Gujarati

Equation of pair of straight lines Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Pair of straight lines · Equation of pair of straight lines

299+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 299 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
જો $ax^2 - bxy - y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ $X$-અક્ષની ધન દિશા સાથે $\alpha$ અને $\beta$ ખૂણો બનાવે,તો $\tan(\alpha + \beta) = $
A
$\frac{a}{a+b}$
B
$\frac{b}{1+b}$
C
$\frac{b}{1+a}$
D
$\frac{-b}{1+a}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $ax^2 - bxy - y^2 = 0$ છે. $x^2$ વડે ભાગતા,આપણને $-(\frac{y}{x})^2 - b(\frac{y}{x}) + a = 0$ મળે,જે $(\frac{y}{x})^2 + b(\frac{y}{x}) - a = 0$ છે.
ધારો કે $m_1 = \tan \alpha$ અને $m_2 = \tan \beta$ એ રેખાઓના ઢાળ છે.
આ દ્વિઘાત સમીકરણ $m^2 + bm - a = 0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,$\tan \alpha + \tan \beta = -b$ અને $\tan \alpha \tan \beta = -a$ મળે.
સૂત્ર $\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ નો ઉપયોગ કરતા,કિંમતો મૂકતા:
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{-b}{1 - (-a)} = \frac{-b}{1+a}$.
152
EasyMCQ
જો $ax^{2} + 2hxy + by^{2} = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર $5:3$ હોય,તો $h^{2}:ab$ નો ગુણોત્તર શોધો.
A
$5:3$
B
$16:15$
C
$3:5$
D
$15:16$

Solution

(B) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_{1}$ અને $m_{2}$ છે.
સમીકરણ $ax^{2} + 2hxy + by^{2} = 0$ માટે,$m_{1} + m_{2} = \frac{-2h}{b}$ અને $m_{1}m_{2} = \frac{a}{b}$ થાય.
ઢાળનો ગુણોત્તર $m_{1}:m_{2} = 5:3$ આપેલ છે,તેથી $m_{1} = 5k$ અને $m_{2} = 3k$ લો.
તેથી $m_{1} + m_{2} = 8k = \frac{-2h}{b} \Rightarrow k = \frac{-h}{4b}$.
વળી $m_{1}m_{2} = 15k^{2} = \frac{a}{b}$.
બીજા સમીકરણમાં $k$ ની કિંમત મૂકતા: $15 \left( \frac{-h}{4b} \right)^{2} = \frac{a}{b}$.
$15 \left( \frac{h^{2}}{16b^{2}} \right) = \frac{a}{b}$.
$\frac{15h^{2}}{16b} = a$.
તેથી,$\frac{h^{2}}{ab} = \frac{16}{15}$.
153
EasyMCQ
$K x^2 + 5 x y + y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો તફાવત $1$ હોય,તો $K =$
A
$2$
B
$3$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $K x^2 + 5 x y + y^2 = 0$ છે.
તેને વ્યાપક સમીકરણ $a x^2 + 2 h x y + b y^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = K$,$2h = 5$,અને $b = 1$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
તેથી,$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b} = -5$ અને $m_1 m_2 = \frac{a}{b} = K$ થાય.
આપેલ છે કે ઢાળનો તફાવત $1$ છે,એટલે કે $|m_1 - m_2| = 1$.
નિત્યસમ $(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4 m_1 m_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1^2 = (-5)^2 - 4(K)$.
$1 = 25 - 4K$.
$4K = 24$.
$K = 6$.
154
MediumMCQ
$k x^2 + x y - y^2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓમાંથી એક રેખા યામ અક્ષો વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે,તો $k$ ની કિંમતો શોધો.
A
$1$ અને $2$
B
$0$ અને $2$
C
$0$ અને $-2$
D
$-1$ અને $2$

Solution

(B) રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $k x^2 + x y - y^2 = 0$ છે.
રેખાઓ યામ અક્ષો વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે,તેથી તેમનો ઢાળ $m = \pm 1$ હોવો જોઈએ.
સમીકરણમાં $y = mx$ મૂકતા,આપણને $k x^2 + x(mx) - (mx)^2 = 0$ મળે છે.
$x^2$ વડે ભાગતા ($x \neq 0$ ધારીને),આપણને $k + m - m^2 = 0$ મળે છે.
$m = 1$ માટે,$k + 1 - 1^2 = 0 \Rightarrow k = 0$.
$m = -1$ માટે,$k - 1 - (-1)^2 = 0$ $\Rightarrow k - 1 - 1 = 0$ $\Rightarrow k = 2$.
આમ,$k$ ની કિંમતો $0$ અને $2$ છે.
155
MediumMCQ
જો સમીકરણ $kxy + 10x + 8y + 16 = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો
A
માત્ર $k = 5$
B
માત્ર $k = 0$
C
$k = 0$ અથવા $k = 5$
D
$k$ નું મૂલ્ય અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણનું સામાન્ય સ્વરૂપ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
તે રેખાઓની જોડી દર્શાવે તે માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $kxy + 10x + 8y + 16 = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા:
$a = 0, b = 0, c = 16, h = k/2, g = 5, f = 4$.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા:
$(0)(0)(16) + 2(4)(5)(k/2) - (0)(4^2) - (0)(5^2) - (16)(k/2)^2 = 0$.
$0 + 20k - 0 - 0 - 16(k^2/4) = 0$.
$20k - 4k^2 = 0$.
$4k(5 - k) = 0$.
આમ,$k = 0$ અથવા $k = 5$.
156
MediumMCQ
જો $ax^2 + (2a + 1)xy + 2y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એકનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળનો વ્યસ્ત હોય,તો ઢાળના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$\frac{17}{4}$
B
$\frac{82}{9}$
C
$\frac{97}{36}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2 + (2a + 1)xy + 2y^2 = 0$ છે.
$Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$A = a$,$2H = 2a + 1$,અને $B = 2$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
આપેલ છે કે $m_1 = \frac{1}{m_2}$,જેનો અર્થ છે કે $m_1 m_2 = 1$.
રેખાઓની જોડી $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ માટે,ઢાળનો ગુણાકાર $m_1 m_2 = \frac{A}{B} = \frac{a}{2}$ થાય છે.
બંનેને સરખાવતા,$\frac{a}{2} = 1$,તેથી $a = 2$ મળે છે.
ઢાળનો સરવાળો $m_1 + m_2 = -\frac{2H}{B} = -\frac{2a + 1}{2}$ થાય છે.
$a = 2$ મૂકતા,$m_1 + m_2 = -\frac{2(2) + 1}{2} = -\frac{5}{2}$ મળે છે.
આપણે $m_1^2 + m_2^2$ શોધવાનું છે.
નિત્યસમ $m_1^2 + m_2^2 = (m_1 + m_2)^2 - 2m_1 m_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$m_1^2 + m_2^2 = (-\frac{5}{2})^2 - 2(1) = \frac{25}{4} - 2 = \frac{25 - 8}{4} = \frac{17}{4}$.
157
MediumMCQ
ધારો કે $PQR$ એક કાટ્રાયંગલ એ $P(2, 1)$ પર કાટ્રાયંગલ પર કાટખૂણો ધરાવતો સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે. જો રેખા $QR$નું સમીકરણ $2x + y = 3$હોય,તો રેખાઓ $PQ$ અને $PR$ની જોડી દર્શાવતું સમીકરણ કયું છે?
A
$3x^2 - 3y^2 + 8xy + 20x + 10y + 25 = 0$
B
$3x^2 - 3y^2 + 8xy - 20x - 10y + 25 = 0$
C
$3x^2 - 3y^2 + 8xy + 10x + 15y + 20 = 0$
D
$3x^2 - 3y^2 - 8xy - 10x - 15y - 20 = 0$

