Gujarati

Word problem -Statistics Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Statistics · Word problem -Statistics

209+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 209 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
$7$ અવલોકનોનો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $8$ અને $16$ છે. જો પ્રથમ પાંચ અવલોકનો $2, 4, 10, 12, 14$ હોય,તો બાકીના બે અવલોકનોનો તફાવત (absolute difference) કેટલો થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે અજ્ઞાત સંખ્યાઓ $x$ અને $y$ છે.
આપેલ મધ્યક $\bar{x} = 8$.
$\frac{2+4+10+12+14+x+y}{7} = 8$
$42 + x + y = 56$
$x + y = 14$ $... (i)$
આપેલ વિચરણ $\sigma^2 = 16$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2$.
$16 = \frac{2^2+4^2+10^2+12^2+14^2+x^2+y^2}{7} - 8^2$
$16 + 64 = \frac{4+16+100+144+196+x^2+y^2}{7}$
$80 \times 7 = 460 + x^2 + y^2$
$560 = 460 + x^2 + y^2$
$x^2 + y^2 = 100$ $... (ii)$
$(x+y)^2 = x^2 + y^2 + 2xy$ પરથી,$14^2 = 100 + 2xy$.
$196 - 100 = 2xy$ $\Rightarrow 2xy = 96$ $\Rightarrow xy = 48$.
હવે,$(x-y)^2 = (x+y)^2 - 4xy = 14^2 - 4(48) = 196 - 192 = 4$.
$|x-y| = \sqrt{4} = 2$.
152
DifficultMCQ
જો કોઈ $x \in R^{+} \cup \{0\}$ માટે,એક કસોટીમાં $20$ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મેળવેલા ગુણનું આવૃત્તિ વિતરણ નીચે મુજબ છે,તો ગુણનો મધ્યક શોધો.
ગુણ:$2$$3$$5$$7$
આવૃત્તિ:$(x+1)^2$$2x-5$$x^2-3x$$x$
A
$3.0$
B
$2.8$
C
$2.5$
D
$3.2$

Solution

(B) કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $N = 20$ છે.
આવૃત્તિઓનો સરવાળો $\Sigma f_i = (x+1)^2 + (2x-5) + (x^2-3x) + x = 20$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા: $(x^2+2x+1) + 2x - 5 + x^2 - 3x + x = 20$.
$2x^2 + 2x - 4 = 20$ $\Rightarrow 2x^2 + 2x - 24 = 0$ $\Rightarrow x^2 + x - 12 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવો પાડતા: $(x+4)(x-3) = 0$.
$x \in R^{+} \cup \{0\}$ હોવાથી,$x = 3$ મળે.
હવે,$x=3$ માટે આવૃત્તિઓ ગણતા:
ગુણ $2$: $(3+1)^2 = 16$.
ગુણ $3$: $2(3)-5 = 1$.
ગુણ $5$: $3^2-3(3) = 0$.
ગુણ $7$: $3$.
સરવાળો: $16+1+0+3 = 20$. સાચું છે.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{\Sigma f_i x_i}{N} = \frac{2(16) + 3(1) + 5(0) + 7(3)}{20} = \frac{32 + 3 + 0 + 21}{20} = \frac{56}{20} = 2.8$.
153
EasyMCQ
જો માહિતી $3, 5, 7, a, b$ નો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન ($S$.$D$.) અનુક્રમે $5$ અને $2$ હોય,તો $a$ અને $b$ એ કયા સમીકરણના બીજ છે?
A
$x^2-10x+18=0$
B
$2x^2-20x+19=0$
C
$x^2-10x+19=0$
D
$x^2-20x+18=0$

Solution

(C) આપેલ છે,$\text{Mean} = 5$ અને $\text{S.D.} = 2$.
માહિતી $3, 5, 7, a, b$ માટે $n=5$ છે:
$\text{Mean} = \frac{3+5+7+a+b}{5} = 5$
$\Rightarrow 15+a+b = 25$
$\Rightarrow a+b = 10$ ... $(i)$
વિચરણના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\text{Var} = \text{S.D.}^2 = 2^2 = 4$:
$\text{Var} = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\text{Mean})^2$
$4 = \frac{3^2+5^2+7^2+a^2+b^2}{5} - 5^2$
$4 = \frac{9+25+49+a^2+b^2}{5} - 25$
$29 = \frac{83+a^2+b^2}{5}$
$145 = 83 + a^2 + b^2$
$a^2 + b^2 = 62$ ... $(ii)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a+b)^2 = a^2 + b^2 + 2ab$.
$10^2 = 62 + 2ab$
$100 - 62 = 2ab$
$38 = 2ab \Rightarrow ab = 19$.
$a$ અને $b$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (a+b)x + ab = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $x^2 - 10x + 19 = 0$ મળે છે.
154
MediumMCQ
$5$ કદના બે ડેટા સેટ માટે,વિચરણ $4$ અને $5$ આપેલ છે અને અનુરૂપ મધ્યક અનુક્રમે $2$ અને $4$ છે. સંયુક્ત ડેટા સેટનું વિચરણ શોધો.
A
$\frac{13}{2}$
B
$\frac{5}{2}$
C
$\frac{11}{2}$
D
$\frac{15}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે: $n_1 = 5, \sigma_1^2 = 4, \overline{x}_1 = 2$ અને $n_2 = 5, \sigma_2^2 = 5, \overline{x}_2 = 4$.
સંયુક્ત મધ્યક $\overline{x}_c = \frac{n_1\overline{x}_1 + n_2\overline{x}_2}{n_1 + n_2} = \frac{5(2) + 5(4)}{5 + 5} = \frac{30}{10} = 3$.
વિચલન ગણતરી: $d_1 = \overline{x}_1 - \overline{x}_c = 2 - 3 = -1$ અને $d_2 = \overline{x}_2 - \overline{x}_c = 4 - 3 = 1$.
સંયુક્ત વિચરણ $\sigma^2 = \frac{n_1(\sigma_1^2 + d_1^2) + n_2(\sigma_2^2 + d_2^2)}{n_1 + n_2}$.
કિંમતો મૂકતા: $\sigma^2 = \frac{5(4 + (-1)^2) + 5(5 + 1^2)}{5 + 5} = \frac{5(5) + 5(6)}{10} = \frac{25 + 30}{10} = \frac{55}{10} = \frac{11}{2}$.
155
EasyMCQ
પાંચ અવલોકનોનો મધ્યક $4$ છે અને તેમનું વિચરણ $5.2$ છે. જો આમાંથી ત્રણ અવલોકનો $1, 2$ અને $6$ હોય,તો બાકીના બે અવલોકનો કયા છે?
A
$2$ અને $9$
B
$3$ અને $8$
C
$4$ અને $7$
D
$5$ અને $6$

Solution

(C) ધારો કે પાંચ અવલોકનો $1, 2, 6, a,$ અને $b$ છે.
આપેલ છે કે મધ્યક $\bar{x} = 4$ અને $n = 5$.
$\bar{x} = \frac{1 + 2 + 6 + a + b}{5} = 4$
$9 + a + b = 20 \implies a + b = 11 \implies b = 11 - a$ ... $(1)$
આપેલ છે કે વિચરણ $\sigma^2 = 5.2$.
$\sigma^2 = \frac{\sum (x_i - \bar{x})^2}{n} = 5.2$
$\frac{(1-4)^2 + (2-4)^2 + (6-4)^2 + (a-4)^2 + (b-4)^2}{5} = 5.2$
$(-3)^2 + (-2)^2 + (2)^2 + (a-4)^2 + (b-4)^2 = 26$
$9 + 4 + 4 + (a-4)^2 + (b-4)^2 = 26$
$17 + (a-4)^2 + (b-4)^2 = 26$
$(a-4)^2 + (b-4)^2 = 9$ ... $(2)$
સમીકરણ $(2)$ માં $b = 11 - a$ મૂકતા:
$(a-4)^2 + (11 - a - 4)^2 = 9$
$(a-4)^2 + (7 - a)^2 = 9$
$(a^2 - 8a + 16) + (49 - 14a + a^2) = 9$
$2a^2 - 22a + 65 = 9$
$2a^2 - 22a + 56 = 0$
$a^2 - 11a + 28 = 0$
$(a-4)(a-7) = 0$
તેથી,$a = 4$ અથવા $a = 7$.
જો $a = 4$ હોય,તો $b = 11 - 4 = 7$.
જો $a = 7$ હોય,તો $b = 11 - 7 = 4$.
આમ,બાકીના બે અવલોકનો $4$ અને $7$ છે.
156
EasyMCQ
જો $50$ અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{50}$ ના મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન બંને $16$ હોય,તો $(x_1-5)^2, (x_2-5)^2, \ldots, (x_{50}-5)^2$ નો મધ્યક શોધો.
A
$378$
B
$377$
C
$357$
D
$397$

