Gujarati

Equation of pair of straight lines Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Pair of straight lines · Equation of pair of straight lines

299+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 299 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
${x^2} - 9{y^2} = 0$ અને $x = 4$ દ્વારા બનતો ત્રિકોણ છે
A
સમદ્વિબાજુ
B
સમબાજુ
C
કાટકોણ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ ${x^2} - 9{y^2} = 0$ અને $x = 4$ છે.
આપણી પાસે ${x^2} - 9{y^2} = 0$ છે,જેને $(x - 3y)(x + 3y) = 0$ તરીકે અવયવ પાડી શકાય છે.
તેથી રેખાઓના સમીકરણો છે:
$x - 3y = 0$ ..... $(i)$
$x + 3y = 0$ ..... $(ii)$
$x = 4$ ..... $(iii)$
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ મળે છે:
$(i)$ અને $(ii)$ નું છેદબિંદુ $A(0, 0)$ છે.
$(i)$ અને $(iii)$ નું છેદબિંદુ $C(4, 4/3)$ છે.
$(ii)$ અને $(iii)$ નું છેદબિંદુ $B(4, -4/3)$ છે.
હવે,આપણે બાજુઓની લંબાઈ ગણીએ:
$AB = \sqrt{(4 - 0)^2 + (-4/3 - 0)^2} = \frac{4\sqrt{10}}{3}$
$AC = \sqrt{(4 - 0)^2 + (4/3 - 0)^2} = \frac{4\sqrt{10}}{3}$
$BC = \sqrt{(4 - 4)^2 + (4/3 - (-4/3))^2} = 8/3$
અહીં $AB = AC$ હોવાથી,ત્રિકોણ $ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
Solution diagram
2
EasyMCQ
સમીકરણ $(x + y)^2 - (x^2 + y^2) = 0$ શું દર્શાવે છે?
A
$A$ એક વર્તુળ
B
$B$ બે રેખાઓ
C
$C$ બે સમાંતર રેખાઓ
D
$D$ બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ

Solution

(D) આપેલ સમીકરણનું વિસ્તરણ કરતા:
$(x^2 + 2xy + y^2) - (x^2 + y^2) = 0$
$2xy = 0$
આનો અર્થ એ છે કે $x = 0$ અથવા $y = 0$.
$x = 0$ એ $y$-અક્ષ દર્શાવે છે અને $y = 0$ એ $x$-અક્ષ દર્શાવે છે.
$x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ એકબીજાને લંબ હોવાથી,આ સમીકરણ બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
3
DifficultMCQ
$ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એકનો ઢાળ બીજાના ઢાળનો વર્ગ હોય,તો:
A
$a^2b + ab^2 - 6abh + 8h^3 = 0$
B
$a^2b + ab^2 + 6abh + 8h^3 = 0$
C
$a^2b + ab^2 - 3abh + 8h^3 = 0$
D
$a^2b + ab^2 - 6abh - 8h^3 = 0$

Solution

(A) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. આપેલ છે કે $m_1 = m_2^2$.
સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ પરથી,$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$ મળે.
$m_1 = m_2^2$ ને સરવાળા અને ગુણાકારમાં મૂકતા:
$m_2^2 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ $(i)$
$m_2^3 = \frac{a}{b} \Rightarrow m_2 = (\frac{a}{b})^{1/3}$ $(ii)$
$(ii)$ માંથી $m_2$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$(\frac{a}{b})^{2/3} + (\frac{a}{b})^{1/3} = -\frac{2h}{b}$
બંને બાજુ ઘન કરતા:
$(\frac{a}{b})^2 + \frac{a}{b} + 3(\frac{a}{b}) [(\frac{a}{b})^{2/3} + (\frac{a}{b})^{1/3}] = -\frac{8h^3}{b^3}$
$(i)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{a^2}{b^2} + \frac{a}{b} + 3(\frac{a}{b})(-\frac{2h}{b}) = -\frac{8h^3}{b^3}$
$\frac{a^2}{b^2} + \frac{a}{b} - \frac{6ah}{b^2} = -\frac{8h^3}{b^3}$
$b^3$ વડે ગુણતા:
$a^2b + ab^2 - 6abh + 8h^3 = 0$.
4
EasyMCQ
$x^2 + xy + y^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી બે રેખાઓ કેવી છે?
A
સંપાતી
B
સમાંતર
C
પરસ્પર લંબ
D
કાલ્પનિક

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2 + xy + y^2 = 0$ છે.
તેને વ્યાપક સ્વરૂપ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 1$,$2h = 1$,અને $b = 1$ મળે છે.
રેખાઓનો પ્રકાર વિવેચક $h^2 - ab$ દ્વારા નક્કી થાય છે.
અહીં,$h = 1/2$,તેથી $h^2 - ab = (1/2)^2 - (1)(1) = 1/4 - 1 = -3/4$.
$h^2 - ab < 0$ હોવાથી,સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ કાલ્પનિક છે.
5
EasyMCQ
જો સમીકરણ $hxy + gx + fy + c = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો
A
$fh = cg$
B
$fg = ch$
C
$h^2 = gf$
D
$fgh = c$

