Gametogenesis Questions in Gujarati

(A) માનવ શુક્રકોષનું સૌપ્રથમ અવલોકન અને વર્ણન એન્ટોની વાન લ્યુવેનહોક દ્વારા $1677$ માં કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે તેમના દ્વારા બનાવેલા માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને વીર્યના નમૂનાનું અવલોકન કર્યું હતું અને તેમાં રહેલા ગતિશીલ કોષોને ઓળખ્યા હતા,જેને તેમણે 'એનિમેક્યુલ્સ' (animalcules) નામ આપ્યું હતું. તેથી,સાચો જવાબ લ્યુવેનહોક છે.

(A) અંડપતન એ માસિક ચક્રની એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં પરિપક્વ અંડપુટિકા (ગ્રાફિયન પુટિકા) તૂટે છે અને દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષને અંડવાહિનીમાં મુક્ત કરે છે. આ સામાન્ય રીતે $28$ દિવસના માસિક ચક્રના $14^{th}$ દિવસે થાય છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીના પરિપક્વ શુક્રકોષનું શીર્ષ એક એકકીય કોષકેન્દ્ર અને એક્રોઝોમનું બનેલું હોય છે.
એક્રોઝોમ એ ગોલ્ગી પ્રસાધનમાંથી ઉદ્ભવેલી ટોપી જેવી રચના છે,જેમાં ફલન દરમિયાન અંડકોષમાં પ્રવેશવા માટે જરૂરી જલવિભાજક ઉત્સેચકો આવેલા હોય છે.
કોષકેન્દ્રમાં ઘટ્ટ થયેલું જનીનિક દ્રવ્ય હોય છે.
શુક્રકોષના અન્ય ભાગો જેવા કે તારાકેન્દ્ર ગ્રીવામાં આવેલા હોય છે,જ્યારે કણાભસૂત્ર શુક્રકોષના મધ્યભાગમાં જોવા મળે છે.

(D) એકકીય કોષોમાં રંગસૂત્રોનો એક જ સેટ $(n)$ હોય છે.
$A$. ફલિતાંડ નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણથી બને છે,તેથી તે દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.
$B$. અમીબા એકકોષી સજીવ છે જે તેની વાનસ્પતિક અવસ્થામાં દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.
$C$. રાણી મધમાખી માદા સજીવ છે અને તે દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે.
$D$. અંડકોષ એ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો માદા જન્યુ છે,જેના પરિણામે તેમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા એકકીય $(n)$ હોય છે.

(C) અંડપિંડમાં જે પુટિકાઓ અને અંડકોષો અંડપાત (ovulation) ના તબક્કા સુધી પહોંચી શકતા નથી,તેમના વિઘટન અને શોષણની પ્રક્રિયાને 'એટ્રેશિયા' (follicular atresia) કહેવામાં આવે છે. આ સ્ત્રીના પ્રજનનકાળ દરમિયાન સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે.

(C) ગ્રાફિયન પુટિકા એ પરિપક્વ અંડપુટિકા છે જે માસિક ચક્ર દરમિયાન વિકસે છે.
તેમાં એક દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ (અંડકોષ) હોય છે જે પુટિકાના પ્રવાહીમાં તરતો હોય છે,જે અંડપાત દરમિયાન મુક્ત થાય છે.

(A) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં,અંતઃસ્ત્રાવી ફેરફારો (જેમ કે $LH$ સર્જ) ને કારણે અંડકોષપાત આપમેળે થાય છે. જો કે,સસલાં,બિલાડી અને ઊંટ જેવા અમુક સસ્તન પ્રાણીઓમાં,અંડકોષપાત સંભોગની ક્રિયા દ્વારા પ્રેરિત થાય છે. આને પ્રેરિત અંડકોષપાત (induced ovulation) કહેવામાં આવે છે. તેથી,આ વિશિષ્ટ પ્રાણીઓ માટે,અંડકોષપાતની પરાવર્તી ક્રિયા માટે સંભોગ જરૂરી છે.

(C) ક્ષમતાપ્રાપ્તિ $(CAPACITATION)$ એ શુક્રાણુની શારીરિક પરિપક્વતાની પ્રક્રિયા છે,જે અંડકોષને ફલિત કરવા માટે જરૂરી છે.
આ પ્રક્રિયા માદા પ્રજનન માર્ગમાં થાય છે,ખાસ કરીને યોનિમાર્ગ અને ગર્ભાશયમાં,જ્યાં માદા પ્રજનન માર્ગના સ્ત્રાવો શુક્રાણુના કોષરસ પટલમાંથી કોલેસ્ટ્રોલ અને ગ્લાયકોપ્રોટીન દૂર કરે છે,જેનાથી તેની ગતિશીલતા અને પટલની તરલતા વધે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી યોનિમાર્ગ એ સાચું સ્થાન છે જ્યાં આ પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.

