WBJEE 2009 Physics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

36 QuestionsGujaratiWith Solutions

PhysicsQ136 of 36 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
બે કણોના દળ $m$ અને $4m$ છે અને તેમની ગતિઊર્જાનો ગુણોત્તર $2:1$ છે. તેમના રેખીય વેગમાનનો ગુણોત્તર શું છે?
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{16}$

Solution

(A) ગતિઊર્જા $(K)$ અને રેખીય વેગમાન $(p)$ વચ્ચેનો સંબંધ $K = \frac{p^2}{2m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જેનો અર્થ છે કે $p = \sqrt{2mK}$.
આપેલ દળ $m_1 = m$ અને $m_2 = 4m$ છે.
આપેલ ગતિઊર્જા $K_1$ અને $K_2$ છે જેથી $\frac{K_1}{K_2} = \frac{2}{1}$.
તેમના રેખીય વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{p_1}{p_2} = \sqrt{\frac{2m_1 K_1}{2m_2 K_2}} = \sqrt{\frac{m_1}{m_2} \times \frac{K_1}{K_2}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{p_1}{p_2} = \sqrt{\frac{m}{4m} \times \frac{2}{1}} = \sqrt{\frac{1}{4} \times 2} = \sqrt{\frac{1}{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
આમ,તેમના રેખીય વેગમાનનો ગુણોત્તર $\frac{1}{\sqrt{2}}$ છે.
2
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
જો કોઈ પદાર્થની ગતિઊર્જામાં $20 \%$ નો ફેરફાર થાય,તો તેના વેગમાનમાં કેટલો ફેરફાર થશે?
A
$20 \%$
B
$24 \%$
C
$40 \%$
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(D) ગતિઊર્જા $K$ અને વેગમાન $p$ વચ્ચેનો સંબંધ $K = \frac{p^2}{2m}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K_i$ છે અને અંતિમ ગતિઊર્જા $K_f$ છે. આપેલ છે કે ગતિઊર્જામાં $20 \%$ નો ફેરફાર થાય છે,તેથી $K_f = 1.20 K_i$.
ચલે $K \propto p^2$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ કે $\frac{K_f}{K_i} = \left( \frac{p_f}{p_i} \right)^2$.
કિંમતો મૂકતા,$1.20 = \left( \frac{p_f}{p_i} \right)^2$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$\frac{p_f}{p_i} = \sqrt{1.20} \approx 1.0954$.
વેગમાનમાં થતો ટકાવારી ફેરફાર $\frac{p_f - p_i}{p_i} \times 100 = (1.0954 - 1) \times 100 = 9.54 \%$.
આમ,$9.54 \%$ એ આપેલા વિકલ્પોમાં ન હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
3
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$n$ મોલ આદર્શ વાયુ માટે અવસ્થાનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે,જ્યાં $R$ એક અચળાંક છે. $R$ નો $SI$ એકમ શું છે?
A
$J K^{-1}$ પ્રતિ અણુ
B
$J K^{-1} mol^{-1}$
C
$J kg^{-1} K^{-1}$
D
$J K^{-1} g^{-1}$

Solution

(B) આદર્શ વાયુના સમીકરણ $PV = nRT$ પરથી,આપણે વાયુ અચળાંક $R$ ને $R = \frac{PV}{nT}$ તરીકે દર્શાવી શકીએ છીએ.
અહીં,$P$ એ દબાણ $(N m^{-2})$,$V$ એ કદ $(m^3)$,$n$ એ પદાર્થનો જથ્થો $(mol)$ અને $T$ એ તાપમાન $(K)$ છે.
$PV$ નો એકમ $(N m^{-2}) \times (m^3) = N m = J$ (જૂલ) છે.
તેથી,$R$ નો એકમ $\frac{J}{mol \times K} = J K^{-1} mol^{-1}$ થાય છે.
4
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$K_1$ અને $K_2$ બળ અચળાંક ધરાવતી બે દળરહિત સ્પ્રિંગોને છેડેથી જોડવામાં આવે છે. આ તંત્રનો પરિણામી બળ અચળાંક $K$ કેટલો થાય?
A
$K = \frac{K_1 + K_2}{K_1 K_2}$
B
$K = \frac{K_1 - K_2}{K_1 K_2}$
C
$K = \frac{K_1 K_2}{K_1 + K_2}$
D
$K = \frac{K_1 K_2}{K_1 - K_2}$

Solution

(C) જ્યારે $K_1$ અને $K_2$ બળ અચળાંક ધરાવતી બે સ્પ્રિંગોને શ્રેણીમાં (એકબીજાના છેડે) જોડવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ વિસ્તરણ $x$ એ વ્યક્તિગત વિસ્તરણ $x_1$ અને $x_2$ ના સરવાળા જેટલું હોય છે.
તંત્ર પર લાગતા બળ $F$ માટે,$x_1 = F/K_1$ અને $x_2 = F/K_2$ થાય.
કુલ વિસ્તરણ $x = x_1 + x_2 = F/K_1 + F/K_2$ છે.
જો $K$ એ સમતુલ્ય બળ અચળાંક હોય,તો $x = F/K$ લખી શકાય.
તેથી,$F/K = F/K_1 + F/K_2$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $1/K = 1/K_1 + 1/K_2$ મળે છે.
$K$ માટે ઉકેલતા,આપણને $K = \frac{K_1 K_2}{K_1 + K_2}$ મળે છે.
5
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
$k$ જેટલો બળ અચળાંક ધરાવતી સ્પ્રિંગને બે સમાન ભાગોમાં કાપવામાં આવે છે. દરેક ભાગનો બળ અચળાંક કેટલો હશે?
A
$\frac{k}{\sqrt{2}}$
B
$k$
C
$\frac{k}{2}$
D
$2k$