Solution

(B) દ્વિઘાત વક્રનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + by^2 + 2hxy + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
તે બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે તે માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $hxy + gx + fy + c = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 0, b = 0, h' = h/2, g = g/2, f = f/2, c = c$ મળે છે.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા:
$0(0)(c) + 2(f/2)(g/2)(h/2) - 0(f/2)^2 - 0(g/2)^2 - c(h/2)^2 = 0$.
આનું સાદું રૂપ $\frac{fgh}{4} - \frac{ch^2}{4} = 0$ થાય છે.
$4$ વડે ગુણતા,આપણને $fgh - ch^2 = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $h(fg - ch) = 0$.
$xy$ પદ અસ્તિત્વમાં હોવા માટે $h \neq 0$ હોવાથી,$fg = ch$ મળે છે.
6
EasyMCQ
$ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ ની જોડીને લંબ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ શું છે?
A
$ax^2 - 2hxy + by^2 = 0$
B
$bx^2 + 2hxy + ay^2 = 0$
C
$ay^2 - 2hxy + bx^2 = 0$
D
$ay^2 - bx^2 = 0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ છે.
આ રેખાઓને લંબ રેખાઓની જોડી મેળવવા માટે,આપણે $x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોની અદલાબદલી કરીએ છીએ અને $xy$ પદની નિશાની બદલીએ છીએ.
આમ,નવું સમીકરણ $bx^2 - 2hxy + ay^2 = 0$ બને છે,જે $ay^2 - 2hxy + bx^2 = 0$ ને સમાન છે.
7
MediumMCQ
$h$ ની કઈ કિંમતો માટે સમીકરણ $3x^2 + 2hxy - 3y^2 - 40x + 30y - 75 = 0$ એ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે?
A
$4, 4$
B
$4, 6$
C
$4, -4$
D
$0, 4$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\begin{bmatrix} a & h & g \\ h & b & f \\ g & f & c \end{bmatrix} = 0$ થાય.
આપેલ સમીકરણ $3x^2 + 2hxy - 3y^2 - 40x + 30y - 75 = 0$ ને સરખાવતા:
$a = 3, b = -3, c = -75, h = h, g = -20, f = 15$.
રેખાયુગ્મ માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$(3)(-3)(-75) + 2(15)(-20)(h) - 3(15)^2 - (-3)(-20)^2 - (-75)(h)^2 = 0$
$675 - 600h - 675 + 1200 + 75h^2 = 0$
$75h^2 - 600h + 1200 = 0$
$75$ વડે ભાગતા:
$h^2 - 8h + 16 = 0$
$(h - 4)^2 = 0$
તેથી,$h = 4, 4$.
8
MediumMCQ
$y = m_1x + c_1$ અને $y = m_2x + c_2$ રેખાઓને સમાંતર અને ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડનું સમીકરણ શું છે?
A
$m_1m_2x^2 - (m_1 + m_2)xy + y^2 = 0$
B
$m_1m_2x^2 + (m_1 + m_2)xy + y^2 = 0$
C
$m_1m_2y^2 - (m_1 + m_2)xy + x^2 = 0$
D
$m_1m_2y^2 + (m_1 + m_2)xy + x^2 = 0$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $y = m_1x + c_1$ અને $y = m_2x + c_2$ ને સમાંતર અને ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓ $y = m_1x$ અને $y = m_2x$ છે.
આને $(y - m_1x) = 0$ અને $(y - m_2x) = 0$ તરીકે લખી શકાય છે.
આ બે રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ $(y - m_1x)(y - m_2x) = 0$ દ્વારા મળે છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $y^2 - m_2xy - m_1xy + m_1m_2x^2 = 0$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $m_1m_2x^2 - (m_1 + m_2)xy + y^2 = 0$ મળે છે.
9
MediumMCQ
$ab(x^2 - y^2) + (a^2 - b^2)xy = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના સમીકરણો કયા છે?
A
$ax - by = 0, bx + ay = 0$
B
$ax - by = 0, bx - ay = 0$
C
$ax + by = 0, bx + ay = 0$
D
$ax + by = 0, bx - ay = 0$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $ab(x^2 - y^2) + (a^2 - b^2)xy = 0$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $abx^2 - aby^2 + a^2xy - b^2xy = 0$
પદોને ગોઠવતા: $abx^2 + a^2xy - b^2xy - aby^2 = 0$
જૂથ બનાવીને અવયવ પાડતા: $ax(bx + ay) - by(bx + ay) = 0$
સામાન્ય પદ બહાર કાઢતા: $(bx + ay)(ax - by) = 0$
તેથી,રેખાઓ $bx + ay = 0$ અને $ax - by = 0$ છે.
10
MediumMCQ
સમીકરણ $(x - 5)^2 + (x - 5)(y - 6) - 2(y - 6)^2 = 0$ શું દર્શાવે છે?
A
$A$ એક વર્તુળ
B
$B$ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓ
C
$C$ બિંદુ $(5, 6)$ માંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓ
D
$D$ આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $X = x - 5$ અને $Y = y - 6$. સમીકરણ $X^2 + XY - 2Y^2 = 0$ બને છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $X^2 + 2XY - XY - 2Y^2 = 0$
$X(X + 2Y) - Y(X + 2Y) = 0$
$(X - Y)(X + 2Y) = 0$
$X = x - 5$ અને $Y = y - 6$ પાછા મૂકતા:
$((x - 5) - (y - 6))((x - 5) + 2(y - 6)) = 0$
$(x - y + 1)(x + 2y - 17) = 0$
આ બે સીધી રેખાઓ દર્શાવે છે. બંને અવયવો $(5, 6)$ આગળ શૂન્ય થાય છે,તેથી રેખાઓ $(5, 6)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
11
MediumMCQ
$x$ અને $y$ માં દ્વિઘાત સમપરિમાણીય સમીકરણ હંમેશા શું દર્શાવે છે?
A
બે સીધી રેખાઓની જોડી
B
એક વર્તુળ
C
એક શંકુ આકારનો વિભાગ
D
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓની જોડી

Solution

(D) $x$ અને $y$ માં દ્વિઘાત સમપરિમાણીય સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સ્વરૂપનું હોય છે.
આ સમીકરણ હંમેશા ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.
12
MediumMCQ
જો $6x^2 + 11xy - 10y^2 + x + 31y + k = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $k = $
A
$-15$
B
$6$
C
$-10$
D
$-4$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\Delta = abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ થાય.
આપેલ સમીકરણ $6x^2 + 11xy - 10y^2 + x + 31y + k = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા:
$a = 6, b = -10, c = k, h = \frac{11}{2}, g = \frac{1}{2}, f = \frac{31}{2}$.
શરત $\Delta = 0$ માં આ કિંમતો મૂકતા:
$6(-10)(k) + 2(\frac{31}{2})(\frac{1}{2})(\frac{11}{2}) - 6(\frac{31}{2})^2 - (-10)(\frac{1}{2})^2 - k(\frac{11}{2})^2 = 0$
$-60k + \frac{341}{4} - 6(\frac{961}{4}) + \frac{10}{4} - \frac{121k}{4} = 0$
આખા સમીકરણને $4$ વડે ગુણતા:
$-240k + 341 - 5766 + 10 - 121k = 0$
$-361k - 5415 = 0$
$361k = -5415$
$k = -\frac{5415}{361} = -15$.
13
DifficultMCQ
જો $4ab = 3h^2$ હોય,તો સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર શું થશે?
A
$1:2$
B
$1:3$
C
$2:3$
D
$3:4$

