r} = (13\hat{i} + 14\hat{j}) - (2\hat{i} + 3\hat{j}) = 11\hat{i} + 11\hat{j}$.
સરેરાશ વેગ $\vec{v}_{av}$ એ કુલ સ્થાનાંતરને કુલ સમયગાળા $\Delta t = t_2 - t_1 = 5 - 0 = 5 \, s$ વડે ભાગવાથી મળે છે.
$\vec{v}_{av} = \frac{\Delta \vec{r}}{\Delta t} = \frac{11\hat{i} + 11\hat{j}}{5} = \frac{11}{5}(\hat{i} + \hat{j}) \, m/s$.
74
DifficultMCQ
એક કણનો સ્થાન સદિશ $\vec{R}$ સમયના વિધેય તરીકે $\vec{R} = 4\sin(2\pi t)\hat{i} + 4\cos(2\pi t)\hat{j}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $R$ મીટરમાં છે,$t$ સેકન્ડમાં છે અને $\hat{i}$ તથા $\hat{j}$ અનુક્રમે $x$- અને $y$-દિશામાં એકમ સદિશો છે. કણની ગતિ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
કણનો પથ $4 \ m$ ત્રિજ્યા ધરાવતું વર્તુળ છે.
B
પ્રવેગ સદિશ $-\vec{R}$ ની દિશામાં છે.
C
પ્રવેગ સદિશનું મૂલ્ય $\frac{V^2}{R}$ છે,જ્યાં $V$ એ કણનો વેગ છે.
D
કણના વેગનું મૂલ્ય $8 \ m/s$ છે.

Solution

(D) આપેલ સ્થાન સદિશ: $\vec{R} = 4\sin(2\pi t)\hat{i} + 4\cos(2\pi t)\hat{j}$.
અહીં $x = 4\sin(2\pi t)$ અને $y = 4\cos(2\pi t)$ હોવાથી,$x^2 + y^2 = 16(\sin^2(2\pi t) + \cos^2(2\pi t)) = 16$. આ $4 \ m$ ત્રિજ્યાનું વર્તુળ દર્શાવે છે.
વેગ $\vec{v} = \frac{d\vec{R}}{dt} = 8\pi\cos(2\pi t)\hat{i} - 8\pi\sin(2\pi t)\hat{j}$.
વેગનું મૂલ્ય $|\vec{v}| = \sqrt{(8\pi\cos(2\pi t))^2 + (-8\pi\sin(2\pi t))^2} = 8\pi \ m/s$.
પ્રવેગ $\vec{a} = \frac{d\vec{v}}{dt} = -16\pi^2\sin(2\pi t)\hat{i} - 16\pi^2\cos(2\pi t)\hat{j} = -4\pi^2\vec{R}$.
જેથી પ્રવેગ ઉગમબિંદુ તરફ ($- \vec{R}$ ની દિશામાં) છે.
નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ માટે,$a = \frac{V^2}{R}$. અહીં $V = 8\pi$ અને $R = 4$ હોવાથી,$a = \frac{(8\pi)^2}{4} = 16\pi^2$,જે પ્રવેગના મૂલ્ય સાથે સુસંગત છે.
વિધાન $(D)$ મુજબ વેગનું મૂલ્ય $8 \ m/s$ છે,પરંતુ તે $8\pi \ m/s$ છે. તેથી,$(D)$ ખોટું વિધાન છે.
75
MediumMCQ
$1 \; kg$ દળનો એક દડો શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે અને $3 \; s$ પછી જમીન પર પાછો આવે છે. બીજો દડો,જે શિરોલંબ સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે,તે પણ જમીનને સ્પર્શે તે પહેલાં તેટલા જ સમય માટે હવામાં રહે છે. બંને દડા દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1:2$
B
$1:1$
C
$2:1$
D
$1:3$

Solution

(B) શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવેલા પ્રથમ દડા માટે,ઉડ્ડયન સમય $T_1 = \frac{2u_1}{g} = 3 \; s$ છે. તેથી,$u_1 = \frac{3g}{2}$. મહત્તમ ઊંચાઈ $H_1 = \frac{u_1^2}{2g} = \frac{(3g/2)^2}{2g} = \frac{9g}{8}$ છે.
શિરોલંબ સાથે $\theta = 60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવેલા બીજા દડા માટે,સમક્ષિતિજ સાથેનો ખૂણો $\alpha = 90^{\circ} - 60^{\circ} = 30^{\circ}$ છે. ઉડ્ડયન સમય $T_2 = \frac{2u_2 \sin \alpha}{g} = 3 \; s$ છે. તેથી,$u_2 \sin \alpha = \frac{3g}{2}$.
મહત્તમ ઊંચાઈ $H_2 = \frac{(u_2 \sin \alpha)^2}{2g} = \frac{(3g/2)^2}{2g} = \frac{9g}{8}$ છે.
બંને ઊંચાઈઓની સરખામણી કરતા,$\frac{H_1}{H_2} = \frac{9g/8}{9g/8} = 1:1$ મળે છે.
76
MediumMCQ
$m$ અને $2\,m$ દળ ધરાવતા બે પથ્થરોને સમક્ષિતિજ વર્તુળોમાં ફેરવવામાં આવે છે,ભારે પથ્થર $\frac{r}{2}$ ત્રિજ્યામાં અને હલકો પથ્થર $r$ ત્રિજ્યામાં ફરે છે. જ્યારે તેઓ સમાન કેન્દ્રગામી બળ અનુભવે છે,ત્યારે હલકા પથ્થરની સ્પર્શક ઝડપ એ ભારે પથ્થરની ઝડપ કરતાં $n$ ગણી છે. $n$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે ભારે પથ્થરની સ્પર્શક ઝડપ $v$ છે.
આપેલ છે કે બંને પથ્થરો દ્વારા અનુભવાતું કેન્દ્રગામી બળ સમાન છે.
હલકા પથ્થર (દળ $m$,ત્રિજ્યા $r$,ઝડપ $nv$) માટે કેન્દ્રગામી બળ નીચે મુજબ છે:
$F_{lighter} = \frac{m(nv)^2}{r} = \frac{mn^2v^2}{r}$
ભારે પથ્થર (દળ $2m$,ત્રિજ્યા $r/2$,ઝડપ $v$) માટે કેન્દ્રગામી બળ નીચે મુજબ છે:
$F_{heavier} = \frac{(2m)v^2}{r/2} = \frac{4mv^2}{r}$
બંને બળોને સરખાવતા:
$\frac{mn^2v^2}{r} = \frac{4mv^2}{r}$
$n^2 = 4$
$n = 2$
77
MediumMCQ
$10\, g$ દળનો એક કણ $6.4\, cm$ ત્રિજ્યાના વર્તુળ પર અચળ સ્પર્શક પ્રવેગ સાથે ગતિ કરે છે. જો ગતિની શરૂઆત પછી બીજા પરિભ્રમણના અંતે કણની ગતિઊર્જા $8 \times 10^{-4}\, J$ થાય,તો આ પ્રવેગનું મૂલ્ય કેટલું હશે? .............. $m/s^2$
A
$0.15$
B
$0.18$
C
$0.2$
D
$0.1$