(B) ઓલિગોસ્પર્મિયા (Oligospermia) એ એક તબીબી સ્થિતિ છે જે વીર્યમાં શુક્રકોષોની ઓછી સંખ્યા દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
આ સ્થિતિમાં,શુક્રકોષોનું પ્રમાણ સામાન્ય મર્યાદા કરતા ઓછું હોય છે,જે પુરુષ વંધ્યત્વ તરફ દોરી શકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) શુક્રકાયાંતરણ (spermiogenesis) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષ પૂર્વકો (spermatids) કાર્યક્ષમ શુક્રાણુમાં રૂપાંતરિત થવા માટે નોંધપાત્ર મોર્ફોલોજિકલ ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે. આ ફેરફારોમાં કોષરસનો ઘટાડો એ એક મુખ્ય ફેરફાર છે. પરિપક્વ શુક્રાણુમાં,કોષરસ લગભગ સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ જાય છે,અને શીર્ષના ભાગમાં કોષકેન્દ્રની આસપાસ માત્ર ખૂબ જ પાતળું સ્તર બાકી રહે છે. તેથી,તે અતિ અલ્પ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.

(B) પૃષ્ઠવંશીઓમાં,જનનકોષજનનની પ્રક્રિયા (નરમાં શુક્રકોષજનન અને માદામાં અંડકોષજનન) મુખ્યત્વે અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવતા ગોનાડોટ્રોપિન અંતઃસ્ત્રાવો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$FSH$ (ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) માદામાં અંડપુટિકાઓના વિકાસમાં અને નરમાં સર્ટિલી કોષો પર કાર્ય કરીને શુક્રકોષોના ઉત્પાદનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) પણ $FSH$ ની સાથે મળીને પ્રજનન કાર્યોનું નિયમન કરે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $FSH$ એ સાચો અંતઃસ્ત્રાવ છે જે સીધી રીતે જનનકોષજનન પર અસર કરે છે.

(B) માનવ માદાઓ હોમોગેમેટિક હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બે $X$-રંગસૂત્રો $(44 + XX)$ ધરાવે છે.
અંડકોષજનન દરમિયાન,એકકીય જનનકોષો (અંડકોષો) ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ થાય છે.
દરેક પરિપક્વ માનવ અંડકોષમાં $22$ દૈહિક રંગસૂત્રો અને એક $X$-રંગસૂત્ર $(22 + X)$ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ એક $X$-રંગસૂત્ર છે.

(A) શુક્રકોષ વિભેદન (Spermiogenesis) એ શુક્રકોષ પૂર્વકોષો (spermatids) માંથી શુક્રકોષો (spermatozoa) બનવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $FSH$ (ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. $FSH$ એ સર્ટોલી કોષો પર કાર્ય કરે છે અને કેટલાક એવા પરિબળોના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે જે શુક્રકોષ વિભેદનની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓનું જનન અધિચ્છદ આદિ જનન કોષો ધરાવે છે જેને $Spermatogonia$ $(2n)$ કહેવાય છે.
આ કોષો સમવિભાજન દ્વારા પોતાની સંખ્યામાં વધારો કરે છે અને ત્યારબાદ $Primary$ $spermatocytes$ $(2n)$ માં વિભેદિત થાય છે.
$Primary$ $spermatocytes$ અર્ધીકરણ-$I$ માંથી પસાર થઈને $Secondary$ $spermatocytes$ $(n)$ બનાવે છે.
$Secondary$ $spermatocytes$ અર્ધીકરણ-$II$ માંથી પસાર થઈને $Spermatids$ $(n)$ બનાવે છે.
અંતે,$Spermatids$ એ $Spermiogenesis$ નામની પ્રક્રિયા દ્વારા $Spermatozoa$ $(n)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
તેથી,જે કોષો સીધા શુક્રકોષોમાં રૂપાંતરિત થાય છે તેને $Spermatids$ કહેવામાં આવે છે.

