Gujarati

De Moivre's theorem and Roots of unity Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 4-1.Complex numbers · De Moivre's theorem and Roots of unity

390+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 36 of 390 questions in Gujarati

351
MediumMCQ
સમીકરણ $(x-1)^3+64=0$ ના સંકર બીજોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$6$
B
$3$
C
$6i$
D
$3i$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $(x-1)^3+64=0$
$\Rightarrow (x-1)^3 = -64$
$\Rightarrow (x-1)^3 = (-4)^3$
ધારો કે $y = x-1$,તો $y^3 = (-4)^3$. બીજો $y = -4, -4\omega, -4\omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
તેથી,$x-1 = -4, -4\omega, -4\omega^2$.
બીજો $x_1 = -3$,$x_2 = 1-4\omega$,અને $x_3 = 1-4\omega^2$ છે.
સંકર બીજો $x_2 = 1-4\omega$ અને $x_3 = 1-4\omega^2$ છે.
સંકર બીજોનો સરવાળો $= (1-4\omega) + (1-4\omega^2) = 2 - 4(\omega + \omega^2)$.
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$,તેથી $\omega + \omega^2 = -1$.
સરવાળો $= 2 - 4(-1) = 2 + 4 = 6$.
352
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ $2$ ના અવાસ્તવિક ઘનમૂળ હોય,તો $\alpha^6 + \beta^6$ ની કિંમત શું થાય?
A
$8$
B
$4$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $2$ ના અવાસ્તવિક ઘનમૂળ છે.
$2$ ના ઘનમૂળ $2^{1/3}, 2^{1/3}\omega, 2^{1/3}\omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
અવાસ્તવિક ઘનમૂળ $\alpha = 2^{1/3}\omega$ અને $\beta = 2^{1/3}\omega^2$ છે.
હવે,$\alpha^6 + \beta^6 = (2^{1/3}\omega)^6 + (2^{1/3}\omega^2)^6$.
$= 2^2 \omega^6 + 2^2 \omega^{12}$.
$= 4(\omega^3)^2 + 4(\omega^3)^4$.
$\omega^3 = 1$ હોવાથી,$4(1)^2 + 4(1)^4 = 4 + 4 = 8$.
353
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ $1+x+x^2=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^4+\beta^4+\alpha^{-4}\beta^{-4}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $1+x+x^2=0$ છે.
$(x-1)$ વડે ગુણતા,$(x-1)(1+x+x^2)=0$ મળે,જેનો અર્થ છે $x^3-1=0$,તેથી $x^3=1$.
$1+x+x^2=0$ ના બીજ એ એકમના સંકર ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
ધારો કે $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$.
આપણે $\alpha^4+\beta^4+\alpha^{-4}\beta^{-4}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\alpha^3 = 1$ અને $\beta^3 = 1$ હોવાથી,$\alpha^4 = \alpha^3 \cdot \alpha = \alpha = \omega$ અને $\beta^4 = (\omega^2)^4 = \omega^8 = \omega^6 \cdot \omega^2 = \omega^2$ મળે.
વળી,$\alpha^{-4}\beta^{-4} = (\alpha\beta)^{-4} = (\omega \cdot \omega^2)^{-4} = (\omega^3)^{-4} = (1)^{-4} = 1$.
આમ,$\alpha^4+\beta^4+\alpha^{-4}\beta^{-4} = \omega + \omega^2 + 1$.
$1+\omega+\omega^2 = 0$ હોવાથી,જવાબ $0$ છે.
354
EasyMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય,તો $(x+1)(x+\omega)(x-\omega-1)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$x^3-1$
B
$x^3+1$
C
$x^3+2$
D
$x^3-2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તેથી $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ થાય.
પદાવલિ $(x+1)(x+\omega)(x-\omega-1)$ ધ્યાનમાં લો.
નોંધો કે $-\omega-1 = \omega^2$ કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$.
તેથી,પદાવલિ $(x+1)(x+\omega)(x+\omega^2)$ બને છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(x-a)(x-b)(x-c) = x^3 - (a+b+c)x^2 + (ab+bc+ca)x - abc$.
અહીં,બીજ $-1, -\omega, -\omega^2$ છે.
તેથી,$(x+1)(x+\omega)(x+\omega^2) = x^3 - (-1-\omega-\omega^2)x^2 + (\omega+\omega^2+\omega^3)x - (1)(\omega)(\omega^2)$.
કારણ કે $1+\omega+\omega^2=0$,તેથી $-1-\omega-\omega^2=0$.
વળી,$\omega+\omega^2+\omega^3 = -1 + 1 = 0$.
અને $\omega^3 = 1$.
તેથી,પદાવલિ $x^3 - (0)x^2 + (0)x - 1 = x^3 - 1$ માં પરિણમે છે.
355
MediumMCQ
જો $n$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યા હોય જેને $3$ વડે ભાગતા શેષ $1$ વધે,તો $(1+\sqrt{3}i)^n + (1-\sqrt{3}i)^n$ ની કિંમત શું થાય?
A
$-2^{n+1}$
B
$2^{n+1}$
C
$-(-2)^n$
D
$-2^n$

