TS EAMCET 2014 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

196 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ51100 of 196 questions

Page 2 of 4 · Gujarati

51
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
સરળ આવર્ત ગતિ કરતા પદાર્થનું મધ્યમાન સ્થાનથી તેના કંપવિસ્તારના $\frac{1}{N}$ અંતરે હોય ત્યારે તેની ગતિઊર્જા અને સ્થિતિઊર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$N^2+1$
B
$\frac{1}{N^2}$
C
$N^2$
D
$N^2-1$

Solution

(D) $x = \frac{a}{N}$ સ્થાનાંતરે ગતિઊર્જા $KE$ નીચે મુજબ છે:
$KE = \frac{1}{2} m \omega^2 (a^2 - x^2) = \frac{1}{2} m \omega^2 \left[ a^2 - \left( \frac{a}{N} \right)^2 \right]$
$x = \frac{a}{N}$ સ્થાનાંતરે સ્થિતિઊર્જા $PE$ નીચે મુજબ છે:
$PE = \frac{1}{2} m \omega^2 x^2 = \frac{1}{2} m \omega^2 \left( \frac{a}{N} \right)^2$
$KE$ અને $PE$ નો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{KE}{PE} = \frac{\frac{1}{2} m \omega^2 \left[ a^2 - \frac{a^2}{N^2} \right]}{\frac{1}{2} m \omega^2 \frac{a^2}{N^2}}$
પદાવલિનું સાદુંરૂપ આપતા:
$\frac{KE}{PE} = \frac{a^2 (1 - \frac{1}{N^2})}{\frac{a^2}{N^2}} = \frac{\frac{N^2 - 1}{N^2}}{\frac{1}{N^2}} = N^2 - 1$
52
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
નીચેનામાંથી કયું તત્વ જર્મેનિયમ સાથે ડોપિંગ કરવાથી તેને $p$-પ્રકારનું સેમિકન્ડક્ટર બનાવે છે?
A
$Bi$
B
$Sb$
C
$As$
D
$Ga$

Solution

(D) જર્મેનિયમ $(Ge)$ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $14$ નું તત્વ છે.
$p$-પ્રકારનું સેમિકન્ડક્ટર બનાવવા માટે,સમૂહ $13$ ના તત્વને (જેમાં $Ge$ કરતા એક સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ઓછો હોય છે) ડોપન્ટ તરીકે ઉમેરવું આવશ્યક છે.
આ એક ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો બંધ અથવા 'હોલ' બનાવે છે,જે ધન વીજભાર વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Ga$ (ગેલિયમ) સમૂહ $13$ નું તત્વ છે,જ્યારે $Bi$,$Sb$,અને $As$ સમૂહ $15$ ના તત્વો છે (જે $n$-પ્રકારનું સેમિકન્ડક્ટર બનાવશે).
તેથી,$Ga$ તેને $p$-પ્રકારનું સેમિકન્ડક્ટર બનાવે છે.
53
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
નીચેનામાંથી કયું તત્વ વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે?
A
$C$
B
$Ge$
C
$Si$
D
$Sn$

Solution

(D) ,$Si$,અને $Ge$ સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં પાણી કે વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી.
$Sn$ ઊંચા તાપમાને વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટીન$(IV)$ ઓક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Sn_{(s)} + 2H_2O_{(g)} \xrightarrow{\Delta} SnO_{2(s)} + 2H_{2(g)}$
54
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક સમતલમાં $30$ બિંદુઓમાંથી,$8$ બિંદુઓ સમરેખ છે. આ બિંદુઓને જોડીને બનાવી શકાતી સીધી રેખાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$296$
B
$540$
C
$408$
D
$348$

Solution

(C) સમતલમાં કુલ બિંદુઓની સંખ્યા $n = 30$ છે. તેમાંથી $m = 8$ બિંદુઓ સમરેખ છે.
સીધી રેખા બનાવવા માટે,આપણે $2$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની જરૂર છે.
$30$ માંથી $2$ બિંદુઓ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $^{30}C_2$ છે.
કારણ કે $8$ બિંદુઓ સમરેખ છે,તેઓ $^8C_2$ રેખાઓને બદલે માત્ર $1$ રેખા બનાવે છે.
તેથી,બનેલી સીધી રેખાઓની કુલ સંખ્યા:
$\text{કુલ રેખાઓ} = ^{30}C_2 - ^8C_2 + 1$
$= \frac{30 \times 29}{2} - \frac{8 \times 7}{2} + 1$
$= 435 - 28 + 1 = 408$.
55
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $n$ એ $0 \leq n \leq 11$ સાથેનો પૂર્ણાંક હોય,તો $n!(11-n)!$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $n$ ની કઈ કિંમત માટે મળે?
A
$11$
B
$5$
C
$7$
D
$6$
56
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\sum_{k=1}^{2n+1} (-1)^{k-1} k^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$(n+1)(2n+1)$
B
$(n-1)(2n+1)$
C
$(n+1)(2n-1)$
D
$(n-1)(2n-1)$

Solution

(A) આપેલ સરવાળો $S = 1^2 - 2^2 + 3^2 - 4^2 + \dots + (2n+1)^2$ છે.
આપણે પદોને આ રીતે જૂથબદ્ધ કરી શકીએ:
$S = (1^2 - 2^2) + (3^2 - 4^2) + \dots + ((2n-1)^2 - (2n)^2) + (2n+1)^2$.
$a^2 - b^2 = (a-b)(a+b)$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$S = (1-2)(1+2) + (3-4)(3+4) + \dots + ((2n-1)-2n)((2n-1)+2n) + (2n+1)^2$.
$S = -1(3) - 1(7) - 1(11) - \dots - 1(4n-1) + (2n+1)^2$.
$S = -(3 + 7 + 11 + \dots + (4n-1)) + (2n+1)^2$.
કૌંસમાં રહેલો સરવાળો એ $n$ પદો ધરાવતી સમાંતર શ્રેણી છે,જેમાં પ્રથમ પદ $a=3$ અને અંતિમ પદ $l=4n-1$ છે.
સરવાળો $= \frac{n}{2}(3 + 4n - 1) = \frac{n}{2}(4n+2) = n(2n+1)$.
તેથી,$S = -n(2n+1) + (2n+1)^2$.
$S = (2n+1) [-(n) + (2n+1)]$.
$S = (2n+1)(n+1)$.
57
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો બિંદુ $P(1,3)$ નીચે મુજબના ક્રમિક રૂપાંતરણોમાંથી પસાર થાય:
$(i)$ રેખા $y=x$ ની સાપેક્ષમાં પરાવર્તન.
(ii) $X$-અક્ષની ધન દિશામાં $3$ એકમનું સ્થાનાંતર.
(iii) ઉગમબિંદુની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં $\frac{\pi}{6}$ ના ખૂણે પરિભ્રમણ.
તો,બિંદુ $P$ નું અંતિમ સ્થાન શું હશે?
A
$\left(\frac{6 \sqrt{3}+1}{2}, \frac{\sqrt{3}-6}{2}\right)$
B
$\left(\frac{\sqrt{7}}{2}, \frac{-5}{\sqrt{2}}\right)$
C
$\left(\frac{6+\sqrt{3}}{2}, \frac{1-6 \sqrt{3}}{2}\right)$
D
$\left(\frac{6+\sqrt{3}-1}{2}, \frac{6+\sqrt{3}}{2}\right)$