(C) જન્યુજનન પ્રક્રિયામાં દ્વિતીય કોષોમાંથી એકકીય જન્યુઓનું નિર્માણ થાય છે.
રિડક્શન વિભાજન, જેને $Meiosis-I$ (અર્ધીકરણ-$I$) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે.
શુક્રકોષજનન અને અંડકોષજનન બંનેમાં, આ ઘટાડો $\text{પ્રથમ}$ $\text{પરિપક્વ}$ $\text{વિભાજન}$ $(Meiosis-I)$ દરમિયાન થાય છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ક્ષમતા (Capacitation) એ શારીરિક પરિપક્વતાની પ્રક્રિયા છે જે શુક્રકોષો માદા પ્રજનન માર્ગમાં પસાર કરે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષના એક્રોસોમની સપાટી પરથી ગ્લાયકોપ્રોટીનનું આવરણ અને સેમિનલ પ્લાઝ્માના પ્રોટીન દૂર થાય છે.
આ ફેરફાર શુક્રકોષની પટલની તરલતા વધારે છે અને શુક્રકોષની ગતિશીલતામાં વધારો કરે છે,જે શુક્રકોષ માટે અંડકોષના ઝોના પેલ્યુસિડાને ભેદવા માટે જરૂરી છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) જનન અધિચ્છદ એ વિશિષ્ટ કોષોનું એક સ્તર છે જે પ્રજનન ગ્રંથિઓ (શુક્રપિંડ અને અંડપિંડ) ની અસ્તર બનાવે છે.
શુક્રપિંડ (ખાસ કરીને શુક્રઉત્પાદક નલિકાઓ) અને અંડપિંડ બંનેમાં,આ કોષો ઘનાકાર હોય છે અને તે જનનકોષોના નિર્માણ (અનુક્રમે શુક્રકોષો અને અંડકોષો) માટે જવાબદાર છે,જે જનનકોષ નિર્માણની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
તેથી,જનન અધિચ્છદ બંનેમાં જોવા મળે છે.

(A) અંડપિંડના ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી પરિપક્વ અંડકોષ (દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ) મુક્ત થવાની પ્રક્રિયાને $Ovulation$ (અંડપાત) કહે છે.
$Parturition$ (પ્રસુતિ) એટલે બાળકના જન્મની પ્રક્રિયા.
$Implantation$ (ગર્ભસ્થાપન) એટલે ગર્ભકોષ્ઠકોથળીનું ગર્ભાશયની દીવાલ સાથે જોડાણ.
$Fertilization$ (ફલન) એટલે નર અને માદા જન્યુઓનું જોડાણ.

(C) માનવ માદામાં,અંડકોષજનનની પ્રક્રિયા ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન શરૂ થાય છે.
પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષો બને છે અને અર્ધીકરણ-$I$ ની પૂર્વાવસ્થા-$I$ માં અટકી જાય છે.
પુખ્તાવસ્થાએ પહોંચ્યા પછી,આ પુટિકાઓ સમયાંતરે પરિપક્વ થાય છે.
તૃતીયક પુટિકામાં રહેલો પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને તેનું પ્રથમ અર્ધીકરણ પૂર્ણ કરે છે,જેના પરિણામે એક મોટો એકકીય દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અને એક નાનું પ્રથમ ધ્રુવીયકાય બને છે.
ત્યારબાદ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અર્ધીકરણ-$II$ માં પ્રવેશે છે પરંતુ ભાજનોત્તર અવસ્થા-$II$ (metaphase-$II$) માં અટકી જાય છે.
આ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ એ સ્વરૂપ છે જે અંડપાત દરમિયાન અંડાશયમાંથી મુક્ત થાય છે.

(D) અંડપાત પછી,દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી મુક્ત થાય છે.
આ અંડકોષ એક કોષવિહીન સ્તર દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે જેને $Zona$ $pellucida$ કહેવાય છે,જે અંડકોષ દ્વારા જ સ્ત્રવિત થાય છે.
$Zona$ $pellucida$ ની બહાર,પુટિકાના કોષોના અનેક સ્તરો આવેલા હોય છે જેને $Corona$ $radiata$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,અંડપાત પછી તરત જ સસ્તન પ્રાણીનું અંડકોષ $Zona$ $pellucida$ અને $Corona$ $radiata$ બંને દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) સસ્તન પ્રાણીના શુક્રકોષ ચાર ભાગોનો બનેલો હોય છે: શીર્ષ,ગ્રીવા,મધ્યભાગ અને પૂંછડી.
મધ્યભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો સર્પાકાર રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે (જેને માઈટોકોન્ડ્રિયલ સ્પાયરલ અથવા નેબેનકર્ન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
આ કણાભસૂત્રો શુક્રકોષની પૂંછડીની ગતિશીલતા માટે જરૂરી $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા પૂરી પાડે છે.

