Gujarati

Fundamental trigonometrical ratios and functions, Trigonometrical ratio of allied angles Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Ratios, Functions and Identities · Fundamental trigonometrical ratios and functions, Trigonometrical ratio of allied angles

199+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 199 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$\text{sech}(i\pi)$ ની કિંમત શું છે?
A
$-1$
B
$i$
C
$0$
D
$1$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\text{sech}(iz) = \sec(z)$.
$z = \pi$ મૂકતા,આપણને $\text{sech}(i\pi) = \sec(\pi)$ મળે છે.
કારણ કે $\sec(\pi) = \frac{1}{\cos(\pi)} = \frac{1}{-1} = -1$.
તેથી,કિંમત $-1$ છે.
2
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
$\sin \theta = -\frac{1}{5}$
B
$\cos \theta = 1$
C
$\sec \theta = \frac{1}{2}$
D
$\tan \theta = 20$

Solution

(C) $\sin \theta$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે,તેથી $\sin \theta = -\frac{1}{5}$ શક્ય છે.
$\cos \theta$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે,તેથી $\cos \theta = 1$ શક્ય છે.
$\sec \theta$ નો વિસ્તાર $(-\infty, -1] \cup [1, \infty)$ છે. કારણ કે $\frac{1}{2} < 1$,તેથી $\sec \theta = \frac{1}{2}$ વિધાન ખોટું છે.
$\tan \theta$ નો વિસ્તાર $(-\infty, \infty)$ છે,તેથી $\tan \theta = 20$ શક્ય છે.
તેથી,ખોટું વિધાન $C$ છે.
3
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સંબંધ શક્ય છે?
A
$\sin \theta = \frac{5}{3}$
B
$\tan \theta = 1002$
C
$\cos \theta = \frac{1 + p^2}{1 - p^2}, (p \neq \pm 1)$
D
$\sec \theta = \frac{1}{2}$

Solution

(B) કોઈપણ વાસ્તવિક ખૂણા $\theta$ માટે:
$1$. $\sin \theta$ અને $\cos \theta$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ છે. તેથી,$\sin \theta = \frac{5}{3} > 1$ શક્ય નથી.
$2$. $\sec \theta$ નો વિસ્તાર $(-\infty, -1] \cup [1, \infty)$ છે. તેથી,$\sec \theta = \frac{1}{2}$ શક્ય નથી કારણ કે $\frac{1}{2} < 1$.
$3$. $\cos \theta = \frac{1 + p^2}{1 - p^2}$ માટે,જો $p = 2$ લઈએ,તો $\cos \theta = \frac{5}{-3} = -1.66$,જે $-1$ કરતા નાનું છે,તેથી તે શક્ય નથી.
$4$. $\tan \theta$ નો વિસ્તાર $(-\infty, \infty)$ છે. તેથી,$\tan \theta = 1002$ શક્ય છે.
4
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\tan 1 > \tan 2$
B
$\tan 1 = \tan 2$
C
$\tan 1 < \tan 2$
D
$\tan 1 = 1$

Solution

(A) અહીં $1$ અને $2$ રેડિયનમાં છે.
$1 \text{ રેડિયન} \approx 57.3^{\circ}$ હોવાથી,તે પ્રથમ ચરણમાં આવે છે,તેથી $\tan 1 > 0$.
$2 \text{ રેડિયન} \approx 114.6^{\circ}$ હોવાથી,તે બીજા ચરણમાં આવે છે,તેથી $\tan 2 < 0$.
તેથી,$\tan 1 > 0 > \tan 2$.
આમ,$\tan 1 > \tan 2$ સાચું છે.
5
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?
A
$\sin 1 < \sin 1^\circ$
B
$\sin 1 > \sin 1^\circ$
C
$\sin 1 = \sin 1^\circ$
D
$\frac{\pi}{180} \sin 1 = \sin 1^\circ$

