The tissue system Questions in Gujarati

(B) વાહક પુલ (vascular bundle) માં,જ્યારે $xylem$ (જલવાહક પેશી) સંપૂર્ણપણે $phloem$ (અન્નવાહક પેશી) દ્વારા ઘેરાયેલું હોય,ત્યારે આ ગોઠવણીને $amphicribral$ અથવા $leptocentric$ વાહક પુલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રકારની ગોઠવણી સામાન્ય રીતે અમુક ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓ (ferns) અને કેટલીક એકદળી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
$Hadrocentric$ $(amphivasal)$ એ એવી સ્થિતિ દર્શાવે છે જેમાં $phloem$ એ $xylem$ દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
$Radial$ (અરીય) ગોઠવણીમાં $xylem$ અને $phloem$ અલગ-અલગ ત્રિજ્યા પર ગોઠવાયેલા હોય છે.
$Conjoint$ (સંયુક્ત) ગોઠવણીમાં $xylem$ અને $phloem$ એક જ ત્રિજ્યા પર હાજર હોય છે.

(B) વાહિનીઓ અને જલવાહિનીકી બંને જલવાહક પેશીના ઘટકો છે જે પાણીના વહન માટે જવાબદાર છે.
જલવાહિનીકી એ લાંબા,નળાકાર કોષો છે જે એક જ કોષમાંથી બનેલા હોય છે.
વાહિનીઓ એ લાંબી,નળાકાર નળી જેવી રચનાઓ છે જે કોષોની ઊભી હરોળ (વાહિની સભ્યો) દ્વારા બનેલી હોય છે,જેમાં આડી દીવાલો (અંતિમ દીવાલો) ઓગળી જાય છે,જે પાણીના વહન માટે એક સતત ચેનલ બનાવે છે.
તેથી,મુખ્ય રચનાત્મક તફાવત એ છે કે વાહિનીઓ ઓગળેલી આડી દીવાલો ધરાવતા અનેક કોષોની બનેલી હોય છે,જ્યારે જલવાહિનીકી એકકોષીય હોય છે.

(C) લેટિસિફર્સ એ વિશિષ્ટ કોષો અથવા વાહિનીઓ છે જે લેટેક્સ ધરાવે છે. તેઓ બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત થયેલ છે: લેટિસિફેરસ કોષો (અસંધિ) અને લેટિસિફેરસ વાહિનીઓ (સંધિ).
લેટિસિફેરસ કોષો $Ficus$,$Calotropis$ અને $Nerium$ જેવી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.
લેટિસિફેરસ વાહિનીઓ ઘણા કોષોના જોડાણથી બને છે અને તે $Papaver$ (પોપી) અને $Hevea$ જેવી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે।
સિસ્ટોલિથ્સ એ કેટલીક વનસ્પતિઓ, જેમ કે $Ficus$ \text{ } $bengalensis$ (વડ) ના અધિસ્તરીય કોષોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે।
આ રચનાઓ $CaCO_3$ (કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) ના સ્ફટિકોના સમૂહની બનેલી હોય છે, જે ઘણીવાર દ્રાક્ષના ઝૂમખા જેવી દેખાય છે અને સેલ્યુલોઝના દાંડા દ્વારા કોષદીવાલ સાથે જોડાયેલી હોય છે।

(D) . આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના વાહિની ઘટકો તેમની અંતિમ દીવાલ પર રહેલા છિદ્રિષ્ઠ પટ્ટ (perforation plates) દ્વારા ઓળખાય છે,જે પાણીના કાર્યક્ષમ વહન માટે જવાબદાર છે.
જલવાહિનીકી (tracheids) થી વિપરીત,જેની અંતિમ દીવાલો બંધ હોય છે,વાહિની ઘટકો આ છિદ્રોને કારણે બંને છેડે ખુલ્લા હોય છે,જે એક સળંગ નળી જેવી રચના બનાવે છે.
જ્યારે જલવાહકના અન્ય ઘટકો જેવા કે જલવાહિનીકી અને તંતુઓમાં ગર્ત (pits) જોવા મળે છે,ત્યારે અંતિમ દીવાલ પર વિશિષ્ટ છિદ્રોની હાજરી એ વાહિની ઘટકોનું મુખ્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(C) લેટિસિફેરસ નલિકાઓ એ વિશિષ્ટ રચનાઓ છે જે લેટેક્સ (ક્ષીર) ધરાવે છે,જે એક દૂધ જેવું પ્રવાહી છે.
આ નલિકાઓ સામાન્ય રીતે $Euphorbia$,$Ficus$ અને $Papaver$ જેવી કેટલીક વનસ્પતિઓના વલ્ક (Cortex),અન્નવાહક પેશી અને પર્ણોમાં જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વલ્ક (Cortex) એ મુખ્ય સ્થાન છે જ્યાં આ નલિકાઓ સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(D) હેન્સ્ટીન દ્વારા પ્રસ્તાવિત હિસ્ટોજન સિદ્ધાંત મુજબ,મૂળાગ્ર ત્રણ અલગ-અલગ વર્ધનશીલ પ્રદેશોનું બનેલું હોય છે:
$1$. ડર્મેટોજન: સૌથી બહારનું સ્તર જે અધિસ્તર અથવા એપિબ્લેમાનું નિર્માણ કરે છે.
$2$. પેરિબ્લેમ: મધ્યનું સ્તર જે બાહ્યકનું નિર્માણ કરે છે.
$3$. પ્લેરોમ: સૌથી અંદરનો કેન્દ્રીય ભાગ જે વાહક પેશી તંત્ર (જલવાહક અને અન્નવાહક) અને મજ્જાનું નિર્માણ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

