Gujarati

Adjoint and inverse of matrices Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 3 and 4 .Determinants and Matrices · Adjoint and inverse of matrices

467+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 467 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 1 & 1\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ -1 & 2\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & 1 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}2 & -1 \\ -1 & 1\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ 1 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 1 & 1\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2)(1) - (1)(1) = 2 - 1 = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો $a=2, b=1, c=1, d=1$ મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ -1 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & -1 \\ -1 & 2\end{array}\right]$.
152
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}1 & 3 \\ 2 & 7\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ -2 & 1\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 & 7\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}7 & 3 \\ 2 & 1\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}-7 & 3 \\ 2 & -1\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}1 & 3 \\ 2 & 7\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (1 \times 7) - (3 \times 2) = 7 - 6 = 1$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{ad-bc} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
કિંમતો $a=1, b=3, c=2, d=7$ મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ -2 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ -2 & 1\end{array}\right]$.
153
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 3 \\ 5 & 7\end{array}\right]$ નું અસ્તિત્વ હોય,તો તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}-7 & 3 \\ 5 & -2\end{array}\right]$
B
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ -5 & 2\end{array}\right]$
C
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}-7 & -3 \\ -5 & -2\end{array}\right]$
D
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}7 & 3 \\ 5 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 3 \\ 5 & 7\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2 \times 7) - (3 \times 5) = 14 - 15 = -1$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{-1} \left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ -5 & 2\end{array}\right]$
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}-7 & 3 \\ 5 & -2\end{array}\right]$.
154
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 7 & 4\end{array}\right]$ નું અસ્તિત્વ હોય,તો તેનો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો.
A
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}4 & -1 \\ -7 & 2\end{array}\right]$
B
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}2 & -1 \\ -7 & 4\end{array}\right]$
C
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}4 & 7 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
D
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ -4 & 7\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 7 & 4\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2 \times 4) - (1 \times 7) = 8 - 7 = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}4 & -1 \\ -7 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}4 & -1 \\ -7 & 2\end{array}\right]$.
155
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 5 \\ 1 & 3\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}3 & -5 \\ -1 & 2\end{array}\right]$
B
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}2 & -5 \\ -1 & 3\end{array}\right]$
C
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}3 & 5 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
D
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}-3 & 5 \\ 1 & -2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 5 \\ 1 & 3\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2 \times 3) - (5 \times 1) = 6 - 5 = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર:
$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$.
અહીં $a=2, b=5, c=1, d=3$ અને $|A|=1$ કિંમતો મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}3 & -5 \\ -1 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}3 & -5 \\ -1 & 2\end{array}\right]$.
156
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}3 & 1 \\ 5 & 2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}2 & -1 \\ -5 & 3\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}3 & -1 \\ -5 & 2\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 5 & 3\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\text{અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી}$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}3 & 1 \\ 5 & 2\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (3 \times 2) - (1 \times 5) = 6 - 5 = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
આ સૂત્રને શ્રેણિક $A$ પર લાગુ પાડતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}2 & -1 \\ -5 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}2 & -1 \\ -5 & 3\end{array}\right]$.
157
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ll}4 & 5 \\ 3 & 4\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}4 & -5 \\ -3 & 4\end{array}\right]$
B
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}4 & 5 \\ 3 & 4\end{array}\right]$
C
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}-4 & 5 \\ 3 & -4\end{array}\right]$
D
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}4 & 5 \\ 3 & 4\end{array}\right]$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = (4 \times 4) - (5 \times 3) = 16 - 15 = 1$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}4 & -5 \\ -3 & 4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}4 & -5 \\ -3 & 4\end{array}\right]$.
158
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}3 & 10 \\ 2 & 7\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}7 & -10 \\ -2 & 3\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}7 & 10 \\ 2 & 3\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}-7 & 10 \\ 2 & -3\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}3 & -10 \\ -2 & 7\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}3 & 10 \\ 2 & 7\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (3 \times 7) - (10 \times 2) = 21 - 20 = 1$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}7 & -10 \\ -2 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}7 & -10 \\ -2 & 3\end{array}\right]$.
159
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}3 & -1 \\ -4 & 2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & 1/2 \\ 2 & 3/2\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1 & 1 \\ 2 & 3\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 4 & 3\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\left[\begin{array}{cc}1/2 & 1 \\ 3/2 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}3 & -1 \\ -4 & 2\end{array}\right]$.
પ્રથમ,$A$ નો નિશ્ચાયક શોધો:
$|A| = (3)(2) - (-1)(-4) = 6 - 4 = 2$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,$A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{ad-bc} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$A^{-1} = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 4 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 1/2 \\ 2 & 3/2\end{array}\right]$.
160
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}2 & -6 \\ 1 & -2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rr}-1 & 3 \\ -\frac{1}{2} & 1\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rr}1 & -3 \\ \frac{1}{2} & -1\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rr}2 & -6 \\ 1 & -2\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\text{અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી}$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & -6 \\ 1 & -2\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ:
$|A| = (2)(-2) - (-6)(1) = -4 + 6 = 2$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{rr}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
અહીં $a=2, b=-6, c=1, d=-2$ છે.
$A^{-1} = \frac{1}{2} \left[\begin{array}{rr}-2 & 6 \\ -1 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}-1 & 3 \\ -\frac{1}{2} & 1\end{array}\right]$.
161
EasyMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}6 & -3 \\ -2 & 1\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$\frac{1}{6}\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 2 & 6\end{array}\right]$
B
$\frac{1}{6}\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 & 6\end{array}\right]$
C
અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી
D
$\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 2 & 6\end{array}\right]$

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}6 & -3 \\ -2 & 1\end{array}\right]$.
સૌ પ્રથમ,શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક $|A|$ શોધો.
$|A| = (6 \times 1) - (-3 \times -2) = 6 - 6 = 0$.
અહીં શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (singular) શ્રેણિક છે.
તેથી,શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
162
MediumMCQ
શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ -1 & 2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો,જો તેનું અસ્તિત્વ હોય તો.
A
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
B
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right]$
C
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}2 & 1 \\ 3 & 2\end{array}\right]$
D
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}2 & 2 \\ 1 & 3\end{array}\right]$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{cc}2 & -3 \\ -1 & 2\end{array}\right]$ છે.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A| = (2)(2) - (-3)(-1) = 4 - 3 = 1$ ની ગણતરી કરો.
કારણ કે $|A| \neq 0$,તેથી વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ છે.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $\left[\begin{array}{cc}a & b \\ c & d\end{array}\right]$ ના વ્યસ્ત માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{ad-bc} \left[\begin{array}{cc}d & -b \\ -c & a\end{array}\right]$ છે.
આ સૂત્રને શ્રેણિક $A$ પર લાગુ કરતા:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}2 & 3 \\ 1 & 2\end{array}\right]$.
163
MediumMCQ
જો શ્રેણિક $\left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 4 & 2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.
A
$\left[\begin{array}{ll}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{ll}0 & 1 \\ 1 & 0\end{array}\right]$
C
અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી
D
$\left[\begin{array}{ll}2 & 4 \\ 1 & 2\end{array}\right]$

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ll}2 & 1 \\ 4 & 2\end{array}\right]$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ,જેને $|A|$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
$|A| = (2 \times 2) - (1 \times 4) = 4 - 4 = 0$.
અહીં શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક $0$ હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (singular) શ્રેણિક છે.
તેથી,શ્રેણિક $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો નથી.
164
Medium
જો શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{rrr}2 & -3 & 3 \\ 2 & 2 & 3 \\ 3 & -2 & 2\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય,તો તે શોધો.