Solution

(C) આપેલ છે કે $n = 3r + 1$,જ્યાં $r$ એ પૂર્ણાંક છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\omega = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$ અને $\omega^2 = \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2}$.
તેથી,$1 + i\sqrt{3} = -2\omega^2$ અને $1 - i\sqrt{3} = -2\omega$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$(1 + i\sqrt{3})^n + (1 - i\sqrt{3})^n = (-2\omega^2)^n + (-2\omega)^n$
$= (-2)^n (\omega^{2n} + \omega^n)$
$n = 3r + 1$ હોવાથી,$\omega^n = \omega$ અને $\omega^{2n} = \omega^2$.
તેથી,પદાવલિ $(-2)^n (\omega^2 + \omega)$ બને છે.
$1 + \omega + \omega^2 = 0$ હોવાથી,$\omega^2 + \omega = -1$.
આમ,પરિણામ $(-2)^n (-1) = -(-2)^n$ મળે છે.
356
DifficultMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય,તો $225+(3 \omega+8 \omega^2)^2+(3 \omega^2+8 \omega)^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$72$
B
$192$
C
$200$
D
$248$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $225+(3 \omega+8 \omega^2)^2+(3 \omega^2+8 \omega)^2$
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા: $225 + (9 \omega^2 + 64 \omega^4 + 48 \omega^3) + (9 \omega^4 + 64 \omega^2 + 48 \omega^3)$
$\omega^3 = 1$ અને $\omega^4 = \omega$ ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા: $225 + 9 \omega^2 + 64 \omega + 48 + 9 \omega + 64 \omega^2 + 48$
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા: $225 + 73(\omega^2 + \omega) + 96$
કારણ કે $1 + \omega + \omega^2 = 0$,તેથી $\omega^2 + \omega = -1$: $225 + 73(-1) + 96$
અંતિમ કિંમત: $225 - 73 + 96 = 152 + 96 = 248$
357
MediumMCQ
જો $\omega \neq 1$ એ એકમનું ઘનમૂળ હોય,તો $(1+\omega)$ ના $7^{\text{th}}$ મૂળ પૈકીનું એક મૂળ કયું છે?
A
$1+\omega$
B
$1-\omega$
C
$\omega-\omega^2$
D
$\frac{\omega}{\omega-\omega^2}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $1+\omega+\omega^2 = 0$,તેથી $1+\omega = -\omega^2$.
આપણે $-\omega^2$ ના $7^{\text{th}}$ મૂળ શોધી રહ્યા છીએ.
જો $z = -\omega^2$ લઈએ,તો $z^7 = (-\omega^2)^7 = -\omega^{14} = -\omega^2 = 1+\omega$.
આમ,$z = -\omega^2$ એ $1+\omega$ નું એક $7^{\text{th}}$ મૂળ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
358
EasyMCQ
સમીકરણ $x^{14}+x^9-x^5-1=0$ ના બીજ પૈકીનું એક બીજ કયું છે?
A
$\frac{1+\sqrt{3}i}{2}$
B
$\frac{\sqrt{5}-1}{4}+i\frac{\sqrt{10-2\sqrt{5}}}{4}$
C
$\frac{1-\sqrt{3}i}{2}$
D
$\frac{\sqrt{5}+1}{4}+i\frac{\sqrt{10-2\sqrt{5}}}{4}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $x^{14}+x^9-x^5-1=0$
પદાવલિનું અવયવીકરણ કરતા: $x^9(x^5+1) - 1(x^5+1) = 0$
$(x^9-1)(x^5+1) = 0$
આનો અર્થ એ છે કે $x^5 = -1$ અથવા $x^9 = 1$.
$x^5 = -1$ માટે,$x^5 = \cos(180^{\circ}) + i\sin(180^{\circ})$.
બીજ $x = \cos(\frac{180^{\circ}+360^{\circ}k}{5}) + i\sin(\frac{180^{\circ}+360^{\circ}k}{5})$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $k=0, 1, 2, 3, 4$.
$k=0$ માટે,$x = \cos(36^{\circ}) + i\sin(36^{\circ})$.
ત્રિકોણમિતીય કિંમતોનો ઉપયોગ કરતા,$\cos(36^{\circ}) = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ અને $\sin(36^{\circ}) = \frac{\sqrt{10-2\sqrt{5}}}{4}$.
આમ,$x = \frac{\sqrt{5}+1}{4} + i\frac{\sqrt{10-2\sqrt{5}}}{4}$ એ એક બીજ છે.
359
DifficultMCQ
જો $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ હોય અને $1, \alpha, \alpha^2, \alpha^3$ એ સામાન્ય સંકેતમાં એકમના ચતુર્થ મૂળ હોય,તો $\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2=$
A
$3$
B
$1$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $1, \omega, \omega^2$ એ એકમના ઘનમૂળ છે,તેથી $1+\omega+\omega^2=0$.
એકમના ચતુર્થ મૂળ $1, i, -1, -i$ છે.
ધારો કે $\alpha = i$. તો $\alpha^2 = -1$ અને $\alpha^3 = -i$.
પદાવલિ $\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2$ માં કિંમતો મૂકતા:
$\alpha+\alpha \omega-\alpha^3 \omega^2 = i + i\omega - (-i)\omega^2$
$= i(1+\omega+\omega^2)$
કારણ કે $1+\omega+\omega^2=0$,તેથી પદાવલિ $i(0) = 0$ થાય છે.
360
EasyMCQ
સમીકરણ $(x-1)^5=32(x+1)^5$ ના બીજ શું છે?
A
$\frac{1+2 e^{\frac{2 k \pi i}{5}}}{1-2 e^{\frac{2 k \pi i}{5}}}, k=0,1,2,3,4$
B
$\frac{1-2 e^{\frac{2 k \pi i}{5}}}{1+2 e^{\frac{2 k \pi i}{5}}}, k=0,1,2,3,4$
C
$1, 2 \omega, 3 \omega^2, 2 \omega+3 \omega^2, 5 \omega^2+7$
D
$\frac{3+2 e^{\frac{2(k+1) \pi i}{5}}}{3-2 e^{\frac{2(k+1) \pi i}{5}}}, k=0,1,2,3,4$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ $(x-1)^5=32(x+1)^5$ છે.
બંને બાજુ $(x+1)^5$ વડે ભાગતા,$\left(\frac{x-1}{x+1}\right)^5=32$ મળે.
ધારો કે $z = \frac{x-1}{x+1}$. તો $z^5 = 32 = 2^5 \cdot e^{i(2k\pi)}$,જ્યાં $k=0, 1, 2, 3, 4$.
તેથી,$z = 2 e^{\frac{2k\pi i}{5}}$.
કિંમત પાછી મૂકતા,$\frac{x-1}{x+1} = 2 e^{\frac{2k\pi i}{5}}$.
ધારો કે $\alpha = 2 e^{\frac{2k\pi i}{5}}$. તો $\frac{x-1}{x+1} = \alpha$.
$x-1 = \alpha(x+1)$ $\Rightarrow x(1-\alpha) = 1+\alpha$ $\Rightarrow x = \frac{1+\alpha}{1-\alpha}$.
$\alpha$ ની કિંમત મૂકતા,$x = \frac{1+2 e^{\frac{2k\pi i}{5}}}{1-2 e^{\frac{2k\pi i}{5}}}$ જ્યાં $k=0, 1, 2, 3, 4$.
361
DifficultMCQ
$n > 1$ અને $n \in N$ માટે, જો $z_1, z_2, \ldots, z_n$ એ સમીકરણ $(z+1)^n = z^n$ ના બીજ હોય, તો $\sum_{i=1}^{n-1} \frac{\cot^{-1}(2|\operatorname{Im} z_i|) - 1}{2 \operatorname{Re} z_i} = $
A
$0$
B
$i$
C
$\frac{n-1}{2}(2 - \pi)$
D
$\frac{1}{2}[\pi + (\pi + 2)n]$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $(z+1)^n = z^n$ છે. $z=0$ એ ઉકેલ ન હોવાથી, આપણે લખી શકીએ $(\frac{z+1}{z})^n = 1$.
ધારો કે $\frac{z+1}{z} = \omega_k = e^{i \frac{2k\pi}{n}}$ જ્યાં $k = 1, 2, \ldots, n-1$.
તેથી $z+1 = z \omega_k \Rightarrow z(1 - \omega_k) = -1 \Rightarrow z = \frac{1}{\omega_k - 1}$.
$\omega_k = \cos(\frac{2k\pi}{n}) + i \sin(\frac{2k\pi}{n})$ મૂકતા, આપણને મળે $z = \frac{1}{\cos(\frac{2k\pi}{n}) - 1 + i \sin(\frac{2k\pi}{n})} = \frac{1}{-2 \sin^2(\frac{k\pi}{n}) + 2i \sin(\frac{k\pi}{n}) \cos(\frac{k\pi}{n})} = \frac{1}{2i \sin(\frac{k\pi}{n}) [\cos(\frac{k\pi}{n}) + i \sin(\frac{k\pi}{n})]} = \frac{1}{2i \sin(\frac{k\pi}{n}) e^{i \frac{k\pi}{n}}} = \frac{1}{2} (-i \csc(\frac{k\pi}{n})) e^{-i \frac{k\pi}{n}} = \frac{1}{2} (-i \csc(\frac{k\pi}{n})) (\cos(\frac{k\pi}{n}) - i \sin(\frac{k\pi}{n})) = \frac{1}{2} (-i \cot(\frac{k\pi}{n}) - 1)$.
આમ, $\operatorname{Re}(z_k) = -\frac{1}{2}$ અને $\operatorname{Im}(z_k) = -\frac{1}{2} \cot(\frac{k\pi}{n})$.
સરવાળો $n-1$ બીજ પર છે. આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા: $\sum_{k=1}^{n-1} \frac{\cot^{-1}(|\cot(\frac{k\pi}{n})|) - 1}{-1} = \sum_{k=1}^{n-1} (1 - \frac{k\pi}{n}) = (n-1) - \frac{\pi}{n} \frac{(n-1)n}{2} = (n-1)(1 - \frac{\pi}{2}) = \frac{n-1}{2}(2 - \pi)$.
362
EasyMCQ
જો $\omega_0, \omega_1, \ldots, \omega_{n-1}$ એ એકમના $n$-મા મૂળ હોય,તો $(1+2 \omega_0)(1+2 \omega_1)(1+2 \omega_2) \ldots (1+2 \omega_{n-1})=$
A
$1+(-1)^n 2^n$
B
$1+2^n$
C
$(-1)^n+2^n$
D
$1+(-1)^{n-1} 2^n$