Solution

(A) પગલું $1$: રેખા $y=x$ ની સાપેક્ષમાં $P(1,3)$ નું પરાવર્તન $Q(3,1)$ આપે છે.
પગલું $2$: $Q(3,1)$ નું $X$-અક્ષની ધન દિશામાં $3$ એકમ સ્થાનાંતર કરતા $R(3+3, 1) = R(6,1)$ મળે છે.
પગલું $3$: $R(6,1)$ નું ઉગમબિંદુની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં $\theta = \frac{\pi}{6}$ ના ખૂણે પરિભ્રમણ કરતા,નવા યામ $(x', y')$ નીચે મુજબ મળે:
$x' = 6 \cos \frac{\pi}{6} + 1 \sin \frac{\pi}{6} = \frac{6 \sqrt{3}+1}{2}$
$y' = -6 \sin \frac{\pi}{6} + 1 \cos \frac{\pi}{6} = \frac{\sqrt{3}-6}{2}$
આમ,અંતિમ સ્થાન $\left(\frac{6 \sqrt{3}+1}{2}, \frac{\sqrt{3}-6}{2}\right)$ છે.
Solution diagram
58
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$(a \cos \theta, a \sin \theta)$,$(b \sin \theta, -b \cos \theta)$ અને $(1, 0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રનો બિંદુપથ શોધો (જ્યાં $\theta$ એક પ્રાચલ છે).
A
$(3x + 1)^2 + 9y^2 = a^2 + b^2$
B
$(3x - 1)^2 + 9y^2 = a^2 - b^2$
C
$(3x - 1)^2 + 9y^2 = a^2 + b^2$
D
$(3x + 1)^2 + 9y^2 = a^2 - b^2$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(a \cos \theta, a \sin \theta)$,$B(b \sin \theta, -b \cos \theta)$ અને $C(1, 0)$ છે.
ધારો કે મધ્યકેન્દ્ર $(x, y)$ છે.
મધ્યકેન્દ્રના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{a \cos \theta + b \sin \theta + 1}{3} \implies 3x - 1 = a \cos \theta + b \sin \theta$
$y = \frac{a \sin \theta - b \cos \theta + 0}{3} \implies 3y = a \sin \theta - b \cos \theta$
બંને સમીકરણોનો વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા:
$(3x - 1)^2 + (3y)^2 = (a \cos \theta + b \sin \theta)^2 + (a \sin \theta - b \cos \theta)^2$
$(3x - 1)^2 + 9y^2 = a^2(\cos^2 \theta + \sin^2 \theta) + b^2(\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)$
$\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$(3x - 1)^2 + 9y^2 = a^2 + b^2$.
59
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$3x - 4y = 6$ ને લંબ અને યામ અક્ષો સાથે $6$ ચોરસ એકમ ક્ષેત્રફળ ધરાવતો ત્રિકોણ બનાવતી સીધી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$x - 2y = 6$
B
$4x + 3y = 12$
C
$4x + 3y + 24 = 0$
D
$3x + 4y = 12$

Solution

(B) આપેલ રેખાનું સમીકરણ $3x - 4y = 6$ છે.
આ રેખાને લંબ રેખાનું સમીકરણ $4x + 3y = k$ સ્વરૂપમાં હોય.
આને અંતઃખંડ સ્વરૂપમાં લખતા,$\frac{x}{k/4} + \frac{y}{k/3} = 1$ મળે.
યામ અક્ષો પરના અંતઃખંડો $OA = |\frac{k}{4}|$ અને $OB = |\frac{k}{3}|$ છે.
યામ અક્ષો સાથે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} \times |OA| \times |OB| = 6$ છે.
$\frac{1}{2} \times |\frac{k}{4}| \times |\frac{k}{3}| = 6$
$\frac{k^2}{24} = 6$
$k^2 = 144$
$k = \pm 12$.
આમ,જરૂરી સમીકરણો $4x + 3y = 12$ અથવા $4x + 3y = -12$ છે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$4x + 3y = 12$ સાચો વિકલ્પ છે.
Solution diagram
60
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો એક રેખામાં $\left(\frac{-7}{5}, \frac{-6}{5}\right)$ નું પ્રતિબિંબ $(1, 2)$ હોય,તો તે રેખાનું સમીકરણ શું થાય?
A
$4x + 3y = 1$
B
$3x - y = 0$
C
$4x - y = 0$
D
$3x + 4y = 1$

Solution

(D) ધારો કે $P = \left(-\frac{7}{5}, -\frac{6}{5}\right)$ અને $Q = (1, 2)$. રેખા એ $PQ$ રેખાખંડનો લંબદ્વિભાજક છે.
$PQ$ નું મધ્યબિંદુ $M = \left(\frac{-\frac{7}{5} + 1}{2}, \frac{-\frac{6}{5} + 2}{2}\right) = \left(-\frac{1}{5}, \frac{2}{5}\right)$ છે.
$PQ$ નો ઢાળ $m_{PQ} = \frac{2 - (-\frac{6}{5})}{1 - (-\frac{7}{5})} = \frac{\frac{16}{5}}{\frac{12}{5}} = \frac{4}{3}$ છે.
$PQ$ ને લંબ રેખાનો ઢાળ $m = -\frac{1}{m_{PQ}} = -\frac{3}{4}$ થાય.
$M$ માંથી પસાર થતી અને $m$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ $y - \frac{2}{5} = -\frac{3}{4}\left(x + \frac{1}{5}\right)$ છે.
$20$ વડે ગુણતા: $20y - 8 = -15x - 3$,જેનું સાદું રૂપ $15x + 20y = 5$ અથવા $3x + 4y = 1$ થાય છે.
61
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો રેખા $l$ એ $(k, 2k), (3k, 3k)$ અને $(3, 1)$ માંથી પસાર થાય છે જ્યાં $k \neq 0$,તો ઉગમબિંદુથી રેખા $l$ નું અંતર કેટલું છે?
A
$\frac{1}{\sqrt{5}}$
B
$\frac{4}{\sqrt{5}}$
C
$\frac{3}{\sqrt{5}}$
D
$\frac{2}{\sqrt{5}}$

Solution

(A) બિંદુઓ $A(k, 2k)$,$B(3k, 3k)$,અને $C(3, 1)$ સમરેખ હોવાથી,$AB$ નો ઢાળ અને $BC$ નો ઢાળ સમાન થાય.
$AB$ નો ઢાળ = $\frac{3k - 2k}{3k - k} = \frac{k}{2k} = \frac{1}{2}$.
$BC$ નો ઢાળ = $\frac{1 - 3k}{3 - 3k}$.
ઢાળ સરખાવતા: $\frac{1}{2} = \frac{1 - 3k}{3 - 3k}$.
$3 - 3k = 2(1 - 3k)$ $\Rightarrow 3 - 3k = 2 - 6k$ $\Rightarrow 3k = -1$ $\Rightarrow k = -\frac{1}{3}$.
$k = -\frac{1}{3}$ ને $B$ અને $C$ ના યામમાં મૂકતા:
$B = (-1, -1)$ અને $C = (3, 1)$.
$B(-1, -1)$ અને $C(3, 1)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ:
$y - 1 = \frac{1 - (-1)}{3 - (-1)}(x - 3)$ $\Rightarrow y - 1 = \frac{2}{4}(x - 3)$ $\Rightarrow y - 1 = \frac{1}{2}(x - 3)$.
$2y - 2 = x - 3 \Rightarrow x - 2y - 1 = 0$.
ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી રેખા $Ax + By + C = 0$ નું લંબ અંતર $d = \frac{|C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ છે.
$d = \frac{|-1|}{\sqrt{1^2 + (-2)^2}} = \frac{1}{\sqrt{1 + 4}} = \frac{1}{\sqrt{5}}$.
62
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x^2+\alpha y^2+2 \beta y=a^2$ એ પરસ્પર લંબ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $\beta$ ની કિંમત શું થાય?
A
$4 a$
B
$a$
C
$2a$
D
$3a$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2 + \alpha y^2 + 2 \beta y - a^2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના વ્યાપક સ્વરૂપ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 + 2Gx + 2Fy + C = 0$ સાથે સરખાવતા,$A=1, B=\alpha, H=0, G=0, F=\beta, C=-a^2$ મળે છે.
રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાની શરત $A + B = 0$ છે.
તેથી,$1 + \alpha = 0 \Rightarrow \alpha = -1$.
રેખાઓની જોડી દર્શાવવા માટેની શરત $ABC + 2FGH - AF^2 - BG^2 - CH^2 = 0$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $(1)(\alpha)(-a^2) + 2(\beta)(0)(0) - (1)(\beta)^2 - (\alpha)(0)^2 - (-a^2)(0)^2 = 0$.
આનું સાદું રૂપ $-\alpha a^2 - \beta^2 = 0$ થાય છે.
$\alpha = -1$ મૂકતા,$-(-1)a^2 - \beta^2 = 0$ મળે,જેનો અર્થ $a^2 - \beta^2 = 0$ થાય છે.
આમ,$\beta^2 = a^2$,તેથી $\beta = \pm a$. વિકલ્પો જોતા,$\beta = a$ સાચો જવાબ છે.
63
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$(2,4)$ કેન્દ્ર ધરાવતું એક વર્તુળ એવું છે કે રેખા $x+y+2=0$ એ $6$ લંબાઈની જીવા કાપે છે. વર્તુળની ત્રિજ્યા શોધો.
A
$\sqrt{41}$
B
$\sqrt{11}$
C
$\sqrt{21}$
D
$\sqrt{31}$

