AP EAMCET 2001 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

244 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ101150 of 244 questions

Page 3 of 5 · Gujarati

101
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\lim _{x \rightarrow 0} \left( \frac{x \cdot 10^x - x}{1 - \cos x} \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\log 10$
B
$2 \log 10$
C
$3 \log 10$
D
$4 \log 10$

Solution

(B) આપેલ લક્ષ: $L = \lim _{x \rightarrow 0} \frac{x(10^x - 1)}{1 - \cos x}$.
આ $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ હોવાથી,$L$-Hospital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim _{x \rightarrow 0} \frac{x \cdot 10^x \ln 10 + (10^x - 1)}{\sin x}$.
ફરીથી $\frac{0}{0}$ સ્વરૂપ હોવાથી,$L$-Hospital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim _{x \rightarrow 0} \frac{x \cdot 10^x (\ln 10)^2 + 10^x \ln 10 + 10^x \ln 10}{\cos x}$.
$x = 0$ મૂકતા:
$L = \frac{0 + \ln 10 + \ln 10}{1} = 2 \ln 10$.
102
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
સ્ટાયરીનની બનાવટમાં નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$CH_3CHO$
B
$P_2O_5$
C
$CH_4$
D
$C_6H_6$

Solution

(D) સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ માંથી બે તબક્કામાં બનાવવામાં આવે છે:
$1$. બેન્ઝીન $AlCl_3$ ની હાજરીમાં ઇથિલીન $(CH_2=CH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઇથાઇલબેન્ઝીન $(C_6H_5CH_2CH_3)$ બનાવે છે.
$2$. ત્યારબાદ ઇથાઇલબેન્ઝીનનું ઊંચા તાપમાને (આશરે $700 \ ^\circ C$) ઉદ્દીપક (જેમ કે આયર્ન ઓક્સાઇડ અથવા $Al_2O_3$) ની હાજરીમાં ડિહાઇડ્રોજનેશન કરવામાં આવે છે,જેથી સ્ટાયરીન અને હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ મળે છે.
આમ,સ્ટાયરીનની બનાવટમાં બેન્ઝીનનો ઉપયોગ થાય છે.
103
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\triangle ABC$ માં,પદ $\frac{\cos C+\cos A}{c+a}+\frac{\cos B}{b}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{a}$
B
$\frac{1}{b}$
C
$\frac{c+a}{b}$
D
$1$

Solution

(B) સાઇન નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$a = 2R \sin A$,$b = 2R \sin B$,અને $c = 2R \sin C$.
પ્રથમ પદમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{\cos C+\cos A}{c+a} = \frac{2 \cos \frac{C+A}{2} \cos \frac{C-A}{2}}{2R(\sin C+\sin A)} = \frac{2 \cos \frac{C+A}{2} \cos \frac{C-A}{2}}{2R(2 \sin \frac{C+A}{2} \cos \frac{C-A}{2})} = \frac{1}{2R} \cot \frac{C+A}{2}$.
$A+B+C = \pi$ હોવાથી,$\frac{C+A}{2} = \frac{\pi}{2} - \frac{B}{2}$,તેથી $\cot \frac{C+A}{2} = \tan \frac{B}{2}$.
આમ,પ્રથમ પદ $\frac{1}{2R} \tan \frac{B}{2}$ થાય છે.
બીજા પદ માટે:
$\frac{\cos B}{b} = \frac{\cos B}{2R \sin B} = \frac{1}{2R} \cot B = \frac{1}{2R} \left( \frac{1-\tan^2 \frac{B}{2}}{2 \tan \frac{B}{2}} \right)$.
બંને પદોનો સરવાળો કરતા:
$\frac{1}{2R} \left( \tan \frac{B}{2} + \frac{1-\tan^2 \frac{B}{2}}{2 \tan \frac{B}{2}} \right) = \frac{1}{2R} \left( \frac{2 \tan^2 \frac{B}{2} + 1 - \tan^2 \frac{B}{2}}{2 \tan \frac{B}{2}} \right) = \frac{1}{2R} \left( \frac{1+\tan^2 \frac{B}{2}}{2 \tan \frac{B}{2}} \right) = \frac{1}{2R \sin B} = \frac{1}{b}$.
104
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\triangle ABC$ માં,જો $\frac{a}{b^2-c^2} + \frac{c}{b^2-a^2} = 0$ હોય,તો $B$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{2\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(D) આપેલ છે,$\frac{a}{b^2-c^2} + \frac{c}{b^2-a^2} = 0$.
સાઇન નિયમ $a = 2R \sin A$,$b = 2R \sin B$,$c = 2R \sin C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2R \sin A}{4R^2(\sin^2 B - \sin^2 C)} + \frac{2R \sin C}{4R^2(\sin^2 B - \sin^2 A)} = 0$
$\frac{\sin A}{\sin(B+C)\sin(B-C)} + \frac{\sin C}{\sin(B+A)\sin(B-A)} = 0$
$A+B+C = \pi$ હોવાથી,$\sin(B+C) = \sin A$ અને $\sin(B+A) = \sin C$:
$\frac{\sin A}{\sin A \sin(B-C)} + \frac{\sin C}{\sin C \sin(B-A)} = 0$
$\frac{1}{\sin(B-C)} + \frac{1}{\sin(B-A)} = 0$
$\sin(B-A) = -\sin(B-C) = \sin(C-B)$
$2B = A+C$. $A+B+C = \pi$ હોવાથી,$A+C = \pi - B$.
$2B = \pi - B$ $\Rightarrow 3B = \pi$ $\Rightarrow B = \frac{\pi}{3}$.
105
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\triangle ABC$ માં,$a^2 \sin 2C + c^2 \sin 2A$ ની કિંમત કેટલી થાય ($Delta$ માં)?
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $a = 2R \sin A$ અને $c = 2R \sin C$. આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$a^2 \sin 2C + c^2 \sin 2A = (2R \sin A)^2 (2 \sin C \cos C) + (2R \sin C)^2 (2 \sin A \cos A)$
$= 8R^2 \sin^2 A \sin C \cos C + 8R^2 \sin^2 C \sin A \cos A$
$= 8R^2 \sin A \sin C [\sin A \cos C + \cos A \sin C]$
$= 8R^2 \sin A \sin C \sin(A + C)$
$A + B + C = 180^{\circ}$ હોવાથી,$\sin(A + C) = \sin B$.
$= 8R^2 \sin A \sin B \sin C$
ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર $\Delta = \frac{abc}{4R}$ વાપરતા,$abc = 4R\Delta$. વળી,$\sin A = \frac{a}{2R}$,$\sin B = \frac{b}{2R}$,અને $\sin C = \frac{c}{2R}$.
$= 8R^2 \left( \frac{a}{2R} \right) \left( \frac{b}{2R} \right) \left( \frac{c}{2R} \right) = \frac{abc}{R} = \frac{4R\Delta}{R} = 4\Delta$.
106
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
સપાટ જમીન પર ઉભેલા ટાવરનો પડછાયો જ્યારે સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ હોય ત્યારે $45^{\circ}$ હોય તેના કરતા $60 \ m$ લાંબો જોવા મળે છે. ટાવરની ઊંચાઈ શોધો.
A
$30 \ m$
B
$90 \ m$
C
$60 \sqrt{3} \ m$
D
$30(\sqrt{3}+1) \ m$