Solution

(D) સ્પ્રિંગનો બળ અચળાંક $k$ તેની લંબાઈ $\ell$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $k \propto \frac{1}{\ell}$ અથવા $k \ell = \text{અચળ}$.
જ્યારે $\ell$ લંબાઈ અને $k$ બળ અચળાંક ધરાવતી સ્પ્રિંગને બે સમાન ભાગોમાં કાપવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક નવા ભાગની લંબાઈ $\ell' = \frac{\ell}{2}$ થાય છે.
ધારો કે દરેક નવા ભાગનો બળ અચળાંક $k'$ છે.
સંબંધ $k \ell = k' \ell'$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$k \ell = k' \left( \frac{\ell}{2} \right)$
$k = \frac{k'}{2}$
$k' = 2k$.
તેથી,દરેક અડધા ભાગનો બળ અચળાંક $2k$ છે.
6
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
સમાન દળ પરંતુ $r_1$ અને $r_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બે ગોળાઓને અનંત ઊંચાઈ ધરાવતા પ્રવાહીમાં પડવા દેવામાં આવે છે. તેમના ટર્મિનલ વેગનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$1$
B
$r_1: r_2$
C
$r_2: r_1$
D
$r_2^2: r_1^2$

Solution

(C) $r$ ત્રિજ્યા અને $\sigma$ ઘનતા ધરાવતા ગોળાનો $\rho$ ઘનતા અને $\eta$ સ્નિગ્ધતા ધરાવતા પ્રવાહીમાં ટર્મિનલ વેગ $v_T = \frac{2r^2(\sigma - \rho)g}{9\eta}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દળ સમાન હોવાથી,$m = \frac{4}{3}\pi r^3 \sigma$,જેનો અર્થ છે કે $\sigma \propto \frac{1}{r^3}$.
ટર્મિનલ વેગના સૂત્રમાં $\sigma = \frac{m}{\frac{4}{3}\pi r^3}$ મૂકતા:
$v_T = \frac{2r^2}{9\eta} \left( \frac{m}{\frac{4}{3}\pi r^3} - \rho \right)g = \frac{2g}{9\eta} \left( \frac{3m}{4\pi r} - r^2\rho \right)$.
જ્યારે ગોળાની ઘનતા પ્રવાહીની ઘનતા કરતા ઘણી વધારે હોય $(\sigma \gg \rho)$,ત્યારે $v_T \propto r^2 \sigma$ થાય.
$r^3 \sigma = \text{અચળ}$ હોવાથી,$\sigma \propto r^{-3}$ મળે.
તેથી,$v_T \propto r^2 \cdot r^{-3} = r^{-1} = \frac{1}{r}$.
આમ,$\frac{v_1}{v_2} = \frac{r_2}{r_1}$.
7
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
એક પદાર્થનો પોઈસન ગુણોત્તર $0.5$ છે. જો આ પદાર્થના તાર પર બળ લગાડવામાં આવે,તો તેના આડછેદના ક્ષેત્રફળમાં $4 \%$ નો ઘટાડો થાય છે. લંબાઈમાં થતો પ્રતિશત વધારો કેટલો હશે ($\%$ માં)?
A
$1$
B
$2$
C
$2.5$
D
$4$

Solution

(D) પોઈસન ગુણોત્તર $\sigma$ એ પાર્શ્વ વિકૃતિ અને રેખીય વિકૃતિનો ગુણોત્તર છે: $\sigma = -\frac{dD/D}{dL/L}$.
આપેલ છે કે $\sigma = 0.5$,તેથી $0.5 = -\frac{dD/D}{dL/L}$,જે સૂચવે છે કે $\frac{dD}{D} = -0.5 \frac{dL}{L}$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi (D/2)^2 = \frac{\pi D^2}{4}$ છે.
લઘુગણકીય વિકલન લેતા,$\frac{dA}{A} = 2 \frac{dD}{D}$ મળે.
$\frac{dD}{D}$ ની કિંમત મૂકતા,$\frac{dA}{A} = 2 (-0.5 \frac{dL}{L}) = -\frac{dL}{L}$ મળે.
ક્ષેત્રફળમાં $4 \%$ નો ઘટાડો થાય છે,તેથી $\frac{dA}{A} = -0.04$.
આથી,$-0.04 = -\frac{dL}{L}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dL}{L} = 0.04$ અથવા $4 \%$.
આમ,લંબાઈમાં થતો પ્રતિશત વધારો $4 \%$ છે.
8
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
એક ગોળીને $u$ વેગ સાથે સમક્ષિતિજ સમતલ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી દિશામાં છોડવામાં આવે છે. જ્યારે ગોળી મહત્તમ ઊંચાઈએ પહોંચે ત્યારે તેના વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક કેટલો હશે?
A
$u$
B
$0$
C
$\frac{\sqrt{3}u}{2}$
D
$\frac{u}{2}$

Solution

(D) પ્રક્ષિપ્ત ગતિમાં,સમક્ષિતિજ દિશામાં કોઈ પ્રવેગ કાર્ય કરતું ન હોવાથી સમગ્ર ગતિ દરમિયાન વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક અચળ રહે છે.
આપેલ છે કે પ્રારંભિક વેગ $u$ છે અને પ્રક્ષેપણ કોણ $\theta = 60^{\circ}$ છે.
પ્રારંભિક વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $u_x = u \cos(\theta)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $u_x = u \cos(60^{\circ})$ મળે છે.
કારણ કે $\cos(60^{\circ}) = 1/2$,તેથી સમક્ષિતિજ ઘટક $u_x = u \times (1/2) = u/2$ થાય છે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય થઈ જાય છે,પરંતુ સમક્ષિતિજ ઘટક બદલાતો નથી.
તેથી,મહત્તમ ઊંચાઈએ વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $u/2$ છે.
9
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
એક કણને $60^{\circ}$ ના ખૂણે $K$ ગતિઊર્જા સાથે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. મહત્તમ ઊંચાઈએ તેની ગતિઊર્જા કેટલી હશે?
A
$K$
B
શૂન્ય
C
$\frac{K}{4}$
D
$\frac{K}{2}$

