Gujarati

Partial fractions Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Basic of Logarithms · Partial fractions

212+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 46 of 212 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
$\frac{x^2 - 5}{x^2 - 3x + 2}$ નો આંશિક અપૂર્ણાંક છે:
A
$1 + \frac{4}{x - 1} - \frac{1}{x - 2}$
B
$1 + \frac{1}{x - 1} - \frac{4}{x - 2}$
C
$1 - \frac{4}{x - 1} + \frac{1}{x - 2}$
D
$1 - \frac{1}{x - 1} + \frac{4}{x - 2}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $f(x) = \frac{x^2 - 5}{x^2 - 3x + 2}$ છે.
અંશ અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,આપણે ભાગાકાર કરીએ:
$x^2 - 5 = 1(x^2 - 3x + 2) + (3x - 7)$.
તેથી,$f(x) = 1 + \frac{3x - 7}{(x - 1)(x - 2)}$.
હવે,$\frac{3x - 7}{(x - 1)(x - 2)}$ ને આંશિક અપૂર્ણાંકમાં વિભાજિત કરીએ:
$\frac{3x - 7}{(x - 1)(x - 2)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2}$.
$3x - 7 = A(x - 2) + B(x - 1)$.
$x = 1$ માટે: $3(1) - 7 = A(1 - 2)$ $\Rightarrow -4 = -A$ $\Rightarrow A = 4$.
$x = 2$ માટે: $3(2) - 7 = B(2 - 1)$ $\Rightarrow -1 = B$ $\Rightarrow B = -1$.
તેથી,$f(x) = 1 + \frac{4}{x - 1} - \frac{1}{x - 2}$.
52
DifficultMCQ
જો $\frac{x^3}{(2x - 1)(x + 2)(x - 3)} = p + \frac{q}{2x - 1} + \frac{r}{x + 2} + \frac{s}{x - 3}$ હોય,તો:
A
$p = 1$
B
$p = 2$
C
$p = \frac{1}{2}$
D
$6q - 3r + 2s = 3$
53
DifficultMCQ
$\frac{3x}{(x - 2)(x + 1)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^4$ નો સહગુણક શું છે?
A
$-\frac{15}{16}$
B
$\frac{15}{16}$
C
$-\frac{16}{15}$
D
$\frac{16}{15}$

Solution

(B) પ્રથમ,આપણે આપેલ અપૂર્ણાંકને આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવીએ:
$\frac{3x}{(x - 2)(x + 1)} = \frac{A}{x - 2} + \frac{B}{x + 1}$
$3x = A(x + 1) + B(x - 2)$
$x = 2$ માટે,$6 = 3A \implies A = 2$.
$x = -1$ માટે,$-3 = -3B \implies B = 1$.
તેથી,$\frac{3x}{(x - 2)(x + 1)} = \frac{2}{x - 2} + \frac{1}{x + 1} = -(1 - x/2)^{-1} + (1 + x)^{-1}$.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$x^4$ નો સહગુણક $-\frac{1}{16} + 1 = \frac{15}{16}$ મળે છે.
54
DifficultMCQ
$\frac{x^2 + 1}{(x^2 + 4)(x - 2)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^5$ નો સહગુણક શું હશે?
A
$\frac{1}{256}$
B
$\frac{1}{562}$
C
$\frac{1}{265}$
D
$-\frac{1}{256}$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિનું આંશિક અપૂર્ણાંકમાં વિભાજન કરતા,આપણને $f(x) = \frac{3}{8} \cdot \frac{x + 2}{x^2 + 4} - \frac{5}{16} \cdot \frac{1}{1 - x/2}$ મળે છે.
શ્રેણીના વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરીને $x^5$ નો સહગુણક શોધતા,અંતિમ જવાબ $-\frac{1}{256}$ મળે છે.
55
DifficultMCQ
$x$ ના વધતા ઘાતાંકોમાં $\frac{x - 4}{x^2 - 5x + 6}$ ના વિસ્તરણમાં $x^n$ નો સહગુણક શોધો.
A
$\frac{-1}{2^n} - \frac{1}{3^{n+1}}$
B
$\frac{1}{2^n} - \frac{1}{3^{n-1}}$
C
$\frac{-1}{2^n} + \frac{1}{3^{n+1}}$
D
$\frac{-1}{2^n} + \frac{1}{3^{n-1}}$

Solution

(C) પ્રથમ,આપણે પદાવલિને આંશિક અપૂર્ણાંકમાં વિભાજિત કરીએ:
$\frac{x - 4}{x^2 - 5x + 6} = \frac{x - 4}{(x - 2)(x - 3)}$.
ધારો કે $\frac{x - 4}{(x - 2)(x - 3)} = \frac{A}{x - 2} + \frac{B}{x - 3}$.
$x - 4 = A(x - 3) + B(x - 2)$.
$x = 2$ માટે,$A = 2$.
$x = 3$ માટે,$B = -1$.
તેથી,$\frac{x - 4}{x^2 - 5x + 6} = \frac{2}{x - 2} - \frac{1}{x - 3} = -\frac{1}{1 - x/2} + \frac{1}{3(1 - x/3)}$.
$(1 - y)^{-1} = \sum_{n=0}^{\infty} y^n$ નો ઉપયોગ કરતા,$x^n$ નો સહગુણક $-\frac{1}{2^n} + \frac{1}{3^{n+1}}$ મળે છે.
56
DifficultMCQ
$a > 0$ માટે,ધારો કે $\frac{1}{a(a+1)(a+2) \ldots(a+20)}=\sum_{k=0}^{20} \frac{A_{k}}{a+k}$. તો $100\left(\frac{A_{14}+A_{15}}{A_{13}}\right)^{2}$ ની કિંમત $....$ છે.
A
$9$
B
$27$
C
$3$
D
$81$

Solution

(A) આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટનનો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $A_k = \lim_{a \to -k} \frac{a+k}{a(a+1)\ldots(a+20)}$.
$A_k = \frac{1}{(-k)(-k+1)\ldots(-1)(1)(2)\ldots(20-k)} = \frac{1}{(-1)^k k! (20-k)!}$.
આમ,$A_k = \frac{(-1)^k}{k!(20-k)!}$.
આપણે $\frac{A_{14}+A_{15}}{A_{13}}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$A_{14} = \frac{(-1)^{14}}{14!6!} = \frac{1}{14!6!}$.
$A_{15} = \frac{(-1)^{15}}{15!5!} = -\frac{1}{15!5!}$.
$A_{13} = \frac{(-1)^{13}}{13!7!} = -\frac{1}{13!7!}$.
$\frac{A_{14}}{A_{13}} = \frac{1}{14!6!} \times (-13!7!) = -\frac{7}{14} = -\frac{1}{2}$.
$\frac{A_{15}}{A_{13}} = -\frac{1}{15!5!} \times (-13!7!) = \frac{7 \times 6}{15 \times 14} = \frac{42}{210} = \frac{1}{5}$.
તેથી,$100\left(\frac{A_{14}}{A_{13}} + \frac{A_{15}}{A_{13}}\right)^2 = 100\left(-\frac{1}{2} + \frac{1}{5}\right)^2 = 100\left(-\frac{3}{10}\right)^2 = 100 \times \frac{9}{100} = 9$.
57
AdvancedMCQ
$\frac{1+x}{(1+x^2)(1-x)}$ માં $x^{2012}$ નો સહગુણક શું છે?
A
$1$
B
$2011$
C
$2012$
D
$2013$