Solution

(B) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ માટે,$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$ થાય.
આપેલ છે કે $4ab = 3h^2$,તેથી $ab = \frac{3h^2}{4}$.
હવે,$(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4m_1m_2 = \frac{4h^2}{b^2} - 4\left(\frac{a}{b}\right) = \frac{4h^2 - 4ab}{b^2}$.
$4ab = 3h^2$ મૂકતા,$(m_1 - m_2)^2 = \frac{4h^2 - 3h^2}{b^2} = \frac{h^2}{b^2}$,તેથી $m_1 - m_2 = \pm \frac{h}{b}$.
$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1 - m_2 = \frac{h}{b}$ ઉકેલતા,$2m_1 = -\frac{h}{b} \implies m_1 = -\frac{h}{2b}$ અને $2m_2 = -\frac{3h}{b} \implies m_2 = -\frac{3h}{2b}$ મળે.
ગુણોત્તર $m_1 : m_2 = \left(-\frac{h}{2b}\right) : \left(-\frac{3h}{2b}\right) = 1:3$ થાય.
14
EasyMCQ
$a{x^2}(b - c) - xy(a(b - c) + c(a - b)) + c{y^2}(a - b) = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ કઈ છે?
A
$a(b - c)x - c(a - b)y = 0$,$x + y = 0$
B
$x + y = 0$,$x - y = 0$
C
$a(b - c)x - c(a - b)y = 0$,$x - y = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $a(b - c)x^2 - xy(a(b - c) + c(a - b)) + c(a - b)y^2 = 0$ છે.
આ $Ax^2 + Bxy + Cy^2 = 0$ સ્વરૂપનું દ્વિઘાત સમીકરણ છે.
આપણે તેને $(a(b - c)x - c(a - b)y)(x - y) = 0$ તરીકે અવયવ પાડી શકીએ છીએ.
તેથી,રેખાઓ $a(b - c)x - c(a - b)y = 0$ અને $x - y = 0$ છે.
15
MediumMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ એ બે રેખાઓ $y = m_1x$ અને $y = m_2x$ દર્શાવતું હોય,તો
A
$m_1 + m_2 = \frac{-2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$
B
$m_1 + m_2 = \frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{-a}{b}$
C
$m_1 + m_2 = \frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$
D
$m_1 + m_2 = \frac{-2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{-a}{b}$

Solution

(A) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ આપેલ છે.
$x^2$ વડે ભાગતા,$a + 2h(\frac{y}{x}) + b(\frac{y}{x})^2 = 0$ મળે.
ધારો કે $m = \frac{y}{x}$,તો $bm^2 + 2hm + a = 0$ થાય.
આ $m$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ છે જેના બીજ $m_1$ અને $m_2$ છે.
બીજના સરવાળાના ગુણધર્મ મુજબ,$m_1 + m_2 = \frac{-2h}{b}$.
બીજના ગુણાકારના ગુણધર્મ મુજબ,$m_1m_2 = \frac{a}{b}$.
આમ,સાચો સંબંધ $m_1 + m_2 = \frac{-2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$ છે.
16
MediumMCQ
$4x^2 + 12xy + 9y^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી સીધી રેખાઓનો પ્રકાર શું છે?
A
વાસ્તવિક અને સંપાતી
B
વાસ્તવિક અને ભિન્ન
C
કાલ્પનિક અને ભિન્ન
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $4x^2 + 12xy + 9y^2 = 0$ છે.
તેને દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 4$,$2h = 12$ (તેથી $h = 6$),અને $b = 9$ મળે છે.
રેખાઓનો પ્રકાર $h^2 - ab$ ની કિંમત દ્વારા નક્કી થાય છે.
$h^2 - ab = (6)^2 - (4)(9) = 36 - 36 = 0$ ની ગણતરી કરતા.
કારણ કે $h^2 - ab = 0$ છે,તેથી સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ વાસ્તવિક અને સંપાતી છે.
17
DifficultMCQ
$2x^2 - 10xy + 12y^2 + 5x - 16y - 3 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પર ઉગમબિંદુમાંથી દોરેલા લંબનું સમીકરણ શું છે?
A
$6x^2 + 5xy + y^2 = 0$
B
$6y^2 + 5xy + x^2 = 0$
C
$6x^2 - 5xy + y^2 = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) રેખાઓની જોડીનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 - 10xy + 12y^2 + 5x - 16y - 3 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 2$,$2h = -10$ (તેથી $h = -5$),અને $b = 12$ મળે છે.
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને આપેલ રેખાઓને લંબ હોય તેવી રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $bx^2 - 2hxy + ay^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$12x^2 - (-10)xy + 2y^2 = 0$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $12x^2 + 10xy + 2y^2 = 0$ થાય છે.
આખા સમીકરણને $2$ વડે ભાગતા,$6x^2 + 5xy + y^2 = 0$ મળે છે.
18
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું દ્વિઘાત સમીકરણ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે?
A
$x^2 - xy - y^2 = 1$
B
$-x^2 + xy - y^2 = 1$
C
$4x^2 - 4xy + y^2 = 4$
D
$x^2 + y^2 = 4$

Solution

(C) સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\Delta = abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ થાય.
વિકલ્પ $(c)$ માટે,સમીકરણ $4x^2 - 4xy + y^2 - 4 = 0$ છે.
અહીં,$a = 4, h = -2, b = 1, g = 0, f = 0, c = -4$.
નિશ્ચાયકની ગણતરી કરતા: $\Delta = (4)(1)(-4) + 2(0)(-2)(0) - 4(0)^2 - 1(0)^2 - (-4)(-2)^2 = -16 + 0 - 0 - 0 + 16 = 0$.
કારણ કે $\Delta = 0$,સમીકરણ $4x^2 - 4xy + y^2 = 4$ એ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે.
19
MediumMCQ
રેખાઓ ${a^2}{x^2} + bc{y^2} = a(b + c)xy$ સંપાતી હશે,જો
A
$a = 0$ અથવા $b = c$
B
$a = b$ અથવા $a = c$
C
$c = 0$ અથવા $a = b$
D
$a = b + c$