Solution

(B) આપેલ છે: મધ્યક $\bar{x} = 16$ અને પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = 16$.
ધારો કે $y_i = x_i - 5$.
નવા અવલોકનો $y_i$ નો મધ્યક $\bar{y} = \bar{x} - 5 = 16 - 5 = 11$ થશે.
જ્યારે દરેક અવલોકનમાંથી અચળ સંખ્યા બાદ કરવામાં આવે ત્યારે પ્રમાણિત વિચલન બદલાતું નથી,તેથી $\sigma_y = 16$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sigma_y^2 = \frac{\sum y_i^2}{n} - (\bar{y})^2$.
કિંમતો મૂકતા: $16^2 = \frac{\sum (x_i-5)^2}{50} - 11^2$.
$256 = \frac{\sum (x_i-5)^2}{50} - 121$.
$\frac{\sum (x_i-5)^2}{50} = 256 + 121 = 377$.
આમ,$(x_i-5)^2$ નો મધ્યક $377$ છે.
157
MediumMCQ
જો $50$ અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{50}$ ના મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $16$ અને $256$ હોય,તો $(x_1-5)^2, (x_2-5)^2, \ldots, (x_{50}-5)^2$ નો મધ્યક શોધો.
A
$357$
B
$387$
C
$377$
D
$397$

Solution

(C) આપેલ છે કે $n=50$,$\bar{x}=16$,અને $\sigma_x^2=256$.
સૂત્ર $\sigma_x^2 = \frac{1}{n} \sum x_i^2 - (\bar{x})^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$256 = \frac{1}{50} \sum x_i^2 - 16^2$.
$256 = \frac{1}{50} \sum x_i^2 - 256 \implies \frac{1}{50} \sum x_i^2 = 512 \implies \sum x_i^2 = 25600$.
આપણે $(x_i-5)^2$ નો મધ્યક શોધવો છે,જે $\frac{1}{50} \sum_{i=1}^{50} (x_i-5)^2$ છે.
સરવાળાનું વિસ્તરણ કરતા: $\sum (x_i^2 - 10x_i + 25) = \sum x_i^2 - 10 \sum x_i + \sum 25$.
$\bar{x} = \frac{1}{50} \sum x_i = 16$ હોવાથી,$\sum x_i = 50 \times 16 = 800$.
તેથી,$\sum (x_i-5)^2 = 25600 - 10(800) + 50(25) = 25600 - 8000 + 1250 = 18850$.
માગેલ મધ્યક $= \frac{18850}{50} = 377$.
158
EasyMCQ
બે વિતરણોના વિચલન ગુણાંક $60$ અને $70$ છે. તેમના પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $21$ અને $16$ છે,તો તેમના મધ્યક શોધો.
A
$35$ અને $22.86$
B
$23$ અને $25$
C
$28.25$ અને $25$
D
$22.85$ અને $35$

Solution

(A) વિચલન ગુણાંક $(CV)$ નું સૂત્ર: $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$,જ્યાં $\sigma$ એ પ્રમાણિત વિચલન છે અને $\bar{x}$ એ મધ્યક છે.
પ્રથમ વિતરણ માટે: $60 = \frac{21}{\bar{x}_1} \times 100 \Rightarrow \bar{x}_1 = \frac{2100}{60} = 35$.
બીજા વિતરણ માટે: $70 = \frac{16}{\bar{x}_2} \times 100 \Rightarrow \bar{x}_2 = \frac{1600}{70} \approx 22.86$.
આમ,મધ્યક $35$ અને $22.86$ છે.
159
DifficultMCQ
જો વિચલન ગુણાંક $ 60 $ હોય અને પ્રમાણિત વિચલન $ 24 $ હોય,તો મધ્યક શોધો.
A
$ 40 $
B
$ 7/20 $
C
$ 20/7 $
D
$ 1/40 $

Solution

(A) વિચલન ગુણાંક $( CV )$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$ CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100 $
જ્યાં $ \sigma $ એ પ્રમાણિત વિચલન છે અને $ \bar{x} $ એ મધ્યક છે.
અહીં $ CV = 60 $ અને $ \sigma = 24 $ આપેલ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$ 60 = \frac{24}{\bar{x}} \times 100 $
$ 60 = \frac{2400}{\bar{x}} $
$ \bar{x} = \frac{2400}{60} $
$ \bar{x} = 40 $
તેથી,મધ્યક $ 40 $ છે.
160
MediumMCQ
અવલોકનો $x_1, x_2, x_3, \ldots, x_{15}$ નો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $2$ અને $4$ છે. જો અવલોકનો $y_1, y_2, \ldots, y_{10}$ નો મધ્યક અને વિચરણ અનુક્રમે $2$ અને $5$ હોય,તો સંયુક્ત અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{15}, y_1, y_2, \ldots, y_{10}$ નું વિચરણ શોધો.
A
$6.5$
B
$5.3$
C
$3.4$
D
$4.4$

Solution

(D) ધારો કે $n_1 = 15$,$\bar{x} = 2$,અને $\sigma_x^2 = 4$. અવલોકનોનો સરવાળો $\sum x_i = n_1 \bar{x} = 15 \times 2 = 30$ છે. વર્ગોનો સરવાળો $\sum x_i^2 = n_1(\sigma_x^2 + \bar{x}^2) = 15(4 + 2^2) = 15(8) = 120$ છે.
ધારો કે $n_2 = 10$,$\bar{y} = 2$,અને $\sigma_y^2 = 5$. અવલોકનોનો સરવાળો $\sum y_i = n_2 \bar{y} = 10 \times 2 = 20$ છે. વર્ગોનો સરવાળો $\sum y_i^2 = n_2(\sigma_y^2 + \bar{y}^2) = 10(5 + 2^2) = 10(9) = 90$ છે.
કુલ $N = n_1 + n_2 = 25$ અવલોકનો માટે,સંયુક્ત મધ્યક $\bar{z} = \frac{\sum x_i + \sum y_i}{n_1 + n_2} = \frac{30 + 20}{25} = \frac{50}{25} = 2$ છે.
સંયુક્ત વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2 + \sum y_i^2}{n_1 + n_2} - \bar{z}^2 = \frac{120 + 90}{25} - 2^2 = \frac{210}{25} - 4 = 8.4 - 4 = 4.4$ છે.
161
MediumMCQ
ધારો કે $x_1, x_2, \ldots, x_{11}$ એ અવલોકનો છે જે $\sum_{i=1}^{11}(x_i-4)=22$ અને $\sum_{i=1}^{11}(x_i-4)^2=154$ નું પાલન કરે છે. જો અવલોકનોનો મધ્યક અને વિચરણ $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $\frac{\alpha}{\beta}$ અને $\frac{\beta}{\alpha}$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ કયું છે?
A
$15 x^2-16 x+15=0$
B
$15 x^2-34 x+15=0$
C
$x^2-16 x+60=0$
D
$12 x^2-25 x+20=0$

Solution

(B) આપેલ છે $\sum_{i=1}^{11}(x_i-4)=22$.
$11$ વડે ભાગતા,આપણને $\bar{x}-4 = \frac{22}{11} = 2$ મળે,તેથી $\bar{x} = \alpha = 6$.
હવે,વિચરણ $\beta = \frac{1}{n} \sum (x_i-\bar{x})^2$ દ્વારા મળે છે.
$\bar{x}=6$ હોવાથી,$x_i-\bar{x} = x_i-6 = (x_i-4)-2$.
તેથી,$\sum (x_i-6)^2 = \sum ((x_i-4)-2)^2 = \sum (x_i-4)^2 - 4\sum (x_i-4) + \sum 4$.
કિંમતો મૂકતા: $154 - 4(22) + 11(4) = 154 - 88 + 44 = 110$.
તેથી,$\beta = \frac{110}{11} = 10$.
બીજ $\frac{\alpha}{\beta} = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}$ અને $\frac{\beta}{\alpha} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\text{બીજનો સરવાળો})x + (\text{બીજનો ગુણાકાર}) = 0$ છે.
બીજનો સરવાળો $= \frac{3}{5} + \frac{5}{3} = \frac{34}{15}$.
બીજનો ગુણાકાર $= \frac{3}{5} \times \frac{5}{3} = 1$.
સમીકરણ $x^2 - \frac{34}{15}x + 1 = 0$ છે,જે $15x^2 - 34x + 15 = 0$ માં પરિણમે છે.
162
EasyMCQ
માહિતી $35, 12, 21, 24, 15, 7, 16, 12, 30, 32, 13, 17$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$28$
B
$42$
C
$17$
D
$21$

Solution

(A) માહિતીનો વિસ્તાર એ સૌથી મોટી કિંમત અને સૌથી નાની કિંમત વચ્ચેનો તફાવત છે.
આપેલ માહિતી: $35, 12, 21, 24, 15, 7, 16, 12, 30, 32, 13, 17$.
સૌથી મોટી કિંમત = $35$.
સૌથી નાની કિંમત = $7$.
વિસ્તાર = $\text{સૌથી મોટી કિંમત} - \text{સૌથી નાની કિંમત} = 35 - 7 = 28$.
163
EasyMCQ
જો નીચેના આવૃત્તિ વિતરણનો મધ્યક $50$ હોય,તો $f_1$ અને $f_2$ ની કિંમતો શોધો.
વર્ગઆવૃત્તિ
$0 - 20$$17$
$20 - 40$$f_1$
$40 - 60$$32$
$60 - 80$$f_2$
$80 - 100$$19$
કુલ$120$
A
$f_1 = 27, f_2 = 35$
B
$f_1 = 30, f_2 = 22$
C
$f_1 = 28, f_2 = 24$
D
$f_1 = 32, f_2 = 20$