Solution

(A) ધારો કે $f(x) = \frac{1+x}{(1+x^2)(1-x)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1+x}{(1+x^2)(1-x)} = \frac{x}{1+x^2} + \frac{1}{1-x}$ મળે છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$f(x) = x(1+x^2)^{-1} + (1-x)^{-1}$.
$f(x) = x \sum_{n=0}^{\infty} (-1)^n x^{2n} + \sum_{n=0}^{\infty} x^n = \sum_{n=0}^{\infty} (-1)^n x^{2n+1} + \sum_{n=0}^{\infty} x^n$.
$x^{2012}$ નો સહગુણક શોધવા માટે,પ્રથમ પદમાં માત્ર એકી ઘાત છે,તેથી $0$ મળે છે.
બીજા પદમાં $x^{2012}$ નો સહગુણક $1$ છે.
કુલ સહગુણક $= 0 + 1 = 1$.
58
EasyMCQ
જો $\frac{1}{(3-5 x)(2+3 x)}=\frac{A}{3-5 x}+\frac{B}{2+3 x}$ હોય,તો $A : B$ શું થાય?
A
$2: 3$
B
$5: 3$
C
$3: 5$
D
$3: 2$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{1}{(3-5 x)(2+3 x)}=\frac{A}{3-5 x}+\frac{B}{2+3 x}$
બંને બાજુ $(3-5 x)(2+3 x)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$1 = A(2+3 x) + B(3-5 x)$
$1 = (2A + 3B) + x(3A - 5B)$
બંને બાજુ $x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોની સરખામણી કરતા:
$3A - 5B = 0 \implies 3A = 5B \implies A = \frac{5}{3}B$
$2A + 3B = 1$
બીજા સમીકરણમાં $A = \frac{5}{3}B$ મૂકતા:
$2(\frac{5}{3}B) + 3B = 1$
$\frac{10}{3}B + 3B = 1$
$\frac{10B + 9B}{3} = 1$
$19B = 3 \implies B = \frac{3}{19}$
હવે,$A = \frac{5}{3} \times \frac{3}{19} = \frac{5}{19}$
તેથી,$A : B = \frac{5}{19} : \frac{3}{19} = 5 : 3$
59
DifficultMCQ
$\frac{3 x^{2}+1}{x^{2}-6 x+8}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$3+\frac{49}{2(x-4)}-\frac{13}{2(x-2)}$
B
$\frac{49}{2(x-4)}-\frac{13}{2(x-2)}$
C
$\frac{-49}{2(x-4)}+\frac{13}{2(x-2)}$
D
$\frac{49}{2(x-4)}+\frac{13}{2(x-2)}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\frac{3 x^{2}+1}{x^{2}-6 x+8}$.
અંશ અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,આપણે ભાગાકાર કરતા:
$\frac{3 x^{2}+1}{x^{2}-6 x+8} = 3 + \frac{18 x - 23}{x^{2}-6 x+8}$.
હવે,શેષને આંશિક અપૂર્ણાંકમાં વિભાજિત કરતા:
$\frac{18 x - 23}{(x-2)(x-4)} = \frac{A}{x-2} + \frac{B}{x-4}$.
$18 x - 23 = A(x-4) + B(x-2)$.
$x=2$ લેતા: $18(2) - 23 = A(2-4) \Rightarrow 13 = -2A \Rightarrow A = -\frac{13}{2}$.
$x=4$ લેતા: $18(4) - 23 = B(4-2) \Rightarrow 49 = 2B \Rightarrow B = \frac{49}{2}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3 x^{2}+1}{x^{2}-6 x+8} = 3 - \frac{13}{2(x-2)} + \frac{49}{2(x-4)}$.
જે વિકલ્પ $A$ સાથે સુસંગત છે.
60
MediumMCQ
જો $\frac{x+1}{(x-1)^2(x^2+1)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{(x-1)^2}+\frac{Cx+D}{x^2+1}$ હોય,તો $\sqrt{3A^2+4D^2+5C^2+B^2}=$
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$1$
D
$2$

Solution

(NONE) આપેલ છે $\frac{x+1}{(x-1)^2(x^2+1)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{(x-1)^2} + \frac{Cx+D}{x^2+1}$.
બંને બાજુ $(x-1)^2(x^2+1)$ વડે ગુણતા,$x+1 = A(x-1)(x^2+1) + B(x^2+1) + (Cx+D)(x-1)^2$ મળે.
$x=1$ માટે,$1+1 = B(1^2+1) \implies 2 = 2B \implies B=1$.
$x^3$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $0 = A+C \implies C = -A$.
$x^0$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $1 = -A + B + D \implies 1 = -A + 1 + D \implies D = A$.
$x^2$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $0 = -A + B + C - 2D \implies 0 = -A + 1 - A - 2A \implies 4A = 1 \implies A = \frac{1}{4}$.
આમ,$A = \frac{1}{4}$,$B = 1$,$C = -\frac{1}{4}$,$D = \frac{1}{4}$.
હવે,$\sqrt{3A^2+4D^2+5C^2+B^2} = \sqrt{3(\frac{1}{16}) + 4(\frac{1}{16}) + 5(\frac{1}{16}) + 1} = \sqrt{\frac{3+4+5}{16} + 1} = \sqrt{\frac{12}{16} + 1} = \sqrt{\frac{3}{4} + 1} = \sqrt{\frac{7}{4}} = \frac{\sqrt{7}}{2}$.
61
MediumMCQ
જો $\frac{ax+5}{(x^2+b)(x+3)}=\frac{x+21}{12(x^2+b)}+\frac{c}{12(x+3)}$ હોય,તો $b^2=$
A
$16$
B
$25$
C
$36$
D
$49$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\frac{ax+5}{(x^2+b)(x+3)}=\frac{12(x+21)+c(x^2+b)}{12(x^2+b)(x+3)}$
છેદની સરખામણી કરતા,$12(ax+5) = 12(x+21) + c(x^2+b)$.
આ સમીકરણને ઉકેલતા,$b=9$ મળે છે,તેથી $b^2=81$.
62
MediumMCQ
જો $\frac{3x+1}{(x-1)(x^2+2)}=\frac{A}{x-1}+\frac{Bx+C}{x^2+2}$ હોય,તો $5(A-B)=$
A
$A+C$
B
$8C$
C
$C+8$
D
$\frac{C}{8}$

Solution

(B) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{3x+1}{(x-1)(x^2+2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{Bx+C}{x^2+2}$.
બંને બાજુ $(x-1)(x^2+2)$ વડે ગુણતા: $3x+1 = A(x^2+2) + (Bx+C)(x-1)$.
$A$ શોધવા માટે,$x=1$ લેતા: $3(1)+1 = A(1^2+2) \implies 4 = 3A \implies A = \frac{4}{3}$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $3x+1 = (A+B)x^2 + (C-B)x + (2A-C)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x^2$ પદ: $A+B = 0 \implies B = -A = -\frac{4}{3}$.
અચળ પદ: $2A-C = 1 \implies C = \frac{5}{3}$.
આમ,$5(A-B) = 5(\frac{4}{3} - (-\frac{4}{3})) = 5(\frac{8}{3}) = \frac{40}{3}$.
અહીં $8C = 8(\frac{5}{3}) = \frac{40}{3}$.
તેથી,$5(A-B) = 8C$.
63
MediumMCQ
જો $\frac{3x^3-7x+1}{(x-2)^5} = \frac{A}{x-2} + \frac{B}{(x-2)^2} + \frac{C}{(x-2)^3} + \frac{D}{(x-2)^4} + \frac{E}{(x-2)^5}$ હોય,તો $A(B+C+D+E) =$ ?
A
$0$
B
$64$
C
$348$
D
$256$

