Permanent Tissue Questions in Gujarati

(C) ફળોનો ગર મુખ્યત્વે $Parenchyma$ (મૃદુતક) કોષોનો બનેલો હોય છે. $Parenchyma$ એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિઓમાં મુખ્ય આધારક પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે. તે ખોરાકનો સંગ્રહ,પ્રકાશસંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ માટે જવાબદાર છે. ફળોમાં,આ કોષો સામાન્ય રીતે પાતળી દીવાલ ધરાવે છે અને પોષક તત્વો,શર્કરા અને પાણીનો સંગ્રહ કરે છે,જે ફળને તેનો માંસલ દેખાવ આપે છે.

(C) વનસ્પતિ પેશીઓને મુખ્યત્વે વર્ધનશીલ પેશી અને કાયમી પેશીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
વર્ધનશીલ પેશીઓ,જેમ કે $Apical$ $meristem$ (અગ્રીય વર્ધનશીલ પેશી) અને $Cambium$ (એધા),સક્રિય રીતે વિભાજન પામતા કોષો ધરાવે છે જે અવિભેદિત હોય છે.
$Parenchyma$ (મૃદુતક પેશી) એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે.
કાયમી પેશીઓ એવા કોષોની બનેલી હોય છે જેમણે વિભાજન કરવાની ક્ષમતા ગુમાવી દીધી છે અને વનસ્પતિના શરીરમાં ચોક્કસ કાર્યો કરવા માટે રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે વિભેદિત થઈ ગયા છે.
તેથી,$Parenchyma$ એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે એક વિભેદિત કાયમી પેશી છે.

(B) સેફ્રેનીન એ હિસ્ટોલોજી અને સાયટોલોજીમાં વપરાતું જૈવિક અભિરંજક છે. તે એક બેઝિક ડાય (basic dye) છે જે લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ પ્રત્યે ઉચ્ચ આકર્ષણ ધરાવે છે. તેથી,તેનો ઉપયોગ વનસ્પતિ અંતઃસ્થ રચનામાં જલવાહક પેશીઓ અને અન્ય લિગ્નિનયુક્ત બંધારણોને અભિરંજિત કરવા માટે થાય છે,જે સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ ઘેરા લાલ રંગના દેખાય છે.

(B) પુખ્ત ચાલનીનલિકાના ઘટકો જીવંત કોષો છે જેમાં પુખ્તાવસ્થાએ કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે,પરંતુ તેમાં પરિઘવર્તી કોષરસનું સ્તર જળવાઈ રહે છે. તેની સામે,જલવાહિનીઓ પુખ્તાવસ્થાએ મૃત કોષો છે જે જાડી,લિગ્નીનયુક્ત દ્વિતીયક કોષદીવાલ ધરાવે છે અને તેમાં કોષકેન્દ્ર તેમજ કોષરસ બંનેનો અભાવ હોય છે. તેમની વચ્ચેનો સૌથી મહત્વનો રચનાત્મક તફાવત એ છે કે ચાલનીનલિકામાં લિગ્નીનયુક્ત દીવાલો હોતી નથી,જ્યારે જલવાહિનીઓમાં તે હાજર હોય છે.

(D) ચાલની નલિકાના સભ્યો એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશીના મુખ્ય વહન કરતા કોષો છે.
પરિપક્વતા સમયે,આ કોષો તેમનું કોષકેન્દ્ર અને અન્ય અંગિકાઓ જેવી કે રિબોઝોમ્સ અને રસધાની ગુમાવે છે,જેથી ખોરાક (સુક્રોઝ) નું કાર્યક્ષમ વહન થઈ શકે.
જોકે,તેઓ જીવંત રહે છે અને તેમની ચયાપચયની ક્રિયાઓ માટે બાજુમાં આવેલા સાથી કોષોની મદદ લે છે,જે કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે અને જીવરસતંતુઓ (plasmodesmata) દ્વારા ચાલની નલિકાના સભ્યો સાથે જોડાયેલા હોય છે.

(A) જલવાહિની એ લાંબી,નળાકાર નલિકા જેવી રચનાઓ છે જે જલવાહિની સભ્યો (vessel members) નામના ઘણા કોષોની બનેલી હોય છે,જેમાં દરેકની દીવાલ લિગ્નિનયુક્ત અને મોટો મધ્યસ્થ અવકાશ હોય છે.
$1$. જલવાહિનીના બંને છેડે છિદ્રયુક્ત પટ્ટિકા (perforation plates) હોય છે,જે પાણીના સતત વહન માટે મદદરૂપ થાય છે,જ્યારે જલવાહિનીકીમાં આવી પટ્ટિકા હોતી નથી.
$2$. જલવાહિની અને જલવાહિનીકી બંને પરિપક્વ અવસ્થાએ મૃત હોય છે અને તેમાં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
$3$. તેથી,જલવાહિનીને જલવાહિનીકીથી અલગ પાડતી મુખ્ય રચનાત્મક બાબત તેના છેડે રહેલી છિદ્રયુક્ત પટ્ટિકા છે.