Solution

(D) એકમના $n$-મા મૂળ સમીકરણ $x^n - 1 = 0$ નું સમાધાન કરે છે.
તેથી,આપણે $x^n - 1 = (x - \omega_0)(x - \omega_1) \ldots (x - \omega_{n-1})$ લખી શકીએ.
ગુણાકાર $(1+2 \omega_0)(1+2 \omega_1) \ldots (1+2 \omega_{n-1})$ શોધવા માટે,આપણે $2^n$ સામાન્ય કાઢીશું:
$2^n (\frac{1}{2} + \omega_0)(\frac{1}{2} + \omega_1) \ldots (\frac{1}{2} + \omega_{n-1})$.
ધારો કે $x = -\frac{1}{2}$. તો $x^n - 1 = (-\frac{1}{2})^n - 1 = (-\frac{1}{2} - \omega_0)(-\frac{1}{2} - \omega_1) \ldots (-\frac{1}{2} - \omega_{n-1})$.
$(-1)^n$ વડે ગુણતા,આપણને મળે: $(-1)^n (x^n - 1) = (\omega_0 + \frac{1}{2})(\omega_1 + \frac{1}{2}) \ldots (\omega_{n-1} + \frac{1}{2})$.
$x = -\frac{1}{2}$ મૂકતા:
$(-1)^n ((-\frac{1}{2})^n - 1) = (\frac{1}{2} + \omega_0)(\frac{1}{2} + \omega_1) \ldots (\frac{1}{2} + \omega_{n-1})$.
બંને બાજુ $2^n$ વડે ગુણતા:
$2^n (\frac{1}{2} + \omega_0) \ldots (\frac{1}{2} + \omega_{n-1}) = 2^n (-1)^n ((-1)^n \frac{1}{2^n} - 1) = 1 + (-1)^{n-1} 2^n$.
363
DifficultMCQ
$1+i\sqrt{3}$ ના ભિન્ન $(2n)^{\text{th}}$ મૂળનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$0$
B
$-1-i\sqrt{3}$
C
$1+i\sqrt{3}$
D
$-1+i\sqrt{3}$