Solution

(D) ધારો કે ટાવર $AB$ ની ઊંચાઈ $h$ છે અને જ્યારે સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ $45^{\circ}$ હોય ત્યારે પડછાયાની લંબાઈ $x$ છે.
$\triangle ABD$ માં,$\tan 45^{\circ} = \frac{AB}{AD} = \frac{h}{x}$. $\tan 45^{\circ} = 1$ હોવાથી,$h = x$ મળે.
$\triangle ABC$ માં,પડછાયાની લંબાઈ $AC = AD + DC = x + 60$ છે. સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ છે.
$\tan 30^{\circ} = \frac{AB}{AC} = \frac{h}{x + 60}$.
$x = h$ મૂકતા,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{h + 60}$ મળે.
$h + 60 = h\sqrt{3}$.
$60 = h(\sqrt{3} - 1)$.
$h = \frac{60}{\sqrt{3} - 1}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $h = \frac{60(\sqrt{3} + 1)}{(\sqrt{3} - 1)(\sqrt{3} + 1)} = \frac{60(\sqrt{3} + 1)}{3 - 1} = \frac{60(\sqrt{3} + 1)}{2} = 30(\sqrt{3} + 1) \ m$.
Solution diagram
107
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
એક ચોરસ શ્રેણિક $[a_{ij}]$ જેમાં $i \neq j$ માટે $a_{ij} = 0$ અને $i = j$ માટે $a_{ij} = k$ (અચળ) હોય,તેને શું કહેવાય?
A
એકમ શ્રેણિક
B
અદિશ શ્રેણિક
C
શૂન્ય શ્રેણિક
D
વિકર્ણ શ્રેણિક

Solution

(B) એક ચોરસ શ્રેણિકને અદિશ શ્રેણિક કહેવામાં આવે છે જો તેના તમામ વિકર્ણ ઘટકો એક અચળ $k$ સમાન હોય અને તમામ બિન-વિકર્ણ ઘટકો શૂન્ય હોય.
આપેલ છે કે $i \neq j$ માટે $a_{ij} = 0$ અને $i = j$ માટે $a_{ij} = k$,આ વ્યાખ્યા અદિશ શ્રેણિકની વ્યાખ્યા સાથે સંપૂર્ણપણે મેળ ખાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
108
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $A = \begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 3 & -4 \end{bmatrix}$ અને $hA = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$ હોય,તો $h, a, b$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$-6, -12, -18$
B
$-6, 4, 9$
C
$-6, -4, -9$
D
$-6, 12, 18$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 2 \\ 3 & -4 \end{bmatrix}$.
તેથી $hA = \begin{bmatrix} 0 & 2h \\ 3h & -4h \end{bmatrix}$.
આપણને આપેલ છે કે $hA = \begin{bmatrix} 0 & 3a \\ 2b & 24 \end{bmatrix}$.
અનુરૂપ ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$1$) $-4h = 24 \implies h = -6$.
$2$) $2h = 3a \implies 2(-6) = 3a \implies -12 = 3a \implies a = -4$.
$3$) $3h = 2b \implies 3(-6) = 2b \implies -18 = 2b \implies b = -9$.
આમ,$h, a, b$ ની કિંમતો અનુક્રમે $-6, -4, -9$ છે.
109
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $\left|\begin{array}{cc}1-i & i \\ 1+2 i & -i\end{array}\right|=x+i y$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ નિશ્ચાયક:
$\left|\begin{array}{cc}1-i & i \\ 1+2 i & -i\end{array}\right| = (1-i)(-i) - (i)(1+2i)$
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$= (-i + i^2) - (i + 2i^2)$
કારણ કે $i^2 = -1$:
$= (-i - 1) - (i - 2)$
$= -i - 1 - i + 2$
$= 1 - 2i$
આને $x + iy$ સાથે સરખાવતા:
$x + iy = 1 - 2i$
તેથી,$x = 1$ અને $y = -2$.
110
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $A = \begin{bmatrix} -2 & 2 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$ હોય,તો $(B^{-1} A^{-1})^{-1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 3 & -2 \\ 2 & 2 \end{bmatrix}$
C
$\frac{1}{10} \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ -2 & 3 \end{bmatrix}$
D
$\frac{1}{10} \begin{bmatrix} 3 & 2 \\ -2 & 2 \end{bmatrix}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $(B^{-1} A^{-1})^{-1} = (A^{-1})^{-1} (B^{-1})^{-1} = AB$.
આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} -2 & 2 \\ -3 & 2 \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$.
હવે,$AB$ નો ગુણાકાર કરીએ:
$AB = \begin{bmatrix} -2 & 2 \\ -3 & 2 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & -1 \\ 1 & 0 \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} (-2)(0) + (2)(1) & (-2)(-1) + (2)(0) \\ (-3)(0) + (2)(1) & (-3)(-1) + (2)(0) \end{bmatrix}$
$AB = \begin{bmatrix} 0 + 2 & 2 + 0 \\ 0 + 2 & 3 + 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 2 & 2 \\ 2 & 3 \end{bmatrix}$.
111
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\sec ^2(\tan ^{-1} 2) + \operatorname{cosec}^2(\cot ^{-1} 3)$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$10$
C
$15$
D
$20$

Solution

(C) ધારો કે $\theta = \tan ^{-1} 2$,તેથી $\tan \theta = 2$. આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec ^2 \theta = 1 + \tan ^2 \theta$.
તેથી,$\sec ^2(\tan ^{-1} 2) = 1 + (2)^2 = 1 + 4 = 5$.
ધારો કે $\phi = \cot ^{-1} 3$,તેથી $\cot \phi = 3$. આપણે જાણીએ છીએ કે $\operatorname{cosec}^2 \phi = 1 + \cot ^2 \phi$.
તેથી,$\operatorname{cosec}^2(\cot ^{-1} 3) = 1 + (3)^2 = 1 + 9 = 10$.
આ કિંમતોનો સરવાળો કરતા,આપણને $5 + 10 = 15$ મળે છે.
112
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\sinh^{-1}\left(\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\right)$ કોના બરાબર છે?
A
$\coth^{-1} x$
B
$\sinh^{-1} x$
C
$-\tanh^{-1} x$
D
$\tanh^{-1} x$

Solution

(D) ધારો કે $\theta = \sinh^{-1}\left(\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\right)$.
તેથી,$\sinh \theta = \frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cosh^2 \theta = 1 + \sinh^2 \theta$.
$\sinh \theta$ ની કિંમત મૂકતા:
$\cosh^2 \theta = 1 + \left(\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\right)^2 = 1 + \frac{x^2}{1-x^2} = \frac{1-x^2+x^2}{1-x^2} = \frac{1}{1-x^2}$.
તેથી,$\cosh \theta = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$ (ધન વર્ગમૂળ લેતા કારણ કે $\cosh \theta > 0$).
હવે,$\tanh \theta = \frac{\sinh \theta}{\cosh \theta} = \frac{x/\sqrt{1-x^2}}{1/\sqrt{1-x^2}} = x$.
આમ,$\theta = \tanh^{-1} x$.
તેથી,$\sinh^{-1}\left(\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}\right) = \tanh^{-1} x$.
113
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x) = \begin{cases} x+2, & x \leq -1 \\ x^2, & -1 < x < 1 \\ 2-x, & x \geq 1 \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો $f(-1.75) + f(0.5) + f(1.5)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x)$ માટે:
$1$. $x = -1.75$ માટે,$-1.75 \leq -1$ હોવાથી,$f(x) = x + 2$ નો ઉપયોગ કરતા,$f(-1.75) = -1.75 + 2 = 0.25$ મળે.
$2$. $x = 0.5$ માટે,$-1 < 0.5 < 1$ હોવાથી,$f(x) = x^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$f(0.5) = (0.5)^2 = 0.25$ મળે.
$3$. $x = 1.5$ માટે,$1.5 \geq 1$ હોવાથી,$f(x) = 2 - x$ નો ઉપયોગ કરતા,$f(1.5) = 2 - 1.5 = 0.5$ મળે.
આ કિંમતોનો સરવાળો: $f(-1.75) + f(0.5) + f(1.5) = 0.25 + 0.25 + 0.5 = 1$.
114
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
ધારો કે $Z$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યાઓનો ગણ છે. $f: Z \rightarrow Z$ ને $f(x) = \begin{cases} \frac{x}{2}, & x \text{ બેકી હોય} \\ 0, & x \text{ એકી હોય} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત કરો. તો $f$ એ:
A
વ્યાપ્ત છે પણ એક-એક નથી
B
એક-એક છે પણ વ્યાપ્ત નથી
C
એક-એક અને વ્યાપ્ત બંને છે
D
એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી

