Gujarati

Partial fractions Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Basic of Logarithms · Partial fractions

212+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 45 of 212 questions in Gujarati

101
MediumMCQ
જો $\frac{2x^4-x^3+3x^2-x+4}{x^2-3x+2} = f(x) + \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x-2}$ હોય,તો:
A
$f(x) = 2x^2+5x+14, A+B = 39$
B
$f(x) = 2x^2-5x+14, A+B = 31$
C
$f(x) = 2x^2+5x+14, A+B = 31$
D
$f(x) = 2x^2+5x+14, A = 4, B = 35$

Solution

(C) $2x^4-x^3+3x^2-x+4$ ને $x^2-3x+2$ વડે ભાગતા:
ભાગફળ $f(x) = 2x^2+5x+14$ મળે છે.
શેષ $31x-28$ મળે છે.
આમ,$\frac{2x^4-x^3+3x^2-x+4}{x^2-3x+2} = 2x^2+5x+14 + \frac{31x-28}{(x-1)(x-2)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીત વાપરતા: $\frac{31x-28}{(x-1)(x-2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x-2}$.
$31x-28 = A(x-2) + B(x-1)$.
$x=1$ લેતા: $3 = -A \Rightarrow A = -3$.
$x=2$ લેતા: $34 = B \Rightarrow B = 34$.
$A+B = -3+34 = 31$.
તેથી,$f(x) = 2x^2+5x+14$ અને $A+B = 31$.
102
EasyMCQ
$\frac{x^4}{x^3-3x+2}$ એ એક
A
ઉચિત અપૂર્ણાંક
B
અનુચિત અપૂર્ણાંક
C
મિશ્ર અપૂર્ણાંક
D
અપૂર્ણાંક નથી

Solution

(B) સંમેય પદાવલિ $\frac{P(x)}{Q(x)}$ ને અનુચિત અપૂર્ણાંક કહેવાય છે જો અંશ $P(x)$ ની ઘાત એ છેદ $Q(x)$ ની ઘાત કરતા મોટી અથવા તેના જેટલી હોય.
અહીં,અંશ $x^4$ ની ઘાત $4$ છે અને છેદ $x^3-3x+2$ ની ઘાત $3$ છે.
કારણ કે $4 \geq 3$,તેથી આ પદાવલિ એક અનુચિત અપૂર્ણાંક છે.
103
EasyMCQ
જો $\frac{x^2+x+1}{x^2+2x+1}=A+\frac{B}{x+1}+\frac{C}{(x+1)^2}$ હોય,તો $A-B$ ની કિંમત શું થાય?
A
$4C$
B
$4C+1$
C
$3C$
D
$2C$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\frac{x^2+x+1}{x^2+2x+1} = A + \frac{B}{x+1} + \frac{C}{(x+1)^2}$
બંને બાજુ $(x+1)^2$ વડે ગુણતા:
$x^2+x+1 = A(x+1)^2 + B(x+1) + C$
$x^2+x+1 = A(x^2+2x+1) + Bx + B + C$
$x^2+x+1 = Ax^2 + (2A+B)x + (A+B+C)$
$x^2$,$x$ અને અચળ પદના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A = 1$
$2A+B = 1$ $\Rightarrow 2(1)+B = 1$ $\Rightarrow B = -1$
$A+B+C = 1$ $\Rightarrow 1-1+C = 1$ $\Rightarrow C = 1$
હવે,$A-B$ ની ગણતરી કરતા:
$A-B = 1 - (-1) = 2$
કારણ કે $C = 1$,તેથી $2 = 2C$.
આમ,$A-B = 2C$.
104
EasyMCQ
જ્યારે $x^3-5x^2+2x+7$ ને $(x-1)$ વડે ભાગવામાં આવે ત્યારે ભાગફળ શું મળે?
A
$x^2+4x-2$
B
$x^2-4x+2$
C
$x^2+4x+2$
D
$x^2-4x-2$

Solution

(D) ભાગફળ શોધવા માટે,આપણે $x^3-5x^2+2x+7$ નો $(x-1)$ વડે બહુપદીનો ભાગાકાર કરીએ છીએ:
$1$. પ્રથમ પદ $x^3$ ને $x$ વડે ભાગતા $x^2$ મળે છે.
$2$. $x^2$ ને $(x-1)$ વડે ગુણતા $x^3-x^2$ મળે છે. તેને મૂળ બહુપદીમાંથી બાદ કરતા $-4x^2+2x+7$ મળે છે.
$3$. $-4x^2$ ને $x$ વડે ભાગતા $-4x$ મળે છે.
$4$. $-4x$ ને $(x-1)$ વડે ગુણતા $-4x^2+4x$ મળે છે. તેને વર્તમાન શેષમાંથી બાદ કરતા $-2x+7$ મળે છે.
$5$. $-2x$ ને $x$ વડે ભાગતા $-2$ મળે છે.
$6$. $-2$ ને $(x-1)$ વડે ગુણતા $-2x+2$ મળે છે. તેને $-2x+7$ માંથી બાદ કરતા શેષ $5$ મળે છે.
આમ,ભાગફળ $x^2-4x-2$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ સાચો છે.
105
MediumMCQ
$\begin{aligned} & \text{જો } \frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = A + \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x-1} \\ & + \frac{D}{(x-1)^2}, \text{ હોય તો } 2A - 3B + 4C + 5D = \end{aligned}$
A
$\frac{21}{2}$
B
$\frac{23}{2}$
C
$\frac{17}{2}$
D
$\frac{19}{2}$

Solution

(C) આપણી પાસે છે,$\frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{x^3}{2x^3-5x^2+4x-1}$.
ભાગાકાર કરતા,આપણને મળે છે:
$\frac{x^3}{2x^3-5x^2+4x-1} = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \left( \frac{5x^2-4x+1}{(2x-1)(x-1)^2} \right) \dots (i)$.
ધારો કે $\frac{5x^2-4x+1}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{B}{2x-1} + \frac{C}{x-1} + \frac{D}{(x-1)^2}$.
$5x^2-4x+1 = B(x-1)^2 + C(x-1)(2x-1) + D(2x-1)$.
$x=1$ મુકતા,$D=2$ મળે છે.
$x=1/2$ મુકતા,$B=1$ મળે છે.
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $5 = B + 2C$ $\Rightarrow 5 = 1 + 2C$ $\Rightarrow C=2$.
આ કિંમતો $(i)$ માં મુકતા:
$\frac{x^3}{(2x-1)(x-1)^2} = \frac{1}{2} + \frac{1/2}{2x-1} + \frac{1}{x-1} + \frac{1}{(x-1)^2}$.
સરખામણી કરતા $A=1/2, B=1/2, C=1, D=1$.
તેથી,$2A - 3B + 4C + 5D = 2(1/2) - 3(1/2) + 4(1) + 5(1) = 1 - 1.5 + 4 + 5 = 8.5 = \frac{17}{2}$.
106
EasyMCQ
જો $\frac{x^2+5x+7}{(x-3)^3} = \frac{A}{x-3} + \frac{B}{(x-3)^2} + \frac{C}{(x-3)^3}$ હોય,તો $A$ ઢાળ ધરાવતી અને બિંદુ $(B, C)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$x+y-20=0$
B
$x-y+20=0$
C
$x+y+20=0$
D
$x-y-20=0$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{x^2+5x+7}{(x-3)^3} = \frac{A}{x-3} + \frac{B}{(x-3)^2} + \frac{C}{(x-3)^3}$.
બંને બાજુ $(x-3)^3$ વડે ગુણતા:
$x^2+5x+7 = A(x-3)^2 + B(x-3) + C$ --- $(i)$
$x=3$ મૂકતા:
$C = 31$.
$x=0$ મૂકતા:
$3A - B = -8$ --- (ii)
$x=1$ મૂકતા:
$2A - B = -9$ --- (iii)
(ii) અને (iii) ઉકેલતા,$A=1$ અને $B=11$ મળે છે.
તેથી,$A=1$ ઢાળ અને $(11, 31)$ બિંદુમાંથી પસાર થતી રેખા:
$y - 31 = 1(x - 11) \Rightarrow x - y + 20 = 0$.
107
MediumMCQ
જ્યારે $|x| < \frac{1}{2}$ હોય,ત્યારે $\frac{3x^2-5x+3}{(x-1)(2x+1)(x+3)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^4$ નો સહગુણક શું છે?
A
$\frac{722}{27}$
B
$\frac{724}{27}$
C
$\frac{-722}{27}$
D
$\frac{-724}{27}$