Solution

(C) કુલ આવૃત્તિ $120$ આપેલ છે. તેથી,$17 + f_1 + 32 + f_2 + 19 = 120$.
$f_1 + f_2 + 68 = 120 \implies f_1 + f_2 = 52$ (સમીકરણ $1$).
વર્ગ મધ્યક $(x_i)$ $10, 30, 50, 70, 90$ છે.
મધ્યક $\frac{\sum f_i x_i}{\sum f_i} = 50$ છે.
$\frac{17(10) + f_1(30) + 32(50) + f_2(70) + 19(90)}{120} = 50$.
$170 + 30f_1 + 1600 + 70f_2 + 1710 = 6000$.
$30f_1 + 70f_2 + 3480 = 6000$.
$30f_1 + 70f_2 = 2520 \implies 3f_1 + 7f_2 = 252$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ પરથી,$f_1 = 52 - f_2$. સમીકરણ $2$ માં મૂકતા:
$3(52 - f_2) + 7f_2 = 252$.
$156 - 3f_2 + 7f_2 = 252$.
$4f_2 = 96 \implies f_2 = 24$.
તેથી $f_1 = 52 - 24 = 28$.
164
EasyMCQ
બે શણની મિલો $A$ અને $B$ ના કામદારોને ચૂકવવામાં આવતા માસિક વેતનનું વિશ્લેષણ નીચે મુજબનો ડેટા આપે છે:
મેટ્રિક મિલ-$A$ મિલ-$B$
કામદારોની સંખ્યા $500$ $600$
સરેરાશ દૈનિક વેતન (રૂપિયામાં) $186$ $175$
વેતનના વિતરણનું વિચરણ $81$ $100$

તો:
A
મિલ $A$ નું વેતન બિલ મિલ $B$ કરતા બમણું છે.
B
મિલ $A$ અને $B$ બંનેના વેતન બિલ સમાન છે.
C
મિલ $A$ નું વેતન બિલ મિલ $B$ કરતા વધારે છે.
D
મિલ $B$ નું વેતન બિલ મિલ $A$ કરતા વધારે છે.

Solution

(D) કુલ વેતન બિલ કામદારોની સંખ્યા અને સરેરાશ દૈનિક વેતનના ગુણાકાર તરીકે ગણવામાં આવે છે.
મિલ $A$ માટે:
કુલ વેતન બિલ $= 500 \times 186 = 93000$.
મિલ $B$ માટે:
કુલ વેતન બિલ $= 600 \times 175 = 105000$.
બંનેની સરખામણી કરતા,$105000 > 93000$.
તેથી,મિલ $B$ નું વેતન બિલ મિલ $A$ કરતા વધારે છે.
165
MediumMCQ
એક વર્ગમાં $25$ છોકરાઓના ગુણનો મધ્યક $61$ છે અને તે જ વર્ગમાં $35$ છોકરીઓના ગુણનો મધ્યક $58$ છે. તો,બધા $60$ વિદ્યાર્થીઓનો મધ્યક કેટલો થાય ($.25$ માં)?
A
$56$
B
$59$
C
$57$
D
$63$

Solution

(B) છોકરાઓની સંખ્યા $= 25$
છોકરાઓના ગુણનો મધ્યક $= 61$
છોકરીઓની સંખ્યા $= 35$
છોકરીઓના ગુણનો મધ્યક $= 58$
બધા $60$ વિદ્યાર્થીઓનો કુલ મધ્યક $= \frac{61 \times 25 + 35 \times 58}{60}$
$= \frac{1525 + 2030}{60} = \frac{3555}{60} = 59.25$
166
EasyMCQ
એક વર્ગમાં છોકરાઓના સરેરાશ ગુણ $40$ છે અને છોકરીઓના સરેરાશ ગુણ $45$ છે. છોકરાઓ અને છોકરીઓ બંનેના સંયુક્ત સરેરાશ ગુણ $42$ છે. તો વર્ગમાં છોકરાઓની ટકાવારી કેટલી છે ($\%$ માં)?
A
$60$
B
$30$
C
$40$
D
$50$

Solution

(A) ધારો કે વર્ગમાં છોકરાઓની સંખ્યા $m$ અને છોકરીઓની સંખ્યા $n$ છે. આપેલી માહિતી મુજબ:
છોકરાઓના કુલ ગુણ $= 40m$
છોકરીઓના કુલ ગુણ $= 45n$
છોકરાઓ અને છોકરીઓના સંયુક્ત કુલ ગુણ $= 42(m + n)$
કુલ ગુણને સરખાવતા:
$40m + 45n = 42(m + n)$
$40m + 45n = 42m + 42n$
$3n = 2m$
$\frac{m}{n} = \frac{3}{2}$
વર્ગમાં છોકરાઓની ટકાવારી:
$\frac{m}{m + n} \times 100 = \frac{3}{3 + 2} \times 100$
$= \frac{3}{5} \times 100 = 60 \%$
તેથી,છોકરાઓની ટકાવારી $60 \%$ છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
167
MediumMCQ
જો બે વિતરણોના વિચલન ગુણાંક $60$ અને $70$ હોય અને તેમના પ્રમાણિત વિચલનો અનુક્રમે $21$ અને $16$ હોય,તો તેમના સમાંતર મધ્યકો અનુક્રમે કેટલા થાય?
A
$35, 22.85$
B
$32, 25.85$
C
$35, 28.25$
D
$35, 25.25$

Solution

(A) વિચલન ગુણાંક $(CV)$ નું સૂત્ર $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$ છે,જ્યાં $\sigma$ એ પ્રમાણિત વિચલન છે અને $\bar{x}$ એ સમાંતર મધ્યક છે.
પ્રથમ વિતરણ માટે: $60 = \frac{21}{\bar{x}_1} \times 100 \implies \bar{x}_1 = \frac{2100}{60} = 35$.
બીજા વિતરણ માટે: $70 = \frac{16}{\bar{x}_2} \times 100 \implies \bar{x}_2 = \frac{1600}{70} \approx 22.857$.
આમ,સમાંતર મધ્યકો $35$ અને આશરે $22.85$ છે.
168
EasyMCQ
$\bar{x}$ અને $\bar{y}$ એ બે બેટ્સમેન $A$ અને $B$ ના $10$ ઇનિંગ્સના રનનો સરેરાશ છે,અને $\sigma_{A}$ અને $\sigma_{B}$ તેમના રનનું પ્રમાણિત વિચલન છે. જો બેટ્સમેન $A$ એ $B$ કરતા વધુ સુસંગત (consistent) હોય,તો તે વધુ રન બનાવનાર પણ ત્યારે જ હોય જ્યારે
A
$0 < \frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}} < \frac{\bar{x}}{\bar{y}}$ અને $\frac{\bar{x}}{\bar{y}} > 1$
B
$\frac{\bar{x}}{\bar{y}} > \frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}} > 1$
C
$\frac{\bar{x}}{\bar{y}} < \frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}} > 1$
D
$\frac{\bar{x}}{\bar{y}} > 1$ અને $1 \leq \frac{\bar{x}}{\bar{y}} < \frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}}$

Solution

(A) સુસંગતતા (consistency) એ વિચલન ગુણાંક $(CV)$ દ્વારા માપવામાં આવે છે. ઓછો $CV$ વધુ સુસંગતતા સૂચવે છે.
બેટ્સમેન $A$ એ $B$ કરતા વધુ સુસંગત છે,તેથી $CV_{A} < CV_{B}$.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{\sigma_{A}}{\bar{x}} < \frac{\sigma_{B}}{\bar{y}}$.
આને ફરીથી ગોઠવતા $\frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}} < \frac{\bar{x}}{\bar{y}}$ મળે છે.
કારણ કે $\sigma_{A}, \sigma_{B}, \bar{x}, \bar{y} > 0$,તેથી $0 < \frac{\sigma_{A}}{\sigma_{B}} < \frac{\bar{x}}{\bar{y}}$.
$A$ વધુ રન બનાવનાર હોય તે માટે,$\bar{x} > \bar{y}$ હોવું જરૂરી છે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\bar{x}}{\bar{y}} > 1$.
169
DifficultMCQ
$5$ અવલોકનોનો મધ્યક $4.4$ છે અને તેમનું વિચરણ $8.24$ છે. જો તેમાંથી ત્રણ અવલોકનો $1, 2$ અને $6$ હોય,તો બાકીના બે અવલોકનો કયા છે?
A
$9, 4$
B
$9, 5$
C
$9, 2$
D
$9, 13$

Solution

(A) ધારો કે બાકીના બે અવલોકનો $x$ અને $y$ છે.
આપેલ મધ્યક $\bar{x} = 4.4$ હોવાથી,$\frac{1+2+6+x+y}{5} = 4.4$ $\Rightarrow 9+x+y = 22$ $\Rightarrow x+y = 13 \dots (i)$.
વિચરણ $\sigma^2 = 8.24$ હોવાથી,$\frac{1}{5}(1^2+2^2+6^2+x^2+y^2) - (4.4)^2 = 8.24$.
$\frac{41+x^2+y^2}{5} = 27.6 \Rightarrow x^2+y^2 = 97 \dots (ii)$.
$(x+y)^2 = x^2+y^2+2xy$ નો ઉપયોગ કરતા,$169 = 97+2xy \Rightarrow xy = 36$.
સમીકરણ $t^2 - 13t + 36 = 0$ ઉકેલતા,$(t-9)(t-4) = 0$ મળે.
તેથી,બાકીના બે અવલોકનો $9$ અને $4$ છે.
170
EasyMCQ
જો $x_1, x_2, \ldots, x_n$ એ $n$ અવલોકનો હોય અને $\bar{x}$ તેમનો મધ્યક હોય. જો $\sum_{i=1}^{n}(x_i - \bar{x})^2$ લગભગ શૂન્ય હોય,તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે મધ્યક $\bar{x}$ થી અવલોકનોના પ્રસારનું ઉચ્ચ પ્રમાણ સૂચવે છે.
B
તે સૂચવે છે કે કોઈ પ્રસાર નથી.
C
$\sum_{i=1}^{n}(x_i - \bar{x})^2$ એ માહિતીનો સમાંતર મધ્યક છે.
D
તે સૂચવે છે કે દરેક અવલોકન $x_i$ એ મધ્યક $\bar{x}$ ની ખૂબ નજીક છે અને તેથી પ્રસારનું પ્રમાણ ઓછું છે.

