Gujarati

Relation between mean, median and mode Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Statistics · Relation between mean, median and mode

32+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 32 of 32 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
સતત શ્રેણી માટે,બહુલક (mode) નીચેનામાંથી કયા સૂત્ર દ્વારા ગણવામાં આવે છે?
A
$l + \frac{f_{m-1}}{f_m - f_{m-1} - f_{m+1}} \times C$ અથવા $l + \left( \frac{f_1}{f_m - f_1 - f_2} \right) \times i$
B
$l = \frac{f_m - f_{m-1}}{f_m - f_{m-1} - f_{m+1}} \times C$ અથવા $l + \frac{f_m - f_1}{f_m - f_1 - f_2} \times i$
C
$l + \frac{f_m - f_{m-1}}{2f_m - f_{m-1} - f_{m+1}} \times C$ અથવા $l + \frac{f_m - f_1}{2f_m - f_1 - f_2} \times i$
D
$l + \frac{2f_m - f_{m-1}}{f_m - f_{m-1} - f_{m+1}} \times C$ અથવા $l + \frac{2f_m - f_1}{f_m - f_1 - f_2} \times i$

Solution

(C) સતત આવૃત્તિ વિતરણ માટે બહુલક ગણવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$Mode = l + \left( \frac{f_m - f_{m-1}}{2f_m - f_{m-1} - f_{m+1}} \right) \times C$
જ્યાં:
$l$ એ બહુલક વર્ગની અધઃસીમા છે,
$f_m$ એ બહુલક વર્ગની આવૃત્તિ છે,
$f_{m-1}$ એ બહુલક વર્ગના આગળના વર્ગની આવૃત્તિ છે,
$f_{m+1}$ એ બહુલક વર્ગના પછીના વર્ગની આવૃત્તિ છે,
$C$ (અથવા $i$) એ વર્ગ લંબાઈ છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
2
EasyMCQ
સંખ્યાઓના એક સમૂહમાં ત્રણ $4$,પાંચ $5$,છ $6$,આઠ $8$ અને સાત $10$ છે. આ સંખ્યાઓના સમૂહનો બહુલક (mode) શું છે?
A
$6$
B
$7$
C
$8$
D
$10$

Solution

(C) માહિતીનો બહુલક એ મૂલ્ય છે જે સૌથી વધુ વખત આવે છે.
આપેલ આવૃત્તિઓ:
$4$ એ $3$ વખત આવે છે.
$5$ એ $5$ વખત આવે છે.
$6$ એ $6$ વખત આવે છે.
$8$ એ $8$ વખત આવે છે.
$10$ એ $7$ વખત આવે છે.
સંખ્યા $8$ ની આવૃત્તિ સૌથી વધુ ($8$ વખત) હોવાથી,આ સમૂહનો બહુલક $8$ છે.
3
EasyMCQ
નીચે આપેલા ડેટા સેટનો બહુલક $0, 1, 6, 7, 2, 3, 7, 6, 6, 2, 6, 0, 5, 6, 0$ છે.
A
$0$
B
$5$
C
$6$
D
$2$

Solution

(C) બહુલક શોધવા માટે,આપણે દરેક અવલોકનની આવૃત્તિ ગણીએ છીએ:
$0$ એ $3$ વખત આવે છે.
$1$ એ $1$ વખત આવે છે.
$2$ એ $2$ વખત આવે છે.
$3$ એ $1$ વખત આવે છે.
$5$ એ $1$ વખત આવે છે.
$6$ એ $5$ વખત આવે છે.
$7$ એ $2$ વખત આવે છે.
અવલોકન $6$ ની આવૃત્તિ સૌથી વધુ ($5$ વખત) હોવાથી,બહુલક $6$ છે.
4
EasyMCQ
નીચે આપેલા વિતરણનો બહુલક શોધો:
ગુણ $4$ $5$ $6$ $7$ $8$
વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $6$ $7$ $10$ $8$ $3$
A
$5$
B
$6$
C
$8$
D
$10$