Solution

(D) $f$ એક-એક છે કે નહીં તે તપાસવા માટે: જો $f(x_1) = f(x_2) \implies x_1 = x_2$ હોય તો વિધેય એક-એક કહેવાય. $x_1 = 1$ અને $x_2 = 3$ લો. બંને એકી પૂર્ણાંકો છે. તેથી,$f(1) = 0$ અને $f(3) = 0$. અહીં $f(1) = f(3)$ છે પરંતુ $1 \neq 3$,તેથી વિધેય એક-એક નથી.
$f$ વ્યાપ્ત છે કે નહીં તે તપાસવા માટે: જો દરેક $y \in Z$ માટે,એવો $x \in Z$ મળે કે જેથી $f(x) = y$ થાય,તો વિધેય વ્યાપ્ત કહેવાય. $y = 3$ લો. જો $x$ બેકી હોય,તો $\frac{x}{2} = 3 \implies x = 6$. જો $x$ એકી હોય,તો $f(x) = 0$. અહીં કોઈ એવો $x$ નથી કે જેના માટે $f(x) = 3$ થાય,કારણ કે $3$ એ બેકી સંખ્યાનો અડધો ભાગ નથી અને તે $0$ પણ નથી. તેથી,વિધેય વ્યાપ્ત નથી.
આમ,$f$ એ એક-એક પણ નથી અને વ્યાપ્ત પણ નથી.
115
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$f(x) = (20 - x^4)^{1/4}$ જ્યાં $0 < x < \sqrt{5}$ હોય,તો $f(f(1/2))$ ની કિંમત શોધો.
A
$2^{-4}$
B
$2^{-3}$
C
$2^{-2}$
D
$2^{-1}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x) = (20 - x^4)^{1/4}$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $f(1/2)$ ની ગણતરી કરીએ:
$f(1/2) = (20 - (1/2)^4)^{1/4} = (20 - 1/16)^{1/4} = ((320 - 1)/16)^{1/4} = (319/16)^{1/4}$.
હવે,આપણે $f(f(1/2)) = f((319/16)^{1/4})$ ની ગણતરી કરીએ:
$f((319/16)^{1/4}) = (20 - ((319/16)^{1/4})^4)^{1/4}$.
$= (20 - 319/16)^{1/4}$.
$= ((320 - 319)/16)^{1/4}$.
$= (1/16)^{1/4}$.
$= (1/2^4)^{1/4} = 1/2 = 2^{-1}$.
116
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $x=\log _{0.1} 0.001$ અને $y=\log _9 81$ હોય,તો $\sqrt{x-2 \sqrt{y}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$3-\sqrt{2}$
B
$\sqrt{3}-2$
C
$\sqrt{2}-1$
D
$\sqrt{2}-2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $x = \log_{0.1} 0.001$. કારણ કે $0.001 = (0.1)^3$,તેથી $x = \log_{0.1} (0.1)^3 = 3 \log_{0.1} 0.1 = 3(1) = 3$.
આપેલ છે કે $y = \log_9 81$. કારણ કે $81 = 9^2$,તેથી $y = \log_9 9^2 = 2 \log_9 9 = 2(1) = 2$.
હવે,આપણે $\sqrt{x - 2\sqrt{y}}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$x$ અને $y$ ની કિંમતો મૂકતા,આપણને $\sqrt{3 - 2\sqrt{2}}$ મળે છે.
આપણે $3 - 2\sqrt{2}$ ને $(\sqrt{2})^2 + 1^2 - 2(\sqrt{2})(1) = (\sqrt{2} - 1)^2$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
તેથી,$\sqrt{x - 2\sqrt{y}} = \sqrt{(\sqrt{2} - 1)^2} = \sqrt{2} - 1$.
117
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
વક્ર $6y = 7 - x^3$ માટે બિંદુ $(1, 1)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ શું છે?
A
$2x + y = 3$
B
$x + 2y = 3$
C
$x + y = -1$
D
$x + y + 2 = 0$

Solution

(B) આપેલ વક્રનું સમીકરણ: $6y = 7 - x^3$.
સ્પર્શકનો ઢાળ શોધવા માટે,આપણે બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$6 \frac{dy}{dx} = -3x^2$.
તેથી,$\frac{dy}{dx} = -\frac{3x^2}{6} = -\frac{x^2}{2}$.
બિંદુ $(1, 1)$ આગળ,ઢાળ $m$ છે:
$m = -\frac{(1)^2}{2} = -\frac{1}{2}$.
બિંદુ $(1, 1)$ માંથી પસાર થતી અને $m = -\frac{1}{2}$ ઢાળ ધરાવતી સ્પર્શક રેખાનું સમીકરણ:
$y - y_1 = m(x - x_1)$
$y - 1 = -\frac{1}{2}(x - 1)$
$2(y - 1) = -(x - 1)$
$2y - 2 = -x + 1$
$x + 2y = 3$.
118
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$x+y=7$ ને આધીન $xy$ ની મહત્તમ કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$12$
C
$\frac{49}{4}$
D
$\frac{55}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $M = xy$.
આપેલ છે કે $x+y = 7$,તેથી $y = 7-x$.
$M$ માં $y$ ની કિંમત મુકતા,આપણને મળે $M = x(7-x) = 7x - x^2$.
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,$M$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{dM}{dx} = 7 - 2x$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ માટે,$\frac{dM}{dx} = 0$ લેતા,$7 - 2x = 0$,તેથી $x = \frac{7}{2}$.
હવે,દ્વિતીય વિકલન કરતા: $\frac{d^2M}{dx^2} = -2$.
અહીં $\frac{d^2M}{dx^2} < 0$ હોવાથી,વિધેય $M$ ની કિંમત $x = \frac{7}{2}$ આગળ મહત્તમ છે.
મહત્તમ કિંમત $M = \frac{7}{2}(7 - \frac{7}{2}) = \frac{7}{2}(\frac{7}{2}) = \frac{49}{4}$ થાય.
119
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\int \frac{dx}{\sqrt{x}(x+9)}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{3} \tan^{-1} \sqrt{x} + C$
B
$\frac{2}{3} \tan^{-1} \left(\frac{\sqrt{x}}{3}\right) + C$
C
$\tan^{-1}(\sqrt{x}) + C$
D
$\tan^{-1} \left(\frac{\sqrt{x}}{3}\right) + C$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{\sqrt{x}(x+9)}$.
$x = t^2$ આદેશ લેતા,$dx = 2t \, dt$ મળે.
આથી સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$I = \int \frac{2t \, dt}{t(t^2 + 9)} = \int \frac{2 \, dt}{t^2 + 3^2}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{dx}{x^2 + a^2} = \frac{1}{a} \tan^{-1} \left(\frac{x}{a}\right) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2 \cdot \frac{1}{3} \tan^{-1} \left(\frac{t}{3}\right) + C$.
હવે $t = \sqrt{x}$ મૂકતા:
$I = \frac{2}{3} \tan^{-1} \left(\frac{\sqrt{x}}{3}\right) + C$.
120
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\int \frac{dx}{a^2 \sin^2 x + b^2 \cos^2 x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{ab} \tan^{-1}\left(\frac{a \tan x}{b}\right) + C$
B
$\tan^{-1}\left(\frac{a \tan x}{b}\right) + C$
C
$\frac{1}{ab} \tan^{-1}\left(\frac{b \tan x}{a}\right) + C$
D
$\tan^{-1}\left(\frac{b \tan x}{a}\right) + C$