(A) $Sieve$ $tube$ $elements$ (ચાલની નલિકાના ઘટકો) એ ફ્લોએમ પેશીના વિશિષ્ટ કોષો છે જેમાં પરિપક્વતા સમયે કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
તેમની કોષદીવાલ પાતળી અને સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. કોષકેન્દ્રની ગેરહાજરી હોવા છતાં તેઓ જીવંત રહે છે,કારણ કે તેમની ચયાપચયની ક્રિયાઓ બાજુમાં આવેલા સાથી કોષો (companion cells) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
તેની સામે,$Cambium$ (એધા) અને $Phloem$ $parenchyma$ (ફ્લોએમ મૃદુતક) ના કોષો તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.

(A) $Citrus$ (લીંબુ વર્ગના) ફળની છાલમાં તેલ ગ્રંથિઓ હોય છે જેને લાયસીજેનસ ગ્રંથિઓ કહેવામાં આવે છે.
આ ગ્રંથિઓ કોષોના સમૂહના વિઘટન અથવા નાશ પામવાથી બને છે,જે એક પોલાણ બનાવે છે અને તેમાં આવશ્યક તેલ ભરાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) ઝાયલેમ તંતુઓનું તેમના બંધારણીય લક્ષણોના આધારે બે પ્રકારમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે:
$1$. ફાઇબર ટ્રેકીડ્સ: આની કોષદીવાલ પ્રમાણમાં પાતળી હોય છે અને તેમાં ઘટાડો થયેલ સીમાવર્તી ગર્ત (reduced bordered pits) જોવા મળે છે.
$2$. લિબ્રિફોર્મ તંતુઓ (જેને સામાન્ય રીતે માત્ર તંતુઓ કહેવાય છે): આની કોષદીવાલ જાડી હોય છે અને તેમાં સાદા ગર્ત (simple pits) જોવા મળે છે.
તેથી,સાચું વર્ગીકરણ ફાઇબર ટ્રેકીડ્સ અને તંતુઓ છે.

(B) જલવાહિની એ લાંબી,નળાકાર નલિકા જેવી રચનાઓ છે જે ઘણા કોષોની બનેલી હોય છે જેને જલવાહિની સભ્યો કહેવાય છે. દરેક સભ્યની દીવાલ લિગ્નિનયુક્ત હોય છે અને તેમાં મોટો મધ્યસ્થ અવકાશ હોય છે. તેમાં જીવરસનો અભાવ હોય છે. તેમનું મુખ્ય કાર્ય મૂળમાંથી પ્રકાંડ અને પર્ણો સુધી પાણી અને ખનિજોનું વહન કરવાનું છે. તેઓ વનસ્પતિના શરીરને યાંત્રિક આધાર પણ પૂરો પાડે છે.

(A) વાહિનીઓ (vessels) એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓના જલવાહક પેશી (xylem) માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ વહન કરતા ઘટકો છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય મૂળમાંથી વનસ્પતિના હવાઈ ભાગો સુધી પાણી અને ઓગળેલા ખનિજ ક્ષારોનું વહન કરવાનું છે.
'રસ' (sap) એટલે પાણી અને ઓગળેલા ખનિજો ધરાવતું પ્રવાહી,તેથી રસનું વહન કરવું એ તેમના મુખ્ય કાર્યનું સૌથી સચોટ વર્ણન છે.