Solution

(D) આપેલ છે: દળ $m = 10\, g = 10^{-2}\, kg$,ત્રિજ્યા $R = 6.4\, cm = 6.4 \times 10^{-2}\, m$,અંતિમ ગતિઊર્જા $K_f = 8 \times 10^{-4}\, J$,પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K_i = 0$.
સ્પર્શક બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે,કારણ કે કેન્દ્રગામી બળ કોઈ કાર્ય કરતું નથી.
થયેલ કાર્ય $W = F_t \times d$,જ્યાં $F_t = m a_t$ અને $d$ એ બે પરિભ્રમણમાં કાપેલું અંતર છે.
અંતર $d = 2 \times (2\pi R) = 4\pi R$.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $W = K_f - K_i = K_f$.
$m a_t (4\pi R) = K_f$.
$a_t = \frac{K_f}{4\pi R m}$.
કિંમતો મૂકતા: $a_t = \frac{8 \times 10^{-4}}{4 \times 3.14159 \times 6.4 \times 10^{-2} \times 10^{-2}}$.
$a_t = \frac{8 \times 10^{-4}}{4 \times 3.14159 \times 6.4 \times 10^{-4}} = \frac{8}{25.6 \times 3.14159} \approx \frac{8}{80.42} \approx 0.0995\, m/s^2$.
નજીકની કિંમત લેતા,$a_t \approx 0.1\, m/s^2$.
78
DifficultMCQ
એક કણ સમક્ષિતિજ સમતલમાં નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે. વર્તુળની ત્રિજ્યા $20 \, cm$ છે. કણ પર લાગતું કેન્દ્રગામી બળ $10 \, N$ છે. તેની ગતિઊર્જા ........ $J$ છે.
A
$0.1$
B
$0.2$
C
$2.0$
D
$1.0$

Solution

(D) નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ કરતા કણ પર લાગતું કેન્દ્રગામી બળ $F_c = \frac{mv^2}{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$F_c = 10 \, N$ અને $r = 20 \, cm = 0.2 \, m$ આપેલ છે.
તેથી,$\frac{mv^2}{0.2} = 10$,જેનો અર્થ છે કે $mv^2 = 10 \times 0.2 = 2 \, J$.
કણની ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2}mv^2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$mv^2$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $K = \frac{1}{2} \times 2 = 1 \, J$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
79
MediumMCQ
$h$ ઊંચાઈ ધરાવતા ઘરના છાપરા પર ઉભેલો એક માણસ એક કણને શિરોલંબ નીચેની તરફ અને બીજા કણને સમક્ષિતિજ દિશામાં સમાન વેગ $u$ થી ફેંકે છે. જ્યારે તેઓ પૃથ્વીની સપાટી પર પહોંચે ત્યારે તેમના વેગનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$\sqrt {2gh + u^2} : u$
B
$1:2$
C
$1:1$
D
$\sqrt {2gh + u^2} : \sqrt {2gh}$

Solution

(C) શિરોલંબ નીચેની તરફ ફેંકવામાં આવેલા કણ માટે:
ગતિના સમીકરણ $v^2 = u^2 + 2gh$ નો ઉપયોગ કરતા,જમીન પરનો અંતિમ વેગ $v_1 = \sqrt{u^2 + 2gh}$ મળે છે.
સમક્ષિતિજ દિશામાં ફેંકવામાં આવેલા કણ માટે:
વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $v_x = u$ રહે છે.
જમીન પર વેગનો શિરોલંબ ઘટક $v_y = \sqrt{0^2 + 2gh} = \sqrt{2gh}$ થાય છે.
જમીન પર પરિણામી વેગ $v_2 = \sqrt{v_x^2 + v_y^2} = \sqrt{u^2 + 2gh}$ મળે છે.
બંનેની સરખામણી કરતા,$v_1 = v_2 = \sqrt{u^2 + 2gh}$.
તેથી,તેમના વેગનો ગુણોત્તર $1:1$ છે.
80
EasyMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થને સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે $u$ જેટલા પ્રારંભિક વેગથી ફેંકવામાં આવે છે. જો પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ (Range) $R$ હોય,તો સમાન પ્રારંભિક વેગ સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે ત્યારે તેની અવધિ કેટલી હશે?
A
$R$
B
$2R$
C
$R/2$
D
$R^2$

Solution

(A) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની સમક્ષિતિજ અવધિ $R$ નું સૂત્ર: $R = \frac{u^2 \sin(2\theta)}{g}$ છે,જ્યાં $u$ એ પ્રારંભિક વેગ છે,$\theta$ એ પ્રક્ષેપણ કોણ છે અને $g$ એ ગુરુત્વપ્રવેગ છે.
પ્રથમ કિસ્સામાં,$\theta_1 = 30^{\circ}$,તેથી $R = \frac{u^2 \sin(2 \times 30^{\circ})}{g} = \frac{u^2 \sin(60^{\circ})}{g}$.
બીજા કિસ્સામાં,$\theta_2 = 60^{\circ}$,તેથી $R' = \frac{u^2 \sin(2 \times 60^{\circ})}{g} = \frac{u^2 \sin(120^{\circ})}{g}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(120^{\circ}) = \sin(180^{\circ} - 60^{\circ}) = \sin(60^{\circ})$,તેથી $R' = \frac{u^2 \sin(60^{\circ})}{g} = R$.
આમ,કોટિકોણ (complementary angles) માટે (જ્યાં $\theta_1 + \theta_2 = 90^{\circ}$),સમક્ષિતિજ અવધિ સમાન રહે છે.
81
MediumMCQ
$m$ દળ ધરાવતા પદાર્થને સમક્ષિતિજ સાથે $45^{\circ}$ ના ખૂણે $v$ જેટલા પ્રારંભિક વેગથી ફેંકવામાં આવે છે. જો હવાનો અવરોધ અવગણ્ય હોય,તો જ્યારે તે જમીન સાથે અથડાય ત્યારે વેગમાનમાં થતો કુલ ફેરફાર કેટલો હશે?
A
$2mv$
B
$\sqrt{2}mv$
C
$mv$
D
$mv/\sqrt{2}$