(C) અંડપાત (ovulation) પછી,તૂટેલી ગ્રાફિયન પુટિકા એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચનામાં ફેરવાય છે જેને $Corpus \ luteum$ (કોર્પસ લ્યુટીયમ) કહેવામાં આવે છે.
આ રચના મોટા પ્રમાણમાં $Progesterone$ (પ્રોજેસ્ટેરોન) ના સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે,જે ગર્ભના સ્થાપન માટે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (endometrium) ને જાળવી રાખવા અને ગર્ભાવસ્થાની અન્ય પ્રક્રિયાઓ માટે આવશ્યક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓના શુક્રકોષનું શીર્ષ સામાન્ય રીતે $\text{હૂક}$ આકારનું અથવા ઘણા સસ્તન પ્રાણીઓમાં (જેમ કે મનુષ્યમાં) $\text{અંડાકાર}$ હોય છે। તેમાં એકકીય કોષકેન્દ્ર આવેલું હોય છે અને તેની ટોચ પર શુક્રાગ્ર (acrosome) આવેલું હોય છે, જે ફલન દરમિયાન અંડકોષમાં પ્રવેશવા માટે આવશ્યક છે।

(B) શુક્રકોષજનન એ નરમાં અપરિપક્વ જનન કોષોમાંથી શુક્રકોષો બનવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા શુક્રપિંડની $\text{શુક્રોત્પાદક } \text{ } \text{નલિકાઓ}$ (Seminiferous tubules) માં થાય છે. શુક્રોત્પાદક નલિકાઓનું અસ્તર બનાવતા જનન અધિચ્છદમાં શુક્રમાતૃકોષો (spermatogonia) આવેલા હોય છે, જે અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.

(A) મનુષ્યમાં,દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (secondary oocyte) અર્ધીકરણ-$II$ (meiosis-$II$) ના ભાજન-મધ્ય અવસ્થા-$II$ (metaphase-$II$) માં અટકેલો રહે છે. અર્ધીકરણ-$II$ ની પ્રક્રિયા ત્યારે જ પૂર્ણ થાય છે જ્યારે શુક્રકોષ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે. શુક્રકોષના પ્રવેશ પછી,દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અસમાન અર્ધીકરણ વિભાજન પામે છે,જેના પરિણામે એક મોટો એકકીય અંડકોષ અને એક નાનો દ્વિતીય ધ્રુવકાય બને છે. તેથી,દ્વિતીય ધ્રુવકાયનું ઉત્સર્જન શુક્રકોષના પ્રવેશ પછી અને ફલન પૂર્ણ થતા પહેલા થાય છે.

(C) અંડકોષપાત પછી,તૂટેલી ગ્રાફિયન પુટિકા એક હંગામી અંતઃસ્ત્રાવી રચનામાં ફેરવાય છે જેને $Corpus \ luteum$ (પીતપિંડ) કહેવામાં આવે છે.
આ રચના મોટા પ્રમાણમાં $Progesterone$ (પ્રોજેસ્ટેરોન)નો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ફલિત અંડકોષના સ્થાપન માટે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરને જાળવી રાખવા માટે આવશ્યક છે.
જો ફલન ન થાય,તો $Corpus \ luteum$ ક્ષીણ થઈને ડાઘ જેવી પેશીમાં ફેરવાય છે જેને $Corpus \ albicans$ કહેવાય છે.

(C) પ્રાથમિક અંડકપટલ એ અંડકોષ દ્વારા પોતે સ્ત્રવિત થાય છે. સસ્તન પ્રાણીઓમાં, $Zona \text{ } pellucida$ એ અંડકોષના કોષરસ પટલની આસપાસ આવેલું એક જાડું, પારદર્શક અને અકોષીય ગ્લાયકોપ્રોટીનનું સ્તર છે. તેને પ્રાથમિક અંડકપટલ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે અંડકોષ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે. $Corona \text{ } radiata$ એ પુટિકા કોષો દ્વારા બનતું દ્વિતીય સ્તર છે, અને $Chorion$ એ ગર્ભની બહારનું વધારાનું પટલ છે.