Solution

(A) સંકલન $I = \int \frac{dx}{a^2 \sin^2 x + b^2 \cos^2 x}$ મેળવવા માટે,અંશ અને છેદને $\cos^2 x$ વડે ભાગતા:
$I = \int \frac{\sec^2 x dx}{a^2 \tan^2 x + b^2}$
ધારો કે $u = \tan x$,તેથી $du = \sec^2 x dx$:
$I = \int \frac{du}{a^2 u^2 + b^2} = \frac{1}{a^2} \int \frac{du}{u^2 + (b/a)^2}$
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{dx}{x^2 + k^2} = \frac{1}{k} \tan^{-1}\left(\frac{x}{k}\right) + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{a^2} \cdot \frac{1}{b/a} \tan^{-1}\left(\frac{u}{b/a}\right) + C$
$I = \frac{1}{ab} \tan^{-1}\left(\frac{a \tan x}{b}\right) + C$
121
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\int_{-2}^1 f(x) dx$ ની કિંમત શોધો,જ્યાં $f(x)= \begin{cases} 1-2x, & x \leq 0 \\ 1+2x, & x > 0 \end{cases}$
A
$0$
B
$2$
C
$4$
D
$6$

Solution

(NONE OF THE ABOVE) સંકલન $\int_{-2}^1 f(x) dx$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે સંકલનને $x=0$ આગળ વિભાજિત કરીશું કારણ કે આ બિંદુએ વિધેયની વ્યાખ્યા બદલાય છે.
$\int_{-2}^1 f(x) dx = \int_{-2}^0 f(x) dx + \int_0^1 f(x) dx$
દરેક અંતરાલ માટે $f(x)$ ની આપેલી વ્યાખ્યાઓ મૂકતા:
$= \int_{-2}^0 (1-2x) dx + \int_0^1 (1+2x) dx$
હવે,દરેક ભાગનું સંકલન કરતા:
$= [x - x^2]_{-2}^0 + [x + x^2]_0^1$
નિશ્ચિત સંકલનની કિંમત શોધતા:
$= (0 - 0) - (-2 - (-2)^2) + (1 + 1^2) - (0 + 0^2)$
$= 0 - (-2 - 4) + (1 + 1) - 0$
$= -(-6) + 2 = 6 + 2 = 8$
122
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\int_0^{\pi / 2} \sin ^8 x \cos ^2 x \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{512}$
B
$\frac{3 \pi}{512}$
C
$\frac{5 \pi}{512}$
D
$\frac{7 \pi}{512}$

Solution

(D) અહીં આપણે નિશ્ચિત સંકલન માટે વોલિસના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીશું: $\int_0^{\pi / 2} \sin^m x \cos^n x \, dx = \frac{[(m-1)(m-3)\dots] \times [(n-1)(n-3)\dots]}{(m+n)(m+n-2)\dots} \times \frac{\pi}{2}$ (જ્યારે $m$ અને $n$ બંને બેકી સંખ્યા હોય).
અહીં $m=8$ અને $n=2$ છે,જે બંને બેકી સંખ્યાઓ છે.
$\int_0^{\pi / 2} \sin^8 x \cos^2 x \, dx = \frac{(7 \times 5 \times 3 \times 1) \times (1)}{(10 \times 8 \times 6 \times 4 \times 2)} \times \frac{\pi}{2}$
$= \frac{105}{3840} \times \frac{\pi}{2}$
$= \frac{105 \pi}{7680}$
અંશ અને છેદને $15$ વડે ભાગતા,આપણને $\frac{7 \pi}{512}$ મળે છે.
123
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\int_{-1}^1 (a x^3 + b x) d x = 0$ માટે
A
$a$ અને $b$ ની કોઈપણ કિંમત
B
માત્ર $a > 0, b > 0$
C
માત્ર $a > 0, b < 0$
D
માત્ર $a < 0, b > 0$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{-1}^1 (a x^3 + b x) d x$.
અહીં વિધેય $f(x) = a x^3 + b x$ એ અયુગ્મ વિધેય છે કારણ કે $f(-x) = a(-x)^3 + b(-x) = -(a x^3 + b x) = -f(x)$.
નિશ્ચિત સંકલનના ગુણધર્મ મુજબ,જો $f(x)$ અયુગ્મ વિધેય હોય,તો $\int_{-a}^a f(x) d x = 0$ થાય.
વૈકલ્પિક રીતે,સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$\int_{-1}^1 (a x^3 + b x) d x = \left[ a \frac{x^4}{4} + b \frac{x^2}{2} \right]_{-1}^1$
$= \left( \frac{a(1)^4}{4} + \frac{b(1)^2}{2} \right) - \left( \frac{a(-1)^4}{4} + \frac{b(-1)^2}{2} \right)$
$= \left( \frac{a}{4} + \frac{b}{2} \right) - \left( \frac{a}{4} + \frac{b}{2} \right) = 0$.
આ પરિણામ $a$ અને $b$ ની કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમત માટે સાચું છે.
124
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
ટ્રેપેઝોઇડલ (Trapezoidal) નિયમનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના કોષ્ટક પરથી $\int_1^4 y \, dx$ ની આશરે કિંમત શોધો:
$x$$1$$2$$3$$4$
$y$$0.7111$$0.7222$$0.7333$$0.7444$
($.1833$ માં)
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) $n$ અંતરાલ અને $h$ પહોળાઈ માટે ટ્રેપેઝોઇડલ નિયમ નીચે મુજબ છે:
$\int_{x_1}^{x_n} y \, dx \approx \frac{h}{2} [y_1 + 2(y_2 + y_3 + \dots + y_{n-1}) + y_n]$
અહીં,કિંમતો $x_1=1, x_2=2, x_3=3, x_4=4$ છે,તેથી અંતરાલની પહોળાઈ $h = x_{i+1} - x_i = 1$ છે.
તેને અનુરૂપ $y$ ની કિંમતો $y_1=0.7111, y_2=0.7222, y_3=0.7333, y_4=0.7444$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\int_1^4 y \, dx \approx \frac{1}{2} [0.7111 + 2(0.7222 + 0.7333) + 0.7444]$
$\int_1^4 y \, dx \approx \frac{1}{2} [0.7111 + 2(1.4555) + 0.7444]$
$\int_1^4 y \, dx \approx \frac{1}{2} [0.7111 + 2.9110 + 0.7444]$
$\int_1^4 y \, dx \approx \frac{1}{2} [4.3665]$
$\int_1^4 y \, dx \approx 2.18325 \approx 2.1833$
125
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$x^2=8y$,$x=4$ અને $X$-અક્ષ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો:
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{4}{3}$
C
$\frac{8}{3}$
D
$\frac{10}{3}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$x^2 = 8y$ $(i)$
$x = 4$ (ii)
$y = 0$ ($X$-અક્ષ) (iii)
ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે,આપણે $x=0$ થી $x=4$ સુધી $y$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીશું:
ક્ષેત્રફળ $= \int_{0}^{4} y \, dx$
સમીકરણ $(i)$ પરથી,$y = \frac{x^2}{8}$.
ક્ષેત્રફળ $= \int_{0}^{4} \frac{x^2}{8} \, dx$
$= \frac{1}{8} \left[ \frac{x^3}{3} \right]_{0}^{4}$
$= \frac{1}{8} \left( \frac{4^3}{3} - \frac{0^3}{3} \right)$
$= \frac{1}{8} \left( \frac{64}{3} \right)$
$= \frac{8}{3} \text{ ચોરસ એકમ.}$
Solution diagram
126
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
દ્રશ્યમાન વિસ્તારમાં ક્રાઉન અને ફ્લિન્ટ ગ્લાસ પ્રિઝમ માટે વિભાજન શક્તિ (dispersive powers) અને સરેરાશ કોણીય વિચલન (mean angular deviations) અનુક્રમે $\omega, \omega^{\prime}$ અને $d, d^{\prime}$ છે. જ્યારે બે પ્રિઝમને જોડવામાં આવે ત્યારે વિચલન વગરનું વિભાજન મેળવવાની શરત શું છે?
A
$\omega d + \omega^{\prime} d^{\prime} = 0$
B
$\omega^{\prime} d + \omega d^{\prime} = 0$
C
$\omega d + \omega^{\prime} d^{\prime} = 0$
D
$\omega d^{\prime} + \omega^{\prime} d = 0$