Solution

(B) રેખા $QR$નો ઢાળ $m = -2$છે. ધારો કે રેખાઓ $PQ$ અને $PR$ના ઢાળ અનુક્રમે $m_1$ અને $m_2$છે.
કારણ કે $\triangle PQR$એ સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણ છે,તેથી ખૂણા $\angle PQR = \angle PRQ = 45^{\circ}$થાય.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m - m_1}{1 + m \cdot m_1} \right|$નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $\tan 45^{\circ} = \left| \frac{-2 - m_1}{1 + (-2)m_1} \right| = 1$.
આનાથી $\left| \frac{2 + m_1}{1 - 2m_1} \right| = 1$મળે,તેથી $2 + m_1 = 1 - 2m_1$અથવા $2 + m_1 = -(1 - 2m_1)$થાય.
$3m_1 = -1$ઉકેલતા $m_1 = -1/3$મળે છે. $-m_1 = -3$ઉકેલતા $m_2 = 3$મળે છે.
રેખાઓ $PQ$ અને $PR$ એ $P(2, 1)$બિંદુમાંથી પસાર થાય છે અને તેમના ઢાળ $-1/3$અને $3$છે.
સમીકરણો $y - 1 = -1/3(x - 2) \Rightarrow x + 3y - 5 = 0$અને $y - 1 = 3(x - 2) \Rightarrow 3x - y - 5 = 0$છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x + 3y - 5)(3x - y - 5) = 0$છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા: $3x^2 - xy - 5x + 9xy - 3y^2 - 15y - 15x + 5y + 25 = 0$.
સાદુરૂપ આપતા $3x^2 - 3y^2 + 8xy - 20x - 10y + 25 = 0$મળે છે.
Solution diagram
158
EasyMCQ
જો $4ab = 3h^2$ હોય,તો $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર શું થાય?
A
$1: 2$
B
$2: 1$
C
$1: 3$
D
$3: 1$

Solution

(C) રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ છે. ધારો કે $m_1$ અને $m_2$ એ રેખાઓના ઢાળ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$.
ઢાળનો તફાવત $(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4m_1m_2$ દ્વારા મળે છે.
$(m_1 - m_2)^2 = \left(-\frac{2h}{b}\right)^2 - 4\left(\frac{a}{b}\right) = \frac{4h^2}{b^2} - \frac{4a}{b} = \frac{4h^2 - 4ab}{b^2}$.
આપેલ છે કે $4ab = 3h^2$,તેથી:
$(m_1 - m_2)^2 = \frac{4h^2 - 3h^2}{b^2} = \frac{h^2}{b^2}$.
તેથી,$m_1 - m_2 = \pm \frac{h}{b}$.
$m_1 - m_2 = \frac{h}{b}$ અને $m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ લેતા,$m_1$ અને $m_2$ માટે ઉકેલતા:
$2m_1 = -\frac{2h}{b} + \frac{h}{b} = -\frac{h}{b} \Rightarrow m_1 = -\frac{h}{2b}$.
$2m_2 = -\frac{2h}{b} - \frac{h}{b} = -\frac{3h}{b} \Rightarrow m_2 = -\frac{3h}{2b}$.
ગુણોત્તર $m_1 : m_2 = \left(-\frac{h}{2b}\right) : \left(-\frac{3h}{2b}\right) = 1 : 3$.
159
EasyMCQ
$(2,3)$ માંથી પસાર થતી અને $x^{2}-y^{2}=0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓને સમાંતર રેખાઓની જોડનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો:
A
$x^{2}-y^{2}-4x+6y-5=0$
B
$x^{2}-y^{2}-4x+6y=0$
C
$x^{2}-y^{2}-4x+6y+17=0$
D
$x^{2}-y^{2}-4x+6y+2=0$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^{2}-y^{2}=0$ છે,જેને $(x-y)(x+y)=0$ તરીકે લખી શકાય.
આમ,આપેલ રેખાઓના ઢાળ $m_{1}=1$ અને $m_{2}=-1$ છે.
$(2,3)$ માંથી પસાર થતી અને આ રેખાઓને સમાંતર રેખાઓના સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$(y-3)=1(x-2) \Rightarrow x-y+1=0$
$(y-3)=-1(x-2) \Rightarrow x+y-5=0$
સંયુક્ત સમીકરણ આ બે રેખાઓનો ગુણાકાર છે:
$(x-y+1)(x+y-5)=0$
આનું વિસ્તરણ કરતા:
$x^{2}-y^{2}-4x+6y-5=0$
160
MediumMCQ
જો સમીકરણ $kxy + 5x + 3y + 2 = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $k=$
A
$0$
B
$\frac{15}{2}$
C
$0, \frac{15}{2}$
D
$15$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણનું સામાન્ય સ્વરૂપ $Ax^{2} + 2Hxy + By^{2} + 2Gx + 2Fy + C = 0$ છે.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $\Delta = ABC + 2FGH - AF^{2} - BG^{2} - CH^{2} = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $kxy + 5x + 3y + 2 = 0$ ને સરખાવતા:
$A = 0, B = 0, C = 2, H = \frac{k}{2}, G = \frac{5}{2}, F = \frac{3}{2}$.
શરતમાં કિંમતો મૂકતા:
$0 + 2(\frac{3}{2})(\frac{5}{2})(\frac{k}{2}) - 0 - 0 - 2(\frac{k}{2})^{2} = 0$.
$\frac{15k}{4} - \frac{2k^{2}}{4} = 0$.
$15k - 2k^{2} = 0$.
$k(15 - 2k) = 0$.
તેથી,$k = 0$ અથવા $k = \frac{15}{2}$.
161
EasyMCQ
$4x^{2}-y^{2}+2x+y=0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓના અલગ સમીકરણો કયા છે?
A
$2x-2y+1=0, x+2y=0$
B
$2x-y+1=0, 2x+y=0$
C
$2x-y+1=0, 2x-y=0$
D
$2x-y=0, 2x+y+1=0$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $4x^{2}-y^{2}+2x+y=0$
આપણે પદાવલિને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ: $(2x)^{2} - y^{2} + (2x+y) = 0$
નિત્યસમ $a^{2}-b^{2} = (a-b)(a+b)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે: $(2x-y)(2x+y) + (2x+y) = 0$
$(2x+y)$ સામાન્ય લેતા: $(2x+y)(2x-y+1) = 0$
આમ,અલગ સમીકરણો $2x+y=0$ અને $2x-y+1=0$ છે.
162
EasyMCQ
જો $x^2-4pxy+8y^2=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓના ઢાળનો સરવાળો તેમના ગુણાકાર કરતાં ત્રણ ગણો હોય,તો $p=\ldots$
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$4$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $x^2-4pxy+8y^2=0$ છે.
આ સમીકરણ $ax^2+2hxy+by^2=0$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $a=1$,$2h=-4p$,અને $b=8$.
ધારો કે $m_1$ અને $m_2$ એ રેખાઓના ઢાળ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $m_1+m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$.
કિંમતો મૂકતા,$m_1+m_2 = -\frac{-4p}{8} = \frac{4p}{8} = \frac{p}{2}$ અને $m_1m_2 = \frac{1}{8}$.
પ્રશ્ન મુજબ,ઢાળનો સરવાળો તેમના ગુણાકાર કરતાં ત્રણ ગણો છે:
$m_1+m_2 = 3(m_1m_2)$
$\frac{p}{2} = 3 \times \frac{1}{8}$
$\frac{p}{2} = \frac{3}{8}$
$p = \frac{3}{8} \times 2 = \frac{3}{4}$.
163
DifficultMCQ
$O(0,0), A(1,2), B(3,4)$ એ $\triangle OAB$ ના શિરોબિંદુઓ છે. $O$ માંથી દોરવામાં આવેલા વેધ અને મધ્યગાનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$x^2+7xy-y^2=0$
B
$x^2+7xy+y^2=0$
C
$3x^2-xy-2y^2=0$
D
$3x^2+xy-2y^2=0$