Solution

(C) કણની પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K = \frac{1}{2} m v^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $v$ એ પ્રારંભિક વેગ છે.
પ્રક્ષિપ્ત ગતિના મહત્તમ ઊંચાઈના બિંદુએ,વેગનો શિરોલંબ ઘટક શૂન્ય થઈ જાય છે અને કણનો વેગ તેના સમક્ષિતિજ ઘટક જેટલો હોય છે,જે $v_x = v \cos \theta$ છે.
અહીં $\theta = 60^{\circ}$ આપેલ છે,તેથી મહત્તમ ઊંચાઈએ વેગ $v_x = v \cos 60^{\circ} = \frac{v}{2}$ થશે.
મહત્તમ ઊંચાઈએ ગતિઊર્જા $K'$ એ $K' = \frac{1}{2} m (v_x)^2$ દ્વારા મળે છે.
$v_x$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $K' = \frac{1}{2} m (\frac{v}{2})^2 = \frac{1}{2} m (\frac{v^2}{4}) = \frac{1}{4} (\frac{1}{2} m v^2)$ મળે છે.
આમ,$K = \frac{1}{2} m v^2$ હોવાથી,$K' = \frac{K}{4}$ થાય.
10
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
$30^{\circ} C$ તાપમાન ધરાવતું $19 \ g$ પાણી અને $-20^{\circ} C$ તાપમાન ધરાવતો $5 \ g$ બરફ કેલરીમીટરમાં મિશ્ર કરવામાં આવે છે. મિશ્રણનું અંતિમ તાપમાન કેટલું હશે ($^{\circ} C$ માં)? (બરફની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 0.5 \ cal \ g^{-1} (^{\circ} C)^{-1}$ અને બરફની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 80 \ cal \ g^{-1}$)
A
$0$
B
$-5$
C
$5$
D
$10$

Solution

(C) પગલું $1$: $-20^{\circ} C$ તાપમાનના $5 \ g$ બરફને $0^{\circ} C$ તાપમાન સુધી લાવવા માટે જરૂરી ઉષ્મા: $Q_1 = m \cdot c \cdot \Delta T = 5 \times 0.5 \times 20 = 50 \ cal$.
પગલું $2$: $0^{\circ} C$ તાપમાનના $5 \ g$ બરફને ઓગાળવા માટે જરૂરી ઉષ્મા: $Q_2 = m \cdot L_f = 5 \times 80 = 400 \ cal$.
બરફને $0^{\circ} C$ તાપમાનના પાણીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કુલ જરૂરી ઉષ્મા $Q_{total} = 50 + 400 = 450 \ cal$.
પગલું $3$: $30^{\circ} C$ તાપમાનના $19 \ g$ પાણી દ્વારા $0^{\circ} C$ સુધી ઠંડુ થતી વખતે મુક્ત થતી ઉષ્મા: $Q_{released} = 19 \times 1 \times 30 = 570 \ cal$.
અહીં $Q_{released} > Q_{total}$ હોવાથી,બરફ સંપૂર્ણપણે ઓગળી જશે અને અંતિમ તાપમાન $T_f > 0^{\circ} C$ હશે.
પગલું $4$: કેલરીમીટરીના સિદ્ધાંત મુજબ: ગુમાવેલી ઉષ્મા = મેળવેલી ઉષ્મા.
$19 \times 1 \times (30 - T_f) = 450 + 5 \times 1 \times (T_f - 0)$.
$570 - 19 T_f = 450 + 5 T_f$.
$120 = 24 T_f$.
$T_f = 5^{\circ} C$.
11
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
એક ધોધની ઊંચાઈ $50 \ m$ છે. જો $g = 9.8 \ m/s^2$ હોય,તો ધોધના ઉપરના અને નીચેના ભાગના તાપમાન વચ્ચેનો તફાવત કેટલો હશે ($^{\circ} C$ માં)?
A
$1.17$
B
$2.17$
C
$0.117$
D
$1.43$

Solution

(C) ધોધના ઉપરના ભાગમાં રહેલી પાણીની સ્થિતિ ઊર્જા નીચેના ભાગમાં ઉષ્મા ઊર્જામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત મુજબ: $mgh = J \cdot ms \Delta t$,જ્યાં $J$ એ ઉષ્માનો યાંત્રિક તુલ્યાંક છે ($J = 4186 \ J/kg^{\circ}C$ તરીકે લેતા).
અહીં,$s$ એ પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારિતા છે,$s = 4186 \ J/kg^{\circ}C$.
$\Delta t$ માટે સૂત્ર બનાવતા: $\Delta t = \frac{gh}{s}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta t = \frac{9.8 \times 50}{4186} \approx 0.117^{\circ} C$.
12
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
સમાન લંબાઈ અને વ્યાસ ધરાવતા બે સળિયાઓની ઉષ્મીય વાહકતા અનુક્રમે $3$ અને $4$ એકમ છે. જો તેમને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે,તો સંયોજનની ઉષ્મીય વાહકતા કેટલી થશે?
A
$3.43$
B
$3.5$
C
$3.4$
D
$3.34$

Solution

(A) સમાન લંબાઈ $\ell$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A$ ધરાવતા બે સળિયાઓને શ્રેણીમાં જોડતા,સમતુલ્ય ઉષ્મીય અવરોધ $R_{eq}$ એ વ્યક્તિગત ઉષ્મીય અવરોધો $R_1$ અને $R_2$ ના સરવાળા જેટલો હોય છે.
$R_{eq} = R_1 + R_2$
$R = \frac{\ell}{KA}$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\frac{2\ell}{K_{eff} A} = \frac{\ell}{K_1 A} + \frac{\ell}{K_2 A}$
બંને બાજુથી $\frac{\ell}{A}$ દૂર કરતા:
$\frac{2}{K_{eff}} = \frac{1}{K_1} + \frac{1}{K_2}$
અહીં $K_1 = 3$ અને $K_2 = 4$ આપેલ છે:
$\frac{2}{K_{eff}} = \frac{1}{3} + \frac{1}{4} = \frac{4+3}{12} = \frac{7}{12}$
$K_{eff} = \frac{24}{7} \approx 3.43$ એકમ.
13
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ ખુલ્લા પાત્રમાં ચોખા રાંધવા મુશ્કેલ છે કારણ કે
A
નીચું ઉત્કલનબિંદુ અને ઊંચું દબાણ
B
ઊંચું ઉત્કલનબિંદુ અને નીચું દબાણ
C
નીચું ઉત્કલનબિંદુ અને નીચું દબાણ
D
ઊંચું ઉત્કલનબિંદુ અને ઊંચું દબાણ