Solution

(D) પદાવલિ $\sum_{i=1}^{n}(x_i - \bar{x})^2$ એ મધ્યકથી વિચલનોના વર્ગોનો સરવાળો દર્શાવે છે.
જો આ સરવાળો લગભગ શૂન્ય હોય,તો તેનો અર્થ એ છે કે દરેક વ્યક્તિગત અવલોકન $x_i$ એ મધ્યક $\bar{x}$ ની ખૂબ નજીક હોવું જોઈએ.
પરિણામે,વિચરણ,જે આ સરવાળાના પ્રમાણમાં છે,તે ખૂબ નાનું છે,જે સૂચવે છે કે મધ્યકની આસપાસ ડેટા પોઈન્ટ્સના પ્રસારનું પ્રમાણ ઓછું છે.
171
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન અને મધ્યસ્થથી સરેરાશ વિચલન હંમેશા સમાન હોવા જોઈએ.
B
ચલનનું માપ જે એકમોથી સ્વતંત્ર સંખ્યા છે,તેને વિચલન ગુણાંક કહેવામાં આવે છે.
C
વિચલન ગુણાંક એ વિચલનનું સાપેક્ષ માપ છે.
D
બે આપેલ માહિતી પૈકી,જેનો વિચલન ગુણાંક વધારે હોય તે બીજા કરતા વધુ વિચલન ધરાવે છે તેમ કહેવાય છે.

Solution

(A) આપેલ માહિતી માટે મધ્યક અને મધ્યસ્થ અલગ અલગ કિંમતો ધરાવી શકે છે. તેથી,મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન અને મધ્યસ્થથી સરેરાશ વિચલન હંમેશા સમાન હોતા નથી.
172
EasyMCQ
ગણ $A = \{x_1, x_2, x_3, x_4, x_5\}$ માટે વિચરણ $4$ છે અને મધ્યક $2$ છે. ગણ $B = \{y_1, y_2, y_3, y_4, y_5\}$ માટે વિચરણ $5$ છે અને મધ્યક $4$ છે. તો,$A \cup B$ નું વિચરણ શોધો.
A
$6$
B
$6.5$
C
$5.5$
D
$5$

Solution

(C) ગણ $A$ માટે: $\text{મધ્યક} = \frac{\sum x_i}{5} = 2 \Rightarrow \sum x_i = 10$.
વિચરણ $= \frac{1}{5} \sum x_i^2 - (\text{મધ્યક})^2 = 4$ $\Rightarrow \frac{1}{5} \sum x_i^2 - 4 = 4$ $\Rightarrow \sum x_i^2 = 40$.
ગણ $B$ માટે: $\text{મધ્યક} = \frac{\sum y_i}{5} = 4 \Rightarrow \sum y_i = 20$.
વિચરણ $= \frac{1}{5} \sum y_i^2 - (\text{મધ્યક})^2 = 5$ $\Rightarrow \frac{1}{5} \sum y_i^2 - 16 = 5$ $\Rightarrow \sum y_i^2 = 105$.
$A \cup B$ માટે: કુલ ઘટકો $N = 10$.
સંયુક્ત મધ્યક $\bar{X} = \frac{\sum x_i + \sum y_i}{10} = \frac{10 + 20}{10} = 3$.
સંયુક્ત વિચરણ $= \frac{\sum x_i^2 + \sum y_i^2}{10} - (\bar{X})^2 = \frac{40 + 105}{10} - (3)^2 = 14.5 - 9 = 5.5$.
173
MediumMCQ
જો સંખ્યાઓ $2, 3, 2x$ અને $11$ નું પ્રમાણિત વિચલન $(SD)$ $3.5$ હોય,તો $x$ ની શક્ય કિંમતો નીચેનામાંથી કઈ છે?
A
$4, \frac{5}{3}$
B
$5, \frac{7}{3}$
C
$3, \frac{7}{3}$
D
$2, \frac{5}{3}$

Solution

(C) આપેલ સંખ્યાઓનો સમૂહ: $2, 3, 2x, 11$. અવલોકનોની સંખ્યા $n = 4$. પ્રમાણિત વિચલન $(SD)$ $3.5 = \frac{7}{2}$ છે.
પ્રથમ,મધ્યક $(\bar{x})$ શોધો:
$\bar{x} = \frac{2 + 3 + 2x + 11}{4} = \frac{16 + 2x}{4} = \frac{8 + x}{2}$.
વિચરણ $(V)$ એ $V = (SD)^2 = (3.5)^2 = 12.25$ દ્વારા મળે છે.
વિચરણનું સૂત્ર $V = \frac{1}{n} \sum x_i^2 - (\bar{x})^2$ છે.
$\sum x_i^2 = 2^2 + 3^2 + (2x)^2 + 11^2 = 4 + 9 + 4x^2 + 121 = 134 + 4x^2$.
$12.25 = \frac{134 + 4x^2}{4} - \left(\frac{8 + x}{2}\right)^2$.
$12.25 = \frac{134 + 4x^2 - 64 - 16x - x^2}{4}$.
$49 = 3x^2 - 16x + 70$.
$3x^2 - 16x + 21 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3x^2 - 9x - 7x + 21 = 0$ ઉકેલતા:
$3x(x - 3) - 7(x - 3) = 0$.
$(3x - 7)(x - 3) = 0$.
તેથી,$x = 3$ અથવા $x = \frac{7}{3}$.
174
MediumMCQ
જો $15, 14, k, 25, 30, 35$ નો વિસ્તાર $23$ હોય,તો $k$ ની ન્યૂનતમ ધન કિંમત શોધો.
A
$11$
B
$13$
C
$12$
D
$14$

Solution

(C) માહિતીનો વિસ્તાર એ મહત્તમ કિંમત અને ન્યૂનતમ કિંમત વચ્ચેનો તફાવત છે.
આપેલ માહિતી: $15, 14, k, 25, 30, 35$.
વિસ્તાર $= 23$.
કિસ્સો $1$: જો $35$ એ મહત્તમ કિંમત હોય,તો ન્યૂનતમ કિંમત $35 - 23 = 12$ હોવી જોઈએ.
જો $k = 12$ હોય,તો માહિતી $12, 14, 15, 25, 30, 35$ બને છે. વિસ્તાર $35 - 12 = 23$ થાય છે. આ એક માન્ય કિસ્સો છે.
કિસ્સો $2$: જો $k$ એ મહત્તમ કિંમત હોય,તો $k - 14 = 23$,જે $k = 37$ આપે છે.
આપણે $k$ ની ન્યૂનતમ ધન કિંમત શોધી રહ્યા છીએ,તેથી $12$ અને $37$ ની સરખામણી કરતા,ન્યૂનતમ ધન કિંમત $12$ મળે છે.
175
MediumMCQ
અવલોકનો $20, 28, 40, 12, 30, 15, 50$ નો વિસ્તાર $ . . . . . . $ છે.
A
$18$
B
$38$
C
$28$
D
$16$