Solution

(D) ધારો કે $O(0,0), A(1,2), B(3,4)$.
$1$. $O$ માંથી $AB$ પરની મધ્યગા:
$AB$ નું મધ્યબિંદુ $D = (\frac{1+3}{2}, \frac{2+4}{2}) = (2,3)$.
$O(0,0)$ અને $D(2,3)$ માંથી પસાર થતી મધ્યગા $OD$ નું સમીકરણ $y = \frac{3}{2}x$ છે,એટલે કે $3x - 2y = 0$.
$2$. $O$ માંથી $AB$ પરનો વેધ:
$AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{4-2}{3-1} = 1$ છે.
વેધ $OP$ નો ઢાળ $m_{OP} = -\frac{1}{m_{AB}} = -1$ છે.
$O(0,0)$ માંથી પસાર થતી અને $-1$ ઢાળ ધરાવતી રેખા $OP$ નું સમીકરણ $y = -x$ છે,એટલે કે $x + y = 0$.
$3$. સંયુક્ત સમીકરણ:
વેધ અને મધ્યગાનું સંયુક્ત સમીકરણ $(3x - 2y)(x + y) = 0$ છે.
તેનું વિસ્તરણ કરતા,$3x^2 + 3xy - 2xy - 2y^2 = 0$,એટલે કે $3x^2 + xy - 2y^2 = 0$ મળે છે.
Solution diagram
164
MediumMCQ
જો $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0$ જોડની એક રેખા અક્ષોની ધન દિશા વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગતી હોય,તો $a, b$ અને $h$ કયો સંબંધ સંતોષે છે?
A
$a+b=2|h|$
B
$a+b=-2h$
C
$a-b=2|h|$
D
$(a-b)^{2}=4h^{2}$

Solution

(B) ધન $x$-અક્ષ અને ધન $y$-અક્ષ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગતી રેખા $y=x$ છે.
આ રેખા $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0$ જોડનો ભાગ હોવાથી,તે સમીકરણનું સમાધાન કરશે.
સમીકરણમાં $y=x$ મૂકતા:
$ax^{2}+2hx(x)+b(x)^{2}=0$
$ax^{2}+2hx^{2}+bx^{2}=0$
$(a+2h+b)x^{2}=0$
આ તમામ $x$ માટે સાચું હોવા માટે,$a+b+2h=0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $a+b=-2h$.
165
EasyMCQ
જો $hxy + 10x + 6y + 4 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવેલ સમીકરણ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$15$
B
$30$
C
$5$
D
$10$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણનું વ્યાપક સ્વરૂપ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $hxy + 10x + 6y + 4 = 0$ ને સરખાવતા,$a = 0, b = 0, h' = h/2, g = 5, f = 3, c = 4$ મળે છે.
રેખાઓની જોડી માટે નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\Delta = \begin{vmatrix} 0 & h/2 & 5 \\ h/2 & 0 & 3 \\ 5 & 3 & 4 \end{vmatrix} = 0$
ગણતરી કરતા: $0(0 - 9) - \frac{h}{2}(2h/2 - 15) + 5(3h/2 - 0) = 0$
$-\frac{h}{2}(h - 15) + \frac{15h}{2} = 0$
$-\frac{h^2}{2} + 15h = 0$
$-h^2 + 30h = 0 \Rightarrow h(30 - h) = 0$
આમ,$h = 0$ અથવા $h = 30$.
166
DifficultMCQ
$(3, -2)$ માંથી પસાર થતી અને $x^{2} - 4xy + 3y^{2} = 0$ ને સમાંતર રેખાઓની જોડનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$x^{2} + 3y^{2} - 4xy - 14x + 24y + 45 = 0$
B
$x^{2} + 3y^{2} + 4xy - 14x + 24y + 45 = 0$
C
$x^{2} + 3y^{2} + 4xy - 14x + 24y - 45 = 0$
D
$x^{2} + 3y^{2} + 4xy - 14x - 24y - 45 = 0$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^{2} - 4xy + 3y^{2} = 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(x - y)(x - 3y) = 0$.
રેખાઓ $x - y = 0$ અને $x - 3y = 0$ છે.
$(3, -2)$ માંથી પસાર થતી સમાંતર રેખાઓ $(x - y + k_{1}) = 0$ અને $(x - 3y + k_{2}) = 0$ સ્વરૂપમાં છે.
$(3, -2)$ બિંદુ મૂકતા $k_{1} = -5$ અને $k_{2} = -9$ મળે છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x - y - 5)(x - 3y - 9) = 0$ છે.
વિસ્તરણ કરતા: $x^{2} + 3y^{2} - 4xy - 14x + 24y + 45 = 0$.
167
MediumMCQ
જો સમીકરણ $7x^2 - 14xy + py^2 - 12x + qy - 4 = 0$ એ સમાંતર રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $\sqrt{p^2 + q^2 - pq}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{119}$
B
$\sqrt{107}$
C
$\sqrt{109}$
D
$\sqrt{108}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $7x^2 - 14xy + py^2 - 12x + qy - 4 = 0$ છે.
સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 7$,$h = -7$,$b = p$,$g = -6$,$f = \frac{q}{2}$,અને $c = -4$ મળે છે.
રેખાઓ સમાંતર હોવાથી,$h^2 = ab$.
કિંમતો મૂકતા,$(-7)^2 = 7p$ $\Rightarrow 49 = 7p$ $\Rightarrow p = 7$.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
$p = 7$,$a = 7$,$h = -7$,$g = -6$,$f = \frac{q}{2}$,અને $c = -4$ મૂકતા:
$7(7)(-4) + 2(\frac{q}{2})(-6)(-7) - 7(\frac{q}{2})^2 - 7(-6)^2 - (-4)(-7)^2 = 0$.
$-196 + 42q - \frac{7q^2}{4} - 252 + 196 = 0$.
$42q - \frac{7q^2}{4} - 252 = 0$.
$-4/7$ વડે ગુણતા,$q^2 - 24q + 144 = 0$ મળે છે.
$(q - 12)^2 = 0 \Rightarrow q = 12$.
છેલ્લે,$\sqrt{p^2 + q^2 - pq} = \sqrt{7^2 + 12^2 - (7)(12)} = \sqrt{49 + 144 - 84} = \sqrt{109}$.
168
MediumMCQ
જો સમીકરણ $hxy + gx + fy + c = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો
A
$fg = ch$
B
$gh = cf$
C
$fh = cg$
D
$hf = -cg$

Solution

(A) દ્વિઘાત વક્રનું સામાન્ય સમીકરણ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 + 2Gx + 2Fy + C = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $hxy + gx + fy + c = 0$ સાથે સરખાવતા:
$A = 0, B = 0, C = c, H = \frac{h}{2}, G = \frac{g}{2}, F = \frac{f}{2}$.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $\Delta = \begin{vmatrix} A & H & G \\ H & B & F \\ G & F & C \end{vmatrix} = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\begin{vmatrix} 0 & \frac{h}{2} & \frac{g}{2} \\ \frac{h}{2} & 0 & \frac{f}{2} \\ \frac{g}{2} & \frac{f}{2} & c \end{vmatrix} = 0$.
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$0 - \frac{h}{2} \left( \frac{ch}{2} - \frac{gf}{4} \right) + \frac{g}{2} \left( \frac{hf}{4} - 0 \right) = 0$.
$-\frac{ch^2}{4} + \frac{hgf}{8} + \frac{ghf}{8} = 0$.
$-\frac{ch^2}{4} + \frac{hgf}{4} = 0$.
$4$ વડે ગુણતા,$-ch^2 + hgf = 0$,એટલે કે $hgf = ch^2$.
$h$ વડે ભાગતા ($h \neq 0$ ધારતા),$gf = ch$ મળે છે.
169
EasyMCQ
જો $ax^2+8xy+5y^2=0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો સરવાળો તેમના ગુણાકાર કરતા બમણો હોય,તો $a=$
A
-$4$
B
$5$
C
-$2$
D
-$8$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $ax^2+8xy+5y^2=0$ છે.
તેને વ્યાપક સમીકરણ $Ax^2+2Hxy+By^2=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A=a$,$2H=8$ (તેથી $H=4$),અને $B=5$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
ઢાળનો સરવાળો $m_1+m_2 = -\frac{2H}{B} = -\frac{8}{5}$ છે.
ઢાળનો ગુણાકાર $m_1m_2 = \frac{A}{B} = \frac{a}{5}$ છે.
આપેલ શરત મુજબ,ઢાળનો સરવાળો તેમના ગુણાકાર કરતા બમણો છે:
$m_1+m_2 = 2(m_1m_2)$
$-\frac{8}{5} = 2\left(\frac{a}{5}\right)$
$-\frac{8}{5} = \frac{2a}{5}$
$2a = -8$
$a = -4$.
170
EasyMCQ
જો સમીકરણ $ax^{2} + by^{2} + cx + cy = 0$,$c \neq 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો
A
$a+c=0$
B
$a+b=0$
C
$a-c=0$
D
$a-b=0$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^{2} + 2hxy + by^{2} + 2gx + 2fy + k = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} a & h & g \\ h & b & f \\ g & f & k \end{vmatrix} = 0$ થાય.
આપેલ સમીકરણ $ax^{2} + 0xy + by^{2} + cx + cy + 0 = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$h = 0$,$g = c/2$,$f = c/2$,અને $k = 0$ મળે છે.
નિશ્ચાયકની શરતમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$\begin{vmatrix} a & 0 & c/2 \\ 0 & b & c/2 \\ c/2 & c/2 & 0 \end{vmatrix} = 0$.
પ્રથમ હાર મુજબ વિસ્તરણ કરતા:
$a(0 - c^{2}/4) - 0 + (c/2)(0 - bc/2) = 0$.
$-ac^{2}/4 - bc^{2}/4 = 0$.
$-4$ વડે ગુણતા:
$ac^{2} + bc^{2} = 0$.
$c^{2}(a + b) = 0$.
$c \neq 0$ હોવાથી,$a + b = 0$ મળે.
171
EasyMCQ
જો સમીકરણ $3x^{2}+10xy+3y^{2}+16y+k=0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$-21$
B
$21$
C
$12$
D
$-12$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણને $ax^{2}+2hxy+by^{2}+2gx+2fy+c=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a=3, h=5, b=3, g=0, f=8, c=k$ મળે છે.
આપેલ સમીકરણ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તેથી શરત $abc+2fgh-af^{2}-bg^{2}-ch^{2}=0$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $(3)(3)(k)+2(8)(0)(5)-3(8)^{2}-3(0)^{2}-k(5)^{2}=0$.
$9k+0-192-0-25k=0$.
$-16k=192$.
$k = -12$.
172
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું નથી?
A
$x^2 - x = 0$
B
$xy - x = 0$
C
$y^2 - x + 1 = 0$
D
$xy + x + y + 1 = 0$