Solution

(A) ધારો કે $r$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા છે. વર્તુળનું કેન્દ્ર $C(2,4)$ છે.
કેન્દ્ર $(2,4)$ થી રેખા $x+y+2=0$ સુધીનું લંબ અંતર $d$ નીચે મુજબ છે:
$d = \frac{|2+4+2|}{\sqrt{1^2+1^2}} = \frac{8}{\sqrt{2}} = 4\sqrt{2}$.
જીવાની લંબાઈ $6$ છે,તેથી કેન્દ્રથી જીવા પરનો લંબ જીવાને $3$ લંબાઈના બે ભાગમાં વિભાજિત કરે છે. ધારો કે $A$ એ $C$ થી જીવા પરનો લંબપાદ છે અને $B$ એ વર્તુળ પરનું બિંદુ છે જ્યાં જીવા તેને મળે છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle CAB$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$r^2 = (AC)^2 + (AB)^2$
$r^2 = (4\sqrt{2})^2 + (3)^2$
$r^2 = 32 + 9 = 41$
$r = \sqrt{41}$.
Solution diagram
64
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
પરવલય $y^2=32x$ ની નાભિસ્થ જીવાઓના ઢાળ,જે વર્તુળ $x^2+y^2=4$ ને સ્પર્શક છે,તે શોધો.
A
$\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}, -\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{1}{\sqrt{15}}, -\frac{1}{\sqrt{15}}$
D
$\frac{2}{\sqrt{5}}, -\frac{2}{\sqrt{5}}$

Solution

(C) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2=2^2$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r=2$ છે.
$m$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ $y=mx \pm 2\sqrt{1+m^2}$ છે.
પરવલય $y^2=32x$ માટે નાભિ $(8, 0)$ છે.
સ્પર્શક નાભિમાંથી પસાર થતો હોવાથી,$0 = 8m \pm 2\sqrt{1+m^2}$.
સાદું રૂપ આપતા,$4m = \mp \sqrt{1+m^2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$16m^2 = 1+m^2$.
તેથી $15m^2 = 1$,એટલે કે $m = \pm \frac{1}{\sqrt{15}}$.
65
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જે બિંદુએ વર્તુળો $x^2+y^2-4x-4y+7=0$ અને $x^2+y^2-12x-10y+45=0$ એકબીજાને સ્પર્શે છે તે બિંદુ છે:
A
$\left(\frac{13}{5}, \frac{14}{5}\right)$
B
$\left(\frac{2}{5}, \frac{5}{6}\right)$
C
$\left(\frac{14}{5}, \frac{13}{5}\right)$
D
$\left(\frac{12}{5}, 2+\frac{\sqrt{21}}{5}\right)$

Solution

(C) આપેલ વર્તુળો $S_1: x^2+y^2-4x-4y+7=0$ અને $S_2: x^2+y^2-12x-10y+45=0$ છે.
$S_1$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (2, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{2^2+2^2-7} = \sqrt{8-7} = 1$.
$S_2$ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (6, 5)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{6^2+5^2-45} = \sqrt{36+25-45} = \sqrt{16} = 4$.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $C_1C_2 = \sqrt{(6-2)^2+(5-2)^2} = \sqrt{4^2+3^2} = \sqrt{16+9} = 5$.
અહીં $C_1C_2 = r_1+r_2 = 1+4 = 5$ હોવાથી,વર્તુળો એકબીજાને બહારથી સ્પર્શે છે.
સ્પર્શબિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $C_1C_2$ નું $r_1:r_2 = 1:4$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P = \left(\frac{1(6)+4(2)}{1+4}, \frac{1(5)+4(2)}{1+4}\right) = \left(\frac{6+8}{5}, \frac{5+8}{5}\right) = \left(\frac{14}{5}, \frac{13}{5}\right)$.
Solution diagram
66
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
વર્તુળના કેન્દ્રનો બિંદુપથ,જે વર્તુળ $x^2+y^2-20x+4=0$ ને લંબચ્છેદી છે અને રેખા $x=2$ ને સ્પર્શે છે,તે છે
A
$x^2=16y$
B
$y^2=4x$
C
$y^2=16x$
D
$x^2=4y$

Solution

(C) ધારો કે વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ છે,જ્યાં કેન્દ્ર $(-g, -f)$ છે.
આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2-20x+4=0$ નું કેન્દ્ર $(10, 0)$ છે અને તેનો અચળ પદ $4$ છે.
બે વર્તુળો લંબચ્છેદી હોય તેની શરત $2(g_1g_2 + f_1f_2) = c_1 + c_2$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2(-g \times 10 + (-f) \times 0) = c + 4$,જે $-20g = c + 4$ આપે છે,એટલે કે $c = -20g - 4$.
વર્તુળ રેખા $x=2$ ને સ્પર્શતું હોવાથી,કેન્દ્ર $(-g, -f)$ થી રેખા $x=2$ નું લંબ અંતર ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^2+f^2-c}$ જેટલું થાય.
તેથી,$|-g-2| = \sqrt{g^2+f^2-c}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(g+2)^2 = g^2+f^2-c$.
$g^2+4g+4 = g^2+f^2-c$.
$f^2 - 4g - c - 4 = 0$.
$c = -20g - 4$ મૂકતા: $f^2 - 4g - (-20g - 4) - 4 = 0$.
$f^2 - 4g + 20g + 4 - 4 = 0$.
$f^2 + 16g = 0$.
$(-g, -f)$ ને $(x, y)$ સાથે બદલતા,આપણને $g = -x$ અને $f = -y$ મળે છે.
$(-y)^2 + 16(-x) = 0$ $\Rightarrow y^2 - 16x = 0$ $\Rightarrow y^2 = 16x$.
67
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
બે વર્તુળો $x^2+y^2-4y=0$ અને $x^2+y^2-8x-4y+11=0$ ની સામાન્ય જીવાની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{\sqrt{145}}{4} \text{ એકમ}$
B
$\frac{\sqrt{11}}{2} \text{ એકમ}$
C
$\sqrt{135} \text{ એકમ}$
D
$\frac{\sqrt{135}}{4} \text{ એકમ}$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળોના સમીકરણો:
$C_1: x^2+y^2-4y=0$
$C_2: x^2+y^2-8x-4y+11=0$
સામાન્ય જીવાનું સમીકરણ $C_1 - C_2 = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x^2+y^2-4y) - (x^2+y^2-8x-4y+11) = 0$
$8x - 11 = 0 \Rightarrow x = \frac{11}{8}$
વર્તુળ $C_1$ માટે,કેન્દ્ર $O(0, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 2$ છે.
કેન્દ્ર $O(0, 2)$ થી જીવા $8x - 11 = 0$ પરનું લંબ અંતર $d$:
$d = \frac{|8(0) - 11|}{\sqrt{8^2 + 0^2}} = \frac{11}{8}$
જીવાની અડધી લંબાઈ $PM$:
$PM = \sqrt{r^2 - d^2} = \sqrt{2^2 - (\frac{11}{8})^2} = \sqrt{4 - \frac{121}{64}} = \sqrt{\frac{135}{64}} = \frac{\sqrt{135}}{8}$
સામાન્ય જીવાની લંબાઈ $2 \times PM = 2 \times \frac{\sqrt{135}}{8} = \frac{\sqrt{135}}{4} \text{ એકમ}$.
68
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
વર્તુળ $x^2 + y^2 = r^2$ ના સંદર્ભમાં રેખાઓ $lx + my + n = 0$ અને $l_1x + m_1y + n_1 = 0$ સંયુગ્મી (conjugate) હોવાની શરત શું છે?
A
$r^2(ll_1 + mm_1) = nn_1$
B
$r^2(ll_1 - mm_1) = nn_1$
C
$r^2(ll_1 + mm_1) + nn_1 = 0$
D
$r^2(lm_1 + l_1m) = nn_1$