Solution

(B) બહુલક એ માહિતીમાં સૌથી વધુ વખત આવતી કિંમત છે.
આપેલ કોષ્ટક પરથી,આપણે ગુણની આવૃત્તિઓનું અવલોકન કરીએ છીએ:
- $4$ ગુણ માટે,આવૃત્તિ $6$ છે.
- $5$ ગુણ માટે,આવૃત્તિ $7$ છે.
- $6$ ગુણ માટે,આવૃત્તિ $10$ છે.
- $7$ ગુણ માટે,આવૃત્તિ $8$ છે.
- $8$ ગુણ માટે,આવૃત્તિ $3$ છે.
મહત્તમ આવૃત્તિ $10$ છે,જે $6$ ગુણને અનુરૂપ છે.
તેથી,વિતરણનો બહુલક $6$ છે.
5
EasyMCQ
જો $\text{mean} = (3 \text{median} - \text{mode}) k$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$1/2$
D
$3/2$

Solution

(C) મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ આ મુજબ છે: $\text{Mode} = 3 \text{median} - 2 \text{mean}$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $2 \text{mean} = 3 \text{median} - \text{mode}$.
બંને બાજુ $2$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે: $\text{mean} = \frac{1}{2} (3 \text{median} - \text{mode})$.
આને આપેલ સમીકરણ $\text{mean} = (3 \text{median} - \text{mode}) k$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = \frac{1}{2}$ મળે છે.
6
EasyMCQ
એક મધ્યમ અસમપ્રમાણ વિતરણમાં,બહુલક અને મધ્યક અનુક્રમે $7$ અને $4$ છે. તો મધ્યસ્થ કેટલો થાય?
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) મધ્યમ અસમપ્રમાણ વિતરણ માટે,મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો પ્રાયોગિક સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
આપેલ છે:
$\text{બહુલક} = 7$
$\text{મધ્યક} = 4$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$7 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times 4$
$7 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 8$
$7 + 8 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ}$
$15 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ}$
$\text{મધ્યસ્થ} = \frac{15}{3} = 5$
તેથી,મધ્યસ્થ $5$ છે.
7
EasyMCQ
જો મધ્યમ અસમપ્રમાણ વિતરણમાં,માહિતીનો બહુલક અને મધ્યક અનુક્રમે $6 \lambda$ અને $9 \lambda$ હોય,તો મધ્યસ્થ કેટલો થાય?
A
$8 \lambda$
B
$7 \lambda$
C
$6 \lambda$
D
$5 \lambda$

Solution

(A) મધ્યમ અસમપ્રમાણ વિતરણ માટે,મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ નીચે મુજબ છે:
બહુલક = $3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
આપેલ છે:
બહુલક = $6 \lambda$
મધ્યક = $9 \lambda$
સૂત્રમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$6 \lambda = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times (9 \lambda)$
$6 \lambda = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 18 \lambda$
$3 \times \text{મધ્યસ્થ} = 6 \lambda + 18 \lambda$
$3 \times \text{મધ્યસ્થ} = 24 \lambda$
મધ્યસ્થ = $\frac{24 \lambda}{3} = 8 \lambda$
8
EasyMCQ
જો આવૃત્તિ વિતરણમાં મધ્યક અને મધ્યસ્થ અનુક્રમે $21$ અને $22$ હોય,તો તેનો બહુલક આશરે કેટલો થાય?
A
$25.5$
B
$24$
C
$22$
D
$20.5$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ નીચે મુજબ છે:
બહુલક = $3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
અહીં,મધ્યક = $21$ અને મધ્યસ્થ = $22$ આપેલ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
બહુલક = $3(22) - 2(21)$
બહુલક = $66 - 42$
બહુલક = $24$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
9
EasyMCQ
સામાન્ય વિતરણ (normal distribution) માટે,જો મધ્યક $M$ હોય,બહુલક $M_0$ હોય,અને મધ્યસ્થ $M_d$ હોય,તો:
A
$M > M_d > M_0$
B
$M < M_d < M_0$
C
$M = M_d \times M_0$
D
$M = M_d = M_0$

Solution

(D) સંપૂર્ણપણે સંમિત વિતરણમાં,જેમ કે સામાન્ય વિતરણ,મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક એક જ કેન્દ્રબિંદુ પર સંપાતી થાય છે.
તેથી,$M = M_d = M_0$.
10
DifficultMCQ
એક વિતરણનો કાર્લ પિયર્સનનો વિષમતાનો ગુણાંક $0.32$ છે. તેનું પ્રમાણિત વિચલન $(S.D.)$ $6.5$ છે અને મધ્યક $39.6$ છે. તો વિતરણનો મધ્યસ્થ શોધો.
A
$28.61$
B
$38.81$
C
$29.13$
D
$28.31$