(A) ફ્લોએમ પેરેન્કાઇમા (અન્નવાહક મૃદુતક) એ આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં અન્નવાહક પેશીનો એક ઘટક છે.
તે સામાન્ય રીતે સૂર્યમુખી,જામફળ અને વડ જેવી દ્વિદળી વનસ્પતિઓમાં હાજર હોય છે.
જો કે,તે મોટાભાગની એકદળી વનસ્પતિઓમાં ગેરહાજર હોય છે.
મકાઈ એક એકદળી વનસ્પતિ હોવાથી,તેમાં ફ્લોએમ પેરેન્કાઇમા ગેરહાજર હોય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
$Schizogenous$ (સ્કિઝોજેનસ) પોલાણ અથવા ગ્રંથિઓ કોષોના એકબીજાથી અલગ થવાથી બને છે,જેના પરિણામે આંતરકોષીય અવકાશમાં વધારો થાય છે.
તેની સરખામણીમાં,$Lysigenous$ (લાઈસીજેનસ) પોલાણ કોષોના વિઘટન અથવા નાશ પામવાથી બને છે.

(A) લેટેક્સ વાહિનીઓ કોષોના જોડાણથી બને છે,જે બધી દિશાઓમાં જાળી જેવી રચના બનાવે છે.
પરિપક્વતા સમયે,તેઓ વનસ્પતિના અંગોની અંદર લેટેક્સથી ભરેલી અત્યંત શાખિત નળીઓનું તંત્ર બનાવે છે.
જે વનસ્પતિઓમાં આવી પેશીઓ હોય છે તેમને સંધિયુક્ત લેટિસિફર્સ (articulated laticifers) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે: $Argemone$,$Papaver$ અને $Sonchus$.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
લિગ્નિન એક જટિલ પોલિમર છે જે વનસ્પતિ કોષોને માળખાકીય આધાર અને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.
વનસ્પતિઓમાં,$Xylem$ (જલવાહક) ના કોષો (ખાસ કરીને જલવાહિનીકી અને જલવાહિની) ની કોષદીવાલ જાડી અને લિગ્નિનયુક્ત હોય છે.
આ લિગ્નિનના જમાવડાને કારણે $Xylem$ ના કોષો પરિપક્વતા સમયે મૃત હોય છે અને તે ઉચ્ચ દબાણ હેઠળ પાણીનું વહન કરવામાં સક્ષમ બને છે.

(B) ગોટલીબ હેબરલેન્ડ,જે વનસ્પતિ અંતઃસ્થ રચનાશાસ્ત્રના પ્રણેતા હતા,તેમણે વાહક પેશીઓને તેમના શારીરિક કાર્યોના આધારે વર્ગીકૃત કરી હતી.
તેમણે જલવાહક (xylem) ના વહન કરતા ભાગને $Hadrom$ અને અન્નવાહક (phloem) ના વહન કરતા ભાગને $Leptom$ તરીકે ઓળખાવ્યો હતો.
તેથી,સાચો જવાબ $Leptom$ છે.

(A) $Protostele$ (આદિ રંભ) એ રંભનો સૌથી આદિમ અને સરળ પ્રકાર છે.
તેમાં જલવાહક પેશીનો એક નક્કર મધ્યવર્તી ગર્ભ હોય છે,જે અન્નવાહક પેશી,પરિચક્ર અને અંતઃસ્તરના સ્તર દ્વારા ઘેરાયેલો હોય છે.
$Protostele$ માં કોઈ મધ્યવર્તી મજ્જા (pith) હોતી નથી.
તેની સરખામણીમાં,$Siphonostele$ માં મધ્યવર્તી મજ્જા હોય છે,જ્યારે $Solenostele$ અને $Dictyostele$ એ $Siphonostele$ ના વધુ જટિલ પ્રકારો છે.

(B) $Bicollateral$ (દ્વિ-સહસ્થ) વાહક પુલમાં,અન્નવાહક પેશી જલવાહક પેશીની બહારની અને અંદરની બંને બાજુએ હાજર હોય છે. આ પ્રકારની ગોઠવણી $Cucurbitaceae$ (કુકરબિટેસી) કુળના સભ્યોમાં જોવા મળે છે.

(B) એમ્ફીવાસલ અથવા લેપ્ટોસેન્ટ્રિક વાહક પુલમાં,અન્નવાહક (phloem) કેન્દ્રમાં આવેલું હોય છે અને તે બધી બાજુઓથી જલવાહક (xylem) દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે.
આ પ્રકારના વાહક પુલ $Dracaena$ અને $Yucca$ જેવા અમુક એકદળી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.