Solution

(A) ધારો કે $u = x-2$,તેથી $x = u+2$. અંશમાં આ કિંમત મૂકતા: $3(u+2)^3 - 7(u+2) + 1 = 3(u^3 + 6u^2 + 12u + 8) - 7u - 14 + 1 = 3u^3 + 18u^2 + 36u + 24 - 7u - 13 = 3u^3 + 18u^2 + 29u + 11$.
$u^5$ વડે ભાગતા: $\frac{3u^3 + 18u^2 + 29u + 11}{u^5} = \frac{3}{u^2} + \frac{18}{u^3} + \frac{29}{u^4} + \frac{11}{u^5}$.
આપેલ સ્વરૂપ સાથે સરખાવતા: $\frac{A}{u} + \frac{B}{u^2} + \frac{C}{u^3} + \frac{D}{u^4} + \frac{E}{u^5}$,આપણને $A = 0$,$B = 3$,$C = 18$,$D = 29$,$E = 11$ મળે છે.
તેથી,$A(B+C+D+E) = 0(3+18+29+11) = 0$.
64
MediumMCQ
જો $\frac{x^4}{(x-1)(x-2)}=f(x)+\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}$ હોય,તો $f(-2)+A+B=$
A
$32$
B
$28$
C
$22$
D
$20$

Solution

(D) આપેલ છે $\frac{x^4}{(x-1)(x-2)} = f(x) + \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x-2}$.
પ્રથમ,$\frac{x^4}{x^2-3x+2}$ માટે બહુપદી ભાગાકાર કરો.
$x^4 = (x^2-3x+2)(x^2+3x+7) + (15x-14)$.
તેથી,$\frac{x^4}{(x-1)(x-2)} = x^2+3x+7 + \frac{15x-14}{(x-1)(x-2)}$.
$\frac{15x-14}{(x-1)(x-2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x-2}$ માટે આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરો.
$15x-14 = A(x-2) + B(x-1)$.
$x=1$ માટે,$15-14 = A(1-2) \implies A = -1$.
$x=2$ માટે,$30-14 = B(2-1) \implies B = 16$.
આમ,$f(x) = x^2+3x+7$.
$f(-2) = (-2)^2 + 3(-2) + 7 = 4 - 6 + 7 = 5$.
તેથી,$f(-2)+A+B = 5 + (-1) + 16 = 20$.
65
MediumMCQ
જો $\frac{2x^4-3x^2+4}{(x^2+1)(x^2+2)} = a + \frac{px+q}{x^2+1} + \frac{mx+n}{x^2+2}$ હોય,તો $\frac{n}{q} =$
A
$p+m-a$
B
$\frac{p+m}{a}$
C
$\frac{a}{p+m}$
D
$\frac{n}{q}$ વ્યાખ્યાયિત નથી

Solution

(D) ધારો કે $u = x^2$. તો પદાવલિ $\frac{2u^2-3u+4}{(u+1)(u+2)} = a + \frac{px+q}{u+1} + \frac{mx+n}{u+2}$ થાય.
ડાબી બાજુ બહુપદીનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{2u^2-3u+4}{u^2+3u+2} = 2 + \frac{-9u}{(u+1)(u+2)}$.
$\frac{-9u}{(u+1)(u+2)} = \frac{A}{u+1} + \frac{B}{u+2}$ માટે આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા.
$-9u = A(u+2) + B(u+1)$.
$u = -1$ લેતા,$A = 9$.
$u = -2$ લેતા,$B = -18$.
તેથી,$\frac{2x^4-3x^2+4}{(x^2+1)(x^2+2)} = 2 + \frac{9}{x^2+1} - \frac{18}{x^2+2}$.
સરખામણી કરતા $a = 2$,$p = 0$,$q = 9$,$m = 0$,$n = -18$ મળે.
આમ,$\frac{n}{q} = \frac{-18}{9} = -2$.
66
MediumMCQ
જો $\frac{x^2}{(x^2+2)(x^4-1)} = \frac{A}{x^2-1} + \frac{B}{x^2+1} + \frac{C}{x^2+2}$ હોય,તો $A+B-C=$
A
$0$
B
$\frac{4}{3}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે $y = x^2$. પદાવલિ $\frac{y}{(y+2)(y^2-1)} = \frac{y}{(y+2)(y-1)(y+1)} = \frac{A}{y-1} + \frac{B}{y+1} + \frac{C}{y+2}$ બને છે.
આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટનનો ઉપયોગ કરતા:
$y = A(y+1)(y+2) + B(y-1)(y+2) + C(y-1)(y+1)$.
$y=1$ માટે: $1 = A(2)(3) \implies 6A = 1 \implies A = \frac{1}{6}$.
$y=-1$ માટે: $-1 = B(-2)(1) \implies -2B = -1 \implies B = \frac{1}{2}$.
$y=-2$ માટે: $-2 = C(-3)(-1) \implies 3C = -2 \implies C = -\frac{2}{3}$.
આમ,$A+B-C = \frac{1}{6} + \frac{1}{2} - (-\frac{2}{3}) = \frac{1}{6} + \frac{3}{6} + \frac{4}{6} = \frac{8}{6} = \frac{4}{3}$.
67
MediumMCQ
જો $\frac{x^2+3}{x^4+2 x^2+9}=\frac{A x+B}{x^2+a x+b}+\frac{C x+D}{x^2+c x+b}$ હોય,તો $a A+b B+c C+D=$
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(D) છેદના અવયવ પાડતા: $x^4+2 x^2+9 = (x^4+6 x^2+9) - 4 x^2 = (x^2+3)^2 - (2 x)^2 = (x^2-2 x+3)(x^2+2 x+3)$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{x^2+3}{(x^2-2 x+3)(x^2+2 x+3)} = \frac{Ax+B}{x^2-2 x+3} + \frac{Cx+D}{x^2+2 x+3}$.
ઉકેલતા,આપણને મળે છે $\frac{x^2+3}{x^4+2 x^2+9} = \frac{1}{2} \left( \frac{1}{x^2-2 x+3} + \frac{1}{x^2+2 x+3} \right) = \frac{0x + 1/2}{x^2-2 x+3} + \frac{0x + 1/2}{x^2+2 x+3}$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$A=0, B=1/2, a=-2, b=3, C=0, D=1/2, c=2$.
$aA+bB+cC+D$ માં કિંમતો મૂકતા:
$(-2)(0) + (3)(1/2) + (2)(0) + 1/2 = 0 + 3/2 + 0 + 1/2 = 4/2 = 2$.
68
EasyMCQ
જો $\frac{1}{(3x+1)(x-2)}=\frac{A}{3x+1}+\frac{B}{x-2}$ અને $\frac{x+1}{(3x+1)(x-2)}=\frac{C}{3x+1}+\frac{D}{x-2}$ હોય,તો
A
$A+3B=0, A:C=1:3, B:D=2:3$
B
$A+3B=0, A:C=3:1, B:D=3:2$
C
$A-3B=0, A:C=3:2, B:D=1:3$
D
$A+3B=0, A:C=3:2, B:D=1:3$