(B) ચાલની નલિકાઓ એ અન્નવાહક પેશીના ઘટકો છે,જે પરિપક્વ અવસ્થામાં જીવંત કોષો હોય છે,જોકે તેમાં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે. જલવાહિનીઓ એ જલવાહક પેશીના ઘટકો છે,જે તેમની કોષદીવાલ પર લિગ્નીનના ભારે જમાવટને કારણે પરિપક્વ અવસ્થામાં મૃત કોષો હોય છે. તેમની વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત એ છે કે ચાલની નલિકાઓ પાતળી સેલ્યુલોઝની દીવાલ ધરાવતા જીવંત કોષો છે,જ્યારે જલવાહિનીઓ જાડી અને લિગ્નીનયુક્ત દીવાલ ધરાવતા મૃત કોષો છે. તેથી,ચાલની નલિકાઓમાં લિગ્નીનનું ઓછું જમાવટ તેમને જલવાહિનીઓથી અલગ પાડે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$1$. મૃદુતક $(Parenchyma)$ એ જીવંત પેશી છે જે આસૃતિદાબ દ્વારા આધાર આપે છે પરંતુ તે મુખ્યત્વે યાંત્રિક પેશી નથી.
$2$. સ્થૂલકોણક $(Collenchyma)$ એ જીવંત યાંત્રિક પેશી છે,જેની કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમા થવાને કારણે અસમાન જાડાઈ જોવા મળે છે. તેમાં લિગ્નિનનો અભાવ હોય છે,તેથી તે લિગ્નિનવિહીન છે.
$3$. દૃઢોતક $(Sclerenchyma)$ એ મૃત યાંત્રિક પેશી છે જે સંપૂર્ણપણે લિગ્નિનયુક્ત હોય છે.
$4$. હરિતકણોતક $(Chlorenchyma)$ એ મૃદુતકનો એક પ્રકાર છે જેમાં હરિતકણ આવેલા હોય છે,જે મુખ્યત્વે પ્રકાશસંશ્લેષણનું કાર્ય કરે છે.

(A) સ્થૂલકોણક પેશી એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિના વિકાસશીલ ભાગો જેવા કે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે. તે સામાન્ય રીતે દ્વિદળી વનસ્પતિના પ્રકાંડના અધઃસ્તર (hypodermis) માં જોવા મળે છે અને તે તૃણીય વેલા જેવી તૃણીય વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,કારણ કે તે વૃદ્ધિને અવરોધ્યા વિના વનસ્પતિને લવચીકતા અને તણાવ સહન કરવાની શક્તિ આપે છે.

(A) દૃઢોતક પેશી એ એક પ્રકારની સ્થાયી પેશી છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક મજબૂતી આપે છે. પાણીની અછતવાળી પરિસ્થિતિમાં (મરુદભિદ પરિસ્થિતિ),વનસ્પતિઓ ઘણીવાર સુકાઈ જવાથી બચવા અને વનસ્પતિના શરીરને માળખાકીય આધાર આપવા માટે વધુ દૃઢોતક પેશી વિકસાવે છે. દૃઢોતક પેશીના કોષોમાં જાડી,લિગ્નિનયુક્ત ગૌણ કોષદીવાલ હોય છે જે વનસ્પતિને સૂકા વાતાવરણમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.

(C) આવરિત ગર્તો એ વનસ્પતિના જલવાહક પેશીના જલવાહિનીકી (tracheids) અને જલવાહિની (vessel) ના કોષદીવાલમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,અનુદારૂ (Metaxylem - જે પછીથી બનતી પ્રાથમિક જલવાહક પેશી છે) માં જલવાહિની અને જલવાહિનીકી હોય છે,જેમાં પાણીના પાર્શ્વવર્તી વહન માટે આવરિત ગર્તો હાજર હોય છે.
આદિદારૂ (Protoxylem) માં સામાન્ય રીતે વલયાકાર કે સર્પાકાર સ્થૂલન જોવા મળે છે અને તેમાં સંપૂર્ણ વિકસિત આવરિત ગર્તોનો અભાવ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ (અનુદારૂ) છે.

