AP EAMCET 2022 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin \theta}{1 - \cot \theta} + \frac{\cos \theta}{1 - \tan \theta}$
$\cot \theta = \frac{\cos \theta}{\sin \theta}$ અને $\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}$ મૂકતા:
$= \frac{\sin \theta}{1 - \frac{\cos \theta}{\sin \theta}} + \frac{\cos \theta}{1 - \frac{\sin \theta}{\cos \theta}}$
$= \frac{\sin^2 \theta}{\sin \theta - \cos \theta} + \frac{\cos^2 \theta}{\cos \theta - \sin \theta}$
$= \frac{\sin^2 \theta}{\sin \theta - \cos \theta} - \frac{\cos^2 \theta}{\sin \theta - \cos \theta}$
$= \frac{\sin^2 \theta - \cos^2 \theta}{\sin \theta - \cos \theta}$
$= \frac{(\sin \theta - \cos \theta)(\sin \theta + \cos \theta)}{\sin \theta - \cos \theta}$
$= \sin \theta + \cos \theta$

(A) આપેલ વક્રના પ્રચલ સમીકરણો: $x = a(1 + \cos \theta)$ અને $y = a \sin \theta$.
પ્રથમ,$\theta$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dx}{d\theta} = -a \sin \theta$
$\frac{dy}{d\theta} = a \cos \theta$
સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{dy/d\theta}{dx/d\theta} = \frac{a \cos \theta}{-a \sin \theta} = -\cot \theta$ છે.
અભિલંબનો ઢાળ સ્પર્શકના ઢાળનો વિરોધી વ્યસ્ત હોય છે:
$m_n = -\frac{1}{dy/dx} = -\frac{1}{-\cot \theta} = \tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}$.
બિંદુ $(a(1 + \cos \theta), a \sin \theta)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ:
$y - a \sin \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta} (x - a(1 + \cos \theta))$
બંને બાજુ $\cos \theta$ વડે ગુણતા:
$y \cos \theta - a \sin \theta \cos \theta = x \sin \theta - a \sin \theta (1 + \cos \theta)$
$y \cos \theta - a \sin \theta \cos \theta = x \sin \theta - a \sin \theta - a \sin \theta \cos \theta$
બંને બાજુથી $-a \sin \theta \cos \theta$ દૂર કરતા:
$y \cos \theta = x \sin \theta - a \sin \theta$
$x \sin \theta - y \cos \theta = a \sin \theta$
જો આપણે બિંદુ $(a, 0)$ ચકાસીએ:
$a \sin \theta - 0 \cdot \cos \theta = a \sin \theta$
$a \sin \theta = a \sin \theta$.
આમ,આ સમીકરણ દરેક $\theta$ માટે સાચું હોવાથી,અભિલંબ હંમેશા $(a, 0)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.

(A) $ZnO-Cr_2O_3$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં ઊંચા તાપમાન $(673 \ K)$ અને ઊંચા દબાણ $(300 \ atm)$ પર કાર્બન મોનોક્સાઇડ $(CO)$ ના ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશનથી મિથેનોલ $(CH_3OH)$ બને છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$CO + 2H_2 \xrightarrow[\text{High pressure } (673 \ K, 300 \ atm)]{ZnO-Cr_2O_3} CH_3OH$

(D) ફિનાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ એ ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક છે. ધાતુ $Mg$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ પ્રબળ બેઝિક છે અને ભારે પાણી $(D_2O)$ માંથી $D^{+}$ મેળવે છે. ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકની $D_2O$ સાથેની પ્રક્રિયા અણુમાં ચોક્કસ સ્થાને ડ્યુટેરિયમ પરમાણુ દાખલ કરવા માટેની અનુકૂળ પદ્ધતિ પૂરી પાડે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5MgBr + D_2O \rightarrow C_6H_5D + Mg(OD)Br$
આમ,બનતી નીપજ ડ્યુટેરોબેન્ઝીન છે.

(C) ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ નો ઉપયોગ જૈવિક નમૂનાઓને સાચવવા માટે થાય છે કારણ કે તે પ્રોટીનને ક્રોસ-લિંક કરીને ફિક્સેટિવ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આલ્કીનનું ઓઝોનોલિસિસ અને ત્યારબાદ ઝિંક ડસ્ટ અને પાણી સાથેની પ્રક્રિયા (રિડક્ટિવ ઓઝોનોલિસિસ) $C=C$ દ્વિબંધને તોડીને કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવે છે.
નીપજ $(P)$ તરીકે ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(HCHO)$ મેળવવા માટે,શરૂઆતનું આલ્કીન $(A)$ ઈથીન $(CH_2=CH_2)$ હોવું જોઈએ.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=CH_2 + O_3 \xrightarrow{Zn/H_2O} 2HCHO$ (ફોર્માલ્ડિહાઈડ).

(A) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $KMnO_4/KOH$ સાથે ટોલ્યુઈનનું ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ એસિડિક વર્કઅપ $(H_3O^+, \Delta)$ બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ આપે છે.
$2$. $-COOH$ સમૂહ એ પ્રબળ નિષ્ક્રિયકારક સમૂહ છે અને તે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન માટે મેટા-નિર્દેશક છે.
$3$. $Br_2/FeBr_3$ નો ઉપયોગ કરીને બેન્ઝોઇક એસિડનું ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક બ્રોમિનેશન મેટા-સ્થાન પર બ્રોમિન પરમાણુ દાખલ કરે છે,જેના પરિણામે $3$-બ્રોમોબેન્ઝોઇક એસિડ મળે છે.

(B) મિથોક્સી સમૂહ $(-OCH_3)$ એ સક્રિયકારક સમૂહ છે અને સંસ્પંદન અસરને કારણે તે ઓર્થો/પેરા-નિર્દેશક છે.
સાંદ્ર $HNO_3$ અને $H_2SO_4$ ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને એનિલ (મિથોક્સીબેન્ઝીન) નું નાઈટ્રેશન કરવાથી ઓર્થો- અને પેરા-નાઈટ્રોએનિસોલનું મિશ્રણ મળે છે.
ઓર્થો સ્થાન પર અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) ને કારણે,પેરા-આઈસોમર મુખ્ય નીપજ તરીકે બને છે.
તેથી,મુખ્ય નીપજ $p$-નાઈટ્રોમિથોક્સીબેન્ઝીન છે.

(A) કાર્બોક્સિલિક એસિડના સોડિયમ ક્ષારોનું વિદ્યુતવિભાજન કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન તરીકે ઓળખાય છે.
સોડિયમ બ્યુટેનોએટ $(CH_3CH_2CH_2COONa)$ માટે પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2CH_3CH_2CH_2COONa + 2H_2O \rightarrow CH_3CH_2CH_2-CH_2CH_2CH_3 + 2CO_2 + H_2 + 2NaOH$.
બનતો હાઇડ્રોકાર્બન હેક્ઝેન $(C_6H_{14})$ છે,જેમાં $6$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.

(B) ફોર્મલ ચાર્જ માટેનું સૂત્ર: $\text{Formal charge} = \text{Valence electrons} - \text{Non-bonding electrons} - \frac{1}{2} \times \text{Bonding electrons}$.
આયન $[\underset{(1)}{\ddot{O}}=\underset{(2)}{N}=\underset{(3)}{\ddot{O}}]^{+}$ માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે દ્વિબંધથી જોડાયેલ છે.
ઓક્સિજન $(1)$ માટે: $\text{Valence electrons} = 6$,$\text{Non-bonding electrons} = 4$,$\text{Bonding electrons} = 4$. $\text{Formal charge} = 6 - 4 - \frac{4}{2} = 0$.
નાઈટ્રોજન $(2)$ માટે: $\text{Valence electrons} = 5$,$\text{Non-bonding electrons} = 0$,$\text{Bonding electrons} = 8$. $\text{Formal charge} = 5 - 0 - \frac{8}{2} = +1$.
ઓક્સિજન $(3)$ માટે: $\text{Valence electrons} = 6$,$\text{Non-bonding electrons} = 4$,$\text{Bonding electrons} = 4$. $\text{Formal charge} = 6 - 4 - \frac{4}{2} = 0$.
આમ,ફોર્મલ ચાર્જ $0, +1, 0$ છે.

(D) લુઈસ દ્વારા આપવામાં આવેલ અષ્ટકનો નિયમ જણાવે છે કે પરમાણુઓ એવી રીતે બંધ બનાવે છે કે જેથી તેમની સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન હોય અને તેઓ નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત કરે.
$SF_6$ માં,મધ્યસ્થ $S$ પરમાણુ પાસે $12$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
$PCl_5$ માં,મધ્યસ્થ $P$ પરમાણુ પાસે $10$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
$XeF_2$ માં,મધ્યસ્થ $Xe$ પરમાણુ પાસે $10$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
આ મધ્યસ્થ પરમાણુઓ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી,તેઓ વિસ્તૃત અષ્ટક (expanded octet) ના ઉદાહરણો છે અને અષ્ટકનો નિયમ પાળતા નથી.

(B) ફોર્મલ ચાર્જ $(FC)$ ની ગણતરી નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે: $FC = \text{સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન} - \text{બંધન વગરના ઇલેક્ટ્રોન} - \frac{1}{2} \times \text{બંધનકારક ઇલેક્ટ્રોન}$.
ઓક્સિજન પરમાણુ $1$ માટે (એકબંધ,$6$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 6 - 6 - \frac{1}{2} \times 2 = -1$.
ઓક્સિજન પરમાણુ $2$ માટે (દ્વિબંધ,$4$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 6 - 4 - \frac{1}{2} \times 4 = 0$.
ઓક્સિજન પરમાણુ $3$ માટે (એકબંધ,$6$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 6 - 6 - \frac{1}{2} \times 2 = -1$.
આમ,ઓક્સિજન પરમાણુ $1, 2,$ અને $3$ પરના ફોર્મલ ચાર્જ અનુક્રમે $-1, 0,$ અને $-1$ છે.