Solution

(B) ધારો કે $z = 1+i\sqrt{3}$. આપણે $z$ ના $(2n)^{\text{th}}$ મૂળનો ગુણાકાર શોધવો છે.
સમીકરણ $w^{2n} - z = 0$ ના મૂળનો ગુણાકાર $(-1)^{2n} \times (-z) = -z$ થાય.
તેથી,ગુણાકાર $-(1+i\sqrt{3}) = -1-i\sqrt{3}$ થાય.
364
MediumMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોય અને $x = \omega^2 - \omega + 2$ હોય,તો:
A
$x^2 - 4x + 7 = 0$
B
$x^2 + 4x + 7 = 0$
C
$x^2 - 2x + 4 = 0$
D
$x^2 + 2x + 4 = 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તેથી $1 + \omega + \omega^2 = 0$ અને $\omega^3 = 1$ થાય.
$x = \omega^2 - \omega + 2$ હોવાથી,આપણે $\omega^2 = -1 - \omega$ મૂકી શકીએ:
$x = (-1 - \omega) - \omega + 2 = 1 - 2\omega$.
તેથી,$2\omega = 1 - x$,જેનો અર્થ છે કે $\omega = \frac{1 - x}{2}$.
આ કિંમતને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ માં મૂકતા:
$1 + \left(\frac{1 - x}{2}\right) + \left(\frac{1 - x}{2}\right)^2 = 0$.
છેદ દૂર કરવા માટે $4$ વડે ગુણતા:
$4 + 2(1 - x) + (1 - x)^2 = 0$.
$4 + 2 - 2x + 1 - 2x + x^2 = 0$.
$x^2 - 4x + 7 = 0$.
365
MediumMCQ
સમીકરણ $(x+1)^4 + 81 = 0$ ના બીજ પૈકીનું એક બીજ કયું છે?
A
$3\left(\frac{1+i}{\sqrt{2}}\right)$
B
$-\left(\frac{3+\sqrt{2}+3i}{\sqrt{2}}\right)$
C
$-1 + 3\left(\frac{1+i}{\sqrt{2}}\right)$
D
$-1 + 3\left(\frac{1-i}{\sqrt{2}}\right)$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $(x+1)^4 + 81 = 0$ છે.
ધારો કે $y = x+1$,તેથી $y^4 = -81$.
આપણે $-81 = 81 e^{i(\pi + 2k\pi)}$ લખી શકીએ,જ્યાં $k = 0, 1, 2, 3$.
ચોથું મૂળ લેતા,$y = 3 e^{i(\frac{\pi + 2k\pi}{4})}$.
$k=0$ માટે,$y = 3 e^{i\pi/4} = 3(\cos \frac{\pi}{4} + i \sin \frac{\pi}{4}) = \frac{3(1+i)}{\sqrt{2}}$.
તેથી $x = y - 1 = -1 + \frac{3(1+i)}{\sqrt{2}}$.
આથી વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
366
MediumMCQ
જો $\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}=2 \cos \theta$ હોય,તો $x^6+x^{-6}=$
A
$2 \cos 6 \theta$
B
$2 \cos 12 \theta$
C
$2 \cos 3 \theta$
D
$2 \sin 3 \theta$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}=2 \cos \theta$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે $x+\frac{1}{x}+2=4 \cos^2 \theta$.
તેથી,$x+\frac{1}{x}=2(2 \cos^2 \theta - 1) = 2 \cos 2 \theta$.
ધારો કે $x = e^{i2\theta}$,તો $x^n + x^{-n} = 2 \cos(n \cdot 2\theta) = 2 \cos(2n\theta)$.
$n=6$ માટે,$x^6 + x^{-6} = 2 \cos(2 \times 6 \theta) = 2 \cos 12 \theta$.
367
DifficultMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $x^2+x+1=0$ ના બીજ હોય,તો જે સમીકરણના બીજ $\alpha^{19}$ અને $\beta^7$ હોય તે સમીકરણ કયું છે?
A
$x^2-x-1=0$
B
$x^2-x+1=0$
C
$x^2+x-1=0$
D
$x^2+x+1=0$

Solution

(D) સમીકરણ $x^2+x+1=0$ ના બીજ એકમના સંકર ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
ધારો કે $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\omega + \omega^2 = -1$.
નવા બીજની ગણતરી:
$\alpha^{19} = \omega^{19} = (\omega^3)^6 \cdot \omega = 1^6 \cdot \omega = \omega$.
$\beta^7 = (\omega^2)^7 = \omega^{14} = (\omega^3)^4 \cdot \omega^2 = 1^4 \cdot \omega^2 = \omega^2$.
$\alpha^{19}$ અને $\beta^7$ બીજ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (\alpha^{19} + \beta^7)x + (\alpha^{19} \cdot \beta^7) = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$x^2 - (\omega + \omega^2)x + (\omega \cdot \omega^2) = 0$.
કારણ કે $\omega + \omega^2 = -1$ અને $\omega^3 = 1$,સમીકરણ આ મુજબ બને છે:
$x^2 - (-1)x + 1 = 0$,જેનું સાદું રૂપ $x^2 + x + 1 = 0$ થાય છે.
368
DifficultMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2+x+1=0$ ના બીજ હોય,તો જે સમીકરણના બીજ $\alpha^{19}, \beta^7$ હોય તે સમીકરણ કયું છે?
A
$x^2-x+1=0$
B
$x^2-x-1=0$
C
$x^2+x-1=0$
D
$x^2+x+1=0$

Solution

(D) સમીકરણ $x^2+x+1=0$ ના બીજ એકમના સંકર ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
ધારો કે $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$.
આપણે એવું સમીકરણ શોધવાનું છે જેના બીજ $\alpha^{19}$ અને $\beta^7$ હોય.
$\omega^3 = 1$ હોવાથી,$\alpha^{19} = \omega^{19} = (\omega^3)^6 \cdot \omega = 1^6 \cdot \omega = \omega$.
તે જ રીતે,$\beta^7 = (\omega^2)^7 = \omega^{14} = (\omega^3)^4 \cdot \omega^2 = 1^4 \cdot \omega^2 = \omega^2$.
નવા બીજ $\omega$ અને $\omega^2$ છે,જે મૂળ બીજ સમાન છે.
તેથી,માંગેલ સમીકરણ $x^2+x+1=0$ છે.
369
DifficultMCQ
જો $f(x)$ અને $g(x)$ બે બહુપદીઓ એવી હોય કે જેથી $\phi(x) = f(x^3) + x g(x^3)$ એ $x^2 + x + 1$ વડે વિભાજ્ય હોય,તો
A
$\phi(x)$ એ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય છે
B
$f(x)$ અને $g(x)$ માંથી કોઈ પણ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય નથી
C
$g(x)$ એ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય છે પરંતુ $f(x)$ એ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય નથી
D
$f(x)$ એ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય છે પરંતુ $g(x)$ એ $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય નથી