Solution

(B) સાચો સંબંધ $\sin 1 > \sin 1^\circ$ છે.
અંતરાલ $[0, \frac{\pi}{2}]$ માં,વિધેય $f(x) = \sin x$ વધતું વિધેય છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $1 \text{ રેડિયન} \approx 57.3^\circ$.
કારણ કે $57.3^\circ > 1^\circ$ અને સાઈન વિધેય પ્રથમ ચરણમાં વધતું હોવાથી,$\sin(57.3^\circ) > \sin(1^\circ)$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\sin 1 > \sin 1^\circ$.
6
EasyMCQ
$\tan 1^\circ \tan 2^\circ \tan 3^\circ \tan 4^\circ \dots \tan 89^\circ = $
A
$1$
B
$0$
C
$\infty$
D
$1/2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(90^\circ - \theta) = \cot \theta$.
તેથી,$\tan 89^\circ = \tan(90^\circ - 1^\circ) = \cot 1^\circ$.
તે જ રીતે,$\tan 88^\circ = \cot 2^\circ$,વગેરે.
આ પદાવલિ $P = \tan 1^\circ \tan 2^\circ \dots \tan 44^\circ \tan 45^\circ \tan 46^\circ \dots \tan 88^\circ \tan 89^\circ$ છે.
બંને છેડાથી પદોની જોડી બનાવતા: $(\tan 1^\circ \tan 89^\circ) = (\tan 1^\circ \cot 1^\circ) = 1$.
$(\tan 2^\circ \tan 88^\circ) = (\tan 2^\circ \cot 2^\circ) = 1$.
આ રીતે $\tan 44^\circ \tan 46^\circ = 1$ સુધી ચાલુ રહે છે.
વચ્ચેનું પદ $\tan 45^\circ = 1$ છે.
તેથી,ગુણાકાર $1 \times 1 \times \dots \times 1 = 1$ થાય છે.
7
EasyMCQ
જો $\sin \theta = \frac{24}{25}$ અને $\theta$ બીજા ચરણમાં હોય,તો $\sec \theta + \tan \theta = $
A
$-3$
B
$-5$
C
$-7$
D
$-9$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\sin \theta = \frac{24}{25}$.
$\theta$ બીજા ચરણમાં હોવાથી,$\cos \theta$ અને $\tan \theta$ ઋણ થશે.
$\cos^2 \theta = 1 - \sin^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$\cos^2 \theta = 1 - (\frac{24}{25})^2 = 1 - \frac{576}{625} = \frac{49}{625}$.
તેથી,$\cos \theta = -\frac{7}{25}$.
હવે,$\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta} = \frac{24/25}{-7/25} = -\frac{24}{7}$.
વળી,$\sec \theta = \frac{1}{\cos \theta} = -\frac{25}{7}$.
તેથી,$\sec \theta + \tan \theta = -\frac{25}{7} - \frac{24}{7} = -\frac{49}{7} = -7$.
8
EasyMCQ
જો $5 \tan \theta = 4$ હોય,તો $\frac{5 \sin \theta - 3 \cos \theta}{5 \sin \theta + 2 \cos \theta} = $
A
$0$
B
$1$
C
$1/6$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ છે કે $5 \tan \theta = 4$,તેથી $\tan \theta = \frac{4}{5}$.
પદાવલિના અંશ અને છેદને $\cos \theta$ વડે ભાગતા:
$\frac{5 \sin \theta - 3 \cos \theta}{5 \sin \theta + 2 \cos \theta} = \frac{5 \frac{\sin \theta}{\cos \theta} - 3}{5 \frac{\sin \theta}{\cos \theta} + 2}$
$\tan \theta = \frac{4}{5}$ ની કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \frac{5(\frac{4}{5}) - 3}{5(\frac{4}{5}) + 2}$
$= \frac{4 - 3}{4 + 2} = \frac{1}{6}$.
9
EasyMCQ
જો $\tan \theta = \frac{20}{21}$ હોય,તો $\cos \theta$ શું થશે?
A
$\pm \frac{20}{41}$
B
$\pm \frac{1}{21}$
C
$\pm \frac{21}{29}$
D
$\pm \frac{20}{21}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\tan \theta = \frac{20}{21}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^2 \theta = 1 + \tan^2 \theta$.
$\sec^2 \theta = 1 + (\frac{20}{21})^2 = 1 + \frac{400}{441} = \frac{441 + 400}{441} = \frac{841}{441}$.
તેથી,$\sec \theta = \pm \sqrt{\frac{841}{441}} = \pm \frac{29}{21}$.
કારણ કે $\cos \theta = \frac{1}{\sec \theta}$,તેથી $\cos \theta = \pm \frac{21}{29}$.
10
EasyMCQ
જો $\sin x = -\frac{24}{25}$ હોય,તો $\tan x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{24}{25}$
B
$-\frac{24}{7}$
C
$\frac{25}{24}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin x = -\frac{24}{25}$.
$\sin^2 x + \cos^2 x = 1$ હોવાથી,$\cos^2 x = 1 - \sin^2 x$.
$\cos^2 x = 1 - \left(-\frac{24}{25}\right)^2 = 1 - \frac{576}{625} = \frac{49}{625}$.
તેથી,$\cos x = \pm \frac{7}{25}$.
$\tan x = \frac{\sin x}{\cos x}$ હોવાથી,જો $\cos x = \frac{7}{25}$ હોય,તો $\tan x = -\frac{24}{7}$.
જો $\cos x = -\frac{7}{25}$ હોય,તો $\tan x = \frac{24}{7}$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $-\frac{24}{7}$ છે.
11
MediumMCQ
જો $\tan \theta = -\frac{4}{3}$ હોય,તો $\sin \theta = $
A
$-4/5$ પરંતુ $4/5$ નહીં
B
$-4/5$ અથવા $4/5$
C
$4/5$ પરંતુ $-4/5$ નહીં
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan \theta = -\frac{4}{3}.$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^2 \theta = 1 + \tan^2 \theta = 1 + \left(-\frac{4}{3}\right)^2 = 1 + \frac{16}{9} = \frac{25}{9}.$
તેથી,$\cos^2 \theta = \frac{1}{\sec^2 \theta} = \frac{9}{25}.$
$\sin^2 \theta = 1 - \cos^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\sin^2 \theta = 1 - \frac{9}{25} = \frac{16}{25}$ મળે છે.
તેથી,$\sin \theta = \pm \frac{4}{5}.$
$\tan \theta$ ઋણ હોવાથી,$\theta$ એ બીજા અથવા ચોથા ચરણમાં આવે છે. બીજા ચરણમાં $\sin \theta$ ધન $(4/5)$ હોય છે અને ચોથા ચરણમાં $\sin \theta$ ઋણ $(-4/5)$ હોય છે.
આમ,બંને કિંમતો શક્ય છે.
12
EasyMCQ
જો $\sin \theta = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $\tan \theta = 1$ હોય,તો $\theta$ કયા ચરણમાં આવે છે?
A
પ્રથમ
B
દ્વિતીય
C
તૃતીય
D
ચતુર્થ