(C) પ્રકાંડના અધિસ્તરીય કોષો ઘણીવાર વાળ જેવી રચનાઓ ધરાવે છે જેને $Trichomes$ (ત્રિપાદ) કહેવામાં આવે છે.
આ રચનાઓ સામાન્ય રીતે બહુકોષીય હોય છે અને તે શાખિત અથવા અશાખિત,અને નરમ અથવા સખત હોઈ શકે છે.
તે બાષ્પોત્સર્જનને કારણે થતા પાણીના વ્યયને રોકવામાં મદદ કરે છે અને શાકાહારી પ્રાણીઓ સામે રક્ષણ પણ આપે છે.

(A) ક્યુટિકલ એ વનસ્પતિના શરીરની સૌથી બહારની સપાટી પર,ખાસ કરીને પર્ણો અને પ્રકાંડ પર જોવા મળતું મીણ જેવું રક્ષણાત્મક પડ છે.
તે અધિસ્તરીય કોષો (અધિસ્તર) દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,જે બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા થતા પાણીના વધુ પડતા વ્યયને અટકાવે છે અને યાંત્રિક ઈજાઓ તથા રોગકારકો સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.

(B) $Hydathodes$ (જલરંધ્ર) એ પર્ણની કિનારીઓ પર આવેલા વિશિષ્ટ છિદ્રો છે.
આ છિદ્રો હંમેશા ખુલ્લા રહે છે અને કદમાં મોટા હોય છે.
છિદ્રની નીચે $epithem$ નામની એક છૂટી પેશી આવેલી હોય છે.
તેઓ $guttation$ (બિંદુક્ષરણ) ની પ્રક્રિયામાં મદદ કરે છે.

(C) વાહક પુલમાં,જ્યારે જલવાહક અને અન્નવાહક એક જ ત્રિજ્યા પર ગોઠવાયેલા હોય,ત્યારે તેને સંયુક્ત (conjoint) વાહક પુલ કહેવામાં આવે છે.
સહસ્થ (Collateral) વાહક પુલ એ સંયુક્ત પુલનો એક પ્રકાર છે જેમાં અન્નવાહક બહારની તરફ અને જલવાહક અંદરની તરફ આવેલું હોય છે.
ત્રિજ્યાવર્તી (Radial) પુલ તે છે જેમાં જલવાહક અને અન્નવાહક અલગ-અલગ ત્રિજ્યા પર એકાંતરે ગોઠવાયેલા હોય છે.
કેન્દ્રીય (Concentric) પુલ તે છે જેમાં એક પેશી બીજી પેશીને ઘેરી લે છે.
તેથી,જે પુલમાં જલવાહક અને અન્નવાહક એક જ ત્રિજ્યા પર હોય તેને સહસ્થ (Collateral) કહેવાય છે.

(B) એમ્ફિફ્લોઇક અથવા બાયકોલેટરલ સ્થિતિ એ વાહક પુલની એવી ગોઠવણી છે જેમાં ફ્લોએમ ઝાયલેમની બહારની અને અંદરની બંને બાજુએ હાજર હોય છે.
આ પ્રકારની ગોઠવણી સામાન્ય રીતે $Marsilea$ અને $Adiantum$ જેવી કેટલીક ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે.

(C) વનસ્પતિ દેહ તેમના બંધારણ અને સ્થાનના આધારે ત્રણ પ્રકારના પેશીતંત્રનો બનેલો છે:
$1$. અધિસ્તરીય પેશીતંત્ર
$2$. આધારક અથવા મૂળભૂત પેશીતંત્ર
$3$. વાહક અથવા સંવહન પેશીતંત્ર
$Parenchyma$ (મૃદુતક) અને $Sclerenchyma$ (દ્રઢોતક) એ સરળ કાયમી પેશીઓના પ્રકારો છે,પેશીતંત્રના નહીં. $Vascular$ (વાહક) પેશીતંત્ર એ પેશીતંત્રનો એક પ્રકાર છે જે $Xylem$ (જલવાહક) અને $Phloem$ (અન્નવાહક) જેવી જટિલ પેશીઓનું બનેલું છે.