(A) કોલેન્કાઈમા એ એક સરળ સ્થાયી પેશી છે જે તરુણ પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
કોષદીવાલના જાડા થવાના પ્રકારના આધારે કોલેન્કાઈમાના ત્રણ મુખ્ય પ્રકારો છે:
$1$. કોણીય (Angular) કોલેન્કાઈમા: જાડાઈ ખૂણાઓ પર જોવા મળે છે (દા.ત.,$Helianthus$ પ્રકાંડ).
$2$. પટ્ટીમય (Lamellar) કોલેન્કાઈમા: જાડાઈ સ્પર્શક દીવાલો પર જોવા મળે છે (દા.ત.,$Raphanus$ પ્રકાંડ).
$3$. લેક્યુનર (Lacunar) કોલેન્કાઈમા: જાડાઈ આંતરકોષીય અવકાશની આસપાસની દીવાલો પર જોવા મળે છે (દા.ત.,$Cucurbita$ પ્રકાંડ).
તેથી,લેક્યુનર કોલેન્કાઈમા એ $Cucurbita$ પ્રકાંડની હાઈપોડર્મિસની લાક્ષણિકતા છે.

(D) સાથી કોષો એ વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે જે આવૃત્ત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીમાં ચાલની નલિકાઓ સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા હોય છે.
તેઓ તેમની સામાન્ય આયામ દીવાલો વચ્ચે હાજર ગર્ત ક્ષેત્રો દ્વારા ચાલની નલિકાઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
આ કોષો ચાલની નલિકાઓમાં દબાણ ઢાળ જાળવવામાં મદદ કરે છે અને ખોરાકના સ્થળાંતર માટે આવશ્યક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) મૃદુતક કોષો એ સરળ કાયમી પેશીઓ છે જે સંગ્રહ,પ્રકાશસંશ્લેષણ અને સ્ત્રાવ જેવા વિવિધ કાર્યો કરે છે.
કેટલાક મૃદુતક કોષો ઉત્સર્ગપદાર્થો જેવા કે ટેનીન,રેઝિન,તેલ અથવા સ્ફટિકો (જેમ કે કેલ્શિયમ ઓક્ઝેલેટ) નો સંગ્રહ કરવા માટે વિશિષ્ટ બને છે.
આવા વિશિષ્ટ મૃદુતક કોષોને $Idioblasts$ (ઈડિયોબ્લાસ્ટ્સ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) જલવાહક પેશી એ વનસ્પતિમાં આવેલી એક જટિલ સ્થાયી પેશી છે,જે મૂળમાંથી પાણી અને દ્રાવ્ય ખનીજદ્રવ્યોનું પ્રકાંડ અને પર્ણો તરફ વહન કરવા માટે જવાબદાર છે. પાણી અને ખનીજોના આ મિશ્રણને સામાન્ય રીતે 'રસ' (sap) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,જલવાહક પેશીનું મુખ્ય કાર્ય રસનું વહન કરવાનું છે.

(C) જલવાહક પેશી એ એક જટિલ સ્થાયી પેશી છે જે પાણી અને ખનિજોનું વહન કરે છે.
તે ચાર પ્રકારના ઘટકોની બનેલી છે: જલવાહિનીકી,જલવાહિની,જલવાહક મૃદુતક અને જલવાહક તંતુ.
આમાંથી,જલવાહિનીકી,જલવાહિની અને જલવાહક તંતુઓ પરિપક્વ અવસ્થાએ મૃત કોષો છે કારણ કે તેમાં જીવરસનો અભાવ હોય છે.
જલવાહક મૃદુતક એ જલવાહક પેશીનું એકમાત્ર જીવંત ઘટક છે,જે સ્ટાર્ચ અથવા ચરબી જેવા ખોરાકનો સંગ્રહ કરવામાં અને પાણીના ત્રિજ્યાવર્તી વહનમાં મદદ કરે છે.

(B) વનસ્પતિમાં યાંત્રિક પેશીઓ બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે.
$1$. મૃદુતક $(D)$ એ જીવંત કોષોની બનેલી સરળ કાયમી પેશી છે,પરંતુ તે મુખ્યત્વે સંગ્રહ અને પ્રકાશસંશ્લેષણ સાથે સંકળાયેલી છે,યાંત્રિક આધાર સાથે નહીં.
$2$. દૃઢોતક $(A)$ યાંત્રિક મજબૂતી આપે છે પરંતુ તે પરિપક્વતા સમયે મૃત કોષોની બનેલી હોય છે.
$3$. સ્થૂલકોણક $(B)$ એ જીવંત કોષોની બનેલી સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિના વધતા ભાગો,જેમ કે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
તેથી,સ્થૂલકોણક એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે જીવંત યાંત્રિક પેશી છે.