(D) સમૂહ $1$ ના તત્વો $(M)$ ની બાહ્યતમ કક્ષાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^1$ છે,જે તેમને $+1$ સંયોજકતા સાથે એકસંયોજક બનાવે છે.
સમૂહ $16$ ના તત્વો $(X)$ ની બાહ્યતમ કક્ષાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^2 np^4$ છે,જેમને અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે $2$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર હોય છે,જે તેમને $-2$ સંયોજકતા સાથે દ્વિસંયોજક બનાવે છે.
તટસ્થ આયનીય સંયોજન બનાવવા માટે,કુલ ધન વીજભાર કુલ ઋણ વીજભારને સંતુલિત કરવો જોઈએ.
આમ,$X$ ના એક પરમાણુ $(-2)$ ને સંતુલિત કરવા માટે $M$ ના બે પરમાણુઓ (દરેક $+1$) ની જરૂર પડે છે.
પરિણામી સૂત્ર $M_2 X$ છે.

(A) વિધાન $(I)$ સાચું છે: ફાજન્સના નિયમ મુજબ,મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુનો ઓક્સિડેશન આંક જેટલો વધારે,તેટલો સહસંયોજક ગુણધર્મ વધારે. $SnCl_4$ માં $Sn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે,જે $SnCl_2$ $(+2)$ કરતા વધારે છે,તેથી $SnCl_4$ વધુ સહસંયોજક છે.
વિધાન $(II)$ ખોટું છે: $HF$,$HCl$ અને $HBr$ જેવા રેખીય દ્વિપરમાણ્વીય અણુઓ ધ્રુવીય છે અને શૂન્યતર દ્વિધ્રુવ ચાકમાત્રા ધરાવે છે.
વિધાન $(III)$ સાચું છે: $NO$ માં એક અને $O_2$ માં બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી બંને પેરામેગ્નેટિક છે.
તેથી,વિધાન $(I)$ અને $(III)$ સાચા છે.

(D) આકારો નક્કી કરવા માટે,અમે $VSEPR$ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $XeF_2$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $2$ બંધ બનાવે છે અને $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. સ્ટેરિક નંબર $2 + 3 = 5$ ($sp^3d$ સંકરણ) છે. આકાર રેખીય છે.
$2$. $XeF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. સ્ટેરિક નંબર $4 + 2 = 6$ ($sp^3d^2$ સંકરણ) છે. આકાર સમતલીય ચોરસ છે.
$3$. $XeO_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $O$ પરમાણુઓ સાથે $3$ દ્વિબંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. સ્ટેરિક નંબર $3 + 1 = 4$ ($sp^3$ સંકરણ) છે. આકાર પિરામિડલ છે.

(C) $TeCl_4$ નો આકાર સી-સો (see-saw) છે. $SeF_4$ નો આકાર પણ સી-સો (see-saw) છે.
$CH_4$ અને $PCl_4^{+}$ બંને સમચતુષ્ફલકીય (tetrahedral) આકાર ધરાવે છે.
$SF_4$ નો આકાર સી-સો (see-saw) છે,જ્યારે $NH_4^{+}$ નો આકાર સમચતુષ્ફલકીય (tetrahedral) છે. તેથી,તેઓ જુદા જુદા આકાર ધરાવે છે.
$SiH_4$ અને $CCl_4$ બંને સમચતુષ્ફલકીય (tetrahedral) આકાર ધરાવે છે.

(D) $XeF_4$: સ્ક્વેર પ્લેનર; $PCl_4^{+}$: ટેટ્રાહેડ્રલ.
$NH_3$: પિરામિડલ; $ClF_3$: $T$-આકારનું.
$SF_4$: સી-સો; $NH_4^{+}$: ટેટ્રાહેડ્રલ.
$XeF_2$: રેખીય; $I_3^{-}$: રેખીય.
આમ,$XeF_2$ અને $I_3^{-}$ સમાન રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(A) સંકરણ નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (V + M - C + A)$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$(A)$ $ICl_4^-$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (7 + 4 + 1) = 6$. સંકરણ $sp^3d^2$ $(R)$ છે.
$(B)$ $NO_3^-$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (5 + 0 + 1) = 3$. સંકરણ $sp^2$ $(S)$ છે.
$(C)$ $PCl_4^+$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (5 + 4 - 1) = 4$. સંકરણ $sp^3$ $(P)$ છે.
$(D)$ $SiF_6^{2-}$: $\text{Steric Number} = \frac{1}{2} (4 + 6 + 2) = 6$. સંકરણ $sp^3d^2$ $(R)$ છે.
આમ,સાચી જોડ $A-R, B-S, C-P, D-R$ છે.

(C) ક્યુમીન (isopropylbenzene) નું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_5CH(CH_3)_2$ છે.
$1$. બેન્ઝીન વલયમાં $6$ કાર્બન હોય છે,જે તમામ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$2$. વલય સાથે જોડાયેલ આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહમાં $3$ કાર્બન હોય છે: એક $CH$ સમૂહ અને બે $CH_3$ સમૂહ.
$3$. આઇસોપ્રોપાઇલ સમૂહના ત્રણેય $3$ કાર્બન $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેથી,$sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બનની સંખ્યા $6$ છે અને $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બનની સંખ્યા $3$ છે.

(A) જે અણુમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ પર લોન પેરની સંખ્યા બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કરતા વધારે હોય તે નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. $XeF_2$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $3$ લોન પેર અને $2$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. અહીં,$3 > 2$.
$2$. $ClF_3$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ પાસે $2$ લોન પેર અને $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. અહીં,$2 < 3$.
$3$. $XeF_4$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $2$ લોન પેર અને $4$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. અહીં,$2 < 4$.
$4$. $SF_4$ માટે: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $1$ લોન પેર અને $4$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. અહીં,$1 < 4$.
તેથી,બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ કરતા વધારે લોન પેર ધરાવતો અણુ $XeF_2$ છે.

(A) $BCl_3$ માં,બોરોન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે,જે ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે.
જ્યારે $BCl_3$ એ $NH_3$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે $BCl_3 \cdot NH_3$ સંયોજન બનાવે છે.
આ સંયોજનમાં,બોરોન પરમાણુનું સંકરણ $sp^2$ થી બદલાઈને $sp^3$ થાય છે,જેના પરિણામે બોરોન પરમાણુની આસપાસ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ રચાય છે.

(A) બંધ લંબાઈ એ બંધ ક્રમાંકના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આપેલા અણુઓના બંધ ક્રમાંક મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થીયરી (MOT) નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે.
Bond Order = $\frac{\text{Number of BMO } e^- - \text{Number of ABMO } e^-}{2}$
$B_2$ (10 ઇલેક્ટ્રોન) માટે:
$\sigma 1s^2 \sigma^* 1s^2 \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \pi 2p_x^1 = \pi 2p_y^1$
બંધ ક્રમાંક $= \frac{6-4}{2} = 1$
$C_2$ (12 ઇલેક્ટ્રોન) માટે:
$\sigma 1s^2 \sigma^* 1s^2 \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2$
બંધ ક્રમાંક $= \frac{8-4}{2} = 2$
$N_2$ (14 ઇલેક્ટ્રોન) માટે:
$\sigma 1s^2 \sigma^* 1s^2 \sigma 2s^2 \sigma^* 2s^2 \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2 \sigma 2p_z^2$
બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-4}{2} = 3$
બંધ ક્રમાંક $N_2 (3) > C_2 (2) > B_2 (1)$ હોવાથી, બંધ લંબાઈનો ક્રમ $B_2 > C_2 > N_2$ થાય છે, જે $X_3 > X_1 > X_2$ ને અનુરૂપ છે.

(B) બંધ ક્રમાંક $(BO) = \frac{1}{2} \times (\text{બંધકારક } MOs \text{ માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન} - \text{બંધપ્રતિકારક } MOs \text{ માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન})$.
અપૂર્ણાંક બંધ ક્રમાંક માટે કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા એકી હોવી જોઈએ.
$(A) C_2^{2-} (14e^-), N_2 (14e^-), O_2^{2-} (18e^-)$: બધામાં બેકી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી બંધ ક્રમાંક પૂર્ણાંક $(3, 3, 1)$ છે.
$(B) O_2^{+} (15e^-), O_2^{-} (17e^-), N_2^{+} (13e^-)$: બધામાં એકી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી બંધ ક્રમાંક અપૂર્ણાંક $(2.5, 1.5, 2.5)$ છે.
$(C) O_2^{2+} (14e^-), O_2 (16e^-), C_2^{2-} (14e^-)$: $O_2$ માં $16e^-$ (બેકી) છે,બંધ ક્રમાંક $2$ છે.
$(D) Li_2 (6e^-), H_2^{+} (1e^-), C_2 (12e^-)$: $Li_2$ અને $C_2$ માં બેકી સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન છે,બંધ ક્રમાંક પૂર્ણાંક $(1, 2)$ છે.
આમ,માત્ર વિકલ્પ $(B)$ માં રહેલી સ્પીસીઝ અપૂર્ણાંક બંધ ક્રમાંક ધરાવે છે.