Solution

ધારો કે $A = \left[\begin{array}{rrr}2 & -3 & 3 \\ 2 & 2 & 3 \\ 3 & -2 & 2\end{array}\right]$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક $(|A|)$ શોધીએ:
$|A| = 2(4 - (-6)) - (-3)(4 - 9) + 3(-4 - 6)$
$|A| = 2(10) + 3(-5) + 3(-10)$
$|A| = 20 - 15 - 30 = -25$.
અહીં $|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
હવે,આપણે સહઅવયવ શ્રેણિક $C_{ij}$ શોધીએ:
$C_{11} = 10, C_{12} = 5, C_{13} = -10$
$C_{21} = 0, C_{22} = -5, C_{23} = -5$
$C_{31} = -15, C_{32} = 0, C_{33} = 10$
એડજોઈન્ટ શ્રેણિક $adj(A)$ એ સહઅવયવ શ્રેણિકનો પરિવર્તિત શ્રેણિક છે:
$adj(A) = \left[\begin{array}{rrr}10 & 0 & -15 \\ 5 & -5 & 0 \\ -10 & -5 & 10\end{array}\right]$
અંતે,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} adj(A) = \frac{1}{-25} \left[\begin{array}{rrr}10 & 0 & -15 \\ 5 & -5 & 0 \\ -10 & -5 & 10\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rrr}-2/5 & 0 & 3/5 \\ -1/5 & 1/5 & 0 \\ 2/5 & 1/5 & -2/5\end{array}\right]$.
165
MediumMCQ
જો શ્રેણિકનું વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવતું હોય,તો તે શોધો: $\left[\begin{array}{ccc}1 & 3 & -2 \\ -3 & 0 & -5 \\ 2 & 5 & 0\end{array}\right]$
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rrr}1 & -\frac{2}{5} & -\frac{3}{5} \\ -\frac{2}{5} & \frac{4}{25} & \frac{11}{25} \\ -\frac{3}{5} & \frac{1}{25} & \frac{9}{25}\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rrr}1 & 2 & 3 \\ 4 & 5 & 6 \\ 7 & 8 & 9\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{rrr}0 & 1 & 2 \\ 3 & 4 & 5 \\ 6 & 7 & 8\end{array}\right]$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(A) ધારો કે $A=\left[\begin{array}{ccc}1 & 3 & -2 \\ -3 & 0 & -5 \\ 2 & 5 & 0\end{array}\right]$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = 1(0 - (-25)) - 3(0 - (-10)) - 2(-15 - 0)$
$|A| = 1(25) - 3(10) - 2(-15) = 25 - 30 + 30 = 25$.
$|A| \neq 0$ હોવાથી,વ્યસ્ત અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
સૂત્ર $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરીને:
સહ-અવયવો $C_{ij}$ નો શ્રેણિક શોધો:
$C_{11} = 25, C_{12} = -10, C_{13} = -15$
$C_{21} = -10, C_{22} = 4, C_{23} = 1$
$C_{31} = -15, C_{32} = 11, C_{33} = 9$
$\text{adj}(A) = \left[\begin{array}{ccc}25 & -10 & -15 \\ -10 & 4 & 11 \\ -15 & 1 & 9\end{array}\right]^T = \left[\begin{array}{ccc}25 & -10 & -15 \\ -10 & 4 & 1 \\ -15 & 11 & 9\end{array}\right]$
$A^{-1} = \frac{1}{25} \left[\begin{array}{ccc}25 & -10 & -15 \\ -10 & 4 & 11 \\ -15 & 1 & 9\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & -\frac{2}{5} & -\frac{3}{5} \\ -\frac{2}{5} & \frac{4}{25} & \frac{11}{25} \\ -\frac{3}{5} & \frac{1}{25} & \frac{9}{25}\end{array}\right]$.
166
MediumMCQ
શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો,જો તે અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય: $\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]$
A
$A^{-1}=\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$
B
$A^{-1}=\left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$
C
$A^{-1}=\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -5 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$
D
$A^{-1}=\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & 5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A=\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A=IA$.
$\therefore \left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$.
$R_{1} \rightarrow \frac{1}{2} R_{1}$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$.
$R_{2} \rightarrow R_{2}-5 R_{1}$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$.
$R_{3} \rightarrow R_{3}-R_{2}$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 0 & \frac{1}{2}\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ \frac{5}{2} & -1 & 1\end{array}\right] A$.
$R_{3} \rightarrow 2 R_{3}$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right] A$.
$R_{1} \rightarrow R_{1}+\frac{1}{2} R_{3}$ અને $R_{2} \rightarrow R_{2}-\frac{5}{2} R_{3}$ લાગુ પાડતા,આપણને મળે:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right]=\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right] A$.
$\therefore A^{-1}=\left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$.
167
EasyMCQ
શ્રેણિકો $A$ અને $B$ એકબીજાના વ્યસ્ત શ્રેણિક ત્યારે જ થાય જો
A
$A B = B A = I$
B
$A B = 0, B A = I$
C
$A B = B A = 0$
D
$A B = B A$

Solution

(A) વ્યાખ્યા મુજબ,જો $A$ અને $B$ સમાન કક્ષા $n$ ના ચોરસ શ્રેણિકો હોય અને તેમનો ગુણાકાર એકમ શ્રેણિક $I$ મળે,તો $B$ એ $A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક છે અને $A$ એ $B$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક છે.
આ સંબંધને $A B = B A = I$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,શ્રેણિકો $A$ અને $B$ એકબીજાના વ્યસ્ત ત્યારે જ થાય જો $A B = B A = I$ હોય.
168
EasyMCQ
પ્રાથમિક રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો,જો તે અસ્તિત્વમાં હોય તો: $\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & -1\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & \frac{2}{5} \\ \frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}-\frac{1}{5} & \frac{2}{5} \\ \frac{2}{5} & \frac{1}{5}\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & -\frac{2}{5} \\ -\frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & -1\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & -1\end{array}\right]$.
આપણે $A = IA$ લખીએ,જ્યાં $I = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$.
$\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 2 & -1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] A$.
$R_2 \to R_2 - 2R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 0 & -5\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ -2 & 1\end{array}\right] A$.
$R_2 \to -\frac{1}{5} R_2$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ \frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right] A$.
$R_1 \to R_1 - 2R_2$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 - 2(\frac{2}{5}) & 0 - 2(-\frac{1}{5}) \\ \frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right] A$.
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & \frac{2}{5} \\ \frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right] A$.
આમ,$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}\frac{1}{5} & \frac{2}{5} \\ \frac{2}{5} & -\frac{1}{5}\end{array}\right]$.
169
EasyMCQ
પ્રાથમિક રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો,જો તે અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય તો: $\left[\begin{array}{cc}7 & 4 \\ 1 & -2\end{array}\right]$
A
$\frac{1}{18}\left[\begin{array}{cc}2 & 4 \\ 1 & -7\end{array}\right]$
B
$\frac{1}{18}\left[\begin{array}{cc}1 & 2 \\ 0.5 & -3.5\end{array}\right]$
C
$\frac{1}{18}\left[\begin{array}{cc}2 & 4 \\ 1 & 7\end{array}\right]$
D
$\frac{1}{18}\left[\begin{array}{cc}-2 & 4 \\ 1 & 7\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}7 & 4 \\ 1 & -2\end{array}\right]$.
પ્રાથમિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને વ્યસ્ત શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ,જ્યાં $I = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$.
$\left[\begin{array}{cc}7 & 4 \\ 1 & -2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] A$.
$R_1 \leftrightarrow R_2$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 7 & 4\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}0 & 1 \\ 1 & 0\end{array}\right] A$.
$R_2 \to R_2 - 7R_1$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 0 & 18\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}0 & 1 \\ 1 & -7\end{array}\right] A$.
$R_2 \to \frac{1}{18}R_2$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & -2 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}0 & 1 \\ \frac{1}{18} & -\frac{7}{18}\end{array}\right] A$.
$R_1 \to R_1 + 2R_2$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}\frac{2}{18} & \frac{4}{18} \\ \frac{1}{18} & -\frac{7}{18}\end{array}\right] A$.
આમ,$A^{-1} = \frac{1}{18}\left[\begin{array}{cc}2 & 4 \\ 1 & -7\end{array}\right]$.
170
MediumMCQ
પ્રાથમિક રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો,જો તે અસ્તિત્વ ધરાવતો હોય તો: $\begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 2 & 3 \\ 1 & 1 & 2 \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} -1/4 & 3/4 & -1 \\ 3/4 & -1/4 & 0 \\ -1/4 & -1/4 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1/4 & 3/4 & -1 \\ 3/4 & 1/4 & 0 \\ 1/4 & 1/4 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} -1/4 & -3/4 & 1 \\ -3/4 & 1/4 & 0 \\ 1/4 & 1/4 & -1 \end{bmatrix}$
D
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(A) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 2 & 3 \\ 1 & 1 & 2 \end{bmatrix}$. આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 3 & 2 & 3 \\ 1 & 1 & 2 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_2 \to R_2 - 3R_1$ અને $R_3 \to R_3 - R_1$ લાગુ પાડતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 0 & -4 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ -3 & 1 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_2 \to R_2 / (-4)$ લાગુ પાડતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 2 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & -1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 3/4 & -1/4 & 0 \\ -1 & 0 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_1 \to R_1 - 2R_2$ અને $R_3 \to R_3 + R_2$ લાગુ પાડતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 1 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/2 & 1/2 & 0 \\ 3/4 & -1/4 & 0 \\ -1/4 & -1/4 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_1 \to R_1 - R_3$ લાગુ પાડતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1/4 & 3/4 & -1 \\ 3/4 & -1/4 & 0 \\ -1/4 & -1/4 & 1 \end{bmatrix} A$
આમ,$A^{-1} = \begin{bmatrix} -1/4 & 3/4 & -1 \\ 3/4 & -1/4 & 0 \\ -1/4 & -1/4 & 1 \end{bmatrix}$.
171
EasyMCQ
પ્રાથમિક રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો,જો તેનું અસ્તિત્વ હોય તો: $A = \begin{bmatrix} -1 & 2 \\ -3 & 5 \end{bmatrix}$
A
$\begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} -5 & 2 \\ -3 & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 3 & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} -5 & -2 \\ -3 & -1 \end{bmatrix}$