Solution

(C) વધારે ઊંચાઈએ વાતાવરણીય દબાણ સમુદ્ર સપાટી કરતા ઘણું ઓછું હોય છે.
પ્રવાહીનું ઉત્કલનબિંદુ બાહ્ય દબાણ પર આધારિત હોવાથી,વાતાવરણીય દબાણમાં ઘટાડો થવાથી પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ પણ ઘટે છે.
પરિણામે,ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ પાણી $100 \, ^\circ\text{C}$ કરતા ઓછા તાપમાને ઉકળે છે.
પાણી નીચા તાપમાને ઉકળતું હોવાથી,તે ચોખાને યોગ્ય રીતે રાંધવા માટે પૂરતી ગરમી આપી શકતું નથી,જેના કારણે રાંધવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ બને છે.
14
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
સીધી રેખામાં ગતિ કરતા કણ પર લાગતું બળ $F$ નીચે દર્શાવેલ છે. ગતિપથના પ્રથમ $1$ મીટરમાં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું છે ($\,J$ માં)?
Question diagram
A
$5$
B
$10$
C
$15$
D
$2.5$

Solution

(D) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય એ બળ-સ્થાનાંતર $(F-x)$ આલેખ હેઠળના ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
પ્રથમ $1$ મીટરમાં થયેલું કાર્ય શોધવા માટે, આપણે $x = 0$ અને $x = 1$ ની વચ્ચે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ ગણીએ છીએ.
ત્રિકોણનો પાયો $1 \,m$ છે અને ઊંચાઈ $5 \,N$ છે.
$\text{થયેલું કાર્ય} = \text{ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{ઊંચાઈ}$
$\text{થયેલું કાર્ય} = \frac{1}{2} \times 1 \,m \times 5 \,N = 2.5 \,J$.
Solution diagram
15
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
એક ચોક્કસ સ્થળે,પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક તેના ઉર્ધ્વ ઘટક કરતાં $\frac{1}{\sqrt{3}}$ ગણો છે. તે સ્થળે ડીપનો ખૂણો (angle of dip) કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(C) ડીપનો ખૂણો $\theta$ એ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના ઉર્ધ્વ ઘટક $B_V$ અને સમક્ષિતિજ ઘટક $B_H$ સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $\tan \theta = \frac{B_V}{B_H}$.
અહીં આપેલ છે કે સમક્ષિતિજ ઘટક $B_H$ એ ઉર્ધ્વ ઘટક $B_V$ ના $\frac{1}{\sqrt{3}}$ ગણો છે,એટલે કે $B_H = \frac{1}{\sqrt{3}} B_V$.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા: $\tan \theta = \frac{B_V}{\frac{1}{\sqrt{3}} B_V} = \sqrt{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$,તેથી ડીપનો ખૂણો $\theta = 60^{\circ}$ થાય.
16
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$10 \, A$ ના $rms$ મૂલ્ય ધરાવતો ઓલ્ટરનેટિંગ કરંટ $12 \, \Omega$ ના અવરોધમાંથી પસાર થાય છે. અવરોધ પરનો મહત્તમ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત કેટલો હશે?
A
$20 \, V$
B
$90 \, V$
C
$169.68 \, V$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે: $I_{rms} = 10 \, A$ અને $R = 12 \, \Omega$.
મહત્તમ પ્રવાહ $I_0$ એ $I_0 = I_{rms} \times \sqrt{2}$ સંબંધ દ્વારા મળે છે.
$I_0 = 10 \times 1.414 = 14.14 \, A$.
ઓહ્મના નિયમ મુજબ અવરોધ પરનો મહત્તમ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V_0 = I_0 \times R$ છે.
$V_0 = 14.14 \times 12 = 169.68 \, V$.
17
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
જો હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન $n_1=2$ સ્તરની કક્ષામાંથી $n_2=1$ સ્તરની કક્ષામાં કૂદકો મારે,તો ઉત્સર્જિત વિકિરણની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે?
A
$\lambda = 5 / (3R)$
B
$\lambda = 4 / (3R)$
C
$\lambda = R / 4$
D
$\lambda = 3R / 4$

Solution

(B) ઉત્સર્જિત વિકિરણની તરંગલંબાઇ માટે રિડબર્ગનું સૂત્ર $\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{n_f^2} - \frac{1}{n_i^2} \right)$ છે.
અહીં,ઇલેક્ટ્રોન $n_i = 2$ થી $n_f = 1$ માં જાય છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{1^2} - \frac{1}{2^2} \right)$.
$\frac{1}{\lambda} = R \left( 1 - \frac{1}{4} \right) = R \left( \frac{3}{4} \right)$.
તેથી,$\lambda = \frac{4}{3R}$.
18
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
જો કેપેસિટર પરનો વીજભાર $2 \ C$ જેટલો વધારવામાં આવે,તો તેમાં સંગ્રહિત ઉર્જા $21 \%$ વધે છે. કેપેસિટર પરનો મૂળ વીજભાર કેટલો હશે ($C$ માં)?
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(B) કેપેસિટરમાં સંગ્રહિત ઉર્જાનું સૂત્ર $U = \frac{q^2}{2C}$ છે,જ્યાં $q$ એ વીજભાર છે અને $C$ એ કેપેસિટન્સ છે.
ધારો કે પ્રારંભિક વીજભાર $q_i = q$ છે અને અંતિમ વીજભાર $q_f = q + 2$ છે.
પ્રારંભિક ઉર્જા $U_i = \frac{q^2}{2C}$ અને અંતિમ ઉર્જા $U_f = \frac{(q+2)^2}{2C}$ છે.
આપેલ છે કે ઉર્જામાં $21 \%$ નો વધારો થાય છે,તેથી $U_f = U_i + 0.21 U_i = 1.21 U_i$.
ઉર્જાના પદો મૂકતા: $\frac{(q+2)^2}{2C} = 1.21 \times \frac{q^2}{2C}$.
બંને બાજુથી $\frac{1}{2C}$ દૂર કરતા,આપણને $(q+2)^2 = 1.21 q^2$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $q + 2 = 1.1 q$.
પદોને ગોઠવતા: $1.1 q - q = 2$,જેનું સાદું રૂપ $0.1 q = 2$ થાય છે.
તેથી,$q = \frac{2}{0.1} = 20 \ C$.
19
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
સમાન કેપેસીટન્સ ધરાવતા ચાર કેપેસીટરોને શ્રેણીમાં જોડતા તેમનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_1$ મળે છે અને સમાંતરમાં જોડતા તેમનું સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_2$ મળે છે. ગુણોત્તર $\frac{C_1}{C_2}$ કેટલો થાય?
A
$1 / 4$
B
$1 / 16$
C
$1 / 8$
D
$1 / 12$