Solution

(A) બે રેખાઓ $L_1: lx + my + n = 0$ અને $L_2: l_1x + m_1y + n_1 = 0$ વર્તુળ $x^2 + y^2 = r^2$ ના સંદર્ભમાં સંયુગ્મી છે જો પ્રથમ રેખાનો ધ્રુવ (pole) બીજી રેખા પર આવેલો હોય.
વર્તુળ $x^2 + y^2 = r^2$ ના સંદર્ભમાં રેખા $lx + my + n = 0$ નો ધ્રુવ $(x_0, y_0)$ છે,જ્યાં $x_0 = -\frac{lr^2}{n}$ અને $y_0 = -\frac{mr^2}{n}$.
આ બિંદુ રેખા $l_1x + m_1y + n_1 = 0$ પર હોવાથી,આપણને મળે:
$l_1(-\frac{lr^2}{n}) + m_1(-\frac{mr^2}{n}) + n_1 = 0$
$-n$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$l_1lr^2 + m_1mr^2 = nn_1$
$r^2(ll_1 + mm_1) = nn_1$
Solution diagram
69
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો પરવલય $y^2=4ax$ પરના બિંદુ $t$ આગળનો અભિલંબ જીવા શિરોબિંદુ આગળ કાટખૂણો આંતરે,તો $t^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે પરવલય $y^2=4ax$ પરનું બિંદુ $P$ એ $(at^2, 2at)$ છે. $P$ આગળના અભિલંબનું સમીકરણ $y + tx = 2at + at^3$ છે.
પરવલય અને અભિલંબના છેદબિંદુઓને શિરોબિંદુ $O(0,0)$ સાથે જોડતી રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ મેળવવા માટે,આપણે અભિલંબના સમીકરણનો ઉપયોગ કરીને પરવલયના સમીકરણને સમઘાત બનાવીએ.
અભિલંબના સમીકરણ પરથી,$1 = \frac{y + tx}{2at + at^3}$.
આને પરવલયના સમીકરણ $y^2 = 4ax(1)$ માં મૂકતા:
$y^2 = 4ax \left( \frac{y + tx}{2at + at^3} \right)$
$y^2(2at + at^3) = 4axy + 4atx^2$
$4atx^2 + 4axy - (2at + at^3)y^2 = 0$
રેખાઓ $OP$ અને $OQ$ પરસ્પર લંબ હોવાથી,$x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોનો સરવાળો શૂન્ય થાય.
$4at - (2at + at^3) = 0$
$2at - at^3 = 0$
અહીં $a \neq 0$ અને $t \neq 0$ હોવાથી,$at$ વડે ભાગતા:
$2 - t^2 = 0 \Rightarrow t^2 = 2$.
Solution diagram
70
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\left(\sqrt{x}-\frac{2}{\sqrt{x}}\right)^{18}$ ના વિસ્તરણમાં $x$ થી સ્વતંત્ર પદ કયું છે?
A
$-{ }^{18} C_9 2^9$
B
${ }^{18} C_9 2^{12}$
C
${ }^{18} C_6 2^6$
D
${ }^{18} C_6 2^8$

Solution

(A) $\left(\sqrt{x}-\frac{2}{\sqrt{x}}\right)^{18}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1}$ નીચે મુજબ છે:
$T_{r+1} = { }^{18} C_r (\sqrt{x})^{18-r} \left(-\frac{2}{\sqrt{x}}\right)^r$
$T_{r+1} = { }^{18} C_r (x)^{\frac{18-r}{2}} (-2)^r (x)^{-\frac{r}{2}}$
$T_{r+1} = { }^{18} C_r (-2)^r x^{\frac{18-r-r}{2}}$
$T_{r+1} = { }^{18} C_r (-2)^r x^{9-r}$
$x$ થી સ્વતંત્ર પદ માટે,$x$ નો ઘાતાંક $0$ હોવો જોઈએ:
$9-r = 0 \Rightarrow r = 9$
$r=9$ મુકતા:
$T_{9+1} = { }^{18} C_9 (-2)^9$
$T_{10} = -{ }^{18} C_9 2^9$
71
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $(a+bx)^{-3} = \frac{1}{27} + \frac{1}{3}x + \dots$ હોય,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ શું થાય?
A
$(3, -27)$
B
$(1, 1/3)$
C
$(3, 9)$
D
$(3, -9)$

Solution

(D) આપેલ વિસ્તરણ: $(a+bx)^{-3} = a^{-3}(1 + \frac{bx}{a})^{-3} = \frac{1}{a^3}(1 - 3(\frac{bx}{a}) + \dots) = \frac{1}{a^3} - \frac{3bx}{a^4} + \dots$
આને આપેલ શ્રેણી $\frac{1}{27} + \frac{1}{3}x + \dots$ સાથે સરખાવતા:
$1$) $\frac{1}{a^3} = \frac{1}{27} \implies a^3 = 27 \implies a = 3$.
$2$) $-\frac{3b}{a^4} = \frac{1}{3}$.
$a=3$ મૂકતા: $-\frac{3b}{3^4} = \frac{1}{3} \implies -\frac{b}{3^3} = \frac{1}{3} \implies -\frac{b}{27} = \frac{1}{3} \implies b = -9$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) = (3, -9)$ છે.
72
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$(4 \sqrt{2}, 2 \sqrt{6})$ માંથી પસાર થતા ઉપવલયના નાભિઓ $(-4, 0)$ અને $(4, 0)$ છે. તો તેની ઉત્કેન્દ્રતા શોધો.
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{3}}$

Solution

(B) નાભિઓ $(\pm ae, 0) = (\pm 4, 0)$ પર છે,તેથી $ae = 4$.
ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
કારણ કે $b^2 = a^2(1 - e^2) = a^2 - a^2e^2 = a^2 - 16$,સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} + \frac{y^2}{a^2 - 16} = 1$ બને છે.
બિંદુ $(4 \sqrt{2}, 2 \sqrt{6})$ મૂકતા:
$\frac{(4 \sqrt{2})^2}{a^2} + \frac{(2 \sqrt{6})^2}{a^2 - 16} = 1$
$\frac{32}{a^2} + \frac{24}{a^2 - 16} = 1$
$32(a^2 - 16) + 24a^2 = a^2(a^2 - 16)$
$56a^2 - 512 = a^4 - 16a^2$
$a^4 - 72a^2 + 512 = 0$
$(a^2 - 64)(a^2 - 8) = 0$.
કારણ કે $a > ae = 4$,તેથી $a^2 = 64$ અને $a = 8$.
તેથી $e = \frac{ae}{a} = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$.
73
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો વર્તુળ $x^2+y^2=25$ પરના કોઈપણ બિંદુથી ઉપવલય $\frac{x^2}{16}+\frac{y^2}{9}=1$ પર સ્પર્શકો દોરવામાં આવે,તો સ્પર્શકો વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$\frac{2\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2=25$ એ ઉપવલય $\frac{x^2}{16}+\frac{y^2}{9}=1$ નું નિયામક વર્તુળ (director circle) છે,કારણ કે નિયામક વર્તુળની ત્રિજ્યા $\sqrt{a^2+b^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5$ છે.
વ્યાખ્યા મુજબ,ઉપવલયના પરસ્પર લંબ સ્પર્શકોના છેદબિંદુનો બિંદુપથ એ તેનું નિયામક વર્તુળ છે.
તેથી,નિયામક વર્તુળ પરના કોઈપણ બિંદુથી ઉપવલય પર દોરેલા સ્પર્શકો વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ અથવા $\frac{\pi}{2}$ રેડિયન થાય.
74
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક અતિવલય (hyperbola) એ ઉપવલય (ellipse) $\frac{x^2}{169} + \frac{y^2}{25} = 1$ ના નાભિમાંથી પસાર થાય છે. તેના અનુપ્રસ્થ અને સંયુગ્મી અક્ષો અનુક્રમે ઉપવલયના મુખ્ય અને ગૌણ અક્ષો સાથે સંપાતી છે. તેમની ઉત્કેન્દ્રતાનો ગુણાકાર $1$ છે. તો,અતિવલયનું સમીકરણ શોધો:
A
$\frac{x^2}{144} - \frac{y^2}{9} = 1$
B
$\frac{x^2}{169} - \frac{y^2}{25} = 1$
C
$\frac{x^2}{144} - \frac{y^2}{25} = 1$
D
$\frac{x^2}{25} - \frac{y^2}{9} = 1$

Solution

(C) ધારો કે અતિવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{a^2} - \frac{y^2}{b^2} = 1$ છે.
આપેલ ઉપવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{13^2} + \frac{y^2}{5^2} = 1$ છે.
ઉપવલય માટે,$a = 13$ અને $b = 5$ છે.
ઉત્કેન્દ્રતા $e = \sqrt{1 - \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 - \frac{25}{169}} = \sqrt{\frac{144}{169}} = \frac{12}{13}$ છે.
ઉપવલયની નાભિ $(\pm ae, 0) = (\pm 12, 0)$ છે.
અતિવલય $(\pm 12, 0)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $\frac{144}{a^2} = 1$,એટલે કે $a^2 = 144$.
અતિવલયની ઉત્કેન્દ્રતા $e' = \sqrt{1 + \frac{b^2}{a^2}} = \sqrt{1 + \frac{b^2}{144}}$ છે.
ઉત્કેન્દ્રતાનો ગુણાકાર $1$ હોવાથી,$e \times e' = 1$.
$\frac{12}{13} \times \sqrt{1 + \frac{b^2}{144}} = 1$.
$\sqrt{1 + \frac{b^2}{144}} = \frac{13}{12}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$1 + \frac{b^2}{144} = \frac{169}{144}$.
$\frac{b^2}{144} = \frac{25}{144}$,તેથી $b^2 = 25$.
અતિવલયનું સમીકરણ $\frac{x^2}{144} - \frac{y^2}{25} = 1$ છે.
75
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{1+x^2}-\sqrt{1-x+x^2}}{3^x-1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{\log _e 3}$
B
$\log _e 9$
C
$\frac{1}{\log _e 9}$
D
$\log _e 3$