Solution

(A) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} -1 & 2 \\ -3 & 5 \end{bmatrix}$. આપણે $A = IA$ લખીએ,જ્યાં $I = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$\begin{bmatrix} -1 & 2 \\ -3 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_1 \to -R_1$ લાગુ કરતા:
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ -3 & 5 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_2 \to R_2 + 3R_1$ લાગુ કરતા:
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & -1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ -3 & 1 \end{bmatrix} A$
$R_2 \to -R_2$ લાગુ કરતા:
$\begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} -1 & 0 \\ 3 & -1 \end{bmatrix} A$
$R_1 \to R_1 + 2R_2$ લાગુ કરતા:
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 3 & -1 \end{bmatrix} A$
આમ,$A^{-1} = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ 3 & -1 \end{bmatrix}$.
172
Medium
પ્રાથમિક રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને,નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો,જો તે અસ્તિત્વમાં હોય તો: $A = \left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1 \end{array}\right]$

Solution

(N/A) પ્રાથમિક હાર પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરીને વ્યસ્ત શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે: $\left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 2 \\ 1 & 2 & 3 \\ 3 & 1 & 1 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{array}\right] A$.
$R_1 \leftrightarrow R_2$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 \\ 3 & 1 & 1 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{array}\right] A$.
$R_3 \to R_3 - 3R_1$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & -5 & -8 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & -3 & 1 \end{array}\right] A$.
$R_3 \to R_3 + 5R_2$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 2 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ 5 & -3 & 1 \end{array}\right] A$.
$R_3 \to \frac{1}{2}R_3$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 2 & 3 \\ 0 & 1 & 2 \\ 0 & 0 & 1 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} 0 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 0 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] A$.
$R_2 \to R_2 - 2R_3$ અને $R_1 \to R_1 - 3R_3$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 2 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} -\frac{15}{2} & \frac{11}{2} & -\frac{3}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] A$.
$R_1 \to R_1 - 2R_2$ લાગુ પાડતા: $\left[\begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc} \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right] A$.
આમ,$A^{-1} = \left[\begin{array}{ccc} \frac{1}{2} & -\frac{1}{2} & \frac{1}{2} \\ -4 & 3 & -1 \\ \frac{5}{2} & -\frac{3}{2} & \frac{1}{2} \end{array}\right]$.
173
Easy
નીચે આપેલા શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક,પ્રાથમિક હાર પ્રક્રિયાઓ દ્વારા (જો શક્ય હોય તો) શોધો: $\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ -5 & 7\end{array}\right]$

Solution

(D) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ -5 & 7\end{array}\right]$.
પ્રાથમિક હાર પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરીને વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ સંબંધનો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ -5 & 7\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_2 \rightarrow R_2 + 5R_1$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 0 & 22\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 5 & 1\end{array}\right] A$
$R_2 \rightarrow \frac{1}{22} R_2$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ \frac{5}{22} & \frac{1}{22}\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 - 3R_2$ પ્રક્રિયા લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 - 3(\frac{5}{22}) & 0 - 3(\frac{1}{22}) \\ \frac{5}{22} & \frac{1}{22}\end{array}\right] A$
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}\frac{7}{22} & -\frac{3}{22} \\ \frac{5}{22} & \frac{1}{22}\end{array}\right] A$
આમ,$A^{-1} = \frac{1}{22} \left[\begin{array}{cc}7 & -3 \\ 5 & 1\end{array}\right]$.
174
MediumMCQ
નીચે આપેલા શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક,પ્રાથમિક હાર પ્રક્રિયાઓ દ્વારા (જો શક્ય હોય તો) શોધો: $\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 & 6\end{array}\right]$
A
$\left[\begin{array}{cc}1 & 3 \\ 2 & 6\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}6 & 3 \\ 2 & 1\end{array}\right]$
C
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી
D
$\left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right]$

Solution

(C) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 & 6\end{array}\right]$.
પ્રાથમિક હાર પ્રક્રિયાઓનો ઉપયોગ કરીને વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
$\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 & 6\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 & 1\end{array}\right] A$
હાર પ્રક્રિયા $R_2 \rightarrow R_2 + 2R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ -2 + 2(1) & 6 + 2(-3)\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 0 + 2(1) & 1 + 2(0)\end{array}\right] A$
$\left[\begin{array}{cc}1 & -3 \\ 0 & 0\end{array}\right] = \left[\begin{array}{cc}1 & 0 \\ 2 & 1\end{array}\right] A$
ડાબી બાજુના શ્રેણિકની બીજી હારના તમામ ઘટકો શૂન્ય હોવાથી,શ્રેણિક $A$ એ અસામાન્ય (non-invertible) છે.
તેથી,$A^{-1}$ નું અસ્તિત્વ નથી.
175
Medium
જો શક્ય હોય તો,પ્રાથમિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો:
$\left[\begin{array}{ccc}2 & -1 & 3 \\ -5 & 3 & 1 \\ -3 & 2 & 3\end{array}\right]$

Solution

(A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}2 & -1 & 3 \\ -5 & 3 & 1 \\ -3 & 2 & 3\end{array}\right]$. પ્રાથમિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને $A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ.
$\left[\begin{array}{ccc}2 & -1 & 3 \\ -5 & 3 & 1 \\ -3 & 2 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_2 \rightarrow R_2 + 2R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 + R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{ccc}2 & -1 & 3 \\ -1 & 1 & 7 \\ -1 & 1 & 6\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ 1 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_3 \rightarrow R_3 - R_2$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{ccc}2 & -1 & 3 \\ -1 & 1 & 7 \\ 0 & 0 & -1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ -1 & -1 & 1\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 + R_2$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 10 \\ -1 & 1 & 7 \\ 0 & 0 & -1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}3 & 1 & 0 \\ 2 & 1 & 0 \\ -1 & -1 & 1\end{array}\right] A$
$R_2 \rightarrow R_2 + R_1$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 10 \\ 0 & 1 & 17 \\ 0 & 0 & -1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}3 & 1 & 0 \\ 5 & 2 & 0 \\ -1 & -1 & 1\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 + 10R_3$,$R_2 \rightarrow R_2 + 17R_3$,અને $R_3 \rightarrow -R_3$ લાગુ પાડતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}-7 & -9 & 10 \\ -12 & -15 & 17 \\ 1 & 1 & -1\end{array}\right] A$
આમ,$A^{-1} = \left[\begin{array}{ccc}-7 & -9 & 10 \\ -12 & -15 & 17 \\ 1 & 1 & -1\end{array}\right]$.
176
Medium
જો શક્ય હોય તો,પ્રાથમિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શ્રેણિક શોધો: $\left[\begin{array}{ccc}2 & 3 & -3 \\ -1 & -2 & 2 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right]$

Solution

(A) શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{ccc}2 & 3 & -3 \\ -1 & -2 & 2 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક પ્રાથમિક હાર રૂપાંતરણો દ્વારા શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ લખીએ છીએ:
$\left[\begin{array}{ccc}2 & 3 & -3 \\ -1 & -2 & 2 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 + 2R_2$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}0 & -1 & 1 \\ -1 & -2 & 2 \\ 1 & 1 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 2 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 + R_2$ અને $R_3 \rightarrow R_3 + R_2$ પ્રક્રિયા કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}-1 & -3 & 3 \\ -1 & -2 & 2 \\ 0 & -1 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 3 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 1\end{array}\right] A$
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરી શકીએ છીએ:
$|A| = 2(-2 - 2) - 3(-1 - 2) - 3(-1 + 2) = 2(-4) - 3(-3) - 3(1) = -8 + 9 - 3 = -2$.
કારણ કે $|A| \neq 0$,વ્યસ્ત શ્રેણિક અસ્તિત્વ ધરાવે છે. શ્રેણિકના વ્યસ્તની કિંમત $A^{-1} = \left[\begin{array}{ccc}4 & 6 & 0 \\ -3 & -5 & -1 \\ -1 & -1 & 1\end{array}\right]$ મળે છે.
177
Medium
જો શક્ય હોય તો,પ્રારંભિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને નીચેના શ્રેણિકનો વ્યસ્ત શોધો:
$\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]$