Solution

(C) આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટનનો ઉપયોગ કરીને,આપણે લખીએ છીએ: $\frac{3x^2-5x+3}{(x-1)(2x+1)(x+3)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{2x+1} + \frac{C}{x+3}$.
સહગુણકો માટે ઉકેલતા: $3x^2-5x+3 = A(2x+1)(x+3) + B(x-1)(x+3) + C(x-1)(2x+1)$.
$x=1$ માટે: $3-5+3 = A(3)(4) \implies 1 = 12A \implies A = \frac{1}{12}$.
$x=-1/2$ માટે: $3(1/4) + 5/2 + 3 = B(-3/2)(5/2) \implies 3/4 + 10/4 + 12/4 = -\frac{15}{4}B \implies 25 = -15B \implies B = -\frac{5}{3}$.
$x=-3$ માટે: $3(9) + 15 + 3 = C(-4)(-5) \implies 45 = 20C \implies C = \frac{9}{4}$.
આમ,$f(x) = -\frac{1}{12}(1-x)^{-1} - \frac{5}{3}(1+2x)^{-1} + \frac{3}{4}(1+x/3)^{-1}$.
$x^4$ નો સહગુણક $-\frac{1}{12}(1)^4 - \frac{5}{3}(-2)^4 + \frac{3}{4}(-1/3)^4 = -\frac{1}{12} - \frac{80}{3} + \frac{1}{108}$ છે.
$= \frac{-9 - 2880 + 1}{108} = -\frac{2888}{108} = -\frac{722}{27}$.
108
MediumMCQ
$\frac{2 x^2}{(x^2+1)(x^2+2)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^4$ અને $x^6$ ના સહગુણકોના તફાવતનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{13}{4}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{9}{4}$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\frac{2 x^2}{(x^2+1)(x^2+2)}$ છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{2 x^2}{(x^2+1)(x^2+2)} = \frac{-2}{x^2+1} + \frac{4}{x^2+2}$.
દ્વિપદી શ્રેણી $(1+y)^{-1} = 1 - y + y^2 - y^3 + \dots$ નો ઉપયોગ કરતા:
$-2(1 - x^2 + x^4 - x^6 + \dots) + 2(1 - \frac{x^2}{2} + \frac{x^4}{4} - \frac{x^6}{8} + \dots)$.
$x^4$ નો સહગુણક $= -2 + \frac{1}{2} = -\frac{3}{2}$.
$x^6$ નો સહગુણક $= 2 - \frac{1}{4} = \frac{7}{4}$.
તફાવતનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય $= |-\frac{3}{2} - \frac{7}{4}| = |-\frac{13}{4}| = \frac{13}{4}$.
109
MediumMCQ
$|x| < 1$ માટે,$\frac{x^4}{(x+1)(x-2)}$ ના પાવર શ્રેણી વિસ્તરણમાં $x^2$ નો સહગુણક શું છે?
A
$3$
B
$0$
C
$-1$
D
$-3$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $f(x) = \frac{x^4}{(x+1)(x-2)}$ છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{(x+1)(x-2)} = \frac{A}{x+1} + \frac{B}{x-2}$.
અચળાંકો શોધતા,$1 = A(x-2) + B(x+1)$.
$x = -1$ માટે,$A = -\frac{1}{3}$ અને $x = 2$ માટે,$B = \frac{1}{3}$.
તેથી,$f(x) = \frac{x^4}{3} \left( \frac{1}{x-2} - \frac{1}{x+1} \right)$.
$|x| < 1$ માટે પાવર શ્રેણીમાં વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = \frac{x^4}{3} \left[ -\frac{1}{2}(1 - \frac{x}{2})^{-1} - (1+x)^{-1} \right]$
$f(x) = \frac{x^4}{3} \left[ -\frac{1}{2}(1 + \frac{x}{2} + \frac{x^2}{4} + \dots) - (1 - x + x^2 - \dots) \right]$.
આ વિસ્તરણમાં $x$ ની સૌથી નાની ઘાત $x^4$ છે. તેથી,$x^0$,$x^1$ અને $x^2$ ના સહગુણકો $0$ છે.
110
DifficultMCQ
ધારો કે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા છે અને $-2 < x < 2$ છે. જ્યારે $\frac{x+1}{(x+3)(x-2)}$ ને $x$ ના ઘાતાંકોમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવે,ત્યારે $x^3$ નો સહગુણક શું થાય?
A
$-\frac{55}{1296}$
B
$-\frac{97}{216}$
C
$-\frac{13}{216}$
D
$-\frac{119}{1800}$

Solution

(A) આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરીને,આપણે લખીએ છીએ: $\frac{x+1}{(x+3)(x-2)} = \frac{A}{x+3} + \frac{B}{x-2}$.
$A$ અને $B$ માટે ઉકેલતા,આપણને $A = \frac{2}{5}$ અને $B = \frac{3}{5}$ મળે છે.
આમ,$\frac{x+1}{(x+3)(x-2)} = \frac{2}{5(x+3)} + \frac{3}{5(x-2)} = \frac{2}{15(1 + x/3)} - \frac{3}{10(1 - x/2)}$.
દ્વિપદી વિસ્તરણ $(1+u)^{-1} = 1 - u + u^2 - u^3 + \dots$ અને $(1-u)^{-1} = 1 + u + u^2 + u^3 + \dots$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણને મળે છે:
$= \frac{2}{15} \left(1 - \frac{x}{3} + \frac{x^2}{9} - \frac{x^3}{27} + \dots \right) - \frac{3}{10} \left(1 + \frac{x}{2} + \frac{x^2}{4} + \frac{x^3}{8} + \dots \right)$.
$x^3$ નો સહગુણક $\frac{2}{15} \times (-\frac{1}{27}) - \frac{3}{10} \times \frac{1}{8} = -\frac{2}{405} - \frac{3}{80} = -\frac{32 + 243}{6480} = -\frac{275}{6480} = -\frac{55}{1296}$ છે.
111
MediumMCQ
$\frac{x^2-1}{(x^2+1)(x^2+2)}$ ના પાવર શ્રેણી વિસ્તરણમાં $x^4$ નો સહગુણક શોધો.
A
$\frac{15}{16}$
B
$\frac{15}{4}$
C
$-\frac{13}{8}$
D
$\frac{77}{324}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $f(x) = \frac{x^2-1}{(x^2+1)(x^2+2)}$ છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = \frac{1}{2} (x^2-1) (1+x^2)^{-1} (1+\frac{x^2}{2})^{-1}$
શ્રેણીનું વિસ્તરણ કરતા:
$(1+x^2)^{-1} = 1-x^2+x^4 - \dots$
$(1+\frac{x^2}{2})^{-1} = 1-\frac{x^2}{2}+\frac{x^4}{4} - \dots$
બંને શ્રેણીનો ગુણાકાર:
$(1-x^2+x^4)(1-\frac{x^2}{2}+\frac{x^4}{4}) = 1 - \frac{3}{2}x^2 + \frac{7}{4}x^4$
હવે $\frac{1}{2}(x^2-1)$ સાથે ગુણતા:
$\frac{1}{2}(x^2-1)(1 - \frac{3}{2}x^2 + \frac{7}{4}x^4) = \frac{1}{2} [-1 + \frac{5}{2}x^2 - \frac{13}{4}x^4]$
આમ,$x^4$ નો સહગુણક $\frac{1}{2} \times (-\frac{13}{4}) = -\frac{13}{8}$ મળે છે.
112
DifficultMCQ
જો $\frac{x^4}{(x-1)^2(x+1)}=Ax+B+\frac{P}{(x-1)}+\frac{Q}{(x-1)^2}+\frac{R}{x+1}$ હોય,તો $2AP-BQ+R=$
A
$3$
B
$\frac{13}{4}$
C
$-\frac{11}{4}$
D
$-\frac{7}{2}$