Solution

(A) રેખાઓની જોડીનું સામાન્ય સમીકરણ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ ${a^2}{x^2} - a(b + c)xy + bc{y^2} = 0$ ને પ્રમાણિત સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,$A = a^2$,$2H = -a(b + c)$,અને $B = bc$ મળે છે.
રેખાઓ સંપાતી હોય જો $H^2 - AB = 0$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$\left\{ -\frac{a(b + c)}{2} \right\}^2 - (a^2)(bc) = 0$.
$\frac{a^2(b + c)^2}{4} - a^2bc = 0$.
$a^2(b^2 + 2bc + c^2) - 4a^2bc = 0$.
$a^2(b^2 - 2bc + c^2) = 0$.
$a^2(b - c)^2 = 0$.
આમ,$a = 0$ અથવા $b = c$.
20
MediumMCQ
જો સમીકરણ $2x^2 - 2hxy + 2y^2 = 0$ એ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સંપાતી રેખાઓ દર્શાવતું હોય,તો $h = $
A
$2$
B
$\sqrt{2}$
C
$\pm\sqrt{2}$
D
$\pm2$

Solution

(D) ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે રેખાઓના જોડનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2h'xy + by^2 = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 - 2hxy + 2y^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 2$,$b = 2$,અને $2h' = -2h$ મળે છે,તેથી $h' = -h$.
રેખાઓ સંપાતી હોવા માટેની શરત $h'^2 - ab = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $(-h)^2 - (2)(2) = 0$ મળે છે.
$h^2 - 4 = 0$.
$h^2 = 4$.
તેથી,$h = \pm 2$.
21
EasyMCQ
જો $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એક રેખા $y = mx$ હોય,તો
A
$bm^2 + 2hm + a = 0$
B
$bm^2 + 2hm - a = 0$
C
$am^2 + 2hm + b = 0$
D
$bm^2 - 2hm + a = 0$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ છે.
કારણ કે $y = mx$ એ એક રેખા છે,આપણે આપેલ સમીકરણમાં $y = mx$ મૂકીએ:
$ax^2 + 2h(mx)x + b(mx)^2 = 0$
$ax^2 + 2hmx^2 + bm^2x^2 = 0$
$x^2$ સામાન્ય લેતા:
$x^2(a + 2hm + bm^2) = 0$
$x^2 \neq 0$ હોવાથી:
$bm^2 + 2hm + a = 0$.
22
EasyMCQ
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને $2x^2 - xy - 6y^2 + 7x + 21y - 15 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓને સમાંતર રેખાઓનું સમીકરણ શોધો.
A
$2x^2 - xy - 6y^2 = 0$
B
$6x^2 - xy + 2y^2 = 0$
C
$6x^2 - xy - 2y^2 = 0$
D
$2x^2 + xy - 6y^2 = 0$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $2x^2 - xy - 6y^2 + 7x + 21y - 15 = 0$ છે.
$ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓને સમાંતર રેખાઓનું સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + k = 0$ સ્વરૂપનું હોય છે.
આ રેખાઓ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$x = 0$ અને $y = 0$ મૂકતા આપણને $k = 0$ મળે છે.
તેથી,ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને સમાંતર રેખાઓનું સમીકરણ $2x^2 - xy - 6y^2 = 0$ છે.
23
MediumMCQ
સમીકરણ $2x^2 + 4xy - py^2 + 4x + qy + 1 = 0$ એ બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ દર્શાવશે,જો
A
$p = 1$ અને $q = 2$ અથવા $6$
B
$p = 2$ અને $q = 0$ અથવા $6$
C
$p = 2$ અને $q = 0$ અથવા $8$
D
$p = -2$ અને $q = -2$ અથવા $8$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણનું સામાન્ય સ્વરૂપ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 + 4xy - py^2 + 4x + qy + 1 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 2, h = 2, b = -p, g = 2, f = q/2, c = 1$ મળે છે.
રેખાઓ લંબ હોય તે માટેની શરત $a + b = 0$ છે.
$2 + (-p) = 0 \Rightarrow p = 2$.
રેખાઓની જોડી દર્શાવવા માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2(-p)(1) + 2(q/2)(2)(2) - 2(q/2)^2 - (-p)(2)^2 - 1(2)^2 = 0$.
$p = 2$ લેતા: $-4 + 4q - q^2/2 + 8 - 4 = 0$.
$-q^2/2 + 4q = 0 \Rightarrow q^2 - 8q = 0$.
$q(q - 8) = 0 \Rightarrow q = 0$ અથવા $q = 8$.
આમ,$p = 2$ અને $q = 0$ અથવા $8$.
24
MediumMCQ
જો સમીકરણ $Ax^2 + 2Bxy + Cy^2 + Dx + Ey + F = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $B^2 - AC$ માટેની શરત શું છે?
A
$< 0$
B
$= 0$
C
$> 0$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(D) સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $Ax^2 + 2Bxy + Cy^2 + Dx + Ey + F = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી ત્યારે જ દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\begin{bmatrix} A & B & D/2 \\ B & C & E/2 \\ D/2 & E/2 & F \end{bmatrix}$ નું મૂલ્ય $0$ હોય.
આ શરત $ACF + 2B(D/2)(E/2) - A(E/2)^2 - C(D/2)^2 - F(B^2) = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ શરત $B^2 - AC$ ની નિશાનીને અનન્ય રીતે નક્કી કરતી નથી. રેખાઓની જોડી માટે,$B^2 - AC$ ધન (છેદતી રેખાઓ),શૂન્ય (સમાંતર રેખાઓ),અથવા ઋણ (કાલ્પનિક રેખાઓ) હોઈ શકે છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ સાર્વત્રિક રીતે સાચું નથી.
25
MediumMCQ
સમીકરણ $xy + a^2 = a(x + y)$ શું દર્શાવે છે?
A
પરવલય
B
બે સીધી રેખાઓની જોડી
C
ઉપવલય
D
બે સમાંતર સીધી રેખાઓ