Solution

(B) ધારો કે દરેક કેપેસીટરનું કેપેસીટન્સ $C$ છે.
જ્યારે $4$ કેપેસીટરોને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_1$ એ $\frac{1}{C_1} = \frac{1}{C} + \frac{1}{C} + \frac{1}{C} + \frac{1}{C} = \frac{4}{C}$ દ્વારા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $C_1 = \frac{C}{4}$.
જ્યારે $4$ કેપેસીટરોને સમાંતરમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સમતુલ્ય કેપેસીટન્સ $C_2$ એ $C_2 = C + C + C + C = 4C$ દ્વારા મળે છે.
હવે,ગુણોત્તર $\frac{C_1}{C_2}$ ની ગણતરી $\frac{C/4}{4C} = \frac{1}{16}$ તરીકે કરવામાં આવે છે.
20
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
$E$ emf અને $r$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે સમાન કોષોને બાહ્ય અવરોધ $R$ સાથે સમાંતરમાં જોડવામાં આવે છે. $R$ પર મહત્તમ પાવર મેળવવા માટે,$R$ નું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ?
A
$R = r / 2$
B
$R = r$
C
$R = r / 3$
D
$R = 2r$

Solution

(A) $E$ emf અને $r$ આંતરિક અવરોધ ધરાવતા બે સમાન કોષો સમાંતરમાં જોડાયેલા હોય ત્યારે,સમતુલ્ય emf $E_{eq} = E$ અને સમતુલ્ય આંતરિક અવરોધ $r_{eq} = r / 2$ થાય છે.
બાહ્ય અવરોધ $R$ માંથી વહેતો પ્રવાહ $I = \frac{E}{R + r_{eq}} = \frac{E}{R + r/2} = \frac{2E}{2R + r}$ છે.
બાહ્ય અવરોધ $R$ પર ઉત્પન્ન થતો પાવર $P = I^2 R = \left( \frac{2E}{2R + r} \right)^2 R$ છે.
પાવર મહત્તમ કરવા માટે,આપણે $\frac{dP}{dR} = 0$ લઈએ છીએ,જે $R = r_{eq}$ ની શરત આપે છે.
$r_{eq} = r / 2$ મૂકતા,આપણને $R = r / 2$ મળે છે.
21
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$0.2 \Omega$ અવરોધ ધરાવતો એક ઇલેક્ટ્રિકલ કેબલ ફેક્ટરીને $200 \text{ V}$ $D$.$C$. પર $10 \text{ kW}$ પાવર આપે છે. ટ્રાન્સમિશનની કાર્યક્ષમતા કેટલી છે ($\%$ માં)?
A
$65$
B
$75$
C
$85$
D
$95$

Solution

(D) ફેક્ટરીને મળતો પાવર $P_{out} = 10 \text{ kW} = 10000 \text{ W}$ છે અને વોલ્ટેજ $V = 200 \text{ V}$ છે.
કેબલમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I = \frac{P_{out}}{V} = \frac{10000}{200} = 50 \text{ A}$ છે.
કેબલના અવરોધ $R = 0.2 \Omega$ ને કારણે થતો પાવર વ્યય $P_{loss} = I^2 R = (50)^2 \times 0.2 = 2500 \times 0.2 = 500 \text{ W}$ છે.
સ્ત્રોત પર ઉત્પન્ન થતો કુલ પાવર $P_{in} = P_{out} + P_{loss} = 10000 + 500 = 10500 \text{ W}$ છે.
ટ્રાન્સમિશનની કાર્યક્ષમતા $\eta = \frac{P_{out}}{P_{in}} \times 100 = \frac{10000}{10500} \times 100 \approx 95.24 \%$ છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત $95 \%$ છે.
22
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
$1 \ kg$ તાંબાને $1 \ mm$ વ્યાસના તાર અને $2 \ mm$ વ્યાસના તારમાં ખેંચવામાં આવે છે. બંને તારના અવરોધનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$2: 1$
B
$1: 2$
C
$16: 1$
D
$4: 1$