Solution

(A) આપેલ છે કે $\phi(x) = f(x^3) + x g(x^3)$ એ $x^2 + x + 1$ વડે વિભાજ્ય છે.
ધારો કે $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તેથી $\omega^2 + \omega + 1 = 0$ અને $\omega^3 = 1$.
$\phi(x)$ એ $x^2 + x + 1$ વડે વિભાજ્ય હોવાથી,$\phi(\omega) = 0$ થાય.
$\phi(\omega) = f(\omega^3) + \omega g(\omega^3) = f(1) + \omega g(1) = 0$.
તે જ રીતે,$\phi(\omega^2) = f(\omega^6) + \omega^2 g(\omega^6) = f(1) + \omega^2 g(1) = 0$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $(\omega - \omega^2) g(1) = 0$.
$\omega \neq \omega^2$ હોવાથી,$g(1) = 0$ મળે.
$f(1) + \omega g(1) = 0$ માં $g(1) = 0$ મૂકતા,$f(1) = 0$ મળે.
આમ,$f(1) = 0$ અને $g(1) = 0$ હોવાથી,$f(x)$ અને $g(x)$ બંને $(x-1)$ વડે વિભાજ્ય છે.
370
MediumMCQ
જો $\left(\frac{3}{2}+i \frac{\sqrt{3}}{2}\right)^{50}=3^{25}(x+i y)$ જ્યાં $x$ અને $y$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y)$ શું થાય?
A
$(-3, 0)$
B
$(0, 3)$
C
$(0, -3)$
D
$\left(\frac{1}{2}, \frac{\sqrt{3}}{2}\right)$

Solution

(D) ધારો કે $z = \frac{3}{2} + i \frac{\sqrt{3}}{2} = \sqrt{3} \left( \frac{\sqrt{3}}{2} + i \frac{1}{2} \right) = \sqrt{3} \left( \cos \frac{\pi}{6} + i \sin \frac{\pi}{6} \right) = \sqrt{3} e^{i \frac{\pi}{6}}$.
તેથી,$\left( \frac{3}{2} + i \frac{\sqrt{3}}{2} \right)^{50} = (\sqrt{3})^{50} e^{i \frac{50\pi}{6}} = 3^{25} e^{i \frac{25\pi}{3}}$.
કારણ કે $\frac{25\pi}{3} = 8\pi + \frac{\pi}{3}$,તેથી $e^{i \frac{25\pi}{3}} = e^{i \frac{\pi}{3}} = \cos \frac{\pi}{3} + i \sin \frac{\pi}{3} = \frac{1}{2} + i \frac{\sqrt{3}}{2}$.
આમ,$3^{25} (x + iy) = 3^{25} \left( \frac{1}{2} + i \frac{\sqrt{3}}{2} \right)$.
વાસ્તવિક અને કાલ્પનિક ભાગોની સરખામણી કરતા,આપણને $x = \frac{1}{2}$ અને $y = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મળે છે.
371
MediumMCQ
સંકર સંખ્યાઓ $p$ ની સંખ્યા શોધો કે જેથી $|p|=1$ અને $p^{4}$ નો કાલ્પનિક ભાગ $0$ હોય:
A
$4$
B
$2$
C
$8$
D
અનંત

Solution

(C) ધારો કે $p = e^{i\theta} = \cos \theta + i \sin \theta$,જ્યાં $|p| = 1$.
તેથી $p^{4} = e^{i4\theta} = \cos(4\theta) + i \sin(4\theta)$.
$p^{4}$ નો કાલ્પનિક ભાગ $\sin(4\theta)$ છે.
આપણને આપેલ છે કે $\text{Im}(p^{4}) = 0$,તેથી $\sin(4\theta) = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $4\theta = n\pi$ કોઈપણ પૂર્ણાંક $n$ માટે,અથવા $\theta = \frac{n\pi}{4}$.
$p$ માટે એકમ વર્તુળ પર અલગ કિંમતો મેળવવા માટે,આપણે $\theta \in [0, 2\pi)$ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
$\theta$ માટે શક્ય કિંમતો $0, \frac{\pi}{4}, \frac{2\pi}{4}, \frac{3\pi}{4}, \frac{4\pi}{4}, \frac{5\pi}{4}, \frac{6\pi}{4}, \frac{7\pi}{4}$ છે.
આમ,$\theta$ ની $8$ કિંમતો મળે છે,જે $8$ અલગ સંકર સંખ્યાઓ $p$ દર્શાવે છે.
372
MediumMCQ
જો $\cos \theta + i \sin \theta, \theta \in R$,એ સમીકરણ $a_0 x^n + a_1 x^{n-1} + \ldots + a_{n-1} x + a_n = 0$ નું બીજ હોય,જ્યાં $a_0, a_1, \ldots, a_n \in R$ અને $a_0 \neq 0$,તો $a_1 \sin \theta + a_2 \sin 2 \theta + \ldots + a_n \sin n \theta$ ની કિંમત શું થાય?
A
$2n$
B
$n$
C
$0$
D
$n+1$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $a_0 x^n + a_1 x^{n-1} + \ldots + a_{n-1} x + a_n = 0$ છે.
$x = \cos \theta + i \sin \theta = e^{i \theta}$ એ બીજ હોવાથી,$a_0 (e^{i \theta})^n + a_1 (e^{i \theta})^{n-1} + \ldots + a_n = 0$ થાય.
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$e^{i k \theta} = \cos k \theta + i \sin k \theta$.
કાલ્પનિક ભાગને શૂન્ય સાથે સરખાવતા,આપણને $a_1 \sin \theta + a_2 \sin 2 \theta + \ldots + a_n \sin n \theta = 0$ મળે છે.
373
MediumMCQ
વાસ્તવિક ખૂણા $\theta$ નું વ્યાપક મૂલ્ય, જે સમીકરણ $(\cos \theta + i \sin \theta)(\cos 2\theta + i \sin 2\theta) \dots (\cos n\theta + i \sin n\theta) = 1$ નું સમાધાન કરે છે, તે (ધારો કે $k$ એક પૂર્ણાંક છે):
A
$\frac{2k\pi}{n+2}$
B
$\frac{4k\pi}{n(n+1)}$
C
$\frac{4k\pi}{n+1}$
D
$\frac{6k\pi}{n(n+1)}$