Solution

(B) પદાર્થનો પ્રારંભિક વેગ સમક્ષિતિજ સાથે $\theta = 45^{\circ}$ ના ખૂણે $v$ છે.
પ્રારંભિક વેગમાન સદિશ $\vec{p}_i = m(v \cos \theta \hat{i} + v \sin \theta \hat{j})$ છે.
જ્યારે પદાર્થ જમીન સાથે અથડાય છે,ત્યારે વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $v \cos \theta$ રહે છે અને શિરોલંબ ઘટક $-v \sin \theta$ થાય છે.
અંતિમ વેગમાન સદિશ $\vec{p}_f = m(v \cos \theta \hat{i} - v \sin \theta \hat{j})$ છે.
વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $\Delta \vec{p} = \vec{p}_f - \vec{p}_i = -2mv \sin \theta \hat{j}$ છે.
વેગમાનમાં થતા ફેરફારનું મૂલ્ય $|\Delta \vec{p}| = 2mv \sin \theta$ છે.
$\theta = 45^{\circ}$ મૂકતા,આપણને $|\Delta \vec{p}| = 2mv \sin(45^{\circ}) = 2mv \times \frac{1}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}mv$ મળે છે.
82
EasyMCQ
$m$ દળનો એક દડો શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. $2m$ દળનો બીજો દડો શિરોલંબ સાથે $\theta$ ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. બંને દડા હવામાં સમાન સમય માટે રહે છે. બંને દડા દ્વારા પ્રાપ્ત કરેલી ઊંચાઈનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$2:1$
B
$1:\cos \theta$
C
$1:1$
D
$\cos \theta:1$

Solution

(C) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ માટે ઉડ્ડયન સમય $T$ નું સૂત્ર $T = \frac{2u_y}{g}$ છે,જ્યાં $u_y$ એ પ્રારંભિક વેગનો શિરોલંબ ઘટક છે.
બંને દડા હવામાં સમાન સમય માટે રહેતા હોવાથી,તેમના પ્રારંભિક વેગના શિરોલંબ ઘટકો $(u_y)$ સમાન હોવા જોઈએ.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈ $H = \frac{u_y^2}{2g}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને દડા માટે $u_y$ અને $g$ સમાન હોવાથી,બંને દડા દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈ $H$ સમાન હશે.
તેથી,પ્રાપ્ત કરેલી ઊંચાઈનો ગુણોત્તર $H_1 : H_2 = 1:1$ થશે.
83
MediumMCQ
એક પૈડાની પરિઘ પરનો બિંદુ $P$ શરૂઆતમાં જમીનના સંપર્કમાં છે. જો પૈડાની ત્રિજ્યા $5 \, m$ હોય,તો પૈડું અડધું પરિભ્રમણ આગળ વધે ત્યારે બિંદુ $P$ નું સ્થાનાંતર કેટલું થશે?
A
$5 \, m$
B
$10 \, m$
C
$2.5 \, m$
D
$5\sqrt{\pi^2 + 4} \, m$

Solution

(D) ધારો કે પૈડાની ત્રિજ્યા $R = 5 \, m$ છે. અડધા પરિભ્રમણ પછી,પૈડું તેના પરિઘના અડધા જેટલા આડા અંતર જેટલું આગળ વધે છે,જે $\pi R$ છે. બિંદુ $P$ નું શિરોલંબ સ્થાનાંતર પૈડાના વ્યાસ જેટલું એટલે કે $2R$ છે. કુલ સ્થાનાંતર $d$ એ બિંદુ $P$ ના પ્રારંભિક અને અંતિમ સ્થાન વચ્ચેનું સીધું અંતર છે,જે પાયથાગોરસના પ્રમેય દ્વારા મળે છે: $d = \sqrt{(\pi R)^2 + (2R)^2} = R\sqrt{\pi^2 + 4}$. $R = 5 \, m$ મૂકતા,આપણને $d = 5\sqrt{\pi^2 + 4} \, m$ મળે છે.
Solution diagram
84
DifficultMCQ
એક કણ કોણીય વેગમાન $L$ સાથે નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિ કરી રહ્યો છે. જો ગતિની આવૃત્તિ બમણી કરવામાં આવે અને ગતિ ઊર્જા અડધી કરવામાં આવે,તો નવું કોણીય વેગમાન કેટલું થશે?
A
$2L$
B
$4L$
C
$L/2$
D
$L/4$

Solution

(D) નિયમિત વર્તુળાકાર ગતિમાં કણની ગતિ ઊર્જા $E$ એ $E = \frac{1}{2} L \omega$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\omega = 2\pi n$ અને $n$ એ ગતિની આવૃત્તિ છે.
આમ,$E = \frac{1}{2} L (2\pi n) = \pi L n$.
આ સૂચવે છે કે $E \propto L \times n$,અથવા $L \propto \frac{E}{n}$.
પ્રારંભિક સ્થિતિ $(E_1, n_1, L_1)$ અને અંતિમ સ્થિતિ $(E_2, n_2, L_2)$ આપેલ છે જ્યાં $E_2 = \frac{E_1}{2}$ અને $n_2 = 2n_1$,તેથી:
$\frac{L_2}{L_1} = \frac{E_2}{E_1} \times \frac{n_1}{n_2} = \frac{E_1/2}{E_1} \times \frac{n_1}{2n_1} = \frac{1}{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{4}$.
તેથી,$L_2 = \frac{L_1}{4} = \frac{L}{4}$.
85
DifficultMCQ
સમય $t$ પર ગતિ કરતા કણના યામ $x = 5 \sin 10t$ અને $y = 5 \cos 10t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કણની ઝડપ કેટલી છે?
A
$25$
B
$50$
C
$10$
D
કોઈ નહીં