(D) કોર્ટેક્સ એ વનસ્પતિઓમાં આધારક પેશીનો એક ભાગ છે જે મુખ્યત્વે મૃદુતક (parenchyma) કોષોનો બનેલો હોય છે. જોકે મોટાભાગના મૃદુતક કોષો જીવંત હોય છે અને તેમાં તમામ સામાન્ય અંગિકાઓ હોય છે,પરંતુ કોર્ટેક્સના કેટલાક વિશિષ્ટ મૃદુતક કોષો તેમના સ્થાન અને કાર્યને આધારે હરિતદ્રવ્ય (chlorophyll) ધરાવતા નથી,જેમ કે મૂળના ઊંડા ભાગોમાં અથવા સંગ્રહ કરતા અંગોમાં જોવા મળતા કોષો. તેથી,કોર્ટેક્સના કેટલાક કોષોમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે.

(A) ઘાસના પાંદડાઓમાં કેટલાક કોષો પ્રમાણમાં ખૂબ મોટા હોય છે,જેને બુલિફોર્મ અથવા મોટર કોષો કહેવામાં આવે છે.
આ કોષો સ્વભાવે જલગ્રાહી (hygroscopic) હોય છે.
તેમની કોષદીવાલ પાતળી હોય છે અને તેમાં પાણીથી ભરેલી મોટી કેન્દ્રીય રસધાનીઓ હોય છે.
જ્યારે પાણીની અછતને કારણે પાણી ગુમાવાય છે,ત્યારે આ કોષો શિથિલ બને છે,જેના કારણે પાંદડા વળી જાય છે જેથી પાણીનો વ્યય ઘટાડી શકાય.
જ્યારે પાણી ઉપલબ્ધ હોય છે,ત્યારે તેઓ આસુન (turgid) બને છે,જેના કારણે પાંદડા ખુલી જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Ammophila$.

(A) વાહક પુલમાં,જ્યારે જલવાહક અને અન્નવાહક એક જ ત્રિજ્યા પર ગોઠવાયેલા હોય,જેમાં અન્નવાહક બહારની તરફ અને જલવાહક અંદરની તરફ હોય,ત્યારે તેને સહસ્થ (collateral) વાહક પુલ કહેવામાં આવે છે.
જો જલવાહક અને અન્નવાહકની વચ્ચે એધાની પટ્ટી હાજર હોય,તો તે દ્વિતીય વૃદ્ધિ માટે સક્ષમ હોય છે,અને આવા પુલને 'ખુલ્લું' (open) કહેવામાં આવે છે.
જો એધા ગેરહાજર હોય,તો તેને 'બંધ' (closed) પુલ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,એધાની પટ્ટી ધરાવતા સહસ્થ પુલને 'સહસ્થ અને ખુલ્લું' કહેવામાં આવે છે.

(C) $Protostele$ (પ્રોટોસ્ટેલ) ને સ્ટેલનો સૌથી આદિમ પ્રકાર માનવામાં આવે છે.
$Protostele$ માં,પ્રકાંડનો મધ્ય ભાગ વાહક પેશી (જલવાહક) ના નક્કર સ્તંભનો બનેલો હોય છે જેની આસપાસ અન્નવાહક પેશી આવેલી હોય છે,જેમાં મધ્યમાં મજ્જા (pith) નો અભાવ હોય છે.
આ પ્રકાર સામાન્ય રીતે $Psilotum$ જેવી આદિમ વાહક વનસ્પતિઓમાં અને ઘણી ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળમાં જોવા મળે છે.

(B) જ્યારે જલવાહક (xylem) અને અન્નવાહક (phloem) ની વચ્ચે એધા (cambium) ગેરહાજર હોય,ત્યારે તેને બંધ (closed) પ્રકારનો વાહકપુલ કહેવામાં આવે છે. આવા વાહકપુલમાં દ્વિતીય વૃદ્ધિ (secondary growth) જોવા મળતી નથી.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે।
$\text{શુષ્કોદભિદ}$ (Xerophytes) વનસ્પતિઓમાં વાહક પેશીઓ (જલવાહક અને અન્નવાહક) સારી રીતે વિકસિત હોય છે।
$\text{શુષ્કોદભિદ}$ વનસ્પતિઓ એવા વિસ્તારોમાં ઉગે છે જ્યાં પાણીનો પુરવઠો અપૂરતો હોય છે।
આવી શુષ્ક પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવા માટે, તેમને જમીનના ઊંડા સ્તરોમાંથી પાણીને વનસ્પતિના હવાઈ ભાગો સુધી પહોંચાડવા માટે કાર્યક્ષમ પરિવહન તંત્રની જરૂર હોય છે।
તેથી, પાણીના શોષણ અને વહનને મહત્તમ કરવા માટે તેમની પાસે સારી રીતે વિકસિત મૂળતંત્ર અને અત્યંત વિકસિત વાહક પેશીઓ હોય છે।