Solution

(B) કાર્લ પિયર્સનનો વિષમતાનો ગુણાંક $(S_k)$ નું સૂત્ર: $S_k = \frac{\text{Mean} - \text{Mode}}{\sigma}$.
આપેલ છે: $S_k = 0.32$,મધ્યક $(M)$ = $39.6$,અને $\sigma = 6.5$.
કિંમતો મૂકતા: $0.32 = \frac{39.6 - M_o}{6.5}$.
$39.6 - M_o = 0.32 \times 6.5 = 2.08$.
$M_o = 39.6 - 2.08 = 37.52$.
આપણે જાણીએ છીએ કે: $\text{Mode} = 3 \times \text{Median} - 2 \times \text{Mean}$.
$37.52 = 3 \times \text{Median} - 2 \times 39.6$.
$37.52 = 3 \times \text{Median} - 79.2$.
$3 \times \text{Median} = 37.52 + 79.2 = 116.72$.
$\text{Median} = \frac{116.72}{3} \approx 38.9067$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $38.81$ છે.
11
EasyMCQ
સામાન્ય વિતરણ (normal distribution) માટે,નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?
A
મધ્યક = મધ્યસ્થ
B
મધ્યસ્થ = બહુલક
C
મધ્યક = બહુલક
D
મધ્યક = મધ્યસ્થ = બહુલક

Solution

(D) સામાન્ય વિતરણમાં,વક્ર કેન્દ્રની આસપાસ સંપૂર્ણપણે સંમિત (symmetrical) હોય છે.
આ સંમિતિને કારણે,મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલકની કિંમતો વિતરણના કેન્દ્રબિંદુ પર એક સમાન હોય છે.
તેથી,સામાન્ય વિતરણ માટે,$Mean = Median = Mode$ થાય છે.
12
EasyMCQ
જો $\text{Mean} = x(3 \times \text{Median} - \text{Mode})$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$1$
B
$2$
C
$1/2$
D
$3/2$

Solution

(C) મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો પ્રાયોગિક સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\text{Mode} = 3 \times \text{Median} - 2 \times \text{Mean}$.
મધ્યક માટે પદોને ગોઠવતા:
$2 \times \text{Mean} = 3 \times \text{Median} - \text{Mode}$.
$\text{Mean} = \frac{1}{2}(3 \times \text{Median} - \text{Mode})$.
આપેલ સમીકરણ $\text{Mean} = x(3 \times \text{Median} - \text{Mode})$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 1/2$ મળે છે.
13
EasyMCQ
આવૃત્તિ વિતરણમાં મધ્યક અને મધ્યસ્થ અનુક્રમે $21$ અને $22$ હોય,તો તેનો બહુલક લગભગ કેટલો થાય?
A
$24$
B
$25.5$
C
$20.5$
D
$22$

Solution

(A) મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
આપેલ છે:
$\text{મધ્યક} = 21$
$\text{મધ્યસ્થ} = 22$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$\text{બહુલક} = 3 \times 22 - 2 \times 21$
$\text{બહુલક} = 66 - 42$
$\text{બહુલક} = 24$
14
MediumMCQ
કોઈ અલગ શ્રેણી (જ્યારે બધા જ મૂલ્યો સમાન ન હોય) માટે સરેરાશ વિચલન $(M.D.)$ અને પ્રમાણિત વિચલન $(S.D.)$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$M.D. = S.D.$
B
$M.D. > S.D.$
C
$M.D. < S.D.$
D
$M.D. \leq S.D.$