(C) સાથી કોષો એ વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે જે આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહકમાં ચાલની નલિકાના તત્વો સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલા હોય છે.
તેઓ તેમની સામાન્ય આયામ દીવાલો વચ્ચે હાજર રહેલા ગર્ત ક્ષેત્રો દ્વારા ચાલની નલિકાના તત્વો સાથે જોડાયેલા હોય છે.
સાથી કોષો ચાલની નલિકાઓમાં દબાણ ઢાળ જાળવી રાખે છે અને ખોરાકના પદાર્થોના સ્થળાંતરમાં મદદ કરે છે.

(B) સ્થૂલકોણક (Collenchyma) એ જીવંત યાંત્રિક પેશી છે જે વનસ્પતિના વૃદ્ધિ પામતા ભાગો,જેમ કે પર્ણનો પર્ણદંડ અને કુમળા પ્રકાંડને રચનાત્મક આધાર પૂરો પાડે છે.
આ પેશીના કોષો ખૂણાના ભાગે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમાવને કારણે જાડા હોય છે.
દ્રઢોતક (Sclerenchyma) જે પરિપક્વ ભાગોને આધાર આપે છે,તેનાથી વિપરીત,સ્થૂલકોણક કુમળા વનસ્પતિ અંગોની લંબાઈમાં વધારો અને વૃદ્ધિ કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) $Victoria \text{ } regia$ (એક વિશાળ જળકમળ) ના પર્ણો તેમના કદ અને દૃઢતા માટે જાણીતા છે.
આ રચનાત્મક આધાર પર્ણના પેશીઓમાં રહેલા $stellate \text{ } sclereids$ (તારાકાર દૃઢોતક) ને કારણે મળે છે.
આ તારા આકારના કોષો એક યાંત્રિક માળખું બનાવે છે, જે પર્ણને મજબૂતી આપે છે અને વિશાળ પર્ણોને તેમના પોતાના વજન અથવા પાણીના પ્રવાહ હેઠળ તૂટી પડતા અટકાવે છે.

(A) વાયુતકપેશી એ મૃદુતકપેશીનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે,જે મોટી હવા ભરેલી ગુહાઓ અથવા આંતરકોષીય અવકાશ દ્વારા ઓળખાય છે.
જલીય વનસ્પતિઓમાં,આ હવાના અવકાશ વાયુઓના વિનિમયમાં મદદ કરે છે અને તારકતા (buoyancy) પૂરી પાડે છે,જેનાથી વનસ્પતિ પાણીની સપાટી પર તરી શકે છે.
તેથી,વાયુતકપેશીનું મુખ્ય કાર્ય જલીય વનસ્પતિઓને તારકતા આપવાનું છે.

(C) આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓમાં,ચાલની નલિકાના ઘટકો આયામ રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે. આ કોષોની અંતિમ દિવાલો ચાળણી જેવી રીતે છિદ્રિષ્ઠ હોય છે,જે ચાલની પટ્ટીકા બનાવે છે. આ ચાલની પટ્ટીકાઓ સામાન્ય રીતે ત્રાંસી હોય છે અને ચાલની નલિકાના ઘટકોની અંતિમ દિવાલો પર આવેલી હોય છે,જે ખોરાકના વહનમાં મદદ કરે છે.

(A) દૃઢોતક એ વનસ્પતિમાં આવેલી એક પ્રકારની સ્થાયી પેશી છે જે યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે. તે બે પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે: તંતુઓ અને અષ્ટિકોષો.
$1$. તંતુઓ લાંબા,સાંકડા અને અણીદાર કોષો છે જે સામાન્ય રીતે સમૂહમાં જોવા મળે છે.
$2$. અષ્ટિકોષો ગોળાકાર,અંડાકાર અથવા નળાકાર,અત્યંત જાડી દીવાલ ધરાવતા,મૃત કોષો છે જેની ગુહા (લ્યુમેન) ખૂબ જ સાંકડી હોય છે.
તેથી,લાંબા અને અણીદાર દૃઢોતકીય કોષોને તંતુઓ કહેવામાં આવે છે.

(D) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશી ચાલની નલિકા,સાથી કોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓની બનેલી હોય છે.
$1$. ચાલની નલિકાના ઘટકો જીવંત હોય છે પરંતુ પુખ્તાવસ્થાએ તેમાં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
$2$. સાથી કોષો એ વિશિષ્ટ મૃદુતક કોષો છે જે ચાલની નલિકા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા હોય છે.
$3$. સાથી કોષોમાં ઘટ્ટ કોષરસ અને સ્પષ્ટ,સક્રિય કોષકેન્દ્ર હોય છે,જે ચાલની નલિકાના કાર્યોનું નિયંત્રણ કરે છે.
$4$. જલવાહિનીકી અને જલવાહિની એ જલવાહક પેશીના ઘટકો છે,અન્નવાહકના નહીં.
તેથી,સાથી કોષ એ સાચો જવાબ છે.