(A) સોડિયમ પેરોક્સાઇડ $(Na_2O_2)$ માં પેરોક્સાઇડ આયન $O_2^{2-}$ હોય છે.
પોટેશિયમ સુપરઓક્સાઇડ $(KO_2)$ માં સુપરઓક્સાઇડ આયન $O_2^-$ હોય છે.
$O_2^{2-}$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $18$. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$.
બંધ ક્રમાંક = $\frac{10 - 8}{2} = 1$.
$O_2^-$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $17$. ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$.
બંધ ક્રમાંક = $\frac{10 - 7}{2} = 1.5$.

(C) બંધ ક્રમાંક એ અણુના બે પરમાણુઓ વચ્ચે હાજર રાસાયણિક બંધોની સંખ્યા છે.
આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત $(MOT)$ નો ઉપયોગ કરીને:
$I. N_2$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \sigma 2p_z^2$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-4}{2} = 3$.
$II. O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-6}{2} = 2$.
$III. O_2^+$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-5}{2} = 2.5$.
$IV. O_2^-$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન): $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$. બંધ ક્રમાંક $= \frac{10-7}{2} = 1.5$.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $3 (I) > 2.5 (III) > 2 (II) > 1.5 (IV)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $I > III > II > IV$ છે.

(B) બંધ ક્રમાંક $(BO)$ ની ગણતરી સૂત્ર $BO = \frac{N_b - N_a}{2}$ દ્વારા કરવામાં આવે છે,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N_a$ એ બંધપ્રતિકારક આણ્વીય કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$NO^+$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2$ છે. $BO = \frac{10 - 4}{2} = 3.0$.
$NO$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1$ છે. $BO = \frac{10 - 5}{2} = 2.5$.
$NO^-$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) માટે: ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1 = \pi^* 2p_y^1$ છે. $BO = \frac{10 - 6}{2} = 2.0$.
બંધ ક્રમાંકની સરખામણી કરતા: $3.0 (II) > 2.5 (I) > 2.0 (III)$.
તેથી,ઘટતો ક્રમ $II > I > III$ છે.

(D) આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત મુજબ,જો બંધક્રમાંક (Bond Order) $0$ હોય તો તે અણુ અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી. બંધક્રમાંક $\frac{1}{2} (N_b - N_a)$ સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $N_b$ એ બંધકારક કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન અને $N_a$ એ બંધપ્રતિકારક કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોન છે.

અણુ	બંધક્રમાંક
$He_2$	$\frac{1}{2}(2-2) = 0$
$Be_2$	$\frac{1}{2}(4-4) = 0$
$Ne_2$	$\frac{1}{2}(10-10) = 0$

$He_2, Be_2,$ અને $Ne_2$ નો બંધક્રમાંક $0$ હોવાથી,તેઓ અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી. તેથી,$Be_2$ અને $Ne_2$ ની જોડી અસ્તિત્વ ધરાવતી નથી.

(C) $CO$ નો બંધ ક્રમાંક $3$ છે,તેથી $x = 3$.
$O_2^{2-}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^2$ છે.
બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_b)$ $10$ છે અને બંધ પ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(N_a)$ $8$ છે.
$O_2^{2-}$ નો બંધ ક્રમાંક $= \frac{1}{2}(N_b - N_a) = \frac{1}{2}(10 - 8) = 1$.
$x = 3$ હોવાથી,બંધ ક્રમાંક $1$ ને $x / 3$ તરીકે દર્શાવી શકાય.

(A) $O_2$ નો બંધ ક્રમાંક $m = 2$ છે.
$N_2^+$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $7 + 7 - 1 = 13$ છે. $13$ ઇલેક્ટ્રોન માટે બંધ ક્રમાંક $2.5$ છે. $m = 2$ હોવાથી,$2.5 = \frac{5 \times 2}{4} = \frac{5m}{4}$ થાય.
$C_2^{2-}$ માં કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $6 + 6 + 2 = 14$ છે. $14$ ઇલેક્ટ્રોન માટે બંધ ક્રમાંક $3$ છે. $m = 2$ હોવાથી,$3 = \frac{3 \times 2}{2} = \frac{3m}{2}$ થાય.
આમ,બંધ ક્રમાંકનાં મૂલ્યો અનુક્રમે $\frac{5m}{4}$ અને $\frac{3m}{2}$ છે.

(C) ફાજાનના નિયમો મુજબ,આયનીય બંધનો સહસંયોજક ગુણધર્મ ઋણાયનના ધ્રુવીભવન સાથે વધે છે.
ધ્રુવીભવન નાના ધનાયન કદ અને મોટા ઋણાયન કદ દ્વારા વધે છે.
$LiF$ અને $KF$ ની સરખામણી કરતા: $Li^+$ એ $K^+$ કરતા નાનું છે,તેથી $Li^+$ ની ધ્રુવીભવન શક્તિ વધુ છે,જે $LiF$ ને $KF$ કરતા વધુ સહસંયોજક બનાવે છે.
તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે $LiF$ એ $KF$ કરતા વધુ સહસંયોજક છે.

(A) ફાજન્સના નિયમ મુજબ,આયનીય સંયોજનમાં સહસંયોજક લાક્ષણિકતા ત્યારે વધે છે જ્યારે ધનઆયનનું કદ નાનું હોય અને ઋણઆયનનું કદ મોટું હોય.
ધનઆયનોની સરખામણી કરતા: $Mg^{2+}$ એ $Na^{+}$ કરતા નાનું છે.
ઋણઆયનોની સરખામણી કરતા: $O^{2-}$ એ $Cl^{-}$ અને $Br^{-}$ કરતા નાનું છે. જોકે,$Mg^{2+}$ ની ધ્રુવીભવન શક્તિ $Na^{+}$ કરતા ઘણી વધારે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Mg^{2+}$ અને $Cl^{-}$ નું સંયોજન મહત્તમ સહસંયોજક લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે.

(A) ડાયપોલ મોમેન્ટ એ સદિશ રાશિ છે. તે વીજભારના મૂલ્ય અને ધન તથા ઋણ વીજભારના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતરના ગુણાકાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$NF_3$ અને $NH_3$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ: $NH_3$ $(1.46 \ D)$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ $NF_3$ $(0.24 \ D)$ કરતા વધારે છે કારણ કે $NH_3$ માં,$N-H$ બંધ અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનો ડાયપોલ મોમેન્ટ સદિશ એક જ દિશામાં હોય છે,જ્યારે $NF_3$ માં,અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $N-F$ બંધના ડાયપોલ મોમેન્ટ સદિશ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
$H_2O$ અને $NH_3$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ: બંને અણુઓ અનિયમિત ભૂમિતિ ધરાવે છે. $H_2O$ $(1.85 \ D)$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ $NH_3$ કરતા વધારે છે કારણ કે $O$ એ $N$ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
$BF_3$ ની ડાયપોલ મોમેન્ટ: તે શૂન્ય છે કારણ કે તે સંમિત (ત્રિકોણીય સમતલીય) બંધારણ ધરાવે છે.
તેથી,ડાયપોલ મોમેન્ટનો સાચો ક્રમ $H_2O$ $(III)$ > $NH_3$ $(I)$ > $NF_3$ $(IV)$ > $BF_3$ $(II)$ છે.

(C) $K_p$ અને $K_C$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $K_p = K_C(RT)^{\Delta n}$.
પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$ માટે,વાયુમય મોલનો ફેરફાર $\Delta n = 2 - (1 + 3) = -2$ છે.
આપેલ છે: $K_p = 0.036 \ atm^{-2}$,$T = 500 \ K$,અને $R = 0.082 \ L \ atm \ mol^{-1} \ K^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $0.036 = K_C(0.082 \times 500)^{-2}$.
$0.036 = K_C(41)^{-2}$.
$K_C = 0.036 \times (41)^2$.
$K_C = 0.036 \times 1681 = 60.516 \ L^2 \ mol^{-2}$.

(A) એમોનિયાના નિર્માણ માટેનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$
રાસાયણિક સંતુલનના નિયમ મુજબ,સંતુલન અચળાંક $K_{C}$ એ નીપજોની સાંદ્રતાના ગુણાકાર અને પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતાના ગુણાકારનો ગુણોત્તર છે,જેમાં દરેકને તેમના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોની ઘાત તરીકે લેવામાં આવે છે.
તેથી,$K_{C} = \frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3}$.

(B) એમોનિયાના નિર્માણ માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ: $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$ છે.
પ્રતિગામી પ્રક્રિયા થવા માટે,પ્રક્રિયા ભાગફળ $(Q)$ એ સંતુલન અચળાંક $(K_C)$ કરતા વધારે હોવો જોઈએ,એટલે કે $Q > K_C$.
આ સ્થિતિમાં નીપજ $(NH_3)$ નું પ્રક્રિયકો $(N_2)$ અને $(H_2)$ માં રૂપાંતર થશે.

(D) $K_P$ અને $K_C$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $K_P = K_C(RT)^{\Delta n}$.
અહીં,$\Delta n$ એ વાયુરૂપ મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર છે,જેની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\Delta n = n_{p(g)} - n_{r(g)}$.
આપેલ પ્રક્રિયા માટે: $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightleftharpoons CO_{2(g)}$,
$\Delta n = 1 - (1 + \frac{1}{2}) = 1 - 1.5 = -\frac{1}{2}$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{K_P}{K_C} = (RT)^{-1/2} = \frac{1}{\sqrt{RT}}$.