Solution

(C) આપણે લક્ષની કિંમત મેળવીએ: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sqrt{1+x^2}-\sqrt{1-x+x^2}}{3^x-1}$
અંશનું સંમેયીકરણ કરતા:
$= \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \frac{(\sqrt{1+x^2}-\sqrt{1-x+x^2})(\sqrt{1+x^2}+\sqrt{1-x+x^2})}{(3^x-1)(\sqrt{1+x^2}+\sqrt{1-x+x^2})}$
$= \lim _{x \rightarrow 0} \frac{(1+x^2)-(1-x+x^2)}{(3^x-1)(\sqrt{1+x^2}+\sqrt{1-x+x^2})}$
$= \lim _{x \rightarrow 0} \frac{x}{(3^x-1)(\sqrt{1+x^2}+\sqrt{1-x+x^2})}$
$= \lim _{x}$ ${\rightarrow 0} \left( \frac{1}{\frac{3^x-1}{x}} \right) \times \left( \frac{1}{\sqrt{1+x^2}+\sqrt{1-x+x^2}} \right)$
પ્રમાણિત લક્ષ $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{a^x-1}{x} = \log _e a$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{\log _e 3} \times \frac{1}{\sqrt{1+0}+\sqrt{1-0+0}}$
$= \frac{1}{\log _e 3} \times \frac{1}{1+1} = \frac{1}{2 \log _e 3}$
$= \frac{1}{\log _e 3^2} = \frac{1}{\log _e 9}$
76
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $f(x) = x \tan^{-1} x$ હોય,તો $\lim_{x \rightarrow 1} \frac{f(x) - f(1)}{x - 1}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi + 3}{4}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi + 1}{4}$
D
$\frac{\pi + 2}{4}$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ એ $x = 1$ આગળ $f(x)$ ના વિકલિતની વ્યાખ્યા છે,એટલે કે $f'(1)$.
આપેલ છે $f(x) = x \tan^{-1} x$.
વિકલનના ગુણાકારના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$f'(x) = \frac{d}{dx}(x) \cdot \tan^{-1} x + x \cdot \frac{d}{dx}(\tan^{-1} x)$.
$f'(x) = 1 \cdot \tan^{-1} x + x \cdot \frac{1}{1 + x^2} = \tan^{-1} x + \frac{x}{1 + x^2}$.
હવે,$x = 1$ આગળ કિંમત મૂકતા:
$f'(1) = \tan^{-1}(1) + \frac{1}{1 + 1^2} = \frac{\pi}{4} + \frac{1}{2}$.
$f'(1) = \frac{\pi}{4} + \frac{2}{4} = \frac{\pi + 2}{4}$.
77
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x_1, x_2, \ldots, x_n$ એ $n$ અવલોકનો હોય કે જેથી $\sum_{i=1}^n x_i^2 = 400$ અને $\sum_{i=1}^n x_i = 80$ થાય,તો $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$18$
B
$12$
C
$15$
D
$16$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે અવલોકનોના સમૂહનું વિચરણ હંમેશા અ-ઋણ હોય છે,એટલે કે $\sigma^2 = \frac{\sum x_i^2}{n} - \left(\frac{\sum x_i}{n}\right)^2 \geq 0$.
આપેલ છે કે $\sum_{i=1}^n x_i^2 = 400$ અને $\sum_{i=1}^n x_i = 80$.
આ કિંમતોને અસમતામાં મૂકતા:
$\frac{400}{n} - \left(\frac{80}{n}\right)^2 \geq 0$
$\frac{400}{n} - \frac{6400}{n^2} \geq 0$
$n^2$ વડે ગુણતા ($n > 0$ હોવાથી):
$400n - 6400 \geq 0$
$400n \geq 6400$
$n \geq \frac{6400}{400}$
$n \geq 16$.
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $16$ છે.
78
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
ચાર અવલોકનોનો મધ્યક $3$ છે. જો આ અવલોકનોના વર્ગોનો સરવાળો $48$ હોય,તો તેમનું પ્રમાણિત વિચલન કેટલું થાય?
A
$\sqrt{7}$
B
$\sqrt{2}$
C
$\sqrt{3}$
D
$\sqrt{5}$

Solution

(C) ધારો કે ચાર અવલોકનો $x_1, x_2, x_3,$ અને $x_4$ છે.
આપેલ છે કે,મધ્યક $(\bar{x}) = 3$ અને અવલોકનોની સંખ્યા $n = 4$ છે.
અવલોકનોના વર્ગોનો સરવાળો $\sum x_i^2 = 48$ છે.
પ્રમાણિત વિચલન $(SD)$ નું સૂત્ર:
$SD = \sqrt{\frac{\sum x_i^2}{n} - (\bar{x})^2}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$SD = \sqrt{\frac{48}{4} - (3)^2}$
$SD = \sqrt{12 - 9}$
$SD = \sqrt{3}$
79
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો ત્રિકોણના ખૂણાઓનો ગુણોત્તર $1: 1: 4$ હોય,તો ત્રિકોણની પરિમિતિ અને તેની સૌથી મોટી બાજુનો ગુણોત્તર શું થાય?
A
$\sqrt{2}+2: \sqrt{3}$
B
$3: 2$
C
$\sqrt{3}+2: \sqrt{2}$
D
$\sqrt{3}+2: \sqrt{3}$

Solution

(D) આપેલ છે કે ત્રિકોણના ખૂણાઓનો ગુણોત્તર $1: 1: 4$ છે. ધારો કે ખૂણાઓ $A, B$ અને $C$ છે.
$\therefore A: B: C = 1: 1: 4$.
ધારો કે $A = x, B = x$ અને $C = 4x$.
કારણ કે $A + B + C = 180^{\circ}$,તેથી $x + x + 4x = 180^{\circ}$,જેનો અર્થ છે $6x = 180^{\circ}$,તેથી $x = 30^{\circ}$.
આમ,$A = 30^{\circ}, B = 30^{\circ}$ અને $C = 120^{\circ}$.
સૌથી મોટો ખૂણો $120^{\circ}$ છે,તેથી સૌથી મોટી બાજુ $c$ છે.
પરિમિતિ અને સૌથી મોટી બાજુનો ગુણોત્તર $(a + b + c) : c$ છે.
સાઇન નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$a = 2R \sin A, b = 2R \sin B, c = 2R \sin C$.
ગુણોત્તર $= (2R \sin 30^{\circ} + 2R \sin 30^{\circ} + 2R \sin 120^{\circ}) : 2R \sin 120^{\circ}$.
ગુણોત્તર $= (\sin 30^{\circ} + \sin 30^{\circ} + \sin 120^{\circ}) : \sin 120^{\circ}$.
ગુણોત્તર $= (\frac{1}{2} + \frac{1}{2} + \frac{\sqrt{3}}{2}) : \frac{\sqrt{3}}{2} = (1 + \frac{\sqrt{3}}{2}) : \frac{\sqrt{3}}{2} = (2 + \sqrt{3}) : \sqrt{3}$.
80
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\triangle ABC$ માં,પદાવલિ $\frac{(a+b+c)(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{4b^2c^2}$ કોના બરાબર છે?
A
$\cos^2 A$
B
$\cos^2 B$
C
$\sin^2 A$
D
$\sin^2 B$

Solution

(C) ધારો કે $2s = a+b+c$. તેથી $b+c-a = 2s-2a$,$c+a-b = 2s-2b$,અને $a+b-c = 2s-2c$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{(2s)(2s-2a)(2s-2b)(2s-2c)}{4b^2c^2} = \frac{16s(s-a)(s-b)(s-c)}{4b^2c^2} = 4 \frac{s(s-a)}{bc} \cdot \frac{(s-b)(s-c)}{bc}$.
અડધા ખૂણાના સૂત્રો $\cos^2(\frac{A}{2}) = \frac{s(s-a)}{bc}$ અને $\sin^2(\frac{A}{2}) = \frac{(s-b)(s-c)}{bc}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$4 \cos^2(\frac{A}{2}) \sin^2(\frac{A}{2}) = (2 \sin(\frac{A}{2}) \cos(\frac{A}{2}))^2 = \sin^2 A$.
81
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
કોઈપણ $\triangle ABC$ માં,પદાવલિ $\frac{(a+b+c)(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{4b^2c^2}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\sin^2 B$
B
$\cos^2 A$
C
$\cos^2 B$
D
$\sin^2 A$