Solution

(C) આપેલ છે કે $\sin \theta = -\frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $\tan \theta = 1$.
કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,વિવિધ ચરણોમાં ત્રિકોણમિતીય વિધેયોની નિશાનીઓ નીચે મુજબ છે:
- $I$ ચરણ: બધા ધન
- $II$ ચરણ: $\sin$ ધન
- $III$ ચરણ: $\tan$ ધન
- $IV$ ચરણ: $\cos$ ધન
અહીં $\sin \theta$ ઋણ છે અને $\tan \theta$ ધન છે,તેથી $\theta$ એ $III$ ચરણમાં હોવું જોઈએ,જ્યાં $\sin$ અને $\cos$ બંને ઋણ હોય છે,જેનાથી $\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}$ ધન બને છે.
13
EasyMCQ
જો $\sin (\alpha - \beta ) = \frac{1}{2}$ અને $\cos (\alpha + \beta ) = \frac{1}{2}$ હોય,જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ ધન લઘુકોણ છે,તો:
A
$\alpha = 45^\circ, \beta = 15^\circ$
B
$\alpha = 15^\circ, \beta = 45^\circ$
C
$\alpha = 60^\circ, \beta = 15^\circ$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin (\alpha - \beta ) = \frac{1}{2}$. કારણ કે $\sin 30^\circ = \frac{1}{2}$,તેથી $\alpha - \beta = 30^\circ$ $(i)$.
આપેલ છે કે $\cos (\alpha + \beta ) = \frac{1}{2}$. કારણ કે $\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$,તેથી $\alpha + \beta = 60^\circ$ $(ii)$.
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા $2\alpha = 90^\circ$ મળે,તેથી $\alpha = 45^\circ$.
$\alpha = 45^\circ$ ને સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા,$45^\circ + \beta = 60^\circ$ મળે,તેથી $\beta = 15^\circ$.
આમ,$\alpha = 45^\circ$ અને $\beta = 15^\circ$ છે.
14
EasyMCQ
જો $\tan \theta = - \frac{1}{\sqrt{10}}$ અને $\theta$ ચોથા ચરણમાં હોય,તો $\cos \theta = $
A
$1/\sqrt{11}$
B
$-1/\sqrt{11}$
C
$\sqrt{\frac{10}{11}}$
D
$-\sqrt{\frac{10}{11}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\tan \theta = -\frac{1}{\sqrt{10}}$.
$\theta$ ચોથા ચરણમાં હોવાથી,$\cos \theta$ ધન હોવું જોઈએ.
આપણે નિત્યસમ $1 + \tan^2 \theta = \sec^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરીએ.
$\tan \theta$ ની કિંમત મૂકતા:
$1 + \left(-\frac{1}{\sqrt{10}}\right)^2 = \sec^2 \theta$
$1 + \frac{1}{10} = \sec^2 \theta$
$\sec^2 \theta = \frac{11}{10}$
$\cos \theta = \frac{1}{\sec \theta}$ હોવાથી,$\cos^2 \theta = \frac{1}{\sec^2 \theta} = \frac{10}{11}$.
$\theta$ ચોથા ચરણમાં હોવાથી,$\cos \theta$ ધન છે,તેથી $\cos \theta = \sqrt{\frac{10}{11}}$.
15
EasyMCQ
જો $A$ બીજા ચરણમાં હોય અને $3\tan A + 4 = 0$ હોય,તો $2\cot A - 5\cos A + \sin A$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-53}{10}$
B
$\frac{-7}{10}$
C
$\frac{7}{10}$
D
$\frac{23}{10}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $3\tan A + 4 = 0,$ તેથી $\tan A = -\frac{4}{3}$.
$A$ બીજા ચરણમાં હોવાથી,$\tan A$ ઋણ છે,$\sin A$ ધન છે અને $\cos A$ ઋણ છે.
નિત્યસમ $\sec^2 A = 1 + \tan^2 A = 1 + (-\frac{4}{3})^2 = 1 + \frac{16}{9} = \frac{25}{9}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\sec A = -\frac{5}{3}$ મળે છે.
તેથી,$\cos A = \frac{1}{\sec A} = -\frac{3}{5}$.
વળી,$\sin A = \tan A \times \cos A = (-\frac{4}{3}) \times (-\frac{3}{5}) = \frac{4}{5}$.
અને $\cot A = \frac{1}{\tan A} = -\frac{3}{4}$.
આ કિંમતોને $2\cot A - 5\cos A + \sin A$ માં મૂકતા:
$= 2(-\frac{3}{4}) - 5(-\frac{3}{5}) + \frac{4}{5}$
$= -\frac{3}{2} + 3 + \frac{4}{5}$
$= \frac{-15 + 30 + 8}{10} = \frac{23}{10}$.
16
EasyMCQ
જો $\theta$ બીજા ચરણમાં હોય,તો $\sqrt{\frac{1 - \sin \theta}{1 + \sin \theta}} + \sqrt{\frac{1 + \sin \theta}{1 - \sin \theta}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \sec \theta$
B
$-2 \sec \theta$
C
$2 \csc \theta$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $E = \sqrt{\frac{1 - \sin \theta}{1 + \sin \theta}} + \sqrt{\frac{1 + \sin \theta}{1 - \sin \theta}}$.
પદાવલિનું સાદું રૂપ આપતા:
$E = \frac{(1 - \sin \theta) + (1 + \sin \theta)}{\sqrt{1 - \sin^2 \theta}}$
$E = \frac{2}{\sqrt{\cos^2 \theta}} = \frac{2}{|\cos \theta|}$.
$\theta$ બીજા ચરણમાં હોવાથી,$\cos \theta$ ઋણ છે.
તેથી,$|\cos \theta| = -\cos \theta$.
આમ,$E = \frac{2}{-\cos \theta} = -2 \sec \theta$.
17
EasyMCQ
જો $x = \sec \theta + \tan \theta$ હોય,તો $x + \frac{1}{x} = $
A
$1$
B
$2 \sec \theta$
C
$2$
D
$2 \tan \theta$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x = \sec \theta + \tan \theta$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^2 \theta - \tan^2 \theta = 1$,જેને $(\sec \theta - \tan \theta)(\sec \theta + \tan \theta) = 1$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$\frac{1}{x} = \frac{1}{\sec \theta + \tan \theta} = \sec \theta - \tan \theta$.
હવે,$x + \frac{1}{x} = (\sec \theta + \tan \theta) + (\sec \theta - \tan \theta)$.
$x + \frac{1}{x} = 2 \sec \theta$.
18
MediumMCQ
જો $\tan \theta = \frac{a}{b}$ હોય,તો $\frac{\sin \theta}{\cos^8 \theta} + \frac{\cos \theta}{\sin^8 \theta} = $
A
$\pm \frac{({a^2} + {b^2})^4}{\sqrt{a^2 + b^2}} \left( \frac{a}{b^8} + \frac{b}{a^8} \right)$
B
$\pm \frac{({a^2} + {b^2})^4}{\sqrt{a^2 + b^2}} \left( \frac{a}{b^8} - \frac{b}{a^8} \right)$
C
$\pm \frac{({a^2} - {b^2})^4}{\sqrt{a^2 + b^2}} \left( \frac{a}{b^8} + \frac{b}{a^8} \right)$
D
$\pm \frac{({a^2} - {b^2})^4}{\sqrt{a^2 - b^2}} \left( \frac{a}{b^8} - \frac{b}{a^8} \right)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\tan \theta = \frac{a}{b}.$
$\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta} = \frac{a}{b}$ હોવાથી,$\sin \theta = \pm \frac{a}{\sqrt{a^2 + b^2}}$ અને $\cos \theta = \pm \frac{b}{\sqrt{a^2 + b^2}}$ મળે.
હવે,પદાવલિ $E = \frac{\sin \theta}{\cos^8 \theta} + \frac{\cos \theta}{\sin^8 \theta}$ ધ્યાનમાં લો.
$\sin \theta$ અને $\cos \theta$ ની કિંમતો મૂકતા:
$E = \pm \frac{(a^2 + b^2)^4}{\sqrt{a^2 + b^2}} \left( \frac{a}{b^8} + \frac{b}{a^8} \right).$
19
EasyMCQ
$\cos 1^\circ \cdot \cos 2^\circ \cdot \cos 3^\circ \cdot \dots \cdot \cos 179^\circ = $
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $\cos 1^\circ$ થી $\cos 179^\circ$ સુધીના પદોનો ગુણાકાર છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે આ ગુણાકારમાં $\cos 90^\circ$ એક અવયવ તરીકે આવે છે.
કારણ કે $\cos 90^\circ = 0$ થાય છે,તેથી આ ગુણાકારનું મૂલ્ય $0$ થશે.
તેથી,$\cos 1^\circ \cdot \cos 2^\circ \cdot \dots \cdot \cos 90^\circ \cdot \dots \cdot \cos 179^\circ = 0$.
20
EasyMCQ
$\cos 1^\circ + \cos 2^\circ + \cos 3^\circ + \dots + \cos 180^\circ = $
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $S = \sum_{k=1}^{180} \cos k^\circ$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(180^\circ - \theta) = -\cos \theta$.
તેથી,$\cos 179^\circ = -\cos 1^\circ$,$\cos 178^\circ = -\cos 2^\circ$,વગેરે.
પદોની જોડી બનાવતા: $(\cos 1^\circ + \cos 179^\circ) + (\cos 2^\circ + \cos 178^\circ) + \dots + (\cos 89^\circ + \cos 91^\circ) + \cos 90^\circ + \cos 180^\circ$.
દરેક જોડીનો સરવાળો $0$ થાય છે કારણ કે $\cos \theta + \cos(180^\circ - \theta) = 0$.
કારણ કે $\cos 90^\circ = 0$ અને $\cos 180^\circ = -1$,તેથી કુલ સરવાળો $0 + 0 + \dots + 0 + 0 + (-1) = -1$ થાય છે.
21
EasyMCQ
$\sin 15^\circ + \cos 105^\circ = $
A
$0$
B
$2\sin 15^\circ $
C
$\cos 15^\circ + \sin 15^\circ $
D
$\sin 15^\circ - \cos 15^\circ $