(C) ક્ષારનું અવક્ષેપન ત્યારે થાય છે જ્યારે આયનીય ગુણાકાર તેના દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ કરતા વધી જાય છે.
$AgX$ ક્ષાર માટે,અવક્ષેપન ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે $[Ag^{+}] = \frac{K_{sp}(AgX)}{[X^{-}]}$.
અહીં $[Cl^{-}] = [Br^{-}] = [I^{-}] = 1 \times 10^{-8} \ M$ આપેલ છે.
$AgCl$ માટે: $[Ag^{+}] = \frac{1.8 \times 10^{-10}}{10^{-8}} = 1.8 \times 10^{-2} \ M$.
$AgBr$ માટે: $[Ag^{+}] = \frac{5 \times 10^{-13}}{10^{-8}} = 5 \times 10^{-5} \ M$.
$AgI$ માટે: $[Ag^{+}] = \frac{8.3 \times 10^{-17}}{10^{-8}} = 8.3 \times 10^{-9} \ M$.
જેમ કે $AgI$ માટે અવક્ષેપન માટે જરૂરી $Ag^{+}$ ની સાંદ્રતા સૌથી ઓછી છે,તેથી તે પહેલા અવક્ષેપિત થશે,ત્યારબાદ $AgBr$ અને છેલ્લે $AgCl$ અવક્ષેપિત થશે.
અવક્ષેપનનો ક્રમ $AgI > AgBr > AgCl$ છે.

(D) હેબર પદ્ધતિ દ્વારા નાઈટ્રોજન અને હાઈડ્રોજનમાંથી એમોનિયાના નિર્માણ માટેની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો:
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}; \Delta H = -92.4 \ kJ$
પુરોગામી પ્રક્રિયા ઉષ્માક્ષેપક $(\Delta H < 0)$ છે,જ્યારે પ્રતિગામી પ્રક્રિયા ઉષ્માશોષક $(\Delta H > 0)$ છે.
લી શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,જો સંતુલન પર રહેલી સિસ્ટમનું તાપમાન વધારવામાં આવે,તો સિસ્ટમ તે દિશામાં સ્થાનાંતરિત થશે જે ફેરફારને દૂર કરવા માટે ગરમીનું શોષણ કરે છે.
તેથી,તાપમાનમાં વધારો ઉષ્માશોષક (પ્રતિગામી) પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
પરિણામે,પ્રતિગામી પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન મળે છે,જેનાથી એમોનિયાની ઉપજમાં ઘટાડો થાય છે.

(B) પ્રક્રિયા $A_{(g)} + \frac{1}{2} B_{(g)} \rightleftharpoons C_{(g)} + \text{heat}$ છે.
આ પ્રક્રિયા ઉષ્માક્ષેપક છે.
લે-શાતેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયાઓ માટે નીચું તાપમાન પુરોગામી દિશાને અનુકૂળ બનાવે છે.
વાયુમય મોલની સંખ્યામાં ફેરફારની ગણતરી: $\Delta n_g = 1 - (1 + 0.5) = -0.5$.
અહીં $\Delta n_g < 0$ હોવાથી,પુરોગામી પ્રક્રિયામાં વાયુના અણુઓની સંખ્યા ઘટે છે.
તેથી,ઊંચું દબાણ પુરોગામી પ્રક્રિયા માટે અનુકૂળ છે.

(C) પ્રક્રિયા $2 A + B \longrightarrow C$ માટે,પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ છે:
દર $= -\frac{1}{2} \frac{d[A]}{dt} = -\frac{d[B]}{dt} = \frac{d[C]}{dt}$
આપેલ છે કે $C$ ના નિર્માણનો દર $\frac{d[C]}{dt} = 2.2 \times 10^{-3} \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$ છે.
$A$ અને $C$ માટેના પદોને સરખાવતા:
$-\frac{1}{2} \frac{d[A]}{dt} = \frac{d[C]}{dt}$
$-\frac{d[A]}{dt} = 2 \times \frac{d[C]}{dt}$
$-\frac{d[A]}{dt} = 2 \times (2.2 \times 10^{-3}) = 4.4 \times 10^{-3} \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.

(D) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{[X]_0}{[X]_t}$ છે.
અહીં $[X]_0 = 1.0 \text{ M}$,$[X]_t = 0.25 \text{ M}$,અને $t = 40 \text{ min}$ છે.
$k = \frac{2.303}{40} \log \frac{1.0}{0.25} = \frac{2.303}{40} \log 4$.
$\log 4 = 0.60$ લેતા,$k = \frac{2.303 \times 0.60}{40} = 0.034545 \text{ min}^{-1}$.
પ્રક્રિયાનો દર $\text{Rate} = k[X]$ છે.
જ્યારે $[X] = 0.1 \text{ M}$ હોય,ત્યારે $\text{Rate} = 0.034545 \times 0.1 = 0.0034545 \text{ mol L}^{-1} \text{ min}^{-1} \approx 3.45 \times 10^{-3} \text{ mol L}^{-1} \text{ min}^{-1}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $3.47 \times 10^{-3} \text{ mol L}^{-1} \text{ min}^{-1}$ છે.

(C) $Fe(OH)_3$ સોલ એ ધનભારિત સોલ છે. ઇલેક્ટ્રો-ઓસ્મોસિસમાં,વિદ્યુતક્ષેત્રની અસર હેઠળ પરિક્ષેપન માધ્યમની ગતિ જોવા મળે છે,જ્યારે સોલના કણોની ગતિ અટકાવવામાં આવે છે. સોલના કણો ધનભારિત હોવાથી,તેઓ સામાન્ય રીતે કેથોડ તરફ ગતિ કરે છે. તેથી,ઇલેક્ટ્રો-ઓસ્મોસિસમાં,પરિક્ષેપન માધ્યમ વિરુદ્ધ દિશામાં એટલે કે એનોડ તરફ ગતિ કરે છે.

(C) પ્રક્રિયા $2 \ N_2O_{5(g)} \longrightarrow 4 \ NO_{2(g)} + O_{2(g)}$ માટે,વેગનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$-\frac{1}{2} \frac{d[N_2O_5]}{dt} = \frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt} = \frac{d[O_2]}{dt}$
આપેલ છે કે $N_2O_5$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $-\frac{d[N_2O_5]}{dt} = 1.2 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે.
વેગના સમીકરણ પરથી,આપણને મળે છે:
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times \left(-\frac{d[N_2O_5]}{dt}\right)$
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times (1.2 \times 10^{-5}) = 2.4 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.

(C) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,પ્રક્રિયાનો વેગ એ વેગ અચળાંક $k$ જેટલો હોય છે.
$r = k = y \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
પ્રક્રિયા $2 NH_3(g) \rightarrow N_2(g) + 3 H_2(g)$ ના તત્વયોગમિતિ મુજબ,પ્રક્રિયાનો વેગ નીચે મુજબ છે:
$r = -\frac{1}{2} \frac{d[NH_3]}{dt} = \frac{d[N_2]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[H_2]}{dt}$.
તેથી,હાઇડ્રોજનના નિર્માણનો વેગ:
$\frac{d[H_2]}{dt} = 3 \times r = 3 \times (y \times 10^{-4}) = 3 y \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
પ્રક્રિયાની આણ્વિકતા એટલે પ્રાથમિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લેતી પ્રક્રિયક જાતિઓની (પરમાણુઓ,આયનો અથવા અણુઓ) સંખ્યા,જે રાસાયણિક પ્રક્રિયા કરવા માટે અથડામણ કરે છે.
તે એક સૈદ્ધાંતિક ખ્યાલ છે જે પ્રાથમિક તબક્કાના સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણને તપાસીને નક્કી કરવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,પ્રક્રિયાનો ક્રમ એ પ્રાયોગિક રીતે નક્કી કરવામાં આવતી રાશિ છે.

(B) રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $(k)$ એ એક લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે જે ફક્ત તાપમાન અને પ્રક્રિયકની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.
તે પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા અથવા પ્રક્રિયા દરમિયાન વીતેલા સમય પર આધારિત નથી.
તેથી,$t_2 = 20 \ min$ સમયે વેગ અચળાંક $t_1 = 10 \ min$ જેટલો જ રહેશે.
આમ,વેગ અચળાંક $10^{-2} \ min^{-1}$ છે.

(D) રેડિયોએક્ટિવ વિઘટન પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા છે.
વેગ અચળાંક $k$ માટેનું સૂત્ર: $k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a}{a-x}$.
આપેલ છે: $a = 10 \ g$,$a-x = 1 \ g$,અને $t = 2.303 \ \text{min}$.
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{2.303}{2.303} \log \frac{10}{1} = 1 \times \log(10) = 1 \ \text{min}^{-1}$.
અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{0.693}{k} = \frac{0.693}{1} = 0.693 \ \text{min}$.