Solution

(D) પ્રથમ આંશિક અપૂર્ણાંક માટે: $\frac{1}{(3x+1)(x-2)} = \frac{A}{3x+1} + \frac{B}{x-2}$.
આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન દ્વારા,$1 = A(x-2) + B(3x+1)$.
$x=2$ લેતા,$1 = B(6+1) \Rightarrow B = \frac{1}{7}$.
$x=-\frac{1}{3}$ લેતા,$1 = A(-\frac{1}{3}-2)$ $\Rightarrow 1 = A(-\frac{7}{3})$ $\Rightarrow A = -\frac{3}{7}$.
આમ,$A+3B = -\frac{3}{7} + 3(\frac{1}{7}) = 0$.
બીજા આંશિક અપૂર્ણાંક માટે: $\frac{x+1}{(3x+1)(x-2)} = \frac{C}{3x+1} + \frac{D}{x-2}$.
$x+1 = C(x-2) + D(3x+1)$.
$x=2$ લેતા,$3 = D(7) \Rightarrow D = \frac{3}{7}$.
$x=-\frac{1}{3}$ લેતા,$\frac{2}{3} = C(-\frac{7}{3}) \Rightarrow C = -\frac{2}{7}$.
હવે,$A:C = (-\frac{3}{7}) : (-\frac{2}{7}) = 3:2$ અને $B:D = (\frac{1}{7}) : (\frac{3}{7}) = 1:3$.
તેથી,$A+3B=0, A:C=3:2, B:D=1:3$.
69
EasyMCQ
જો $\frac{17x-2}{12x^2-x-20}=\frac{A}{ax+5}+\frac{B}{3x+b}$ હોય,તો $a \cdot A+b \cdot B=$
A
$0$
B
$4$
C
$7$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે $\frac{17x-2}{12x^2-x-20}=\frac{A}{ax+5}+\frac{B}{3x+b} \dots (i)$
છેદનું અવયવીકરણ કરતા: $12x^2-x-20 = (4x+5)(3x-4)$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{17x-2}{(4x+5)(3x-4)} = \frac{P}{4x+5} + \frac{Q}{3x-4}$.
$17x-2 = P(3x-4) + Q(4x+5) = x(3P+4Q) + (-4P+5Q)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $3P+4Q = 17$ અને $-4P+5Q = -2$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા: $P=3, Q=2$.
આમ,$\frac{17x-2}{12x^2-x-20} = \frac{3}{4x+5} + \frac{2}{3x-4}$.
$\frac{A}{ax+5} + \frac{B}{3x+b}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A=3, a=4, B=2, b=-4$ મળે છે.
તેથી $a \cdot A + b \cdot B = (4)(3) + (-4)(2) = 12 - 8 = 4$.
70
DifficultMCQ
જો $\frac{6 x^3+7 x^2-14 x+11}{6 x^3+x^2-10 x+3}=a+\frac{b}{x+p}+\frac{c}{q x+3}+\frac{d}{3 x+p}$ હોય,તો $\frac{a+b}{p+q}=$
A
$2$
B
$3$
C
$-\frac{2}{5}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(A) બહુપદીનો ભાગાકાર કરતા: $\frac{6 x^3+7 x^2-14 x+11}{6 x^3+x^2-10 x+3} = 1 + \frac{6 x^2-4 x+8}{6 x^3+x^2-10 x+3}$.
છેદના અવયવો પાડતા: $6 x^3+x^2-10 x+3 = (x-1)(3 x-1)(2 x+3)$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{6 x^2-4 x+8}{(x-1)(3 x-1)(2 x+3)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{3 x-1} + \frac{C}{2 x+3}$.
અચળાંકો શોધતા: $A=1, B=-3, C=2$.
આમ,પદાવલિ $1 + \frac{1}{x-1} - \frac{3}{3 x-1} + \frac{2}{2 x+3}$ બને છે.
$a+\frac{b}{x+p}+\frac{c}{q x+3}+\frac{d}{3 x+p}$ સાથે સરખાવતા,$a=1, b=1, p=-1, c=2, q=2, d=-3$ મળે છે.
અંતે,$\frac{a+b}{p+q} = \frac{1+1}{-1+2} = \frac{2}{1} = 2$.
71
MediumMCQ
જો $\frac{x^4+24 x^2+28}{\left(x^2+1\right)^3}=\frac{A x+B}{x^2+1}+\frac{C x+D}{\left(x^2+1\right)^2}+\frac{E x+F}{\left(x^2+1\right)^3}$ હોય,તો $A+B+C+D+E+F$ ની કિંમત શોધો.
A
$21$
B
$22$
C
$28$
D
$29$

Solution

(C) આપેલ છે $\frac{x^4+24 x^2+28}{\left(x^2+1\right)^3} = \frac{A x+B}{x^2+1} + \frac{C x+D}{\left(x^2+1\right)^2} + \frac{E x+F}{\left(x^2+1\right)^3}$.
બંને બાજુ $(x^2+1)^3$ વડે ગુણતા:
$x^4+24 x^2+28 = (A x+B)(x^2+1)^2 + (C x+D)(x^2+1) + (E x+F)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$x^4+24 x^2+28 = A x^5 + B x^4 + (2A+C) x^3 + (2B+D) x^2 + (A+C+E) x + (B+D+F)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A = 0, B = 1, C = 0, D = 22, E = 0, F = 5$.
તેથી,$A+B+C+D+E+F = 0+1+0+22+0+5 = 28$.
72
EasyMCQ
જો $\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A}{2x+5} + \frac{B}{x+6}$ હોય,તો $A^2+B^2=$
A
$\frac{22}{3}$
B
$52$
C
$34$
D
$\frac{18}{5}$

Solution

(C) આપેલ છે:
$\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A}{2x+5} + \frac{B}{x+6}$
જમણી બાજુના પદોને જોડતા:
$\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A(x+6) + B(2x+5)}{(2x+5)(x+6)}$
છેદ સમાન હોવાથી,અંશને સરખાવતા:
$13x + 43 = A(x+6) + B(2x+5)$
$13x + 43 = (A+2B)x + (6A+5B)$
$x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોને સરખાવતા:
$A + 2B = 13$ $(i)$
$6A + 5B = 43$ $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને $6$ વડે ગુણતા:
$6A + 12B = 78$ $(iii)$
સમીકરણ $(iii)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા:
$7B = 35 \Rightarrow B = 5$
$B = 5$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$A + 2(5) = 13 \Rightarrow A = 3$
તેથી,$A^2 + B^2 = 3^2 + 5^2 = 9 + 25 = 34$
73
EasyMCQ
$\frac{2x^2+1}{x^3-1} = \frac{A}{x-1} + \frac{Bx+C}{x^2+x+1} \Rightarrow 7A + 2B + C = ?$
A
$8$
B
$9$
C
$10$
D
$11$