(C) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,શુક્રપિંડો ઉદરીય ગુહાની બહાર વૃષણકોથળી (scrotum) નામની કોથળીમાં આવેલા હોય છે.
વૃષણકોથળી શુક્રપિંડનું તાપમાન શરીરના સામાન્ય આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ જેટલું નીચું જાળવી રાખે છે.
આ નીચું તાપમાન શુક્રકોષજનન (શુક્રકોષોનું ઉત્પાદન અને પરિપક્વન) માટે આવશ્યક છે,કારણ કે ઊંચું તાપમાન આ પ્રક્રિયાને અવરોધી શકે છે અને શુક્રકોષોની જીવંતતાને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

(B) શુક્રકોષના મધ્યભાગમાં કણાભસૂત્રો સર્પાકાર રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે,જે શુક્રકોષની ગતિશીલતા માટે ઊર્જા પૂરી પાડે છે. આ કણાભસૂત્રીય સર્પાકારને $Nebenkern$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. મધ્યભાગમાં કણાભસૂત્રોની આસપાસ આવેલા કોષરસીય સ્તરને ખાસ કરીને $Manchette$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) માનવ માદામાં,અંડકોષજનન (oogenesis) ની પ્રક્રિયા ગર્ભીય વિકાસના તબક્કા દરમિયાન શરૂ થાય છે,જ્યારે દરેક ગર્ભીય અંડપિંડમાં લાખોની સંખ્યામાં અંડમાતૃકોષો (oogonia) બને છે.
જન્મ પછી કોઈ નવા અંડમાતૃકોષો બનતા નથી કે ઉમેરાતા નથી.
આ કોષો વિભાજન શરૂ કરે છે અને અર્ધીકરણ-$I$ (meiosis-$I$) ના પૂર્વાવસ્થા-$I$ (prophase-$I$) માં પ્રવેશે છે અને તે તબક્કે કામચલાઉ અટકી જાય છે,જેને પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ (primary oocyte) કહેવાય છે.
દરેક પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ ગ્રાન્યુલોસા કોષોના સ્તરથી ઘેરાયેલું હોય છે અને તેને પ્રાથમિક અંડપુટિકા (primary follicle) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,જન્મ સમયે અંડપિંડમાં પ્રાથમિક અંડપુટિકાઓની સંખ્યા મહત્તમ હોય છે,કારણ કે બાળપણ અને તરૂણાવસ્થા દરમિયાન તેમનું ક્ષય (atresia) થતું રહે છે.

(B) જનનકોષોના નિર્માણની પ્રક્રિયામાં,પ્રથમ અર્ધીકરણ વિભાજન $(Meiosis-I)$ એ ન્યૂનકારી વિભાજન છે.
નરમાં,પ્રાથમિક પૂર્વ શુક્રકોષ $Meiosis-I$ માંથી પસાર થઈને બે એકકીય દ્વિતીય પૂર્વ શુક્રકોષો બનાવે છે.
માદામાં,પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ તૃતીયક પુટિકામાં $Meiosis-I$ પૂર્ણ કરીને એક મોટો એકકીય દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અને એક નાનું પ્રથમ ધ્રુવીયકાય બનાવે છે.
તેથી,દ્વિતીય પૂર્વ શુક્રકોષ અને દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ એ પ્રથમ અર્ધીકરણ વિભાજનની નીપજો છે.

(C) માદામાં અંડકોષજનનની પ્રક્રિયા ગર્ભકાળ દરમિયાન શરૂ થાય છે.
પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષો અર્ધીકરણ-$I$ ની પૂર્વાવસ્થા-$I$ માં અટકી જાય છે.
$LH$ ના વધારાની અસર હેઠળ,ગ્રાફિયન પુટિકામાં રહેલો પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષ અર્ધીકરણ-$I$ પૂર્ણ કરીને એક મોટો એકકીય દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અને એક નાનો પ્રથમ ધ્રુવકાય બનાવે છે.
તેથી,અર્ધીકરણ-$I$ પૂર્ણ થયા પછી દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અંડકોષમાંથી મુક્ત થાય છે (અંડપાત).