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $xy + a^2 = a(x + y)$ છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $xy - ax - ay + a^2 = 0$ મળે છે.
આને અવયવ પાડતા $x(y - a) - a(y - a) = 0$ મળે છે.
આમ,$(x - a)(y - a) = 0.$
આ બે સીધી રેખાઓ દર્શાવે છે: $x = a$ અને $y = a.$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
26
MediumMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકી એકનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતા $\lambda$ ગણો હોય,તો:
A
$4\lambda h^2 = ab(1 + \lambda)^2$
B
$\lambda h = ab(1 + \lambda)^2$
C
$4\lambda h^2 = ab(1 + \lambda)^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે બે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. આપેલ છે કે $m_2 = \lambda m_1$.
સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ પરથી,$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1 m_2 = \frac{a}{b}$.
સરવાળામાં $m_2 = \lambda m_1$ મૂકતા: $m_1(1 + \lambda) = -\frac{2h}{b} \Rightarrow m_1 = -\frac{2h}{b(1 + \lambda)}$.
ગુણાકારમાં $m_2 = \lambda m_1$ મૂકતા: $\lambda m_1^2 = \frac{a}{b} \Rightarrow m_1^2 = \frac{a}{b\lambda}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\left(-\frac{2h}{b(1 + \lambda)}\right)^2 = \frac{a}{b\lambda}$.
$\frac{4h^2}{b^2(1 + \lambda)^2} = \frac{a}{b\lambda}$.
$4\lambda h^2 = ab(1 + \lambda)^2$.
27
DifficultMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક રેખા,$a'x^2 + 2h'xy + b'y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક રેખા સાથે સંપાતી હોય,તો:
A
$(ab' - a'b)^2 = 4(ah' - a'h)(hb' - h'b)$
B
$(ab' + a'b)^2 = 4(ah' - a'h)(hb' - h'b)$
C
$(ab' - a'b)^2 = (ah' - a'h)(hb' - h'b)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ રેખાઓના સમીકરણો:
$ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ ..... $(i)$
$a'x^2 + 2h'xy + b'y^2 = 0$ ..... $(ii)$
ધારો કે સામાન્ય રેખા $y = mx$ છે. બંને સમીકરણોમાં મૂકતા:
$a + 2hm + bm^2 = 0$ ..... $(iii)$
$a' + 2h'm + b'm^2 = 0$ ..... $(iv)$
$m$ નો લોપ કરવા માટે ચોકડી ગુણાકારની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{m^2}{2ha' - 2h'a} = \frac{-m}{ab' - a'b} = \frac{1}{2bh' - 2b'h}$
પ્રથમ અને ત્રીજા પદ પરથી: $m^2 = \frac{ha' - h'a}{bh' - b'h}$
બીજા અને ત્રીજા પદ પરથી: $m = -\frac{ab' - a'b}{2(bh' - b'h)}$
$m$ ના પદનો વર્ગ કરતા: $m^2 = \frac{(ab' - a'b)^2}{4(bh' - b'h)^2}$
$m^2$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$(ab' - a'b)^2 = 4(ah' - a'h)(hb' - h'b)$
28
MediumMCQ
$2y^2 - xy - x^2 + 6x - 8 = 0$ સમીકરણ શું દર્શાવે છે?
A
બે સીધી રેખાઓની જોડી
B
એક વર્તુળ
C
એક ઉપવલય
D
એક પરવલય

Solution

(A) સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $2y^2 - xy - x^2 + 6x - 8 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = -1, h = -1/2, b = 2, g = 3, f = 0, c = -8$ મળે છે.
સમીકરણ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે તે માટેની શરત $\Delta = abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta = (-1)(2)(-8) + 2(0)(3)(-1/2) - (-1)(0)^2 - (2)(3)^2 - (-8)(-1/2)^2$.
$\Delta = 16 + 0 - 0 - 18 - (-8)(1/4) = 16 - 18 + 2 = 0$.
કારણ કે $\Delta = 0$,તેથી આ સમીકરણ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે.
29
EasyMCQ
સમીકરણ ${x^2} + 6xy = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એક રેખા કઈ છે?
A
$x$-અક્ષને સમાંતર
B
$y$-અક્ષને સમાંતર
C
$x$-અક્ષ
D
$y$-અક્ષ
30
EasyMCQ
${x^2} - 5xy + 6{y^2} = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના સમીકરણો કયા છે?
A
$y + 2x = 0, y - 3x = 0$
B
$y - 2x = 0, y - 3x = 0$
C
$y + 2x = 0, y + 3x = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: ${x^2} - 5xy + 6{y^2} = 0$
મધ્યમ પદનું વિભાજન કરતા:
${x^2} - 2xy - 3xy + 6{y^2} = 0$
સામાન્ય અવયવ કાઢતા:
$x(x - 2y) - 3y(x - 2y) = 0$
$(x - 2y)(x - 3y) = 0$
આમ,રેખાઓ $x - 2y = 0$ અને $x - 3y = 0$ છે.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ મેળવેલ સમીકરણો સાથે બંધબેસતું નથી.
31
MediumMCQ
જો સમીકરણ $ax^2 + by^2 + cx + cy = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો
A
$a(b + c) = 0$
B
$b(c + a) = 0$
C
$c(a + b) = 0$
D
$a + b + c = 0$

Solution

(C) દ્વિઘાત સમીકરણનું વ્યાપક સ્વરૂપ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 + 2Gx + 2Fy + C = 0$ છે.
તે બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે તે માટેની શરત $ABC + 2FGH - AF^2 - BG^2 - CH^2 = 0$ છે.
સમીકરણ $ax^2 + by^2 + cx + cy = 0$ ને સરખાવતા:
$A = a, B = b, C = 0, H = 0, G = c/2, F = c/2$.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા:
$a(b)(0) + 2(c/2)(c/2)(0) - a(c/2)^2 - b(c/2)^2 - 0(0)^2 = 0$.
જેનું સાદું રૂપ:
$-a(c^2/4) - b(c^2/4) = 0$.
$-4$ વડે ગુણતા:
$ac^2 + bc^2 = 0$.
$c^2(a + b) = 0$.
તેથી,$c(a + b) = 0$.
32
DifficultMCQ
$ax^2 + (a + b)xy + by^2 + x + y = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના સમીકરણો કયા છે?
A
$ax + by + 1 = 0$,$x + y = 0$
B
$ax + by - 1 = 0$,$x + y = 0$
C
$ax + by + 1 = 0$,$x - y = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $ax^2 + (a + b)xy + by^2 + x + y = 0$ છે.
આપણે પદોને જૂથબદ્ધ કરીને આ પદાવલિનું અવયવીકરણ કરી શકીએ છીએ:
$ax^2 + axy + by^2 + bxy + x + y = 0$
$ax(x + y) + by(y + x) + 1(x + y) = 0$
$(ax + by + 1)(x + y) = 0$.
આમ,સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ $ax + by + 1 = 0$ અને $x + y = 0$ છે.
33
MediumMCQ
સમીકરણ $x^2 - 7xy + 12y^2 = 0$ શું દર્શાવે છે?
A
વર્તુળ
B
સમાંતર સીધી રેખાઓની જોડી
C
પરસ્પર લંબ સીધી રેખાઓની જોડી
D
પરસ્પર લંબ ન હોય તેવી છેદતી સીધી રેખાઓની જોડી