(B) માટે,$t_{1/2} = 1 \ min$.
$4 \ min$ પછી,અર્ધ-આયુષ્યની સંખ્યા $n_A = \frac{4}{1} = 4$.
$A$ નો બાકી રહેલો અંશ $= (1/2)^4 = 1/16$.
$A$ નો વિઘટિત અંશ $= 1 - 1/16 = 15/16$.
$B$ માટે,$t_{1/2} = 2 \ min$.
$4 \ min$ પછી,અર્ધ-આયુષ્યની સંખ્યા $n_B = \frac{4}{2} = 2$.
$B$ નો બાકી રહેલો અંશ $= (1/2)^2 = 1/4$.
$B$ નો વિઘટિત અંશ $= 1 - 1/4 = 3/4$.
$A$ અને $B$ ના વિઘટિત વજનનો ગુણોત્તર $= \frac{15/16}{3/4} = \frac{15}{16} \times \frac{4}{3} = \frac{5}{4}$ અથવા $5:4$.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સમય $t = \frac{2.303}{k} \log_{10} \frac{a}{a-x}$ છે.
ધારો કે પ્રારંભિક સાંદ્રતા $a = 100$ છે.
$75 \%$ પૂર્ણતા માટે,$x = 75$,તેથી $a-x = 25$. આમ,$t_{75\%} = \frac{2.303}{k} \log \frac{100}{25} = \frac{2.303}{k} \log 4$.
$25 \%$ પૂર્ણતા માટે,$x = 25$,તેથી $a-x = 75$. આમ,$t_{25\%} = \frac{2.303}{k} \log \frac{100}{75} = \frac{2.303}{k} \log \frac{4}{3}$.
ગુણોત્તર $\frac{t_{75\%}}{t_{25\%}} = \frac{\log 4}{\log 4 - \log 3} = \frac{0.6020}{0.6020 - 0.4771} = \frac{0.6020}{0.1249} \approx 4.8$ થાય.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{2.303}{t} \log \frac{a}{(a-x)}$
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા:
$\frac{kt}{2.303} = \log a - \log (a-x)$
$\log (a-x) = -\frac{k}{2.303} t + \log a$
આ સમીકરણ સીધી રેખા $y = mx + c$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $y = \log (a-x)$,$x = t$,ઢાળ $m = -\frac{k}{2.303}$,અને આંતરછેદ $c = \log a$ છે.
તેથી,$\log (a-x)$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ ઋણ ઢાળ સાથેની સીધી રેખા આપે છે.

(A) $Sb$ (એન્ટિમની) એ આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકના $15$ મા સમૂહ અને $5$ મા આવર્તમાં આવેલ અર્ધધાતુ છે.
આપેલ ઝિગ-ઝેગ ગોઠવણીમાં,$x$ એ $Sb$ ની ડાબી બાજુના સમૂહ ($14$ મો સમૂહ) માં અને સમાન આવર્ત ($5$ મો આવર્ત) માં આવેલું છે. તેથી,$x$ એ $Ge$ (જર્મેનિયમ) છે.
$z$ એ $Sb$ ની જમણી બાજુના સમૂહ ($16$ મો સમૂહ) માં અને પછીના આવર્ત ($6$ મો આવર્ત) માં આવેલું છે. તેથી,$z$ એ $Te$ (ટેલુરિયમ) છે.

(A) પ્રક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. સાયક્લોપેન્ટેનોન $CH_3MgBr$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ત્યારબાદ $H_3O^+$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોલ (તૃતીયક આલ્કોહોલ) બનાવે છે.
$2$. $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોલની $Conc. H_2SO_4/\Delta$ સાથેની પ્રક્રિયાથી નિર્જલીકરણ થઈને $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટ-$1$-ઈન બને છે.
$3$. $H_2/Pt$ નો ઉપયોગ કરીને $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટ-$1$-ઈનનું હાઇડ્રોજનેશન કરવાથી દ્વિબંધનું રિડક્શન થઈને $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન બને છે.
આમ,અંતિમ નીપજ $P$ એ $1$-મિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન છે.

(B) આલ્કોહોલની એસિડિક પ્રબળતા પ્રોટોન $(H^+)$ મુક્ત થયા પછી બનતા સંયુગ્મી બેઇઝ (આલ્કોક્સાઇડ આયન) ની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે.
આલ્કાઇલ સમૂહો ઇલેક્ટ્રોન-દાતા ($+I$ અસર) હોય છે. જેમ $-OH$ સમૂહ ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાયેલા આલ્કાઇલ સમૂહોની સંખ્યા વધે છે,તેમ $+I$ અસરને કારણે ઓક્સિજન પરમાણુ પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધે છે,જે આલ્કોક્સાઇડ આયનને અસ્થિર બનાવે છે.
તેથી,આલ્કોક્સાઇડ આયનની સ્થિરતાનો ક્રમ: પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ > દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ > તૃતીયક $(3^{\circ})$ છે.
પરિણામે,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ પણ આ મુજબ છે: પ્રાથમિક $(I)$ > દ્વિતીયક $(II)$ > તૃતીયક $(III)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(I) > (II) > (III)$ છે.

(B) રિસોર્સિનોલ એ ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન વલયમાં $1$ અને $3$ સ્થાન પર જોડાયેલા હોય છે.
તેનું $IUPAC$ નામ બેન્ઝિન-$1, 3$-ડાયોલ છે.
વિકલ્પ $B$ આ બંધારણને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(D) શરૂઆતનો પદાર્થ $2-\text{સાયક્લોહેક્સાઇલ ઇથેનોલ}$ છે.
$(i)$ $CrO_3, H_2SO_4$ (જોન્સ પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયા પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે,જે $\text{સાયક્લોહેક્સાઇલ એસિટિક એસિડ}$ $(C_6H_{11}CH_2COOH)$ આપે છે.
(ii) $Cl_2/Red \ P$ સાથેની પ્રક્રિયા એ હેલ-વોલહાર્ડ-ઝેલિન્સ્કી $(HVZ)$ પ્રક્રિયા છે,જે કાર્બોક્સિલિક એસિડના $\alpha$-કાર્બનનું હેલોજનેશન કરે છે.
(iii) બનતી નીપજ $2-\text{ક્લોરો}-2-\text{સાયક્લોહેક્સાઇલ}$ એસિટિક એસિડ $(C_6H_{11}CHClCOOH)$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ આગળ વધે છે:
$1$. $(i) PCC$: પ્રાથમિક આલ્કોહોલનું આલ્ડિહાઇડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે $(Cyclopentylmethanol \rightarrow Cyclopentanecarbaldehyde)$.
$2$. $(ii) Tollen's reagent, NaOH$: આલ્ડિહાઇડનું કાર્બોક્સિલિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે $(Cyclopentanecarbaldehyde \rightarrow Cyclopentanecarboxylic acid)$.
$3$. $(iii) H^+$: પ્રોટોનેશન સ્ટેપ.
$4$. $(iv) Br_2, Red P$: આ Hell-Volhard-Zelinsky $(HVZ)$ પ્રક્રિયા છે,જે કાર્બોક્સિલિક એસિડનું આલ્ફા-હેલોજનેશન કરે છે $(Cyclopentanecarboxylic acid \rightarrow 1-Bromocyclopentanecarboxylic acid)$.
$5$. $(v) H_2O$: વર્કઅપ સ્ટેપ.
અંતિમ નીપજ $1-bromocyclopentanecarboxylic acid$ છે.

(A) $413 \ K$ તાપમાને ઇથેનોલની $H_2SO_4$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ઇથોક્સીઇથેન (ડાયઇથાઇલ ઇથર) બને છે.
આ પ્રક્રિયા આંતરઆણ્વીય નિર્જલીકરણ છે.
આ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિમાં ઇથેનોલના એક અણુનું પ્રોટોનેશન થાય છે,ત્યારબાદ ઇથેનોલનો બીજો અણુ પ્રોટોનેટેડ સ્પીસીઝ પર ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો કરે છે,જે $S_N2$ પથને અનુસરે છે.

(D) પ્રતિક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $1-$ફિનાઇલઇથેનોલ $HBr$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $1-$બ્રોમો$-1-$ફિનાઇલઇથેન બનાવે છે,જે ત્યારબાદ આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથે નિર્જલીકરણ પ્રક્રિયા દ્વારા સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ આપે છે.
$2$. સ્ટાયરીન હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન ($B_2H_6$ અને ત્યારબાદ $NaOH/H_2O_2$ નો ઉપયોગ કરીને) પ્રક્રિયા દ્વારા મુખ્ય એન્ટી-માર્કોવનીકોવ નીપજ તરીકે $2-$ફિનાઇલઇથેનોલ $(C_6H_5CH_2CH_2OH)$ આપે છે.
તેથી,મુખ્ય નીપજ '$B$' એ $2-$ફિનાઇલઇથેનોલ છે.

(B) જ્યારે ટર્શરી બ્યુટેનોલ ($3^{\circ}$ આલ્કોહોલ) ને $573 \ K$ તાપમાને ગરમ $Cu$ પરથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિલોપન પ્રક્રિયા દ્વારા આઇસોબ્યુટીન બને છે.
આ પ્રક્રિયામાં પાણીનો અણુ દૂર થતો હોવાથી,તેને ડીહાઈડ્રેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$1^{\circ}$ આલ્કોહોલ ડીહાઈડ્રોજનેશન દ્વારા આલ્ડિહાઈડ અને $2^{\circ}$ આલ્કોહોલ ડીહાઈડ્રોજનેશન દ્વારા કીટોન આપે છે.

(B) આ પ્રક્રિયા શ્રેણી $Kolbe-Schmitt$ પ્રક્રિયા છે.
$1$. ફિનોલ $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ બનાવે છે.
$2$. સોડિયમ ફિનોક્સાઈડ દબાણ હેઠળ $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એક મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવે છે,જેનું એસિડિકરણ $(H_3O^+)$ કરવાથી મુખ્ય નીપજ તરીકે સેલિસિલિક એસિડ મળે છે.
$3$. સોડિયમ આયન અને ફિનોક્સાઈડ તથા કાર્બોક્સિલેટ સમૂહના ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે સ્થાયી કિલેટેડ મધ્યવર્તી સંયોજન બનવાને કારણે ઓર્થો-વિસ્થાપન વધુ પસંદગી પામે છે.