(C) રેસાઓ એ દૃઢોતક કોષોનો એક પ્રકાર છે.
દૃઢોતક એ એક સરળ કાયમી પેશી છે જે વનસ્પતિને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
રેસાઓ લાંબા,સાંકડા,જાડી કોષદીવાલ ધરાવતા અને લિગ્નિનયુક્ત કોષો છે જે સામાન્ય રીતે સમૂહમાં જોવા મળે છે.
તેમને સૌથી લાંબા વનસ્પતિ કોષો માનવામાં આવે છે અને તે વનસ્પતિના વિવિધ ભાગોને બંધારણીય મજબૂતી આપે છે.

(D) અન્નવાહક પેશી ચાલની નલિકાના ઘટકો,સાથી કોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓની બનેલી હોય છે.
અન્નવાહક તંતુઓ (જેને બાસ્ટ ફાઇબર્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) દ્રઢોતક કોષોના બનેલા હોય છે.
આ તંતુઓ સામાન્ય રીતે પ્રાથમિક અન્નવાહકમાં ગેરહાજર હોય છે પરંતુ દ્વિતીય અન્નવાહકમાં જોવા મળે છે.
તેઓ વનસ્પતિના દેહને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.

(B) જલવાહિનીઓ એ આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તેઓ લગભગ બધી જ આવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓમાં હાજર હોય છે.
અનાવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય રીતે જલવાહિનીઓનો અભાવ હોય છે,પરંતુ 'Gnetales' શ્રેણીની વનસ્પતિઓ (જેમ કે $Gnetum$,$Ephedra$ અને $Welwitschia$) માં તે જોવા મળે છે.
તેથી,જલવાહિનીઓ મોટાભાગની આવૃત્તબીજધારી અને થોડી અનાવૃત્તબીજધારી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.

(B) સ્થૂલકોણક એ એક સરળ કાયમી પેશી છે જે દ્વિદળી પ્રકાંડ અને પર્ણોના અધઃસ્તર (hypodermis) માં જોવા મળે છે.
તેના કોષોના ખૂણાઓ પર સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમાવડાને કારણે જાડાઈ જોવા મળે છે.
આ પેશી વનસ્પતિના વિકાસ પામતા ભાગો જેવા કે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે,જેનાથી તે તૂટ્યા વગર વળી શકે છે.
તેથી,તે તણાવક્ષમતા અને લવચીકતા બંને પૂરી પાડે છે.

(A) $P-protein$ (ફ્લોએમ પ્રોટીન) એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીના ચાલની નલિકાઓમાં જોવા મળતું વિશિષ્ટ પ્રોટીન છે.
તે ચાલની પટ્ટિકાના છિદ્રોના સમારકામ અને નુકસાન પામેલી ચાલની નલિકાઓને સીલ કરવામાં મદદ કરે છે,જેથી અન્નવાહક રસનો વ્યય અટકાવી શકાય.
તેથી,તે ચાલની નલિકાનો એક ઘટક છે.

(D) સરળ કાયમી પેશીઓ માત્ર એક જ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે સમાન કાર્ય કરે છે.
વનસ્પતિઓમાં,સરળ કાયમી પેશીઓને ત્રણ મુખ્ય પ્રકારોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: મૃદુતક (Parenchyma),સ્થૂલકોણક (Collenchyma),અને દ્રઢોતક (Sclerenchyma).
આ ત્રણેય વિકલ્પો સરળ કાયમી પેશીઓના ઉદાહરણો હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) સ્થૂલકોણક પેશીના કોષો પુખ્તાવસ્થાએ જીવંત હોય છે અને તેમાં જીવરસ (protoplasm) જળવાઈ રહે છે,જે વનસ્પતિના વધતા ભાગોને લવચીકતા અને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.
તેની સામે,દૃઢોતક પેશીના કોષો પુખ્તાવસ્થાએ મૃત હોય છે અને તેમાં જીવરસનો અભાવ હોય છે. તેઓ જાડી,લિગ્નિનયુક્ત દ્વિતીયક કોષદીવાલ ધરાવે છે જે વનસ્પતિને બંધારણીય મજબૂતી અને સખતપણું આપે છે.
આથી,પુખ્તાવસ્થાએ જીવરસની જાળવણી એ આ બંને પેશીઓ વચ્ચેનો મુખ્ય તફાવત છે.