Solution

(B) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{2x^2+1}{x^3-1} = \frac{A}{x-1} + \frac{Bx+C}{x^2+x+1}$.
$x^3-1 = (x-1)(x^2+x+1)$ હોવાથી,$2x^2+1 = A(x^2+x+1) + (Bx+C)(x-1)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $2x^2+1 = Ax^2 + Ax + A + Bx^2 - Bx + Cx - C$.
$x$ ના ઘાતાંક મુજબ પદોને ગોઠવતા: $2x^2 + 0x + 1 = (A+B)x^2 + (A-B+C)x + (A-C)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$1) A+B = 2$
$2) A-B+C = 0$
$3) A-C = 1$
$(3)$ પરથી,$C = A-1$. તેને $(2)$ માં મૂકતા: $A-B+(A-1) = 0 \Rightarrow 2A-B = 1$.
આને $(1)$ માં ઉમેરતા: $(2A-B) + (A+B) = 1+2$ $\Rightarrow 3A = 3$ $\Rightarrow A = 1$.
તેથી $B = 2-A = 1$ અને $C = A-1 = 0$.
અંતે,$7A + 2B + C = 7(1) + 2(1) + 0 = 9$.
74
EasyMCQ
જો $\frac{x^3}{(2 x-1)(x+2)(x-3)}$ નો સમતુલ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક $A+\frac{B}{2 x-1}+\frac{C}{x+2}+\frac{D}{x-3}$ સ્વરૂપમાં હોય,તો $A+B+C$ ની કિંમત શોધો.
A
$-8/25$
B
$4/25$
C
$-1/50$
D
$1/2$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $\frac{x^3}{(2x-1)(x+2)(x-3)}$ છે. અંશ અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,આપણે પહેલા બહુપદી ભાગાકાર કરીશું.\\ છેદ $(2x-1)(x^2-x-6) = 2x^3-3x^2-11x+6$ છે.\\ $x^3$ ને $2x^3-3x^2-11x+6$ વડે ભાગતા,ભાગફળ $A = 1/2$ મળે છે.\\ પદાવલિ $\frac{1}{2} + \frac{\frac{3}{2}x^2 + \frac{11}{2}x - 3}{(2x-1)(x+2)(x-3)} = A + \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x+2} + \frac{D}{x-3}$ બને છે.\\ કિંમતો મૂકતા:\\ $B = -1/50$,$C = -8/25$,$D = 27/25$ મળે છે.\\ આમ,$A+B+C = 1/2 - 1/50 - 8/25 = \frac{25-1-16}{50} = \frac{8}{50} = 4/25$.
75
MediumMCQ
જો આપણે સંમેય અપૂર્ણાંક $\frac{1}{(1-2x)^2(1-3x)}$ ને $\frac{A}{1-3x} + \frac{B}{1-2x} + \frac{C}{(1-2x)^2}$ સ્વરૂપના આંશિક અપૂર્ણાંકોમાં વિભાજિત કરીએ,તો $\min \{A, B, C\} = $ શું થાય?
A
$1$
B
$9$
C
$-2$
D
$-6$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{1}{(1-2x)^2(1-3x)} = \frac{A}{1-3x} + \frac{B}{1-2x} + \frac{C}{(1-2x)^2}$.
બંને બાજુ $(1-2x)^2(1-3x)$ વડે ગુણતા: $1 = A(1-2x)^2 + B(1-2x)(1-3x) + C(1-3x)$.
$x = \frac{1}{3}$ લેતા: $1 = A(1 - \frac{2}{3})^2 = A(\frac{1}{3})^2 = \frac{A}{9} \implies A = 9$.
$x = \frac{1}{2}$ લેતા: $1 = C(1 - \frac{3}{2}) = C(-\frac{1}{2}) \implies C = -2$.
$x = 0$ લેતા: $1 = A(1)^2 + B(1)(1) + C(1) = A + B + C$.
$A = 9$ અને $C = -2$ મૂકતા: $1 = 9 + B - 2 \implies 1 = 7 + B \implies B = -6$.
આમ,ગણ $\{9, -6, -2\}$ મળે છે.
ન્યૂનતમ કિંમત $\min \{9, -6, -2\} = -6$ છે.
76
EasyMCQ
જો $\frac{x^3}{(2x-1)(x+2)(x-3)}$ નો સમકક્ષ આંશિક અપૂર્ણાંક $A+\frac{B}{2x-1}+\frac{C}{x+2}+\frac{D}{x-3}$ દ્વારા આપવામાં આવે,તો $C$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$-\frac{1}{50}$
C
$-\frac{8}{25}$
D
$\frac{27}{25}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $\frac{x^3}{(2x-1)(x+2)(x-3)} = A + \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x+2} + \frac{D}{x-3}$.
અંશ અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,બહુપદી ભાગાકાર કરતા $A = \frac{1}{2}$ મળે છે.
બાકી રહેલ પદ માટે: $\frac{\frac{3}{2}x^2 + \frac{11}{2}x - 3}{(2x-1)(x+2)(x-3)} = \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x+2} + \frac{D}{x-3}$.
$C$ શોધવા માટે,બંને બાજુ $(x+2)$ વડે ગુણીને $x = -2$ મુકતા:
$C = \left[ \frac{\frac{3}{2}x^2 + \frac{11}{2}x - 3}{(2x-1)(x-3)} \right]_{x=-2} = \frac{6 - 11 - 3}{(-5)(-5)} = \frac{-8}{25}$.
77
MediumMCQ
જો $\frac{4 x^3+16 x+7}{\left(x^2+4\right)^2}=\frac{A x+B}{x^2+4}+\frac{C x+D}{\left(x^2+4\right)^2}$ હોય,તો $A, B, C, D$ માં શૂન્યતર કિંમતોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{4 x^3+16 x+7}{\left(x^2+4\right)^2}=\frac{A x+B}{x^2+4}+\frac{C x+D}{\left(x^2+4\right)^2}$
બંને બાજુ $(x^2+4)^2$ વડે ગુણતા: $4 x^3+16 x+7 = (A x+B)(x^2+4) + (C x+D)$
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $4 x^3+16 x+7 = A x^3 + B x^2 + 4Ax + 4B + Cx + D$
$4 x^3+16 x+7 = A x^3 + B x^2 + (4A+C)x + (4B+D)$
$x$ ના સમાન ઘાતાંકોના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x^3$: $A = 4$
$x^2$: $B = 0$
$x^1$: $4A + C = 16$ $\Rightarrow 4(4) + C = 16$ $\Rightarrow 16 + C = 16$ $\Rightarrow C = 0$
અચળ પદ: $4B + D = 7$ $\Rightarrow 4(0) + D = 7$ $\Rightarrow D = 7$
કિંમતો $A=4, B=0, C=0, D=7$ છે.
શૂન્યતર કિંમતો $A$ અને $D$ છે.
તેથી,શૂન્યતર કિંમતોની સંખ્યા $2$ છે.
78
EasyMCQ
જો $\frac{x^2+5x+7}{(x-3)^3}=\frac{A}{(x-3)}+\frac{B}{(x-3)^2}+\frac{C}{(x-3)^3}$ હોય,તો $9A-3B+C=$
A
$2$
B
$5$
C
$7$
D
$9$

Solution

(C) આપેલ છે,$\frac{x^2+5x+7}{(x-3)^3} = \frac{A}{(x-3)} + \frac{B}{(x-3)^2} + \frac{C}{(x-3)^3}$
બંને બાજુ $(x-3)^3$ વડે ગુણતા:
$x^2+5x+7 = A(x-3)^2 + B(x-3) + C$
ધારો કે $u = x-3$,તેથી $x = u+3$.
સમીકરણમાં $x = u+3$ મૂકતા:
$(u+3)^2 + 5(u+3) + 7 = Au^2 + Bu + C$
$(u^2+6u+9) + 5u + 15 + 7 = Au^2 + Bu + C$
$u^2 + 11u + 31 = Au^2 + Bu + C$
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A = 1, B = 11, C = 31$
હવે $9A - 3B + C$ ની ગણતરી કરતા:
$9(1) - 3(11) + 31 = 9 - 33 + 31 = 7$
79
MediumMCQ
જો $\frac{1}{x^4+x^2+1}=\frac{A x+B}{x^2+x+1}+\frac{C x+D}{x^2-x+1}$ હોય,તો $C+D$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$1$
C
$2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે,$\frac{1}{x^4+x^2+1} = \frac{Ax+B}{x^2+x+1} + \frac{Cx+D}{x^2-x+1}$.
કારણ કે $x^4+x^2+1 = (x^2+x+1)(x^2-x+1)$,તેથી:
$1 = (Ax+B)(x^2-x+1) + (Cx+D)(x^2+x+1)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$1 = Ax^3 - Ax^2 + Ax + Bx^2 - Bx + B + Cx^3 + Cx^2 + Cx + Dx^2 + Dx + D$.
$x$ ના ઘાતાંક મુજબ પદોને ગોઠવતા:
$1 = (A+C)x^3 + (-A+B+C+D)x^2 + (A-B+C+D)x + (B+D)$.
બંને બાજુ સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+C = 0$ $(i)$
$-A+B+C+D = 0$ (ii)
$A-B+C+D = 0$ (iii)
$B+D = 1$ (iv)
સમીકરણ (ii) અને (iii) નો સરવાળો કરતા:
$(-A+B+C+D) + (A-B+C+D) = 0 + 0$
$2(C+D) = 0$
$C+D = 0$.
80
EasyMCQ
અપૂર્ણાંક $\frac{x^2}{(x-a)(x-b)}$ એ
A
હંમેશા એક યોગ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક છે
B
હંમેશા એક અયોગ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક છે
C
માત્ર $a, b$ ની અમુક કિંમતો માટે યોગ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક છે
D
માત્ર $a, b$ ની અમુક કિંમતો માટે અયોગ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક છે