Solution

(C) તાંબાના તારનું દળ અચળ રહે છે. દળ $= \text{કદ} \times \text{ઘનતા} = (A \times \ell) \times \sigma$,જ્યાં $A = \pi r^2$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે,$\ell$ એ લંબાઈ છે અને $\sigma$ એ ઘનતા છે.
સમાન દળના બે તાર માટે: $\pi r_1^2 \ell_1 \sigma = \pi r_2^2 \ell_2 \sigma \implies \frac{\ell_1}{\ell_2} = \left(\frac{r_2}{r_1}\right)^2$.
આપેલ વ્યાસ $d_1 = 1 \ mm$ અને $d_2 = 2 \ mm$ છે,તેથી ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર $\frac{r_2}{r_1} = \frac{2}{1} = 2$ થાય. આમ,$\frac{\ell_1}{\ell_2} = (2)^2 = 4$.
અવરોધ $R$ નું સૂત્ર $R = \rho \frac{\ell}{A} = \rho \frac{\ell}{\pi r^2}$ છે.
તેથી,અવરોધનો ગુણોત્તર $\frac{R_1}{R_2} = \frac{\ell_1}{\ell_2} \times \left(\frac{r_2}{r_1}\right)^2 = 4 \times (2)^2 = 4 \times 4 = 16$.
આમ,ગુણોત્તર $16: 1$ છે.
23
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
$5 \Omega$ અવરોધ ધરાવતા તારને ખેંચીને તેની લંબાઈ મૂળ લંબાઈ કરતાં $3$ ગણી કરવામાં આવે છે. તો નવા તારનો અવરોધ કેટલો હશે?
A
$45 \Omega$
B
$15 \Omega$
C
$5 / 3 \Omega$
D
$5 \Omega$

Solution

(A) તારનો અવરોધ $R$ એ $R = \rho \frac{\ell}{A}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે તારને ખેંચવામાં આવે છે ત્યારે તેનું કદ $V = A \ell$ અચળ રહે છે,તેથી $A = \frac{V}{\ell}$ થાય.
આ કિંમત અવરોધના સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $R = \rho \frac{\ell^2}{V}$ મળે છે.
અહીં $\rho$ અને $V$ અચળ હોવાથી,$R \propto \ell^2$ થાય.
નવી લંબાઈ $\ell_2 = 3 \ell_1$ આપેલ છે,તેથી નવા અવરોધ $R_2$ અને મૂળ અવરોધ $R_1$ વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{R_2}{R_1} = \left(\frac{\ell_2}{\ell_1}\right)^2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{R_2}{5 \Omega} = (3)^2 = 9$.
તેથી,$R_2 = 5 \Omega \times 9 = 45 \Omega$ થાય.
24
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$2 \ C$ વિદ્યુતભારમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5 \times 10^{29}$
B
$1.25 \times 10^{19}$
C
$1.6 \times 10^{19}$
D
$9 \times 10^{11}$

Solution

(B) વિદ્યુતભારના ક્વોન્ટમીકરણના સિદ્ધાંત મુજબ,કુલ વિદ્યુતભાર $Q = ne$ થાય,જ્યાં $n$ એ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $e$ એ મૂળભૂત વિદ્યુતભાર $(e \approx 1.6 \times 10^{-19} \ C)$ છે.
અહીં $Q = 2 \ C$ આપેલ છે.
સૂત્રને $n$ માટે ગોઠવતા: $n = \frac{Q}{e}$.
કિંમતો મૂકતા: $n = \frac{2}{1.6 \times 10^{-19}} \ C$.
$n = 1.25 \times 10^{19}$ ઇલેક્ટ્રોન.
25
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
એક વાયરમાંથી વહેતો પ્રવાહ સમય પર $I = 3t^2 + 2t + 5$ મુજબ આધાર રાખે છે. $t = 0$ થી $t = 2 \ s$ ના સમયગાળામાં વાયરના આડછેદમાંથી વહેતો વિદ્યુતભાર કેટલો હશે ($C$ માં)?
A
$22$
B
$20$
C
$18$
D
$5$

Solution

(A) પ્રવાહ $I$ અને વિદ્યુતભાર $Q$ વચ્ચેનો સંબંધ $I = \frac{dQ}{dt}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જેનો અર્થ છે કે $Q = \int I \ dt$.
અહીં $I = 3t^2 + 2t + 5$ આપેલ છે,તેથી આપણે $t = 0$ થી $t = 2 \ s$ સુધી સમયની સાપેક્ષમાં સંકલન કરીશું:
$Q = \int_{0}^{2} (3t^2 + 2t + 5) \ dt$
$Q = [t^3 + t^2 + 5t]_{0}^{2}$
$Q = (2^3 + 2^2 + 5(2)) - (0^3 + 0^2 + 5(0))$
$Q = (8 + 4 + 10) - 0$
$Q = 22 \ C$.
26
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
કેન્દ્રમાં રહેલા વિદ્યુતભાર $q$ ની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં વિદ્યુતભાર $Q$ ને એક વાર ફેરવવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય કેટલું છે?
A
$\frac{q Q}{4 \pi \varepsilon_0 r}$
B
$\frac{q Q}{4 \pi \varepsilon_0} \frac{1}{\pi r}$
C
$\frac{q Q}{4 \pi \varepsilon_0}\left(\frac{1}{2 \pi r}\right)$
D
$0$

Solution

(D) સ્થિત વિદ્યુત બળ એ સંરક્ષી બળ છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,સંરક્ષી બળ દ્વારા કોઈપણ બંધ માર્ગ પર વિદ્યુતભારને ગતિ કરાવવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય હંમેશા શૂન્ય હોય છે.
અહીં વિદ્યુતભાર $Q$ ને વર્તુળાકાર માર્ગે એક વાર ફેરવવામાં આવે છે,જે એક બંધ માર્ગ છે,તેથી કુલ કાર્ય $0$ થાય છે.
27
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
નીચેનામાંથી કયો સંબંધ બાયો-સાવર્ટના નિયમનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \vec{r})}{r}$
B
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \hat{r})}{r^3}$
C
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \vec{r})}{r^3}$
D
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \vec{r})}{r^4}$

Solution

(C) બાયો-સાવર્ટના નિયમ મુજબ,પ્રવાહ ખંડ $I \vec{dl}$ ને કારણે સ્થાન સદિશ $\vec{r}$ પર ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $d \vec{B}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \vec{r})}{r^3}$
કારણ કે $\vec{r} = r \hat{r}$,આપણે તેને $d \vec{B} = \frac{\mu_0}{4 \pi} \frac{I (\vec{dl} \times \hat{r})}{r^2}$ તરીકે પણ લખી શકીએ છીએ.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખામણી કરતા,વિકલ્પ $C$ સાચું સદિશ સ્વરૂપ દર્શાવે છે.
28
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અને $I$ e.m.u. પ્રવાહ વહેવડાવતા વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ કેટલી હશે?
A
$r/I$ ઓર્સ્ટેડ
B
$2 \pi I / r$ ઓર્સ્ટેડ
C
$I / 2 \pi r$ ઓર્સ્ટેડ
D
$2 \pi r / I$ ઓર્સ્ટેડ