Solution

(B) વેગના ઘટકો સમય $t$ ની સાપેક્ષે સ્થાનના યામોનું વિકલન કરીને મેળવવામાં આવે છે.
$v_{x} = \frac{dx}{dt} = \frac{d}{dt}(5 \sin 10t) = 50 \cos 10t$
$v_{y} = \frac{dy}{dt} = \frac{d}{dt}(5 \cos 10t) = -50 \sin 10t$
કણની ઝડપ એ વેગ સદિશનું મૂલ્ય છે:
$\text{ઝડપ} = \sqrt{v_{x}^{2} + v_{y}^{2}}$
$\text{ઝડપ} = \sqrt{(50 \cos 10t)^{2} + (-50 \sin 10t)^{2}}$
$\text{ઝડપ} = \sqrt{2500 \cos^{2} 10t + 2500 \sin^{2} 10t}$
$\text{ઝડપ} = \sqrt{2500(\cos^{2} 10t + \sin^{2} 10t)}$
કારણ કે $\sin^{2} \theta + \cos^{2} \theta = 1$,તેથી:
$\text{ઝડપ} = \sqrt{2500 \times 1} = 50$
86
MediumMCQ
એક બેટ્સમેન દ્વારા બોલને $37^o$ ના ખૂણે $u = 15 \ m/s$ ના પ્રારંભિક વેગ સાથે ફટકારવામાં આવે છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. $P$ પર ઉભેલો માણસ તે બિંદુ $B$ થી $9 \ m$ ના અંતરે છે જ્યાં બોલ જમીન પર અથડાશે. બોલ જમીન પર અથડાય તે પહેલાં તેને પકડવા માટે માણસે ઓછામાં ઓછા કેટલા વેગથી દોડવું જોઈએ? માણસની ઊંચાઈ નગણ્ય ગણો. ........ $m/s$
Question diagram
A
$3$
B
$5$
C
$9$
D
$12$

Solution

(B) બોલનો પ્રારંભિક વેગ $u = 15 \ m/s$ છે અને પ્રક્ષેપણનો ખૂણો $\theta = 37^o$ છે. $g = 10 \ m/s^2$ લેતા,આપણી પાસે $\sin(37^o) \approx 0.6$ છે.
ફ્લાઇટનો કુલ સમય $T$ નીચે મુજબ છે:
$T = \frac{2u \sin(\theta)}{g} = \frac{2 \times 15 \times 0.6}{10} = \frac{18}{10} = 1.8 \ s$.
માણસ $P$ બિંદુ પર છે,જે લેન્ડિંગ પોઈન્ટ $B$ થી $9 \ m$ દૂર છે. બોલને પકડવા માટે,માણસે આ અંતર $d = 9 \ m$ ને ફ્લાઇટના સમય $T = 1.8 \ s$ ની અંદર કાપવું આવશ્યક છે.
જરૂરી ન્યૂનતમ વેગ $v$ છે:
$v = \frac{d}{T} = \frac{9}{1.8} = 5 \ m/s$.
87
AdvancedMCQ
એક કણ $O$ થી $v$ વેગ સાથે શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે અને બીજો કણ તે જ ક્ષણે $P$ થી ($O$ થી $h$ ઊંચાઈ પર) $v$ વેગ સાથે $\theta$ પ્રક્ષિપ્ત કોણે ફેંકવામાં આવે છે. તેમની વચ્ચેનું અંતર ન્યૂનતમ હોય ત્યારે સમય કેટલો હશે?
A
$\frac{h}{2v \sin \theta}$
B
$\frac{h}{2v \cos \theta}$
C
$h/v$
D
$h/2v$

Solution

(D) $O$ થી ફેંકાયેલા પ્રથમ કણનું સ્થાન $\vec{r}_1(t) = (0, vt - \frac{1}{2}gt^2)$ છે.
$P(0, h)$ થી ફેંકાયેલા બીજા કણનું સ્થાન $\vec{r}_2(t) = (vt \cos \theta, h + vt \sin \theta - \frac{1}{2}gt^2)$ છે.
સાપેક્ષ સ્થાન સદિશ $\vec{r}_{rel} = \vec{r}_2 - \vec{r}_1 = (vt \cos \theta, h + vt \sin \theta - vt) = (vt \cos \theta, h - vt(1 - \sin \theta))$ છે.
અંતરનો વર્ગ $D^2 = |\vec{r}_{rel}|^2 = (vt \cos \theta)^2 + (h - vt(1 - \sin \theta))^2$ છે.
$D^2$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે $t$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરીને તેને શૂન્ય સાથે સરખાવીએ:
$\frac{d(D^2)}{dt} = 2(vt \cos \theta)(v \cos \theta) + 2(h - vt(1 - \sin \theta))(-v(1 - \sin \theta)) = 0$.
$v^2 t \cos^2 \theta - hv(1 - \sin \theta) + v^2 t(1 - \sin \theta)^2 = 0$.
$v^2 t [\cos^2 \theta + (1 - \sin \theta)^2] = hv(1 - \sin \theta)$.
$v^2 t [\cos^2 \theta + 1 + \sin^2 \theta - 2 \sin \theta] = hv(1 - \sin \theta)$.
$v^2 t [2 - 2 \sin \theta] = hv(1 - \sin \theta)$.
$2v^2 t (1 - \sin \theta) = hv(1 - \sin \theta)$.
$t = \frac{h}{2v}$.
Solution diagram
88
DifficultMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. તેમની ગતિ દરમિયાન તેમની વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર ........ $m$ છે.
Question diagram
A
$20$
B
$10\sqrt{3}$
C
$10$
D
કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે ઉગમબિંદુ ડાબી બાજુના પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ $A$ પર છે અને $x$-અક્ષ $A$ અને $B$ ને જોડતી રેખા પર છે. $A$ નું પ્રારંભિક સ્થાન $(0, 0)$ છે અને $B$ નું $(20, 0)$ છે.
$A$ નો વેગ $\vec{v}_A = 20\sqrt{3}(\cos 60^{\circ} \hat{i} + \sin 60^{\circ} \hat{j}) = 20\sqrt{3}(\frac{1}{2} \hat{i} + \frac{\sqrt{3}}{2} \hat{j}) = 10\sqrt{3} \hat{i} + 30 \hat{j}$ છે.
$B$ નો વેગ $\vec{v}_B = 20(\cos 150^{\circ} \hat{i} + \sin 150^{\circ} \hat{j}) = 20(-\frac{\sqrt{3}}{2} \hat{i} + \frac{1}{2} \hat{j}) = -10\sqrt{3} \hat{i} + 10 \hat{j}$ છે.
$B$ ની સાપેક્ષમાં $A$ નો સાપેક્ષ વેગ $\vec{v}_{AB} = \vec{v}_A - \vec{v}_B = (10\sqrt{3} - (-10\sqrt{3})) \hat{i} + (30 - 10) \hat{j} = 20\sqrt{3} \hat{i} + 20 \hat{j}$ છે.
સાપેક્ષ પ્રારંભિક સ્થાન $\vec{r}_{AB} = \vec{r}_A - \vec{r}_B = (0 - 20) \hat{i} + (0 - 0) \hat{j} = -20 \hat{i}$ છે.
લઘુત્તમ અંતર એ સાપેક્ષ ગતિની રેખા પર ઉગમબિંદુથી લંબ અંતર છે,જે $d_{\min} = \frac{|\vec{r}_{AB} \times \vec{v}_{AB}|}{|\vec{v}_{AB}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$|\vec{r}_{AB} \times \vec{v}_{AB}| = |(-20 \hat{i}) \times (20\sqrt{3} \hat{i} + 20 \hat{j})| = |-400 \hat{k}| = 400$.
$|\vec{v}_{AB}| = \sqrt{(20\sqrt{3})^2 + 20^2} = \sqrt{1200 + 400} = \sqrt{1600} = 40$.
$d_{\min} = \frac{400}{40} = 10 \ m$.
89
MediumMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થો $A$ અને $B$ ને સમાન ઝડપથી એવી રીતે ફેંકવામાં આવે છે કે $A$ સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે અને $B$ શિરોલંબ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે. તો:
A
બંનેનો ઉડ્ડયન સમય સમાન હોવો જ જોઈએ.
B
બંનેએ સમાન મહત્તમ ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરવી જ જોઈએ.
C
$A$ ની સમક્ષિતિજ અવધિ $B$ કરતા વધારે હોવી જોઈએ.
D
બંનેનો ઉડ્ડયન સમય સમાન હોઈ શકે છે.