Solution

(A) બે પ્રિઝમને એવી રીતે જોડવામાં આવે કે જેથી વિચલન વગરનું વિભાજન (achromatic combination) મળે, તો કુલ વિચલન શૂન્ય હોવું જોઈએ.
ધારો કે પ્રથમ પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું વિચલન $d$ છે અને બીજા પ્રિઝમ દ્વારા $d^{\prime}$ છે.
શૂન્ય કુલ વિચલન માટેની શરત $d + d^{\prime} = 0$ છે.
વિચલન $d = (\mu - 1)A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિભાજન શક્તિ $\omega = \frac{\mu_v - \mu_r}{\mu - 1}$ છે.
વિચલન વગરના વિભાજન માટેની શરત $\omega d + \omega^{\prime} d^{\prime} = 0$ છે.
127
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$60^{\circ}$ ના વક્રીભવન કોણ ધરાવતા કાચના પ્રિઝમને પ્રવાહીમાં ડૂબાડતા તેનું લઘુત્તમ વિચલન કોણ $30^{\circ}$ મળે છે. પ્રવાહી માધ્યમની સાપેક્ષે કાચનો ક્રાંતિકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$42$
B
$45$
C
$50$
D
$52$

Solution

(B) આપેલ છે: પ્રિઝમ કોણ $A = 60^{\circ}$,લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_m = 30^{\circ}$.
પ્રવાહીની સાપેક્ષે પ્રિઝમના વક્રીભવનાંક $(\mu)$ માટેનું સૂત્ર વાપરતા:
$\mu = \frac{\sin((A + \delta_m)/2)}{\sin(A/2)}$
$\mu = \frac{\sin((60^{\circ} + 30^{\circ})/2)}{\sin(60^{\circ}/2)} = \frac{\sin(45^{\circ})}{\sin(30^{\circ})}$
$\mu = \frac{1/\sqrt{2}}{1/2} = \sqrt{2}$
ક્રાંતિકોણ $C$ માટેનું સૂત્ર $\sin C = 1/\mu$ છે.
$\sin C = 1/\sqrt{2}$
$C = \sin^{-1}(1/\sqrt{2}) = 45^{\circ}$.
128
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
કાર્બનિક પ્રતિક્રિયાઓમાં,પ્રવાહી એમોનિયામાં સોડિયમનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
રિડક્શન કરતા (reducing agent)
B
હાઇડ્રેટિંગ એજન્ટ
C
ઓક્સિડેશન કરતા (oxidising agent)
D
અવક્ષેપન કરતા (precipitating agent)

Solution

(A) પ્રવાહી એમોનિયામાં સોડિયમ $(Na/NH_3(l))$ એ બર્ચ રિડક્શન માટે વપરાતું જાણીતું પ્રક્રિયક છે.
તે એક શક્તિશાળી રિડક્શન કરતા તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે આલ્કાઈન્સનું ટ્રાન્સ-આલ્કીન્સમાં અને એરોમેટિક વલયોનું $1,4$-સાયક્લોહેક્સાડાયન્સમાં રિડક્શન કરવા માટે થાય છે.
129
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$NH_4NO_3$ માં નાઈટ્રોજનના ઓક્સિડેશન આંક કેટલા છે?
A
$+3, -5$
B
$-3, +5$
C
$+3, -6$
D
$+2, +2$

Solution

(B) $NH_4NO_3$ એ $NH_4^{+}$ અને $NO_3^{-}$ આયનોનું બનેલું છે.
એમોનિયમ આયન $(NH_4^{+})$ માટે: ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી $x + 4(+1) = +1$,જે $x = -3$ આપે છે.
નાઈટ્રેટ આયન $(NO_3^{-})$ માટે: ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે. તેથી $x + 3(-2) = -1$,જે $x - 6 = -1$ આપે છે,તેથી $x = +5$.
આમ,નાઈટ્રોજનના ઓક્સિડેશન આંક $-3$ અને $+5$ છે.
130
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જ્યારે ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં કલેક્ટર ટુ એમિટર વોલ્ટેજ અચળ હોય,ત્યારે જ્યારે એમિટર પ્રવાહમાં $8.3 ~mA$ નો ફેરફાર થાય ત્યારે કલેક્ટર પ્રવાહમાં $8.2 ~mA$ નો ફેરફાર થાય છે. ફોરવર્ડ કરંટ રેશિયોનું મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$82$
B
$83$
C
$8.2$
D
$8.3$

Solution

(A) આપેલ છે: $\Delta I_c = 8.2 ~mA$ અને $\Delta I_e = 8.3 ~mA$.
આપણે જાણીએ છીએ કે એમિટર પ્રવાહ એ કલેક્ટર પ્રવાહ અને બેઝ પ્રવાહનો સરવાળો છે: $\Delta I_e = \Delta I_c + \Delta I_b$.
તેથી,બેઝ પ્રવાહમાં ફેરફાર $\Delta I_b = \Delta I_e - \Delta I_c = 8.3 ~mA - 8.2 ~mA = 0.1 ~mA$ થાય.
ફોરવર્ડ કરંટ ગેઈન (અથવા કરંટ એમ્પ્લીફિકેશન ફેક્ટર $\beta$) એ કલેક્ટર પ્રવાહમાં થતા ફેરફાર અને બેઝ પ્રવાહમાં થતા ફેરફારનો ગુણોત્તર છે:
$\beta = \frac{\Delta I_c}{\Delta I_b} = \frac{8.2 ~mA}{0.1 ~mA} = 82$.
131
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$x dx + y dy = x^2 y dy - x y^2 dx$ નો ઉકેલ શોધો.
A
$x^2 - 1 = C(1 + y^2)$
B
$x^2 + 1 = C(1 - y^2)$
C
$x^2 - 1 = C(1 - y^2)$
D
$x^2 + 1 = C(1 + y^2)$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ: $x dx + y dy = x^2 y dy - x y^2 dx$
$x$ અને $y$ ચલને અલગ પાડતા:
$x dx + x y^2 dx = x^2 y dy - y dy$
$x(1 + y^2) dx = y(x^2 - 1) dy$
ચલ વિયોજનની રીતનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{x}{x^2 - 1} dx = \frac{y}{1 + y^2} dy$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$\frac{2x}{x^2 - 1} dx = \frac{2y}{1 + y^2} dy$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$\int \frac{2x}{x^2 - 1} dx = \int \frac{2y}{1 + y^2} dy$
$\ln|x^2 - 1| = \ln|1 + y^2| + \ln C$
$\ln|x^2 - 1| = \ln|C(1 + y^2)|$
તેથી,$x^2 - 1 = C(1 + y^2)$
132
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$\frac{dy}{dx} + y = e^x$ નો ઉકેલ શું છે?
A
$2y = e^{2x} + C$
B
$2ye^x = e^x + C$
C
$2ye^x = e^{2x} + C$
D
$2ye^{2x} = 2e^x + C$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} + y = e^x$ છે.
આ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = 1$ અને $Q = e^x$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $(IF)$ $IF = e^{\int P dx} = e^{\int 1 dx} = e^x$ છે.
વ્યાપક ઉકેલ $y \cdot (IF) = \int Q \cdot (IF) dx + C$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$y \cdot e^x = \int e^x \cdot e^x dx + C$.
$y e^x = \int e^{2x} dx + C$.
$y e^x = \frac{e^{2x}}{2} + C$.
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,$2ye^x = e^{2x} + 2C$ મળે.
અહીં $2C$ એક સ્વૈચ્છિક અચળાંક હોવાથી,આપણે તેને $C$ તરીકે લખી શકીએ.
આમ,$2ye^x = e^{2x} + C$.
133
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $a = \hat{i} + 4 \hat{j}$,$b = 2 \hat{i} - 2 \hat{j}$,અને $c = 5 \hat{i} + 9 \hat{j}$ હોય,તો $c$ કોના બરાબર છે?
A
$2 a + b$
B
$a + 2 b$
C
$3 a + b$
D
$a + 3 b$