Solution

(C) પ્રમાણિત વિચલનનું સૂત્ર $S.D. = \sqrt{\frac{\sum(x_i - \bar{x})^2}{n}}$ છે.
મધ્યક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલનનું સૂત્ર $M.D. = \frac{\sum|x_i - \bar{x}|}{n}$ છે.
ધારો કે $|x_i - \bar{x}| = y_i$. તો $(x_i - \bar{x})^2 = |x_i - \bar{x}|^2 = y_i^2$.
$(S.D.)^2 - (M.D.)^2 = \frac{\sum y_i^2}{n} - \left(\frac{\sum y_i}{n}\right)^2$ ધ્યાનમાં લો.
આ પદ $y_i$ મૂલ્યોનું વિચરણ દર્શાવે છે,જે હંમેશા અ-ઋણ હોય છે. કારણ કે બધા મૂલ્યો સમાન નથી,તેથી વિચરણ શૂન્ય કરતા મોટું છે.
તેથી,$(S.D.)^2 - (M.D.)^2 > 0$,જેનો અર્થ છે કે $(S.D.)^2 > (M.D.)^2$.
આમ,$S.D. > M.D.$ અથવા $M.D. < S.D.$ મળે છે.
15
EasyMCQ
અસમમિત વિતરણ (moderately skewed distribution) માટે મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
બહુલક = મધ્યસ્થ - $2$ મધ્યક
B
બહુલક = $2$ મધ્યસ્થ - મધ્યક
C
બહુલક = $2$ મધ્યસ્થ - $3$ મધ્યક
D
બહુલક = $3$ મધ્યસ્થ - $2$ મધ્યક

Solution

(D) અસમમિત વિતરણ માટે મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો પ્રાયોગિક સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
16
DifficultMCQ
આપેલ આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક શોધો.
વર્ગ $0-10$ $10-20$ $20-30$ $30-40$ $40-50$ $50-60$ $60-70$ $70-80$
$f_i$ $2$ $18$ $30$ $45$ $35$ $20$ $6$ $3$
A
$32$
B
$42$
C
$25$
D
$36$

Solution

(D) અહીં સૌથી વધુ આવૃત્તિ ધરાવતો વર્ગ $30-40$ છે. તેથી,બહુલક વર્ગ $30-40$ છે.
અહીં,$l = 30$,$f_1 = 45$,$f_0 = 30$,$f_2 = 35$,અને $h = 10$.
બહુલકનું સૂત્ર:
$\text{Mode} = l + \left( \frac{f_1 - f_0}{2f_1 - f_0 - f_2} \right) \times h$
કિંમતો મૂકતા:
$\text{Mode} = 30 + \left( \frac{45 - 30}{2(45) - 30 - 35} \right) \times 10$
$\text{Mode} = 30 + \left( \frac{15}{90 - 65} \right) \times 10$
$\text{Mode} = 30 + \left( \frac{15}{25} \right) \times 10$
$\text{Mode} = 30 + \left( \frac{3}{5} \right) \times 10 = 30 + 6 = 36$.
17
MediumMCQ
જો વિતરણના દરેક પદમાં $2$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો વિતરણના મધ્યસ્થ અને પ્રમાણિત વિચલન પર શું અસર થશે?
A
મધ્યસ્થ અને પ્રમાણિત વિચલન બંને $2$ જેટલા વધે છે.
B
મધ્યસ્થ $2$ જેટલો વધે છે અને પ્રમાણિત વિચલનમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
C
મધ્યસ્થમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી પરંતુ પ્રમાણિત વિચલન $2$ જેટલું વધે છે.
D
મધ્યસ્થ અને પ્રમાણિત વિચલન બંનેમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

Solution

(B) પ્રમાણિત વિચલન એ ઉગમબિંદુના ફેરફારથી સ્વતંત્ર છે. તેથી,દરેક પદમાં $2$ ઉમેરવાથી પ્રમાણિત વિચલનમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
મધ્યસ્થ માટે,જો ડેટા સેટના દરેક પદમાં $k$ જેટલો વધારો કરવામાં આવે,તો મધ્યસ્થ પણ $k$ જેટલો વધે છે. આમ,મધ્યસ્થ $2$ જેટલો વધશે.
18
DifficultMCQ
નીચેના આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક શોધો.
વર્ગ $1 - 10$ $11 - 20$ $21 - 30$ $31 - 40$ $41 - 50$
$f_i$ $5$ $7$ $8$ $6$ $4$
A
$24$
B
$23.83$
C
$27.16$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિં

Solution

(B) સૌપ્રથમ,આપણે વર્ગ અંતરાલોને સતત સ્વરૂપમાં ફેરવીશું.
વર્ગ $0.5 - 10.5$ $10.5 - 20.5$ $20.5 - 30.5$ $30.5 - 40.5$ $40.5 - 50.5$
$f_i$ $5$ $7$ $8$ $6$ $4$

અહીં બહુલક વર્ગ $20.5 - 30.5$ છે કારણ કે તેની આવૃત્તિ સૌથી વધુ $f_1 = 8$ છે.
અહીં,$\ell = 20.5$,$f_1 = 8$,$f_0 = 7$,$f_2 = 6$,અને $h = 10$.
બહુલક $= \ell + \left( \frac{f_1 - f_0}{2f_1 - f_0 - f_2} \right) \times h$
બહુલક $= 20.5 + \left( \frac{8 - 7}{2(8) - 7 - 6} \right) \times 10$
બહુલક $= 20.5 + \left( \frac{1}{16 - 13} \right) \times 10$
બહુલક $= 20.5 + \frac{10}{3} = 20.5 + 3.33 = 23.83$.
19
EasyMCQ
જો વિતરણનો બહુલક $18$ અને મધ્યક $24$ હોય,તો મધ્યસ્થ કેટલો થાય?
A
$18$
B
$24$
C
$22$
D
$21$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
આપેલ છે:
$\text{બહુલક} = 18$
$\text{મધ્યક} = 24$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$18 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times 24$
$18 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 48$
$18 + 48 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ}$
$66 = 3 \times \text{મધ્યસ્થ}$
$\text{મધ્યસ્થ} = \frac{66}{3}$
$\text{મધ્યસ્થ} = 22$
20
MediumMCQ
નીચેના વિધાનોમાંથી કયું સત્ય છે તે નક્કી કરો: $(1)$ બહુલક સ્તંભાલેખ $(histogram)$ નો ઉપયોગ કરીને ગણી શકાય છે. $(2)$ મધ્યસ્થ એ માપના ફેરફારથી સ્વતંત્ર નથી. $(3)$ વિચરણ એ ઉગમબિંદુ અને માપના ફેરફારથી સ્વતંત્ર છે.
A
માત્ર $(1)$ અને $(2)$
B
માત્ર $(2)$
C
માત્ર $(1)$
D
$(1), (2)$ અને $(3)$

Solution

(A) વિધાન $(1)$ સત્ય છે: વર્ગીકૃત આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક સ્તંભાલેખનો ઉપયોગ કરીને આલેખની રીતે મેળવી શકાય છે.
વિધાન $(2)$ સત્ય છે: મધ્યસ્થ એ માપના ફેરફારથી પ્રભાવિત થાય છે. જો દરેક અવલોકનને અચળાંક $k$ વડે ગુણવામાં આવે,તો મધ્યસ્થ પણ $k$ વડે ગુણાય છે.
વિધાન $(3)$ અસત્ય છે: વિચરણ એ ઉગમબિંદુના ફેરફારથી સ્વતંત્ર છે,પરંતુ તે માપના ફેરફારથી સ્વતંત્ર નથી. જો દરેક અવલોકનને $k$ વડે ગુણવામાં આવે,તો નવું વિચરણ મૂળ વિચરણ કરતાં $k^2$ ગણું થાય છે.
તેથી,વિધાન $(1)$ અને $(2)$ સત્ય છે.
21
MediumMCQ
મધ્યસ્થ એ કોના ફેરફારથી નિરપેક્ષ છે?
A
માત્ર ઉગમબિંદુ
B
માત્ર માપન
C
ઉગમબિંદુ અને માપન બંને
D
ઉગમબિંદુ કે માપન બંનેમાંથી એક પણ નહીં

Solution

(D) મધ્યસ્થ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિનું માપ છે જે ઉગમબિંદુ અને માપન બંનેના ફેરફારથી પ્રભાવિત થાય છે. જો ચલ $X$ ને $Y = aX + b$ માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે,તો $Y$ નો મધ્યસ્થ $M_Y = aM_X + b$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $M_X$ એ $X$ નો મધ્યસ્થ છે. તેથી,તે ઉગમબિંદુ કે માપન બંનેમાંથી કોઈનાથી પણ નિરપેક્ષ નથી.
22
EasyMCQ
નીચેના આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક શોધો.
$x$ $4$ $5$ $6$ $7$ $8$
$f$ $6$ $7$ $10$ $8$ $3$
A
$5$
B
$6$
C
$8$
D
$10$