Solution

(D) ધારો કે પ્રક્ષિપ્ત ઝડપ $u$ છે. પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ $A$ માટે,સમક્ષિતિજ સાથેનો ખૂણો $\theta_A = \theta$ છે. પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ $B$ માટે,શિરોલંબ સાથેનો ખૂણો $\theta$ છે,તેથી સમક્ષિતિજ સાથેનો ખૂણો $\theta_B = 90^{\circ} - \theta$ છે.
ચું $\theta_B$ એ $\theta_A$ નો કોટિકોણ છે,તેથી આ કોટિકોણના ખૂણાઓ છે.
કોટિકોણના ખૂણાઓ માટે,સમક્ષિતિજ અવધિ સમાન હોય છે $(R_A = R_B)$.
જોકે,ઉડ્ડયન સમય $T = \frac{2u \sin \theta}{g}$ અને મહત્તમ ઊંચાઈ $H = \frac{u^2 \sin^2 \theta}{2g}$ એ ચોક્કસ ખૂણા $\theta$ પર આધાર રાખે છે.
જો $\theta = 45^{\circ}$ હોય,તો $\theta_A = \theta_B = 45^{\circ}$ થાય,અને તમામ પરિમાણો (ઉડ્ડયન સમય,મહત્તમ ઊંચાઈ અને અવધિ) સમાન હશે.
જો $\theta \neq 45^{\circ}$ હોય,તો $A$ અને $B$ માટે ઉડ્ડયન સમય અને મહત્તમ ઊંચાઈ અલગ-અલગ હશે.
તેથી,વિધાન કે તેઓનો ઉડ્ડયન સમય સમાન 'હોઈ શકે છે' તે સાચું છે,કારણ કે તે $\theta = 45^{\circ}$ ના કિસ્સામાં સાચું પડે છે.
90
DifficultMCQ
કણો $A$ અને $B$ અનુક્રમે $x$ અને $y$ અક્ષ પર અચળ વેગથી ગતિ કરી રહ્યા છે. તેમની વચ્ચેના અંતર $S$ નો સમય $t$ સાથેનો આલેખ કયો છે?
Question diagram
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) ધારો કે કણો $A$ અને $B$ ના પ્રારંભિક સ્થાન અનુક્રમે $(-x_0, 0)$ અને $(0, -y_0)$ છે,જ્યાં $x_0, y_0 > 0$ છે.
ધારો કે તેમના અચળ વેગ $\vec{v}_A = v_A \hat{i}$ અને $\vec{v}_B = v_B \hat{j}$ છે.
કોઈપણ સમયે $t$ પર,તેમના સ્થાન $\vec{r}_A(t) = (-x_0 + v_A t) \hat{i}$ અને $\vec{r}_B(t) = (-y_0 + v_B t) \hat{j}$ છે.
તેમની વચ્ચેનું અંતર $S = |\vec{r}_B - \vec{r}_A| = \sqrt{(v_B t - y_0)^2 + (x_0 - v_A t)^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$S^2 = (v_B^2 + v_A^2) t^2 - 2(v_B y_0 + v_A x_0) t + (y_0^2 + x_0^2)$.
આ $S^2 = at^2 + bt + c$ સ્વરૂપનું દ્વિઘાત સમીકરણ છે,જે અતિવલય (hyperbola) દર્શાવે છે. $S$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ એક અતિવલય છે જે ઘટીને ન્યૂનતમ મૂલ્ય સુધી પહોંચે છે અને પછી વધે છે,જે વિકલ્પ $D$ માં દર્શાવેલ વક્રને અનુરૂપ છે.
91
MediumMCQ
બે કણોને એક જ શિરોલંબ સમતલમાં,જમીન પરના એક જ બિંદુથી,સમાન ઝડપે પરંતુ સમક્ષિતિજ સાથે અલગ-અલગ ખૂણે $( < 90^o )$ એકસાથે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. એક કણ દ્વારા બીજા કણનો દેખાતો પથ કેવો હશે?
A
એક શિરોલંબ સીધી રેખા
B
સમક્ષિતિજ સાથે અચળ ખૂણો બનાવતી સીધી રેખા
C
પરવલય
D
અતિવલય