Solution

(B) આપેલ અવલોકનો $20, 28, 40, 12, 30, 15, 50$ છે.
વિસ્તાર શોધવા માટે,આપણે માહિતીના સમૂહમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ મૂલ્યો ઓળખીએ છીએ.
મહત્તમ મૂલ્ય $= 50$.
ન્યૂનતમ મૂલ્ય $= 12$.
વિસ્તાર $= \text{મહત્તમ મૂલ્ય} - \text{ન્યૂનતમ મૂલ્ય}$.
વિસ્તાર $= 50 - 12 = 38$.
176
EasyMCQ
$100$ વિદ્યાર્થીઓના જૂથ માટે,તેમના ગુણનો મધ્યક $\bar{x}_1$ અને પ્રમાણિત વિચલન $\sigma_1$ અનુક્રમે $40$ અને $15$ મળ્યા હતા. પાછળથી જાણવા મળ્યું કે સ્કોર $40$ અને $50$ ને ભૂલથી અનુક્રમે $30$ અને $60$ તરીકે વાંચવામાં આવ્યા હતા. જો સુધારેલા અવલોકનો સાથેનો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $\bar{x}_2$ અને $\sigma_2$ હોય,તો:
A
$\bar{x}_1=\bar{x}_2 ; \sigma_1=\sigma_2$
B
$\bar{x}_1=\bar{x}_2 ; \sigma_1 < \sigma_2$
C
$\bar{x}_1=\bar{x}_2 ; \sigma_1 > \sigma_2$
D
$\bar{x}_1 > \bar{x}_2 ; \sigma_1=\sigma_2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $n=100$,$\bar{x}_1=40$,અને $\sigma_1=15$.
અવલોકનોનો સરવાળો $\sum x_i = n \times \bar{x}_1 = 100 \times 40 = 4000$ છે.
સુધારેલ સરવાળો $\sum x_i^{\prime} = 4000 - 30 - 60 + 40 + 50 = 4000$ છે.
આમ,સુધારેલ મધ્યક $\bar{x}_2 = \frac{4000}{100} = 40$ છે.
તેથી,$\bar{x}_1 = \bar{x}_2$.
હવે,$\sigma_1^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x}_1)^2$ $\Rightarrow 225 = \frac{\sum x_i^2}{100} - 1600$ $\Rightarrow \sum x_i^2 = 182500$.
વર્ગોનો સુધારેલ સરવાળો $\sum x_i^{\prime 2} = 182500 - 30^2 - 60^2 + 40^2 + 50^2 = 182100$ છે.
સુધારેલ વિચરણ $\sigma_2^2 = \frac{182100}{100} - (40)^2 = 1821 - 1600 = 221$ છે.
કારણ કે $\sigma_1^2 = 225$ અને $\sigma_2^2 = 221$,તેથી $\sigma_1^2 > \sigma_2^2$,જેનો અર્થ છે કે $\sigma_1 > \sigma_2$.
તેથી,$\bar{x}_1 = \bar{x}_2$ અને $\sigma_1 > \sigma_2$.
177
EasyMCQ
પાંચ અવલોકનોનો મધ્યક $4$ છે અને તેમનું વિચરણ પણ $4$ છે. જો પાંચમાંથી ત્રણ અવલોકનો $1, 3, 4$ હોય,તો બાકીના બેનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$32$
B
$36$
C
$35$
D
$27$

Solution

(C) ધારો કે પાંચ અવલોકનો $x_1, x_2, x_3, x_4, x_5$ છે. આપેલ છે કે $x_1=1, x_2=3, x_3=4$. બાકીના બે $a$ અને $b$ ધારો.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{1+3+4+a+b}{5} = 4 \implies 8+a+b = 20 \implies a+b = 12$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2 = 4$.
$\frac{1^2+3^2+4^2+a^2+b^2}{5} - 16 = 4 \implies \frac{26+a^2+b^2}{5} = 20$.
$26+a^2+b^2 = 100 \implies a^2+b^2 = 74$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(a+b)^2 = a^2+b^2+2ab$.
$12^2 = 74+2ab \implies 144 = 74+2ab$.
$2ab = 70 \implies ab = 35$.
178
EasyMCQ
ધારો કે $a$ અને $b$ બે વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. જો $a, b, 8, 5$ અને $10$ નો અંકગણિતીય મધ્યક $6$ અને વિચરણ $6.8$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) =$
A
$(3, 4)$
B
$(1, 6)$
C
$(7, 0)$
D
$(-2, 9)$

Solution

(A) અંકગણિતીય મધ્યક $\frac{a + b + 8 + 5 + 10}{5} = 6$ છે.
$a + b + 23 = 30$,તેથી $a + b = 7$.
વિચરણ $\frac{\sum x_i^2}{n} - (\text{મધ્યક})^2 = 6.8$ છે.
$\frac{a^2 + b^2 + 64 + 25 + 100}{5} - 36 = 6.8$.
$\frac{a^2 + b^2 + 189}{5} = 42.8$.
$a^2 + b^2 + 189 = 214$,તેથી $a^2 + b^2 = 25$.
$a + b = 7$ હોવાથી,$b = 7 - a$.
બીજા સમીકરણમાં મૂકતા: $a^2 + (7 - a)^2 = 25$.
$a^2 + 49 - 14a + a^2 = 25$.
$2a^2 - 14a + 24 = 0$.
$a^2 - 7a + 12 = 0$.
$(a - 3)(a - 4) = 0$.
તેથી,$a = 3$ અથવા $a = 4$.
જો $a = 3$,તો $b = 4$. જો $a = 4$,તો $b = 3$.
ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ એ $(3, 4)$ અથવા $(4, 3)$ હોઈ શકે છે.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$(3, 4)$ સાચો જવાબ છે.
179
EasyMCQ
નીચે આપેલ ડેટાને ધ્યાનમાં લો:
દૈનિક વેતન (રૂ.)$30$-$40$$40$-$50$$50$-$60$$60$-$70$$70$-$80$$80$-$90$
કામદારોની સંખ્યા$17$$28$$21$$15$$13$$6$

જો વેતનના આ વિતરણનું પ્રમાણિત વિચલન $14.72$ હોય,તો તેનો વિચલનાંક (Coefficient of Variation) શોધો.
A
$14.73$
B
$23.73$
C
$26.91$
D
$20.82$

Solution

(C) વિચલનાંક $(CV)$ શોધવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$,જ્યાં $\sigma$ એ પ્રમાણિત વિચલન છે અને $\bar{x}$ એ મધ્યક છે.
પ્રથમ,મધ્યક $(\bar{x})$ ની ગણતરી કરો:
મધ્યબિંદુઓ $(x_i)$: $35, 45, 55, 65, 75, 85$
આવૃત્તિઓ $(f_i)$: $17, 28, 21, 15, 13, 6$
કુલ આવૃત્તિ $(N = \sum f_i)$ = $100$
$(f_i x_i)$ નો સરવાળો: $5470$
મધ્યક $(\bar{x})$ = $\frac{5470}{100} = 54.7$
આપેલ પ્રમાણિત વિચલન $(\sigma)$ = $14.72$
$CV = \frac{14.72}{54.7} \times 100 \approx 26.91$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
180
EasyMCQ
નીચેના વિધાનોના આધારે,સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
વિધાન-$I:$ પ્રથમ $n$ બેકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનું વિચરણ $\frac{n^2-1}{4}$ છે.
વિધાન-$II:$ પ્રથમ $20$ બેકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓના વિચરણ અને તેમના સમાંતર મધ્યક વચ્ચેનો તફાવત $112$ છે.
A
બંને વિધાનો સાચા છે અને $II$ એ $I$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
બંને વિધાનો સાચા છે પરંતુ $II$ એ $I$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
વિધાન-$I$ સાચું છે અને વિધાન-$II$ ખોટું છે.
D
વિધાન-$I$ ખોટું છે અને વિધાન-$II$ સાચું છે.

Solution

(D) પ્રથમ $n$ બેકી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $2, 4, 6, \dots, 2n$ છે.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{2(1+2+\dots+n)}{n} = \frac{2 \times n(n+1)}{2n} = n+1$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{1}{n} \sum_{i=1}^n (2i)^2 - (n+1)^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\sigma^2 = \frac{4}{n} \times \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} - (n+1)^2 = \frac{2(n+1)(2n+1)}{3} - (n+1)^2$.
$\sigma^2 = (n+1) \left[ \frac{4n+2-3n-3}{3} \right] = \frac{(n+1)(n-1)}{3} = \frac{n^2-1}{3}$.
આમ,વિધાન-$I$ ખોટું છે.
$n=20$ માટે,મધ્યક $20+1 = 21$ છે.
વિચરણ $\frac{20^2-1}{3} = \frac{399}{3} = 133$ છે.
તફાવત $133 - 21 = 112$ છે.
આમ,વિધાન-$II$ સાચું છે.
181
MediumMCQ
જો માહિતી $x_i, (i=1, 2, \ldots, n)$ ના મધ્યકથી વિચલનોના વર્ગોનો સરવાળો $n\bar{x}^2$ હોય,જ્યાં $\bar{x}$ એ $x_i$ નો મધ્યક છે,તો $x_i$ ના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$4n\bar{x}^2$
B
$3n\bar{x}^2$
C
$n\bar{x}^2$
D
$2n\bar{x}^2$