Solution

(C) સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\Delta = \begin{vmatrix} a & h & g \\ h & b & f \\ g & f & c \end{vmatrix} = 0$ હોય.
વિકલ્પ $A$ માટે: $x^2 - x = 0 \implies x(x-1) = 0$,જે $x=0$ અને $x=1$ રેખાઓ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ માટે: $xy - x = 0 \implies x(y-1) = 0$,જે $x=0$ અને $y=1$ રેખાઓ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $C$ માટે: $y^2 - x + 1 = 0$. આ એક પરવલય છે,રેખાઓની જોડી નથી,કારણ કે તેના બે રેખીય અવયવો પાડી શકાતા નથી.
વિકલ્પ $D$ માટે: $xy + x + y + 1 = 0 \implies x(y+1) + 1(y+1) = 0 \implies (x+1)(y+1) = 0$,જે $x=-1$ અને $y=-1$ રેખાઓ દર્શાવે છે.
આમ,જે સમીકરણ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું નથી તે $y^2 - x + 1 = 0$ છે.
173
EasyMCQ
જો $m_{1}$ અને $m_{2}$ એ $(\sec^{2} \theta - \sin^{2} \theta) x^{2} - 2 \tan \theta xy + \sin^{2} \theta y^{2} = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળ હોય,તો $|m_{1} - m_{2}| = $
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $Ax^{2} + 2Hxy + By^{2} = 0$ સ્વરૂપનું છે,જ્યાં $A = \sec^{2} \theta - \sin^{2} \theta$,$2H = -2 \tan \theta$,અને $B = \sin^{2} \theta$.
રેખાઓની જોડી $Ax^{2} + 2Hxy + By^{2} = 0$ માટે,ઢાળનો સરવાળો $m_{1} + m_{2} = -\frac{2H}{B}$ અને ઢાળનો ગુણાકાર $m_{1}m_{2} = \frac{A}{B}$ છે.
અહીં,$m_{1} + m_{2} = \frac{2 \tan \theta}{\sin^{2} \theta}$ અને $m_{1}m_{2} = \frac{\sec^{2} \theta - \sin^{2} \theta}{\sin^{2} \theta}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|m_{1} - m_{2}| = \sqrt{(m_{1} + m_{2})^{2} - 4m_{1}m_{2}}$.
કિંમતો મૂકતા:
$|m_{1} - m_{2}| = \sqrt{\left(\frac{2 \tan \theta}{\sin^{2} \theta}\right)^{2} - 4\left(\frac{\sec^{2} \theta - \sin^{2} \theta}{\sin^{2} \theta}\right)}$
ગણતરી કરતા,$|m_{1} - m_{2}| = 2$ મળે છે.
174
DifficultMCQ
જો $O(0,0)$,$A(1,2)$ અને $B(3,4)$ એ ત્રિકોણ $OAB$ ના શિરોબિંદુઓ હોય,તો $O$ માંથી દોરેલા વેધ અને મધ્યગાનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$3x^2-xy-2y^2=0$
B
$3x^2+xy+2y^2=0$
C
$3x^2-xy+2y^2=0$
D
$3x^2+xy-2y^2=0$

Solution

(D) ધારો કે $D$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે. $D$ ના યામ $\left(\frac{1+3}{2}, \frac{2+4}{2}\right) = (2,3)$ છે.
મધ્યગા $OD$ એ $(0,0)$ અને $(2,3)$ માંથી પસાર થાય છે. તેનું સમીકરણ $y = \frac{3}{2}x$ છે,જે $3x-2y=0$ તરીકે લખી શકાય.
રેખા $AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{4-2}{3-1} = \frac{2}{2} = 1$ છે.
વેધ $OE$ એ $AB$ ને લંબ છે,તેથી તેનો ઢાળ $m_{OE} = -\frac{1}{m_{AB}} = -1$ છે.
વેધ $OE$ નું સમીકરણ $y = -x$ છે,જે $x+y=0$ તરીકે લખી શકાય.
મધ્યગા અને વેધનું સંયુક્ત સમીકરણ $(3x-2y)(x+y) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $3x^2 + 3xy - 2xy - 2y^2 = 0$ મળે છે,જે $3x^2 + xy - 2y^2 = 0$ છે.
Solution diagram
175
MediumMCQ
$x^2+2hxy+2y^2=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર $1:2$ હોય,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{3}{\sqrt{2}}$
C
$3$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $x^2+2hxy+2y^2=0$ છે.
$ax^2+2hxy+by^2=0$ સાથે સરખાવતા,$a=1, h=h, b=2$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $m_1+m_2 = -\frac{2h}{b} = -\frac{2h}{2} = -h$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b} = \frac{1}{2}$.
ઢાળનો ગુણોત્તર $m_1:m_2 = 1:2$ આપેલ છે,તેથી $m_2 = 2m_1$.
ગુણાકારના સમીકરણમાં $m_2$ ની કિંમત મૂકતા: $m_1(2m_1) = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow 2m_1^2 = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow m_1^2 = \frac{1}{4}$ $\Rightarrow m_1 = \pm \frac{1}{2}$.
જો $m_1 = \frac{1}{2}$ હોય,તો $m_2 = 1$.
તેથી $m_1+m_2 = \frac{1}{2} + 1 = \frac{3}{2}$.
કારણ કે $m_1+m_2 = -h$,તેથી $-h = \frac{3}{2} \Rightarrow h = -\frac{3}{2}$.
જો $m_1 = -\frac{1}{2}$ હોય,તો $m_2 = -1$.
તેથી $m_1+m_2 = -\frac{1}{2} - 1 = -\frac{3}{2}$.
કારણ કે $m_1+m_2 = -h$,તેથી $-h = -\frac{3}{2} \Rightarrow h = \frac{3}{2}$.
આમ,$h = \pm \frac{3}{2}$. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચી કિંમત $\frac{3}{2}$ છે.
176
EasyMCQ
જો $4ab = 3h^2$ હોય,તો $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$\sqrt{3} : 1$
B
$1 : \sqrt{3}$
C
$1 : 3$
D
$3 : 1$