Solution

(B) ધારો કે $\vec{u}_{1}$ અને $\vec{u}_{2}$ એ બે કણોના પ્રારંભિક વેગ છે અને $\theta_{1}$ અને $\theta_{2}$ એ સમક્ષિતિજ સાથે તેમના પ્રક્ષેપણના ખૂણા છે.
કોઈપણ સમયે $t$ પર બે કણોના વેગ નીચે મુજબ છે:
$\vec{v}_{1} = (u \cos \theta_{1}) \hat{i} + (u \sin \theta_{1} - gt) \hat{j}$
$\vec{v}_{2} = (u \cos \theta_{2}) \hat{i} + (u \sin \theta_{2} - gt) \hat{j}$
એક કણનો બીજા કણની સાપેક્ષ વેગ:
$\vec{v}_{12} = \vec{v}_{1} - \vec{v}_{2} = u(\cos \theta_{1} - \cos \theta_{2}) \hat{i} + u(\sin \theta_{1} - \sin \theta_{2}) \hat{j}$
સાપેક્ષ વેગ $\vec{v}_{12}$ એ સમય $t$ થી સ્વતંત્ર હોવાથી,સાપેક્ષ પ્રવેગ શૂન્ય છે $(\vec{a}_{12} = \vec{a}_{1} - \vec{a}_{2} = -g\hat{j} - (-g\hat{j}) = 0)$.
સાપેક્ષ પ્રવેગ શૂન્ય હોવાથી અને સાપેક્ષ પ્રારંભિક સ્થાન શૂન્ય હોવાથી,સાપેક્ષ ગતિ એ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખા છે. સાપેક્ષ વેગ સદિશ અચળ હોવાથી,પથ એ સમક્ષિતિજ સાથે અચળ ખૂણો બનાવતી સીધી રેખા છે.
92
MediumMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને એક જ બિંદુથી એક જ સમતલમાં એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો તેમના વેગ $v_1$ અને $v_2$ હોય અને સમક્ષિતિજ સાથેના ખૂણા અનુક્રમે $\theta_1$ અને $\theta_2$ હોય,તો કણ $2$ ની સાપેક્ષમાં કણ $1$ નો ગતિપથ કેવો હશે?
A
પરવલય
B
સીધી રેખા
C
શિરોલંબ સીધી રેખા
D
સમક્ષિતિજ સીધી રેખા

Solution

(B) ધારો કે બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોના વેગ $\vec{v}_1 = v_1 \cos \theta_1 \hat{i} + v_1 \sin \theta_1 \hat{j}$ અને $\vec{v}_2 = v_2 \cos \theta_2 \hat{i} + v_2 \sin \theta_2 \hat{j}$ છે.
બંને પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થો ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે સમાન પ્રવેગ અનુભવે છે,$\vec{a}_1 = \vec{a}_2 = -g \hat{j}$.
કણ $2$ ની સાપેક્ષમાં કણ $1$ નો સાપેક્ષ પ્રવેગ $\vec{a}_{12} = \vec{a}_1 - \vec{a}_2 = 0$ છે.
સાપેક્ષ પ્રવેગ શૂન્ય હોવાથી,સાપેક્ષ વેગ $\vec{v}_{12} = \vec{v}_1 - \vec{v}_2$ અચળ રહે છે.
સાપેક્ષ વેગ $\vec{v}_{12} = (v_1 \cos \theta_1 - v_2 \cos \theta_2) \hat{i} + (v_1 \sin \theta_1 - v_2 \sin \theta_2) \hat{j}$ છે.
સાપેક્ષ પ્રવેગ શૂન્ય હોવાથી અને સાપેક્ષ વેગ અચળ હોવાથી,સાપેક્ષ સ્થાન સદિશ $\vec{r}_{12} = \vec{v}_{12} t$ એ $xy$-સમતલમાં સીધી રેખાનું સમીકરણ દર્શાવે છે.
93
MediumMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને એક જ બિંદુથી એક જ સમતલમાં એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો તેમના વેગ $v_1$ અને $v_2$ હોય અને સમક્ષિતિજ સાથેના ખૂણા અનુક્રમે $\theta_1$ અને $\theta_2$ હોય,તો નીચેના પ્રશ્નનો જવાબ આપો. જો $v_1 \cos \theta_1 = v_2 \cos \theta_2$ હોય,તો ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
એક કણ બીજા કણની બરાબર નીચે અથવા ઉપર રહેશે
B
એક કણની સાપેક્ષે બીજા કણનો ગતિપથ શિરોલંબ સીધી રેખા હશે
C
બંનેની અવધિ (range) સમાન હશે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) વેગના સમક્ષિતિજ ઘટકો $u_{x1} = v_1 \cos \theta_1$ અને $u_{x2} = v_2 \cos \theta_2$ છે. આપેલ છે કે $v_1 \cos \theta_1 = v_2 \cos \theta_2$,તેથી સમક્ષિતિજ વેગ સમાન છે.
બંને પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થો માટે સમક્ષિતિજ પ્રવેગ શૂન્ય હોવાથી,કોઈપણ સમયે $t$ પર તેમનું સમક્ષિતિજ સ્થાન $x_1 = (v_1 \cos \theta_1)t$ અને $x_2 = (v_2 \cos \theta_2)t$ થશે.
$v_1 \cos \theta_1 = v_2 \cos \theta_2$ હોવાથી,દરેક $t$ માટે $x_1 = x_2$ થશે.
આનો અર્થ એ છે કે એક કણ હંમેશા બીજા કણની બરાબર નીચે અથવા ઉપર રહેશે (વિકલ્પ $A$ સાચું છે).
સાપેક્ષ સમક્ષિતિજ સ્થાનાંતર $x_{rel} = x_1 - x_2 = 0$ છે. તેથી,એક કણની સાપેક્ષે બીજા કણનો ગતિપથ શિરોલંબ સીધી રેખા હશે (વિકલ્પ $B$ સાચું છે).
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ $R = \frac{v^2 \sin(2\theta)}{g} = \frac{2(v \cos \theta)(v \sin \theta)}{g}$ છે. $v_1 \cos \theta_1 = v_2 \cos \theta_2$ હોવાથી,અવધિ ત્યારે જ સમાન હોય જો $v_1 \sin \theta_1 = v_2 \sin \theta_2$ હોય,જે હંમેશા સાચું હોવું જરૂરી નથી. તેથી,બંનેની અવધિ સમાન હશે તે વિધાન ખોટું છે. આમ,વિકલ્પ $C$ એ ખોટું વિધાન છે.
94
MediumMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને એક જ બિંદુથી એક જ સમતલમાં એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો તેમના વેગ $v_1$ અને $v_2$ હોય અને સમક્ષિતિજ સાથેના ખૂણા અનુક્રમે $\theta_1$ અને $\theta_2$ હોય,અને $v_1 \sin \theta_1 = v_2 \sin \theta_2$ હોય,તો ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
બંને કણોનો ઉડ્ડયન સમય સમાન હશે.
B
કણો દ્વારા પ્રાપ્ત કરેલી મહત્તમ ઊંચાઈ સમાન હશે.
C
એક કણની સાપેક્ષે બીજા કણનો ગતિપથ સમક્ષિતિજ સીધી રેખા હશે.
D
આમાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(D) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ માટે ઉડ્ડયન સમય $T = \frac{2v \sin \theta}{g}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કારણ કે $v_1 \sin \theta_1 = v_2 \sin \theta_2$,તેથી $T_1 = T_2$ થાય. આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
મહત્તમ ઊંચાઈ $H = \frac{v^2 \sin^2 \theta}{2g}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કારણ કે $v_1 \sin \theta_1 = v_2 \sin \theta_2$,તેથી $H_1 = H_2$ થાય. આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થો વચ્ચેનો સાપેક્ષ પ્રવેગ $\vec{a}_{rel} = \vec{g} - \vec{g} = 0$ છે. સાપેક્ષ પ્રવેગ શૂન્ય હોવાથી,સાપેક્ષ વેગ $\vec{v}_{rel}$ અચળ રહે છે. સાપેક્ષ ઉર્ધ્વ વેગ $v_{1y} - v_{2y} = v_1 \sin \theta_1 - v_2 \sin \theta_2 = 0$ છે. સાપેક્ષ ઉર્ધ્વ વેગ શૂન્ય હોવાથી,સાપેક્ષ ગતિ સંપૂર્ણપણે સમક્ષિતિજ છે. તેથી,એક કણની સાપેક્ષે બીજા કણનો ગતિપથ સમક્ષિતિજ સીધી રેખા છે. વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
આમ,બધા વિધાનો $A$,$B$,અને $C$ સાચા હોવાથી,ખોટું વિધાન 'આમાંથી કોઈ નહીં' છે.
95
MediumMCQ
બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થોને એક જ બિંદુથી એક જ સમતલમાં એકસાથે ફેંકવામાં આવે છે. જો તેમના વેગ $v_1$ અને $v_2$ હોય અને સમક્ષિતિજ સાથેના ખૂણા અનુક્રમે $\theta_1$ અને $\theta_2$ હોય,તો નીચેના પ્રશ્નનો જવાબ આપો. જો $v_1 = v_2$ અને $\theta_1 > \theta_2$ હોય,તો ખોટું વિધાન પસંદ કરો.
A
કણ $2$ નો કણ $1$ ની સાપેક્ષે ગતિપથનો ઢાળ હંમેશા ધન હોય છે.
B
કણ $2$ એ કણ $1$ ની નીચે ગતિ કરે છે.
C
જો $\theta_1 + \theta_2 = 90^\circ$ હોય તો બંને કણોની અવધિ (range) સમાન હશે.
D
આમાંથી કોઈ નહીં.