(C) જે વાહકપેશી પુલમાં જલવાહકની બંને બાજુએ (બહારની અને અંદરની તરફ) અન્નવાહક આવેલી હોય તેને દ્વિ-પાર્શ્વીય (bicollateral) વાહકપેશી પુલ કહેવામાં આવે છે.
આ ગોઠવણીમાં,જલવાહક મધ્યમાં હોય છે,જેની બંને બાજુએ એધાની પટ્ટીઓ આવેલી હોય છે,અને તેની બહારની અને અંદરની તરફ અન્નવાહકનાં સ્તરો આવેલા હોય છે.
તેનો ક્રમ આ મુજબ છે: બાહ્ય અન્નવાહક $\rightarrow$ બાહ્ય એધા $\rightarrow$ મધ્ય જલવાહક $\rightarrow$ અંતઃ એધા $\rightarrow$ અંતઃ અન્નવાહક.
આ પ્રકારના વાહકપેશી પુલ કુકરબિટેસી (Cucurbitaceae) કુળની લાક્ષણિકતા છે.

(C) ફ્લોએમ પેરેન્કાઇમા એ ફ્લોએમ પેશીનો એક ઘટક છે. તે સામાન્ય રીતે ત્રિઅંગીઓ (pteridophytes),અનાવૃત બીજધારીઓ અને મોટાભાગની દ્વિદળી આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં હાજર હોય છે. જો કે,તે સામાન્ય રીતે એકદળી વનસ્પતિઓના ફ્લોએમમાં ગેરહાજર હોય છે,જેમ કે એકદળી પ્રકાંડમાં.

(A) પીથ એ સપુષ્પી વનસ્પતિઓના પ્રકાંડ અથવા મૂળનો કેન્દ્રીય ભાગ છે.
તે મુખ્યત્વે પાતળી દીવાલ ધરાવતા $Parenchyma$ (મૃદુતક) કોષોનો બનેલો હોય છે.
આ કોષો ખોરાક અને પાણીના સંગ્રહ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ટ્યુનિકા-કોર્પસ સિદ્ધાંત મુજબ,ટ્યુનિકાના સ્તરોમાં માત્ર એન્ટિક્લાઇનલ (પ્રતિવત) વિભાજન થાય છે,જે પ્રરોહાગ્રની સપાટીમાં વધારો કરે છે.
ટ્યુનિકાના સ્તરો સપાટીની વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર હોવાથી,ટ્યુનિકાનું માત્ર સૌથી બહારનું સ્તર જ પ્રકાંડના અધિસ્તરમાં વિભેદિત થાય છે.
ટ્યુનિકાના અંદરના સ્તરો અને કોર્પસ આંતરિક પેશીઓ,જેમ કે બાહ્યક અને વાહક પેશીઓના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે.

(B) $Cystolith$ (સિસ્ટોલિથ) એ વનસ્પતિશાસ્ત્રનો એક શબ્દ છે જે ખનિજ પદાર્થોના જમાવડાને દર્શાવે છે, જે સામાન્ય રીતે $Calcium \text{ } carbonate$ (કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) હોય છે અને તે કેટલીક વનસ્પતિઓના કોષોમાં જોવા મળે છે。
આ રચનાઓ સામાન્ય રીતે $Urticaceae$, $Moraceae$ અને $Acanthaceae$ જેવા કુળની વનસ્પતિઓના પર્ણોમાં જોવા મળે છે。
તેઓ સામાન્ય રીતે $Lithocysts$ (લિથોસિસ્ટ) નામના વિશિષ્ટ કોષોમાં જમા થાય છે。
તેથી, $Cystolith$ નું સાચું બંધારણ $Calcium \text{ } carbonate$ $(CaCO_3)$ છે。

(A) વનસ્પતિઓમાં અધિસ્તરીય કોષોની બહારની દીવાલો ઘણીવાર ક્યુટિકલ નામના મીણ જેવા જાડા સ્તરથી ઢંકાયેલી હોય છે.
આ ક્યુટિકલ ક્યુટિન તરીકે ઓળખાતા મીણ જેવા પદાર્થનું બનેલું હોય છે.
ક્યુટિન એ ફેટી એસિડનું વ્યુત્પન્ન છે જે બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીના વ્યયને રોકવામાં મદદ કરે છે અને યાંત્રિક ઈજા તથા રોગકારકોના આક્રમણ સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ (ક્યુટિન) છે.