Solution

(B) આપેલ $\frac{x^4}{(x-1)^2(x+1)}$ માટે બહુપદી ભાગાકાર કરતા: $x+1 + \frac{2x+1}{(x-1)(x+1)}$ મળે છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીત વાપરતા $A=1, B=1, P=\frac{3}{2}, Q=0, R=\frac{1}{2}$ મળે છે.
તેથી $2AP-BQ+R = 2(1)(\frac{3}{2}) - (1)(0) + \frac{1}{2} = \frac{7}{2}$.
113
MediumMCQ
$x$ ની કઈ કિંમતો માટે $\frac{x}{(x-1)^2(x-2)}$ નું વિસ્તરણ શક્ય છે અને તે વિસ્તરણમાં $x^n$ નો સહગુણક અનુક્રમે શું છે?
A
$|x| < 1, 1 - n - \frac{1}{2^{n+1}}$
B
$|x| < 1, 1 - n - \frac{1}{2^n}$
C
$|x| < 1, 1 + n - \frac{1}{2^{n+1}}$
D
$|x| < 2, 1 - n - \frac{1}{2^{n+1}}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $f(x) = \frac{x}{(x-1)^2(x-2)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીત વાપરતા: $\frac{x}{(x-1)^2(x-2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{(x-1)^2} + \frac{C}{x-2}$.
અચળાંકો શોધતા: $x = A(x-1)(x-2) + B(x-2) + C(x-1)^2$.
$x=1$ માટે: $1 = B(1-2) \implies B = -1$.
$x=2$ માટે: $2 = C(2-1)^2 \implies C = 2$.
$x^2$ ના સહગુણકો સરખાવતા: $0 = A + C \implies A = -2$.
તેથી,$f(x) = \frac{-2}{x-1} - \frac{1}{(x-1)^2} + \frac{2}{x-2} = \frac{2}{1-x} - \frac{1}{(1-x)^2} - \frac{1}{1-x/2}$.
વિસ્તરણ: $2(1+x+x^2+\dots+x^n+\dots) - (1+2x+3x^2+\dots+(n+1)x^n+\dots) - (1+\frac{x}{2}+\frac{x^2}{4}+\dots+\frac{x^n}{2^n}+\dots)$.
$x^n$ નો સહગુણક: $2 - (n+1) - \frac{1}{2^n} = 1 - n - \frac{1}{2^n}$.
આ વિસ્તરણ $|x| < 1$ માટે માન્ય છે.
114
MediumMCQ
$\frac{3x}{(x-2)(x-1)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^4$ નો સહગુણક શોધવા માટે,જે અંતરાલમાં વિસ્તરણ માન્ય છે તે છે
A
$-2 < x < \infty$
B
$-\frac{1}{2} < x < \frac{1}{2}$
C
$-1 < x < 1$
D
$-\infty < x < \infty$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $f(x) = \frac{3x}{(x-2)(x-1)}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{3x}{(x-2)(x-1)} = \frac{A}{x-2} + \frac{B}{x-1}$.
$A$ અને $B$ માટે ઉકેલતા: $3x = A(x-1) + B(x-2)$.
$x=1$ માટે,$3 = B(-1) \Rightarrow B = -3$.
$x=2$ માટે,$6 = A(1) \Rightarrow A = 6$.
તેથી,$f(x) = \frac{6}{x-2} - \frac{3}{x-1} = -\frac{6}{2(1-x/2)} + \frac{3}{1-x} = -3(1-x/2)^{-1} + 3(1-x)^{-1}$.
$(1-u)^{-1}$ નું વિસ્તરણ $|u| < 1$ માટે માન્ય છે.
$-3(1-x/2)^{-1}$ માટે,આપણને $|x/2| < 1 \Rightarrow |x| < 2$ ની જરૂર છે.
$3(1-x)^{-1}$ માટે,આપણને $|x| < 1$ ની જરૂર છે.
વિસ્તરણ આ અંતરાલોના છેદગણમાં માન્ય છે: $|x| < 2$ અને $|x| < 1$,જે $|x| < 1$ અથવા $-1 < x < 1$ છે.
115
MediumMCQ
જો $|x| < 1$ હોય,તો $\frac{3x}{(x-2)(x+1)}$ ના વિસ્તરણમાં $x^5$ નો સહગુણક શું થાય?
A
$\frac{33}{32}$
B
$\frac{-33}{32}$
C
$\frac{31}{32}$
D
$\frac{-31}{32}$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{3x}{(x-2)(x+1)}$ ને આંશિક અપૂર્ણાંક તરીકે આ રીતે લખી શકાય: $\frac{3x}{(x-2)(x+1)} = \frac{A}{x-2} + \frac{B}{x+1} \quad (i)$
$3x = A(x+1) + B(x-2)$
$x = 2$ લેતા,$3(2) = A(2+1)$ $\Rightarrow 6 = 3A$ $\Rightarrow A = 2$.
$x = -1$ લેતા,$3(-1) = B(-1-2)$ $\Rightarrow -3 = -3B$ $\Rightarrow B = 1$.
$A$ અને $B$ ની કિંમતો સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$\frac{3x}{(x-2)(x+1)} = \frac{2}{x-2} + \frac{1}{x+1} = \frac{2}{-2(1 - \frac{x}{2})} + \frac{1}{1+x} = -(1 - \frac{x}{2})^{-1} + (1+x)^{-1}$
દ્વિપદી વિસ્તરણ $(1-y)^{-1} = 1 + y + y^2 + y^3 + y^4 + y^5 + \dots$ અને $(1+y)^{-1} = 1 - y + y^2 - y^3 + y^4 - y^5 + \dots$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= -[1 + \frac{x}{2} + (\frac{x}{2})^2 + (\frac{x}{2})^3 + (\frac{x}{2})^4 + (\frac{x}{2})^5 + \dots] + [1 - x + x^2 - x^3 + x^4 - x^5 + \dots]$
$x^5$ નો સહગુણક $-(\frac{1}{2})^5 - 1 = -\frac{1}{32} - 1 = -\frac{33}{32}$ થાય.
116
MediumMCQ
જ્યારે $\frac{x^4+1}{(x^2+1)(x-1)}$ ના વિસ્તરણને $x$ ના ધન પૂર્ણાંક ઘાત તરીકે દર્શાવવામાં આવે,ત્યારે $x^3$ નો સહગુણક શું થાય?
A
$0$
B
$1$
C
-$1$
D
-$2$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $f(x) = \frac{x^4+1}{(x^2+1)(x-1)}$ છે.
પ્રથમ,બહુપદી ભાગાકાર અથવા બીજગણિતીય સાદુરૂપ આપો.
નોંધો કે $x^4+1 = (x^4-1) + 2 = (x^2-1)(x^2+1) + 2$.
તેથી,$\frac{x^4+1}{(x^2+1)(x-1)} = \frac{(x^2-1)(x^2+1) + 2}{(x^2+1)(x-1)} = (x+1) + \frac{2}{(x^2+1)(x-1)}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{x-1} = -(1+x+x^2+x^3+...)$ અને $\frac{1}{x^2+1} = 1-x^2+x^4-x^6+...$.
આમ,$\frac{2}{(x^2+1)(x-1)} = 2(1-x^2+x^4-...) \times -(1+x+x^2+x^3+...)$.
$= -2(1+x+0x^2+0x^3+...)$.
આમ,$x^3$ નો સહગુણક $0$ છે.
117
DifficultMCQ
મર્યાદાની ગણતરી કરો: $\lim _{n \rightarrow \infty} \sum_{r=1}^n \frac{r+2}{r(r+1)(r+3)}$
A
$\frac{29}{36}$
B
$\frac{1}{36}$
C
$\frac{5}{36}$
D
$\frac{23}{36}$

Solution

(A) ધારો કે $a_r = \frac{r+2}{r(r+1)(r+3)}$. આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરીને,આપણે મેળવીએ છીએ કે $a_r = \frac{2}{3r} - \frac{1}{2(r+1)} - \frac{1}{6(r+3)}$.
સરવાળો $S_n$ ની મર્યાદા $n \rightarrow \infty$ લેતા,આપણને $\frac{29}{36}$ મળે છે.
118
DifficultMCQ
$\frac{1}{x(x+1)(x+2) \ldots(x+n)} = \sum_{r=0}^{n} \frac{A_r}{x+r}$ હોય,તો $A_r$ ની કિંમત શોધો:
A
$(-1)^r \frac{r!}{(n-r)!}$
B
$(-1)^r \frac{1}{r!(n-r)!}$
C
$\frac{1}{r!(n-r)!}$
D
$\frac{r!}{(n-r)!}$

Solution

(B) આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{x(x+1)\ldots(x+n)} = \sum_{r=0}^{n} \frac{A_r}{x+r}$.
$A_r$ શોધવા માટે,બંને બાજુ $(x+r)$ વડે ગુણીને $x \to -r$ લેતા:
$A_r = \lim_{x \to -r} \frac{x+r}{x(x+1)\ldots(x+n)}$.
$A_r = \frac{1}{(-r)(-r+1)\ldots(-1) \cdot (1)(2)\ldots(n-r)}$.
છેદમાં પ્રથમ ભાગમાં $r$ ઋણ પદો છે,જે $(-1)^r \cdot r!$ આપે છે,અને બીજો ભાગ $(n-r)!$ છે.
તેથી,$A_r = \frac{1}{(-1)^r r! (n-r)!} = \frac{(-1)^r}{r! (n-r)!}$.
119
EasyMCQ
યોગ્ય અપૂર્ણાંક $\frac{f(x)}{g(x)}$ નું આંશિક અપૂર્ણાંકોના સરવાળામાં રૂપાંતર . . . . . . ના અવયવીકરણ પર આધાર રાખે છે.
A
માત્ર $f(x)$
B
માત્ર $g(x)$
C
$f(x)$ અને $g(x)$ બંને
D
$f(x)$ અને $g(x)$ ના અવયવો