Solution

(B) આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક એ અવલોકનનું મૂલ્ય છે જેની આવૃત્તિ સૌથી વધુ હોય છે.
આપેલ કોષ્ટક જોતા:
- $x = 4$ માટે,$f = 6$
- $x = 5$ માટે,$f = 7$
- $x = 6$ માટે,$f = 10$
- $x = 7$ માટે,$f = 8$
- $x = 8$ માટે,$f = 3$
સૌથી વધુ આવૃત્તિ $10$ છે,જે $x = 6$ અવલોકનને અનુરૂપ છે.
તેથી,આપેલ વિતરણનો બહુલક $6$ છે.
23
EasyMCQ
એક શ્રેણીમાં $4$ ત્રણ વખત,$5$ ચાર વખત,$6$ પાંચ વખત,$7$ આઠ વખત,$8$ સાત વખત,અને $9$ છ વખત આવે છે,તો આ સંખ્યાઓનો બહુલક = .......
A
$9$
B
$8$
C
$7$
D
$6$

Solution

(C) બહુલક એટલે માહિતીમાં સૌથી વધુ વખત આવતી સંખ્યા.
આપેલ આવૃત્તિઓ:
$4$ એ $3$ વખત આવે છે
$5$ એ $4$ વખત આવે છે
$6$ એ $5$ વખત આવે છે
$7$ એ $8$ વખત આવે છે
$8$ એ $7$ વખત આવે છે
$9$ એ $6$ વખત આવે છે
અહીં સંખ્યા $7$ ની આવૃત્તિ સૌથી વધુ $8$ છે,તેથી શ્રેણીનો બહુલક $7$ છે.
24
EasyMCQ
જો થોડા અસમપ્રમાણ વિતરણ માટે,મધ્યક અને મધ્યસ્થ અનુક્રમે $5$ અને $6$ હોય,તો તેનો બહુલક શું છે?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) થોડા અસમપ્રમાણ વિતરણ માટે,મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
આપેલ છે:
$\text{મધ્યક} = 5$
$\text{મધ્યસ્થ} = 6$
સૂત્રમાં આ કિંમતો મૂકતા:
$\text{બહુલક} = 3(6) - 2(5)$
$\text{બહુલક} = 18 - 10$
$\text{બહુલક} = 8$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
25
EasyMCQ
કોઈપણ અસતત શ્રેણીમાં (જ્યારે બધા મૂલ્યો સમાન ન હોય),ત્યારે મધ્યક વિશે $M.D.$ અને $S.D.$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$M.D. = S.D.$
B
$M.D. \ge S.D.$
C
$M.D. < S.D.$
D
$M.D. \le S.D.$

Solution

(D) કોઈપણ આવૃત્તિ વિતરણ માટે,મધ્યક વિશે સરેરાશ વિચલન $(M.D.)$ અને પ્રમાણિત વિચલન $(S.D.)$ વચ્ચેનો સંબંધ અસમતા $M.D. \le S.D.$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે મધ્યકથી નિરપેક્ષ વિચલનોનું વિચરણ હંમેશા અ-ઋણ હોય છે.
ચોક્કસ રીતે,મૂલ્યોના સમૂહ માટે,$S.D.$ ને $\sqrt{\frac{1}{N}\sum f_i(x_i - \bar{x})^2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે અને મધ્યક વિશે $M.D.$ ને $\frac{1}{N}\sum f_i|x_i - \bar{x}|$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
વિક્ષેપના ગુણધર્મો દ્વારા,રૂટ મીન સ્ક્વેર વિચલન હંમેશા સરેરાશ નિરપેક્ષ વિચલન કરતા મોટું અથવા તેના જેટલું હોય છે,તેથી $M.D. \le S.D.$
26
DifficultMCQ
ધારો કે $a_1, a_2, \dots, a_{101}$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો સમૂહ છે જેથી તમામ $i$ માટે $a_i > a_{i+1}$ છે અને સમૂહનું સરેરાશ વર્ગ વિચલન $a_{51}$ ની આસપાસ ન્યૂનતમ છે,તો સમૂહનો બહુલક શું હશે?
A
$2a_{51}$
B
$a_{51}$
C
$a_{50}$
D
$a_{52}$