Solution

(C) આપેલ સદિશો $a = \hat{i} + 4 \hat{j}$,$b = 2 \hat{i} - 3 \hat{j}$ (સુધારેલ),અને $c = 5 \hat{i} + 9 \hat{j}$ છે.
વિકલ્પ $C$ ચકાસતા: $3 a + b$.
$3 a + b = 3(\hat{i} + 4 \hat{j}) + (2 \hat{i} - 3 \hat{j})$
$= 3 \hat{i} + 12 \hat{j} + 2 \hat{i} - 3 \hat{j}$
$= (3 + 2) \hat{i} + (12 - 3) \hat{j}$
$= 5 \hat{i} + 9 \hat{j} = c$.
134
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $a = \hat{i} + \hat{j} + t \hat{k}$ અને $b = \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ હોય,તો $t$ ની કઈ કિંમતો માટે $(a+b)$ અને $(a-b)$ પરસ્પર લંબ થાય?
A
$\pm 2$
B
$\pm 2 \sqrt{3}$
C
$\pm 3 \sqrt{2}$
D
$\pm 3$

Solution

(B) આપેલ સદિશો $a = \hat{i} + \hat{j} + t \hat{k}$ અને $b = \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે સરવાળો $(a+b)$ શોધીએ:
$a+b = (\hat{i} + \hat{j} + t \hat{k}) + (\hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}) = 2 \hat{i} + 3 \hat{j} + (t+3) \hat{k}$.
ત્યારબાદ,આપણે તફાવત $(a-b)$ શોધીએ:
$a-b = (\hat{i} + \hat{j} + t \hat{k}) - (\hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}) = 0 \hat{i} - \hat{j} + (t-3) \hat{k}$.
કારણ કે $(a+b)$ અને $(a-b)$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થવો જોઈએ:
$(a+b) \cdot (a-b) = 0$.
$(2 \hat{i} + 3 \hat{j} + (t+3) \hat{k}) \cdot (0 \hat{i} - \hat{j} + (t-3) \hat{k}) = 0$.
ડોટ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$(2)(0) + (3)(-1) + (t+3)(t-3) = 0$.
$0 - 3 + (t^2 - 9) = 0$.
$t^2 - 12 = 0$.
$t^2 = 12$.
$t = \pm \sqrt{12} = \pm 2 \sqrt{3}$.
135
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $\theta$ એ સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો હોય અને $|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a} \cdot \vec{b}|$ હોય,તો $\theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$\pi$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a} \cdot \vec{b}|$.
સદિશ ગુણાકાર અને અદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{a}||\vec{b}| \sin \theta = |\vec{a}||\vec{b}| |\cos \theta|$
બંને બાજુ $|\vec{a}||\vec{b}|$ વડે ભાગતા (ધારી લઈએ કે સદિશો શૂન્યતર છે):
$|\sin \theta| = |\cos \theta|$
$|\tan \theta| = 1$
બે સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ હોવાથી,$0 \le \theta \le \pi$.
તેથી,$\tan \theta = 1$ નો અર્થ છે કે $\theta = \frac{\pi}{4}$.
136
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો એક ચોરસના વિકર્ણના અંત્યબિંદુઓ $(1, -2, 3)$ અને $(2, -3, 5)$ હોય,તો તેની બાજુની લંબાઈ કેટલી થાય?
A
$\sqrt{6}$
B
$\sqrt{3}$
C
$\sqrt{5}$
D
$\sqrt{7}$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસની બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
ધારો કે વિકર્ણના શિરોબિંદુઓ $B = (1, -2, 3)$ અને $D = (2, -3, 5)$ છે.
વિકર્ણ $BD$ ની લંબાઈ અંતર સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$BD = \sqrt{(2 - 1)^2 + (-3 - (-2))^2 + (5 - 3)^2}$
$BD = \sqrt{(1)^2 + (-1)^2 + (2)^2}$
$BD = \sqrt{1 + 1 + 4} = \sqrt{6}$
ચોરસમાં,બાજુ $a$ અને વિકર્ણ $d$ વચ્ચેનો સંબંધ $d = a\sqrt{2}$ છે.
તેથી,$a\sqrt{2} = \sqrt{6}$.
$a = \frac{\sqrt{6}}{\sqrt{2}} = \sqrt{3}$.
આમ,બાજુની લંબાઈ $\sqrt{3}$ છે.
Solution diagram
137
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
બિંદુ $(0,2,3)$ માંથી રેખા $\frac{x+3}{5}=\frac{y-1}{2}=\frac{z+4}{3}$ પર દોરેલા લંબપાદના યામ શોધો.
A
$(-2,3,4)$
B
$(2,-1,3)$
C
$(2,3,-1)$
D
$(3,2,-1)$

Solution

(C) ધારો કે $N$ એ બિંદુ $P(0,2,3)$ માંથી આપેલી રેખા પરનો લંબપાદ છે.
રેખાનું સમીકરણ $\frac{x+3}{5}=\frac{y-1}{2}=\frac{z+4}{3}=r$ છે.
રેખા પરનું કોઈપણ સામાન્ય બિંદુ $N$ એ $(5r-3, 2r+1, 3r-4)$ સ્વરૂપમાં મળે.
રેખા $PN$ ના દિકગુણોત્તર $(5r-3-0, 2r+1-2, 3r-4-3)$ એટલે કે $(5r-3, 2r-1, 3r-7)$ થાય.
$PN$ એ આપેલી રેખા (જેના દિકગુણોત્તર $(5, 2, 3)$ છે) ને લંબ હોવાથી,તેમના દિકગુણોત્તરનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$5(5r-3) + 2(2r-1) + 3(3r-7) = 0$.
$25r - 15 + 4r - 2 + 9r - 21 = 0$.
$38r - 38 = 0$.
$r = 1$.
$r=1$ ની કિંમત $N$ ના યામમાં મૂકતા:
$N = (5(1)-3, 2(1)+1, 3(1)-4) = (2, 3, -1)$.
138
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
જો $P=(0,1,2)$,$Q=(4,-2,1)$,અને $O=(0,0,0)$ હોય,તો $\angle POQ$ બરાબર છે
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(A) રેખાખંડ $OQ$ ના દિકગુણોત્તર $(4-0, -2-0, 1-0)$ છે,જે $(4, -2, 1)$ છે.
રેખાખંડ $OP$ ના દિકગુણોત્તર $(0-0, 1-0, 2-0)$ છે,જે $(0, 1, 2)$ છે.
ધારો કે $OP$ અને $OQ$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે. બે સદિશો જેના દિકગુણોત્તર $(a_1, b_1, c_1)$ અને $(a_2, b_2, c_2)$ હોય તેમની વચ્ચેના ખૂણાના કોસાઇનનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\cos \theta = \frac{|a_1 a_2 + b_1 b_2 + c_1 c_2|}{\sqrt{a_1^2 + b_1^2 + c_1^2} \sqrt{a_2^2 + b_2^2 + c_2^2}}$
કિંમતો મૂકતા:
$\cos \theta = \frac{|(4)(0) + (-2)(1) + (1)(2)|}{\sqrt{4^2 + (-2)^2 + 1^2} \sqrt{0^2 + 1^2 + 2^2}}$
$\cos \theta = \frac{|0 - 2 + 2|}{\sqrt{16 + 4 + 1} \sqrt{0 + 1 + 4}}$
$\cos \theta = \frac{0}{\sqrt{21} \sqrt{5}} = 0$
તેથી,$\cos \theta = 0$,એટલે કે $\theta = \frac{\pi}{2}$.
Solution diagram
139
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
એક ચલ સમતલ ઉગમબિંદુથી $h$ જેટલા અચળ અંતરે છે અને યામ અક્ષોને $A, B, C$ માં મળે છે. $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ શોધો.
A
$x^2+y^2+z^2=h^{-2}$
B
$x^2+y^2+z^2=4 h^{-2}$
C
$x^2+y^2+z^2=16 h^2$
D
$\frac{1}{x^2}+\frac{1}{y^2}+\frac{1}{z^2}=\frac{9}{h^2}$