Solution

(D) ધારો કે $s = \frac{a+b+c}{2}$ એ ત્રિકોણની અર્ધ-પરિમિતિ છે,તેથી $a+b+c = 2s$.
તેથી,$b+c-a = 2s-2a$,$c+a-b = 2s-2b$,અને $a+b-c = 2s-2c$.
પદાવલિ આ મુજબ બને છે:
$\frac{(2s)(2s-2a)(2s-2b)(2s-2c)}{4b^2c^2} = \frac{16s(s-a)(s-b)(s-c)}{4b^2c^2}$.
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$,તેથી પદાવલિ $\frac{16\Delta^2}{4b^2c^2} = \frac{4\Delta^2}{b^2c^2}$ થાય.
આને $\left(\frac{2\Delta}{bc}\right)^2$ તરીકે લખી શકાય.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2}bc \sin A$ હોવાથી,$\sin A = \frac{2\Delta}{bc}$ મળે.
તેથી,પદાવલિની કિંમત $\sin^2 A$ થાય.
82
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $\triangle ABC$ માં,$r_1=2$,$r_2=3$ અને $r_3=6$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ છે,$r_1=2$,$r_2=3$,અને $r_3=6$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{r}$,જ્યાં $r$ એ અંતઃત્રિજ્યા છે.
$\frac{1}{r} = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = \frac{3+2+1}{6} = 1$.
તેથી,$r = 1$.
વળી,$\Delta = \sqrt{r r_1 r_2 r_3} = \sqrt{1 \times 2 \times 3 \times 6} = \sqrt{36} = 6$.
કારણ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,તેથી $2 = \frac{6}{s-a}$,જે સૂચવે છે કે $s-a = 3$.
વળી,$s = \frac{\Delta}{r} = \frac{6}{1} = 6$.
$s=6$ ને $s-a=3$ માં મૂકતા,આપણને $6-a=3$ મળે છે,તેથી $a=3$.
83
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $a, b, c$ અને $d$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ એવી હોય કે જેથી $a^2+b^2+c^2+d^2=1$ અને $A=\left[\begin{array}{cc}a+i b & c+i d \\ -c+i d & a-i b\end{array}\right]$ હોય,તો $A^{-1}$ બરાબર શું થાય?
A
$\left[\begin{array}{cc}a+i b & -c-i d \\ c-i d & a-i b\end{array}\right]$
B
$\left[\begin{array}{cc}a-i b & c+i d \\ -c+i d & a+i b\end{array}\right]$
C
$\left[\begin{array}{cc}a-i b & -c-i d \\ c-i d & a+i b\end{array}\right]$
D
$\left[\begin{array}{cc}a+i b & c+i d \\ c-i d & a-i b\end{array}\right]$

Solution

(C) આપેલ છે કે $a^2+b^2+c^2+d^2=1$ અને $A=\left[\begin{array}{cc}a+i b & c+i d \\ -c+i d & a-i b\end{array}\right]$.
સૌ પ્રથમ,આપણે $A$ નો નિશ્ચાયક $|A|$ શોધીએ.
$|A| = (a+i b)(a-i b) - (c+i d)(-c+i d)$
$|A| = (a^2 - (i b)^2) - ((i d)^2 - c^2)$
$|A| = (a^2 + b^2) - (-d^2 - c^2)$
$|A| = a^2 + b^2 + c^2 + d^2 = 1$.
$2 \times 2$ શ્રેણિક $A = \left[\begin{array}{cc}x & y \\ z & w\end{array}\right]$ નો વ્યસ્ત શ્રેણિક $A^{-1} = \frac{1}{|A|} \left[\begin{array}{cc}w & -y \\ -z & x\end{array}\right]$ દ્વારા મળે છે.
$A$ અને $|A|=1$ ની કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$A^{-1} = \frac{1}{1} \left[\begin{array}{cc}a-i b & -(c+i d) \\ -(-c+i d) & a+i b\end{array}\right]$
$A^{-1} = \left[\begin{array}{cc}a-i b & -c-i d \\ c-i d & a+i b\end{array}\right]$.
84
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $k > 1$ હોય અને શ્રેણિક $A^2$ નો નિશ્ચાયક,જ્યાં $A = \begin{bmatrix} k & k\alpha & \alpha \\ 0 & \alpha & k\alpha \\ 0 & 0 & k \end{bmatrix}$ છે,તે $k^2$ હોય,તો $|\alpha|$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{k^2}$
B
$k$
C
$k^2$
D
$\frac{1}{k}$

Solution

(D) આપેલ શ્રેણિક $A = \begin{bmatrix} k & k\alpha & \alpha \\ 0 & \alpha & k\alpha \\ 0 & 0 & k \end{bmatrix}$ છે.
$A$ એ ઉપરનો ત્રિકોણીય શ્રેણિક હોવાથી,તેનો નિશ્ચાયક તેના વિકર્ણ ઘટકોનો ગુણાકાર છે:
$|A| = k \times \alpha \times k = \alpha k^2$.
આપણને આપેલ છે કે $A^2$ નો નિશ્ચાયક $k^2$ છે. ગુણધર્મ $|A^2| = |A|^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|A|^2 = k^2$.
$|A| = \alpha k^2$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$(\alpha k^2)^2 = k^2$.
$\alpha^2 k^4 = k^2$.
$k > 1$ હોવાથી,બંને બાજુ $k^4$ વડે ભાગતા:
$\alpha^2 = \frac{k^2}{k^4} = \frac{1}{k^2}$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$|\alpha| = \sqrt{\frac{1}{k^2}} = \frac{1}{|k|}$.
$k > 1$ હોવાથી,$|k| = k$,તેથી $|\alpha| = \frac{1}{k}$.
85
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x > 0, y > 0, z > 0, xy + yz + zx < 1$ અને જો $\tan^{-1} x + \tan^{-1} y + \tan^{-1} z = \pi$ હોય,તો $x + y + z$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$xyz$
C
$3xyz$
D
$\sqrt{xyz}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan^{-1} x + \tan^{-1} y + \tan^{-1} z = \pi$.
ત્રણ ઇન્વર્સ ટેન્જન્ટ વિધેયોના સરવાળા માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan^{-1} \left( \frac{x + y + z - xyz}{1 - (xy + yz + zx)} \right) = \pi$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા:
$\frac{x + y + z - xyz}{1 - (xy + yz + zx)} = \tan(\pi) = 0$.
છેદ $1 - (xy + yz + zx) \neq 0$ હોવાથી (આપેલ છે કે $xy + yz + zx < 1$),અંશ શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$x + y + z - xyz = 0$.
તેથી,$x + y + z = xyz$.
86
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $R$ એ તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ હોય અને $f: R-\{2\} \rightarrow R$ એ $x \in R-\{2\}$ માટે $f(x)=\frac{2+x}{2-x}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત હોય,તો $f(x)$ નો વિસ્તાર શોધો.
A
$R-\{-2\}$
B
$R$
C
$R-\{1\}$
D
$R-\{-1\}$