Solution

(N/A) ધારો કે $A = \left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right]$. પ્રારંભિક હાર રૂપાંતરણોનો ઉપયોગ કરીને $A^{-1}$ શોધવા માટે,આપણે $A = IA$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$\left[\begin{array}{ccc}2 & 0 & -1 \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow \frac{1}{2}R_1$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 5 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_2 \rightarrow R_2 - 5R_1$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 1 & 3\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] A$
$R_3 \rightarrow R_3 - R_2$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 0 & \frac{1}{2}\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ \frac{5}{2} & -1 & 1\end{array}\right] A$
$R_3 \rightarrow 2R_3$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & -\frac{1}{2} \\ 0 & 1 & \frac{5}{2} \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}\frac{1}{2} & 0 & 0 \\ -\frac{5}{2} & 1 & 0 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right] A$
$R_1 \rightarrow R_1 + \frac{1}{2}R_3$ અને $R_2 \rightarrow R_2 - \frac{5}{2}R_3$ લાગુ કરતા:
$\left[\begin{array}{ccc}1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right] A$
આમ,$A^{-1} = \left[\begin{array}{ccc}3 & -1 & 1 \\ -15 & 6 & -5 \\ 5 & -2 & 2\end{array}\right]$.
178
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $\operatorname{adj} A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 0 & 2 \\ 1 & -2 & -1 \end{bmatrix}$ અને $B = \operatorname{adj}(\operatorname{adj} A)$ છે. જો $|A| = \lambda$ અને $|(B^{-1})^T| = \mu$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(|\lambda|, \mu)$ બરાબર છે:
A
$(9, 1/9)$
B
$(9, 1/81)$
C
$(3, 1/81)$
D
$(3, 81)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $C = \operatorname{adj} A = \begin{bmatrix} 2 & -1 & 1 \\ -1 & 0 & 2 \\ 1 & -2 & -1 \end{bmatrix}$.
નિશ્ચાયક $|C| = |\operatorname{adj} A| = 2(0 - (-4)) - (-1)(1 - 2) + 1(2 - 0) = 2(4) + 1(-1) + 1(2) = 8 - 1 + 2 = 9$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n=3$. તેથી,$|A|^2 = 9$,જેનો અર્થ છે કે $|A| = \pm 3$. આમ,$\lambda = \pm 3$ અને $|\lambda| = 3$.
આપેલ છે કે $B = \operatorname{adj} C = \operatorname{adj}(\operatorname{adj} A)$.
ગુણધર્મ $|\operatorname{adj} M| = |M|^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $|B| = |\operatorname{adj} C| = |C|^{n-1} = |C|^2 = 9^2 = 81$.
આપણે $\mu = |(B^{-1})^T|$ શોધવાનું છે. કારણ કે $|(B^{-1})^T| = |B^{-1}| = \frac{1}{|B|}$,તેથી $\mu = \frac{1}{81}$.
તેથી,ક્રમયુક્ત જોડ $(|\lambda|, \mu) = (3, 1/81)$ છે.
179
DifficultMCQ
ધારો કે $P = \begin{bmatrix} 3 & -1 & -2 \\ 2 & 0 & \alpha \\ 3 & -5 & 0 \end{bmatrix}$ જ્યાં $\alpha \in R$. ધારો કે $Q = [q_{ij}]$ એક શ્રેણિક છે જે $PQ = kI_3$ નું સમાધાન કરે છે,જ્યાં $k \in R$ શૂન્યતર છે. જો $q_{23} = -\frac{k}{8}$ અને $|Q| = \frac{k^2}{2}$ હોય,તો $\alpha^2 + k^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$17$
B
$21$
C
$13$
D
$19$

Solution

(A) આપેલ છે $PQ = kI_3$. બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,$|P||Q| = |kI_3| = k^3|I_3| = k^3$.
આપેલ છે $|Q| = \frac{k^2}{2}$,તેથી $|P| \cdot \frac{k^2}{2} = k^3$. $k \neq 0$ હોવાથી,$|P| = 2k$.
$|P|$ ની ગણતરી કરતા: $|P| = 3(0 - (-5\alpha)) - (-1)(0 - 3\alpha) + (-2)(-10 - 0) = 3(5\alpha) + (-3\alpha) + 20 = 12\alpha + 20$.
તેથી,$12\alpha + 20 = 2k$,અથવા $k = 6\alpha + 10$.
$PQ = kI_3$ હોવાથી,$Q = kP^{-1} = k \cdot \frac{\text{adj}(P)}{|P|} = k \cdot \frac{\text{adj}(P)}{2k} = \frac{1}{2} \text{adj}(P)$.
ઘટક $q_{23}$ એ $\frac{1}{2} \text{adj}(P)$ નો $(2,3)$ મો ઘટક છે.
$\text{adj}(P)$ નો $(2,3)$ મો ઘટક એ સહઅવયવ $C_{32} = -\begin{vmatrix} 3 & -2 \\ 2 & \alpha \end{vmatrix} = -(3\alpha - (-4)) = -(3\alpha + 4)$ છે.
તેથી,$q_{23} = \frac{-(3\alpha + 4)}{2} = -\frac{k}{8}$.
આ સૂચવે છે કે $4(3\alpha + 4) = k$.
$k = 6\alpha + 10$ મૂકતા: $12\alpha + 16 = 6\alpha + 10 \Rightarrow 6\alpha = -6 \Rightarrow \alpha = -1$.
તેથી $k = 6(-1) + 10 = 4$.
અંતે,$\alpha^2 + k^2 = (-1)^2 + 4^2 = 1 + 16 = 17$.
180
DifficultMCQ
જો $A=\begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{5}} & \frac{2}{\sqrt{5}} \\ \frac{-2}{\sqrt{5}} & \frac{1}{\sqrt{5}} \end{bmatrix}$,$B=\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ i & 1 \end{bmatrix}$,$i=\sqrt{-1}$,અને $Q=A^{T}BA$ હોય,તો શ્રેણિક $AQ^{2021}A^{T}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક શું થાય?
A
$\begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{5}} & -2021 \\ 2021 & \frac{1}{\sqrt{5}} \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -2021i & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2021i & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & -2021i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,નોંધો કે $A$ એક ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે કારણ કે $AA^{T} = I$.
$AA^{T} = \begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{5}} & \frac{2}{\sqrt{5}} \\ \frac{-2}{\sqrt{5}} & \frac{1}{\sqrt{5}} \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{5}} & \frac{-2}{\sqrt{5}} \\ \frac{2}{\sqrt{5}} & \frac{1}{\sqrt{5}} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = I$.
આપેલ છે કે $Q = A^{T}BA$,તેથી $Q^{n} = A^{T}B^{n}A$.
આમ,$Q^{2021} = A^{T}B^{2021}A$.
હવે,$B = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ i & 1 \end{bmatrix}$ ની ઘાતની ગણતરી કરીએ.
$B^{2} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2i & 1 \end{bmatrix}$.
ઇન્ડક્શન દ્વારા,$B^{n} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ ni & 1 \end{bmatrix}$,તેથી $B^{2021} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2021i & 1 \end{bmatrix}$.
હવે,$AQ^{2021}A^{T} = A(A^{T}B^{2021}A)A^{T} = (AA^{T})B^{2021}(AA^{T}) = I B^{2021} I = B^{2021}$.
તેથી,$AQ^{2021}A^{T} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2021i & 1 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ k & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત $\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -k & 1 \end{bmatrix}$ થાય.
આમ,$(AQ^{2021}A^{T})^{-1} = \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -2021i & 1 \end{bmatrix}$.
181
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ વાસ્તવિક શ્રેણિક છે. જો $\det(2 \operatorname{Adj}(2 \operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(2 A))))=2^{41}$ હોય,તો $\det(A^{2})$ ની કિંમત ..... થાય.
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $|A| = \Delta$.
ગુણધર્મ $\operatorname{adj}(kA) = k^{n-1} \operatorname{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n=3$,આપણને મળે $\operatorname{adj}(2A) = 2^{2} \operatorname{adj}(A) = 4 \operatorname{adj}(A)$.
આગળ,$\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A)) = \operatorname{adj}(4 \operatorname{adj}(A)) = 4^{3-1} \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(A)) = 16 \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(A))$.
$\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(A)) = |A|^{n-2} A = |A| A$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $16 |A| A$ મળે છે.
હવે,પદાવલિ $\det(2 \operatorname{adj}(2 \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A)))) = \det(2 \operatorname{adj}(2(16 |A| A))) = \det(2 \operatorname{adj}(32 |A| A))$ છે.
$\operatorname{adj}(kA) = k^{n-1} \operatorname{adj}(A)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\operatorname{adj}(32 |A| A) = (32 |A|)^{2} \operatorname{adj}(A)$.
તેથી,$\det(2 \cdot (32 |A|)^{2} \operatorname{adj}(A)) = \det(2^{1} \cdot 2^{10} |A|^{2} \operatorname{adj}(A)) = \det(2^{11} |A|^{2} \operatorname{adj}(A))$.
$\det(kM) = k^{n} \det(M)$ હોવાથી,$(2^{11} |A|^{2})^{3} \det(\operatorname{adj}(A)) = 2^{33} |A|^{6} |A|^{2} = 2^{33} |A|^{8}$.
આપેલ છે કે $2^{33} |A|^{8} = 2^{41}$,તેથી $|A|^{8} = 2^{8}$,જેનો અર્થ છે કે $|A| = \pm 2$.
આમ,$\det(A^{2}) = |A|^{2} = (\pm 2)^{2} = 4$.
182
MediumMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$. જો $A^{-1} = \alpha I + \beta A$ હોય,જ્યાં $\alpha, \beta \in \mathbb{R}$ અને $I$ એ $2 \times 2$ એકમ શ્રેણિક છે,તો $4(\alpha - \beta)$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$4$
C
$2$
D
$\frac{8}{3}$