Solution

(B) યોગ્ય અપૂર્ણાંક એ સંમેય પદાવલિ $\frac{f(x)}{g(x)}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે જ્યાં અંશ $f(x)$ ની ઘાત એ છેદ $g(x)$ ની ઘાત કરતા ઓછી હોય છે.
આ અપૂર્ણાંકને આંશિક અપૂર્ણાંકોમાં વિભાજિત કરવા માટે,આપણે છેદ $g(x)$ ને સુરેખ અથવા અવિભાજ્ય દ્વિઘાત અવયવોમાં અવયવીકરણ કરવું પડે છે.
આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટનનું સ્વરૂપ સંપૂર્ણપણે $g(x)$ ના અવયવોના પ્રકાર પર આધારિત છે.
તેથી,આ ઘટાડો માત્ર $g(x)$ ના અવયવીકરણ પર આધાર રાખે છે.
120
DifficultMCQ
જો $\frac{3}{(x-1)(x^2+x+1)} = \frac{1}{x-1} - \frac{x+2}{x^2+x+1} = f_1(x) - f_2(x)$ અને $\frac{x+1}{(x-1)^2(x^2+x+1)} = A f_1(x) + (B + \frac{D}{x-1}) f_2(x) + \frac{C}{(x-1)^2}$ હોય,તો $A+B+C+D$ શોધો.
A
$1$
B
$\frac{-1}{3}$
C
$0$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\frac{3}{(x-1)(x^2+x+1)} = \frac{1}{x-1} - \frac{x+2}{x^2+x+1} = f_1(x) - f_2(x)$.
આના પરથી,આપણે $f_1(x) = \frac{1}{x-1}$ અને $f_2(x) = \frac{x+2}{x^2+x+1}$ મેળવીએ છીએ.
હવે,આ કિંમતોને બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{x+1}{(x-1)^2(x^2+x+1)} = A \left(\frac{1}{x-1}\right) + (B + \frac{D}{x-1}) \left(\frac{x+2}{x^2+x+1}\right) + \frac{C}{(x-1)^2}$.
બંને બાજુ $(x-1)^2(x^2+x+1)$ વડે ગુણતા:
$x+1 = A(x-1)(x^2+x+1) + (B(x-1) + D)(x+2) + C(x^2+x+1)$.
$x+1 = A(x^3-1) + (Bx-B+D)(x+2) + C(x^2+x+1)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x^3$ નો સહગુણક: $A + B = 0$.
$x^2$ નો સહગુણક: $B + C = 0$.
આમ,$A+B+C+D = 0$ મળે છે.
121
EasyMCQ
જો $\frac{x^4}{(x-1)(x-2)(x-3)} = x+k+\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$ હોય,તો $k+A-B+C=$
A
$104$
B
$52$
C
$63$
D
$\frac{127}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે,$\frac{x^4}{(x-1)(x-2)(x-3)} = x+k+\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$.
પ્રથમ,બહુપદી ભાગાકાર કરતા: $\frac{x^4}{x^3-6x^2+11x-6} = x+6 + \frac{31x^2-72x+36}{(x-1)(x-2)(x-3)}$.
સરખાવતા,આપણને $k=6$ મળે છે.
હવે,શેષનું આંશિક અપૂર્ણાંકમાં વિભાજન કરતા: $\frac{31x^2-72x+36}{(x-1)(x-2)(x-3)} = \frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા:
$A$ માટે: $A = \frac{31(1)^2-72(1)+36}{(1-2)(1-3)} = \frac{31-72+36}{2} = \frac{-5}{2}$.
$B$ માટે: $B = \frac{31(2)^2-72(2)+36}{(2-1)(2-3)} = \frac{124-144+36}{-1} = \frac{16}{-1} = -16$.
$C$ માટે: $C = \frac{31(3)^2-72(3)+36}{(3-1)(3-2)} = \frac{279-216+36}{2} = \frac{99}{2}$.
તેથી,$k+A-B+C = 6 + (-\frac{5}{2}) - (-16) + \frac{99}{2} = 6 - 2.5 + 16 + 49.5 = 69$.
122
DifficultMCQ
જો $\frac{3 x+2}{(x+1)(2 x^2+3)}=\frac{A}{x+1}+\frac{B x+C}{2 x^2+3}$ હોય,તો $A+C-B$ ની કિંમત શોધો :
A
$0$
B
$2$
C
$3$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{3 x+2}{(x+1)(2 x^2+3)}=\frac{A}{x+1}+\frac{B x+C}{2 x^2+3}$
બંને બાજુ $(x+1)(2 x^2+3)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે: $3 x+2=A(2 x^2+3)+(B x+C)(x+1)$
$A$ શોધવા માટે,$x=-1$ મૂકો: $3(-1)+2=A(2(-1)^2+3) \Rightarrow -1=A(5) \Rightarrow A=-\frac{1}{5}$
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $3 x+2=2 A x^2+3 A+B x^2+B x+C x+C$
$3 x+2=(2 A+B) x^2+(B+C) x+(3 A+C)$
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $2 A+B=0 \Rightarrow B=-2 A=-2(-\frac{1}{5})=\frac{2}{5}$
$x$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $B+C=3 \Rightarrow C=3-B=3-\frac{2}{5}=\frac{13}{5}$
અંતે,$A+C-B$ ની ગણતરી કરતા: $-\frac{1}{5}+\frac{13}{5}-\frac{2}{5}=\frac{13-2-1}{5}=\frac{10}{5}=2$
123
DifficultMCQ
જો $\frac{(x+1)}{(2 x-1)(3 x+1)}=\frac{A}{(2 x-1)}+\frac{B}{(3 x+1)}$ હોય,તો $16 A+9 B$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\frac{x+1}{(2 x-1)(3 x+1)}=\frac{A}{(2 x-1)}+\frac{B}{(3 x+1)}$
બંને બાજુ $(2x-1)(3x+1)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$(x+1) = A(3x+1) + B(2x-1)$
$(x+1) = x(3A+2B) + (A-B)$
બંને બાજુ $x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે:
$3A + 2B = 1$ ... $(i)$
$A - B = 1$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,$A = B + 1$. આ કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$3(B+1) + 2B = 1$
$3B + 3 + 2B = 1$
$5B = -2 \Rightarrow B = -\frac{2}{5}$
હવે,$A = -\frac{2}{5} + 1 = \frac{3}{5}$
આપણે $16A + 9B$ ની કિંમત શોધવાની છે:
$16A + 9B = 16\left(\frac{3}{5}\right) + 9\left(-\frac{2}{5}\right)$
$= \frac{48}{5} - \frac{18}{5} = \frac{30}{5} = 6$
124
MediumMCQ
જો $\frac{x^2-7 x+2}{x^4+3 x^2+4}=\frac{A x+B}{x^2+a x+2}+\frac{C x+D}{x^2+b x+2}$ અને $a>b$ હોય,તો $B+D=$
A
$a+b$
B
$2 a+b$
C
$a+2 b$
D
$a-b$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\frac{x^2-7 x+2}{x^4+3 x^2+4}=\frac{A x+B}{x^2+a x+2}+\frac{C x+D}{x^2+b x+2}$ ...$(i)$
છેદના અવયવ પાડતા: $x^4+3 x^2+4 = (x^2+2)^2 - x^2 = (x^2+x+2)(x^2-x+2)$.
તેથી,$\frac{x^2-7 x+2}{(x^2+x+2)(x^2-x+2)} = \frac{Px+Q}{x^2+x+2} + \frac{Rx+S}{x^2-x+2}$.
અંશને સરખાવતા: $x^2-7x+2 = (Px+Q)(x^2-x+2) + (Rx+S)(x^2+x+2)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $x^2-7x+2 = x^3(P+R) + x^2(-P+Q+R+S) + x(2P-Q+2R+S) + (2Q+2S)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$P+R=0$
$-P+Q+R+S=1$
$2P-Q+2R+S=-7$
$2Q+2S=2 \Rightarrow Q+S=1$
આ સમીકરણો ઉકેલતા,આપણને $P=0, Q=4, R=0, S=-3$ મળે છે.
તેથી,$\frac{x^2-7x+2}{x^4+3x^2+4} = \frac{4}{x^2+x+2} + \frac{-3}{x^2-x+2}$.
સમીકરણ $(i)$ સાથે સરખાવતા,$a=1, b=-1$ (કારણ કે $a>b$),$A=0, B=4, C=0, D=-3$ મળે છે.
તેથી $B+D = 4-3 = 1$.
વિકલ્પો તપાસતા: $2a+b = 2(1) + (-1) = 1$.
તેથી,$B+D = 2a+b$.
125
MediumMCQ
જો $\frac{1}{x^4+1}=\frac{A x+B}{x^2+\sqrt{2} x+1}+\frac{C x+D}{x^2-\sqrt{2} x+1}$ હોય,તો $B D-A C=$
A
$\frac{3}{8}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$1$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{1}{x^4+1}=\frac{A x+B}{x^2+\sqrt{2} x+1}+\frac{C x+D}{x^2-\sqrt{2} x+1}$.
બંને બાજુ $(x^4+1)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $(A x+B)(x^2-\sqrt{2} x+1)+(C x+D)(x^2+\sqrt{2} x+1)=1$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x^3$ માટે: $A+C=0 \Rightarrow C=-A$.
$x^0$ (અચળ પદ) માટે: $B+D=1$.
$x^2$ માટે: $B-\sqrt{2} A+D+\sqrt{2} C=0 \Rightarrow (B+D)-\sqrt{2}(A-C)=0$.
$B+D=1$ અને $C=-A$ હોવાથી,$1-\sqrt{2}(2A)=0 \Rightarrow A=\frac{1}{2\sqrt{2}}$ અને $C=-\frac{1}{2\sqrt{2}}$.
$x^1$ માટે: $A-\sqrt{2} B+C+\sqrt{2} D=0 \Rightarrow (A+C)+\sqrt{2}(D-B)=0$.
$A+C=0$ હોવાથી,$\sqrt{2}(D-B)=0 \Rightarrow D=B$.
$B+D=1$ હોવાથી,$2B=1 \Rightarrow B=\frac{1}{2}$ અને $D=\frac{1}{2}$.
હવે,$B D-A C = (\frac{1}{2})(\frac{1}{2}) - (\frac{1}{2\sqrt{2}})(-\frac{1}{2\sqrt{2}}) = \frac{1}{4} + \frac{1}{8} = \frac{3}{8}$.
126
MediumMCQ
જો $\frac{A}{x-a}+\frac{B x+C}{x^2+b^2}=\frac{1}{(x-a)(x^2+b^2)}$ હોય,તો $C=$
A
$\frac{-1}{a^2+b^2}$
B
$\frac{1}{a^2+b^2}$
C
$\frac{-a}{a^2+b^2}$
D
$\frac{a}{a^2+b^2}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\frac{A}{x-a}+\frac{B x+C}{x^2+b^2}=\frac{1}{(x-a)(x^2+b^2)}$
બંને બાજુ $(x-a)(x^2+b^2)$ વડે ગુણતા:
$A(x^2+b^2)+(B x+C)(x-a)=1$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(A+B)x^2+(C-a B)x+(A b^2-a C)=1$
બંને બાજુ $x^2$,$x$ અને અચળ પદના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+B=0$ ....$(i)$
$C-a B=0$ ....$(ii)$
$A b^2-a C=1$ ....$(iii)$
$(i)$ પરથી,$B=-A$. આ કિંમત $(ii)$ માં મૂકતા:
$C-a(-A)=0 \Rightarrow C+a A=0 \Rightarrow A=\frac{-C}{a}$
$A=\frac{-C}{a}$ ને $(iii)$ માં મૂકતા:
$(\frac{-C}{a})b^2-a C=1$
$-C(\frac{b^2+a^2}{a})=1$
$C=\frac{-a}{a^2+b^2}$
127
DifficultMCQ
જો $\frac{x+2}{(x^2+3)(x^4+x^2)(x^2+2)} = \frac{Ax+B}{x^2+3} + \frac{Cx+D}{x^2+2} + \frac{Ex^3+Fx^2+Gx+H}{x^4+x^2}$ હોય,તો $(E+F)(C+D)(A)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{4}$
B
$-\frac{3}{4}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(D) આપણે આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરીને પદાવલિનું વિઘટન કરીએ છીએ:
$\frac{x+2}{(x^2+3)(x^2)(x^2+1)(x^2+2)} = \frac{A'}{x} + \frac{B'}{x^2} + \frac{C'x+D'}{x^2+1} + \frac{E'x+F'}{x^2+2} + \frac{G'x+H'}{x^2+3}$.
સહગુણકોની સરખામણી કરીને અને સમીકરણોની સિસ્ટમને ઉકેલીને,આપણને મળે છે:
$A' = \frac{1}{6}, B' = \frac{1}{3}, C' = -\frac{1}{2}, D' = -1, E' = \frac{1}{2}, F' = 1, G' = -\frac{1}{6}, H' = -\frac{1}{3}$.
આ કિંમતો પાછી મૂકીને,આપણે પ્રશ્નમાં આપેલા સ્વરૂપ સાથે મેળ ખાવા માટે પદોને જૂથબદ્ધ કરીએ છીએ:
$\frac{x+2}{(x^2+3)(x^4+x^2)(x^2+2)} = \frac{-\frac{1}{6}x - \frac{1}{3}}{x^2+3} + \frac{\frac{1}{2}x + 1}{x^2+2} + \frac{-\frac{1}{3}x^3 - \frac{2}{3}x^2 + \frac{1}{6}x + \frac{1}{3}}{x^4+x^2}$.
આને આપેલ પદાવલિ સાથે સરખાવતા,આપણે ઓળખીએ છીએ:
$A = -\frac{1}{6}, B = -\frac{1}{3}, C = \frac{1}{2}, D = 1, E = -\frac{1}{3}, F = -\frac{2}{3}, G = \frac{1}{6}, H = \frac{1}{3}$.
અંતે,જરૂરી કિંમતની ગણતરી કરતા:
$(E+F)(C+D)(A) = (-\frac{1}{3} - \frac{2}{3})(\frac{1}{2} + 1)(-\frac{1}{6}) = (-1)(\frac{3}{2})(-\frac{1}{6}) = \frac{3}{12} = \frac{1}{4}$.
128
EasyMCQ
જો $\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A}{2x+5} + \frac{B}{x+6}$ હોય,તો $A+B = $
A
$8$
B
$18$
C
$3$
D
$5$