Solution

(B) પદાવલિ $\frac{x^2}{(x-a)(x-b)}$ ધ્યાનમાં લો.
છેદનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $\frac{x^2}{x^2 - (a+b)x + ab}$ મળે છે.
અંશની ઘાત $2$ છે અને છેદની ઘાત પણ $2$ છે.
જો સંમેય વિધેય $\frac{P(x)}{Q(x)}$ માં અંશની ઘાત એ છેદની ઘાત કરતા મોટી અથવા સમાન હોય,તો તેને અયોગ્ય અપૂર્ણાંક કહેવામાં આવે છે.
અહીં બંને ઘાત સમાન હોવાથી,આપેલ અપૂર્ણાંક હંમેશા અયોગ્ય આંશિક અપૂર્ણાંક છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
81
EasyMCQ
જો $\frac{x+1}{(2x-1)(3x+1)}=\frac{A}{2x-1}+\frac{B}{3x+1}$ હોય,તો $16A+9B$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{x+1}{(2x-1)(3x+1)}=\frac{A}{2x-1}+\frac{B}{3x+1}$
બંને બાજુ $(2x-1)(3x+1)$ વડે ગુણતા: $x+1=A(3x+1)+B(2x-1)$
$A$ શોધવા માટે,$x=\frac{1}{2}$ મૂકતા: $\frac{1}{2}+1=A(3(\frac{1}{2})+1)+B(0)$ $\Rightarrow \frac{3}{2}=A(\frac{5}{2})$ $\Rightarrow A=\frac{3}{5}$
$B$ શોધવા માટે,$x=-\frac{1}{3}$ મૂકતા: $-\frac{1}{3}+1=A(0)+B(2(-\frac{1}{3})-1)$ $\Rightarrow \frac{2}{3}=B(-\frac{5}{3})$ $\Rightarrow B=-\frac{2}{5}$
હવે,$16A+9B$ ની ગણતરી કરતા: $16(\frac{3}{5})+9(-\frac{2}{5}) = \frac{48}{5}-\frac{18}{5} = \frac{30}{5} = 6$
આમ,કિંમત $6$ છે.
82
EasyMCQ
જો $\frac{x^4}{(x-1)(x-2)(x-3)}=Ax+B \cdot \frac{1}{x-1}+C \cdot \frac{1}{x-2}+D \cdot \frac{1}{x-3}+E$ હોય,તો $A+B+C+D+E=$
A
$-12$
B
$6$
C
$18$
D
$32$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ $\frac{x^4}{(x-1)(x-2)(x-3)}$ છે. અંશની ઘાત છેદ કરતા મોટી હોવાથી બહુપદી ભાગાકાર કરો.
$(x-1)(x-2)(x-3) = x^3 - 6x^2 + 11x - 6$.
$x^4$ ને $x^3 - 6x^2 + 11x - 6$ વડે ભાગતા $x+6$ મળે અને શેષ $25x^2 - 60x + 36$ મળે.
તેથી,$\frac{x^4}{(x-1)(x-2)(x-3)} = x+6 + \frac{25x^2 - 60x + 36}{(x-1)(x-2)(x-3)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{25x^2 - 60x + 36}{(x-1)(x-2)(x-3)} = \frac{B}{x-1} + \frac{C}{x-2} + \frac{D}{x-3}$.
$x=1$ માટે: $B = \frac{1}{2}$.
$x=2$ માટે: $C = -16$.
$x=3$ માટે: $D = 40.5$.
સરખામણી કરતા $A=1, E=6, B=0.5, C=-16, D=40.5$.
સરવાળો $A+B+C+D+E = 1 + 0.5 - 16 + 40.5 + 6 = 32$.
83
EasyMCQ
જો $\frac{5x^2+2}{x^3+x}=\frac{A_1}{x}+\frac{A_2x+A_3}{x^2+1}$ હોય,તો $(A_1, A_2, A_3) = $
A
$(0, 2, 3)$
B
$(3, 0, 2)$
C
$(2, 3, 0)$
D
$(2, 0, 3)$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\frac{5x^2+2}{x(x^2+1)} = \frac{A_1}{x} + \frac{A_2x+A_3}{x^2+1}$
બંને બાજુ $x(x^2+1)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$5x^2+2 = A_1(x^2+1) + (A_2x+A_3)x$
$5x^2+2 = A_1x^2 + A_1 + A_2x^2 + A_3x$
$5x^2+2 = (A_1+A_2)x^2 + A_3x + A_1$
બંને બાજુ $x^2$,$x$ અને અચળ પદના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
અચળ પદ: $A_1 = 2$
$x$ નો સહગુણક: $A_3 = 0$
$x^2$ નો સહગુણક: $A_1 + A_2 = 5$ $\Rightarrow 2 + A_2 = 5$ $\Rightarrow A_2 = 3$
આમ,$(A_1, A_2, A_3) = (2, 3, 0)$.
84
EasyMCQ
જો $\frac{x^2-3x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-3}+\frac{B}{(x-1)(x-2)}+\frac{C}{(x-1)(x-2)(x-3)}$ હોય,તો $B=$
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\frac{x^2-3x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-3}+\frac{B}{(x-1)(x-2)}+\frac{C}{(x-1)(x-2)(x-3)}$
બંને બાજુ $(x-1)(x-2)(x-3)$ વડે ગુણતા:
$x^2-3x+1 = A(x-1)(x-2) + B(x-3) + C$
$x^2-3x+1 = A(x^2-3x+2) + Bx - 3B + C$
$x^2-3x+1 = Ax^2 + (B-3A)x + (2A-3B+C)$
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $A = 1$.
$x$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $B-3A = -3$.
$A=1$ મૂકતા: $B-3(1) = -3 \implies B = 0$.
85
MediumMCQ
જો $\frac{x^4-6 x^3+9 x^2+5 x-20}{x^2-x-2}=f(x)+\frac{a}{x+p}+\frac{b}{x+q}$ હોય,તો $2(a+b)=$
A
$f(7)$
B
$f(6)$
C
$f(5)$
D
$f(4)$