Solution

(B) ઓઈલરના સૂત્ર $e^{ix} = \cos x + i \sin x$ નો ઉપયોગ કરતા, આપેલ સમીકરણ નીચે મુજબ બને છે:
$e^{i\theta} \cdot e^{i2\theta} \cdot e^{i3\theta} \dots e^{in\theta} = 1$
$e^{i\theta(1 + 2 + 3 + \dots + n)} = 1$
પ્રથમ $n$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો સરવાળો $\frac{n(n+1)}{2}$ હોવાથી, આપણને મળે છે:
$e^{i\frac{n(n+1)}{2}\theta} = 1$
$e^{i2k\pi} = 1$ સાથે સરખાવતા, આપણને મળે છે:
$\frac{n(n+1)}{2}\theta = 2k\pi$
$\theta = \frac{4k\pi}{n(n+1)}$
374
MediumMCQ
ધારો કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $x^{2}+x+1=0$ ના બીજ છે. જો $n$ એ ધન પૂર્ણાંક હોય,તો $\alpha^{n}+\beta^{n}$ શું થાય?
A
$2 \cos \left(\frac{2 n \pi}{3}\right)$
B
$2 \sin \left(\frac{2 n \pi}{3}\right)$
C
$2 \cos \left(\frac{n \pi}{3}\right)$
D
$2 \sin \left(\frac{n \pi}{3}\right)$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^{2}+x+1=0$ છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,બીજ $x = \frac{-1 \pm i\sqrt{3}}{2}$ મળે છે.
ધારો કે $\alpha = e^{i(2\pi/3)}$ અને $\beta = e^{-i(2\pi/3)}$.
તેથી,$\alpha^{n}+\beta^{n} = e^{i(2n\pi/3)} + e^{-i(2n\pi/3)}$.
ઓઈલરના સૂત્ર મુજબ,$e^{i\theta} + e^{-i\theta} = 2\cos(\theta)$.
તેથી,$\alpha^{n}+\beta^{n} = 2\cos\left(\frac{2n\pi}{3}\right)$.
375
EasyMCQ
જો $z = \sin \theta - i \cos \theta$ હોય,તો કોઈપણ પૂર્ણાંક $n$ માટે
A
$z^{n} + \frac{1}{z^{n}} = 2 \cos \left(\frac{n \pi}{2} - n \theta\right)$
B
$z^{n} + \frac{1}{z^{n}} = 2 \sin \left(\frac{n \pi}{2} - n \theta\right)$
C
$z^{n} - \frac{1}{z^{n}} = 2 i \sin \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right)$
D
$z^{n} - \frac{1}{z^{n}} = 2 i \cos \left(\frac{n \pi}{2} - n \theta\right)$

Solution

(A) આપેલ છે,$z = \sin \theta - i \cos \theta$
$z = \cos \left(\theta - \frac{\pi}{2}\right) + i \sin \left(\theta - \frac{\pi}{2}\right) = e^{i(\theta - \frac{\pi}{2})}$
ડી મોઇવરના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$z^{n} = e^{i(n\theta - \frac{n\pi}{2})} = \cos \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right) + i \sin \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right)$
તેથી,$\frac{1}{z^{n}} = z^{-n} = e^{-i(n\theta - \frac{n\pi}{2})} = \cos \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right) - i \sin \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right)$
આ બંનેનો સરવાળો કરતા,$z^{n} + \frac{1}{z^{n}} = 2 \cos \left(n \theta - \frac{n \pi}{2}\right) = 2 \cos \left(\frac{n \pi}{2} - n \theta\right)$
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
376
DifficultMCQ
જો $x+\frac{1}{x}=2 \cos \theta$ હોય,તો કોઈપણ પૂર્ણાંક $n$ માટે $x^n+\frac{1}{x^n}=$
A
$2 \cos n \theta$
B
$2 \sin n \theta$
C
$2 i \cos n \theta$
D
$2 i \sin n \theta$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x+\frac{1}{x}=2 \cos \theta$.
ધારો કે $x = \cos \theta + i \sin \theta$.
ડી મોઇવરના પ્રમેય મુજબ,$x^n = \cos n \theta + i \sin n \theta$.
તેથી,$\frac{1}{x^n} = \cos n \theta - i \sin n \theta$.
બંનેનો સરવાળો કરતા:
$x^n + \frac{1}{x^n} = 2 \cos n \theta$.
377
EasyMCQ
જો $Z_{r} = \sin \frac{2 \pi r}{11} - i \cos \frac{2 \pi r}{11}$ હોય,તો $\sum_{r=0}^{10} Z_{r}$ ની કિંમત શોધો.
A
-$1$
B
$0$
C
i
D
-i

Solution

(B) આપેલ છે કે $Z_{r} = \sin \frac{2 \pi r}{11} - i \cos \frac{2 \pi r}{11}$.
આને $Z_{r} = -i (\cos \frac{2 \pi r}{11} + i \sin \frac{2 \pi r}{11})$ તરીકે લખી શકાય.
ઓઈલરના સૂત્ર $e^{i \theta} = \cos \theta + i \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,$Z_{r} = -i e^{i \frac{2 \pi r}{11}}$ મળે.
હવે,$\sum_{r=0}^{10} Z_{r} = -i \sum_{r=0}^{10} (e^{i \frac{2 \pi}{11}})^{r}$.
આ એક ભૌમિતિક શ્રેણી છે જેમાં $11$ પદો છે અને સામાન્ય ગુણોત્તર $\omega = e^{i \frac{2 \pi}{11}} \neq 1$ છે.
એકમનાં $n$ મૂળનો સરવાળો $\sum_{r=0}^{n-1} e^{i \frac{2 \pi r}{n}} = 0$ થાય છે,જ્યાં $n > 1$.
તેથી,$\sum_{r=0}^{10} e^{i \frac{2 \pi r}{11}} = 0$.
આમ,$\sum_{r=0}^{10} Z_{r} = -i \times 0 = 0$.
378
DifficultMCQ
ધારો કે $\omega (\neq 1)$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે. તો ગણ $\{|a+b\omega+c\omega^2|^2 : a, b, c \text{ એ ભિન્ન શૂન્યતર પૂર્ણાંકો છે}\}$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$15$
B
$5$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $|a+b\omega+c\omega^2|^2 = a^2+b^2+c^2-ab-bc-ca$.
આને $\frac{1}{2}[(a-b)^2+(b-c)^2+(c-a)^2]$ તરીકે લખી શકાય છે.
જ્યારે $a, b, c$ એ ભિન્ન શૂન્યતર પૂર્ણાંકો હોય,ત્યારે ન્યૂનતમ કિંમત મેળવવા માટે આપણે $\{1, 2, 3\}$ પસંદ કરીએ છીએ.
તેથી,ન્યૂનતમ કિંમત $\frac{1}{2}(1+1+4) = 3$ મળે છે.
379
EasyMCQ
$\left(\frac{1+\sqrt{3} i}{1-\sqrt{3} i}\right)^{64}+\left(\frac{1-\sqrt{3} i}{1+\sqrt{3} i}\right)^{64}$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
$i$