Solution

(C) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ માટે:
$m_1 + m_2 = \frac{-2h}{b}$ $(i)$
$m_1 m_2 = \frac{a}{b}$ $(ii)$
આપેલ છે કે $4ab = 3h^2$,તેથી $ab = \frac{3h^2}{4}$.
આ કિંમત $(ii)$ માં મૂકતા,$m_1 m_2 = \frac{3h^2}{4b^2}$.
હવે,$(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4m_1 m_2 = \frac{4h^2}{b^2} - 4(\frac{3h^2}{4b^2}) = \frac{h^2}{b^2}$.
તેથી,$m_1 - m_2 = \frac{h}{b}$ $(iii)$.
$(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા: $2m_1 = \frac{-h}{b} \implies m_1 = \frac{-h}{2b}$.
$(i)$ માંથી $(iii)$ બાદ કરતા: $2m_2 = \frac{-3h}{b} \implies m_2 = \frac{-3h}{2b}$.
ગુણોત્તર $m_1 : m_2 = 1 : 3$.
177
MediumMCQ
$K x^2 + 6 x y + y^2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓ પૈકી એકનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતાં ત્રણ ગણો હોય,તો $K$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{9}{4}$
B
$\frac{4}{9}$
C
$\frac{27}{4}$
D
$\frac{4}{27}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $K x^2 + 6 x y + y^2 = 0$ છે.
સામાન્ય સ્વરૂપ $A x^2 + 2 H x y + B y^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$A = K$,$H = 3$,અને $B = 1$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $m_1 + m_2 = \frac{-2 H}{B} = -6$ અને $m_1 m_2 = \frac{A}{B} = K$.
આપેલ છે કે એક ઢાળ બીજા કરતાં ત્રણ ગણો છે,તેથી $m_2 = 3 m_1$.
ઢાળના સરવાળામાં આ કિંમત મૂકતા: $m_1 + 3 m_1 = -6$ $\Rightarrow 4 m_1 = -6$ $\Rightarrow m_1 = -\frac{3}{2}$.
હવે,ઢાળના ગુણાકારનો ઉપયોગ કરતા: $m_1 \times (3 m_1) = K \Rightarrow 3 m_1^2 = K$.
$m_1 = -\frac{3}{2}$ મૂકતા: $K = 3 \times (-\frac{3}{2})^2 = 3 \times \frac{9}{4} = \frac{27}{4}$.
178
MediumMCQ
જો $ax^2+2hxy+by^2=0$ દ્વારા દર્શાવેલ રેખાઓ પૈકીની એક રેખા $mx+ny=18$ ને લંબ હોય,તો
A
$an^2+2hmn+bm^2=0$
B
$am^2+2hmn+bn^2=0$
C
$am^2-2hmn+bn^2=0$
D
$an^2-2hmn+bm^2=0$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2+2hxy+by^2=0$ છે. $x^2$ વડે ભાગતા,આપણને $a+2h(\frac{y}{x})+b(\frac{y}{x})^2=0$ મળે છે. ધારો કે $k = \frac{y}{x}$ એ એક રેખાનો ઢાળ છે. તેથી $bk^2+2hk+a=0$.
રેખા $mx+ny=18$ નો ઢાળ $-\frac{m}{n}$ છે.
કારણ કે આ રેખા $mx+ny=18$ ને લંબ છે,તેથી તેનો ઢાળ $k$ એ $-\frac{m}{n}$ નો વ્યસ્ત વિરોધી હોવો જોઈએ,એટલે કે $k = \frac{n}{m}$.
$k = \frac{n}{m}$ ને સમીકરણ $bk^2+2hk+a=0$ માં મૂકતા,આપણને $b(\frac{n}{m})^2+2h(\frac{n}{m})+a=0$ મળે છે.
$m^2$ વડે ગુણતા,આપણને $bn^2+2hmn+am^2=0$ મળે છે.
179
MediumMCQ
જો $\frac{x^2}{a} + \frac{2xy}{h} + \frac{y^2}{b} = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે અને એક રેખાનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતા બમણો છે,તો $ab : h^2$ શું થાય?
A
$1 : 2$
B
$9 : 8$
C
$2 : 1$
D
$8 : 9$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\frac{x^2}{a} + \frac{2xy}{h} + \frac{y^2}{b} = 0$ છે. તેને $abh$ વડે ગુણતા,$bhx^2 + 2abyx + ahy^2 = 0$ મળે છે.
પ્રમાણિત સ્વરૂપ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$A = bh$,$H = ab$,અને $B = ah$ મળે.
ધારો કે ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. આપેલ છે કે $m_2 = 2m_1$.
ઢાળનો સરવાળો $m_1 + m_2 = -\frac{2H}{B}$ અને ગુણાકાર $m_1 m_2 = \frac{A}{B}$ થાય.
$3m_1 = -\frac{2ab}{ah} = -\frac{2b}{h} \Rightarrow m_1 = -\frac{2b}{3h}$.
$2m_1^2 = \frac{bh}{ah} = \frac{b}{a} \Rightarrow 2\left(-\frac{2b}{3h}\right)^2 = \frac{b}{a}$.
$2 \times \frac{4b^2}{9h^2} = \frac{b}{a}$ $\Rightarrow \frac{8b}{9h^2} = \frac{1}{a}$ $\Rightarrow \frac{ab}{h^2} = \frac{9}{8}$.
180
MediumMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને રેખા $3x + 2y - 8 = 0$ સાથે $\frac{\pi}{4}$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાઓની જોડનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$5x^2 + 24xy - 5y^2 = 0$
B
$5x^2 - 24xy + 5y^2 = 0$
C
$5x^2 - 24xy - 5y^2 = 0$
D
$5x^2 + 24xy + 5y^2 = 0$

Solution

(A) રેખા $3x + 2y - 8 = 0$ નો ઢાળ $m_1 = -\frac{3}{2}$ છે.
ધારો કે ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓનો ઢાળ $m$ છે જે આપેલી રેખા સાથે $\frac{\pi}{4}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m - m_1}{1 + mm_1} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan \frac{\pi}{4} = \left| \frac{m - (-3/2)}{1 + m(-3/2)} \right|$
$1 = \left| \frac{2m + 3}{2 - 3m} \right|$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(2 - 3m)^2 = (2m + 3)^2$
$4 - 12m + 9m^2 = 4m^2 + 12m + 9$
$5m^2 - 24m - 5 = 0$
રેખાઓ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી હોવાથી,તેમનું સમીકરણ $y = mx$ છે,તેથી $m = \frac{y}{x}$.
સહાયક સમીકરણમાં $m = \frac{y}{x}$ મૂકતા:
$5(\frac{y}{x})^2 - 24(\frac{y}{x}) - 5 = 0$
$x^2$ વડે ગુણતા:
$5y^2 - 24xy - 5x^2 = 0$
તેથી,સંયુક્ત સમીકરણ $5x^2 + 24xy - 5y^2 = 0$ મળે છે.
181
DifficultMCQ
જો $m$ એ $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકી એકનો ઢાળ હોય,તો $(h+bm)^{2}$ બરાબર શું થાય?
A
$(a+b)^{2}$
B
$(a-b)^{2}$
C
$h^{2}+ab$
D
$h^{2}-ab$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0 \quad \dots(i)$
આ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે. ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m$ અને $m_{1}$ છે.
તેથી,રેખાઓ $y=mx$ અને $y=m_{1}x$ છે.
તેમનો ગુણાકાર $y^{2}-(m+m_{1})xy+mm_{1}x^{2}=0$ થાય.
સમીકરણને $b$ વડે ભાગતા,$y^{2}+\frac{2h}{b}xy+\frac{a}{b}x^{2}=0 \quad \dots(ii)$.
સરખામણી કરતા,$m+m_{1} = -\frac{2h}{b}$ અને $mm_{1} = \frac{a}{b}$.
$y=mx$ ને મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા,$bm^{2}+2hm+a=0$ મળે.
$b^{2}m^{2}+2hbm+ab=0 \implies b^{2}m^{2}+2hbm = -ab$.
બંને બાજુ $h^{2}$ ઉમેરતા,$h^{2}+2hbm+b^{2}m^{2} = h^{2}-ab$.
તેથી,$(h+bm)^{2} = h^{2}-ab$.
182
DifficultMCQ
જો $3x^{2} + xy - y^{2} - 3x + 6y + k = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$9$
C
$1$
D
$-9$