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\sin 15^\circ + \cos 105^\circ $
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(90^\circ + \theta) = -\sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos 105^\circ = \cos(90^\circ + 15^\circ) = -\sin 15^\circ $
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin 15^\circ + (-\sin 15^\circ) = 0$
22
EasyMCQ
$\sin \left( \frac{\pi}{10} \right) \sin \left( \frac{3\pi}{10} \right) = $
A
$1/2$
B
$-1/2$
C
$1/4$
D
$1$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{\pi}{10} = 18^\circ$ અને $\frac{3\pi}{10} = 54^\circ$.
તેથી,$\sin \left( \frac{\pi}{10} \right) \sin \left( \frac{3\pi}{10} \right) = \sin 18^\circ \sin 54^\circ$.
કારણ કે $\sin 54^\circ = \cos(90^\circ - 54^\circ) = \cos 36^\circ$,પદાવલિ $\sin 18^\circ \cos 36^\circ$ બને છે.
$\sin 18^\circ = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$ અને $\cos 36^\circ = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{\sqrt{5}-1}{4} \times \frac{\sqrt{5}+1}{4} = \frac{(\sqrt{5})^2 - 1^2}{16} = \frac{5-1}{16} = \frac{4}{16} = \frac{1}{4}$.
23
EasyMCQ
જો $x \sin 45^\circ \cos^2 60^\circ = \frac{\tan^2 60^\circ \csc 30^\circ}{\sec 45^\circ \cot^2 30^\circ}$ હોય,તો $x = $
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$16$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $x \sin 45^\circ \cos^2 60^\circ = \frac{\tan^2 60^\circ \csc 30^\circ}{\sec 45^\circ \cot^2 30^\circ}$
ત્રિકોણમિતીય કિંમતો મૂકતા: $\sin 45^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}}$,$\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$,$\tan 60^\circ = \sqrt{3}$,$\csc 30^\circ = 2$,$\sec 45^\circ = \sqrt{2}$,$\cot 30^\circ = \sqrt{3}$.
$x \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right) \left( \frac{1}{2} \right)^2 = \frac{(\sqrt{3})^2 \times 2}{\sqrt{2} \times (\sqrt{3})^2}$
$x \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right) \left( \frac{1}{4} \right) = \frac{3 \times 2}{\sqrt{2} \times 3}$
$\frac{x}{4\sqrt{2}} = \frac{6}{3\sqrt{2}}$
$\frac{x}{4\sqrt{2}} = \frac{2}{\sqrt{2}}$
$x = \frac{2 \times 4\sqrt{2}}{\sqrt{2}}$
$x = 8$.
24
EasyMCQ
$\cos A + \sin (270^\circ + A) - \sin (270^\circ - A) + \cos (180^\circ + A) = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણે નીચેના ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\sin (270^\circ + A) = -\cos A$
$\sin (270^\circ - A) = -\cos A$
$\cos (180^\circ + A) = -\cos A$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\cos A + (-\cos A) - (-\cos A) + (-\cos A)$
$= \cos A - \cos A + \cos A - \cos A$
$= 0$
25
EasyMCQ
$\sin (\pi + \theta )\sin (\pi - \theta )\csc^2 \theta = $
A
$1$
B
$-1$
C
$\sin \theta $
D
$-\sin \theta $