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2 - 7xy + 12y^2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત પદાવલિના અવયવ પાડતા: $x^2 - 3xy - 4xy + 12y^2 = 0$.
$x(x - 3y) - 4y(x - 3y) = 0$.
$(x - 3y)(x - 4y) = 0$.
આ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓ $x - 3y = 0$ અને $x - 4y = 0$ દર્શાવે છે.
ઢાળ $m_1 = 1/3$ અને $m_2 = 1/4$ હોવાથી,અને $m_1 \times m_2 \neq -1$,રેખાઓ પરસ્પર લંબ નથી અને ઉગમબિંદુ પર છેદે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
34
MediumMCQ
સમીકરણ ${y^2} - {x^2} + 2x - 1 = 0$ શું દર્શાવે છે?
A
બે સીધી રેખાઓની જોડી
B
એક વર્તુળ
C
એક પરવલય
D
એક ઉપવલય

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ ${y^2} - ({x^2} - 2x + 1) = 0$ છે.
આને ${y^2} - {(x - 1)^2} = 0$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
નિત્યસમ ${a^2} - {b^2} = (a - b)(a + b)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $(y - (x - 1))(y + (x - 1)) = 0$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $(y - x + 1)(y + x - 1) = 0$ થાય છે.
આમ,સમીકરણ બે રેખીય સમીકરણોના ગુણાકાર તરીકે દર્શાવી શકાય છે,તેથી તે બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે.
35
MediumMCQ
જો સમીકરણ $\lambda x^2 + 2y^2 - 5xy + 5x - 7y + 3 = 0$ એ બે સીધી રેખાઓ દર્શાવતું હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શું હશે?
A
$3$
B
$2$
C
$8$
D
$-8$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ બે સીધી રેખાઓ દર્શાવે છે જો $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ હોય.
આપેલ સમીકરણ $\lambda x^2 - 5xy + 2y^2 + 5x - 7y + 3 = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા:
$a = \lambda, b = 2, c = 3, h = -5/2, g = 5/2, f = -7/2$.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા:
$\lambda(2)(3) + 2(-7/2)(5/2)(-5/2) - \lambda(-7/2)^2 - 2(5/2)^2 - 3(-5/2)^2 = 0$
$6\lambda + 175/4 - 49\lambda/4 - 25/2 - 75/4 = 0$
છેદ દૂર કરવા માટે $4$ વડે ગુણતા:
$24\lambda + 175 - 49\lambda - 50 - 75 = 0$
$-25\lambda + 50 = 0$
$25\lambda = 50 \Rightarrow \lambda = 2$.
36
DifficultMCQ
$x^2 + 2xy \cot \theta - y^2 = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક રેખાનું સમીકરણ કયું છે?
A
$x - y \cot \theta = 0$
B
$x + y \tan \theta = 0$
C
$x \sin \theta + y(\cos \theta + 1) = 0$
D
$x \cos \theta + y(\sin \theta + 1) = 0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x^2 + 2xy \cot \theta - y^2 = 0$ છે.
આ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સ્વરૂપનું $2$ ઘાતનું સમીકરણ છે,જ્યાં $a = 1$,$h = \cot \theta$,અને $b = -1$.
આ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ $y = \frac{h \pm \sqrt{h^2 - ab}}{b} x$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $y = \frac{\cot \theta \pm \sqrt{\cot^2 \theta - (1)(-1)}}{-1} x$.
$y = -(\cot \theta \pm \sqrt{\csc^2 \theta}) x$.
$y = -(\cot \theta \pm \csc \theta) x$.
ધન ચિહ્ન માટે: $y = -(\frac{\cos \theta + 1}{\sin \theta}) x \Rightarrow x \sin \theta + y(\cos \theta + 1) = 0$.
ઋણ ચિહ્ન માટે: $y = -(\frac{\cos \theta - 1}{\sin \theta}) x \Rightarrow x \sin \theta + y(\cos \theta - 1) = 0$.
આમ,એક રેખા $x \sin \theta + y(\cos \theta + 1) = 0$ છે.
37
MediumMCQ
$pq(x^2 - y^2) + (p^2 - q^2)xy = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પૈકીની એક રેખાનું સમીકરણ કયું છે?
A
$px - qy = 0$
B
$px + qy = 0$
C
$p^2x + q^2y = 0$
D
$q^2x - p^2y = 0$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $pq(x^2 - y^2) + (p^2 - q^2)xy = 0$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $pqx^2 - pqy^2 + p^2xy - q^2xy = 0$
પદોને ગોઠવતા: $pqx^2 + p^2xy - q^2xy - pqy^2 = 0$
પદોના જૂથ બનાવતા: $px(qx + py) - qy(qx + py) = 0$
સામાન્ય પદ બહાર કાઢતા: $(qx + py)(px - qy) = 0$
આમ,બે રેખાઓ $qx + py = 0$ અને $px - qy = 0$ છે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચું સમીકરણ $px - qy = 0$ છે.
38
DifficultMCQ
બિંદુ $(1, 2)$ માંથી પસાર થતી અને રેખાઓની જોડી $3x^2 - 8xy + 5y^2 = 0$ ને લંબ હોય તેવી રેખાઓની જોડી કઈ છે?
A
$(5x + 3y + 11)(x + y + 3) = 0$
B
$(5x + 3y - 11)(x + y - 3) = 0$
C
$(3x + 5y - 11)(x + y + 3) = 0$
D
$(3x - 5y + 11)(x + y - 3) = 0$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $3x^2 - 8xy + 5y^2 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા,$(3x - 5y)(x - y) = 0$ મળે છે.
તેથી,રેખાઓ $3x - 5y = 0$ અને $x - y = 0$ છે.
બિંદુ $(1, 2)$ માંથી પસાર થતી અને લંબ રેખાઓ $5x + 3y - 11 = 0$ અને $x + y - 3 = 0$ છે.
તેથી,સંયુક્ત સમીકરણ $(5x + 3y - 11)(x + y - 3) = 0$ છે.
39
MediumMCQ
જો સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $f(x, y) = ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ માં,$\Delta = 0$ અને $h^2 = ab$ હોય,તો આ સમીકરણ શું દર્શાવે છે?
A
બે સમાંતર સીધી રેખાઓ
B
બે લંબ સીધી રેખાઓ
C
બે સંપાતી રેખાઓ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) સામાન્ય દ્વિઘાત સમીકરણ $f(x, y) = ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો $\Delta = 0$ હોય.
જો $h^2 = ab$ હોય,તો રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\tan \theta = \frac{2\sqrt{h^2 - ab}}{a + b}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $h^2 = ab$ હોવાથી,$\tan \theta = 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $\theta = 0$.
જ્યારે $\Delta = 0$ અને $h^2 = ab$ હોય,ત્યારે રેખાઓ સમાંતર હોય છે.
40
EasyMCQ
સમીકરણ $x^2 + ky^2 + 4xy = 0$ એ બે સંપાતી રેખાઓ દર્શાવે છે,જો $k =$
A
$0$
B
$1$
C
$4$
D
$16$