(B) સ્થૂલકોણક એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે.
તેના કોષોની કોષદીવાલ પર અસમાન જાડાઈ જોવા મળે છે.
આ જાડાઈ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનની બનેલી હોય છે.
આમાં,પેક્ટિન કોષોના ખૂણાઓ પર મોટા પ્રમાણમાં જમા થાય છે,જે વનસ્પતિના વધતા ભાગોને માળખાકીય આધાર અને લવચીકતા પ્રદાન કરે છે.

(D) કેલોઝ એ એક પોલીસેકેરાઈડ છે જે ચાલની નલિકાના ઘટકોની ચાલની પટ્ટિકાઓમાં જમા થાય છે. સુષુપ્ત અવસ્થા દરમિયાન,જેમ કે શિયાળા કે શરદ ઋતુમાં,વનસ્પતિ પોષક તત્વોના વ્યયને રોકવા અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં વનસ્પતિનું રક્ષણ કરવા માટે ચાલની છિદ્રોને બંધ કરવા કેલોઝ જમા કરે છે. આ પ્રક્રિયાને 'કેલોઝ પ્લગ'નું નિર્માણ કહેવામાં આવે છે.

(A) મૃદુતક $(Parenchyma)$ પેશીના કોષો સામાન્ય રીતે સમવ્યાસી હોય છે અને તેની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝની બનેલી પાતળી હોય છે.
તેની સામે,સ્થૂલકોણક $(Collenchyma)$ પેશીના કોષોમાં ખૂણાના ભાગે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનનું અસમાન સ્થૂલન જોવા મળે છે.
તંતુઓ $(Fibers)$ અને અષ્ટિકોષો $(Sclereids)$ એ દ્રઢોતક $(Sclerenchyma)$ પેશીના પ્રકારો છે,જેમાં ખૂબ જ જાડી અને લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ હોય છે,જે વનસ્પતિને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે.

(B) સ્થૂલકોણક એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે.
તેની કોષદીવાલમાં અસમાન જાડાઈ (સ્થૂલન) જોવા મળે છે.
આ સ્થૂલન મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનના જમા થવાથી બને છે.
સુબેરિન એ બૂચ (cork) ના કોષોમાં જોવા મળે છે,અને લિગ્નિન એ દ્રઢોત્તક (sclerenchyma) પેશીના કોષોમાં જોવા મળતું લાક્ષણિક સ્થૂલન છે.
તેથી,સાચો જવાબ પેક્ટિન છે.

(A) લિગ્નીન એ એક જટિલ કાર્બનિક પોલિમર છે જે ઘણી વનસ્પતિઓની કોષદીવાલમાં જમા થાય છે,જે તેમને સખત અને કાષ્ઠમય બનાવે છે.
તે જલવાહક પેશી (Xylem) ની જલવાહિનીઓ અને જલવાહિનિકીઓની દ્વિતીયક કોષદીવાલનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે પાણી અને ખનિજોના વહન માટે જવાબદાર છે.
તેથી,લિગ્નીન એ જલવાહક પેશીની કોષદીવાલનો મુખ્ય ઘટક છે.

(D) સ્થૂલકોણક એ એક યાંત્રિક પેશી છે જે વનસ્પતિના તરુણ અને વૃદ્ધિ પામતા ભાગોને રચનાત્મક આધાર આપે છે.
તે સામાન્ય રીતે દ્વિદળી પ્રકાંડના અધઃસ્તર (hypodermis) અને પર્ણદંડમાં જોવા મળે છે.
જોકે,સ્થૂલકોણક પેશી તમામ વનસ્પતિના મૂળમાં અને એકદળી વનસ્પતિના પ્રકાંડમાં ગેરહાજર હોય છે.
આમ,મૂળ અને એકદળી પ્રકાંડ બંનેમાં સ્થૂલકોણકનો અભાવ હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ (ઉપરના તમામ) છે.

(D) મૃદુતકપેશી એ એક સરળ સ્થાયી પેશી છે જે અંગોમાં મુખ્ય ઘટક બનાવે છે.
$1$. મૃદુતકપેશીના કોષો સામાન્ય રીતે સમવ્યાસી હોય છે,એટલે કે તેઓ બધી દિશાઓમાં સમાન વ્યાસ ધરાવે છે.
$2$. તેમની કોષદીવાલ પાતળી હોય છે અને સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે,અને તેમની વચ્ચે ઘણીવાર આંતરકોષીય અવકાશ જોવા મળે છે.
$3$. તેઓ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય હોય છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ (હરિતકણો ધરાવતી મૃદુતક),ખોરાકનો સંગ્રહ અને સ્ત્રાવ જેવા વિવિધ કાર્યો કરે છે.