Solution

(D) સમાન પ્રારંભિક વેગ $v$ અને અલગ ખૂણા $\theta_1$ અને $\theta_2$ ધરાવતા બે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થો માટે,ગતિના સમીકરણો $x_1 = v \cos \theta_1 t$,$y_1 = v \sin \theta_1 t - \frac{1}{2}gt^2$ અને $x_2 = v \cos \theta_2 t$,$y_2 = v \sin \theta_2 t - \frac{1}{2}gt^2$ છે.
$\theta_1 > \theta_2$ હોવાથી,$\cos \theta_1 < \cos \theta_2$ થાય,તેથી કોઈપણ સમય $t > 0$ માટે $x_1 < x_2$ મળે.
વળી,સાપેક્ષ ઉર્ધ્વ સ્થાન $y_1 - y_2 = v t (\sin \theta_1 - \sin \theta_2)$ છે. $\theta_1 > \theta_2$ હોવાથી,$\sin \theta_1 > \sin \theta_2$ થાય,તેથી $y_1 > y_2$ મળે.
આનો અર્થ એ છે કે કણ $1$ હંમેશા કણ $2$ ની ઉપર રહે છે,તેથી કણ $2$ એ કણ $1$ ની નીચે ગતિ કરે છે.
સાપેક્ષ ગતિપથનો ઢાળ $\frac{dy_1 - dy_2}{dx_1 - dx_2}$ આ શરતો હેઠળ ધન રહે છે.
વિકલ્પ $C$ એ પૂરક ખૂણાઓ માટેનો સામાન્ય ગુણધર્મ છે,પરંતુ પ્રશ્ન $\theta_1 > \theta_2$ ની શરત માટે ખોટું વિધાન પૂછે છે. $A$ અને $B$ સાચા હોવાથી અને $C$ એ અવધિ વિશેનું સાચું વિધાન હોવાથી,$D$ એ સાચો વિકલ્પ છે કારણ કે આપેલા વિકલ્પોમાં કોઈ ખોટું વિધાન નથી.
96
MediumMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ઊંચાઈ $H$ ની બે દીવાલોને સપ્રમાણ રીતે ઓળંગે છે. ઉડ્ડયન સમય $T$ ........ $\text{s}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
Question diagram
A
$8$
B
$9$
C
$7$
D
$10$

Solution

(A) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ સમાન ઊંચાઈ $H$ ની બે દીવાલોને સપ્રમાણ રીતે ઓળંગે છે.
ધારો કે પ્રથમ દીવાલ સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય $t_1 = 2 \text{ s}$ છે અને બીજી દીવાલ સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય $t_2 = 6 \text{ s}$ છે.
પ્રક્ષિપ્ત ગતિની સપ્રમાણતાને કારણે,ગતિપથનું શિખર બંને દીવાલોની બરાબર વચ્ચે આવે છે.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ તેની મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચે તે સમય $t_{peak} = \frac{t_1 + t_2}{2} = \frac{2 + 6}{2} = 4 \text{ s}$ છે.
જમીન પરથી ફેંકવામાં આવેલા પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ માટે,કુલ ઉડ્ડયન સમય $T$ એ મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચવા માટે લાગતા સમય કરતાં બમણો હોય છે.
તેથી,$T = 2 \times t_{peak} = 2 \times 4 = 8 \text{ s}$.
97
DifficultMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ઊંચાઈ $H$ ની બે દીવાલોને સંમિત રીતે ઓળંગે છે. દરેક દીવાલની ઊંચાઈ ........ $m$ છે.
Question diagram
A
$240$
B
$120$
C
$60$
D
$30$