Solution

(B) ધારો કે $\omega = \frac{-1+i\sqrt{3}}{2}$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે. તેથી $1+i\sqrt{3} = 2\omega^2$ અને $1-i\sqrt{3} = 2\omega$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\left(\frac{2\omega^2}{2\omega}\right)^{64} + \left(\frac{2\omega}{2\omega^2}\right)^{64} = (\omega)^{64} + \left(\frac{1}{\omega}\right)^{64}$
$\omega^3 = 1$ હોવાથી,$\omega^{64} = (\omega^3)^{21} \cdot \omega = \omega$ અને $\frac{1}{\omega^{64}} = \omega^2$ થાય.
આમ,પદાવલિ $\omega + \omega^2$ બને છે.
નિત્યસમ $1 + \omega + \omega^2 = 0$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\omega + \omega^2 = -1$ મળે છે.
380
MediumMCQ
ધારો કે $\alpha, \beta$ એ $1$ સિવાયના એકમના ઘનમૂળ દર્શાવે છે અને $\alpha \neq \beta$. ધારો કે $S = \sum_{n=0}^{\infty} (-1)^{n} \left(\frac{\alpha}{\beta}\right)^{n}$. તો $S$ નું મૂલ્ય છે
A
$-2 \omega$ અથવા $-2 \omega^{2}$
B
$-2 \omega$ અથવા $2 \omega^{2}$
C
$2 \omega$ અથવા $-2 \omega^{2}$
D
$2 \omega$ અથવા $2 \omega^{2}$

Solution

(A) એકમના $1$ સિવાયના ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^{2}$ છે,જ્યાં $\omega = e^{i 2\pi/3}$.
આપેલ $S = \sum_{n=0}^{\infty} (-1)^{n} \left(\frac{\alpha}{\beta}\right)^{n}$ એ એક અનંત ગુણોત્તર શ્રેણી છે,જેમાં પ્રથમ પદ $a = 1$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = -\frac{\alpha}{\beta}$ છે.
અનંત ગુણોત્તર શ્રેણીનો સરવાળો $S = \frac{a}{1-r} = \frac{1}{1 - (-\alpha/\beta)} = \frac{\beta}{\alpha + \beta}$ થાય.
$1 + \omega + \omega^{2} = 0$ હોવાથી,$\alpha + \beta = \omega + \omega^{2} = -1$ મળે.
કિસ્સો $I$: જો $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^{2}$ હોય,તો $S = \frac{\omega^{2}}{\omega + \omega^{2}} = \frac{\omega^{2}}{-1} = -\omega^{2}$.
કિસ્સો $II$: જો $\alpha = \omega^{2}$ અને $\beta = \omega$ હોય,તો $S = \frac{\omega}{\omega^{2} + \omega} = \frac{\omega}{-1} = -\omega$.
આમ,$S$ નું મૂલ્ય $-\omega$ અથવા $-\omega^{2}$ છે.
381
EasyMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ $x^{2}-x+1=0$ ના બીજ હોય,તો $\alpha^{2013}+\beta^{2013}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
-$2$
C
-$1$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^{2}-x+1=0$ છે.
આ સમીકરણના બીજ $x = \frac{1 \pm \sqrt{1-4}}{2} = \frac{1 \pm i\sqrt{3}}{2}$ છે.
આ બીજ $-\omega$ અને $-\omega^{2}$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે.
ધારો કે $\alpha = -\omega$ અને $\beta = -\omega^{2}$.
તેથી,$\alpha^{2013} + \beta^{2013} = (-\omega)^{2013} + (-\omega^{2})^{2013}$.
કારણ કે $2013$ એકી સંખ્યા છે,$(-\omega)^{2013} = -\omega^{2013} = -(\omega^{3})^{671} = -(1)^{671} = -1$.
તે જ રીતે,$(-\omega^{2})^{2013} = -(\omega^{2})^{2013} = -\omega^{4026} = -(\omega^{3})^{1342} = -(1)^{1342} = -1$.
તેથી,$\alpha^{2013} + \beta^{2013} = -1 + (-1) = -2$.
382
DifficultMCQ
જો $\omega \neq 1$ એ એકમનું ઘનમૂળ હોય,તો શ્રેણી $S = 1 + 2\omega + 3\omega^2 + \dots + 3n\omega^{3n-1}$ નો સરવાળો શું થાય?
A
$\frac{3n}{\omega-1}$
B
$3n(\omega-1)$
C
$\frac{\omega-1}{3n}$
D
$0$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી $S = 1 + 2\omega + 3\omega^2 + \dots + 3n\omega^{3n-1}$ છે.
$\omega$ વડે ગુણતા: $S\omega = \omega + 2\omega^2 + 3\omega^3 + \dots + 3n\omega^{3n}$.
બંને સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $S(1 - \omega) = 1 + \omega + \omega^2 + \dots + \omega^{3n-1} - 3n\omega^{3n}$.
$\omega^3 = 1$ હોવાથી,સમગુણોત્તર શ્રેણી $1 + \omega + \dots + \omega^{3n-1}$ નો સરવાળો $\frac{1 - (\omega^3)^n}{1 - \omega} = \frac{1 - 1}{1 - \omega} = 0$ થાય.
તેથી,$S(1 - \omega) = 0 - 3n(1) = -3n$.
આમ,$S = \frac{-3n}{1 - \omega} = \frac{3n}{\omega - 1}$.
383
MediumMCQ
જો $\omega$ એ એકમનું કાલ્પનિક ઘનમૂળ હોય,તો $(2-\omega)(2-\omega^{2}) + 2(3-\omega)(3-\omega^{2}) + \ldots + (n-1)(n-\omega)(n-\omega^{2})$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{n^{2}}{4}(n+1)^{2}-n$
B
$\frac{n^{2}}{4}(n+1)^{2}+n$
C
$\frac{n^{2}}{4}(n+1)^{2}$
D
$\frac{n^{2}}{4}(n+1)-n$