Solution

(A) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A}{2x+5} + \frac{B}{x+6}$
જમણી બાજુના પદોને જોડતા: $\frac{13x+43}{2x^2+17x+30} = \frac{A(x+6) + B(2x+5)}{(2x+5)(x+6)}$
છેદ સમાન હોવાથી,અંશને સરખાવતા: $13x + 43 = A(x+6) + B(2x+5)$
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $13x + 43 = (A + 2B)x + (6A + 5B)$
$x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોની સરખામણી કરતા,આપણને સમીકરણોની સિસ્ટમ મળે છે:
$A + 2B = 13$ ... $(i)$
$6A + 5B = 43$ ... $(ii)$
$(i)$ પરથી,$A = 13 - 2B$. આ કિંમત $(ii)$ માં મૂકતા:
$6(13 - 2B) + 5B = 43$
$78 - 12B + 5B = 43$
$-7B = 43 - 78$
$-7B = -35 \Rightarrow B = 5$
$B = 5$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$A + 2(5) = 13 \Rightarrow A + 10 = 13 \Rightarrow A = 3$
તેથી,$A + B = 3 + 5 = 8$.
129
EasyMCQ
$\frac{4x^2+5}{(x-2)^4} = \frac{A}{(x-2)} + \frac{B}{(x-2)^2} + \frac{C}{(x-2)^3} + \frac{D}{(x-2)^4}$ હોય,તો $\sqrt{\frac{A}{C} + \frac{B}{C} + \frac{D}{C}} = $
A
$\frac{\sqrt{29}}{4}$
B
$\frac{\sqrt{23}}{4}$
C
$\frac{5}{4}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(C) ધારો કે $x-2 = t$,તેથી $x = t+2$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા: $4(t+2)^2 + 5 = 4(t^2 + 4t + 4) + 5 = 4t^2 + 16t + 21$.
હવે,$\frac{4t^2 + 16t + 21}{t^4} = \frac{4}{t^2} + \frac{16}{t^3} + \frac{21}{t^4}$.
આને $\frac{A}{t} + \frac{B}{t^2} + \frac{C}{t^3} + \frac{D}{t^4}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$A = 0$,$B = 4$,$C = 16$,અને $D = 21$.
હવે,$\sqrt{\frac{A+B+D}{C}} = \sqrt{\frac{0+4+21}{16}} = \sqrt{\frac{25}{16}} = \frac{5}{4}$.
130
EasyMCQ
જો $\frac{2 x^2+5 x+6}{(x+2)^3}=\frac{a}{x+2}+\frac{b}{(x+2)^2}+\frac{c}{(x+2)^3}$ હોય,તો $a \cdot b+b \cdot c+c \cdot a=$
A
$28$
B
$14$
C
-$10$
D
-$8$