(A) $\text{મૃદુતક}$ (Parenchyma) પેશી વનસ્પતિઓમાં સૌથી સામાન્ય અને પાયાની સરળ કાયમી પેશી છે。
તે સેલ્યુલોઝની બનેલી પાતળી કોષદીવાલ ધરાવતા પ્રમાણમાં અવિભેદિત કોષોની બનેલી હોય છે。
આ કોષો સામાન્ય રીતે સમવ્યાસી હોય છે અને તેમની વચ્ચે આંતરકોષીય અવકાશ જોવા મળે છે。
$\text{મૃદુતક}$ પ્રકાશસંશ્લેષણ, ખોરાકનો સંગ્રહ (જેમ કે સ્ટાર્ચ, પ્રોટીન અને તેલ) અને સ્ત્રાવ જેવા વિવિધ કાર્યો કરે છે。
તેની પાતળી કોષદીવાલ અને ચયાપચયની સક્રિયતાને કારણે, તે મૂળ, પ્રકાંડ અને પર્ણોમાં ખોરાક સંગ્રહ માટેની પ્રાથમિક પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે。

(D) ચાલનીનલિકા એ લાંબી,નલિકા જેવી રચનાઓ છે જે આયામ રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે અને સાથી કોષો સાથે સંકળાયેલી હોય છે.
તેમની અંતિમ દીવાલો છિદ્રિષ્ટ હોય છે,જેને 'ચાલની પટ્ટિકા' (sieve plates) કહેવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ વનસ્પતિઓમાં ખોરાકના સ્થળાંતર માટે વિશિષ્ટ છે.
તેથી,છિદ્રિષ્ટ અંતિમ દીવાલો (ચાલની પટ્ટિકા) એ ચાલનીનલિકાની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.

(D) ચાલનીનલિકા એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશીના મુખ્ય વહન ઘટકો છે.
તેઓ લાંબી,નલિકા જેવી રચનાઓ છે જે લંબવર્તી રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે અને સાથી કોષો સાથે જોડાયેલી હોય છે.
તેઓ ખોરાકના પદાર્થોના જથ્થાબંધ વહન (પોષકતત્વોનું સ્થળાંતર) ને સરળ બનાવવા માટે પહોળું પોલાણ ધરાવે છે.
વધુમાં,તેમાં ખૂબ જ ઓછો પરિઘિય કોષરસ હોય છે અને પરિપક્વતા સમયે કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે,જે રસના વહનમાં અવરોધ ઘટાડે છે.

(C) જલવાહિની અને જલવાહિનીકી બંને જલવાહક પેશીના ઘટકો છે જે પાણીના વહન સાથે સંકળાયેલા છે.
$1$. જલવાહિની એ લાંબી,નલિકા જેવી રચનાઓ છે જે એકબીજા સાથે જોડાયેલા કોષોની હારમાળાથી બનેલી હોય છે.
$2$. જલવાહિનીની અંતસ્થ દીવાલોમાં છિદ્રો હોય છે,જે પાસપાસેના જલવાહિનીના ઘટકો વચ્ચે પાણીના મુક્ત વહનને મંજૂરી આપે છે.
$3$. આનાથી વિપરીત,જલવાહિનીકી એ અણીદાર છેડા ધરાવતા લાંબા કોષો છે અને તેમની અંતસ્થ દીવાલોમાં આવા છિદ્રો હોતા નથી.
$4$. તેથી,અંતસ્થ દીવાલોમાં છિદ્રોની હાજરી એ મુખ્ય લક્ષણ છે જે જલવાહિનીને જલવાહિનીકીથી અલગ પાડે છે.

(C) $\text{દૃઢોતક}$ (Sclerenchyma) કોષો પુખ્તાવસ્થાએ મૃત હોય છે અને તેમાં જીવરસનો અભાવ હોય છે. તેઓ વનસ્પતિના દેહને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે. તેની સરખામણીમાં, $\text{મૃદુતક}$ (Parenchyma) અને $\text{સ્થૂલકોણક}$ (Collenchyma) જીવંત પેશીઓ છે જે પુખ્તાવસ્થાએ જીવરસ ધરાવે છે.

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશીના મુખ્ય વહન કરતા ઘટકો ચાલની નલિકા છે.
પુખ્ત અવસ્થાએ તેમાં કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે અને તે તેની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે સાથીકોષો પર આધાર રાખે છે.
સાથીકોષો એ વિશિષ્ટ મૃદુતક કોષો છે જે જીવરસતંતુઓ (plasmodesmata) દ્વારા ચાલની નલિકા સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલા હોય છે.
તેઓ ચાલની નલિકામાં દબાણનો ઢાળ જાળવી રાખે છે અને શર્કરાના વહન (loading and unloading) નું નિયમન કરે છે.