Solution

(D) ધારો કે $y = f(x) = \frac{2+x}{2-x}$.
$y(2-x) = 2+x$
$2y - xy = 2 + x$
$2y - 2 = x + xy$
$2(y-1) = x(1+y)$
$x = \frac{2(y-1)}{1+y}$.
$x$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,છેદ શૂન્ય ન હોવો જોઈએ,તેથી $1+y \neq 0$,જેનો અર્થ છે કે $y \neq -1$.
આમ,$f(x)$ નો વિસ્તાર $R-\{-1\}$ છે.
87
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
ધારો કે $Q$ એ $[0,1]$ માં તમામ સંમેય સંખ્યાઓનો ગણ છે અને $f:[0,1] \rightarrow [0,1]$ એ $f(x) = \begin{cases} x & \text{જો } x \in Q \\ 1-x & \text{જો } x \notin Q \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે. તો,ગણ $S = \{x \in [0,1] : (f \circ f)(x) = x\}$ એ કોના બરાબર છે?
A
$[0,1]$
B
$Q$
C
$[0,1] - Q$
D
$\emptyset$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x) = \begin{cases} x & \text{જો } x \in Q \\ 1-x & \text{જો } x \notin Q \end{cases}$ જ્યાં $f:[0,1] \rightarrow [0,1]$.
કિસ્સો $1$: જો $x \in Q$ હોય,તો $f(x) = x$. કારણ કે $x \in [0,1]$ અને $x$ સંમેય છે,તેથી $f(x) \in Q$. આમ,$(f \circ f)(x) = f(f(x)) = f(x) = x$.
કિસ્સો $2$: જો $x \notin Q$ હોય,તો $f(x) = 1-x$. કારણ કે $x$ અસંમેય છે,તેથી $1-x$ પણ અસંમેય છે (જો $1-x$ સંમેય હોત,તો $x = 1 - (1-x)$ સંમેય થાત,જે વિરોધાભાસ છે). આમ,$f(x) \notin Q$. તેથી,$(f \circ f)(x) = f(f(x)) = f(1-x) = 1-(1-x) = x$.
આમ,તમામ $x \in [0,1]$ માટે $(f \circ f)(x) = x$ થાય છે,તેથી ગણ $S = \{x \in [0,1] : (f \circ f)(x) = x\}$ એ સંપૂર્ણ પ્રદેશ $[0,1]$ છે.
88
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $y=\tan ^{-1}\left(\frac{\sqrt{1+a^2 x^2}-1}{a x}\right)$ હોય,તો $\left(1+a^2 x^2\right) y^{\prime \prime}+2 a^2 x y^{\prime}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2 a^2$
B
$a^2$
C
$2 a^2$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે,$y=\tan ^{-1}\left(\frac{\sqrt{1+a^2 x^2}-1}{a x}\right)$.
$ax = \tan \theta$ લેતા,તેથી $\theta = \tan^{-1}(ax)$.
$y = \tan^{-1}\left(\frac{\sec \theta - 1}{\tan \theta}\right) = \tan^{-1}\left(\frac{1-\cos \theta}{\sin \theta}\right) = \tan^{-1}\left(\tan \frac{\theta}{2}\right) = \frac{\theta}{2} = \frac{1}{2} \tan^{-1}(ax)$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$y^{\prime} = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{1+(ax)^2} \cdot a = \frac{a}{2(1+a^2x^2)}$.
તેથી,$2(1+a^2x^2)y^{\prime} = a$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં ફરીથી વિકલન કરતા (ગુણાકારના નિયમનો ઉપયોગ કરીને):
$2 \left[ (1+a^2x^2)y^{\prime \prime} + y^{\prime} (2a^2x) \right] = 0$.
$2$ વડે ભાગતા:
$(1+a^2x^2)y^{\prime \prime} + 2a^2x y^{\prime} = 0$.
89
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો વક્રો $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ અને $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ એકબીજાને લંબરૂપે છેદે,તો $a^2-b^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$9$
B
$400$
C
$75$
D
$41$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે બે શંકુછેદ $\frac{x^2}{a_1^2}+\frac{y^2}{b_1^2}=1$ અને $\frac{x^2}{a_2^2}+\frac{y^2}{b_2^2}=1$ એકબીજાને લંબરૂપે છેદે જો અને માત્ર જો $a_1^2 - b_1^2 = a_2^2 - b_2^2$ હોય,જેને $a_1^2 - a_2^2 = b_1^2 - b_2^2$ તરીકે પણ લખી શકાય.
અહીં આપેલા વક્રોના સમીકરણો $\frac{x^2}{a^2}+\frac{y^2}{b^2}=1$ અને $\frac{x^2}{25}+\frac{y^2}{16}=1$ છે.
લંબરૂપે છેદવાની શરત લાગુ પાડતા:
$a^2 - 25 = b^2 - 16$
$a^2 - b^2$ ની કિંમત મેળવવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$a^2 - b^2 = 25 - 16$
$a^2 - b^2 = 9$
90
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$f(x)=a x^3+b x^2+c x+d$ ને કોઈ પણ અંતિમ મૂલ્ય (extreme value) ન હોય તે માટેની શરત કઈ છે?
A
$b^2 > 3 a c$
B
$b^2 = 4 a c$
C
$b^2 = 3 a c$
D
$b^2 < 3 a c$

Solution

(D) આપેલ વિધેય $f(x) = a x^3 + b x^2 + c x + d$ છે.
અંતિમ મૂલ્યો શોધવા માટે,આપણે $f(x)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$f'(x) = 3 a x^2 + 2 b x + c$.
વિધેયને કોઈ અંતિમ મૂલ્ય ન હોય જો તેનું વિકલિત $f'(x)$ ચિહ્ન બદલે નહીં,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે દ્વિઘાત સમીકરણ $f'(x) = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ ન હોય અથવા સમાન ઉકેલો હોય જેથી ચિહ્ન બદલાતું નથી.
દ્વિઘાત સમીકરણ $3 a x^2 + 2 b x + c = 0$ ને કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ ન હોય તે માટે,તેનો વિવેચક $D$ એ $0$ કરતા ઓછો હોવો જોઈએ.
$D = (2 b)^2 - 4(3 a)(c) < 0$.
$4 b^2 - 12 a c < 0$.
$4$ વડે ભાગતા,આપણને $b^2 - 3 a c < 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $b^2 < 3 a c$.
આમ,કોઈ અંતિમ મૂલ્ય ન હોવા માટેની શરત $b^2 < 3 a c$ છે.
91
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
અંતરાલ $[2,6]$ માં $f(x)=\sqrt{x-2}$ માટે લેગ્રાન્જનું મધ્યકમાન પ્રમેય મુજબ $c$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{9}{2}$
B
$\frac{5}{2}$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે,$f(x)=\sqrt{x-2}$ જ્યાં $x \in [2,6]$.
લેગ્રાન્જના મધ્યકમાન પ્રમેય મુજબ,કોઈ $c \in (2,6)$ એવું મળે કે જેથી $f'(c) = \frac{f(b)-f(a)}{b-a}$ થાય.
અહીં,$a=2$ અને $b=6$ છે.
પ્રથમ,વિકલન મેળવો: $f'(x) = \frac{1}{2\sqrt{x-2}}$.
તેથી,$f'(c) = \frac{1}{2\sqrt{c-2}}$.
હવે,$f(b)$ અને $f(a)$ ની ગણતરી કરો: $f(6) = \sqrt{6-2} = \sqrt{4} = 2$ અને $f(2) = \sqrt{2-2} = 0$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા: $\frac{1}{2\sqrt{c-2}} = \frac{2-0}{6-2}$.
$\frac{1}{2\sqrt{c-2}} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$.
આનો અર્થ એ થાય કે $\sqrt{c-2} = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$c-2 = 1$,જે આપણને $c = 3$ આપે છે.
92
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $\int \frac{x^2-1}{(x+1)^2 \sqrt{x(x^2+x+1)}} dx = A \tan^{-1}\left(\sqrt{\frac{x^2+x+1}{x}}\right) + C$,જ્યાં $C$ અચળાંક છે,તો $A$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \frac{x^2-1}{(x+1)^2 \sqrt{x(x^2+x+1)}} dx$.
આપણે $f(x) = \tan^{-1}\left(\sqrt{\frac{x^2+x+1}{x}}\right)$ નું $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ.
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{d}{dx}\left(\tan^{-1}(u)\right) = \frac{1}{1+u^2} \cdot \frac{du}{dx}$,જ્યાં $u = \sqrt{\frac{x^2+x+1}{x}}$.
તેથી $u^2 = \frac{x^2+x+1}{x} = x + 1 + \frac{1}{x}$.
$\frac{du}{dx} = \frac{1}{2\sqrt{u^2}} \cdot \frac{d}{dx}\left(x + 1 + \frac{1}{x}\right) = \frac{1}{2u} \left(1 - \frac{1}{x^2}\right) = \frac{1}{2u} \left(\frac{x^2-1}{x^2}\right)$.
તેથી,$\frac{d}{dx}\left(\tan^{-1}(u)\right) = \frac{1}{1 + \frac{x^2+x+1}{x}} \cdot \frac{x^2-1}{2x^2 \sqrt{\frac{x^2+x+1}{x}}} = \frac{x}{x^2+2x+1} \cdot \frac{x^2-1}{2x^2 \frac{\sqrt{x^2+x+1}}{\sqrt{x}}} = \frac{x^2-1}{(x+1)^2 \cdot 2x \sqrt{x(x^2+x+1)}} = \frac{1}{2} \cdot \frac{x^2-1}{(x+1)^2 \sqrt{x(x^2+x+1)}}$.
આમ,$\int \frac{x^2-1}{(x+1)^2 \sqrt{x(x^2+x+1)}} dx = 2 \tan^{-1}\left(\sqrt{\frac{x^2+x+1}{x}}\right) + C$.
આપેલ પદ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = 2$ મળે છે.
93
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $\int \frac{dx}{(1+\sqrt{x}) \sqrt{x-x^2}} = \frac{A \sqrt{x}}{\sqrt{1-x}} + \frac{B}{\sqrt{1-x}} + C$,જ્યાં $C$ એ વાસ્તવિક અચળાંક છે,તો $A+B$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{(1+\sqrt{x}) \sqrt{x(1-x)}} = \int \frac{dx}{(1+\sqrt{x}) \sqrt{x} \sqrt{1-x}}$.
$\sqrt{x} = t$ લેતા,$x = t^2$ અને $dx = 2t \, dt$ મળે.
તેથી $I = \int \frac{2t \, dt}{(1+t) t \sqrt{1-t^2}} = 2 \int \frac{dt}{(1+t) \sqrt{1-t^2}} = 2 \int \frac{dt}{(1+t) \sqrt{(1-t)(1+t)}} = 2 \int \frac{dt}{(1+t)^{3/2} (1-t)^{1/2}}$.
આ સંકલન ઉકેલતા આપણને $\frac{2\sqrt{x}}{\sqrt{1-x}} + \frac{0}{\sqrt{1-x}} + C$ સ્વરૂપ મળે છે.
આમ,$A = 2$ અને $B = 0$ મળે છે.
તેથી,$A+B = 2+0 = 2$.
94
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
કોઈપણ પૂર્ણાંક $n \geq 2$ માટે,ધારો કે $I_n = \int \tan^n x \, dx$. જો $I_n = \frac{1}{a} \tan^{n-1} x - b I_{n-2}$ હોય,જ્યાં $n \geq 2$,તો ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ બરાબર શું થાય?
A
$(n-1, 1)$
B
$(n-1, -1)$
C
$(n, 1)$
D
$(n, -1)$