(D) શુક્રકોષના શીર્ષના ભાગમાં ટોપી જેવી રચના આવેલી હોય છે જેને એક્રોઝોમ કહે છે.
એક્રોઝોમ ઉત્સેચકોથી ભરેલું હોય છે જે અંડકોષના ફલનમાં મદદ કરે છે.
આ ઉત્સેચકોને સામૂહિક રીતે શુક્રકોષ લાયસિન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
હાયેલ્યુરોનિડેઝ એ એક્રોઝોમમાં રહેલો મુખ્ય લાયટીક ઉત્સેચક છે,જે અંડકોષના કોષો વચ્ચેના મેટ્રિક્સમાં રહેલા હાયલ્યુરોનિક એસિડનું પાચન કરીને શુક્રકોષને અંડકોષના સ્તરો (ખાસ કરીને કોરોના રેડિએટા) માં પ્રવેશવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) ગ્રાફિયન પુટિકા એ પરિપક્વ અંડપુટિકા છે જે દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (secondary oocyte) ધરાવે છે.
ગ્રાફિયન પુટિકાની અંદર,દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ ઝોના પેલ્યુસિડા અને પુટિકા કોષોના સ્તરોથી ઘેરાયેલો હોય છે.
અંડપાત (ovulation) દરમિયાન,દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી મુક્ત થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(D) શુક્રકોષજનનની પ્રક્રિયામાં,એક પ્રાથમિક પૂર્વશુક્રકોષ અર્ધીકરણ-$I$ માંથી પસાર થઈને બે દ્વિતીય પૂર્વશુક્રકોષો બનાવે છે.
દરેક દ્વિતીય પૂર્વશુક્રકોષ ત્યારબાદ અર્ધીકરણ-$II$ માંથી પસાર થઈને બે શુક્રકોષો (spermatids) બનાવે છે.
આમ,એક દ્વિતીય પૂર્વશુક્રકોષ બે શુક્રાણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
$400$ શુક્રાણુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી દ્વિતીય પૂર્વશુક્રકોષોની સંખ્યા $400 / 2 = 200$ થાય.

(B) $\text{એક્રોઝોમ}$ એ શુક્રકોષના શીર્ષના અગ્ર ભાગ પર આવેલી ટોપી જેવી રચના છે। તેમાં જલવિભાજક ઉત્સેચકો (જેમ કે હાયલ્યુરોનિડેઝ) હોય છે જે અંડકોષના પટલ (ઝોના પેલ્યુસિડા) ને ઓગાળવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી ફલન દરમિયાન શુક્રકોષનો અંડકોષમાં પ્રવેશ સરળ બને છે।

(B) શુક્રકાયાંતરણ (spermiogenesis) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,પ્રશુક્રકોષ (spermatid) કાર્યક્ષમ શુક્રકોષમાં રૂપાંતરિત થવા માટે નોંધપાત્ર બાહ્યરૂપવિદ્યાકીય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં એક મુખ્ય ફેરફાર ગોલ્ગીકાય (Golgi apparatus) દ્વારા થાય છે.
પ્રશુક્રકોષનું ગોલ્ગીકાય રૂપાંતરિત અને ઘનીભૂત થઈને એક્રોઝોમલ ટોપી (acrosomal cap) બનાવે છે,જે કોષકેન્દ્રના અગ્ર ભાગ પર ગોઠવાય છે.
આ એક્રોઝોમમાં જલવિભાજક ઉત્સેચકો હોય છે જે ફલન દરમિયાન અંડકોષમાં પ્રવેશવા માટે આવશ્યક છે.

(B) શુક્રકોષજનન ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: ગુણન તબક્કો,વૃદ્ધિ તબક્કો અને પરિપકવન તબક્કો.
$1$. ગુણન તબક્કામાં શુક્રકોષમાતૃકોષોનું ઝડપી સમભાજન થાય છે.
$2$. વૃદ્ધિ તબક્કામાં શુક્રકોષમાતૃકોષો પોષક તત્વોનો સંગ્રહ કરે છે અને કદમાં વધારો કરીને પ્રાથમિક પૂર્વ શુક્રકોષો બનાવે છે.
$3$. પરિપકવન તબક્કામાં અર્ધીકરણ ($I$ અને $II$) દ્વારા શુક્રકોષોનું નિર્માણ થાય છે.
આ પૈકી,વૃદ્ધિ તબક્કો સૌથી લાંબો તબક્કો છે કારણ કે શુક્રકોષમાતૃકોષોએ ત્યારબાદના અર્ધીકરણ વિભાજન માટે જરૂરી કોષરસ,પ્રોટીન અને અંગિકાઓનું સંશ્લેષણ કરવું પડે છે.