Solution

(A) ધારો કે સામાન્ય પદ $T_k = (k-1)(k-\omega)(k-\omega^2)$ છે,જ્યાં $k=2$ થી $n$ સુધી.
$\omega$ એ એકમનું કાલ્પનિક ઘનમૂળ હોવાથી,$\omega^3 = 1$ અને $1 + \omega + \omega^2 = 0$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\omega + \omega^2 = -1$.
પદનું વિસ્તરણ કરતા: $T_k = (k-1)(k^2 - k(\omega + \omega^2) + \omega^3) = (k-1)(k^2 + k + 1) = k^3 - 1$.
સરવાળો $S = \sum_{k=2}^{n} (k^3 - 1)$ છે.
આને $\sum_{k=1}^{n} (k^3 - 1) - (1^3 - 1) = \sum_{k=1}^{n} k^3 - \sum_{k=1}^{n} 1$ તરીકે લખી શકાય.
પ્રમાણિત સરવાળાના સૂત્રો $\sum_{k=1}^{n} k^3 = \frac{n^2(n+1)^2}{4}$ અને $\sum_{k=1}^{n} 1 = n$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$S = \frac{n^2(n+1)^2}{4} - n$.
384
MediumMCQ
જો $z = \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{i}{2}$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$,તો $(z^{201} - i)^{8}$ ની કિંમત શું થાય?
A
-$1$
B
$0$
C
$1$
D
$256$

Solution

(D) આપેલ છે કે $z = \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{i}{2} = \cos\left(\frac{\pi}{6}\right) + i \sin\left(\frac{\pi}{6}\right)$.
ડી મોઇવરના પ્રમેય મુજબ,$z^{201} = \cos\left(201 \times \frac{\pi}{6}\right) + i \sin\left(201 \times \frac{\pi}{6}\right)$.
$z^{201} = \cos\left(\frac{67\pi}{2}\right) + i \sin\left(\frac{67\pi}{2}\right)$.
કારણ કે $\frac{67\pi}{2} = 33\pi + \frac{\pi}{2}$,તેથી $\cos\left(\frac{67\pi}{2}\right) = 0$ અને $\sin\left(\frac{67\pi}{2}\right) = -1$.
આમ,$z^{201} = 0 + i(-1) = -i$.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા: $(z^{201} - i)^{8} = (-i - i)^{8} = (-2i)^{8}$.
$(-2i)^{8} = (-2)^{8} \times i^{8} = 256 \times 1 = 256$.
385
DifficultMCQ
ધારો કે $\alpha = \frac{-1 + i\sqrt{3}}{2}$ અને $\beta = \frac{-1 - i\sqrt{3}}{2}$,જ્યાં $i = \sqrt{-1}$. જો $(7 - 7\alpha + 9\beta)^{20} + (9 + 7\alpha - 7\beta)^{20} + (-7 + 9\alpha + 7\beta)^{20} + (14 + 7\alpha + 7\beta)^{20} = m^{10}$ હોય,તો $m$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$7$
B
$14$
C
$21$
D
$49$

Solution

(D) અહીં $\alpha = \omega$ અને $\beta = \omega^2$ છે,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું ઘનમૂળ છે.
$1 + \omega + \omega^2 = 0$ હોવાથી,$\omega + \omega^2 = -1$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા,સાદું રૂપ આપતા $m^{10} = 49^{10}$ મળે છે.
તેથી,$m = 49$.
386
DifficultMCQ
જો $x^{2}+x+1=0$ હોય,તો $(x+\frac{1}{x})^{4}+(x^{2}+\frac{1}{x^{2}})^{4}+(x^{3}+\frac{1}{x^{3}})^{4}+\dots+(x^{25}+\frac{1}{x^{25}})^{4}$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$128$
B
$162$
C
$175$
D
$145$

Solution

(D) આપેલ છે $x^2+x+1=0$,જેના બીજ એકમના ઘનમૂળ $\omega$ અને $\omega^2$ છે.
ધારો કે $f(n) = (x^n + \frac{1}{x^n})^4$. કારણ કે $x^3=1$,$f(n)$ દર $3$ પદે પુનરાવર્તિત થાય છે.
$n=1$ માટે,$(x+\frac{1}{x})^4 = (\omega+\omega^2)^4 = (-1)^4 = 1$.
$n=2$ માટે,$(x^2+\frac{1}{x^2})^4 = (\omega^2+\omega)^4 = (-1)^4 = 1$.
$n=3$ માટે,$(x^3+\frac{1}{x^3})^4 = (1+1)^4 = 2^4 = 16$.
મૂલ્યોની શ્રેણી $1, 1, 16, 1, 1, 16, \dots$ છે.
કુલ $25$ પદો છે.
$(1, 1, 16)$ ના પૂર્ણ ચક્રની સંખ્યા $\lfloor 25/3 \rfloor = 8$ છે.
$8$ ચક્રનો સરવાળો $= 8 \times (1+1+16) = 8 \times 18 = 144$.
$25$ મું પદ $n=1$ ને અનુરૂપ છે,જે $1$ છે.
કુલ સરવાળો $= 144 + 1 = 145$.

4-1.Complex numbers — De Moivre's theorem and Roots of unity · Frequently Asked Questions

1Are these 4-1.Complex numbers questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 4-1.Complex numbers Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.