Solution

(D) દ્વિઘાત સમીકરણનું વ્યાપક સ્વરૂપ $ax^{2} + 2hxy + by^{2} + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $3x^{2} + xy - y^{2} - 3x + 6y + k = 0$ સાથે સરખાવતા:
$a = 3, b = -1, h = \frac{1}{2}, g = -\frac{3}{2}, f = 3, c = k$.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $abc + 2fgh - af^{2} - bg^{2} - ch^{2} = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$3(-1)(k) + 2(3)(-\frac{3}{2})(\frac{1}{2}) - 3(3)^{2} - (-1)(-\frac{3}{2})^{2} - k(\frac{1}{2})^{2} = 0$.
$-3k - \frac{9}{2} - 27 + \frac{9}{4} - \frac{k}{4} = 0$.
$4$ વડે ગુણતા:
$-12k - 18 - 108 + 9 - k = 0$.
$-13k - 117 = 0$.
$-13k = 117$.
$k = -9$.
183
DifficultMCQ
જો રેખાઓની જોડી $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0$ નો એક ઢાળ બીજા કરતા $n$ ગણો હોય,તો
A
$4(n+1)^{2}ab=nab$
B
$4h^{2}=(n+1)^{2}ab$
C
$4nh^{2}=(n+1)^{2}ab$
D
$4ab=(n+1)^{2}h$

Solution

(C) ધારો કે રેખાઓ $ax^{2}+2hxy+by^{2}=0$ ના ઢાળ $m_{1}$ અને $m_{2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$m_{1} = nm_{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $m_{1}+m_{2} = -\frac{2h}{b}$ અને $m_{1}m_{2} = \frac{a}{b}$.
$m_{1} = nm_{2}$ ને સરવાળા અને ગુણાકારના સમીકરણોમાં મૂકતા:
$m_{2}(n+1) = -\frac{2h}{b} \implies m_{2} = -\frac{2h}{b(n+1)}$.
$nm_{2}^{2} = \frac{a}{b}$.
$m_{2}$ ની કિંમત ગુણાકારના સમીકરણમાં મૂકતા:
$n \left( -\frac{2h}{b(n+1)} \right)^{2} = \frac{a}{b}$.
$n \left( \frac{4h^{2}}{b^{2}(n+1)^{2}} \right) = \frac{a}{b}$.
$4nh^{2} = ab(n+1)^{2}$.
184
EasyMCQ
એક બિંદુનો બિંદુપથ જે એવી રીતે ગતિ કરે છે કે તેનું $x$-અક્ષથી અંતર એ $x-y=0$ રેખાથી તેના અંતર કરતાં બમણું છે,તે છે
A
$x^{2}+4xy-y^{2}=0$
B
$2x^{2}-4xy+y^{2}=0$
C
$x^{2}-4xy+y^{2}=0$
D
$x^{2}-4xy-y^{2}=0$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P(h, k)$ છે.
$P_{1}$ એ $P$ થી $x$-અક્ષ $(y=0)$ પરના લંબની લંબાઈ છે,તેથી $P_{1} = |k|$.
$P_{2}$ એ $P$ થી $x-y=0$ રેખા પરના લંબની લંબાઈ છે,તેથી $P_{2} = \frac{|h-k|}{\sqrt{1^{2}+(-1)^{2}}} = \frac{|h-k|}{\sqrt{2}}$.
આપેલ છે કે $P_{1} = 2P_{2}$,તેથી:
$|k| = 2 \cdot \frac{|h-k|}{\sqrt{2}}$
$|k| = \sqrt{2} |h-k|$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$k^{2} = 2(h-k)^{2}$
$k^{2} = 2(h^{2} + k^{2} - 2hk)$
$k^{2} = 2h^{2} + 2k^{2} - 4hk$
$2h^{2} - 4hk + k^{2} = 0$
$(h, k)$ ને $(x, y)$ વડે બદલતા,બિંદુપથ છે:
$2x^{2} - 4xy + y^{2} = 0$
Solution diagram
185
MediumMCQ
$23x^2 - 48xy + 3y^2 = 0$ રેખાઓની જોડી અને $2x + 3y + 5 = 0$ રેખા દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{1}{13 \sqrt{3}}$
B
$\frac{25}{13 \sqrt{3}}$
C
$\frac{7}{13 \sqrt{5}}$
D
$\frac{9}{25 \sqrt{3}}$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓની જોડી $23x^2 - 48xy + 3y^2 = 0$ છે.
રેખાઓની જોડી $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ અને રેખા $lx + my + n = 0$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
$\text{Area} = \frac{n^2 \sqrt{h^2 - ab}}{|am^2 - 2hlm + bl^2|}$
અહીં,$a = 23$,$h = -24$,$b = 3$,$l = 2$,$m = 3$,અને $n = 5$ છે.
પ્રથમ,$\sqrt{h^2 - ab} = \sqrt{(-24)^2 - (23)(3)} = \sqrt{576 - 69} = \sqrt{507} = 13 \sqrt{3}$ ગણો.
ત્યારબાદ,છેદ $|am^2 - 2hlm + bl^2| = |23(3)^2 - 2(-24)(2)(3) + 3(2)^2| = |207 + 288 + 12| = 507$ ગણો.
હવે,કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\text{Area} = \frac{25 \times 13 \sqrt{3}}{507} = \frac{25}{13 \sqrt{3}} \text{ ચોરસ એકમ}$.
186
MediumMCQ
વિધાન $(A)$: $y^2 - 2xy \sec^2 \alpha + (3 + \tan^2 \alpha)(\tan^2 \alpha - 1) x^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો તફાવત $4$ છે.
કારણ $(R)$: $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો તફાવત $\frac{2 \sqrt{h^2 - ab}}{|b|}$ છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$A$ સાચું છે પરંતુ $R$ ખોટું છે
D
$A$ ખોટું છે પરંતુ $R$ સાચું છે

Solution

(A) $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો તફાવત $\frac{2 \sqrt{h^2 - ab}}{|b|}$ છે.
આપેલ સમીકરણ $y^2 - 2xy \sec^2 \alpha + (3 + \tan^2 \alpha)(\tan^2 \alpha - 1) x^2 = 0$ માટે,$a = (3 + \tan^2 \alpha)(\tan^2 \alpha - 1)$,$h = -\sec^2 \alpha$,અને $b = 1$ છે.
ઢાળનો તફાવત $\frac{2 \sqrt{(-\sec^2 \alpha)^2 - (3 + \tan^2 \alpha)(\tan^2 \alpha - 1)(1)}}{|1|}$ છે.
ગણતરી કરતા,આપણને $2 \sqrt{4} = 4$ મળે છે.
આમ,$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
187
MediumMCQ
જો ઉગમબિંદુથી રેખાઓની જોડી $xy+x+y+1=0$,$x^2-y^2+2x+1=0$ અને $2x^2+3xy-2y^2+2x+1=0$ પરના લંબનો ગુણાકાર અનુક્રમે $p_1, p_2$ અને $p_3$ હોય,તો:
A
$p_1 < p_2 < p_3$
B
$p_1 < p_3 < p_2$
C
$p_3 < p_2 < p_1$
D
$p_2 < p_1 < p_3$