(C) સૂક્ષ્મજરદીય (microlecithal) અંડકોષ એટલે એવું ઈંડું જેમાં ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં જરદી (સંગ્રહિત ખોરાક) હોય છે.
માનવમાં,અંડકોષ અજરદીય (alecithal) અથવા સૂક્ષ્મજરદીય હોય છે કારણ કે ગર્ભ માતા પાસેથી જરાયુ (placenta) દ્વારા સીધું પોષણ મેળવે છે.
દેડકાના ઈંડા મધ્યજરદીય (mesolecithal) હોય છે,કીટકોના ઈંડા કેન્દ્રસ્થ જરદીવાળા (centrolecithal) હોય છે,અને મોટાભાગના માછલીઓના ઈંડા અતિજરદીય (telolecithal/macrolecithal) હોય છે.

(B) માનવ માદામાં,અંડજનનની પ્રક્રિયા ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન શરૂ થાય છે.
દરેક ગર્ભીય અંડપિંડમાં લાખો જનન માતૃકોષો (અંડજનનકોષો) બને છે.
આ અંડજનનકોષો વિભાજન શરૂ કરે છે અને અર્ધીકરણના પૂર્વાવસ્થા-$I$ માં પ્રવેશ કરે છે અને તે તબક્કે કામચલાઉ રીતે અટકી જાય છે,જેને પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષો કહેવામાં આવે છે.
તેથી,જન્મ સમયે,અંડપિંડમાં માત્ર પ્રાથમિક પૂર્વ અંડકોષો જ હોય છે.

(C) શુક્રકોષ મુખ્યત્વે શીર્ષ,ગ્રીવા,મધ્યભાગ અને પૂંછડી એમ ચાર ભાગોનો બનેલો છે. શુક્રકોષના મધ્યભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો આવેલા હોય છે,જે પૂંછડીના હલનચલન માટે જરૂરી ઉર્જા પૂરી પાડે છે,જેથી શુક્રકોષનું પ્રચલન શક્ય બને છે.

(C) સમજરદીય (homolecithal) અથવા આઈસોલેસીથલ ઈંડા એવા ઈંડા છે જેમાં જરદી (yolk) ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હોય છે અને તે કોષરસમાં સમાન રીતે વહેંચાયેલી હોય છે.
આ પ્રકારના ઈંડા એવા સજીવોમાં જોવા મળે છે જેમને પ્રારંભિક વિકાસ દરમિયાન મોટા જરદીના જથ્થાની જરૂર હોતી નથી,કારણ કે ગર્ભનો વિકાસ ઝડપથી થાય છે અથવા તે માતા પાસેથી પોષણ મેળવે છે.
ઉદાહરણોમાં એમ્ફિઓક્સસ (સેફેલોકોર્ડેટ્સ),ટ્યુનિકેટ્સ (યુરોકોર્ડેટ્સ) અને યુથેરિયન સસ્તન પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.

(A) માનવ અંડકોષોને $Alecithal$ (અજરદીય) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં જરદીનું પ્રમાણ ખૂબ જ નહિવત અથવા લગભગ હોતું નથી.
માનવ ભ્રૂણ માતા પાસેથી જરાયુ (placenta) દ્વારા સીધું પોષણ મેળવતું હોવાથી,અંડકોષમાં મોટી માત્રામાં જરદીનો સંગ્રહ કરવાની જરૂર રહેતી નથી.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓના શુક્રપિંડમાં,ફલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે શુક્રકોષો મોટી સંખ્યામાં ઉત્પન્ન થાય છે. જ્યાં સુધી તેમનું સ્ખલન ન થાય અને માદા પ્રજનન માર્ગમાં તેઓ ક્ષમતા પ્રાપ્ત (capacitation) ન કરે,ત્યાં સુધી તેઓ શુક્રપિંડ અને અધિવૃષણમાં નિષ્ક્રિય (અપ્રચલિત) રહે છે. અંડવાહિનીનું પરિસંકોચન એ માદા પ્રજનન માર્ગની પ્રક્રિયા છે જે શુક્રકોષ અને અંડકોષના વહનમાં મદદ કરે છે,તે શુક્રપિંડનું અનુકૂલન નથી. તેથી,શુક્રપિંડમાં અનુકૂલન અંગે સૌથી યોગ્ય જવાબ એ છે કે તેઓ મોટી સંખ્યામાં ઉત્પન્ન થાય છે અને સ્ખલન સુધી નિષ્ક્રિય રહે છે. આમ,વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સાચા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) શુક્રકોષજનનની પ્રક્રિયા નીચેના તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. $Spermatogonia$ $(2n)$: આ અપરિપક્વ જનન કોષો છે જે સમભાજન પામે છે.
$2$. $Primary$ $Spermatocytes$ $(2n)$: સ્પર્મેટોગોનિયામાંથી બને છે,જે અર્ધીકરણ-$I$ પામે છે.
$3$. $Secondary$ $Spermatocytes$ $(n)$: અર્ધીકરણ-$I$ પછી બને છે,જે અર્ધીકરણ-$II$ પામે છે.
$4$. $Spermatids$ $(n)$: આ અર્ધીકરણ-$II$ પછી બનતા એકકીય કોષો છે.
$5$. $Spermatozoa$ $(n)$: આ શુક્રકાયાંતરણની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતા પરિપક્વ,પ્રચલનશીલ શુક્રકોષો છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Spermatogonia \rightarrow Spermatocyte \rightarrow Spermatid \rightarrow Spermatozoa$ છે.