Solution

(D) આપેલ છે: $\frac{x^4-6 x^3+9 x^2+5 x-20}{x^2-x-2}=f(x)+\frac{a}{x+p}+\frac{b}{x+q}$ ... $(i)$
અંશને છેદ વડે ભાગતા:
$\frac{x^4-6 x^3+9 x^2+5 x-20}{x^2-x-2} = (x^2-5x+6) + \frac{x-8}{x^2-x-2}$
અહીં $x^2-x-2 = (x+1)(x-2)$ છે,તેથી આંશિક અપૂર્ણાંકની રીત વાપરતા:
$\frac{x-8}{(x+1)(x-2)} = \frac{3}{x+1} - \frac{2}{x-2}$
સરખામણી કરતા,$f(x) = x^2-5x+6$,$a=3$,$b=-2$ મળે.
તેથી $2(a+b) = 2(3-2) = 2$.
વિકલ્પો તપાસતા:
$f(4) = 16-20+6 = 2$.
આમ,$2(a+b) = f(4)$.
86
DifficultMCQ
$\begin{aligned} & \frac{x^2+x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3} \\ & \Rightarrow A+C= \end{aligned}$
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે,$\frac{x^2+x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$
બંને બાજુ $(x-1)(x-2)(x-3)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$x^2+x+1 = A(x-2)(x-3) + B(x-1)(x-3) + C(x-1)(x-2)$
$A$ શોધવા માટે,$x=1$ મૂકતા:
$1^2+1+1 = A(1-2)(1-3) \Rightarrow 3 = A(-1)(-2) \Rightarrow 3 = 2A \Rightarrow A = \frac{3}{2}$
$C$ શોધવા માટે,$x=3$ મૂકતા:
$3^2+3+1 = C(3-1)(3-2) \Rightarrow 13 = C(2)(1) \Rightarrow 13 = 2C \Rightarrow C = \frac{13}{2}$
તેથી,$A+C = \frac{3}{2} + \frac{13}{2} = \frac{16}{2} = 8$
87
MediumMCQ
જો $\frac{3x^2+x+1}{(x-1)^4} = \frac{a}{(x-1)} + \frac{b}{(x-1)^2} + \frac{c}{(x-1)^3} + \frac{d}{(x-1)^4}$ હોય,તો $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ની કિંમત શોધો.
A
$\left[\begin{array}{ll}3 & 7 \\ 5 & 0\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}0 & 3 \\ 7 & 5\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{ll}0 & 7 \\ 3 & 5\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{ll}3 & 5 \\ 7 & 0\end{array}\right]$

Solution

(B) ધારો કે $x-1 = t$,તેથી $x = t+1$. અંશમાં આ કિંમત મૂકતા:
$3(t+1)^2 + (t+1) + 1 = 3(t^2+2t+1) + t + 2 = 3t^2 + 6t + 3 + t + 2 = 3t^2 + 7t + 5$.
હવે,પદાવલિ આ મુજબ બનશે:
$\frac{3t^2+7t+5}{t^4} = \frac{3}{t^2} + \frac{7}{t^3} + \frac{5}{t^4}$.
આને $\frac{a}{t} + \frac{b}{t^2} + \frac{c}{t^3} + \frac{d}{t^4}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$a = 0, b = 3, c = 7, d = 5$.
તેથી,$\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ll}0 & 3 \\ 7 & 5\end{array}\right]$.
88
DifficultMCQ
જો $\frac{3x}{(x-a)(x-b)} = \frac{2}{x-a} + \frac{1}{x-b}$ હોય,તો $a:b$ ની કિંમત શોધો.
A
$1:2$
B
$-2:1$
C
$1:3$
D
$3:1$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{3x}{(x-a)(x-b)} = \frac{2}{x-a} + \frac{1}{x-b}$
બંને બાજુ $(x-a)(x-b)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$3x = 2(x-b) + 1(x-a)$
$3x = 2x - 2b + x - a$
$3x = 3x - (a + 2b)$
બંને બાજુ અચળ પદોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે:
$0 = -(a + 2b)$
$a + 2b = 0$
$a = -2b$
તેથી,$\frac{a}{b} = -2$,જેનો અર્થ છે કે $a:b = -2:1$.
89
DifficultMCQ
જો $\frac{1-x+6x^2}{x-x^3} = \frac{A}{x} + \frac{B}{1-x} + \frac{C}{1+x}$ હોય,તો $A$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{1-x+6x^2}{x(1-x)(1+x)} = \frac{A}{x} + \frac{B}{1-x} + \frac{C}{1+x}$.
બંને બાજુ $x(1-x)(1+x)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$1-x+6x^2 = A(1-x^2) + Bx(1+x) + Cx(1-x)$.
$A$ શોધવા માટે,$x = 0$ મૂકતા:
$1 - 0 + 6(0)^2 = A(1 - 0^2) + B(0)(1+0) + C(0)(1-0)$.
$1 = A(1)$.
તેથી,$A = 1$.
90
MediumMCQ
જો $\frac{x}{(x-1)(x^2+1)^2} = \frac{1}{4}\left[\frac{1}{x-1} - \frac{x+1}{x^2+1}\right] + y$ હોય,તો $y =$
A
$\frac{1}{2}\left[\frac{1-x}{(x^2+1)^2}\right]$
B
$\frac{1+x}{3(x^2+1)^2}$
C
$\frac{1-x}{(x^2-1)^2}$
D
$\frac{1+x}{(x^2+1)^2}$

Solution

(A) આપણે $\frac{x}{(x-1)(x^2+1)^2}$ પદાવલિ માટે આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
ધારો કે $\frac{x}{(x-1)(x^2+1)^2} = \frac{A}{x-1} + \frac{Bx+C}{x^2+1} + \frac{Dx+E}{(x^2+1)^2}$.
$(x-1)(x^2+1)^2$ વડે ગુણતા,આપણને $x = A(x^2+1)^2 + (Bx+C)(x-1)(x^2+1) + (Dx+E)(x-1)$ મળે છે.
$x=1$ મૂકતા,$1 = A(2)^2$,તેથી $A = \frac{1}{4}$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા અથવા $x$ ની કિંમતો મૂકતા,આપણને $B = -\frac{1}{4}$,$C = -\frac{1}{4}$,$D = -\frac{1}{2}$,અને $E = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{x}{(x-1)(x^2+1)^2} = \frac{1}{4(x-1)} - \frac{x+1}{4(x^2+1)} + \frac{-x/2 + 1/2}{(x^2+1)^2}$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $\frac{1}{4}\left[\frac{1}{x-1} - \frac{x+1}{x^2+1}\right] + \frac{1}{2}\left[\frac{1-x}{(x^2+1)^2}\right]$ થાય છે.
આપેલ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,$y = \frac{1}{2}\left[\frac{1-x}{(x^2+1)^2}\right]$ મળે છે.
91
EasyMCQ
જો $\frac{x^3+x^2+1}{(x^2+2)(x^2+3)}=\frac{Ax+B}{x^2+2}+\frac{Cx+D}{x^2+3}$ હોય,તો $A+B+C+D=$
A
$1$
B
$4$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{x^3+x^2+1}{(x^2+2)(x^2+3)}=\frac{Ax+B}{x^2+2}+\frac{Cx+D}{x^2+3}$.
બંને બાજુ $(x^2+2)(x^2+3)$ વડે ગુણતા: $x^3+x^2+1 = (Ax+B)(x^2+3) + (Cx+D)(x^2+2)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $x^3+x^2+1 = (A+C)x^3 + (B+D)x^2 + (3A+2C)x + (3B+2D)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+C = 1$,$B+D = 1$,$3A+2C = 0$,$3B+2D = 1$.
ઉકેલતા,$A=-2, B=-1, C=3, D=2$ મળે છે.
તેથી,$A+B+C+D = -2 - 1 + 3 + 2 = 2$.
92
MediumMCQ
ધારો કે $H(x) = 3x^4 + 6x^3 - 2x^2 + 1$ અને $g(x)$ એક સુરેખ બહુપદી છે. જો $\frac{H(x)}{(x-1)(x+1)(x-2)} = f(x) + \frac{g(x)}{(x-1)(x+1)(x-2)}$ હોય,તો $H(-1) + 2H(2) - 3H(1) =$
A
$f(-1) + 2f(2) - 3f(1)$
B
$H(-1) + f(2) + g(3)$
C
$g(-1) + 2g(2) - 3g(1)$
D
$H(1) + 2f(2) - g(1)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\frac{H(x)}{(x-1)(x+1)(x-2)} = f(x) + \frac{g(x)}{(x-1)(x+1)(x-2)}$.
બંને બાજુ $(x-1)(x+1)(x-2)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે: $H(x) = f(x)(x-1)(x+1)(x-2) + g(x)$.
$H(x)$ એ $4$ ઘાતની બહુપદી હોવાથી અને ભાજક $3$ ઘાતની બહુપદી હોવાથી,$f(x)$ એ $ax+b$ સ્વરૂપની સુરેખ બહુપદી હશે.
સમીકરણ $H(x) = f(x)(x-1)(x+1)(x-2) + g(x)$ માં $x = -1, 2, 1$ મૂકતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે આ બિંદુઓ પર $f(x)(x-1)(x+1)(x-2)$ પદ $0$ થઈ જાય છે.
તેથી,$H(-1) = g(-1)$,$H(2) = g(2)$,અને $H(1) = g(1)$.
આ કિંમતોને $H(-1) + 2H(2) - 3H(1)$ માં મૂકતા,આપણને $g(-1) + 2g(2) - 3g(1)$ મળે છે.
93
EasyMCQ
જ્યારે $3x^5-4x^4+5x^3-3x^2+6x-8$ ને $x^2+x-3$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે મળતું ભાગફળ શું છે?
A
$3x^2-7x-21$
B
$3x^3-7x^2+21x-45$
C
$3x^4-7x^3+21x^2-45x+114$
D
$114x-143$