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin (\pi + \theta ) = -\sin \theta$ અને $\sin (\pi - \theta ) = \sin \theta$ થાય છે.
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin (\pi + \theta )\sin (\pi - \theta )\csc^2 \theta = (-\sin \theta )(\sin \theta )\left(\frac{1}{\sin^2 \theta}\right)$
$= -\sin^2 \theta \times \frac{1}{\sin^2 \theta}$
$= -1$.
26
EasyMCQ
$\cot (45^\circ + \theta ) \cot (45^\circ - \theta ) = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$\infty$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cot(90^\circ - A) = \tan A$.
આપેલ પદાવલિ: $\cot (45^\circ + \theta ) \cot (45^\circ - \theta )$.
નિત્યસમ $\cot(45^\circ + \theta) = \tan(90^\circ - (45^\circ + \theta)) = \tan(45^\circ - \theta)$ નો ઉપયોગ કરતા.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા:
$\tan (45^\circ - \theta ) \cot (45^\circ - \theta ) = 1$ (કારણ કે $\tan A \cot A = 1$).
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
27
EasyMCQ
કિંમત શોધો: $\tan A + \cot (180^\circ + A) + \cot (90^\circ + A) + \cot (360^\circ - A)$
A
$0$
B
$2\tan A$
C
$2\cot A$
D
$2(\tan A - \cot A)$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\tan A + \cot (180^\circ + A) + \cot (90^\circ + A) + \cot (360^\circ - A)$
ત્રિકોણમિતીય રિડક્શન સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\cot (180^\circ + A) = \cot A$
$\cot (90^\circ + A) = -\tan A$
$\cot (360^\circ - A) = -\cot A$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \tan A + \cot A - \tan A - \cot A$
$= 0$
28
EasyMCQ
$\tan \theta \sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) \cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right) = $
A
$1$
B
$0$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\sin^2 \theta$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\tan \theta \sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) \cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right)$ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) = \cos \theta$ અને $\cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \tan \theta \cdot \cos \theta \cdot \sin \theta$
$= \left( \frac{\sin \theta}{\cos \theta} \right) \cdot \cos \theta \cdot \sin \theta$
$= \sin \theta \cdot \sin \theta$
$= \sin^2 \theta$.
29
EasyMCQ
જો $x = y \cos \frac{2\pi}{3} = z \cos \frac{4\pi}{3}$ હોય,તો $xy + yz + zx = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x = y \cos \frac{2\pi}{3} = z \cos \frac{4\pi}{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos \frac{2\pi}{3} = -\frac{1}{2}$ અને $\cos \frac{4\pi}{3} = -\frac{1}{2}$.
તેથી,$x = y(-\frac{1}{2}) = z(-\frac{1}{2})$.
આનો અર્થ એ થાય કે $x = -\frac{y}{2} = -\frac{z}{2}$.
ધારો કે $x = \lambda$,તો $y = -2\lambda$ અને $z = -2\lambda$.
હવે,$xy + yz + zx$ ની ગણતરી કરો:
$xy + yz + zx = (\lambda)(-2\lambda) + (-2\lambda)(-2\lambda) + (-2\lambda)(\lambda)$
$= -2\lambda^2 + 4\lambda^2 - 2\lambda^2$
$= 0$.
30
MediumMCQ
કિંમત શોધો: $\sin ^2\frac{\pi }{8} + \sin ^2\frac{3\pi }{8} + \sin ^2\frac{5\pi }{8} + \sin ^2\frac{7\pi }{8} = $
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $S = \sin ^2\frac{\pi }{8} + \sin ^2\frac{3\pi }{8} + \sin ^2\frac{5\pi }{8} + \sin ^2\frac{7\pi }{8}$
નિત્યસમ $\sin(\pi - \theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \frac{5\pi }{8} = \sin(\pi - \frac{3\pi }{8}) = \sin \frac{3\pi }{8}$
$\sin \frac{7\pi }{8} = \sin(\pi - \frac{\pi }{8}) = \sin \frac{\pi }{8}$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$S = \sin ^2\frac{\pi }{8} + \sin ^2\frac{3\pi }{8} + \sin ^2\frac{3\pi }{8} + \sin ^2\frac{\pi }{8}$
$S = 2(\sin ^2\frac{\pi }{8} + \sin ^2\frac{3\pi }{8})$
$\sin^2 \theta + \sin^2(\frac{\pi}{2} - \theta) = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \frac{3\pi}{8} = \cos \frac{\pi}{8}$ હોવાથી,
$S = 2(\sin ^2\frac{\pi }{8} + \cos ^2\frac{\pi }{8}) = 2(1) = 2$.
31
EasyMCQ
$\tan (-945^\circ)$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$-2$
C
$-3$
D
$-4$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(-\theta) = -\tan(\theta)$.
તેથી,$\tan(-945^\circ) = -\tan(945^\circ)$.
કારણ કે $945^\circ = 2 \times 360^\circ + 225^\circ$,તેથી $\tan(945^\circ) = \tan(225^\circ)$.
હવે,$\tan(225^\circ) = \tan(180^\circ + 45^\circ) = \tan(45^\circ) = 1$.
તેથી,$\tan(-945^\circ) = -1$.
32
EasyMCQ
જ્યારે $A = \frac{5\pi}{4}$ હોય ત્યારે $\cos A - \sin A$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$0$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A = \frac{5\pi}{4}$.
આપણે $\cos A - \sin A$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\cos\left(\frac{5\pi}{4}\right) - \sin\left(\frac{5\pi}{4}\right) = \cos\left(\pi + \frac{\pi}{4}\right) - \sin\left(\pi + \frac{\pi}{4}\right)$.
$\cos(\pi + \theta) = -\cos \theta$ અને $\sin(\pi + \theta) = -\sin \theta$ હોવાથી:
$= -\cos\left(\frac{\pi}{4}\right) - (-\sin\left(\frac{\pi}{4}\right))$
$= -\frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{\sqrt{2}} = 0$.
33
EasyMCQ
$\cos (270^\circ + \theta )\cos (90^\circ - \theta ) - \sin (270^\circ - \theta )\cos \theta $ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$0$
B
$-1$
C
$0.5$
D
$1$

Solution

(D) આપણે ત્રિકોણમિતીય ઘટાડાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\cos (270^\circ + \theta ) = \sin \theta$
$\cos (90^\circ - \theta ) = \sin \theta$
$\sin (270^\circ - \theta ) = -\cos \theta$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin \theta \cdot \sin \theta - (-\cos \theta ) \cdot \cos \theta$
$= \sin^2 \theta + \cos^2 \theta$
$= 1$
34
EasyMCQ
$\sin 50^\circ - \sin 70^\circ + \sin 10^\circ = $
A
$1$
B
$0$
C
$1/2$
D
$2$