Solution

(B) $r$ ત્રિજ્યા અને $I$ પ્રવાહ ધરાવતા વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \frac{\mu_0 I}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
e.m.u. (ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક યુનિટ) પદ્ધતિમાં,શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી એવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે કે જેથી $\frac{\mu_0}{4\pi} = 1$ થાય.
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $H$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ સાથે $B = \mu_0 H$ સંબંધ ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે $H = \frac{B}{\mu_0}$.
$B = \frac{\mu_0 I}{2r}$ ને $H$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $H = \frac{\mu_0 I / 2r}{\mu_0} = \frac{I}{2r}$ મળે છે.
જોકે,e.m.u. પદ્ધતિમાં,પ્રવાહ $I$ ને એબએમ્પિયરમાં માપવામાં આવે છે અને વર્તુળાકાર લૂપના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતાનું સૂત્ર $H = \frac{2\pi I}{r}$ ઓર્સ્ટેડ થાય છે.
29
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
નીચેની ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં કણ $x$ શું છે :
${ }_4^9 Be+{ }_2^4 He \rightarrow{ }_6^{12} C+x$
A
ઇલેક્ટ્રોન
B
પ્રોટોન
C
ફોટોન
D
ન્યુટ્રોન

Solution

(D) ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયામાં,સમીકરણની બંને બાજુએ કુલ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ અને કુલ દળ ક્રમાંક $(A)$ નું સંરક્ષણ થવું જોઈએ.
આપેલ પ્રક્રિયા: ${ }_4^9 Be + { }_2^4 He \rightarrow { }_6^{12} C + x$
ધારો કે કણ $x$ એ ${ }_Z^A X$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
દળ ક્રમાંક $(A)$ નું સંરક્ષણ: $9 + 4 = 12 + A \Rightarrow 13 = 12 + A \Rightarrow A = 1$.
પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ નું સંરક્ષણ: $4 + 2 = 6 + Z \Rightarrow 6 = 6 + Z \Rightarrow Z = 0$.
દળ ક્રમાંક $1$ અને પરમાણુ ક્રમાંક $0$ ધરાવતો કણ એ ન્યુટ્રોન છે,જેને ${ }_0^1 n$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
30
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
એક વસ્તુ અને અપસારી લેન્સ (divergent lens) વચ્ચેનું અંતર લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈના $m$ ગણું છે. લેન્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી રેખીય મોટવણી કેટલી હશે?
A
$m$
B
$\frac{1}{m}$
C
$m+1$
D
$\frac{1}{m+1}$

Solution

(D) અપસારી (અંતર્ગોળ) લેન્સ માટે,કેન્દ્રલંબાઈ $f$ ઋણ લેવામાં આવે છે,તેથી $f_{lens} = -f$ (જ્યાં $f > 0$).
આપેલ છે કે વસ્તુ અંતર $u = -mf$.
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{v} - \frac{1}{u} = \frac{1}{f_{lens}}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{v} - \frac{1}{-mf} = \frac{1}{-f}$.
$\frac{1}{v} + \frac{1}{mf} = -\frac{1}{f}$.
$\frac{1}{v} = -\frac{1}{f} - \frac{1}{mf} = -\frac{1}{f} \left(1 + \frac{1}{m}\right) = -\frac{1}{f} \left(\frac{m+1}{m}\right)$.
તેથી,$v = -f \left(\frac{m}{m+1}\right)$.
રેખીય મોટવણી $M = \frac{v}{u}$ દ્વારા મળે છે.
$M = \frac{-f \left(\frac{m}{m+1}\right)}{-mf} = \frac{1}{m+1}$.
31
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
$2.0 \,cm$ ની વસ્તુને $10 \,cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ અરીસાની સામે $15 \,cm$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે। પ્રતિબિંબનું કદ અને પ્રકાર શું હશે?
A
$4 \,cm$,વાસ્તવિક
B
$4 \,cm$,આભાસી
C
$1.0 \,cm$,વાસ્તવિક
D
કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે: વસ્તુની ઊંચાઈ $h_o = 2.0 \,cm$,વસ્તુ અંતર $u = -15 \,cm$,કેન્દ્રલંબાઈ $f = -10 \,cm$.
અરીસાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{v} + \frac{1}{u} = \frac{1}{f}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{v} + \frac{1}{-15} = \frac{1}{-10} \Rightarrow \frac{1}{v} = \frac{1}{15} - \frac{1}{10} = \frac{2-3}{30} = -\frac{1}{30}$.
તેથી,$v = -30 \,cm$.
મોટવણી $m = -\frac{v}{u} = -\frac{-30}{-15} = -2$.
પ્રતિબિંબની ઊંચાઈ $h_i = m \times h_o = -2 \times 2.0 = -4.0 \,cm$.
ઋણ નિશાની દર્શાવે છે કે પ્રતિબિંબ વાસ્તવિક અને ઉલટું છે. પ્રતિબિંબનું કદ $4.0 \,cm$ છે।
32
PhysicsMediumMCQWBJEE · 2009
હવામાં $4200 Å$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકરંગી વાદળી પ્રકાશનો કિરણપુંજ $4/3$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીમાં પ્રવેશે છે. પાણીમાં તેની તરંગલંબાઈ કેટલી હશે ($Å$ માં)?
A
$4200$
B
$5800$
C
$4150$
D
$3150$