Solution

(B) ભાગફળ શોધવા માટે,આપણે $p(x) = 3x^5-4x^4+5x^3-3x^2+6x-8$ ને $t(x) = x^2+x-3$ વડે ભાગાકાર કરીશું.
ભાગાકારની પ્રક્રિયા કરતા,આપણને ભાગફળ $3x^3-7x^2+21x-45$ અને શેષ $114x-143$ મળે છે.
તેથી,ભાગફળ $3x^3-7x^2+21x-45$ છે.
94
EasyMCQ
જો $\frac{x+2}{x^2-3}$ એ $\frac{3x^3-x^2-2x+17}{x^4+x^2-12}$ નો એક આંશિક અપૂર્ણાંક હોય,તો બીજો આંશિક અપૂર્ણાંક કયો છે?
A
$\frac{2x+3}{x^2-4}$
B
$\frac{3x+2}{x^2+4}$
C
$\frac{2x-3}{x^2+4}$
D
$\frac{3x-2}{x^2-4}$

Solution

(C) આપેલ પદ $\frac{3x^3-x^2-2x+17}{x^4+x^2-12}$ છે.
છેદના અવયવ પાડતા: $x^4+x^2-12 = (x^2-3)(x^2+4)$.
ધારો કે $\frac{3x^3-x^2-2x+17}{(x^2-3)(x^2+4)} = \frac{x+2}{x^2-3} + \frac{Ax+B}{x^2+4}$.
બંને બાજુથી $\frac{x+2}{x^2-3}$ બાદ કરતા:
$\frac{Ax+B}{x^2+4} = \frac{3x^3-x^2-2x+17 - (x+2)(x^2+4)}{(x^2-3)(x^2+4)}$.
અંશની ગણતરી: $3x^3-x^2-2x+17 - (x^3+2x^2+4x+8) = 2x^3-3x^2-6x+9$.
અંશના અવયવ પાડતા: $x^2(2x-3) - 3(2x-3) = (x^2-3)(2x-3)$.
આમ,$\frac{Ax+B}{x^2+4} = \frac{(x^2-3)(2x-3)}{(x^2-3)(x^2+4)} = \frac{2x-3}{x^2+4}$.
તેથી,બીજો આંશિક અપૂર્ણાંક $\frac{2x-3}{x^2+4}$ છે.
95
MediumMCQ
$\begin{aligned} & \frac{x^2+1}{x^4+4}=\frac{A x+B}{x^2-2 x+2}+\frac{C x+D}{x^2+2 x+2} \\ & \Rightarrow 3 A+2 B+3 C=\end{aligned}$
A
$-D$
B
$D$
C
$2 D$
D
$-2 D$

Solution

(C) આપેલ છે: $\frac{x^2+1}{x^4+4}=\frac{A x+B}{x^2-2 x+2}+\frac{C x+D}{x^2+2 x+2}$
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$\frac{x^2+1}{x^4+4} = \frac{(A x+B)(x^2+2 x+2)+(C x+D)(x^2-2 x+2)}{(x^2-2 x+2)(x^2+2 x+2)}$
નોંધો કે $(x^2-2 x+2)(x^2+2 x+2) = x^4+4$.
અંશને સરખાવતા:
$x^2+1 = (A+C)x^3 + (2A+B-2C+D)x^2 + (2A+2B+2C-2D)x + (2B+2D)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$1) A+C=0 \Rightarrow A=-C$
$2) 2A+B-2C+D=1$
$3) 2A+2B+2C-2D=0 \Rightarrow A+B+C-D=0$
$4) 2B+2D=1$
$(1)$ પરથી,$A+C=0$,તેથી $(3)$ બને છે $B-D=0 \Rightarrow B=D$.
$(4)$ માં $B=D$ મૂકતા,$2B+2B=1 \Rightarrow 4B=1 \Rightarrow B=D=\frac{1}{4}$.
$(2)$ પરથી,$2(A-C)+B+D=1$. $A=-C$ હોવાથી,$2(2A)+2B=1 \Rightarrow 4A+2B=1$.
$B=\frac{1}{4}$ મૂકતા,$4A + \frac{1}{2} = 1 \Rightarrow 4A = \frac{1}{2} \Rightarrow A = \frac{1}{8}$.
આમ $C = -\frac{1}{8}$.
અંતે,$3A+2B+3C = 3(A+C) + 2B = 3(0) + 2(\frac{1}{4}) = \frac{1}{2} = 2D$.
96
EasyMCQ
જો $\frac{3x-2}{(x+1)^2(x+3)} = \frac{A}{x+1} + \frac{B}{(x+1)^2} + \frac{C}{x+3}$ હોય,તો $4A + 2B + 4C$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$-5$
C
$-3$
D
$3$

Solution

(B) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{3x-2}{(x+1)^2(x+3)} = \frac{A}{x+1} + \frac{B}{(x+1)^2} + \frac{C}{x+3}$.
બંને બાજુ $(x+1)^2(x+3)$ વડે ગુણતા: $3x-2 = A(x+1)(x+3) + B(x+3) + C(x+1)^2$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $3x-2 = A(x^2+4x+3) + B(x+3) + C(x^2+2x+1)$.
$x^2$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $A + C = 0 \Rightarrow C = -A$.
$x$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $4A + B + 2C = 3$.
અચળ પદો સરખાવતા: $3A + 3B + C = -2$.
$C = -A$ ને અન્ય સમીકરણોમાં મૂકતા:
$4A + B - 2A = 3$ $\Rightarrow 2A + B = 3$ $\Rightarrow B = 3 - 2A$.
$3A + 3(3 - 2A) - A = -2$ $\Rightarrow 3A + 9 - 6A - A = -2$ $\Rightarrow -4A = -11$ $\Rightarrow A = \frac{11}{4}$.
તેથી $C = -\frac{11}{4}$ અને $B = 3 - 2(\frac{11}{4}) = 3 - \frac{11}{2} = -\frac{5}{2}$.
આપણે $4A + 2B + 4C = 4(\frac{11}{4}) + 2(-\frac{5}{2}) + 4(-\frac{11}{4}) = 11 - 5 - 11 = -5$ મેળવીએ છીએ.

Basic of Logarithms — Partial fractions · Frequently Asked Questions

1Are these Basic of Logarithms questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Basic of Logarithms Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.