Solution

(B) સંખ્યાઓના સમૂહનું સરેરાશ વર્ગ વિચલન જ્યારે સરેરાશ (મધ્યક) ની આસપાસ લેવામાં આવે ત્યારે ન્યૂનતમ હોય છે.
આપેલ છે કે સરેરાશ વર્ગ વિચલન $a_{51}$ ની આસપાસ ન્યૂનતમ છે,તેનો અર્થ એ છે કે સમૂહનો મધ્યક $a_{51}$ છે.
શ્રેણી $a_1, a_2, \dots, a_{101}$ સખત રીતે ઘટતી હોવાથી $(a_i > a_{i+1})$,સમૂહનો મધ્યસ્થ એ વચ્ચેનું પદ છે,જે $a_{51}$ છે.
સંમિત વિતરણ અથવા એવી શ્રેણી માટે જ્યાં મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક સમાન હોય,ત્યાં બહુલક પણ $a_{51}$ થશે.
27
DifficultMCQ
નીચે આપેલ આવૃત્તિ વિતરણનો બહુલક શોધો:
વર્ગ $0-5$ $5-10$ $10-15$ $15-20$ $20-25$ $25-30$
આવૃત્તિ $(f_i)$ $3$ $4$ $7$ $11$ $2$ $5$
A
$\frac{171}{16}$
B
$13.35$
C
$\frac{215}{13}$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(C) બહુલક વર્ગ એ સૌથી વધુ આવૃત્તિ ધરાવતો વર્ગ છે. અહીં,સૌથી વધુ આવૃત્તિ $11$ છે,જે વર્ગ $15-20$ ને અનુરૂપ છે.
તેથી,$l = 15$,$h = 5$,$f_1 = 7$,$f_0 = 11$,અને $f_2 = 2$.
બહુલકનું સૂત્ર: $\text{Mode} = l + \left( \frac{f_0 - f_1}{2f_0 - f_1 - f_2} \right) \times h$
કિંમતો મૂકતા:
$\text{Mode} = 15 + \left( \frac{11 - 7}{2(11) - 7 - 2} \right) \times 5$
$\text{Mode} = 15 + \left( \frac{4}{13} \right) \times 5$
$\text{Mode} = 15 + \frac{20}{13} = \frac{215}{13}$
28
AdvancedMCQ
નિરપેક્ષ વિચલનોનો સરવાળો કોની સાપેક્ષમાં ન્યૂનતમ રહે છે?
A
મધ્યક
B
મધ્યસ્થ
C
બહુલક
D
ગુણોત્તર મધ્યક

Solution

(B) નિરપેક્ષ વિચલનોનો સરવાળો $S = \sum |X_i - A|$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આંકડાશાસ્ત્રમાં તે એક જાણીતો ગુણધર્મ છે કે નિરપેક્ષ વિચલનોનો સરવાળો $\sum |X_i - A|$ ત્યારે ન્યૂનતમ થાય છે જ્યારે $A$ એ માહિતીનો મધ્યસ્થ હોય.
જો $A$ એ મધ્યક હોય,તો વર્ગિત વિચલનોનો સરવાળો $\sum (X_i - A)^2$ ન્યૂનતમ થાય છે,પરંતુ નિરપેક્ષ વિચલનો માટે મધ્યસ્થ ન્યૂનતમ મૂલ્ય આપે છે.
29
MediumMCQ
આપેલ આવૃત્તિ વિતરણમાં,મધ્યક અને મધ્યસ્થની કિંમતો અનુક્રમે $21$ અને $22$ છે. તો બહુલકની કિંમત શોધો.
A
$21.5$
B
$22$
C
$23.5$
D
$24$

Solution

(D) મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક વચ્ચેનો અનુભવજન્ય સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\text{બહુલક} = 3 \times \text{મધ્યસ્થ} - 2 \times \text{મધ્યક}$
અહીં $\text{મધ્યક} = 21$ અને $\text{મધ્યસ્થ} = 22$ આપેલ છે,તેથી:
$\text{બહુલક} = 3(22) - 2(21)$
$\text{બહુલક} = 66 - 42$
$\text{બહુલક} = 24$
30
DifficultMCQ
નીચે આપેલ આવૃત્તિ વિતરણ ધ્યાનમાં લો:
વર્ગ $0-6$ $6-12$ $12-18$ $18-24$ $24-30$
આવૃત્તિ $a$ $b$ $12$ $9$ $5$