Solution

(C) ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે રેખાઓની જોડીનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ છે.
આ સમીકરણ બે સંપાતી રેખાઓ દર્શાવે તે માટેની શરત $h^2 - ab = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $x^2 + 4xy + ky^2 = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 1$,$2h = 4$ (તેથી $h = 2$),અને $b = k$ મળે છે.
આ કિંમતોને શરત $h^2 - ab = 0$ માં મૂકતા:
$(2)^2 - (1)(k) = 0$
$4 - k = 0$
$k = 4$.
41
MediumMCQ
સીધી રેખાઓ $x + y = 1$ અને $x - y = 4$ નું સંયુક્ત સમીકરણ શું છે?
A
$x^2 - y^2 = -4$
B
$x^2 - y^2 = 4$
C
$(x + y - 1)(x - y - 4) = 0$
D
$(x + y + 1)(x - y + 4) = 0$

Solution

(C) બે રેખાઓ $L_1 = 0$ અને $L_2 = 0$ નું સંયુક્ત સમીકરણ $L_1 \times L_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ રેખાઓ $x + y - 1 = 0$ અને $x - y - 4 = 0$ છે.
તેથી,સંયુક્ત સમીકરણ $(x + y - 1)(x - y - 4) = 0$ છે.
42
MediumMCQ
જેના માટે સમીકરણ $x^2 - \lambda xy + 2y^2 + 3x - 5y + 2 = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તે $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$1$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ હોય.
આપેલ સમીકરણ $x^2 - \lambda xy + 2y^2 + 3x - 5y + 2 = 0$ ને સામાન્ય સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા:
$a = 1, b = 2, c = 2, h = -\frac{\lambda}{2}, g = \frac{3}{2}, f = -\frac{5}{2}$.
આ કિંમતોને શરતમાં મૂકતા:
$(1)(2)(2) + 2(-\frac{5}{2})(\frac{3}{2})(-\frac{\lambda}{2}) - (1)(-\frac{5}{2})^2 - (2)(\frac{3}{2})^2 - (2)(-\frac{\lambda}{2})^2 = 0$.
$4 + \frac{15\lambda}{4} - \frac{25}{4} - \frac{18}{4} - \frac{\lambda^2}{2} = 0$.
$4$ વડે ગુણતા:
$16 + 15\lambda - 25 - 18 - 2\lambda^2 = 0$.
$2\lambda^2 - 15\lambda + 27 = 0$.
$(2\lambda - 9)(\lambda - 3) = 0$.
તેથી,$\lambda = 3$ અથવા $\lambda = \frac{9}{2}$.
43
MediumMCQ
સમીકરણ $2x^2 + 7xy + 3y^2 + 8x + 14y + \lambda = 0$ એ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે જ્યારે $\lambda = $
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ રેખાયુગ્મ દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\Delta = abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ થાય.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 + 7xy + 3y^2 + 8x + 14y + \lambda = 0$ ને વ્યાપક સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા:
$a = 2, h = 7/2, b = 3, g = 4, f = 7, c = \lambda$.
શરત $\Delta = 0$ માં કિંમતો મૂકતા:
$(2)(3)(\lambda) + 2(7)(4)(7/2) - 2(7)^2 - 3(4)^2 - \lambda(7/2)^2 = 0$
$6\lambda + 196 - 98 - 48 - 49\lambda/4 = 0$
$6\lambda - 12.25\lambda + 50 = 0$
$-6.25\lambda = -50$
$\lambda = 8$.
44
MediumMCQ
રેખાઓ $x^2 + hxy + 2y^2 = 0$ પૈકી એકનો ઢાળ બીજા કરતાં બમણો છે,તો $h =$
A
$ \pm 3 $
B
$ \pm \frac{3}{2} $
C
$ \pm 2 $
D
$ \pm 1 $