Solution

(B) $\sin C - \sin D = 2 \cos \frac{C+D}{2} \sin \frac{C-D}{2}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 50^\circ - \sin 70^\circ + \sin 10^\circ$
$= 2 \cos \frac{50^\circ + 70^\circ}{2} \sin \frac{50^\circ - 70^\circ}{2} + \sin 10^\circ$
$= 2 \cos 60^\circ \sin(-10^\circ) + \sin 10^\circ$
$= -2 \cos 60^\circ \sin 10^\circ + \sin 10^\circ$
$= -2 \times \frac{1}{2} \times \sin 10^\circ + \sin 10^\circ$
$= -\sin 10^\circ + \sin 10^\circ = 0.$
35
EasyMCQ
$\frac{\sin 70^\circ + \cos 40^\circ}{\cos 70^\circ + \sin 40^\circ} = $
A
$1$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$\sqrt{3}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin 70^\circ + \cos 40^\circ}{\cos 70^\circ + \sin 40^\circ}$
નિત્યસમ $\cos \theta = \sin(90^\circ - \theta)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos 40^\circ = \sin 50^\circ$ અને $\cos 70^\circ = \sin 20^\circ$
આ કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{\sin 70^\circ + \sin 50^\circ}{\sin 20^\circ + \sin 40^\circ}$
સરવાળામાંથી ગુણાકારના સૂત્ર $\sin A + \sin B = 2 \sin(\frac{A+B}{2}) \cos(\frac{A-B}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
અંશ: $\sin 70^\circ + \sin 50^\circ = 2 \sin 60^\circ \cos 10^\circ$
છેદ: $\sin 20^\circ + \sin 40^\circ = 2 \sin 30^\circ \cos(-10^\circ) = 2 \sin 30^\circ \cos 10^\circ$
$= \frac{2 \sin 60^\circ \cos 10^\circ}{2 \sin 30^\circ \cos 10^\circ}$
$= \frac{\sin 60^\circ}{\sin 30^\circ} = \frac{\sqrt{3}/2}{1/2} = \sqrt{3}$.
36
EasyMCQ
$\sin 600^\circ \cos 330^\circ + \cos 120^\circ \sin 150^\circ$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$1$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{3}}{2}$

Solution

(A) અમે રિડક્શન સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\sin 600^\circ = -\frac{\sqrt{3}}{2}$
$\cos 330^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}$
$\cos 120^\circ = -\frac{1}{2}$
$\sin 150^\circ = \frac{1}{2}$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$(- \frac{\sqrt{3}}{2})(\frac{\sqrt{3}}{2}) + (- \frac{1}{2})(\frac{1}{2}) = -\frac{3}{4} - \frac{1}{4} = -\frac{4}{4} = -1$.
37
EasyMCQ
$\frac{{\cot^2 15^\circ - 1}}{{\cot^2 15^\circ + 1}} = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{3\sqrt{3}}{4}$
D
$\sqrt{3}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $\frac{{\cot^2 15^\circ - 1}}{{\cot^2 15^\circ + 1}}$
$\cot 15^\circ = \frac{{\cos 15^\circ}}{{\sin 15^\circ}}$ મૂકતા:
$= \frac{{\frac{{\cos^2 15^\circ}}{{\sin^2 15^\circ}} - 1}}{{\frac{{\cos^2 15^\circ}}{{\sin^2 15^\circ}} + 1}}$
અંશ અને છેદનું સાદુંરૂપ આપતા:
$= \frac{{\cos^2 15^\circ - \sin^2 15^\circ}}{{\cos^2 15^\circ + \sin^2 15^\circ}}$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos^2 \theta - \sin^2 \theta = \cos(2\theta)$ અને $\cos^2 \theta + \sin^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \cos(2 \times 15^\circ) = \cos 30^\circ$
$\cos 30^\circ = \frac{{\sqrt{3}}}{2}$ હોવાથી,અંતિમ જવાબ $\frac{{\sqrt{3}}}{2}$ છે.
38
EasyMCQ
$10 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતા વર્તુળાકાર તારને કાપીને $1 \, m$ વ્યાસ ધરાવતા વર્તુળના પરિઘ પર મૂકવામાં આવે છે. તાર દ્વારા વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ આંતરાતો ખૂણો કેટલો હશે?
A
$\frac{\pi}{4} \, \text{રેડિયન}$
B
$\frac{\pi}{3} \, \text{રેડિયન}$
C
$\frac{\pi}{5} \, \text{રેડિયન}$
D
$\frac{\pi}{10} \, \text{રેડિયન}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,વર્તુળાકાર તારનો વ્યાસ $10 \, cm$ છે.
તેથી,તારની લંબાઈ (ચાપની લંબાઈ $s$) તારના પરિઘ જેટલી થાય: $s = \pi \times d = 10\pi \, cm$.
જે વર્તુળ પર તાર મૂકવામાં આવે છે તેનો વ્યાસ $1 \, m = 100 \, cm$ છે.
તેથી,આ વર્તુળની ત્રિજ્યા $r = \frac{100}{2} = 50 \, cm$ થાય.
$r$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળના કેન્દ્ર આગળ $s$ લંબાઈના ચાપ દ્વારા આંતરાતો ખૂણો $\theta = \frac{s}{r}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$\theta = \frac{10\pi}{50} = \frac{\pi}{5} \, \text{રેડિયન}$.
39
MediumMCQ
જો $\tan \theta = \frac{\sin \alpha - \cos \alpha}{\sin \alpha + \cos \alpha}$ હોય,તો $\sin \alpha + \cos \alpha$ અને $\sin \alpha - \cos \alpha$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\sqrt{2} \cos \theta, \sqrt{2} \sin \theta$
B
$\sqrt{2} \sin \theta, \sqrt{2} \cos \theta$
C
$\sqrt{2} \sin \theta, \sqrt{2} \sin \theta$
D
$\sqrt{2} \cos \theta, \sqrt{2} \cos \theta$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\tan \theta = \frac{\sin \alpha - \cos \alpha}{\sin \alpha + \cos \alpha}$.
અંશ અને છેદને $\cos \alpha$ વડે ભાગતા,$\tan \theta = \frac{\tan \alpha - 1}{\tan \alpha + 1} = \tan(\alpha - \frac{\pi}{4})$.
તેથી,$\theta = \alpha - \frac{\pi}{4}$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = \theta + \frac{\pi}{4}$.
હવે,$\sin \alpha + \cos \alpha = \sin(\theta + \frac{\pi}{4}) + \cos(\theta + \frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} \cos \theta$.
તે જ રીતે,$\sin \alpha - \cos \alpha = \sin(\theta + \frac{\pi}{4}) - \cos(\theta + \frac{\pi}{4}) = \sqrt{2} \sin \theta$.
40
EasyMCQ
જો $x = \sin 130^\circ \cos 80^\circ$,$y = \sin 80^\circ \cos 130^\circ$,અને $z = 1 + xy$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$x > 0, y > 0, z > 0$
B
$x > 0, y < 0, 0 < z < 1$
C
$x > 0, y < 0, z > 1$
D
$x < 0, y < 0, 0 < z < 1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $x = \sin 130^\circ \cos 80^\circ$ અને $y = \sin 80^\circ \cos 130^\circ$.
$130^\circ$ એ બીજા ચરણમાં હોવાથી,$\sin 130^\circ = \sin 50^\circ = \cos 40^\circ > 0$ અને $\cos 130^\circ = -\sin 40^\circ < 0$.
વળી,$\cos 80^\circ > 0$ અને $\sin 80^\circ > 0$.
તેથી,$x = (\sin 130^\circ)(\cos 80^\circ) = (\text{ધન})(\text{ધન}) > 0$.
અને $y = (\sin 80^\circ)(\cos 130^\circ) = (\text{ધન})(\text{ઋણ}) < 0$.
$x > 0$ અને $y < 0$ હોવાથી,તેમનો ગુણાકાર $xy < 0$ થાય.
$z = 1 + xy$ આપેલ હોવાથી,$xy < 0$ હોવાથી $z < 1$ મળે.
આમ,$0 < z < 1$ સાચું છે.
41
EasyMCQ
જો $\sin (A + B) = 1$ અને $\cos (A - B) = \frac{\sqrt{3}}{2}$ હોય,તો $A$ અને $B$ ની સૌથી નાની ધન કિંમતો શોધો.
A
$60^\circ, 30^\circ$
B
$75^\circ, 15^\circ$
C
$45^\circ, 60^\circ$
D
$45^\circ, 45^\circ$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin (A + B) = 1$ અને $\cos (A - B) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
$\sin 90^\circ = 1$ હોવાથી,$A + B = 90^\circ$.
$\cos 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}$ હોવાથી,$A - B = 30^\circ$.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $(A + B) + (A - B) = 90^\circ + 30^\circ$ $\Rightarrow 2A = 120^\circ$ $\Rightarrow A = 60^\circ$.
$A = 60^\circ$ ને $A + B = 90^\circ$ માં મૂકતા,$60^\circ + B = 90^\circ \Rightarrow B = 30^\circ$.
આમ,$A$ અને $B$ ની સૌથી નાની ધન કિંમતો $60^\circ$ અને $30^\circ$ છે.
42
EasyMCQ
એક કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ માં જ્યાં $\angle C = 90^{\circ}$,$AC = BC$ છે. જો $D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો $\angle DBC$ નો કોટિજ્યા (cotangent) કેટલો થાય?
A
$2$
B
$3$
C
$1/2$
D
$1/3$