Solution

(C) ઉગમબિંદુ $(0,0)$ થી $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ દ્વારા દર્શાવેલ રેખાઓની જોડી પરના લંબનો ગુણાકાર $p = \left| \frac{c}{\sqrt{(a-b)^2 + 4h^2}} \right|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$xy+x+y+1=0$ માટે:
$a=0, b=0, h=1/2, c=1$.
$p_1 = \left| \frac{1}{\sqrt{(0-0)^2 + 4(1/2)^2}} \right| = 1$.
$x^2-y^2+2x+1=0$ માટે:
$a=1, b=-1, h=0, c=1$.
$p_2 = \left| \frac{1}{\sqrt{(1-(-1))^2 + 4(0)^2}} \right| = 1/2$.
$2x^2+3xy-2y^2+2x+1=0$ માટે:
$a=2, b=-2, h=3/2, c=1$.
$p_3 = \left| \frac{1}{\sqrt{(2-(-2))^2 + 4(3/2)^2}} \right| = 1/5$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $1/5 < 1/2 < 1$,એટલે કે $p_3 < p_2 < p_1$.
188
MediumMCQ
જો $p_1$ અને $p_2$ એ $(2,3)$ થી $15 x^2+31 x y+14 y^2=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓ પરના લંબની લંબાઈ દર્શાવે છે,અને જો $p_1 > p_2$ હોય,તો $p_1^2 + \frac{1}{74} - p_2^2 + \frac{1}{13}$ ની કિંમત શું થાય?
A
-$2$
B
$0$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $15 x^2 + 31 x y + 14 y^2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવો પાડતા: $15 x^2 + 10 x y + 21 x y + 14 y^2 = 0$ $\Rightarrow 5 x(3 x + 2 y) + 7 y(3 x + 2 y) = 0$ $\Rightarrow (3 x + 2 y)(5 x + 7 y) = 0$.
આમ,બે રેખાઓ $L_1: 3 x + 2 y = 0$ અને $L_2: 5 x + 7 y = 0$ છે.
$(2,3)$ થી $3 x + 2 y = 0$ પરના લંબનું અંતર $d_1 = \frac{|3(2) + 2(3)|}{\sqrt{3^2 + 2^2}} = \frac{12}{\sqrt{13}}$ છે.
$(2,3)$ થી $5 x + 7 y = 0$ પરના લંબનું અંતર $d_2 = \frac{|5(2) + 7(3)|}{\sqrt{5^2 + 7^2}} = \frac{31}{\sqrt{74}}$ છે.
$p_1 > p_2$ હોવાથી,$p_1 = \frac{31}{\sqrt{74}}$ અને $p_2 = \frac{12}{\sqrt{13}}$ મળે.
હવે,$p_1^2 + \frac{1}{74} - p_2^2 + \frac{1}{13} = \frac{31^2}{74} + \frac{1}{74} - \frac{12^2}{13} + \frac{1}{13} = \frac{962}{74} - \frac{143}{13} = 13 - 11 = 2$.
189
EasyMCQ
જો સમીકરણ $8x^2+8xy+2y^2+26x+13y+15=0$ એ સમાંતર સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો તેમની વચ્ચેનું અંતર કેટલું થાય.........
A
$\frac{7}{\sqrt{5}}$
B
$\frac{7}{2\sqrt{5}}$
C
$\frac{2}{\sqrt{5}}$
D
$\frac{7}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $8x^2+8xy+2y^2+26x+13y+15=0$ છે ...$(i)$
આ સમીકરણને $2(4x^2+4xy+y^2)+13(2x+y)+15=0$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $2x+y=t$. તો સમીકરણ $2t^2+13t+15=0$ બને છે.
અવયવ પાડતા: $2t^2+10t+3t+15=0 \Rightarrow 2t(t+5)+3(t+5)=0$.
તેથી,$(2t+3)(t+5)=0$.
$t=2x+y$ મૂકતા,આપણને $(2(2x+y)+3)(2x+y+5)=0$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $(4x+2y+3)(2x+y+5)=0$ થાય છે.
આમ,બે રેખાઓ $4x+2y+3=0$ અને $2x+y+5=0$ છે.
પ્રથમ રેખાને $2$ વડે ભાગતા,$2x+y+1.5=0$ મળે છે.
સમાંતર રેખાઓ $Ax+By+C_1=0$ અને $Ax+By+C_2=0$ વચ્ચેનું અંતર $d = \frac{|C_1-C_2|}{\sqrt{A^2+B^2}}$ છે.
અહીં,$A=2, B=1, C_1=5, C_2=1.5$.
$d = \frac{|5-1.5|}{\sqrt{2^2+1^2}} = \frac{3.5}{\sqrt{5}} = \frac{7}{2\sqrt{5}}$.
190
DifficultMCQ
રેખાઓની જોડી $(p^2-q^2) x^2+(q^2-r^2) xy+(r^2-p^2) y^2=0$ અને $(l-m) x^2+(m-n) xy+(n-l) y^2=0$ માટે સામાન્ય રેખાનું સમીકરણ કયું છે?
A
$x+y=0$
B
$x-y=0$
C
$x+y=pqr$
D
$x-y=pqr$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો છે:
$(p^2-q^2) x^2+(q^2-r^2) xy+(r^2-p^2) y^2=0$ ...$(i)$
$(l-m) x^2+(m-n) xy+(n-l) y^2=0$ ...(ii)
$Ax^2+Bxy+Cy^2=0$ સ્વરૂપના કોઈપણ સમીકરણ માટે,જો $A+B+C=0$ હોય,તો $(x-y)$ એ સમીકરણનો અવયવ છે.
સમીકરણ $(i)$ માટે: $(p^2-q^2) + (q^2-r^2) + (r^2-p^2) = 0$. તેથી,$(x-y)$ એક અવયવ છે.
સમીકરણ (ii) માટે: $(l-m) + (m-n) + (n-l) = 0$. તેથી,$(x-y)$ એક અવયવ છે.
બંને સમીકરણો ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે અને $(x-y)$ અવયવ ધરાવે છે,તેથી સામાન્ય રેખા $x-y=0$ છે.
191
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $4x^2 + hxy + y^2 = 0$ સંપાતી રેખાઓ દર્શાવતું હોય,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$ અથવા $-4$

Solution

(D) ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડીનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2h'xy + by^2 = 0$ છે.
રેખાઓ સંપાતી હોય તે માટેની શરત $h'^2 - ab = 0$ છે.
$4x^2 + hxy + y^2 = 0$ ને $ax^2 + 2h'xy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 4$,$2h' = h$,અને $b = 1$ મળે.
સંપાતી હોવાની શરત મુજબ,$(\frac{h}{2})^2 - (4)(1) = 0$.
$\frac{h^2}{4} = 4$.
$h^2 = 16$.
$h = \pm 4$.
192
MediumMCQ
બિંદુ $(3,4)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $x+y+1=0$ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$xy-4x-3y+12=0$
B
$(3x-2y-1)(x-2y+2)=0$
C
$(3x+2y-17)(x+2y-11)=0$
D
$xy-4x+3y+12=0$