Solution

(A) $x^2 + hxy + 2y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ ધારો.
આપેલ છે કે $m_1 = 2m_2$.
સમીકરણ $ax^2 + hxy + by^2 = 0$ માટે,$m_1 + m_2 = -\frac{h}{b}$ અને $m_1 m_2 = \frac{a}{b}$ થાય.
અહીં $a = 1$,$h = h$,અને $b = 2$ છે.
તેથી,$m_1 + m_2 = -\frac{h}{2}$ અને $m_1 m_2 = \frac{1}{2}$.
સરવાળામાં $m_1 = 2m_2$ મૂકતા: $3m_2 = -\frac{h}{2} \Rightarrow m_2 = -\frac{h}{6}$.
ગુણાકારમાં મૂકતા: $(2m_2)(m_2) = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow 2m_2^2 = \frac{1}{2}$ $\Rightarrow m_2^2 = \frac{1}{4}$ $\Rightarrow m_2 = \pm \frac{1}{2}$.
હવે,$3(\pm \frac{1}{2}) = -\frac{h}{2}$ $\Rightarrow \pm \frac{3}{2} = -\frac{h}{2}$ $\Rightarrow h = \mp 3$.
આમ,$h = \pm 3$.
45
MediumMCQ
જો $L{x^2} - 10xy + 12{y^2} + 5x - 16y - 3 = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $L$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$-1$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણનું સામાન્ય સ્વરૂપ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ છે.
આપેલ સમીકરણ $L{x^2} - 10xy + 12{y^2} + 5x - 16y - 3 = 0$ ને સરખાવતા:
$a = L, h = -5, b = 12, g = \frac{5}{2}, f = -8, c = -3$.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$L(12)(-3) + 2(-8)(\frac{5}{2})(-5) - L(-8)^2 - 12(\frac{5}{2})^2 - (-3)(-5)^2 = 0$
$-36L + 200 - 64L - 75 + 75 = 0$
$-100L + 200 = 0$
$L = 2$.
46
DifficultMCQ
$ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓના ઢાળનો ગુણોત્તર $1 : 3$ હોય,તો ગુણોત્તર $h^2 : ab$ ની કિંમત શોધો.
A
$1/3$
B
$3/4$
C
$4/3$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. આપેલ છે કે $m_1 : m_2 = 1 : 3$,તેથી $m_1 = m$ અને $m_2 = 3m$ લો.
સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ માટે,$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1 m_2 = \frac{a}{b}$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$m + 3m = 4m = -\frac{2h}{b}$,જે આપણને $m = -\frac{h}{2b}$ આપે છે.
વળી,$m(3m) = 3m^2 = \frac{a}{b}$.
બીજા સમીકરણમાં $m = -\frac{h}{2b}$ મૂકતા: $3(-\frac{h}{2b})^2 = \frac{a}{b}$.
$3(\frac{h^2}{4b^2}) = \frac{a}{b}$.
$\frac{3h^2}{4b^2} = \frac{a}{b} \Rightarrow \frac{h^2}{ab} = \frac{4b^2}{3b^2} = \frac{4}{3}$.
વૈકલ્પિક રીતે,$1 : n$ ગુણોત્તર માટે,શરત $\frac{h^2}{ab} = \frac{(n+1)^2}{4n}$ છે.
$n = 3$ માટે,$\frac{h^2}{ab} = \frac{(3+1)^2}{4(3)} = \frac{16}{12} = \frac{4}{3}$.
47
MediumMCQ
$ax^2 + 4xy + y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓની જોડીમાંથી એક રેખાનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતાં $3$ ગણો હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2 + 4xy + y^2 = 0$ છે.
તેને $Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$A = a$,$2H = 4$ (તેથી $H = 2$),અને $B = 1$ મળે છે.
ધારો કે બે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
તો $m_1 + m_2 = -\frac{2H}{B} = -\frac{4}{1} = -4$ $(i)$.
અને $m_1 m_2 = \frac{A}{B} = \frac{a}{1} = a$ $(ii)$.
આપેલ છે કે $m_1 = 3m_2$.
આ કિંમત $(i)$ માં મૂકતા,$3m_2 + m_2 = -4$,જેનો અર્થ છે કે $4m_2 = -4$,તેથી $m_2 = -1$.
તેથી $m_1 = 3(-1) = -3$.
આ કિંમતો $(ii)$ માં મૂકતા,$a = m_1 m_2 = (-3)(-1) = 3$ મળે છે.
48
MediumMCQ
જો $4x^2 + 2hxy - 7y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓની જોડીના ઢાળનો સરવાળો તેમના ગુણાકાર જેટલો હોય,તો $h$ ની કિંમત શોધો.
A
$-6$
B
$-2$
C
$-4$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $4x^2 + 2hxy - 7y^2 = 0$ ને પ્રમાણિત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 4$,$2h = 2h$ અને $b = -7$ મળે છે.
ધારો કે $m_1$ અને $m_2$ એ રેખાઓના ઢાળ છે.
ઢાળનો સરવાળો $m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b} = -\frac{2h}{-7} = \frac{2h}{7}$ થાય.
ઢાળનો ગુણાકાર $m_1m_2 = \frac{a}{b} = \frac{4}{-7}$ થાય.
આપેલ છે કે ઢાળનો સરવાળો અને ગુણાકાર સમાન છે,તેથી $m_1 + m_2 = m_1m_2$.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{2h}{7} = \frac{4}{-7}$ મળે.
બંને બાજુ $7$ વડે ગુણતા,$2h = -4$ મળે.
તેથી,$h = -2$.
49
MediumMCQ
$ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એકનો ઢાળ બીજી રેખાના ઢાળ કરતા બમણો છે,તો:
A
$h^2 = ab$
B
$h = a + b$
C
$8h^2 = 9ab$
D
$9h^2 = 8ab$

Solution

(C) ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે.
સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ પરથી,આપણી પાસે છે:
$m_1 + m_2 = -\frac{2h}{b}$ અને $m_1m_2 = \frac{a}{b}$.
આપેલ છે કે $m_1 = 2m_2$,તેથી:
$2m_2 + m_2 = -\frac{2h}{b} \implies 3m_2 = -\frac{2h}{b} \implies m_2 = -\frac{2h}{3b}$.
$m_1 = 2m_2$ ને ગુણાકારના સૂત્રમાં મૂકતા:
$(2m_2)(m_2) = \frac{a}{b} \implies 2m_2^2 = \frac{a}{b}$.
$m_2 = -\frac{2h}{3b}$ ની કિંમત મૂકતા:
$2\left(-\frac{2h}{3b}\right)^2 = \frac{a}{b} \implies 2\left(\frac{4h^2}{9b^2}\right) = \frac{a}{b}$.
$\frac{8h^2}{9b^2} = \frac{a}{b} \implies 8h^2 = 9ab$.
50
MediumMCQ
સમીકરણ $x^2 + kxy + y^2 - 5x - 7y + 6 = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$5/3$
B
$10/3$
C
$3/2$
D
$3/10$

Solution

(B) દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો નિશ્ચાયક $\begin{vmatrix} a & h & g \\ h & b & f \\ g & f & c \end{vmatrix} = 0$ થાય.
આપેલ સમીકરણને સરખાવતા,$a=1, b=1, c=6, h=k/2, g=-5/2, f=-7/2$ મળે છે.
નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શૂન્ય લેતા:
$\begin{vmatrix} 1 & k/2 & -5/2 \\ k/2 & 1 & -7/2 \\ -5/2 & -7/2 & 6 \end{vmatrix} = 0$
આ સમીકરણ ઉકેલતા $6k^2 - 35k + 50 = 0$ મળે છે.
જેના અવયવો $(2k - 5)(3k - 10) = 0$ થાય છે.
તેથી,$k = 5/2$ અથવા $k = 10/3$. વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $10/3$ છે.

Pair of straight lines — Equation of pair of straight lines · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of straight lines questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of straight lines Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.