(A) આલ્કાઈલ એરાઈલ ઈથરની $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયામાં $C-O$ બંધનું વિભાજન થાય છે.
આઈસોપ્રોપાઈલ ફિનાઈલ ઈથરના કિસ્સામાં,ઓક્સિજન પરમાણુ ફિનાઈલ ગ્રુપ અને આઈસોપ્રોપાઈલ ગ્રુપ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ઓક્સિજન અને આઈસોપ્રોપાઈલ ગ્રુપ વચ્ચેનો $C-O$ બંધ તૂટે છે કારણ કે પરિણામી આઈસોપ્રોપાઈલ કાર્બોકેટાયન (દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન) વધુ સ્થાયી હોય છે,જ્યારે ફિનાઈલ કાર્બોકેટાયન બનતું નથી કારણ કે એરાઈલ ગ્રુપમાં $C-O$ બંધ આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયા $S_N1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે,જેમાં ફિનોલ અને આઈસોપ્રોપાઈલ બ્રોમાઈડ નીપજ તરીકે મળે છે.

(D) આપેલ સબસ્ટ્રેટ એ મિથાઈલ કીટોન (સાયક્લોહેક્સ$-1-$એન$-1-$ઈલ મિથાઈલ કીટોન) છે,જેમાં $CH_3CO-$ ગ્રુપ હોય છે.
$NaOI$ (સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ) ની હાજરીમાં,તે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.
$CH_3$ ગ્રુપ આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે,અને અણુનો બાકીનો ભાગ કાર્બોક્સિલેટ ક્ષાર $(RCOO^-Na^+)$ માં ઓક્સિડાઈઝ થાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$Cyclohex-1-en-1-yl \ methyl \ ketone + 3NaOI$ $\rightarrow Cyclohex-1-ene-1-carboxylate \ sodium \ salt (P) + CHI_3 (Q) + 2NaOH$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $D$ એ $P$ અને $Q$ ને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(A) જે આલ્ડિહાઇડમાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોતો નથી,તે સાંદ્ર આલ્કલી સાથે ગરમ કરવાથી વિષમીકરણ (સ્વ-ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન) પ્રક્રિયા આપે છે. આ પ્રક્રિયાને કેનિઝારો પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,બેન્ઝાલ્ડિહાઇડ $(C_6H_5CHO)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે કોઈ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ નથી,તેથી તે કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપે છે.

(C) પ્રતિક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં આગળ વધે છે:
$1$. $2,2,5,5$-ટેટ્રામિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોનના કાર્બોનિલ સમૂહમાં ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(CH_3MgCl)$ નું ન્યુક્લિયોફિલિક ઉમેરણ,ત્યારબાદ એસિડ વર્કઅપ $(H_3O^+)$,$1,2,2,5,5$-પેન્ટામિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેનોલ આપે છે.
$2$. ત્યારબાદ $358 \ K$ તાપમાને $20\% \ H_3PO_4$ સાથેની પ્રક્રિયા તૃતીયક આલ્કોહોલનું એસિડ-ઉત્પ્રેરિત નિર્જલીકરણ કરે છે.
$3$. નિર્જલીકરણ કાર્બોકેટાયન બનવા દ્વારા થાય છે,ત્યારબાદ સૌથી સ્થિર આલ્કીન બનાવવા માટે પ્રોટોન દૂર થાય છે. આ કિસ્સામાં,દ્વિબંધ $C_1$ અને $C_2$ સ્થાન વચ્ચે બને છે જે $1,2,2,5,5$-પેન્ટામિથાઈલસાયક્લોપેન્ટેન આપે છે.

(A) બ્યુટેન$-1-$ઓલનું ઉત્કલનબિંદુ એમાઇન્સની તુલનામાં પ્રબળ આંતરઆણ્વીય $H$-બંધનને કારણે સૌથી વધુ હોય છે.
આપેલા એમાઇન્સમાં,ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ આ મુજબ છે: પ્રાથમિક એમાઇન $(B)$ $>$ દ્વિતીયક એમાઇન $(D)$ $>$ તૃતીયક એમાઇન $(C)$.
આનું કારણ એ છે કે આંતરઆણ્વીય $H$-બંધનનું પ્રમાણ પ્રાથમિકથી દ્વિતીયક એમાઇન તરફ ઘટતું જાય છે,અને તૃતીયક એમાઇનમાં નાઇટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા $H$ પરમાણુઓનો અભાવ હોવાથી તેમાં $H$-બંધન હોતું નથી.
તેથી,ઉત્કલનબિંદુનો સાચો ઉતરતો ક્રમ $A > B > D > C$ છે.

(C) સાપેક્ષ બેઝિક પ્રબળતાનો સાચો ક્રમ $NH_3 > N_2H_4 > NH_2OH$ છે.
$NH_3$ માં,નાઈટ્રોજન પરની અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ દાન કરવા માટે સંપૂર્ણપણે ઉપલબ્ધ છે,જે તેને સૌથી વધુ બેઝિક બનાવે છે.
$N_2H_4$ અને $NH_2OH$ એ $NH_3$ ના વ્યુત્પન્ન છે જેમાં એક $H$ પરમાણુને અનુક્રમે $-NH_2$ અને $-OH$ સમૂહ દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
$-OH$ સમૂહ ઓક્સિજન પરમાણુની ઊંચી વિદ્યુતઋણતાને કારણે અત્યંત ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક છે,જે નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરની ઈલેક્ટ્રોન ઘનતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરે છે.
$-NH_2$ સમૂહની $-I$ અસર $-OH$ સમૂહ કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,જેમ જેમ વિસ્થાપિત સમૂહની ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક પ્રકૃતિ વધે છે તેમ બેઝિક પ્રબળતા ઘટે છે,જેના પરિણામે $NH_3 > N_2H_4 > NH_2OH$ ક્રમ મળે છે.

(D) ગેબ્રિયલ થેલીમાઇડ સંશ્લેષણનો ઉપયોગ ખાસ કરીને પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એલિફેટિક એમાઈન્સની તૈયારી માટે થાય છે.
તેમાં પોટેશિયમ થેલીમાઇડની આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારબાદ આલ્કલાઇન જળવિભાજન થાય છે.
એરાઈલ હેલાઈડ્સ થેલીમાઇડ આયન સાથે ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા આપતા નથી,તેથી એરોમેટિક એમાઈન્સ (જેમ કે એનિલીન) આ પદ્ધતિ દ્વારા બનાવી શકાતા નથી.
આ પદ્ધતિ દ્વારા દ્વિતીયક અને તૃતીયક એમાઈન્સ પણ બનાવી શકાતા નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ એ પ્રાથમિક એલિફેટિક એમાઈન છે,જ્યારે એનિલીન એરોમેટિક છે,અને અન્ય દ્વિતીયક અથવા તૃતીયક એમાઈન્સ છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા એમાઈડનું એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઈનમાં રૂપાંતરણ છે. આને હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા માટે $NaOH$ અથવા $KOH$ જેવા પ્રબળ બેઝની હાજરીમાં $Br_2$ પ્રક્રિયક તરીકે વપરાય છે.

(B) પ્રતિક્રિયાનો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. એનિલિન $(C_6H_5NH_2)$ $273-278 \ K$ તાપમાને $NaNO_2/HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝિનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5N_2^+Cl^-)$ બનાવે છે.
$2$. બેન્ઝિનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $Cu_2Cl_2$ (સેન્ડમેયર પ્રતિક્રિયા) સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરોબેન્ઝિન $(C_6H_5Cl)$ બનાવે છે.
$3$. ક્લોરોબેન્ઝિન શુષ્ક ઈથરની હાજરીમાં $Na$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને (વુર્ટ્ઝ-ફિટિંગ પ્રતિક્રિયા) બાયફિનાઈલ $(C_6H_5-C_6H_5)$ બનાવે છે.

(D) આપેલ પ્રક્રિયા હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયામાં,એમાઈડ $(R-CONH_2)$ જલીય બેઝ (જેમ કે $NaOH$) ની હાજરીમાં બ્રોમીન $(Br_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને શરૂઆતના એમાઈડ કરતા એક કાર્બન ઓછો ધરાવતું પ્રાથમિક એમાઈન $(R-NH_2)$ બનાવે છે.
આપેલ પ્રક્રિયક,બેન્ઝાઈમાઈડ $(C_6H_5CONH_2)$ માં,કાર્બોનિલ કાર્બન કાર્બોનેટ તરીકે દૂર થાય છે અને ફિનાઈલ જૂથ સીધું નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \rightarrow C_6H_5NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
બનતી નીપજ એનિલીન $(C_6H_5NH_2)$ છે.

(D) કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ વનસ્પતિઓમાં સ્ટાર્ચના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત થાય છે.
પ્રાણીઓમાં,કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ ગ્લાયકોજનના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત થાય છે.
સ્ટાર્ચ અને ગ્લાયકોજન બંને ઉર્જાના સંગ્રહ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ચયાપચય દરમિયાન ઉર્જા મુક્ત કરવા માટે તેનું વિઘટન થાય છે.

(B) ગ્લુકોઝ Schiff ના પ્રક્રિયક સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી કારણ કે ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ મુક્ત હોતો નથી. તે હેમિયાસેટલના નિર્માણમાં સામેલ હોય છે.
ગ્લુકોઝ બે અલગ-અલગ સ્ફટિકમય એનોમેરિક સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે,$\alpha-D$-ગ્લુકોઝ અને $\beta-D$-ગ્લુકોઝ.
આમ,વિધાનો $I$ અને $II$ બંને સાચા છે.