Solution

(C) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{2 x^2+5 x+6}{(x+2)^3}=\frac{a}{x+2}+\frac{b}{(x+2)^2}+\frac{c}{(x+2)^3}$
બંને બાજુ $(x+2)^3$ વડે ગુણતા:
$2 x^2+5 x+6 = a(x+2)^2 + b(x+2) + c$
ધારો કે $x+2 = t$,તેથી $x = t-2$. આ કિંમત મૂકતા:
$2(t-2)^2 + 5(t-2) + 6 = a t^2 + b t + c$
$2(t^2 - 4t + 4) + 5t - 10 + 6 = a t^2 + b t + c$
$2t^2 - 8t + 8 + 5t - 4 = a t^2 + b t + c$
$2t^2 - 3t + 4 = a t^2 + b t + c$
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$a = 2, b = -3, c = 4$
હવે,$a \cdot b + b \cdot c + c \cdot a$ ની ગણતરી કરતા:
$a \cdot b = 2 \cdot (-3) = -6$
$b \cdot c = (-3) \cdot 4 = -12$
$c \cdot a = 4 \cdot 2 = 8$
સરવાળો $= -6 - 12 + 8 = -10$
131
MediumMCQ
જો $\frac{-x^2+6x+1}{(x-1)^2(x^2+2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{(x-1)^2} + \frac{Cx-3}{x^2+2}$ હોય,તો $A+B+C=$
A
$7$
B
$5$
C
$3$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{-x^2+6x+1}{(x-1)^2(x^2+2)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{(x-1)^2} + \frac{Cx-3}{x^2+2}$.
બંને બાજુ $(x-1)^2(x^2+2)$ વડે ગુણતા:
$-x^2+6x+1 = A(x-1)(x^2+2) + B(x^2+2) + (Cx-3)(x-1)^2$.
$x=1$ લેતા: $-1+6+1 = B(1+2) \Rightarrow 6 = 3B \Rightarrow B=2$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $-x^2+6x+1 = A(x^3-x^2+2x-2) + B(x^2+2) + (Cx-3)(x^2-2x+1)$.
$x^3$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $0 = A + C \Rightarrow C = -A$.
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $-1 = -A + B + (-2C - 3) = -A + 2 - 2C - 3 = -A - 2C - 1$.
આમ,$A + 2C = 0$. કારણ કે $C = -A$,તેથી $A - 2A = 0 \Rightarrow -A = 0 \Rightarrow A = 0$.
તેથી,$C = -A = 0$.
અંતે,$A+B+C = 0 + 2 + 0 = 2$.
132
EasyMCQ
જો $\frac{x^{4}}{(x - 1)(x - 2)} = f(x) + \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2}$ હોય,તો
A
$f(x) = x^{2} - 3x + 7$
B
$f(x) = x^{2} + 3x + 7$
C
$A + B = 17$
D
$A - B = -18$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\frac{x^{4}}{(x - 1)(x - 2)} = f(x) + \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2}$.
બહુપદીના લાંબા ભાગાકાર દ્વારા,આપણે $x^{4}$ ને $(x - 1)(x - 2) = x^{2} - 3x + 2$ વડે ભાગીએ છીએ.
$x^{4} = (x^{2} - 3x + 2)(x^{2} + 3x + 7) + (15x - 14)$.
આમ,$\frac{x^{4}}{(x - 1)(x - 2)} = x^{2} + 3x + 7 + \frac{15x - 14}{(x - 1)(x - 2)}$.
આપણે $\frac{15x - 14}{(x - 1)(x - 2)}$ ને આંશિક અપૂર્ણાંક તરીકે દર્શાવીએ છીએ: $\frac{15x - 14}{(x - 1)(x - 2)} = \frac{A}{x - 1} + \frac{B}{x - 2}$.
$15x - 14 = A(x - 2) + B(x - 1)$.
$x = 1$ માટે: $15(1) - 14 = A(1 - 2) \Rightarrow 1 = -A \Rightarrow A = -1$.
$x = 2$ માટે: $15(2) - 14 = B(2 - 1) \Rightarrow 16 = B$.
આપેલ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,$f(x) = x^{2} + 3x + 7$,$A = -1$,અને $B = 16$ મળે છે.
વિકલ્પો તપાસતા: $f(x) = x^{2} + 3x + 7$ એ વિકલ્પ $B$ છે,અને $A + B = -1 + 16 = 15$ (જે $17$ નથી),$A - B = -1 - 16 = -17$ (જે $-18$ નથી).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
133
EasyMCQ
$\frac{-x^{2} + 6x + 13}{(3x + 5)(x^{2} + 4x + 4)} =$ નો આંશિક અપૂર્ણાંક નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$\frac{3}{3x + 5} + \frac{-1}{x + 2} + \frac{2}{(x + 2)^{2}}$
B
$\frac{2}{3x + 5} + \frac{-1}{x + 2} + \frac{3}{(x + 2)^{2}}$
C
$\frac{-1}{3x + 5} + \frac{2}{x + 2} + \frac{3}{(x + 2)^{2}}$
D
$\frac{3}{3x + 5} + \frac{2}{x + 2} + \frac{-1}{(x + 2)^{2}}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ $\frac{-x^{2} + 6x + 13}{(3x + 5)(x^{2} + 4x + 4)} = \frac{-x^{2} + 6x + 13}{(3x + 5)(x + 2)^{2}}$ છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{-x^{2} + 6x + 13}{(3x + 5)(x + 2)^{2}} = \frac{A}{3x + 5} + \frac{B}{x + 2} + \frac{C}{(x + 2)^{2}}$.
બંને બાજુ $(3x + 5)(x + 2)^{2}$ વડે ગુણતા:
$-x^{2} + 6x + 13 = A(x + 2)^{2} + B(x + 2)(3x + 5) + C(3x + 5)$.
$C$ શોધવા માટે $x = -2$ મૂકતા:
$-(-2)^{2} + 6(-2) + 13 = C(3(-2) + 5) \Rightarrow -4 - 12 + 13 = C(-1) \Rightarrow -3 = -C \Rightarrow C = 3$.
$A$ શોધવા માટે $x = -\frac{5}{3}$ મૂકતા:
$-(-\frac{5}{3})^{2} + 6(-\frac{5}{3}) + 13 = A(-\frac{5}{3} + 2)^{2} \Rightarrow -\frac{25}{9} - 10 + 13 = A(\frac{1}{3})^{2} \Rightarrow \frac{2}{9} = A(\frac{1}{9}) \Rightarrow A = 2$.
$B$ શોધવા માટે $x^{2}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$-1 = A + 3B \Rightarrow -1 = 2 + 3B \Rightarrow -3 = 3B \Rightarrow B = -1$.
આમ,આંશિક અપૂર્ણાંક $\frac{2}{3x + 5} - \frac{1}{x + 2} + \frac{3}{(x + 2)^{2}}$ છે.
134
EasyMCQ
જો $\frac{x^3}{(2 x-1)(x+2)(x-3)} = A + \frac{B}{2 x-1} + \frac{C}{x+2} + \frac{D}{x-3}$ હોય,તો $A$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{-1}{50}$
C
$\frac{-8}{25}$
D
$\frac{27}{25}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\frac{x^3}{(2 x-1)(x+2)(x-3)} = A + \frac{B}{2 x-1} + \frac{C}{x+2} + \frac{D}{x-3}$
બંને બાજુ $(2x-1)(x+2)(x-3)$ વડે ગુણતા:
$x^3 = A(2 x-1)(x+2)(x-3) + B(x+2)(x-3) + C(x-3)(2 x-1) + D(2 x-1)(x+2)$
$A$ શોધવા માટે,આપણે બંને બાજુ $x^3$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરીએ.
છેદનું વિસ્તરણ: $(2x-1)(x+2)(x-3) = 2x^3 - 3x^2 - 11x + 6$.
અંશ અને છેદની ઘાત સમાન $(3)$ હોવાથી,$A$ એ અગ્ર સહગુણકોનો ગુણોત્તર છે:
$A = \frac{1}{2}$
વૈકલ્પિક રીતે,કિંમતો મૂકતા:
$x=3$ માટે: $27 = D(5)(5) \Rightarrow D = \frac{27}{25}$
$x=-2$ માટે: $-8 = C(-5)(-5) \Rightarrow C = -8/25$
$x=1/2$ માટે: $1/8 = B(5/2)(-5/2) \Rightarrow B = -1/50$
$x=0$ માટે: $0 = 6A - 6B + 3C - 2D$
$6A = 6(-1/50) - 3(-8/25) + 2(27/25) = 3$
$A = 1/2$
135
EasyMCQ
જો $\frac{1}{(3-5 x)(2+3 x)}=\frac{A}{3-5 x}+\frac{B}{2+3 x}$ હોય,તો $A+B$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{7}{19}$
B
$\frac{8}{19}$
C
$\frac{9}{19}$
D
$\frac{10}{19}$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{1}{(3-5 x)(2+3 x)}=\frac{A}{3-5 x}+\frac{B}{2+3 x}$
અંશને સરખાવતા:
$1 = A(2+3x) + B(3-5x)$
$1 = (2A + 3B) + x(3A - 5B)$
બંને બાજુ $x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોને સરખાવતા:
$3A - 5B = 0$ ...$(i)$
$2A + 3B = 1$ ...$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને $3$ વડે અને સમીકરણ $(ii)$ ને $5$ વડે ગુણતા:
$9A - 15B = 0$
$10A + 15B = 5$
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$19A = 5 \implies A = \frac{5}{19}$
$A$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$3(\frac{5}{19}) - 5B = 0 \implies 5B = \frac{15}{19} \implies B = \frac{3}{19}$
તેથી,$A+B = \frac{5}{19} + \frac{3}{19} = \frac{8}{19}$
136
MediumMCQ
જો $\frac{6 x^3+7 x^2+6 x-3}{(x-1)(x+3)\left(x^2+1\right)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x+3}+\frac{C x+D}{x^2+1}$ અને $n=A+B+C+D$ અને ${ }^{50} C_n={ }^{50} C_r$ હોય,તો $r$ ની કિંમત શોધો.
A
$40$
B
$43$
C
$35$
D
$42$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{6 x^3+7 x^2+6 x-3}{(x-1)(x+3)(x^2+1)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x+3} + \frac{Cx+D}{x^2+1}$.
બંને બાજુ છેદ $(x-1)(x+3)(x^2+1)$ વડે ગુણતા:
$6x^3 + 7x^2 + 6x - 3 = A(x+3)(x^2+1) + B(x-1)(x^2+1) + (Cx+D)(x-1)(x+3)$.
$x=1$ માટે: $6(1)^3 + 7(1)^2 + 6(1) - 3 = A(1+3)(1^2+1) \Rightarrow 16 = 8A \Rightarrow A=2$.
$x=-3$ માટે: $6(-3)^3 + 7(-3)^2 + 6(-3) - 3 = B(-3-1)((-3)^2+1) \Rightarrow -162 + 63 - 18 - 3 = B(-4)(10) \Rightarrow -120 = -40B \Rightarrow B=3$.
અચળ પદોની સરખામણી કરતા ($x=0$ મૂકતા): $-3 = A(3)(1) + B(-1)(1) + D(-1)(3) \Rightarrow -3 = 3A - B - 3D$.
$A=2$ અને $B=3$ મૂકતા: $-3 = 3(2) - 3 - 3D \Rightarrow -3 = 3 - 3D \Rightarrow 3D = 6 \Rightarrow D=2$.
$x^3$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $6 = A + B + C \Rightarrow 6 = 2 + 3 + C \Rightarrow C=1$.
આમ,$n = A+B+C+D = 2+3+1+2 = 8$.
આપેલ છે કે ${}^{50}C_n = {}^{50}C_r$,આપણે જાણીએ છીએ કે $r=n$ અથવા $r=50-n$ થાય.
અહીં $r=n=8$ વિકલ્પમાં નથી,તેથી $r = 50-8 = 42$ મળે.
137
EasyMCQ
જો $\frac{x}{(1+x^2)(3-2x)} = \frac{Bx+C}{1+x^2} + \frac{A}{3-2x}$ હોય,તો $C$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{1}{13}$
C
$\frac{-1}{13}$
D
$\frac{-2}{13}$