Solution

(A) ધારો કે $AC = BC = a$. $D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$CD = a/2$ થાય.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle BCD$ માં,$\angle C = 90^{\circ}$ છે.
ધારો કે $\angle DBC = \alpha$.
તેથી,$\tan \alpha = \frac{CD}{BC} = \frac{a/2}{a} = \frac{1}{2}$.
આમ,$\cot \alpha = \frac{1}{\tan \alpha} = 2$.
43
MediumMCQ
$f(x) = \cos (x/3)$ નો વિસ્તાર (range) શું છે?
A
$(-1/3, 1/3)$
B
$[-1, 1]$
C
$(1/3, -1/3)$
D
$(-3, 3)$

Solution

(B) આપેલ વિધેય $f(x) = \cos (x/3)$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે મૂળભૂત કોસાઇન વિધેય $y = \cos(\theta)$ નો વિસ્તાર કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમત $\theta$ માટે $[-1, 1]$ છે.
અહીં,$\theta = x/3$ છે. કારણ કે $x$ કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા હોઈ શકે છે,તેથી $x/3$ પણ તમામ વાસ્તવિક કિંમતો ધારણ કરે છે.
તેથી,$\cos(x/3)$ નો વિસ્તાર $[-1, 1]$ જ રહે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
44
EasyMCQ
$(-\sqrt{3}, -1)$ ના ધ્રુવીય યામ કયા છે?
A
$(2, \pi/6)$
B
$(2, 5\pi/6)$
C
$(2, -5\pi/6)$
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં

Solution

(C) અહીં કાર્તેઝિયન યામ $(x, y) = (-\sqrt{3}, -1)$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r = \sqrt{x^2 + y^2} = \sqrt{(-\sqrt{3})^2 + (-1)^2} = \sqrt{3 + 1} = \sqrt{4} = 2$.
ખૂણા $\theta$ માટે,$\cos \theta = \frac{x}{r} = \frac{-\sqrt{3}}{2}$ અને $\sin \theta = \frac{y}{r} = \frac{-1}{2}$ છે.
અહીં $\sin \theta$ અને $\cos \theta$ બંને ઋણ હોવાથી,બિંદુ ત્રીજા ચરણમાં આવેલું છે.
સંદર્ભ ખૂણો $\alpha = \tan^{-1}\left|\frac{-1}{-\sqrt{3}}\right| = \tan^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right) = \frac{\pi}{6}$ છે.
ત્રીજા ચરણમાં,$\theta = -(\pi - \frac{\pi}{6}) = -\frac{5\pi}{6}$ થાય.
તેથી,ધ્રુવીય યામ $(2, -5\pi/6)$ છે.
45
MediumMCQ
બધા ત્રિકોણમિતીય વિધેયો કેવા પ્રકારના વિધેયો છે?
A
એકસૂત્રી વિધેય
B
નિત્યસમ વિધેય
C
અચળ વિધેય
D
એકસૂત્રી હોય તે જરૂરી નથી