(D) શુક્રકોષજનનની પ્રક્રિયા નીચે મુજબના ક્રમમાં થાય છે:
$1$. $\text{સ્પર્મેટોગોનિયા}$ (દ્વિતીય જનન કોષો) સમભાજન પામે છે।
$2$. આ કોષો $\text{પ્રાથમિક પૂર્વ શુક્રકોષ}$ (દ્વિતીય) માં વિભેદિત થાય છે।
$3$. $\text{પ્રાથમિક પૂર્વ શુક્રકોષ}$ અર્ધીકરણ-$I$ દ્વારા $\text{દ્વિતીયક પૂર્વ શુક્રકોષ}$ (એકીય) બનાવે છે।
$4$. $\text{દ્વિતીયક પૂર્વ શુક્રકોષ}$ અર્ધીકરણ-$II$ દ્વારા $\text{પ્રશુક્રકોષ}$ (એકીય) બનાવે છે।
$5$. $\text{પ્રશુક્રકોષ}$ એ શુક્રકાયાંતરણની પ્રક્રિયા દ્વારા $\text{શુક્રકોષ}$ માં રૂપાંતરિત થાય છે।
તેથી, સાચો ક્રમ: $\text{સ્પર્મેટોગોનિયા} \rightarrow \text{પ્રાથમિક પૂર્વ શુક્રકોષ} \rightarrow \text{દ્વિતીયક પૂર્વ શુક્રકોષ} \rightarrow \text{પ્રશુક્રકોષ} \rightarrow \text{શુક્રકોષ}$ છે।

(C) શુક્રકોષના મધ્ય ભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો (mitochondria) આવેલા હોય છે.
આ કણાભસૂત્રો શુક્રકોષની પૂંછડીના હલનચલન માટે $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે,જે શુક્રકોષના પ્રચલન (motility) માં મદદરૂપ થાય છે.
આ ઉર્જા ઉત્પાદનને કારણે,મધ્ય ભાગને શુક્રકોષનું શક્તિઘર કહેવામાં આવે છે.

(A) એન્ટ્રમ એ અંડકોષજનનની પ્રક્રિયા દરમિયાન દ્વિતીયક અને તૃતીયક અંડપુટિકાઓમાં જોવા મળતું પ્રવાહીથી ભરેલું લાક્ષણિક કોટર છે.
જેમ જેમ પ્રાથમિક પુટિકા દ્વિતીયક અને ત્યારબાદ તૃતીયક પુટિકામાં વિકાસ પામે છે,તેમ પુટિકીય કોષો વિભાજન પામે છે અને મધ્યસ્થ અવકાશમાં પ્રવાહીનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેને એન્ટ્રમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) અંડપાત (ovulation) પછી,ફાટેલી ગ્રાફિયન પુટિકા એક કામચલાઉ અંતઃસ્ત્રાવી રચનામાં ફેરવાય છે જેને કોર્પસ લ્યુટીયમ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા લ્યુટીનાઇઝિંગ હોર્મોન $(LH)$ ના વધારાને કારણે થાય છે. કોર્પસ લ્યુટીયમ મોટા પ્રમાણમાં પ્રોજેસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (endometrium) ને જાળવી રાખવા માટે આવશ્યક છે.

(A) ''અધોજરદીય'' (Alecithal) શબ્દ ગ્રીક શબ્દ 'a' (જેનો અર્થ 'વગર' થાય છે) અને 'lecithos' (જેનો અર્થ 'જરદી' થાય છે) પરથી આવ્યો છે.
તેથી,અધોજરદીય અંડકોષ એવો અંડકોષ છે જેમાં જરદી હોતી નથી અથવા નહિવત પ્રમાણમાં જરદી હોય છે.
આના ઉદાહરણોમાં મનુષ્યો સહિતના જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓના અંડકોષનો સમાવેશ થાય છે.