Solution

(D) આપેલ છે કે મધ્યકથી વિચલનોના વર્ગોનો સરવાળો $n\bar{x}^2$ છે.
વિચલનોના વર્ગોના સરવાળાનું સૂત્ર $\sum_{i=1}^n (x_i - \bar{x})^2 = n\bar{x}^2$ છે.
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $\sum_{i=1}^n (x_i^2 - 2x_i\bar{x} + \bar{x}^2) = n\bar{x}^2$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $\sum x_i^2 - 2\bar{x}\sum x_i + n\bar{x}^2 = n\bar{x}^2$ મળે.
કારણ કે $\sum x_i = n\bar{x}$,તેથી કિંમત મૂકતા: $\sum x_i^2 - 2\bar{x}(n\bar{x}) + n\bar{x}^2 = n\bar{x}^2$.
$\sum x_i^2 - 2n\bar{x}^2 + n\bar{x}^2 = n\bar{x}^2$.
$\sum x_i^2 - n\bar{x}^2 = n\bar{x}^2$.
તેથી,$\sum_{i=1}^n x_i^2 = 2n\bar{x}^2$.
182
EasyMCQ
જો નીચે આપેલા ડેટા માટે મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન $m$ હોય અને વિચરણ $\sigma^2$ હોય,તો $m + \sigma^2 =$
$x$ $1, 3, 5, 7, 9$
$f$ $4, 24, 28, 16, 8$
A
$8$
B
$7.2$
C
$\frac{28}{5}$
D
$6$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ,આપણે મધ્યક $\bar{x} = \frac{\sum f_i x_i}{\sum f_i} = \frac{4(1) + 24(3) + 28(5) + 16(7) + 8(9)}{4 + 24 + 28 + 16 + 8} = \frac{400}{80} = 5$ શોધીએ છીએ.
ત્યારબાદ,મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન $m = \frac{\sum f_i |x_i - \bar{x}|}{\sum f_i} = \frac{128}{80} = \frac{8}{5} = 1.6$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum f_i x_i^2}{\sum f_i} - (\bar{x})^2 = \frac{2352}{80} - 25 = 29.4 - 25 = 4.4 = \frac{22}{5}$.
અંતે,$m + \sigma^2 = \frac{8}{5} + \frac{22}{5} = \frac{30}{5} = 6$.
183
MediumMCQ
જો $20$ અને $30$ કદના બે નમૂનાઓનો મધ્યક અનુક્રમે $25$ અને $10$ હોય,અને તેમનું વિચરણ અનુક્રમે $9$ અને $16$ હોય,તો તેમનું સંયુક્ત વિચરણ કેટલું થાય?
A
$67.9$
B
$68.2$
C
$68.1$
D
$67.2$

Solution

(D) આપેલ છે: $n_1 = 20, \bar{x}_1 = 25, \sigma_1^2 = 9$ અને $n_2 = 30, \bar{x}_2 = 10, \sigma_2^2 = 16$.
સંયુક્ત મધ્યક $\bar{x} = \frac{n_1\bar{x}_1 + n_2\bar{x}_2}{n_1 + n_2} = \frac{20 \times 25 + 30 \times 10}{20 + 30} = \frac{500 + 300}{50} = \frac{800}{50} = 16$.
ધારો કે $d_1 = \bar{x}_1 - \bar{x} = 25 - 16 = 9$ અને $d_2 = \bar{x}_2 - \bar{x} = 10 - 16 = -6$.
સંયુક્ત વિચરણ $\sigma^2 = \frac{n_1(\sigma_1^2 + d_1^2) + n_2(\sigma_2^2 + d_2^2)}{n_1 + n_2}$.
$\sigma^2 = \frac{20(9 + 9^2) + 30(16 + (-6)^2)}{20 + 30} = \frac{20(9 + 81) + 30(16 + 36)}{50} = \frac{20(90) + 30(52)}{50} = \frac{1800 + 1560}{50} = \frac{3360}{50} = 67.2$.
184
DifficultMCQ
જો $x_1, x_2, \ldots, x_n$ એ $n$ અવલોકનો છે કે જેથી $\sum_{i=1}^n x_i^2 = 400$ અને $\sum_{i=1}^n x_i = 80$ હોય,તો $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$18$
B
$12$
C
$15$
D
$16$

Solution

(D) આપણને આપેલ છે કે $\sum_{i=1}^n x_i^2 = 400$ અને $\sum_{i=1}^n x_i = 80$.
આપણે જાણીએ છીએ કે વિચરણ હંમેશા અ-ઋણ હોય છે,એટલે કે $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - \left(\frac{\sum x_i}{n}\right)^2 \geq 0$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{400}{n} - \left(\frac{80}{n}\right)^2 \geq 0$
$\frac{400}{n} - \frac{6400}{n^2} \geq 0$
$n^2$ વડે ગુણતા ($n > 0$ હોવાથી):
$400n - 6400 \geq 0$
$400n \geq 6400$
$n \geq 16$.
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $16$ છે.
185
EasyMCQ
જો માહિતી $2, 3, 5, 8, 12$ નું વિચરણ $\sigma^2$ હોય અને આ માહિતી માટે મધ્યસ્થથી સરેરાશ વિચલન $M$ હોય,તો $\sigma^2 - M =$
A
$10.2$
B
$5.8$
C
$10.6$
D
$8.2$

Solution

(A) આપેલ અવલોકનો: $2, 3, 5, 8, 12$
મધ્યક $\bar{x} = \frac{2+3+5+8+12}{5} = \frac{30}{5} = 6$
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum (x_i - \bar{x})^2}{n} = \frac{(2-6)^2 + (3-6)^2 + (5-6)^2 + (8-6)^2 + (12-6)^2}{5}$
$\sigma^2 = \frac{16 + 9 + 1 + 4 + 36}{5} = \frac{66}{5} = 13.2$
માહિતી $2, 3, 5, 8, 12$ નો મધ્યસ્થ $m = 5$ છે.
મધ્યસ્થથી સરેરાશ વિચલન $M = \frac{\sum |x_i - m|}{n} = \frac{|2-5| + |3-5| + |5-5| + |8-5| + |12-5|}{5}$
$M = \frac{3 + 2 + 0 + 3 + 7}{5} = \frac{15}{5} = 3$
તેથી,$\sigma^2 - M = 13.2 - 3 = 10.2$.
186
MediumMCQ
$100$ અવલોકનોનો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $40$ અને $5.1$ ગણવામાં આવ્યા હતા. પાછળથી જાણવા મળ્યું કે એક અવલોકન $40$ ના બદલે $50$ લેવામાં આવ્યું હતું. જો ખોટી એન્ટ્રીને સાચી એન્ટ્રી દ્વારા બદલવામાં આવે,તો બધા અવલોકનોના વર્ગોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$162701$
B
$163501$
C
$162601$
D
$161701$

Solution

(D) આપેલ છે: $n = 100$,$\bar{x} = 40$,$\sigma = 5.1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\text{વિચરણ} = \sigma^2 = (5.1)^2 = 26.01$.
વિચરણનું સૂત્ર $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $26.01 = \frac{\sum x_i^2}{100} - (40)^2$.
$26.01 = \frac{\sum x_i^2}{100} - 1600$.
$\frac{\sum x_i^2}{100} = 1626.01$.
$\sum x_i^2 = 162601$ (આ ખોટો વર્ગોનો સરવાળો છે).
સાચો વર્ગોનો સરવાળો મેળવવા માટે,આપણે ખોટા અવલોકનનો વર્ગ બાદ કરીશું અને સાચા અવલોકનનો વર્ગ ઉમેરીશું:
$\text{સાચો } \sum x_i^2 = 162601 - (50)^2 + (40)^2$.
$\text{સાચો } \sum x_i^2 = 162601 - 2500 + 1600$.
$\text{સાચો } \sum x_i^2 = 161701$.
187
MediumMCQ
$n$ અવલોકનો છે અને તે બધા જ ઋણ સંખ્યાઓ છે. આ અવલોકનોનો ચડતો ક્રમ $x_1, x_2, \ldots, x_n$ છે. જો આ ક્રમમાં પ્રથમ પદ અને છેલ્લા પદની નિશાની બદલવામાં આવે,તો માહિતીનો વિસ્તાર કેટલો થાય?
A
$|x_1| - |x_n|$
B
$|x_n - x_1|$
C
$|x_1| - x_2$
D
$|x_1| - |x_2|$

Solution

(C) આપેલ છે કે $x_1, x_2, \ldots, x_n$ ઋણ સંખ્યાઓ છે જે ચડતા ક્રમમાં છે.
પ્રથમ પદ $x_1$ અને છેલ્લા પદ $x_n$ ની નિશાની બદલતા,નવો ક્રમ $-x_1, x_2, \ldots, -x_n$ બને છે.
અહીં સૌથી મોટી કિંમત $-x_1$ છે અને સૌથી નાની કિંમત $x_2$ છે.
તેથી,વિસ્તાર $= (-x_1) - x_2 = |x_1| - x_2$.
188
MediumMCQ
વિધાન $(I)$: અવર્ગીકૃત માહિતીનો વિસ્તાર બદલાતો નથી,ભલે અમુક મધ્યવર્તી અવલોકનો દૂર કરવામાં આવે.
વિધાન $(II)$: મધ્યસ્થની સાપેક્ષે અવર્ગીકૃત માહિતીનું સરેરાશ વિચલન હંમેશા અન્ય કોઈપણ મધ્યવર્તી માપની સાપેક્ષે ગણવામાં આવતા સરેરાશ વિચલન કરતા ઓછું અથવા તેના જેટલું જ હોય છે.
વિધાન $(III)$: વર્ગીકૃત માહિતી માટે,વિસ્તારને સૌથી મોટા વર્ગની નીચલી સીમા અને સૌથી નાના વર્ગની ઉપલી સીમા વચ્ચેના તફાવત તરીકે અંદાજવામાં આવે છે.
A
વિધાન $I$ અને $II$ સાચા છે પરંતુ વિધાન $III$ ખોટું છે
B
વિધાન $II$ અને $III$ સાચા છે પરંતુ વિધાન $I$ ખોટું છે
C
વિધાન $III$ અને $I$ સાચા છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે
D
વિધાન $I$,$II$ અને $III$ સાચા છે