જો $\text{મધ્યક} = \frac{309}{22}$ અને $\text{મધ્યસ્થ} = 14$ હોય,તો $(a-b)^{2}$ ની કિંમત $.....$ છે.
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$11$

Solution

(A) કુલ આવૃત્તિ $N = a + b + 12 + 9 + 5 = a + b + 26$ છે.
મધ્યક $\frac{\sum f_i x_i}{N} = \frac{a(3) + b(9) + 12(15) + 9(21) + 5(27)}{a + b + 26} = \frac{3a + 9b + 504}{a + b + 26} = \frac{309}{22}$ છે.
ગુણાકાર કરતા: $22(3a + 9b + 504) = 309(a + b + 26)$.
$66a + 198b + 11088 = 309a + 309b + 8034$.
$243a + 111b = 3054$. $3$ વડે ભાગતા: $81a + 37b = 1018$ (સમીકરણ $1$).
મધ્યસ્થ $14$ હોવાથી,મધ્યસ્થ વર્ગ $12-18$ છે. અહીં $l = 12, f = 12, cf = a + b, h = 6$.
$\text{મધ્યસ્થ} = l + \left( \frac{\frac{N}{2} - cf}{f} \right) \times h = 12 + \left( \frac{\frac{a+b+26}{2} - (a+b)}{12} \right) \times 6 = 14$.
$12 + \frac{26 - a - b}{4} = 14 \Rightarrow \frac{26 - a - b}{4} = 2$.
$26 - a - b = 8 \Rightarrow a + b = 18$ (સમીકરણ $2$).
$b = 18 - a$ ને સમીકરણ $1$ માં મૂકતા: $81a + 37(18 - a) = 1018$.
$81a + 666 - 37a = 1018 \Rightarrow 44a = 352 \Rightarrow a = 8$.
તેથી $b = 18 - 8 = 10$.
આમ,$(a - b)^{2} = (8 - 10)^{2} = (-2)^{2} = 4$.
31
EasyMCQ
અસતત માહિતીના મધ્યક અને મધ્યસ્થ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
તેઓ હંમેશા સમાન હોય છે
B
તેઓ હંમેશા સમાન હોતા નથી
C
ક્યારેક તેઓ સમાન હોય છે
D
તેમની વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી

Solution

(C) માહિતીનો મધ્યક અને મધ્યસ્થ એ મધ્યવર્તી સ્થિતિના માપ છે.
તેઓ તમામ માહિતી માટે સમાન હોવા જરૂરી નથી.
જોકે,અમુક સંમિત વિતરણો અથવા ચોક્કસ માહિતી માટે તેઓ સમાન હોઈ શકે છે.
તેથી,તેઓ ક્યારેક સમાન હોય છે.
આથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
32
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ એ માહિતી $1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 6$ ના મધ્યક,મધ્યસ્થ અને બહુલક સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલનો હોય,તો
A
$\alpha < \beta < \gamma$
B
$\alpha = \beta = \gamma$
C
$\alpha \neq \beta = \gamma$
D
$\beta < \alpha < \gamma$

Solution

(B) આપેલ માહિતી: $1, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 6$.
મધ્યક $= \frac{1+2+2+3+3+3+4+6}{8} = \frac{24}{8} = 3$.
મધ્યસ્થ એ $4^{th}$ અને $5^{th}$ પદની સરેરાશ છે: $\frac{3+3}{2} = 3$.
બહુલક એ સૌથી વધુ આવૃત્તિ ધરાવતી કિંમત છે,જે $3$ છે.
કારણ કે મધ્યક $=$ મધ્યસ્થ $=$ બહુલક $= 3$ છે,તેથી આ કેન્દ્રીય વલણો સાપેક્ષ સરેરાશ વિચલનો સમાન હશે.
તેથી,$\alpha = \beta = \gamma$.
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.

Statistics — Relation between mean, median and mode · Frequently Asked Questions

1Are these Statistics questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Statistics Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.