Solution

(B) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક શોધીએ: $|A| = (1)(4) - (2)(-1) = 4 + 2 = 6$.
ત્યારબાદ,$A$ નો સહઅવયજ શ્રેણિક શોધીએ: $\text{adj}(A) = \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી,$A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{6} \begin{bmatrix} 4 & -2 \\ 1 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{2}{3} & -\frac{1}{3} \\ \frac{1}{6} & \frac{1}{6} \end{bmatrix}$.
આપણને આપેલ છે કે $A^{-1} = \alpha I + \beta A$,તેથી:
$\begin{bmatrix} \frac{2}{3} & -\frac{1}{3} \\ \frac{1}{6} & \frac{1}{6} \end{bmatrix} = \alpha \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ -1 & 4 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha + \beta & 2\beta \\ -\beta & \alpha + 4\beta \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$2\beta = -\frac{1}{3} \implies \beta = -\frac{1}{6}$.
$\alpha + \beta = \frac{2}{3} \implies \alpha - \frac{1}{6} = \frac{2}{3} \implies \alpha = \frac{2}{3} + \frac{1}{6} = \frac{5}{6}$.
અંતે,$4(\alpha - \beta) = 4(\frac{5}{6} - (-\frac{1}{6})) = 4(\frac{5}{6} + \frac{1}{6}) = 4(1) = 4$.
183
DifficultMCQ
ધારો કે $X=\begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$,$Y=\alpha I+\beta X+\gamma X^{2}$ અને $Z=\alpha^{2} I-\alpha \beta X+\left(\beta^{2}-\alpha \gamma\right) X^{2}$,જ્યાં $\alpha, \beta, \gamma \in \mathbb{R}$. જો $Y^{-1}=\begin{bmatrix} \frac{1}{5} & \frac{-2}{5} & \frac{1}{5} \\ 0 & \frac{1}{5} & \frac{-2}{5} \\ 0 & 0 & \frac{1}{5} \end{bmatrix}$ હોય,તો $(\alpha-\beta+\gamma)^{2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$100$
B
$101$
C
$200$
D
$201$

Solution

(A) આપેલ છે કે $X = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$,તેથી $X^{2} = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને $X^{3} = O$.
તેથી $Y = \alpha I + \beta X + \gamma X^{2} = \begin{bmatrix} \alpha & \beta & \gamma \\ 0 & \alpha & \beta \\ 0 & 0 & \alpha \end{bmatrix}$.
$Y \cdot Y^{-1} = I$ હોવાથી:
$\begin{bmatrix} \alpha & \beta & \gamma \\ 0 & \alpha & \beta \\ 0 & 0 & \alpha \end{bmatrix} \begin{bmatrix} \frac{1}{5} & \frac{-2}{5} & \frac{1}{5} \\ 0 & \frac{1}{5} & \frac{-2}{5} \\ 0 & 0 & \frac{1}{5} \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$1$. $\frac{\alpha}{5} = 1 \Rightarrow \alpha = 5$.
$2$. $-\frac{2\alpha}{5} + \frac{\beta}{5} = 0 \Rightarrow -2(5) + \beta = 0 \Rightarrow \beta = 10$.
$3$. $\frac{\alpha}{5} - \frac{2\beta}{5} + \frac{\gamma}{5} = 0 \Rightarrow 5 - 2(10) + \gamma = 0 \Rightarrow 5 - 20 + \gamma = 0 \Rightarrow \gamma = 15$.
અંતે,$(\alpha - \beta + \gamma)^{2} = (5 - 10 + 15)^{2} = (10)^{2} = 100$.
184
DifficultMCQ
શ્રેણિક $A$ ના નિશ્ચાયકનું ધન મૂલ્ય શોધો,જેનો $\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(A)) = \begin{bmatrix} 14 & 28 & -14 \\ -14 & 14 & 28 \\ 28 & -14 & 14 \end{bmatrix}$ છે.
A
$13$
B
$14$
C
$15$
D
$16$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના ચોરસ શ્રેણિક $A$ માટે,$\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(A)) = |A|^{n-2} A$ થાય છે.
બંને બાજુ નિશ્ચાયક લેતા,$|\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(A))| = (|A|^{n-2})^n = |A|^{(n-1)^2}$ મળે.
અહીં,શ્રેણિકની કક્ષા $n=3$ છે,તેથી $|\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(A))| = |A|^{(3-1)^2} = |A|^4$ થાય.
હવે,આપેલ શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક ગણીએ:
$|\operatorname{Adj}(\operatorname{Adj}(A))| = \begin{vmatrix} 14 & 28 & -14 \\ -14 & 14 & 28 \\ 28 & -14 & 14 \end{vmatrix} = 14^3 \begin{vmatrix} 1 & 2 & -1 \\ -1 & 1 & 2 \\ 2 & -1 & 1 \end{vmatrix}$
$= 14^3 [1(1 - (-2)) - 2(-1 - 4) - 1(1 - 2)] = 14^3 [1(3) - 2(-5) - 1(-1)] = 14^3 [3 + 10 + 1] = 14^3 \times 14 = 14^4$.
આમ,$|A|^4 = 14^4$.
આપણને ધન મૂલ્ય જોઈએ છે,તેથી $|A| = 14$ મળે.
185
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ ક્રમનો શ્રેણિક છે અને $\det(A) = 2$ છે. તો $\det(\det(A) \cdot \operatorname{adj}(5 \operatorname{adj}(A^3)))$ ની કિંમત શોધો.
A
$512 \times 10^6$
B
$256 \times 10^6$
C
$1024 \times 10^6$
D
$256 \times 10^{11}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $n = 3$. $\det(A) = 2$ છે.
આપણે $\det(\det(A) \cdot \operatorname{adj}(5 \operatorname{adj}(A^3)))$ શોધવાનું છે.
$\det(A) = 2$ હોવાથી,પદ $\det(2 \cdot \operatorname{adj}(5 \operatorname{adj}(A^3)))$ બને છે.
ગુણધર્મ $\det(kA) = k^n \det(A)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2^3 \det(\operatorname{adj}(5 \operatorname{adj}(A^3)))$ મળે છે.
$\det(\operatorname{adj}(M)) = (\det(M))^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n=3$,આપણને $8 \cdot (\det(5 \operatorname{adj}(A^3)))^2$ મળે છે.
$\det(kM) = k^n \det(M)$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $8 \cdot (5^3 \det(\operatorname{adj}(A^3)))^2 = 8 \cdot 5^6 \cdot (\det(\operatorname{adj}(A^3)))^2$ મળે છે.
$\det(\operatorname{adj}(M)) = (\det(M))^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $8 \cdot 5^6 \cdot ((\det(A^3))^2)^2 = 8 \cdot 5^6 \cdot (\det(A)^3)^4$ મળે છે.
$\det(A) = 2$ મૂકતા,આપણને $2^3 \cdot 5^6 \cdot (2^3)^4 = 2^3 \cdot 5^6 \cdot 2^{12} = 2^{15} \cdot 5^6$ મળે છે.
$2^{15} \cdot 5^6 = 2^9 \cdot 2^6 \cdot 5^6 = 512 \cdot 10^6$.
186
AdvancedMCQ
ધારો કે શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$ અને શ્રેણિક $B_{0} = A^{49} + 2A^{98}$ છે. જો બધા $n \geq 1$ માટે $B_{n} = \text{Adj}(B_{n-1})$ હોય,તો $\det(B_{4})$ ની કિંમત શોધો.
A
$3^{28}$
B
$3^{30}$
C
$3^{32}$
D
$3^{36}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \end{bmatrix}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 1 & 0 \end{bmatrix}$ અને $A^3 = I$.
$49 = 3 \times 16 + 1$ હોવાથી,$A^{49} = A^1 = A$.
$98 = 3 \times 32 + 2$ હોવાથી,$A^{98} = A^2$.
તેથી,$B_{0} = A + 2A^2 = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \end{bmatrix} + \begin{bmatrix} 0 & 0 & 2 \\ 2 & 0 & 0 \\ 0 & 2 & 0 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 0 & 1 & 2 \\ 2 & 0 & 1 \\ 1 & 2 & 0 \end{bmatrix}$.
$\det(B_{0}) = 0(0-2) - 1(0-1) + 2(4-0) = 0 + 1 + 8 = 9$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\det(\text{Adj}(M)) = (\det(M))^{k-1}$,જ્યાં $k$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે. અહીં $k=3$,તેથી $\det(\text{Adj}(M)) = (\det(M))^2$.
$B_{n} = \text{Adj}(B_{n-1})$ માટે,$\det(B_{n}) = (\det(B_{n-1}))^2$.
તેથી,$\det(B_{4}) = (\det(B_{0}))^{2^4} = (\det(B_{0}))^{16}$.
$\det(B_{4}) = 9^{16} = (3^2)^{16} = 3^{32}$.
187
AdvancedMCQ
ધારો કે $A$ એ $2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ સ્વરૂપનો છે,જ્યાં $a, b$ પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ છે અને $-50 \leq b \leq 50$ છે. આવા શ્રેણિકો $A$ ની સંખ્યા શોધો કે જેથી $A^{-1}$ અસ્તિત્વ ધરાવે અને $A^{-1}$ ના તમામ ઘટકો પૂર્ણાંક હોય.
A
$101$
B
$200$
C
$202$
D
$101^2$