Solution

(A) વિધાન $(I)$: વિસ્તાર એ મહત્તમ અને ન્યૂનતમ અવલોકનો વચ્ચેનો તફાવત છે. મધ્યવર્તી અવલોકનો મહત્તમ કે ન્યૂનતમ મૂલ્યોને અસર કરતા નથી,તેથી વિસ્તાર બદલાતો નથી. આમ,વિધાન $(I)$ સાચું છે.
વિધાન $(II)$: સરેરાશ વિચલનનો એક જાણીતો ગુણધર્મ એ છે કે તે મધ્યસ્થની સાપેક્ષે લેવામાં આવે ત્યારે ન્યૂનતમ હોય છે. આમ,વિધાન $(II)$ સાચું છે.
વિધાન $(III)$: વર્ગીકૃત માહિતી માટે,વિસ્તાર એ સૌથી મોટા વર્ગની ઉપલી સીમા અને સૌથી નાના વર્ગની નીચલી સીમા વચ્ચેનો તફાવત છે. આપેલ વિધાનમાં આ ઉલટાવી દેવામાં આવ્યું છે,તેથી તે ખોટું છે.
તેથી,વિધાન $I$ અને $II$ સાચા છે પરંતુ વિધાન $III$ ખોટું છે.
189
EasyMCQ
જો $50, 70, 60, B, 20, 40$ અવર્ગીકૃત માહિતીનો વિસ્તાર $65$ હોય,તો $B$ ની શક્ય કિંમતોનો તફાવત (absolute difference) કેટલો થાય?
A
$90$
B
$20$
C
$80$
D
$65$

Solution

(C) આપેલ માહિતી $50, 70, 60, B, 20, 40$ છે. વિસ્તાર એટલે મહત્તમ અને ન્યૂનતમ કિંમત વચ્ચેનો તફાવત,જે $65$ આપેલ છે.
કિસ્સો $1$: જો $B$ મહત્તમ કિંમત હોય,તો $B - 20 = 65$,જેનો અર્થ છે કે $B = 85$.
કિસ્સો $2$: જો $B$ ન્યૂનતમ કિંમત હોય,તો $70 - B = 65$,જેનો અર્થ છે કે $B = 5$.
$B$ માટે શક્ય કિંમતો $85$ અને $5$ છે.
આ કિંમતોનો તફાવત $|85 - 5| = 80$ થાય.
190
EasyMCQ
અવલોકનોના બે સમૂહો $A$ અને $B$ ના મધ્યક અનુક્રમે $\bar{x}$ અને $\bar{y}$ છે અને તેમના પ્રમાણિત વિચલનો અનુક્રમે $2$ અને $3$ છે. સમૂહ $A$ એ સમૂહ $B$ કરતા વધુ સુસંગત બને તે માટે,$\frac{\bar{y}}{\bar{x}} < $
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{5}{1}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{6}{5}$

Solution

(A) ચલનાંક $(CV)$ ની વ્યાખ્યા $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$ છે.
સમૂહ $A$ એ સમૂહ $B$ કરતા વધુ સુસંગત હોવા માટે,$A$ નો ચલનાંક એ $B$ ના ચલનાંક કરતા ઓછો હોવો જોઈએ.
તેથી,$CV_A < CV_B$.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{\sigma_A}{\bar{x}} < \frac{\sigma_B}{\bar{y}}$.
અહીં $\sigma_A = 2$ અને $\sigma_B = 3$ આપેલ છે,તેથી $\frac{2}{\bar{x}} < \frac{3}{\bar{y}}$.
અસમતાને $\frac{\bar{y}}{\bar{x}}$ માટે ગોઠવતા,આપણને $\frac{\bar{y}}{\bar{x}} < \frac{3}{2}$ મળે છે.
191
MediumMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ અનુક્રમે પ્રથમ પાંચ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓનું મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન અને વિચરણ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(\alpha, \beta)$ શું થાય?
A
$(2.27, 10.42)$
B
$(2.27, 10.24)$
C
$(2.72, 10.24)$
D
$(2.72, 10.42)$

Solution

(C) પ્રથમ પાંચ અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $2, 3, 5, 7, 11$ છે.
મધ્યક $(\bar{x}) = \frac{2+3+5+7+11}{5} = \frac{28}{5} = 5.6$.
મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલન $(\alpha) = \frac{\sum |x_i - \bar{x}|}{n} = \frac{|2-5.6| + |3-5.6| + |5-5.6| + |7-5.6| + |11-5.6|}{5} = \frac{3.6 + 2.6 + 0.6 + 1.4 + 5.4}{5} = \frac{13.6}{5} = 2.72$.
વિચરણ $(\beta) = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2 = \frac{2^2 + 3^2 + 5^2 + 7^2 + 11^2}{5} - (5.6)^2 = \frac{4 + 9 + 25 + 49 + 121}{5} - 31.36 = \frac{208}{5} - 31.36 = 41.6 - 31.36 = 10.24$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(\alpha, \beta) = (2.72, 10.24)$ છે.
192
EasyMCQ
$100$ અવલોકનો $x_1, x_2, \ldots, x_{100}$ નો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન એક વિદ્યાર્થી દ્વારા અનુક્રમે $40$ અને $5.1$ ગણવામાં આવ્યા હતા,જેણે ભૂલથી એક અવલોકન માટે $40$ ને બદલે $50$ લીધા હતા. તો $\sum_{i=1}^{100} x_i^2$ નું સાચું મૂલ્ય શોધો.
A
$3990$
B
$161701$
C
$162601$
D
$4000$

Solution

(B) આપેલ છે,$n = 100$,$\bar{x} = 40$,અને $\sigma = 5.1$.
પ્રમાણિત વિચલનનું સૂત્ર $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $(5.1)^2 = \frac{\sum x_i^2}{100} - (40)^2$.
$26.01 = \frac{\sum x_i^2}{100} - 1600$.
$\sum x_i^2 = (26.01 + 1600) \times 100 = 162601$.
આ સરવાળામાં ખોટું અવલોકન $50$ સામેલ છે. સાચો સરવાળો મેળવવા માટે,આપણે ખોટા અવલોકનનો વર્ગ બાદ કરીશું અને સાચા અવલોકનનો વર્ગ ઉમેરીશું:
સાચું $\sum x_i^2 = 162601 - (50)^2 + (40)^2$.
સાચું $\sum x_i^2 = 162601 - 2500 + 1600 = 161701$.
193
MediumMCQ
$100$ અવલોકનોના સમૂહ માટે,અંકગણિત મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $8$ અને $\sqrt{10.5}$ છે. આ $100$ અવલોકનોમાંથી પસંદ કરેલ $50$ વસ્તુઓનો મધ્યક અને પ્રમાણિત વિચલન અનુક્રમે $10$ અને $2$ છે. તો બાકીના $50$ અવલોકનોનું પ્રમાણિત વિચલન કેટલું હશે?
A
$2$
B
$3$
C
$3.5$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે $n_1 = 50$,$\bar{x}_1 = 10$,અને $\sigma_1 = 2$ એ પ્રથમ જૂથના પરિમાણો છે. ધારો કે $n_2 = 50$,$\bar{x}_2$,અને $\sigma_2$ એ બીજા જૂથના પરિમાણો છે. કુલ અવલોકનો $N = 100$ છે,જેનો મધ્યક $\bar{x} = 8$ અને પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = \sqrt{10.5}$ છે.
પ્રથમ,બીજા જૂથનો મધ્યક શોધો:
$\bar{x} = \frac{n_1\bar{x}_1 + n_2\bar{x}_2}{n_1 + n_2} \implies 8 = \frac{50(10) + 50(\bar{x}_2)}{100} \implies 800 = 500 + 50\bar{x}_2 \implies \bar{x}_2 = 6$.
ત્યારબાદ,સંયુક્ત વિચરણના સૂત્રનો ઉપયોગ કરો:
$\sigma^2 = \frac{n_1(\sigma_1^2 + d_1^2) + n_2(\sigma_2^2 + d_2^2)}{n_1 + n_2}$,જ્યાં $d_1 = \bar{x}_1 - \bar{x} = 10 - 8 = 2$ અને $d_2 = \bar{x}_2 - \bar{x} = 6 - 8 = -2$.
$10.5 = \frac{50(2^2 + 2^2) + 50(\sigma_2^2 + (-2)^2)}{100}$
$10.5 = \frac{50(8) + 50(\sigma_2^2 + 4)}{100} = \frac{400 + 50\sigma_2^2 + 200}{100}$
$1050 = 600 + 50\sigma_2^2$
$50\sigma_2^2 = 450 \implies \sigma_2^2 = 9 \implies \sigma_2 = 3$.
194
DifficultMCQ
$x_1, x_2, \ldots, x_n$ એ $\bar{x}$ મધ્યક અને $\sigma$ પ્રમાણિત વિચલન ધરાવતા $n$ અવલોકનો છે. List-$I$ ની વસ્તુઓને List-$II$ સાથે જોડો:
List-$I$ List-$II$
$(a) \sum_{i=1}^n(x_i-\bar{x})$ $(i) \text{ મધ્યસ્થ}$
$(b) \text{ વિચરણ } (\sigma^2)$ $(ii) \text{ વિચલનનો સહગુણક}$
$(c) \text{ સરેરાશ વિચલન}$ $(iii) \text{ શૂન્ય}$
$(d) \text{ બે શ્રેણીઓની સમાનતા શોધવા માટે વપરાતું માપ}$ $(iv) \text{ મધ્યવર્તી સ્થિતિના કોઈપણ માપથી નિરપેક્ષ વિચલનોનો મધ્યક}$
$(v) \text{ મધ્યકથી વિચલનોના વર્ગોનો મધ્યક}$
A
$a-(i), b-(ii), c-(iii), d-(iv)$
B
$a-(i), b-(iv), c-(iii), d-(ii)$
C
$a-(iii), b-(v), c-(iv), d-(ii)$
D
$a-(iii), b-(v), c-(ii), d-(i)$