Solution

(C) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ બે દીવાલોને $t_1 = 2 \ s$ અને $t_2 = 6 \ s$ સમયે ઓળંગે છે.
ગતિ સંમિત હોવાથી,ગતિપથના મહત્તમ બિંદુ સુધી પહોંચવા માટે લાગતો સમય $t_{peak} = \frac{t_1 + t_2}{2} = \frac{2 + 6}{2} = 4 \ s$ છે.
$t = 2 \ s$ સમયે શિરોલંબ સ્થાનાંતર $H$ એ $H = (v_0 \sin \theta) t - \frac{1}{2} g t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મહત્તમ બિંદુએ,શિરોલંબ વેગ શૂન્ય હોય છે,તેથી $v_y = v_0 \sin \theta - g t_{peak} = 0$,જે $v_0 \sin \theta = g t_{peak} = 10 \times 4 = 40 \ m/s$ આપે છે ($g = 10 \ m/s^2$ લેતા).
આ કિંમતને $H$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$H = (40)(2) - \frac{1}{2} (10)(2)^2$
$H = 80 - 20 = 60 \ m$.
98
DifficultMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ઊંચાઈ $H$ ની બે દીવાલોને સમપ્રમાણ રીતે ઓળંગે છે. જો બે દીવાલો વચ્ચેનું આડું અંતર $d = 120\, m$ હોય અને જે સમયે પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ દીવાલોને ઓળંગે છે તે સમય $t_1 = 2\, s$ અને $t_2 = 6\, s$ હોય,તો પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ (range) ........ $m$ છે.
Question diagram
A
$240$
B
$160$
C
$300$
D
$200$

Solution

(A) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનો સમક્ષિતિજ વેગ $v_x$ અચળ હોય છે. બે દીવાલો વચ્ચેનું સમક્ષિતિજ અંતર $d = 120\, m$ છે અને આ અંતર કાપવા માટે લાગતો સમય $\Delta t = t_2 - t_1 = 6\, s - 2\, s = 4\, s$ છે.
તેથી,સમક્ષિતિજ વેગ $v_x = \frac{d}{\Delta t} = \frac{120\, m}{4\, s} = 30\, m/s$ મળે.
પ્રક્ષિપ્ત ગતિની સમપ્રમાણતાને કારણે,કુલ ઉડ્ડયન સમય $T$ એ તે સમયનો સરવાળો છે જેમાં તે શિખરની સાપેક્ષમાં સમપ્રમાણ રીતે દીવાલોને ઓળંગે છે. શિખર સમયગાળા $[t_1, t_2]$ ના મધ્યબિંદુ પર આવે છે,જે $t_{peak} = \frac{t_1 + t_2}{2} = \frac{2 + 6}{2} = 4\, s$ છે.
કુલ ઉડ્ડયન સમય $T = 2 \times t_{peak} = 2 \times 4\, s = 8\, s$ થાય.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થની અવધિ $R = v_x \times T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,$R = 30\, m/s \times 8\, s = 240\, m$ મળે.
99
DifficultMCQ
એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ઊંચાઈ $H$ ની બે દીવાલોને સંમિત રીતે ઓળંગે છે. પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનો પ્રક્ષિપ્ત કોણ કેટલો હશે?
Question diagram
A
$tan^{-1}(3/4)$
B
$tan^{-1}(4/3)$
C
$tan^{-1}(4/5)$
D
$tan^{-1}(3/5)$

Solution

(B) પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થનું શિરોલંબ સ્થાનાંતર $y = u \sin \theta t - \frac{1}{2} g t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$t_1 = 2 \, s$ અને $t_2 = 6 \, s$ સમયે,પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થ સમાન ઊંચાઈ $H$ પર છે.
તેથી,$H = u \sin \theta (2) - \frac{1}{2} g (2)^2 = 2 u \sin \theta - 2g$ અને $H = u \sin \theta (6) - \frac{1}{2} g (6)^2 = 6 u \sin \theta - 18g$.
$H$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$2 u \sin \theta - 2g = 6 u \sin \theta - 18g$
$4 u \sin \theta = 16g$
$u \sin \theta = 4g = 40 \, m/s$ ($g = 10 \, m/s^2$ લેતા).
બે દીવાલો વચ્ચેનું સમક્ષિતિજ અંતર $d = 120 \, m$ છે. બે દીવાલો ઓળંગવા વચ્ચેનો સમયગાળો $\Delta t = 6 - 2 = 4 \, s$ છે.
સમક્ષિતિજ વેગ $u \cos \theta$ અચળ હોવાથી:
$u \cos \theta = \frac{d}{\Delta t} = \frac{120}{4} = 30 \, m/s$.
હવે,$\tan \theta = \frac{u \sin \theta}{u \cos \theta} = \frac{40}{30} = \frac{4}{3}$.
તેથી,$\theta = tan^{-1}(4/3)$.
100
AdvancedMCQ
સમય $t = 0$ પર,એક પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થને જમીન પરના બિંદુ $O$ (ઉગમબિંદુ તરીકે લેતા) થી $50 \ m/s$ ની ઝડપે સમક્ષિતિજ સાથે $53^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. તે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમક્ષિતિજથી $75 \ m$ ની ઊંચાઈએ આવેલા બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ માંથી પસાર થાય છે. બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું સમક્ષિતિજ અંતર . . . . . . $m$ છે.
Question diagram
A
$30$
B
$60$
C
$90$
D
કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે: પ્રારંભિક ઝડપ $u = 50 \ m/s$,પ્રક્ષિપ્ત કોણ $\theta = 53^{\circ}$,અને ઊંચાઈ $y = 75 \ m$.
પ્રક્ષિપ્ત પદાર્થના ગતિપથના સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $y = x \tan \theta - \frac{g x^2}{2 u^2 \cos^2 \theta}$.
$g = 10 \ m/s^2$,$\tan 53^{\circ} = \frac{4}{3}$,અને $\cos 53^{\circ} = \frac{3}{5}$ લેતા.
કિંમતો મૂકતા: $75 = x \left(\frac{4}{3}\right) - \frac{10 x^2}{2 \times (50)^2 \times (3/5)^2}$.
$75 = \frac{4x}{3} - \frac{10 x^2}{2 \times 2500 \times (9/25)}$.
$75 = \frac{4x}{3} - \frac{10 x^2}{1800} \times 25 = \frac{4x}{3} - \frac{x^2}{180}$.
$180$ વડે ગુણતા: $13500 = 240x - x^2$.
દ્વિઘાત સમીકરણમાં ગોઠવતા: $x^2 - 240x + 13500 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરીને $x$ શોધતા:
$x = \frac{240 \pm \sqrt{57600 - 4(13500)}}{2} = \frac{240 \pm \sqrt{57600 - 54000}}{2} = \frac{240 \pm \sqrt{3600}}{2} = \frac{240 \pm 60}{2}$.
$x_1 = \frac{300}{2} = 150 \ m$ અને $x_2 = \frac{180}{2} = 90 \ m$.
સમક્ષિતિજ અંતર $\Delta x = |x_1 - x_2| = 150 - 90 = 60 \ m$ છે.

3-2.Motion in Plane — Mix Examples-Motion in Plane · Frequently Asked Questions

1Are these 3-2.Motion in Plane questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3-2.Motion in Plane Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.