Solution

(D) માધ્યમમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઈ શોધવાનું સૂત્ર $\lambda_m = \frac{\lambda_0}{n}$ છે,જ્યાં $\lambda_0$ એ શૂન્યાવકાશ (અથવા હવા) માં તરંગલંબાઈ છે અને $n$ એ માધ્યમનો વક્રીભવનાંક છે.
આપેલ છે:
$\lambda_0 = 4200 Å$
$n = 4/3$
કિંમતો મૂકતા:
$\lambda_m = \frac{4200}{4/3} = 4200 \times \frac{3}{4} = 1050 \times 3 = 3150 Å$.
તેથી,પાણીમાં પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $3150 Å$ થશે.
33
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
એક જંકશન ડાયોડનો ફોરવર્ડ બાયસમાં અવરોધ $25 \Omega$ અને રિવર્સ બાયસમાં $2500 \Omega$ છે. દર્શાવેલ પરિપથ માટે ડાયોડમાં વહેતો પ્રવાહ કેટલો હશે?
Question diagram
A
$\frac{1}{15} \text{ A}$
B
$\frac{1}{7} \text{ A}$
C
$\frac{1}{25} \text{ A}$
D
$\frac{1}{180} \text{ A}$

Solution

(B) આપેલ પરિપથમાં,ડાયોડનો $p$-છેડો ઉચ્ચ પોટેન્શિયલ $(5 \text{ V})$ સાથે અને $n$-છેડો નીચા પોટેન્શિયલ $(0 \text{ V})$ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,ડાયોડ ફોરવર્ડ બાયસમાં છે.
ડાયોડનો ફોરવર્ડ બાયસ અવરોધ $R_d = 25 \Omega$ છે.
બાહ્ય અવરોધ $R = 10 \Omega$ છે.
પરિપથનો કુલ અવરોધ $R_{eq} = R_d + R = 25 \Omega + 10 \Omega = 35 \Omega$ થશે.
પરિપથમાં પોટેન્શિયલ તફાવત $V = 5 \text{ V} - 0 \text{ V} = 5 \text{ V}$ છે.
ઓહ્મના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,પરિપથમાં પ્રવાહ $I = \frac{V}{R_{eq}} = \frac{5 \text{ V}}{35 \Omega} = \frac{1}{7} \text{ A}$ મળે છે.
34
PhysicsDifficultMCQWBJEE · 2009
દશાંશ સંખ્યા $37$ ને બાઈનરીમાં લખવા માટે,કેટલા બાઈનરી અંકોની જરૂર પડે છે?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$4$

Solution

(B) દશાંશ સંખ્યાને બાઈનરીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે,આપણે સંખ્યાને વારંવાર $2$ વડે ભાગીએ છીએ અને શેષ નોંધીએ છીએ.
$37 \div 2 = 18$ અને શેષ $1$ મળે છે.
$18 \div 2 = 9$ અને શેષ $0$ મળે છે.
$9 \div 2 = 4$ અને શેષ $1$ મળે છે.
$4 \div 2 = 2$ અને શેષ $0$ મળે છે.
$2 \div 2 = 1$ અને શેષ $0$ મળે છે.
$1 \div 2 = 0$ અને શેષ $1$ મળે છે.
શેષને નીચેથી ઉપર તરફ વાંચતા,$37$ નું બાઈનરી સ્વરૂપ $(100101)_2$ મળે છે.
$(100101)_2$ માં અંકોની ગણતરી કરતા,આપણને $6$ અંકો મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
35
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
નીચેનામાંથી કઈ સામગ્રી વીજળીની શ્રેષ્ઠ વાહક છે?
A
પ્લેટિનમ
B
સોનું
C
સિલિકોન
D
તાંબુ

Solution

(D) વિદ્યુત વાહકતા એ ચાર્જ ટ્રાન્સપોર્ટ માટે ઉપલબ્ધ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Copper$ $(Cu)$ એ એક સંક્રાંતિ ધાતુ છે જેમાં મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની ઘનતા ખૂબ વધારે હોય છે અને અવરોધકતા ઓછી હોય છે,જે તેને વીજળીનો ઉત્તમ વાહક બનાવે છે. જોકે $Gold$ અને $Platinum$ પણ સારા વાહક છે,પરંતુ $Copper$ તેની શ્રેષ્ઠ વાહકતા અને કિંમતના ગુણોત્તરને કારણે વિદ્યુત વાયરિંગમાં વ્યાપકપણે વપરાય છે. $Silicon$ એ અર્ધવાહક છે,વાહક નથી.
36
PhysicsEasyMCQWBJEE · 2009
સમાન દિશામાં પ્રસરતા બે સમાન પ્રકાશના તરંગો વચ્ચેનો કળા તફાવત $\delta$ છે. તેમના સંપાતીકરણ પછી પરિણામી તરંગની તીવ્રતા કોના પ્રમાણમાં હશે?
A
$\cos \delta$
B
$\cos (\delta / 2)$
C
$\cos ^2(\delta / 2)$
D
$\cos ^2 \delta$

Solution

(C) ધારો કે દરેક વ્યક્તિગત તરંગની તીવ્રતા $I_0$ છે.
જ્યારે સમાન આવૃત્તિ અને કંપવિસ્તાર ધરાવતા બે તરંગો સંપાત થાય છે,ત્યારે પરિણામી તીવ્રતા $I$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$I = I_1 + I_2 + 2\sqrt{I_1 I_2} \cos \delta$
તરંગો સમાન હોવાથી,$I_1 = I_2 = I_0$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$I = I_0 + I_0 + 2\sqrt{I_0 I_0} \cos \delta$
$I = 2I_0 + 2I_0 \cos \delta$
$I = 2I_0 (1 + \cos \delta)$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $1 + \cos \delta = 2 \cos^2(\delta / 2)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2I_0 (2 \cos^2(\delta / 2))$
$I = 4I_0 \cos^2(\delta / 2)$
તેથી,પરિણામી તીવ્રતા $\cos^2(\delta / 2)$ ના પ્રમાણમાં છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real WBJEE style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live WBJEE mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Physics questions are in WBJEE 2009?

There are 36 Physics questions from the WBJEE 2009 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are WBJEE 2009 Physics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice WBJEE 2009 Physics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full WBJEE mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Physics papers from WBJEE previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix WBJEE Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Physics Paper

Pick WBJEE 2009 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.