(D) માલ્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા માલ્ટોઝનું જળવિભાજન કરવાથી $D$-ગ્લુકોઝના બે અણુઓ મળે છે.
$C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{\text{maltase}} 2C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ).

(A) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઈડ છે જે ગ્લુકોઝના એક અણુ અને ફ્રુક્ટોઝના એક અણુથી બનેલું છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
મંદ $HCl$ સાથે જળવિભાજન પર,ગ્લાયકોસિડિક બંધ તૂટીને ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનું સમાન મોલર મિશ્રણ આપે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \xrightarrow{H^+} C_6H_{12}O_6 \text{ગ્લુકોઝ}) + C_6H_{12}O_6 \text{ફ્રુક્ટોઝ})$.
તેથી,બનેલા ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનો ગુણોત્તર $1: 1$ છે.

(A) સેરીન એ $HOCH_2-CH(NH_2)-COOH$ રાસાયણિક બંધારણ ધરાવતું એમિનો એસિડ છે.
એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહ $(-COOH)$ સિવાય,તેની સાઇડ ચેઇનમાં હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ હાજર હોય છે.

(C) માનવ ઇન્સ્યુલિન એ પેપ્ટાઇડ હોર્મોન છે જે બે પોલીપેપ્ટાઇડ સાંકળો,સાંકળ $A$ અને સાંકળ $B$ થી બનેલું છે,જે ડાયસલ્ફાઇડ બોન્ડ દ્વારા જોડાયેલ છે.
સાંકળ $A$ માં $21$ એમિનો એસિડ અને સાંકળ $B$ માં $30$ એમિનો એસિડ હોય છે.
તેથી,ઇન્સ્યુલિનમાં એમિનો એસિડની કુલ સંખ્યા $21 + 30 = 51$ છે.

(A) એમિનો એસિડ પ્રકાશીય રીતે સક્રિય હોય છે જો તેમાં ઓછામાં ઓછો એક કાયરલ (અસમપ્રમાણ) કાર્બન પરમાણુ હોય.
ગ્લાયસીનનું બંધારણ $H_2N-CH_2-COOH$ છે.
ગ્લાયસીનમાં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ બે સમાન હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં કોઈ કાયરલ કેન્દ્ર નથી.
તેથી,ગ્લાયસીન એકમાત્ર કુદરતી એમિનો એસિડ છે જે પ્રકાશીય રીતે નિષ્ક્રિય છે.

(A) રાસાયણિક રીતે,પેપ્ટાઈડ લિંકેજ એ એક એમિનો એસિડના $-COOH$ ગ્રુપ અને બીજા એમિનો એસિડના $-NH_2$ ગ્રુપ વચ્ચે બનતો એમાઈડ બંધ છે.
આ સંઘનન પ્રક્રિયા દરમિયાન,કાર્બોક્સિલ ગ્રુપમાંથી હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ અને એમિનો ગ્રુપમાંથી હાઈડ્રોજન પરમાણુ $(-H)$ જોડાઈને પાણીનો અણુ $(H_2O)$ બનાવે છે,જે દૂર થાય છે.
આના પરિણામે પેપ્ટાઈડ બંધ $(-CO-NH-)$ બને છે.
તેથી,પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણ દરમિયાન દૂર થતો અણુ $H_2O$ છે.

(A) ગ્લાયસિલએલેનાઇન એ ગ્લાયસીન $(H_2NCH_2COOH)$ અને એલેનાઇન $(H_2NCH(CH_3)COOH)$ ના સંઘનનથી બનતું ડાયપેપ્ટાઇડ છે.
પેપ્ટાઇડ બંધના નિર્માણ દરમિયાન,ગ્લાયસીનના કાર્બોક્સિલ સમૂહ અને એલેનાઇનના એમિનો સમૂહ વચ્ચે પાણીનો એક અણુ દૂર થાય છે,જેના પરિણામે ગ્લાયસિલએલેનાઇન ડાયપેપ્ટાઇડ બને છે.

(B) $Keratin$ એ એક તંતુમય બંધારણીય પ્રોટીન છે જે પ્રાણીઓના બાહ્ય રક્ષણાત્મક સ્તરોમાં જોવા મળે છે,જેમ કે વાળ,ઊન,નખ અને ત્વચા.
$Silk$ (રેશમ) એ $Fibroin$ નામના અન્ય તંતુમય પ્રોટીનનું બનેલું છે.
$Muscles$ (સ્નાયુઓ) મુખ્યત્વે $Actin$ અને $Myosin$ જેવા સંકોચનશીલ પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
તેથી,$Keratin$ એ $Muscles$ અને $Silk$ માં ગેરહાજર હોય છે.

(C) પ્રોટીનના વિકૃતિકરણ દરમિયાન,તેમનું $1^{\circ}$ (પ્રાથમિક) બંધારણ અકબંધ રહે છે કારણ કે પેપ્ટાઈડ બંધ તૂટતા નથી.
જોકે,હાઈડ્રોજન બંધ અને અન્ય બિન-સહસંયોજક આંતરક્રિયાઓના વિક્ષેપને કારણે $2^{\circ}$ (દ્વિતીયક) અને $3^{\circ}$ (તૃતીયક) બંધારણો નાશ પામે છે.
પરિણામે,પ્રોટીન તેનો વિશિષ્ટ આકાર ગુમાવે છે અને તેની જૈવિક સક્રિયતા નાશ પામે છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં $RNA$ ના ત્રણ મુખ્ય પ્રકારો સામેલ છે: $m$-$RNA$,$t$-$RNA$ અને $r$-$RNA$.
તેથી,$d$-$RNA$ એ $RNA$ નો પ્રકાર નથી.

(B) $DNA$ માં હાજર શર્કરા $\beta-D-2-$ડીઓક્સિરાઇબોઝ છે.
જ્યારે $RNA$ માં હાજર શર્કરા $\beta-D-$રાઇબોઝ છે.

(D) ન્યુક્લીક એસિડ ($DNA$ અથવા $RNA$) ના સંપૂર્ણ જળવિભાજનથી ત્રણ ઘટકો મળે છે: નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઈબોઝ અથવા ડીઓક્સીરાઈબોઝ) અને ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$.

(A) ચાર્ગાફના નિયમ મુજબ,માત્ર ડબલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ માં જ એડેનાઇન $(A)$ નું પ્રમાણ થાઇમિન $(T)$ જેટલું હોય છે અને ગ્વાનિન $(G)$ નું પ્રમાણ સાયટોસિન $(C)$ જેટલું હોય છે.
$m$-$RNA$,$r$-$RNA$ અને સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ એ સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ અણુઓ છે.
તેથી,તેઓ ચાર્ગાફના નિયમનું પાલન કરતા નથી અને જળવિભાજન પર $A$ અને $T$ અથવા $G$ અને $C$ ની સમાન સંખ્યા આપતા નથી.
આમ,$(A)$,$(B)$ અને $(C)$ આ બેઝની સમાન સંખ્યા આપતા નથી.

(B) વિટામિન્સને તેમની પાણી અથવા ચરબીમાં દ્રાવ્યતાના આધારે બે જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ચરબીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: જે વિટામિન્સ ચરબી અને તેલમાં દ્રાવ્ય છે પરંતુ પાણીમાં અદ્રાવ્ય છે,તેમને આ જૂથમાં રાખવામાં આવે છે. આ વિટામિન્સ $A, D, E$ અને $K$ છે. તેઓ યકૃત અને એડિપોઝ (ચરબી સંગ્રહિત) પેશીસીઓમાં સંગ્રહિત થાય છે.
પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ: $B$-જૂથના વિટામિન્સ અને વિટામિન $C$ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે. પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન્સ ખોરાકમાં નિયમિતપણે લેવા જોઈએ કારણ કે તે સરળતાથી પેશાબ દ્વારા ઉત્સર્જિત થાય છે અને આપણા શરીરમાં સંગ્રહિત થઈ શકતા નથી (વિટામિન $B_{12}$ સિવાય).

(A) પર્નિસિયસ એનિમિયા વિટામિન $B_{12}$ ની ઉણપને કારણે થાય છે.
વિટામિન $B_{1}$ ની ઉણપથી બેરી-બેરી રોગ થાય છે.
વિટામિન $B_{6}$ ની ઉણપથી આંચકી (convulsions) આવે છે.
વિટામિન $B_{2}$ ની ઉણપથી કીલોસિસ (મોઢાના ખૂણા અને હોઠ પર તિરાડો પડવી),પાચનની સમસ્યાઓ અને ત્વચામાં બળતરા થાય છે.

(D) થાયમીન,જેને વિટામિન $B_1$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_{12}H_{17}N_4OS^+$ છે.
તે ઉર્જા ચયાપચય અને ચેતા કાર્યમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ મેથેનોઈક એસિડનો ઉપયોગ કાપડ ઉદ્યોગમાં $pH$ નિયંત્રક તરીકે થાય છે.
$(B)$ ઈથેનોઈક એસિડનો ઉપયોગ વિનેગર તરીકે થાય છે,જે એસિટિક એસિડનું $4-7 \%$ દ્રાવણ છે.
$(C)$ હેક્ઝેનડાયોઈક એસિડ (એડિપિક એસિડ) નાયલોન (પોલીમર) ના ઉત્પાદન માટેનો કાચો માલ છે.
$(D)$ સોડિયમ બેન્ઝોએટનો ઉપયોગ ખોરાકને બગડતો અટકાવવા માટે ખાદ્ય પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે.