Solution

(D) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન: $\frac{x}{(1+x^2)(3-2x)} = \frac{Bx+C}{1+x^2} + \frac{A}{3-2x}$.
બંને બાજુ $(1+x^2)(3-2x)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$x = (Bx+C)(3-2x) + A(1+x^2)$
$x = 3Bx - 2Bx^2 + 3C - 2Cx + A + Ax^2$
$x = (A-2B)x^2 + (3B-2C)x + (A+3C)$
બંને બાજુના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$1$) $A - 2B = 0 \Rightarrow A = 2B$
$2$) $3B - 2C = 1$
$3$) $A + 3C = 0 \Rightarrow A = -3C$
$A = 2B$ અને $A = -3C$ પરથી,$2B = -3C \Rightarrow B = -\frac{3}{2}C$.
$B$ ની કિંમત સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$3(-\frac{3}{2}C) - 2C = 1$
$-\frac{9}{2}C - 2C = 1$
$-\frac{13}{2}C = 1$
$C = -\frac{2}{13}$.
138
EasyMCQ
$\frac{x^2}{x^2+3x-4}$ નો આંશિક અપૂર્ણાંક શું છે?
A
$1+\frac{-16}{5(x+4)}+\frac{1}{5(x-1)}$
B
$1+\frac{-1}{x+4}+\frac{1}{x-1}$
C
$1+\frac{-13}{5(x+4)}+\frac{1}{5(x-1)}$
D
$\frac{2}{x+4}+\frac{1}{x-1}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\frac{x^2}{x^2+3x-4}$ છે.
અંશ અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,આપણે ભાગાકાર કરીએ:
$\frac{x^2}{x^2+3x-4} = 1 - \frac{3x-4}{x^2+3x-4} = 1 + \frac{-3x+4}{(x-1)(x+4)}$.
ધારો કે $\frac{-3x+4}{(x-1)(x+4)} = \frac{A}{x-1} + \frac{B}{x+4}$.
તેથી $-3x+4 = A(x+4) + B(x-1)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+B = -3$ અને $4A-B = 4$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $5A = 1 \Rightarrow A = \frac{1}{5}$.
$A$ ની કિંમત $A+B = -3$ માં મૂકતા: $\frac{1}{5} + B = -3 \Rightarrow B = -3 - \frac{1}{5} = -\frac{16}{5}$.
આમ,$\frac{x^2}{x^2+3x-4} = 1 + \frac{1}{5(x-1)} - \frac{16}{5(x+4)}$.
139
EasyMCQ
$\begin{aligned} & \text{જો } \frac{x^4}{(x-a)(x-b)(x-c)}=P(x)+\frac{A}{x-a}+\frac{B}{x-b} \\ & +\frac{C}{x-c} \text{ હોય, તો } P(0)+A(a-b)(a-c)= \end{aligned}$
A
$a^4+b^4+c^4+a$
B
$a+b+c$
C
$a^4-a-b-c$
D
$a+b+c+a^4$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ:
$\frac{x^4}{(x-a)(x-b)(x-c)}=P(x)+\frac{A}{x-a}+\frac{B}{x-b}+\frac{C}{x-c}$
અંશની ઘાત $4$ છે અને છેદની ઘાત $3$ છે,તેથી $P(x)$ એ $P(x) = x+k$ સ્વરૂપની સુરેખ બહુપદી હશે.
બંને બાજુ $x^4$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$P(x) = x+k$ મળે છે.
$(x-a)(x-b)(x-c)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$x^4 = (x-a)(x-b)(x-c)P(x) + A(x-b)(x-c) + B(x-a)(x-c) + C(x-a)(x-b)$
$x=a$ લેતા,$A = \frac{a^4}{(a-b)(a-c)}$ મળે છે.
આમ,$A(a-b)(a-c) = a^4$.
$P(0)$ શોધવા માટે,મૂળ સમીકરણમાં $x=0$ મૂકતા:
$\frac{0}{(-a)(-b)(-c)} = P(0) + \frac{A}{-a} + \frac{B}{-b} + \frac{C}{-c}$
$0 = P(0) - (\frac{A}{a} + \frac{B}{b} + \frac{C}{c})$
$P(0) = \frac{A}{a} + \frac{B}{b} + \frac{C}{c}$.
$A = \frac{a^4}{(a-b)(a-c)}$,$B = \frac{b^4}{(b-a)(b-c)}$,અને $C = \frac{c^4}{(c-a)(c-b)}$ કિંમતોનો ઉપયોગ કરતા,આપણને $P(0) = a+b+c$ મળે છે.
તેથી,$P(0) + A(a-b)(a-c) = (a+b+c) + a^4$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
140
EasyMCQ
જો $\frac{8}{(x+3)^2(x-2)}=\frac{Ax+B}{(x+3)^2}+\frac{C}{x-2}$ હોય,તો $25(B+8C-A)=$
A
$25$
B
$1$
C
$8$
D
-$8$