Solution

(D) જો કોઈ વિધેય $f(x)$ કોઈ અંતરાલ પર કાં તો સંપૂર્ણપણે અ-વધતું અથવા અ-ઘટતું હોય,તો તેને એકસૂત્રી (monotonic) વિધેય કહેવાય છે.
ત્રિકોણમિતીય વિધેયો જેવા કે $\sin(x)$,$\cos(x)$,$\tan(x)$ વગેરે આવર્તનીય વિધેયો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$\sin(x)$ એ અંતરાલ $(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2})$ માં વધે છે અને અંતરાલ $(\frac{\pi}{2}, \frac{3\pi}{2})$ માં ઘટે છે.
આ વિધેયો તેમના મૂલ્યો વચ્ચે દોલન કરતા હોવાથી,તેઓ તેમના સમગ્ર પ્રદેશ $\mathbb{R}$ પર એકસૂત્રી હોતા નથી.
તેથી,ત્રિકોણમિતીય વિધેયો એકસૂત્રી હોય તે જરૂરી નથી.
46
MediumMCQ
જો $\theta$ અને $\phi$ લઘુકોણ હોય અને $\sin \theta = \frac{1}{2}$ તથા $\cos \phi = \frac{1}{3}$ નું સમાધાન કરતા હોય,તો $\theta + \phi \in$
A
$\left( \frac{\pi}{3}, \frac{\pi}{2} \right)$
B
$\left( \frac{\pi}{2}, \frac{2\pi}{3} \right)$
C
$\left( \frac{2\pi}{3}, \frac{5\pi}{6} \right)$
D
$\left( \frac{5\pi}{6}, \pi \right)$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin \theta = \frac{1}{2}$,અને $\theta$ લઘુકોણ હોવાથી,$\theta = \frac{\pi}{6}$.
આપેલ છે કે $\cos \phi = \frac{1}{3}$,અને $\cos \frac{\pi}{3} = \frac{1}{2}$ તથા $\cos \frac{\pi}{2} = 0$ હોવાથી,$\frac{1}{3}$ એ $0$ અને $\frac{1}{2}$ ની વચ્ચે છે,તેથી $\frac{\pi}{3} < \phi < \frac{\pi}{2}$.
અસમતા $\frac{\pi}{3} < \phi < \frac{\pi}{2}$ માં $\theta = \frac{\pi}{6}$ ઉમેરતા,$\frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{3} < \theta + \phi < \frac{\pi}{6} + \frac{\pi}{2}$ મળે.
જેનું સાદું રૂપ $\frac{\pi}{2} < \theta + \phi < \frac{2\pi}{3}$ થાય છે.
47
EasyMCQ
alpha અક્ષર દર્શાવતું પ્રતીક ઓળખો: $ \alpha $
A
$ \alpha $
B
$ \beta $
C
$ \lambda $
D
$ \rho $

Solution

(A) પ્રતીક $ \alpha $ એ alpha અક્ષર દર્શાવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $ A $ છે.
48
AdvancedMCQ
પદાવલિ $\frac{\tan(x - \frac{\pi}{2}) \cdot \cos(\frac{3\pi}{2} + x) - \sin^3(\frac{7\pi}{2} - x)}{\cos(x - \frac{\pi}{2}) \cdot \tan(\frac{3\pi}{2} + x)}$ નું સાદું રૂપ આપતા શું મળે?
A
$\sin x \cos x$
B
$-\sin^2 x$
C
$-\sin x \cos x$
D
$\sin^2 x$

Solution

(D) ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(x - \frac{\pi}{2}) = -\cot x$
$\cos(\frac{3\pi}{2} + x) = \sin x$
$\sin(\frac{7\pi}{2} - x) = -\cos x$
$\cos(x - \frac{\pi}{2}) = \sin x$
$\tan(\frac{3\pi}{2} + x) = -\cot x$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \frac{(-\cot x)(\sin x) - (-\cos x)^3}{(\sin x)(-\cot x)}$
$= \frac{-\cos x + \cos^3 x}{-\cos x}$
$= \frac{\cos x(\cos^2 x - 1)}{-\cos x}$
$= -(\cos^2 x - 1) = \sin^2 x$
49
MediumMCQ
જો $\cos(\alpha + \beta) = 0$ હોય,તો $\sin(\alpha + 2\beta) =$
A
$\sin \alpha$
B
$-\sin \alpha$
C
$\cos \beta$
D
$-\cos \beta$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\cos(\alpha + \beta) = 0$.
$\cos(\theta) = 0$ નો અર્થ છે કે $\theta = \frac{\pi}{2} + n\pi$,તેથી આપણે મુખ્ય કિંમત $\alpha + \beta = \frac{\pi}{2}$ લઈએ છીએ.
આમ,$\beta = \frac{\pi}{2} - \alpha$.
હવે,$\sin(\alpha + 2\beta)$ પદમાં $\beta$ ની કિંમત મૂકતા:
$\sin(\alpha + 2(\frac{\pi}{2} - \alpha)) = \sin(\alpha + \pi - 2\alpha) = \sin(\pi - \alpha)$.
નિત્યસમ $\sin(\pi - \theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\sin(\pi - \alpha) = \sin \alpha$ મળે છે.
50
DifficultMCQ
પદાવલિ $\frac{\tan \left( \frac{3\pi}{2} - \alpha \right) \cos \left( \frac{3\pi}{2} - \alpha \right)}{\cos (2\pi - \alpha )} + \cos \left( \alpha - \frac{\pi}{2} \right) \sin (\pi - \alpha ) + \cos (\pi + \alpha ) \sin \left( \alpha - \frac{\pi}{2} \right)$ નું સાદું રૂપ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
કોઈ નહીં

Solution

(A) ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan \left( \frac{3\pi}{2} - \alpha \right) = \cot \alpha$
$\cos \left( \frac{3\pi}{2} - \alpha \right) = -\sin \alpha$
$\cos (2\pi - \alpha ) = \cos \alpha$
$\cos \left( \alpha - \frac{\pi}{2} \right) = \sin \alpha$
$\sin (\pi - \alpha ) = \sin \alpha$
$\cos (\pi + \alpha ) = -\cos \alpha$
$\sin \left( \alpha - \frac{\pi}{2} \right) = -\cos \alpha$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \frac{(\cot \alpha )(-\sin \alpha )}{\cos \alpha } + (\sin \alpha )(\sin \alpha ) + (-\cos \alpha )(-\cos \alpha )$
$= \frac{(\frac{\cos \alpha }{\sin \alpha })(-\sin \alpha )}{\cos \alpha } + \sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha$
$= -1 + 1 = 0$

Trigonometrical Ratios, Functions and Identities — Fundamental trigonometrical ratios and functions, Trigonometrical ratio of allied angles · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Ratios, Functions and Identities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Ratios, Functions and Identities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.