(C) ગર્ડલિંગ એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં વૃક્ષના થડની પરિઘમાંથી છાલનો એક વલયાકાર ભાગ દૂર કરવામાં આવે છે.
આ વલયમાં અધિસ્તરથી લઈને બાહ્યક અને અન્નવાહક સુધીની તમામ પેશીઓનો સમાવેશ થાય છે,જે જલવાહક સુધી પહોંચે છે.
અન્નવાહક પેશી પર્ણોમાંથી વનસ્પતિના અન્ય ભાગોમાં ખોરાક (શર્કરા) ના સ્થળાંતર માટે જવાબદાર હોવાથી,તેને દૂર કરવાથી પોષક તત્વોનું નીચેની તરફનું વહન અટકી જાય છે.
જલવાહક પેશી અકબંધ રહે છે,જેના કારણે થોડા સમય માટે પાણીનું વહન ચાલુ રહે છે.

(A) વાતછિદ્રો એ કાષ્ઠીય પ્રકાંડની છાલ પર જોવા મળતા નાના છિદ્રો છે જે વાયુ વિનિમયમાં મદદ કરે છે. જલછિદ્રો એ પર્ણની ટોચ અથવા કિનારીઓ પર જોવા મળતા વિશિષ્ટ છિદ્રો છે જે બિંદુત્સવેદન (પાણીના ટીપાંનો નિકાલ) માં મદદ કરે છે. બંને રચનાઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ખુલવા અને બંધ થવા માટે કોઈ નિયમનકારી તંત્ર હોતું નથી,જે વાયુરંધ્ર (stomata) થી વિપરીત છે,કારણ કે વાયુરંધ્ર રક્ષક કોષો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. તેથી,આ છિદ્રો કાયમી ધોરણે ખુલ્લા રહે છે.

(B) સેફ્રાનિન એ પાણીમાં દ્રાવ્ય રંગક છે જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિ પેશીઓને અભિરંજિત કરવા માટે થાય છે.
જ્યારે પ્રકાંડના કાપેલા છેડાને સેફ્રાનિનના દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે રંગક પાણીની સાથે જલવાહક પેશીઓ દ્વારા શોષાય છે.
જલવાહક પેશી મૂળમાંથી વનસ્પતિના હવાઈ ભાગો સુધી પાણી અને ખનિજોના વહન માટે જવાબદાર હોવાથી,રંગક જલવાહક દ્વારા ઉપરની તરફ વહન પામશે.
ટ્રેકીડ્સ અને વાહિનીઓ એ જલવાહકના મુખ્ય વહન તત્વો છે.
તેથી,રંગકની હાજરી ટ્રેકીડ તત્વોમાં જોવા મળશે.

(A) એપિથેમ એ જલરંધ્ર (Hydathodes) માં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ પેશી છે,જે બિંદુક્ષેપણ (Guttation) ની પ્રક્રિયામાં સંકળાયેલ છે.
તે નાના,પાતળી દીવાલવાળા અને છૂટક રીતે ગોઠવાયેલા મૃદુતક કોષોનો સમૂહ છે.
આ કોષો પર્ણમાં વાહક પુલ (જલવાહક) ના અંતિમ છેડે આવેલા હોય છે,જે જલવાહકમાંથી પાણીને જલરંધ્રના છિદ્રો સુધી પહોંચાડવામાં મદદ કરે છે.

(D) અન્નવાહક પેશી ચાર મુખ્ય ઘટકોની બનેલી છે: ચાલની નલિકાના ઘટકો, સાથી કોષો, અન્નવાહક મૃદુતક અને અન્નવાહક તંતુઓ (દ્રઢોતક).
$Vessels$ (વાહિનીઓ) એ જલવાહક પેશીનો લાક્ષણિક ઘટક છે, અન્નવાહકનો નહીં.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

(C) કાષ્ઠમય પ્રકાંડ અને સફરજન જેવા અમુક ફળોમાં,તેમજ બટાટા જેવા કંદમાં,બહારનું રક્ષણાત્મક પડ ઘણીવાર કોર્ક અથવા પરિસ્તરનું બનેલું હોય છે.
આ રચનાઓમાં નાના છિદ્રો હોય છે જેને $Lenticels$ (વાતછિદ્રો) કહેવામાં આવે છે.
$Lenticels$ એ મસૂરના આકારના છિદ્રો છે જે વનસ્પતિના આંતરિક પેશીઓ અને બાહ્ય વાતાવરણ વચ્ચે વાયુઓના ($O_2$ અને $CO_2$) વિનિમયની મંજૂરી આપે છે.
તેથી,સફરજન અને બટાટા $Lenticels$ દ્વારા $O_2$ મેળવે છે.