(A) $1-$બ્રોમોપ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_2Br)$ ની ઇથેનોલિક $KCN$ સાથેની પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે. $CN^-$ એ ઉભયગુણધર્મી ન્યુક્લિયોફાઇલ છે. કાર્બન દ્વારા હુમલાને કારણે મુખ્ય નીપજ નાઇટ્રાઇલ $(CH_3CH_2CH_2CN)$ છે,જ્યારે નાઇટ્રોજન દ્વારા હુમલાને કારણે ગૌણ નીપજ આઇસોસાયનાઇડ $(CH_3CH_2CH_2NC)$ છે.
ગૌણ નીપજ $CH_3CH_2CH_2NC$ ના જળવિભાજનથી પ્રાથમિક એમાઇન અને ફોર્મિક એસિડ મળે છે:
$CH_3CH_2CH_2NC + 2H_2O \xrightarrow{H^+} CH_3CH_2CH_2NH_2 + HCOOH$
આમ,નીપજ $n-$પ્રોપાઇલ એમાઇન $(CH_3CH_2CH_2NH_2)$ છે.

(C) આપેલ કાર્બોક્સિલિક એસિડના સ્ત્રોતો નીચે મુજબ છે:
$A$. ફોર્મિક એસિડ $(HCOOH)$ લાલ કીડીઓમાં જોવા મળે છે.
$B$. એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ વિનેગરનો મુખ્ય ઘટક છે.
$C$. બ્યુટીરિક એસિડ $(CH_3CH_2CH_2COOH)$ રેન્સિડ માખણમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-II, C-I$ છે.

(B) કાર્બોક્સિલિક એસિડ સોડિયમ હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટ $(NaHCO_3)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્ષાર,પાણી અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે. આ પ્રક્રિયા કાર્બનિક સંયોજનોમાં કાર્બોક્સિલ $(-COOH)$ સમૂહની હાજરી ચકાસવા માટેની લાક્ષણિક કસોટી છે.
આ પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$RCOOH + NaHCO_3 \rightarrow RCOONa + H_2O + CO_2 \uparrow$
આમ,મુક્ત થતો વાયુ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ છે.

(D) જ્યારે એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડને એસિડિક જલીય દ્રાવણમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે હેક્ઝા-એક્વાએલ્યુમિનિયમ$(III)$ સંકીર્ણ આયન,$[Al(H_2O)_6]^{3+}$ બનાવે છે.
આ સંકીર્ણમાં,મધ્યસ્થ $Al^{3+}$ આયનનું ઇલેક્ટ્રોનિક બંધારણ $[Ne] 3s^0 3p^0 3d^0$ છે.
છ પાણીના અણુઓમાંથી છ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોને સમાવવા માટે,$Al^{3+}$ આયન $sp^3d^2$ સંકરણ અનુભવે છે,જેમાં એક $3s$,ત્રણ $3p$ અને બે $3d$ કક્ષકોનો ઉપયોગ થાય છે.
પ્રક્રિયા છે: $AlCl_3 + 6H_2O \longrightarrow [Al(H_2O)_6]^{3+} + 3Cl^-$.

(A) લી શેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા માટે,દ્રાવ્યીકરણને આ રીતે દર્શાવી શકાય: $\text{Solute} + \text{Solvent} + \text{Heat} \rightleftharpoons \text{Solution}$.
જ્યારે તાપમાન વધારવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન વધારાની ગરમીને શોષવા માટે આગળની દિશામાં ખસે છે,જેનાથી દ્રાવ્યની દ્રાવ્યતા વધે છે.
કારણનું વિધાન પણ સાચું છે કારણ કે સંતૃપ્ત દ્રાવણ એ ગતિશીલ સંતુલનની સ્થિતિ દર્શાવે છે જ્યાં દ્રાવ્યીકરણનો દર સ્ફટિકીકરણના દર જેટલો હોય છે.
તાપમાનના ફેરફારને કારણે સંતુલનમાં થતો ફેરફાર લી શેટલિયરના સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે,તેથી $(R)$ એ $(A)$ માટે સાચી સમજૂતી છે.

(C) પ્રક્રિયા માટે વેગનો નિયમ $\text{Rate} = k[A][B]^2$ છે.
આપેલ કિંમતો:
$k = 5.0 \times 10^{-6} \ mol^{-2} \ L^2 \ s^{-1}$
$[A] = 0.05 \ mol \ L^{-1} = 5 \times 10^{-2} \ mol \ L^{-1}$
$[B] = 0.1 \ mol \ L^{-1} = 1 \times 10^{-1} \ mol \ L^{-1}$
વેગ સમીકરણમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$\text{Rate} = (5.0 \times 10^{-6}) \times (0.05) \times (0.1)^2$
$\text{Rate} = 5.0 \times 10^{-6} \times 5 \times 10^{-2} \times 1 \times 10^{-2}$
$\text{Rate} = 25 \times 10^{-10} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
$\text{Rate} = 2.50 \times 10^{-9} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$

(C) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા $A \longrightarrow 3B$ માટે,વેગનું સમીકરણ $[A] = [A]_0 - kt$ છે.
કોષ્ટક મુજબ,$t = 15 \ s$ પર,$[A] = 0.05 \ mol \ L^{-1}$ અને $[A]_0 = 0.1 \ mol \ L^{-1}$ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $0.05 = 0.1 - k(15) \implies 15k = 0.05 \implies k = \frac{0.05}{15} = \frac{1}{300} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
હવે,$t = 20 \ s$ પર,$A$ ની સાંદ્રતા $[A] = [A]_0 - kt = 0.1 - (\frac{1}{300}) \times 20 = 0.1 - \frac{20}{300} = 0.1 - 0.0667 = 0.0333 \ mol \ L^{-1}$.
પ્રક્રિયા પામેલ $A$ નો જથ્થો $\Delta[A] = [A]_0 - [A] = 0.1 - 0.0333 = 0.0667 \ mol \ L^{-1}$ છે.
તત્વયોગમિતિ $A \longrightarrow 3B$ મુજબ,બનતી નીપજ $B$ ની સાંદ્રતા $3 \times \Delta[A] = 3 \times 0.0667 = 0.2001 \ mol \ L^{-1}$ છે.
નજીકના વિકલ્પને આધારે,આપણને $0.198 \ mol \ L^{-1}$ અથવા $1.98 \times 10^{-1} \ mol \ L^{-1}$ મળે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
આણ્વિકતા એ એક સૈદ્ધાંતિક ખ્યાલ છે જે પ્રાથમિક પ્રક્રિયામાં ભાગ લેતી પ્રક્રિયક જાતિઓની સંખ્યા (પરમાણુઓ,આયનો અથવા અણુઓ) તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે રાસાયણિક પ્રક્રિયા લાવવા માટે એકસાથે અથડાવું જોઈએ.
તે પ્રાથમિક તબક્કાના સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણને તપાસીને નક્કી કરવામાં આવે છે અને તેને પ્રાયોગિક રીતે નક્કી કરી શકાતું નથી,પ્રક્રિયાના ક્રમથી વિપરીત જે એક પ્રાયોગિક જથ્થો છે.

(C) શૂન્ય-ક્રમની પ્રક્રિયા $A \longrightarrow 3 B$ માટે,દરનો નિયમ $[A] = [A_0] - kt$ છે.
કોષ્ટક મુજબ,$t = 0$ સમયે,$[A_0] = 0.1 \ mol \ L^{-1}$.
$t = 15 \ s$ સમયે,$[A] = 0.05 \ mol \ L^{-1}$.
આ કિંમતો મૂકતા: $0.05 = 0.1 - k(15)$,જે $k = 0.05 / 15 = 1/300 \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ આપે છે.
$t = 20 \ s$ સમયે,બાકી રહેલ $A$ ની સાંદ્રતા $[A] = 0.1 - (1/300) \times 20 = 0.1 - 0.0667 = 0.0333 \ mol \ L^{-1}$ છે.
પ્રક્રિયા પામેલ $A$ નો જથ્થો $0.1 - 0.0333 = 0.0667 \ mol \ L^{-1}$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $A$ એ $3 \ mol$ $B$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$B$ ની સાંદ્રતા $= 3 \times 0.0667 = 0.2001 \ mol \ L^{-1} \approx 1.98 \times 10^{-1} \ mol \ L^{-1}$.

(C) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,પ્રક્રિયાનો વેગ $r$ એ વેગ અચળાંક $k$ જેટલો હોય છે.
આપેલ છે કે $r = k = y \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
તત્વયોગમિતિય સમીકરણ $2 NH_{3(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 3 H_{2(g)}$ છે.
પ્રક્રિયાનો વેગ $r = -\frac{1}{2} \frac{d[NH_3]}{dt} = \frac{d[N_2]}{dt} = \frac{1}{3} \frac{d[H_2]}{dt}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
તેથી,હાઇડ્રોજનના નિર્માણનો દર $\frac{d[H_2]}{dt} = 3 \times r$ થાય.
$r$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $\frac{d[H_2]}{dt} = 3 \times (y \times 10^{-4}) = 3y \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ મળે છે.

(C) પ્રક્રિયા $2N_2O_{5(g)} \longrightarrow 4NO_{2(g)} + O_{2(g)}$ માટે,વેગનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$-\frac{1}{2} \frac{d[N_2O_5]}{dt} = \frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt} = \frac{d[O_2]}{dt}$
આપેલ છે કે $N_2O_5$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $-\frac{d[N_2O_5]}{dt} = 1.2 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે.
વેગના સમીકરણ પરથી:
$\frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt} = \frac{1}{2} \left( -\frac{d[N_2O_5]}{dt} \right)$
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times \left( -\frac{d[N_2O_5]}{dt} \right)$
$\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times (1.2 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}) = 2.4 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.