Solution

(C) આપેલ છે,$\frac{8}{(x+3)^2(x-2)}=\frac{Ax+B}{(x+3)^2}+\frac{C}{x-2}$
બંને બાજુ $(x+3)^2(x-2)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$8 = (Ax+B)(x-2) + C(x+3)^2$
$x=2$ લેતા:
$8 = 0 + C(2+3)^2 \Rightarrow 8 = 25C \Rightarrow C = \frac{8}{25}$
$x=-3$ લેતા:
$8 = (A(-3)+B)(-3-2) + 0 \Rightarrow 8 = (-3A+B)(-5) \Rightarrow 8 = 15A - 5B$
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$0 = A + C \Rightarrow A = -C = -\frac{8}{25}$
$A$ ની કિંમત $8 = 15A - 5B$ માં મૂકતા:
$8 = 15(-\frac{8}{25}) - 5B \Rightarrow 8 = -\frac{24}{5} - 5B \Rightarrow 5B = -\frac{24}{5} - 8 = -\frac{64}{5} \Rightarrow B = -\frac{64}{25}$
હવે,$25(B+8C-A)$ ની ગણતરી કરતા:
$25(-\frac{64}{25} + 8(\frac{8}{25}) - (-\frac{8}{25})) = 25(-\frac{64}{25} + \frac{64}{25} + \frac{8}{25}) = 25(\frac{8}{25}) = 8$
141
MediumMCQ
$\text{જો } \frac{3x^2+1}{(x^2+1)(x^2+2)^2} = \frac{Ax+B}{x^2+1} + \frac{Cx+D}{x^2+2} + \frac{Ex+F}{(x^2+2)^2} \text{ હોય, તો } A+C+E = $
A
$0$
B
$\frac{7}{3}$
C
$1$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(A) આપેલ આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન:
$\frac{3x^2+1}{(x^2+1)(x^2+2)^2} = \frac{Ax+B}{x^2+1} + \frac{Cx+D}{x^2+2} + \frac{Ex+F}{(x^2+2)^2}$
બંને બાજુ છેદ $(x^2+1)(x^2+2)^2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$3x^2+1 = (Ax+B)(x^2+2)^2 + (Cx+D)(x^2+1)(x^2+2) + (Ex+F)(x^2+1)$
અહીં $3x^2+1$ માં ફક્ત $x$ ની બેકી ઘાત છે,તેથી $x$ ની તમામ એકી ઘાત (જેમ કે $x^5, x^3, x^1$) ના સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$(Ax+B)(x^4+4x^2+4) = Ax^5 + 4Ax^3 + 4Ax + Bx^4 + 4Bx^2 + 4B$
$(Cx+D)(x^4+3x^2+2) = Cx^5 + 3Cx^3 + 2Cx + Dx^4 + 3Dx^2 + 2D$
$(Ex+F)(x^2+1) = Ex^3 + Ex + Fx^2 + F$
$x^5$ ના સહગુણકો સરખાવતા:
$A + C = 0$
$x^3$ ના સહગુણકો સરખાવતા:
$4A + 3C + E = 0$
$A+C=0$ હોવાથી,$C = -A$ મળે. આ કિંમત બીજા સમીકરણમાં મૂકતા:
$4A + 3(-A) + E = 0 \Rightarrow A + E = 0$
આમ,$A=0, C=0, E=0$.
તેથી,$A+C+E = 0+0+0 = 0$.
142
MediumMCQ
જો $\frac{x^4+24x^2+28}{(x^2+1)^3} = \frac{A}{x^2+1} + \frac{B}{(x^2+1)^2} + \frac{C}{(x^2+1)^3}$ હોય,તો $A+C=$
A
$12$
B
$10$
C
$9$
D
$6$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\frac{x^4+24x^2+28}{(x^2+1)^3} = \frac{A}{x^2+1} + \frac{B}{(x^2+1)^2} + \frac{C}{(x^2+1)^3}$
બંને બાજુ $(x^2+1)^3$ વડે ગુણતા:
$x^4+24x^2+28 = A(x^2+1)^2 + B(x^2+1) + C$
ધારો કે $y = x^2+1$,તેથી $x^2 = y-1$. આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$(y-1)^2 + 24(y-1) + 28 = Ay^2 + By + C$
$y^2 - 2y + 1 + 24y - 24 + 28 = Ay^2 + By + C$
$y^2 + 22y + 5 = Ay^2 + By + C$
$y^2$,$y$ અને અચળ પદના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A = 1$
$B = 22$
$C = 5$
આપણે $A+C$ શોધવાનું છે:
$A+C = 1 + 5 = 6$
143
EasyMCQ
જો $\frac{x^3}{(2x - 1)(x - 1)^2} = A + \frac{B}{2x - 1} + \frac{C}{x - 1} + \frac{D}{(x - 1)^2}$ હોય,તો $2A - 3B + 4C + 5D = $
A
$\frac{21}{2}$
B
$\frac{23}{2}$
C
$14$
D
$\frac{19}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે,$\frac{x^3}{(2x - 1)(x - 1)^2} = A + \frac{B}{2x - 1} + \frac{C}{x - 1} + \frac{D}{(x - 1)^2}$.
બહુપદી ભાગાકાર કરતા,$\frac{x^3}{2x^3 - 5x^2 + 4x - 1} = \frac{1}{2} + \frac{5x^2 - 4x + 1}{2(2x - 1)(x - 1)^2}$.
અહીં $A = \frac{1}{2}$ મળે છે.
હવે,$\frac{5x^2 - 4x + 1}{2(2x - 1)(x - 1)^2} = \frac{B}{2x - 1} + \frac{C}{x - 1} + \frac{D}{(x - 1)^2}$ લેતા.
$x = 1$ મુકતા,$D = 1$ મળે છે.
$x = \frac{1}{2}$ મુકતા,$B = \frac{1}{2}$ મળે છે.
$x^2$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$C = 1$ મળે છે.
તેથી,$2A - 3B + 4C + 5D = 2(\frac{1}{2}) - 3(\frac{1}{2}) + 4(1) + 5(1) = 1 - 1.5 + 9 = 8.5 = \frac{17}{2}$.
144
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું અશુદ્ધ સંમેય અપૂર્ણાંક (improper rational fraction) છે?
A
$\frac{x^2+1}{(x^2+2)(x^2+x+1)}$
B
$\frac{x^2+1}{(x+3)(x^2-x+1)}$
C
$\frac{x}{x^2+3x+1}$
D
$\frac{x^2+1}{x^2-1}$

Solution

(D) સંમેય અપૂર્ણાંક $\frac{p(x)}{q(x)}$ ને અશુદ્ધ સંમેય અપૂર્ણાંક કહેવાય છે જો અંશ $p(x)$ ની ઘાત એ છેદ $q(x)$ ની ઘાત કરતા મોટી અથવા સમાન હોય.
$(a)$ $\frac{x^2+1}{(x^2+2)(x^2+x+1)}$ માટે,$p(x)$ ની ઘાત $= 2$ અને $q(x)$ ની ઘાત $= 4$ છે. $2 < 4$ હોવાથી,આ એક શુદ્ધ અપૂર્ણાંક છે.
$(b)$ $\frac{x^2+1}{(x+3)(x^2-x+1)}$ માટે,$p(x)$ ની ઘાત $= 2$ અને $q(x)$ ની ઘાત $= 3$ છે. $2 < 3$ હોવાથી,આ એક શુદ્ધ અપૂર્ણાંક છે.
$(c)$ $\frac{x}{x^2+3x+1}$ માટે,$p(x)$ ની ઘાત $= 1$ અને $q(x)$ ની ઘાત $= 2$ છે. $1 < 2$ હોવાથી,આ એક શુદ્ધ અપૂર્ણાંક છે.
$(d)$ $\frac{x^2+1}{x^2-1}$ માટે,$p(x)$ ની ઘાત $= 2$ અને $q(x)$ ની ઘાત $= 2$ છે. અંશની ઘાત અને છેદની ઘાત સમાન હોવાથી,આ એક અશુદ્ધ સંમેય અપૂર્ણાંક છે.
145
MediumMCQ
જો $\frac{2x^3+1}{2x^2-x-6} = ax+b+\frac{A}{px-2}+\frac{B}{2x+q}$ હોય,તો $51apB=$ ($bqA$ માં)
A
$23$
B
$69$
C
$7$
D
$17$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\frac{2x^3+1}{2x^2-x-6} = ax+b+\frac{A}{px-2}+\frac{B}{2x+q}$ છે.
$2x^3+1$ ને $2x^2-x-6$ વડે ભાગતા:
$\frac{2x^3+1}{2x^2-x-6} = (x + \frac{1}{2}) + \frac{\frac{17}{2}x+4}{2x^2-x-6}$.
છેદના અવયવ પાડતા: $2x^2-x-6 = (x-2)(2x+3)$.
$\frac{\frac{17}{2}x+4}{(x-2)(2x+3)} = \frac{A}{x-2} + \frac{B}{2x+3}$ માટે આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા.
$A = \frac{17}{7}$ અને $B = \frac{23}{14}$ મળે છે.
સરખામણી કરતા $a=1, b=\frac{1}{2}, p=1, q=3, A=\frac{17}{7}, B=\frac{23}{14}$ મળે છે.
$51apB = 51 \times 1 \times 1 \times \frac{23}{14} = \frac{1173}{14}$.
$23bqA = 23 \times \frac{1}{2} \times 3 \times \frac{17}{7} = \frac{1173}{14}$.
આમ,$51apB = 23bqA$.

Basic of Logarithms — Partial fractions · Frequently Asked Questions

1Are these Basic of Logarithms questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Basic of Logarithms Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.