(A) વનસ્પતિઓમાં,અન્નવાહક (Phloem) ખોરાક (શર્કરા) ના વહન માટે જવાબદાર છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અન્નવાહક ચાલની નલિકાઓ,સાથી કોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓની બનેલી હોય છે.
જોકે,અનાવૃત્ત બીજધારી અને ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં ચાલની નલિકાઓ અને સાથી કોષોનો અભાવ હોય છે.
તેના બદલે,તેમની પાસે ચાલની કોષો (Sieve cells) હોય છે,જે શર્કરાના વહન માટેના મુખ્ય ઘટકો છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) અન્નવાહક પેશી મુખ્યત્વે ચાર ઘટકોની બનેલી છે: ચાલનીનલિકા,સાથીકોષો,અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓ.
ચાલનીનલિકા એ અન્નવાહક પેશીનો વહન કરતો મુખ્ય ઘટક છે.
પરિપક્વ અવસ્થાએ,ચાલનીનલિકામાં કોષકેન્દ્ર અને અન્ય અંગિકાઓ જેવી કે રિબોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો અભાવ હોય છે,જેથી ખોરાક (સુક્રોઝ) નું વહન કાર્યક્ષમ રીતે થઈ શકે.
તેથી,ચાલનીનલિકા એવો ઘટક છે જેમાં પરિપક્વ અવસ્થાએ કોષકેન્દ્ર હોતું નથી.

(B) $Phellem$ (બૂચ) મૃત કોષોનું બનેલું હોય છે જે સઘન રીતે ગોઠવાયેલા અને લંબચોરસ આકારના હોય છે. આ કોષોની કોષદીવાલ પર સુબેરિનનું પડ આવેલું હોય છે,જે તેમને પાણી અને વાયુઓ માટે અભેદ્ય બનાવે છે.

(B) : ટ્રેકીડ્સ એ લાંબા,મૃત કોષો છે જે સખત લિગ્નિનયુક્ત કોષદીવાલ,પહોળી લ્યુમેન અને સર્પાકાર,વલયાકાર,જાળીદાર,સીડી જેવી અને ખાડાવાળી જાડાઈ ધરાવે છે,પરંતુ તેમાં છિદ્રિષ્ઠ અંતિમ દીવાલો કે પટલનો અભાવ હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે વાહિનીઓ (vessels) થી વિપરીત,તેમની અંતિમ દીવાલો અખંડ હોય છે.
વાહિનીઓ એ લાંબી નળાકાર,નળી જેવી રચનાઓ છે જે ઘણા કોષોની બનેલી હોય છે,જેને વાહિની સભ્યો કહેવામાં આવે છે,જે દરેક લિગ્નિનયુક્ત દીવાલ અને મોટી કેન્દ્રીય પોલાણ ધરાવે છે.
વાહિની સભ્યો તેમની સામાન્ય દીવાલોમાં છિદ્રો દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે,જ્યારે ટ્રેકીડ્સ છિદ્રવિહીન હોય છે.

(A) $(A) :$ સાથી કોષો એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના અન્નવાહક પેશીમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ મૃદુતકીય કોષો છે.
દરેક સાથી કોષ ચાલની નલિકાના ઘટક સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલો હોય છે.
તેઓ અસંખ્ય જીવરસતંતુઓ (plasmodesmata) દ્વારા ચાલની નલિકાના ઘટકો સાથે જોડાયેલા રહે છે.
સાથી કોષો સક્રિય વહન દ્વારા ચાલની નલિકાના ઘટકોમાં શર્કરાના વહનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે ખોરાકના સ્થળાંતર માટે આવશ્યક છે.

(C) : પ્રોટોઝાયલેમ પ્રાથમિક દેહના એવા ભાગોમાં વિભેદન પામે છે જેણે તેમની વૃદ્ધિ અને વિભેદન પૂર્ણ કર્યું નથી。
પ્રકાંડમાં, પ્રોટોઝાયલેમ સક્રિય રીતે લંબાઈ રહેલા પેશીઓની વચ્ચે પરિપક્વ થાય છે અને તેથી તે તણાવને આધીન હોય છે。
મૂળમાં, પ્રોટોઝાયલેમના તત્વો લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે કારણ કે તેઓ મહત્તમ વૃદ્ધિના વિસ્તારની બહાર પરિપક્વ થાય છે。
વિભેદનની આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, વાહક તત્વોમાં વલયાકાર અને સર્પાકાર જાડાઈ જોવા મળે છે, જે આગળની વૃદ્ધિને અવરોધ્યા વિના માળખાકીય આધાર પૂરો પાડે છે。