Solution

(D) ધારો કે સમતલનું સમીકરણ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ છે.
સમતલ ઉગમબિંદુ $(0, 0, 0)$ થી $h$ જેટલા અચળ અંતરે હોવાથી,$\frac{1}{\sqrt{\frac{1}{a^2} + \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2}}} = h$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{1}{a^2} + \frac{1}{b^2} + \frac{1}{c^2} = \frac{1}{h^2}$.
$A, B, C$ ના યામ $(a, 0, 0), (0, b, 0),$ અને $(0, 0, c)$ છે.
ધારો કે $(x, y, z)$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર છે. તો $x = \frac{a}{3}, y = \frac{b}{3}, z = \frac{c}{3}$.
આથી $a = 3x, b = 3y, c = 3z$ મળે.
આ કિંમતોને સમતલના અંતરના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{1}{(3x)^2} + \frac{1}{(3y)^2} + \frac{1}{(3z)^2} = \frac{1}{h^2}$
$\frac{1}{9x^2} + \frac{1}{9y^2} + \frac{1}{9z^2} = \frac{1}{h^2}$
$\frac{1}{x^2} + \frac{1}{y^2} + \frac{1}{z^2} = \frac{9}{h^2}$.
Solution diagram
140
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
ઘટનાઓ $A$ અને $B$ ની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $0.25$ અને $0.50$ છે. $A$ અને $B$ બંને એકસાથે બને તેની સંભાવના $0.14$ છે,તો $A$ કે $B$ બંનેમાંથી એક પણ ન બને તેની સંભાવના કેટલી?
A
$0.39$
B
$0.29$
C
$0.11$
D
$0.25$

Solution

(A) આપેલ છે કે,
$P(A) = 0.25$,$P(B) = 0.50$
$P(A \cap B) = 0.14$
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
$P(A \cup B) = 0.25 + 0.50 - 0.14 = 0.61$
$A$ કે $B$ બંનેમાંથી એક પણ ન બને તેની સંભાવના $P(\bar{A} \cap \bar{B})$ દ્વારા મળે છે:
$P(\bar{A} \cap \bar{B}) = P(\overline{A \cup B}) = 1 - P(A \cup B)$
$P(\bar{A} \cap \bar{B}) = 1 - 0.61 = 0.39$
141
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
દ્વિપદી સંભાવના વિતરણ શોધો જેનો મધ્યક $3$ અને વિચરણ $2$ છે.
A
$\left(\frac{2}{3}+\frac{1}{3}\right)^9$
B
$\left(\frac{5}{3}+\frac{2}{3}\right)^9$
C
$\left(\frac{3}{3}+\frac{1}{2}\right)^9$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) દ્વિપદી વિતરણ માટે,મધ્યક $\mu = np = 3$ અને વિચરણ $\sigma^2 = npq = 2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિચરણને મધ્યક વડે ભાગતા,આપણને $\frac{npq}{np} = \frac{2}{3}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $q = \frac{2}{3}$.
કારણ કે $p + q = 1$,તેથી $p = 1 - q = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
$p = \frac{1}{3}$ ને $np = 3$ માં મૂકતા,આપણને $n \times \frac{1}{3} = 3$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $n = 9$.
આમ,દ્વિપદી વિતરણ $(q + p)^n = \left(\frac{2}{3} + \frac{1}{3}\right)^9$ છે.
142
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
દ્વિપદી ચલ $X$ માટે,જો $n=4$ અને $P(X=4)=6 P(X=2)$ હોય,તો $p$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{7}$
B
$\frac{4}{7}$
C
$\frac{6}{7}$
D
$\frac{5}{7}$

Solution

(C) દ્વિપદી વિતરણ માટે સંભાવનાનું સૂત્ર $P(X=k) = { }^n C_k p^k q^{n-k}$ છે,જ્યાં $q = 1-p$.
અહીં $n=4$ આપેલ છે,તેથી સમીકરણ $P(X=4) = 6 P(X=2)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
${ }^4 C_4 p^4 q^0 = 6 \cdot { }^4 C_2 p^2 q^2$
કારણ કે ${ }^4 C_4 = 1$ અને ${ }^4 C_2 = \frac{4 \times 3}{2 \times 1} = 6$,તેથી:
$1 \cdot p^4 = 6 \cdot 6 \cdot p^2 q^2$
$p^4 = 36 p^2 q^2$
બંને બાજુ $p^2$ વડે ભાગતા (ધારો કે $p \neq 0$):
$p^2 = 36 q^2$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$p = 6q$
$q = 1-p$ મૂકતા:
$p = 6(1-p)$
$p = 6 - 6p$
$7p = 6$
$p = \frac{6}{7}$
143
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$39 \text{ g}$ પ્રવાહી બેન્ઝીનના સંપૂર્ણ દહન માટે કેટલા લિટર ઓક્સિજન ($STP$ પર) ની જરૂર પડે? (પરમાણ્વીય ભાર: $C=12, O=16, H=1$)
A
$84$
B
$22.4$
C
$42$
D
$11.2$

Solution

(A) બેન્ઝીનના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $C_6H_6 + \frac{15}{2} O_2 \rightarrow 6 CO_2 + 3 H_2O$.
બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ નું મોલર દળ $= (6 \times 12) + (6 \times 1) = 78 \text{ g/mol}$.
બેન્ઝીનના મોલ $= \frac{39 \text{ g}}{78 \text{ g/mol}} = 0.5 \text{ mol}$.
સમીકરણની તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1 \text{ mol}$ બેન્ઝીન માટે $7.5 \text{ mol}$ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
તેથી,$0.5 \text{ mol}$ બેન્ઝીન માટે $0.5 \times 7.5 = 3.75 \text{ mol}$ $O_2$ ની જરૂર પડે.
$STP$ પર $O_2$ નું કદ $= 3.75 \text{ mol} \times 22.4 \text{ L/mol} = 84 \text{ L}$.
144
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$32 \ g$ $CH_4$ ના સંપૂર્ણ દહન માટે $STP$ પર ઓક્સિજનનું કદ (લિટર માં) કેટલું હશે? ($CH_4$ નું આણ્વીય વજન $16$ છે)
A
$44.8$
B
$89.6$
C
$22.4$
D
$179.2$