(C) સિસ્ટોલિથ એ વનસ્પતિની કેટલીક પ્રજાતિઓના કોષોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે,જેમ કે $Urticaceae$ અને $Moraceae$ કુળની વનસ્પતિઓ.
તેઓ સેલ્યુલોઝના દાંડા પર જમા થયેલા કેલ્શિયમ કાર્બોનેટના સ્ફટિકોના સમૂહથી બનેલા હોય છે જે કોષના પોલાણમાં વિસ્તરેલા હોય છે.
આ રચનાઓ સામાન્ય રીતે લિથોસિસ્ટ (lithocysts) નામના વિશિષ્ટ કોષોમાં જોવા મળે છે.

(C) ઘણા ઘાસના પ્રકાંડ અને પર્ણો સ્પર્શ કરવાથી ખરબચડા લાગે છે કારણ કે તેમના અધિસ્તરીય કોષોમાં $Silica$ $(SiO_2)$ નું જમાવટ થયેલું હોય છે.
આ સિલિકાના કણો ફાયટોલિથ બનાવે છે,જે વનસ્પતિને બંધારણીય આધાર આપે છે અને તૃણાહારીઓ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે એક સંરક્ષણ પ્રણાલી તરીકે કાર્ય કરે છે,કારણ કે તે વનસ્પતિના પેશીઓને ઘર્ષણયુક્ત અને પાચન કરવામાં મુશ્કેલ બનાવે છે.

(A) સિસ્ટોલિથ એ કેલ્શિયમ કાર્બોનેટના સ્ફટિકો છે જે સામાન્ય રીતે કેટલીક વનસ્પતિઓના અધિસ્તરીય કોષોમાં જોવા મળે છે. તે મુખ્યત્વે રબરના વૃક્ષ $(Ficus \text{ } elastica)$ ના પર્ણોમાં જોવા મળે છે. આ રચનાઓ લિથોસિસ્ટ $(Lithocysts)$ નામના વિશિષ્ટ કોષોમાં બને છે.

(B) તંતુકેન્દ્રી અથવા લેપ્ટોસેન્ટ્રિક વાહીપુલ એ એક પ્રકારના કેન્દ્રીય વાહીપુલ છે જેમાં અન્નવાહક પેશી કેન્દ્રમાં હોય છે અને તે જલવાહક પેશી દ્વારા સંપૂર્ણપણે ઘેરાયેલી હોય છે.
આ લાક્ષણિકતા અમુક એકદળી વનસ્પતિઓના પ્રકાંડમાં જોવા મળે છે,જેમ કે $Dracaena$ (ડ્રેકેઈના) અને $Yucca$ (યુકા).
તેનાથી વિપરીત,એમ્ફિક્રિબ્રલ (હેડ્રોસેન્ટ્રિક) પુલમાં જલવાહક પેશી કેન્દ્રમાં હોય છે અને તે અન્નવાહક પેશી દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે,જે $Dryopteris$ (ડ્રાયોપ્ટેરિસ) જેવી ત્રિઅંગી વનસ્પતિઓમાં સામાન્ય છે.

(A) અધિસ્તર એ વનસ્પતિના પ્રાથમિક દેહનું સૌથી બહારનું સ્તર છે.
તે ક્યુટિકલ નામના મીણ જેવા જાડા સ્તર દ્વારા આવરિત હોય છે,જે પાણીના વ્યયને અટકાવે છે.
ક્યુટિકલ એ ક્યુટિન નામના મેદ (ચરબી) દ્રવ્યનું બનેલું હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(A) જલવાહક તંતુઓ એ જલવાહક પેશી સાથે સંકળાયેલા દ્રઢોતક કોષો છે। તેઓ ખૂબ જ જાડી કોષદીવાલ ધરાવે છે અને જલવાહક પેશીના વહન કરતા ઘટકો, ખાસ કરીને $Xylem$ $\text{vessels}$ (જલવાહિની) અને $Tracheids$ (જલવાહિનીકી) ને યાંત્રિક આધાર પૂરો પાડે છે, જે પાણી અને ખનિજોના વહન માટે જવાબદાર છે। આપેલા વિકલ્પોમાંથી, જલવાહક તંતુઓ મુખ્યત્વે જલવાહક પેશીના વહન કરતા ઘટકોને માળખાકીય મજબૂતી આપે છે।