Solution

(C) શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} a & b \\ 1 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
$A^{-1}$ ના અસ્તિત્વ માટે નિશ્ચાયક $|A| = a - b \neq 0$ હોવો જોઈએ,એટલે કે $a \neq b$.
$A$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{a-b} \begin{bmatrix} 1 & -b \\ -1 & a \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \frac{1}{a-b} & -\frac{b}{a-b} \\ -\frac{1}{a-b} & \frac{a}{a-b} \end{bmatrix}$ છે.
$A^{-1}$ ના તમામ ઘટકો પૂર્ણાંક હોવા માટે,દરેક ઘટક પૂર્ણાંક હોવો જોઈએ.
આ માટે $(a-b)$ એ $1$,$-b$,$-1$,અને $a$ નો ભાજક હોવો જોઈએ.
ખાસ કરીને,$(a-b)$ એ $1$ નો ભાજક હોવો જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $a-b = 1$ અથવા $a-b = -1$.
કિસ્સો $1$: $a-b = 1 \implies a = b+1$.
$-50 \leq b \leq 50$ હોવાથી,$b$ માટે $101$ શક્ય કિંમતો છે,અને દરેક $b$ માટે $a$ ની કિંમત નિશ્ચિત છે.
કિસ્સો $2$: $a-b = -1 \implies a = b-1$.
તે જ રીતે,$-50 \leq b \leq 50$ માટે,$b$ ની $101$ શક્ય કિંમતો છે,અને દરેક $b$ માટે $a$ ની કિંમત નિશ્ચિત છે.
આમ,આવા કુલ શ્રેણિકોની સંખ્યા $101 + 101 = 202$ છે.
188
AdvancedMCQ
ધારો કે $A = (a_{ij})_{1 \leq i, j \leq 3}$ એ $3 \times 3$ વ્યસ્ત શ્રેણિક છે જ્યાં દરેક $a_{ij}$ એ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. શ્રેણિક $A$ ના વ્યસ્તને $A^{-1}$ વડે દર્શાવો. જો $1 \leq i \leq 3$ માટે $\sum_{j=1}^3 a_{ij} = 1$ હોય,તો:
A
$A$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $1$ છે
B
$A^{-1}$ ની દરેક હારનો સરવાળો $1$ છે
C
$A^{-1}$ ની દરેક હાર અને દરેક સ્તંભનો સરવાળો $1$ છે
D
$A^{-1}$ ના વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $1$ છે

Solution

(B) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો $1$ થાય છે. આને $A \cdot \mathbf{u} = \mathbf{u}$ તરીકે લખી શકાય,જ્યાં $\mathbf{u} = [1, 1, 1]^T$ એ એકમ ઘટકો ધરાવતો સ્તંભ સદિશ છે.
કારણ કે $A$ વ્યસ્ત શ્રેણિક છે,આપણે બંને બાજુ $A^{-1}$ વડે ગુણી શકીએ:
$A^{-1} (A \cdot \mathbf{u}) = A^{-1} \cdot \mathbf{u}$
$(A^{-1} A) \cdot \mathbf{u} = A^{-1} \cdot \mathbf{u}$
$I \cdot \mathbf{u} = A^{-1} \cdot \mathbf{u}$
$\mathbf{u} = A^{-1} \cdot \mathbf{u}$
આ સમીકરણ સૂચવે છે કે $A^{-1}$ ની દરેક હારના ઘટકોનો સરવાળો સદિશ $\mathbf{u}$ ના અનુરૂપ ઘટક જેટલો છે,જે $1$ છે.
તેથી,$A^{-1}$ ની દરેક હારનો સરવાળો $1$ છે.
189
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે જેથી $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A ))|=12^4$ થાય. તો $|A^{-1} \operatorname{adj} A|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \sqrt{3}$
B
$\sqrt{6}$
C
$12$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj} A))| = 12^4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n$ કક્ષાના શ્રેણિક $A$ માટે,$|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\dots \operatorname{adj} A))|$ ($k$ વખત) એ $|A|^{(n-1)^k}$ થાય છે.
અહીં $n = 3$ અને $k = 3$ છે,તેથી $|A|^{(3-1)^3} = 12^4$.
$|A|^{2^3} = 12^4 \Rightarrow |A|^8 = 12^4$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$|A|^4 = 12^2 = 144$.
$|A|^2 = 12 \Rightarrow |A| = \sqrt{12} = 2\sqrt{3}$.
આપણે $|A^{-1} \operatorname{adj} A|$ શોધવાનું છે.
ગુણધર્મ $|XY| = |X||Y|$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $|A^{-1}| |\operatorname{adj} A|$ મળે છે.
કારણ કે $|A^{-1}| = \frac{1}{|A|}$ અને $|\operatorname{adj} A| = |A|^{n-1} = |A|^{3-1} = |A|^2$.
તેથી,$|A^{-1} \operatorname{adj} A| = \frac{1}{|A|} \cdot |A|^2 = |A|$.
આમ,$|A^{-1} \operatorname{adj} A| = 2\sqrt{3}$.
190
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} \frac{1}{\sqrt{10}} & \frac{3}{\sqrt{10}} \\ \frac{-3}{\sqrt{10}} & \frac{1}{\sqrt{10}} \end{bmatrix}$ અને $B = \begin{bmatrix} 1 & -i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$. જો $M = A^{T}BA$ હોય,તો શ્રેણિક $AM^{2023}A^{T}$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $.........$ છે.
A
$\begin{bmatrix} 1 & -2023i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
B
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ -2023i & 1 \end{bmatrix}$
C
$\begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 2023i & 1 \end{bmatrix}$
D
$\begin{bmatrix} 1 & 2023i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ,નોંધો કે $A$ એ ઓર્થોગોનલ શ્રેણિક છે,જેનો અર્થ છે કે $AA^{T} = A^{T}A = I$,જ્યાં $I$ એ એકમ શ્રેણિક છે.
આગળ,$B$ ની ઘાતની ગણતરી કરો:
$B^2 = \begin{bmatrix} 1 & -i \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -i \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -2i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
$B^3 = \begin{bmatrix} 1 & -2i \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -i \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -3i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$
ગાણિતિક અનુમાન દ્વારા,$B^{n} = \begin{bmatrix} 1 & -ni \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$,તેથી $B^{2023} = \begin{bmatrix} 1 & -2023i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે કે $M = A^{T}BA$,તેથી $M^{n} = (A^{T}BA)(A^{T}BA)...(A^{T}BA) = A^{T}B^{n}A$.
આમ,$M^{2023} = A^{T}B^{2023}A$.
હવે,$AM^{2023}A^{T}$ ની ગણતરી કરો:
$AM^{2023}A^{T} = A(A^{T}B^{2023}A)A^{T} = (AA^{T})B^{2023}(AA^{T}) = I \cdot B^{2023} \cdot I = B^{2023} = \begin{bmatrix} 1 & -2023i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
શ્રેણિક $\begin{bmatrix} 1 & k \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ નો વ્યસ્ત $\begin{bmatrix} 1 & -k \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ થાય છે.
તેથી,$B^{2023}$ નો વ્યસ્ત $\begin{bmatrix} 1 & 2023i \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ છે.
191
DifficultMCQ
જો $P$ એ $3 \times 3$ વાસ્તવિક શ્રેણિક હોય કે જેથી $P^{T} = aP + (a - 1)I$,જ્યાં $a > 1$,તો $..........$
A
$P$ એ અસામાન્ય શ્રેણિક છે
B
$|\operatorname{Adj} P| > 1$
C
$|\operatorname{Adj} P| = \frac{1}{2}$
D
$|\operatorname{Adj} P| = 1$