Solution

(A) રેખા $x+y+1=0$ નો ઢાળ $m = -1$ છે. ધારો કે જરૂરી રેખાઓનો ઢાળ $m'$ છે.
બે રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ હોવાથી,આપણે સૂત્ર $\tan \theta = |\frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2}|$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$\tan 45^{\circ} = |\frac{m' - (-1)}{1 + m'(-1)}| \Rightarrow 1 = |\frac{m'+1}{1-m'}|$.
આનાથી બે કિસ્સા મળે છે: $\frac{m'+1}{1-m'} = 1$ અથવા $\frac{m'+1}{1-m'} = -1$.
કિસ્સો $1$: $m'+1 = 1-m'$ $\Rightarrow 2m' = 0$ $\Rightarrow m' = 0$.
રેખાનું સમીકરણ $y-4 = 0(x-3) \Rightarrow y-4 = 0$ છે.
કિસ્સો $2$: $m'+1 = -(1-m')$ $\Rightarrow m'+1 = -1+m'$ $\Rightarrow 1 = -1$,જેનો અર્થ છે કે રેખા શિરોલંબ છે $(m' = \infty)$.
રેખાનું સમીકરણ $x-3 = 0$ છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x-3)(y-4) = 0 \Rightarrow xy-4x-3y+12 = 0$ છે.
193
EasyMCQ
જો રેખાઓની જોડી $2x^2 + hxy + 6y^2 = 0$ માં એક રેખાનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતા ત્રણ ગણો હોય,તો $h =$
A
$\pm 16$
B
$\pm 9$
C
$\pm 18$
D
$\pm 8$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $2x^2 + hxy + 6y^2 = 0$ છે.
તેને વ્યાપક સ્વરૂપ $ax^2 + 2h'xy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 2$,$2h' = h$,અને $b = 6$ મળે છે.
ધારો કે બે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
આપેલ છે કે $m_1 = 3m_2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ઢાળનો ગુણાકાર $m_1 m_2 = \frac{a}{b} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$ થાય.
$m_1 = 3m_2$ ને ગુણાકારમાં મૂકતા,$(3m_2)m_2 = \frac{1}{3}$ $\Rightarrow 3m_2^2 = \frac{1}{3}$ $\Rightarrow m_2^2 = \frac{1}{9}$ $\Rightarrow m_2 = \pm \frac{1}{3}$.
તેથી,$m_1 = 3(\pm \frac{1}{3}) = \pm 1$.
ઢાળનો સરવાળો $m_1 + m_2 = -\frac{2h'}{b} = -\frac{h}{6}$ છે.
$m_1$ અને $m_2$ ની કિંમતો મૂકતા: $\pm 1 \pm \frac{1}{3} = -\frac{h}{6}$.
ધન કિસ્સા માટે: $1 + \frac{1}{3} = \frac{4}{3} = -\frac{h}{6} \Rightarrow h = -8$.
ઋણ કિસ્સા માટે: $-1 - \frac{1}{3} = -\frac{4}{3} = -\frac{h}{6} \Rightarrow h = 8$.
તેથી,$h = \pm 8$.
194
EasyMCQ
જો રેખાઓની જોડી $8x^2 + axy + y^2 = 0$ માંની એક રેખાનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતા ત્રણ ગણો હોય,તો $a =$
A
$8 \sqrt{\frac{2}{3}}$
B
$6$
C
$16 \sqrt{2}$
D
$3 \frac{\sqrt{2}}{5}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $8x^2 + axy + y^2 = 0$ છે.
ધારો કે બે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
સમપરિમાણીય સમીકરણ $Ax^2 + Bxy + Cy^2 = 0$ માટે,ઢાળનો સરવાળો $m_1 + m_2 = -B/C$ અને ઢાળનો ગુણાકાર $m_1 m_2 = A/C$ થાય.
અહીં,$A = 8$,$B = a$,અને $C = 1$.
તેથી,$m_1 + m_2 = -a$ અને $m_1 m_2 = 8$.
આપેલ છે કે એક ઢાળ બીજા કરતા ત્રણ ગણો છે,તેથી $m_1 = 3m_2$ લો.
ગુણાકારના સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $(3m_2) \times m_2 = 8$ $\Rightarrow 3m_2^2 = 8$ $\Rightarrow m_2^2 = 8/3$.
સરવાળાના સમીકરણમાં કિંમત મૂકતા: $3m_2 + m_2 = -a$ $\Rightarrow 4m_2 = -a$ $\Rightarrow m_2 = -a/4$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $m_2^2 = a^2/16$.
$m_2^2$ ની બંને કિંમતોને સરખાવતા: $a^2/16 = 8/3$ $\Rightarrow a^2 = 128/3$ $\Rightarrow a = \pm 8 \sqrt{2/3}$.
વિકલ્પોમાં ધન કિંમત આપેલી હોવાથી,$a = 8 \sqrt{\frac{2}{3}}$.
195
DifficultMCQ
જો $ad \neq 0$ અને $ax^3+3bx^2y+3cxy^2+dy^3=0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓમાંથી બે રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોય,તો
A
$a^2+ac+bd+d^2=0$
B
$a^2+3ac+3bd+d^2=0$
C
$a^2-3ac-3bd+d^2=0$
D
$a^2+3ac-3bd+d^2=0$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $ax^3+3bx^2y+3cxy^2+dy^3=0$ છે.
$x^3$ વડે ભાગતા અને $m = \frac{y}{x}$ લેતા,આપણને $m$ માં ત્રિઘાત સમીકરણ મળે છે: $dm^3+3cm^2+3bm+a=0$.
ધારો કે બીજ $m_1, m_2, m_3$ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી,બીજનો ગુણાકાર $m_1m_2m_3 = -\frac{a}{d}$ થાય.
બે રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાથી,$m_1m_2 = -1$ લો.
આ કિંમત ગુણાકારના સમીકરણમાં મૂકતા: $(-1)m_3 = -\frac{a}{d} \Rightarrow m_3 = \frac{a}{d}$.
$m_3$ એ ત્રિઘાત સમીકરણનું બીજ હોવાથી,તે $d(\frac{a}{d})^3+3c(\frac{a}{d})^2+3b(\frac{a}{d})+a=0$ નું સમાધાન કરશે.
$d^2$ વડે ગુણતા,આપણને $a^3+3a^2c+3abd+ad^2=0$ મળે છે.
$a$ વડે ભાગતા ($a \neq 0$ હોવાથી),આપણને $a^2+3ac+3bd+d^2=0$ મળે છે.
196
MediumMCQ
જો $m_1$ અને $m_2$ $(m_1 > m_2)$ એ $5x^2 - 8xy + 3y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળ હોય,તો $m_1 : m_2$ ની કિંમત શોધો.
A
$5:1$
B
$2:1$
C
$5:3$
D
$3:2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $5x^2 - 8xy + 3y^2 = 0$ છે.
$x^2$ વડે ભાગતા,આપણને $3(\frac{y}{x})^2 - 8(\frac{y}{x}) + 5 = 0$ મળે છે.
ધારો કે $m = \frac{y}{x}$ એ રેખાઓનો ઢાળ છે. તેથી $3m^2 - 8m + 5 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $m = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરીને $3m^2 - 8m + 5 = 0$ ઉકેલતા:
$m = \frac{8 \pm \sqrt{64 - 4(3)(5)}}{2(3)} = \frac{8 \pm \sqrt{64 - 60}}{6} = \frac{8 \pm \sqrt{4}}{6} = \frac{8 \pm 2}{6}$.
બે ઢાળ $m_1 = \frac{8+2}{6} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$ અને $m_2 = \frac{8-2}{6} = \frac{6}{6} = 1$ છે.
$m_1 > m_2$ હોવાથી,$m_1 = \frac{5}{3}$ અને $m_2 = 1$ મળે.
તેથી,ગુણોત્તર $m_1 : m_2 = \frac{5}{3} : 1 = 5 : 3$ થાય.
197
MediumMCQ
જો $4x^2-5xy+y^2=0$ એ $m_1$ અને $m_2$ ઢાળવાળી રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $|m_1-m_2|$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $4x^2-5xy+y^2=0$ છે.
$x^2$ વડે ભાગતા,આપણને $m = \frac{y}{x}$ ના સ્વરૂપમાં દ્વિઘાત સમીકરણ મળે છે:
$m^2-5m+4=0$.
અહીં,$m_1$ અને $m_2$ એ આ સમીકરણના બીજ છે.
તેથી,ઢાળનો સરવાળો $m_1+m_2 = 5$ અને ઢાળનો ગુણાકાર $m_1m_2 = 4$ થાય.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|m_1-m_2| = \sqrt{(m_1+m_2)^2-4m_1m_2}$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$|m_1-m_2| = \sqrt{5^2-4(4)} = \sqrt{25-16} = \sqrt{9} = 3$.
198
MediumMCQ
$x^2+2 h x y+2 y^2=0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર $1:2$ છે,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm \frac{1}{2}$
B
$\pm \frac{3}{2}$
C
$\pm 1$
D
$\pm 3$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓનું સમીકરણ: $x^2+2 h x y+2 y^2=0 \dots (i)$
$a x^2+2 h x y+b y^2=0$ સાથે સરખાવતા,$a=1$ અને $b=2$ મળે છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
તેથી,$m_1+m_2 = -\frac{2h}{b} = -\frac{2h}{2} = -h \dots (ii)$
અને $m_1 m_2 = \frac{a}{b} = \frac{1}{2} \dots (iii)$
ઢાળનો ગુણોત્તર $m_1:m_2 = 1:2$ આપેલ છે,તેથી $m_2 = 2m_1$.
$(iii)$ માં $m_2 = 2m_1$ મૂકતા: $m_1(2m_1) = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow 2m_1^2 = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow m_1^2 = \frac{1}{4}$ $\Rightarrow m_1 = \pm \frac{1}{2}$.
જો $m_1 = \frac{1}{2}$,તો $m_2 = 1$. $(ii)$ પરથી,$m_1+m_2 = -h$ $\Rightarrow \frac{1}{2} + 1 = -h$ $\Rightarrow h = -\frac{3}{2}$.
જો $m_1 = -\frac{1}{2}$,તો $m_2 = -1$. $(ii)$ પરથી,$m_1+m_2 = -h$ $\Rightarrow -\frac{1}{2} - 1 = -h$ $\Rightarrow h = \frac{3}{2}$.
આમ,$h = \pm \frac{3}{2}$.

Pair of straight lines — Equation of pair of straight lines · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of straight lines questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of straight lines Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.