Solution

(B) મિથેનના દહન માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_4(g) + 2O_2(g) \longrightarrow CO_2(g) + 2H_2O(l)$
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $CH_4$ $(16 \ g)$ ને $2 \ mol$ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
$STP$ પર,કોઈપણ વાયુના $1 \ mol$ નું કદ $22.4 \ L$ હોય છે.
તેથી,$16 \ g$ $CH_4$ માટે $2 \times 22.4 \ L = 44.8 \ L$ $O_2$ ની જરૂર પડે છે.
$32 \ g$ $CH_4$ માટે,જરૂરી $O_2$ નું કદ:
$\frac{44.8 \ L}{16 \ g} \times 32 \ g = 89.6 \ L$.
145
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2001
$250 \ mL$ સોડિયમ કાર્બોનેટના દ્રાવણમાં $2.65 \ g$ $Na_2CO_3$ ઓગળેલું છે. જો આ દ્રાવણના $10 \ mL$ ને મંદ કરીને $1 \ L$ બનાવવામાં આવે,તો પરિણામી દ્રાવણની સાંદ્રતા કેટલી થશે ($M$ માં)?
A
$0.1$
B
$0.001$
C
$1$
D
$0.01$

Solution

(B) પ્રથમ,શરૂઆતના $250 \ mL$ દ્રાવણની મોલારિટી $(M_1)$ ગણો:
$Na_2CO_3$ નું આણ્વીય દળ = $(2 \times 23) + 12 + (3 \times 16) = 106 \ g/mol$.
$M_1 = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ} \times \text{કદ (L માં)}} = \frac{2.65 \ g}{106 \ g/mol \times 0.250 \ L} = 0.1 \ M$.
હવે,મંદન સૂત્ર $M_1V_1 = M_2V_2$ નો ઉપયોગ કરો:
$0.1 \ M \times 10 \ mL = M_2 \times 1000 \ mL$.
$M_2 = \frac{0.1 \times 10}{1000} = 0.001 \ M$.
146
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$T$ (કેલ્વિનમાં) તાપમાને $n$ મોલ આદર્શ વાયુ $V \ L$ કદ રોકે છે અને $P$ વાતાવરણનું દબાણ લગાડે છે. તો તેની સાંદ્રતા ($mol / L$ માં) કેટલી હશે?
A
$\frac{P}{R T}$
B
$\frac{P T}{R}$
C
$\frac{R T}{P}$
D
$\frac{R}{P T}$

Solution

(A) આદર્શ વાયુ સમીકરણ પરથી: $P V = n R T$
સાંદ્રતા એટલે એકમ કદ દીઠ મોલની સંખ્યા,એટલે કે $\text{Concentration} = \frac{n}{V}$
આદર્શ વાયુ સમીકરણને ગોઠવતા: $\frac{n}{V} = \frac{P}{R T}$
આમ,સાંદ્રતા $\frac{P}{R T}$ $mol / L$ થશે.
147
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
$T$ (કેલ્વિન) તાપમાને $CO_2$ નો r.m.s. વેગ $x \ cm \ s^{-1}$ છે. કયા તાપમાને (કેલ્વિન) નાઈટ્રસ ઓક્સાઈડનો r.m.s. વેગ $4 x \ cm \ s^{-1}$ થશે ($T$ માં)? ($C, N$ અને $O$ ના પરમાણ્વીય ભાર અનુક્રમે $12, 14$ અને $16$ છે)
A
$16$
B
$2$
C
$4$
D
$32$

Solution

(A) r.m.s. વેગનું સૂત્ર $v_{rms} = \sqrt{\frac{3RT}{M}}$ છે.
$CO_2$ માટે: $v_{CO_2} = x = \sqrt{\frac{3RT}{M_{CO_2}}}$.
$N_2O$ માટે: $v_{N_2O} = 4x = \sqrt{\frac{3RT_{N_2O}}{M_{N_2O}}}$.
પરમાણ્વીય ભાર $C=12, N=14, O=16$ છે. તેથી,$M_{CO_2} = 12 + 2(16) = 44 \ g \ mol^{-1}$ અને $M_{N_2O} = 2(14) + 16 = 44 \ g \ mol^{-1}$.
$M_{CO_2} = M_{N_2O}$ હોવાથી,$\frac{v_{N_2O}}{v_{CO_2}} = \frac{4x}{x} = \sqrt{\frac{T_{N_2O}}{T}}$.
$4 = \sqrt{\frac{T_{N_2O}}{T}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$16 = \frac{T_{N_2O}}{T}$,તેથી $T_{N_2O} = 16T$.
148
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
એક ન્યુક્લાઇડમાં,તેના ન્યુક્લિઓન્સને બાંધવા માટે $1 \ a.m.u.$ દળ ઊર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે. આ દળની ઊર્જા સમકક્ષતા કેટલી છે?
A
$931.5 \ eV$
B
$931.5 \times 10^6 \ eV$
C
$931.5 \times 10^6 \ MeV$
D
$931.5 \ MV$

Solution

(B) આઈન્સ્ટાઈનના દળ-ઊર્જા સમતુલ્યતાના સિદ્ધાંત મુજબ,$E = mc^2$.
$1 \ a.m.u.$ (એટોમિક માસ યુનિટ) માટે,દળ $1.6605 \times 10^{-27} \ kg$ છે.
$c = 2.998 \times 10^8 \ m/s$ નો ઉપયોગ કરતા,જૂલમાં ઊર્જા $E = (1.6605 \times 10^{-27} \ kg) \times (2.998 \times 10^8 \ m/s)^2 \approx 1.4924 \times 10^{-10} \ J$ થાય છે.
કારણ કે $1 \ eV = 1.602 \times 10^{-19} \ J$,તેથી $eV$ માં ઊર્જા $\frac{1.4924 \times 10^{-10}}{1.602 \times 10^{-19}} \approx 931.5 \times 10^6 \ eV$ મળે છે.
આમ,$1 \ a.m.u. = 931.5 \ MeV = 931.5 \times 10^6 \ eV$.
149
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
હાઇડ્રોજન પરમાણુની બોહરની બીજી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા કેટલી છે?
A
$-1312 \ J \ atom^{-1}$
B
$-328 \ kJ \ mol^{-1}$
C
$-328 \ J \ mol^{-1}$
D
$-164 \ kJ \ mol^{-1}$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુની $n$ મી કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર: $E_n = \frac{-1312}{n^2} \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
બીજી કક્ષા માટે,$n = 2$.
સૂત્રમાં $n$ ની કિંમત મૂકતા:
$E_2 = \frac{-1312}{2^2} \ kJ \ mol^{-1} = \frac{-1312}{4} \ kJ \ mol^{-1} = -328 \ kJ \ mol^{-1}$.
150
ChemistryMCQAP EAMCET · 2001
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટમાં,એક તત્વની $M$ કક્ષામાં $13$ ઇલેક્ટ્રોન છે. તે તત્વ કયું છે?
A
કોપર
B
ક્રોમિયમ
C
નિકલ
D
આયર્ન

Solution

(B) $M$ કક્ષા એટલે $n = 3$ કક્ષા.
કોઈ તત્વની $M$ કક્ષામાં $13$ ઇલેક્ટ્રોન હોવા માટે,ઇલેક્ટ્રોન રચનામાં $3s^2, 3p^6, 3d^5$ હોવા જોઈએ.
આ ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2, 3p^6, 3d^5, 4s^1$ ને અનુરૂપ છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $2 + 2 + 6 + 2 + 6 + 5 + 1 = 24$ છે.
$24$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ $\text{ક્રોમિયમ}$ $(Cr)$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in AP EAMCET 2001?

There are 244 Chemistry questions from the AP EAMCET 2001 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2001 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2001 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick AP EAMCET 2001 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.