Solution

(D) આપેલ છે $P^{T} = aP + (a - 1)I$.
બંને બાજુ પરિવર્તિત શ્રેણિક લેતા,$(P^{T})^{T} = (aP + (a - 1)I)^{T}$.
$P = aP^{T} + (a - 1)I$.
સમીકરણમાં $P^{T} = aP + (a - 1)I$ મૂકતા:
$P = a(aP + (a - 1)I) + (a - 1)I$.
$P = a^{2}P + a(a - 1)I + (a - 1)I$.
$P = a^{2}P + (a^{2} - a + a - 1)I$.
$P = a^{2}P + (a^{2} - 1)I$.
$(1 - a^{2})P = (a^{2} - 1)I$.
કારણ કે $a > 1$,$a^{2} - 1 \neq 0$,તેથી $-(a^{2} - 1)P = (a^{2} - 1)I$.
$P = -I$.
હવે,$|P| = |-I| = (-1)^{3} |I| = -1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\operatorname{Adj} P| = |P|^{n-1}$,જ્યાં $n = 3$.
$|\operatorname{Adj} P| = (-1)^{3-1} = (-1)^{2} = 1$.
192
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $n \times n$ શ્રેણિક છે જેથી $|A|=2$ થાય. જો શ્રેણિક $\operatorname{Adj}(2 \cdot \operatorname{Adj}(2A^{-1}))$ નો નિશ્ચાયક $2^{84}$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$10$
B
$12$
C
$16$
D
$5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|A|=2$ અને $|\operatorname{Adj}(2 \cdot \operatorname{Adj}(2A^{-1}))| = 2^{84}$.
ગુણધર્મ $|\operatorname{Adj}(M)| = |M|^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\operatorname{Adj}(2 \cdot \operatorname{Adj}(2A^{-1}))| = |2 \cdot \operatorname{Adj}(2A^{-1})|^{n-1} = (2^n |\operatorname{Adj}(2A^{-1})|)^{n-1}$.
અહીં $|\operatorname{Adj}(2A^{-1})| = |2A^{-1}|^{n-1} = (2^n |A|^{-1})^{n-1} = (2^n \cdot 2^{-1})^{n-1} = (2^{n-1})^{n-1} = 2^{(n-1)^2}$.
આ કિંમત મૂકતા:
$|\operatorname{Adj}(2 \cdot \operatorname{Adj}(2A^{-1}))| = (2^n \cdot 2^{(n-1)^2})^{n-1} = (2^{n + n^2 - 2n + 1})^{n-1} = (2^{n^2 - n + 1})^{n-1} = 2^{(n-1)(n^2 - n + 1)}$.
આપેલ છે કે $2^{(n-1)(n^2 - n + 1)} = 2^{84}$,તેથી $(n-1)(n^2 - n + 1) = 84$.
જો $n=5$ લઈએ,તો $(5-1)(25-5+1) = 4 \times 21 = 84$.
આમ,$n=5$ મળે છે.
193
DifficultMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & -1 \\ 0 & -1 & 2 \end{bmatrix}$. જો $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A)))| = (16)^n$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$10$
B
$9$
C
$12$
D
$8$

Solution

(A) આપેલ છે $A = \begin{bmatrix} 2 & 1 & 0 \\ 1 & 2 & -1 \\ 0 & -1 & 2 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,નિશ્ચાયક $|A|$ ની ગણતરી કરો:
$|A| = 2(4 - 1) - 1(2 - 0) + 0 = 2(3) - 2 = 4$.
$A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોવાથી,કોઈપણ શ્રેણિક $M$ માટે,$|\operatorname{adj}(M)| = |M|^{3-1} = |M|^2$ થાય.
તેથી,$|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A)))| = |2A|^{(3-1)^3} = |2A|^{2^3} = |2A|^8$.
$n \times n$ શ્રેણિક માટે $|kA| = k^n|A|$ હોવાથી,$|2A| = 2^3|A| = 8 \times 4 = 32 = 2^5$.
આ કિંમતને સમીકરણમાં મૂકતા:
$|2A|^8 = (2^5)^8 = 2^{40}$.
આપણને આપેલ છે કે આ $(16)^n = (2^4)^n = 2^{4n}$ ની બરાબર છે.
ઘાતાંકોને સરખાવતા: $4n = 40 \Rightarrow n = 10$.
194
DifficultMCQ
જો $A = \begin{bmatrix} 1 & 5 \\ \lambda & 10 \end{bmatrix}$,$A^{-1} = \alpha A + \beta I$ અને $\alpha + \beta = -2$ હોય,તો $4\alpha^2 + \beta^2 + \lambda^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$12$
B
$10$
C
$19$
D
$14$

Solution

(D) કેલી-હેમિલ્ટન પ્રમેય મુજબ,દરેક ચોરસ શ્રેણિક તેના લાક્ષણિક સમીકરણ $|A - xI| = 0$ નું પાલન કરે છે.
$|A - xI| = \begin{vmatrix} 1 - x & 5 \\ \lambda & 10 - x \end{vmatrix} = (1 - x)(10 - x) - 5\lambda = x^2 - 11x + 10 - 5\lambda = 0$.
આમ,$A^2 - 11A + (10 - 5\lambda)I = 0$.
$A^{-1}$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $A - 11I + (10 - 5\lambda)A^{-1} = 0$.
$(10 - 5\lambda)A^{-1} = -A + 11I$.
$A^{-1} = \frac{-1}{10 - 5\lambda}A + \frac{11}{10 - 5\lambda}I$.
આને $A^{-1} = \alpha A + \beta I$ સાથે સરખાવતા,$\alpha = \frac{-1}{10 - 5\lambda}$ અને $\beta = \frac{11}{10 - 5\lambda}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\alpha + \beta = -2$,તેથી $\frac{-1 + 11}{10 - 5\lambda} = -2 \Rightarrow \frac{10}{10 - 5\lambda} = -2$.
$10 = -20 + 10\lambda \Rightarrow 10\lambda = 30 \Rightarrow \lambda = 3$.
તેથી $\alpha = \frac{-1}{10 - 15} = \frac{1}{5}$ અને $\beta = \frac{11}{10 - 15} = -\frac{11}{5}$.
અંતે,$4\alpha^2 + \beta^2 + \lambda^2 = 4(\frac{1}{25}) + (\frac{121}{25}) + 3^2 = \frac{125}{25} + 9 = 5 + 9 = 14$.
195
DifficultMCQ
જો $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક હોય અને $|A|=2$ હોય,તો $|3 \operatorname{adj}(|3A|A^2)|$ ની કિંમત $.........$ થાય.
A
$3^{11} \cdot 6^{10}$
B
$3^{12} \cdot 6^{10}$
C
$3^{10} \cdot 6^{11}$
D
$3^{12} \cdot 6^{11}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $n=3$ અને $|A|=2$.
પ્રથમ,$|3A|$ ની ગણતરી કરો. $A$ એ $3 \times 3$ હોવાથી,$|3A| = 3^3 |A| = 27 \times 2 = 54$.
હવે,આપણે $|3 \operatorname{adj}(|3A|A^2)| = |3 \operatorname{adj}(54A^2)|$ શોધવાનું છે.
$n \times n$ શ્રેણિક $M$ માટે $|kM| = k^n |M|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $|3 \operatorname{adj}(54A^2)| = 3^3 |\operatorname{adj}(54A^2)| = 27 |\operatorname{adj}(54A^2)|$.
$|\operatorname{adj}(M)| = |M|^{n-1}$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $27 |54A^2|^{3-1} = 27 |54A^2|^2$.
કારણ કે $|54A^2| = 54^3 |A^2| = 54^3 |A|^2 = 54^3 \times 2^2 = 54^3 \times 4$.
આ કિંમત પાછી મૂકતા: $27 \times (54^3 \times 4)^2 = 27 \times 54^6 \times 16 = (3^3) \times (2 \times 3^3)^6 \times 2^4 = 3^3 \times 2^6 \times 3^{18} \times 2^4 = 3^{21} \times 2^{10} = 3^{11} \times 3^{10} \times 2^{10} = 3^{11} \times (3 \times 2)^{10} = 3^{11} \times 6^{10}$.
196
DifficultMCQ
જો $A = \frac{1}{5! 6! 7!} \begin{bmatrix} 5! & 6! & 7! \\ 6! & 7! & 8! \\ 7! & 8! & 9! \end{bmatrix}$ હોય,તો $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A))|$ ની કિંમત શોધો:
A
$2^8$
B
$2^{12}$
C
$2^{20}$
D
$2^{16}$