Solution

(C) $(a) \sum_{i=1}^n(x_i-\bar{x}) = \sum x_i - \sum \bar{x} = n\bar{x} - n\bar{x} = 0$. તેથી,$(a)-(iii)$.
$(b) \text{ વિચરણ } (\sigma^2) = \frac{1}{n} \sum_{i=1}^n (x_i-\bar{x})^2$,જે મધ્યકથી વિચલનોના વર્ગોનો મધ્યક છે. તેથી,$(b)-(v)$.
$(c) \text{ સરેરાશ વિચલન} = \frac{1}{n} \sum_{i=1}^n |x_i - A|$,જ્યાં $A$ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિનું માપ છે. તેથી,$(c)-(iv)$.
$(d) \text{ વિચલનનો સહગુણક} = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$,જે બે શ્રેણીઓની સમાનતાની સરખામણી કરવા માટે વપરાય છે. તેથી,$(d)-(ii)$.
આમ,સાચી જોડ $a-(iii), b-(v), c-(iv), d-(ii)$ છે.
195
EasyMCQ
જો બે વિતરણોના વિચલન ગુણાંક (coefficients of variation) $40$ અને $20$ હોય અને તેમના વિચરણ (variances) અનુક્રમે $144$ અને $64$ હોય,તો તેમના સમાંતર મધ્યકોનો મધ્યક કેટલો થાય?
$(A)$ $40$
$(B)$ $12$
$(C)$ $30$
$(D)$ $35$
A
$40$
B
$12$
C
$30$
D
$35$

Solution

(D) ધારો કે $\bar{x}_1$ અને $\bar{x}_2$ એ બે વિતરણોના મધ્યક છે અને $\sigma_1^2$ અને $\sigma_2^2$ એ તેમના વિચરણ છે.
આપેલ છે કે $\sigma_1^2 = 144$ અને $\sigma_2^2 = 64$,તેથી $\sigma_1 = 12$ અને $\sigma_2 = 8$.
વિચલન ગુણાંક $(CV)$ નું સૂત્ર $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$ છે.
પ્રથમ વિતરણ માટે: $\frac{12}{\bar{x}_1} \times 100 = 40 \Rightarrow \bar{x}_1 = \frac{1200}{40} = 30$.
બીજા વિતરણ માટે: $\frac{8}{\bar{x}_2} \times 100 = 20 \Rightarrow \bar{x}_2 = \frac{800}{20} = 40$.
સમાંતર મધ્યકોનો મધ્યક $\frac{\bar{x}_1 + \bar{x}_2}{2} = \frac{30 + 40}{2} = \frac{70}{2} = 35$ થાય.
196
MediumMCQ
જો બે વિતરણોના વિચલન ગુણાંક $40$ અને $20$ હોય અને તેમના વિચરણ અનુક્રમે $144$ અને $64$ હોય,તો તેમના સમાંતર મધ્યકોનો મધ્યક કેટલો થાય?
A
$40$
B
$12$
C
$30$
D
$35$

Solution

(D) ધારો કે $\bar{x}_1$ અને $\bar{x}_2$ એ બે વિતરણોના મધ્યક છે અને $\sigma_1^2$ અને $\sigma_2^2$ એ તેમના વિચરણ છે.
આપેલ છે કે $\sigma_1^2 = 144$ અને $\sigma_2^2 = 64$.
તેથી,$\sigma_1 = \sqrt{144} = 12$ અને $\sigma_2 = \sqrt{64} = 8$.
વિચલન ગુણાંક $(CV)$ નું સૂત્ર $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$ છે.
પ્રથમ વિતરણ માટે: $\frac{12}{\bar{x}_1} \times 100 = 40 \Rightarrow \bar{x}_1 = \frac{1200}{40} = 30$.
બીજા વિતરણ માટે: $\frac{8}{\bar{x}_2} \times 100 = 20 \Rightarrow \bar{x}_2 = \frac{800}{20} = 40$.
તેમના સમાંતર મધ્યકોનો મધ્યક $\frac{\bar{x}_1 + \bar{x}_2}{2} = \frac{30 + 40}{2} = \frac{70}{2} = 35$ થાય.
197
MediumMCQ
જો $M$ અને $\sigma^2$ એ અનુક્રમે $1, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23$ માહિતી માટે મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન અને વિચરણ દર્શાવતા હોય,તો $3(\sigma^2 - M) = $
A
$232$
B
$112$
C
$224$
D
$136$

Solution

(D) આપેલ માહિતી $1, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23$ છે. અવલોકનોની સંખ્યા $n = 9$ છે.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{1+3+5+7+11+13+17+19+23}{9} = \frac{99}{9} = 11$.
મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન $M = \frac{\sum |x_i - \bar{x}|}{n} = \frac{|1-11| + |3-11| + |5-11| + |7-11| + |11-11| + |13-11| + |17-11| + |19-11| + |23-11|}{9} = \frac{10+8+6+4+0+2+6+8+12}{9} = \frac{56}{9}$.
વિચરણ $\sigma^2 = \frac{\sum (x_i - \bar{x})^2}{n} = \frac{(-10)^2 + (-8)^2 + (-6)^2 + (-4)^2 + 0^2 + 2^2 + 6^2 + 8^2 + 12^2}{9} = \frac{100 + 64 + 36 + 16 + 0 + 4 + 36 + 64 + 144}{9} = \frac{464}{9}$.
હવે,$3(\sigma^2 - M) = 3 \left( \frac{464}{9} - \frac{56}{9} \right) = 3 \left( \frac{408}{9} \right) = \frac{408}{3} = 136$.
198
EasyMCQ
બે વિતરણો $A$ અને $B$ નો મધ્યક સમાન છે. જો તેમના વિચલન ગુણાંક અનુક્રમે $6$ અને $2$ હોય અને $\sigma_A$ અને $\sigma_B$ તેમના પ્રમાણિત વિચલનો હોય,તો:
A
$\sigma_A = 3 \sigma_B$
B
$3 \sigma_A = \sigma_B$
C
$\sigma_A = 2 \sigma_B$
D
$2 \sigma_A = \sigma_B$

Solution

(A) ધારો કે બંને વિતરણોનો સમાન મધ્યક $\bar{x}$ છે.
આપેલ છે કે $A$ અને $B$ માટે વિચલન ગુણાંક $(CV)$ અનુક્રમે $6$ અને $2$ છે.
વિચલન ગુણાંકનું સૂત્ર $CV = \frac{\sigma}{\bar{x}} \times 100$ છે.
વિતરણ $A$ માટે: $\frac{\sigma_A}{\bar{x}} \times 100 = 6 \implies \bar{x} = \frac{100 \sigma_A}{6}$.
વિતરણ $B$ માટે: $\frac{\sigma_B}{\bar{x}} \times 100 = 2 \implies \bar{x} = \frac{100 \sigma_B}{2}$.
$\bar{x}$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$\frac{100 \sigma_A}{6} = \frac{100 \sigma_B}{2}$.
$\frac{\sigma_A}{6} = \frac{\sigma_B}{2}$.
$\sigma_A = \frac{6}{2} \sigma_B$.
$\sigma_A = 3 \sigma_B$.
199
MediumMCQ
એક શહેરમાં,બીમાર વ્યક્તિને $ICU$ માં દાખલ કરવાની સંભાવના $10 \%$ છે. જો કોઈ વ્યક્તિને $ICU$ માં દાખલ થવાની સંભાવના $5 \%$ થી વધી જાય,તો જોખમનું સ્તર વધારવામાં આવે છે. જોખમનું સ્તર વધારવા માટે શહેરની વસ્તીની ન્યૂનતમ ટકાવારી કેટલી હોવી જોઈએ જે બીમાર પડે?
A
$15$
B
$30$
C
$50$
D
$70$

Solution

(C) ધારો કે જોખમનું સ્તર વધારવા માટે શહેરની વસ્તીની ન્યૂનતમ ટકાવારી જે બીમાર પડે તે $x \%$ છે.
આપેલ છે કે બીમાર વ્યક્તિને $ICU$ માં દાખલ કરવાની સંભાવના $10 \%$ છે.
તેથી,શહેરની કોઈપણ વ્યક્તિને $ICU$ માં દાખલ થવાની સંભાવના $10 \% \text{ of } x \%$ છે.
આપણને આપવામાં આવ્યું છે કે જો આ સંભાવના $5 \%$ થી વધી જાય તો જોખમનું સ્તર વધારવામાં આવે છે.
તેથી,આપણે સમીકરણ બનાવીએ: $\frac{10}{100} \times x = 5$.
$x$ માટે ઉકેલતા: $0.1x = 5 \Rightarrow x = \frac{5}{0.1} = 50$.
આમ,જોખમનું સ્તર વધારવા માટે વસ્તીના ઓછામાં ઓછા $50 \%$ લોકો બીમાર પડવા જોઈએ.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.

Statistics — Word problem -Statistics · Frequently Asked Questions

1Are these Statistics questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Statistics Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.