Solution

(D) આપેલ છે $A = \frac{1}{5! 6! 7!} \begin{bmatrix} 5! & 6! & 7! \\ 6! & 7! & 8! \\ 7! & 8! & 9! \end{bmatrix}$.
દરેક હારમાંથી $5!, 6!, 7!$ સામાન્ય લેતા:
$A = \frac{5! 6! 7!}{5! 6! 7!} \begin{bmatrix} 1 & 6 & 6 \times 7 \\ 1 & 7 & 7 \times 8 \\ 1 & 8 & 8 \times 9 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & 6 & 42 \\ 1 & 7 & 56 \\ 1 & 8 & 72 \end{bmatrix}$.
$|A|$ ની ગણતરી કરતા:
$|A| = 1(7 \times 72 - 8 \times 56) - 6(1 \times 72 - 1 \times 56) + 42(1 \times 8 - 1 \times 7)$
$|A| = 1(504 - 448) - 6(16) + 42(1) = 56 - 96 + 42 = 2$.
આપણે $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A))|$ શોધવાનું છે.
ગુણધર્મ $|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(M))| = |M|^{(n-1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n=3$ શ્રેણિક $A$ ની કક્ષા છે:
$|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A))| = |2A|^{(3-1)^2} = |2A|^4$.
કારણ કે $|2A| = 2^3 |A| = 8 \times 2 = 16 = 2^4$:
$|\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(2A))| = (2^4)^4 = 2^{16}$.
197
AdvancedMCQ
ધારો કે $m$ ક્રમના ચોરસ શ્રેણિક $A$ નો નિશ્ચાયક $m-n$ છે,જ્યાં $m$ અને $n$ એ $4m + n = 22$ અને $17m + 4n = 93$ નું સમાધાન કરે છે. જો $\operatorname{det}(n \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(mA))) = 3^a 5^b 6^c$ હોય,તો $a + b + c$ ની કિંમત શોધો:
A
$96$
B
$101$
C
$109$
D
$84$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો:
$4m + n = 22$ $(1)$
$17m + 4n = 93$ $(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $4$ વડે ગુણતા,$16m + 4n = 88$ મળે.
આને $(2)$ માંથી બાદ કરતા,$m = 5$ મળે.
$m = 5$ ને $(1)$ માં મૂકતા,$20 + n = 22$,તેથી $n = 2$.
આમ,શ્રેણિક $A$ નો ક્રમ $m = 5$ છે,અને $|A| = m - n = 5 - 2 = 3$.
આપણે $\operatorname{det}(n \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(mA)))$ શોધવાનું છે.
$n = 2$ અને $m = 5$ હોવાથી,આ $\operatorname{det}(2 \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A)))$ છે.
$m$ ક્રમના શ્રેણિક માટે $\operatorname{det}(kA) = k^m \operatorname{det}(A)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\operatorname{det}(2 \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A))) = 2^5 \operatorname{det}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A)))$.
$\operatorname{det}(\operatorname{adj}(B)) = |B|^{m-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\operatorname{det}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A))) = |\operatorname{adj}(5A)|^{5-1} = |\operatorname{adj}(5A)|^4$.
$|\operatorname{adj}(5A)| = |5A|^{5-1} = |5A|^4 = (5^5 |A|)^4 = 5^{20} |A|^4$ હોવાથી.
તેથી,$\operatorname{det}(\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A))) = (5^{20} |A|^4)^4 = 5^{80} |A|^{16}$.
આમ,$\operatorname{det}(2 \operatorname{adj}(\operatorname{adj}(5A))) = 2^5 \cdot 5^{80} \cdot 3^{16}$.
$6^5 = 2^5 \cdot 3^5$ હોવાથી,આપણે પદને ફરીથી લખીએ:
$2^5 \cdot 5^{80} \cdot 3^{16} = 3^{11} \cdot 5^{80} \cdot (2^5 \cdot 3^5) = 3^{11} \cdot 5^{80} \cdot 6^5$.
$3^a 5^b 6^c$ સાથે સરખાવતા,$a = 11, b = 80, c = 5$ મળે.
તેથી,$a + b + c = 11 + 80 + 5 = 96$.
198
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે અને $\det(A)=2$ છે. જો $n = \det(\underbrace{\operatorname{adj}(\operatorname{adj}(\ldots(\operatorname{adj} A)))}_{2024 \text{ વખત}})$,તો $n$ ને $9$ વડે ભાગતા મળતી શેષ કેટલી થાય?
A
$7$
B
$8$
C
$4$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A$ એ $3 \times 3$ શ્રેણિક છે,તેથી $|A| = 2$.
શ્રેણિક $A$ ના $k$-મી વાર એડજોઈન્ટના નિશ્ચાયકનું સૂત્ર $\det(\operatorname{adj}^k(A)) = |A|^{(n-1)^k}$ છે,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં,$n=3$ અને $k=2024$ છે.
તેથી,$n = |A|^{(3-1)^{2024}} = 2^{2^{2024}}$.
આપણે $2^{2^{2024}} \pmod{9}$ શોધવાની જરૂર છે.
ઓઈલરના ટોશિયન્ટ પ્રમેય મુજબ,$\phi(9) = 6$.
આપણે $2^{2024} \pmod{6}$ શોધીએ.
$2^{2024} \equiv 0 \pmod{2}$ અને $2^{2024} = 4^{1012} \equiv 1^{1012} \equiv 1 \pmod{3}$.
ચાઈનીઝ રિમેન્ડર થિયરમ દ્વારા,$2^{2024} \equiv 4 \pmod{6}$.
તેથી,$2^{2024} = 6k + 4$.
આમ,$n = 2^{6k+4} = (2^6)^k \cdot 2^4 = 64^k \cdot 16$.
$64 \equiv 1 \pmod{9}$ હોવાથી,$n \equiv 1^k \cdot 16 \equiv 16 \equiv 7 \pmod{9}$.
તેથી,શેષ $7$ મળે છે.
199
MediumMCQ
ધારો કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ અને $B = I + \operatorname{adj}(A) + (\operatorname{adj} A)^2 + \dots + (\operatorname{adj} A)^{10}$ છે. તો,શ્રેણિક $B$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-110$
B
$22$
C
$-88$
D
$-124$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
પ્રથમ,$\operatorname{adj}(A) = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$ શોધો.
ધારો કે $M = \operatorname{adj}(A) = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
તેથી $M^2 = \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & -2 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1 & -4 \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
ગાણિતિક અનુમાન દ્વારા,$M^k = \begin{bmatrix} 1 & -2k \\ 0 & 1 \end{bmatrix}$.
$B = I + M + M^2 + \dots + M^{10} = \sum_{k=0}^{10} M^k$.
વિકર્ણ ઘટકોનો સરવાળો $\sum_{k=0}^{10} 1 + \sum_{k=0}^{10} 1 = 11 + 11 = 22$ છે.
અન્ય ઘટકોનો સરવાળો $\sum_{k=0}^{10} (-2k) + 0 = -2 \times \frac{10 \times 11}{2} = -110$ છે.
આમ,$B = \begin{bmatrix} 11 & -110 \\ 0 & 11 \end{bmatrix}$.
$B$ ના તમામ ઘટકોનો સરવાળો $11 - 110 + 0 + 11 = -88$ થાય છે.
200
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ એ $2 \times 2$ સંમિત શ્રેણિક છે જેથી $A \begin{bmatrix} 1 \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 \\ 7 \end{bmatrix}$ અને $A$ નો નિશ્ચાયક $1$ છે. જો $A^{-1} = \alpha A + \beta I$ હોય,જ્યાં $I$ એ $2 \times 2$ કક્ષાનો એકમ શ્રેણિક છે,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$9$

Solution

(A) ધારો કે $A = \begin{bmatrix} a & b \\ b & d \end{bmatrix}$.
આપેલ છે કે $A \begin{bmatrix} 1 \\ 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 3 \\ 7 \end{bmatrix}$,તેથી $a + b = 3$ અને $b + d = 7$.
આમ,$a = 3 - b$ અને $d = 7 - b$.
નિશ્ચાયક $|A| = ad - b^2 = 1$.
કિંમતો મૂકતા,$(3 - b)(7 - b) - b^2 = 1$.
$21 - 3b - 7b + b^2 - b^2 = 1 \implies 21 - 10b = 1 \implies 10b = 20 \implies b = 2$.
તેથી $a = 3 - 2 = 1$ અને $d = 7 - 2 = 5$.
આમ,$A = \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 5 \end{bmatrix}$.
વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \text{adj}(A) = \frac{1}{1} \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ -2 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 5 & -2 \\ -2 & 1 \end{bmatrix}$.
આપેલ છે કે $A^{-1} = \alpha A + \beta I$,તેથી $\begin{bmatrix} 5 & -2 \\ -2 & 1 \end{bmatrix} = \alpha \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 2 & 5 \end{bmatrix} + \beta \begin{bmatrix} 1 & 0 \\ 0 & 1 \end{bmatrix} = \begin{bmatrix} \alpha + \beta & 2\alpha \\ 2\alpha & 5\alpha + \beta \end{bmatrix}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,$2\alpha = -2 \implies \alpha = -1$.
$\alpha = -1$ ને $\alpha + \beta = 5$ માં મૂકતા,$-1 + \beta = 5 \implies \beta = 6$.
તેથી,$\alpha + \beta = -1 + 6 = 5$.

3 and 4 .Determinants and Matrices — Adjoint and inverse of matrices · Frequently Asked Questions

1Are these 3 and 4 .Determinants and Matrices questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3 and 4 .Determinants and Matrices Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.