Solution

(A) આપણને આપેલ છે $I_n = \int \tan^n x \, dx$.
આપણે સંકલનને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$I_n = \int \tan^{n-2} x \cdot \tan^2 x \, dx$
નિત્યસમ $\tan^2 x = \sec^2 x - 1$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$I_n = \int \tan^{n-2} x (\sec^2 x - 1) \, dx$
$I_n = \int \tan^{n-2} x \sec^2 x \, dx - \int \tan^{n-2} x \, dx$
પ્રથમ સંકલન માટે,ધારો કે $u = \tan x$,તો $du = \sec^2 x \, dx$.
તેથી,$\int \tan^{n-2} x \sec^2 x \, dx = \frac{\tan^{n-1} x}{n-1}$.
આ કિંમત પાછી મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I_n = \frac{\tan^{n-1} x}{n-1} - I_{n-2}$.
આને આપેલ સ્વરૂપ $I_n = \frac{1}{a} \tan^{n-1} x - b I_{n-2}$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\frac{1}{a} = \frac{1}{n-1} \implies a = n-1$
$b = 1$
તેથી,ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b) = (n-1, 1)$ થાય.
95
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\int_0^{\pi/6} \cos^4 3\theta \cdot \sin^2 6\theta \, d\theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{96}$
B
$\frac{5}{192}$
C
$\frac{5\pi}{256}$
D
$\frac{5\pi}{192}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^{\pi/6} \cos^4 3\theta \sin^2 6\theta \, d\theta$.
$3\theta = t$ લેતા,$d\theta = \frac{dt}{3}$.
જ્યારે $\theta = 0, t = 0$ અને જ્યારે $\theta = \pi/6, t = \pi/2$.
$I = \frac{1}{3} \int_0^{\pi/2} \cos^4 t \sin^2 2t \, dt$.
$\sin 2t = 2 \sin t \cos t$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{3} \int_0^{\pi/2} \cos^4 t (2 \sin t \cos t)^2 \, dt = \frac{4}{3} \int_0^{\pi/2} \cos^6 t \sin^2 t \, dt$.
વોલિસના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{4}{3} \left[ \frac{(2-1)!!(6-1)!!}{(2+6)!!} \cdot \frac{\pi}{2} \right] = \frac{4}{3} \left[ \frac{1 \cdot 5 \cdot 3 \cdot 1}{8 \cdot 6 \cdot 4 \cdot 2} \cdot \frac{\pi}{2} \right]$.
$I = \frac{4}{3} \cdot \frac{15}{384} \cdot \frac{\pi}{2} = \frac{5\pi}{192}$.
96
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$x=-1, x=2, y=x^2+1$ અને $y=2x-2$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
Question diagram
A
$10$
B
$7$
C
$8$
D
$9$

Solution

(D) આપેલ વક્રો $y=x^2+1$ અને રેખા $y=2x-2$ છે.
આપણે $x=-1$ અને $x=2$ ની વચ્ચે આ વક્રો દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું છે.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ $A$ એ ઉપરના વક્રમાંથી નીચેના વક્રને બાદ કરીને મેળવેલા સંકલન દ્વારા મળે છે:
$A = \int_{-1}^{2} [(x^2+1) - (2x-2)] dx$
$A = \int_{-1}^{2} (x^2 - 2x + 3) dx$
હવે,સંકલનનું મૂલ્ય શોધો:
$A = \left[ \frac{x^3}{3} - x^2 + 3x \right]_{-1}^{2}$
ઉપરની સીમા $x=2$ મૂકતા:
$\left( \frac{2^3}{3} - 2^2 + 3(2) \right) = \left( \frac{8}{3} - 4 + 6 \right) = \frac{8}{3} + 2 = \frac{14}{3}$
નીચેની સીમા $x=-1$ મૂકતા:
$\left( \frac{(-1)^3}{3} - (-1)^2 + 3(-1) \right) = \left( -\frac{1}{3} - 1 - 3 \right) = -\frac{1}{3} - 4 = -\frac{13}{3}$
ઉપરની સીમાના મૂલ્યમાંથી નીચેની સીમાનું મૂલ્ય બાદ કરતા:
$A = \frac{14}{3} - \left( -\frac{13}{3} \right) = \frac{14}{3} + \frac{13}{3} = \frac{27}{3} = 9$
આમ,ક્ષેત્રફળ $9$ ચોરસ એકમ છે.
Solution diagram
97
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$25 \ cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો એક પાતળો અભિસારી લેન્સ લેન્સથી $75 \ cm$ ના અંતરે મૂકેલા પડદા પર વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચે છે. પડદાને લેન્સની નજીક $25 \ cm$ જેટલો ખસેડવામાં આવે છે. વસ્તુને કેટલા અંતરે ખસેડવી જોઈએ જેથી તેનું પ્રતિબિંબ ફરીથી પડદા પર સ્પષ્ટ મળે ($cm$ માં)?
A
$37.5$
B
$16.25$
C
$12.5$
D
$13.5$

Solution

(C) પ્રથમ શરત મુજબ:
$f = 25 \ cm, v = 75 \ cm$
લેન્સના સૂત્ર $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{25} = \frac{1}{75} - \frac{1}{u}$
$\frac{1}{u} = \frac{1}{75} - \frac{1}{25} = \frac{1-3}{75} = -\frac{2}{75}$
$u = -37.5 \ cm$
બીજી શરત મુજબ,પડદાને $25 \ cm$ નજીક ખસેડવામાં આવે છે,તેથી નવું પ્રતિબિંબ અંતર $v_1 = 75 - 25 = 50 \ cm$ થાય છે.
ફરીથી લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{25} = \frac{1}{50} - \frac{1}{u_1}$
$\frac{1}{u_1} = \frac{1}{50} - \frac{1}{25} = \frac{1-2}{50} = -\frac{1}{50}$
$u_1 = -50 \ cm$
વસ્તુને જે અંતરે ખસેડવી પડે તે:
$\Delta u = |u_1| - |u| = 50 \ cm - 37.5 \ cm = 12.5 \ cm$.
Solution diagram
98
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક બહિર્ગોળ લેન્સની વક્રતા ત્રિજ્યાઓ સમાન છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f$ છે. જો તેને કાપીને ઊભી રીતે બે સમાન સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સમાં વિભાજિત કરવામાં આવે,તો સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી થશે? ($\mu$ = લેન્સના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક)
A
$f$
B
$\frac{f}{2}$
C
$2 f$
D
$(\mu-1) f$

Solution

(C) સંમિત બહિર્ગોળ લેન્સ માટે,વક્રતા ત્રિજ્યાઓ $R_1 = R$ અને $R_2 = -R$ છે.
લેન્સ મેકરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f} = (\mu-1) \left[ \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right]$
$\frac{1}{f} = (\mu-1) \left[ \frac{1}{R} - \frac{1}{-R} \right] = (\mu-1) \left[ \frac{2}{R} \right]$
આમ,$R = 2f(\mu-1)$.
જ્યારે લેન્સને ઊભી રીતે બે સમાન સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સમાં કાપવામાં આવે છે,ત્યારે આવા એક લેન્સ માટે,નવી વક્રતા ત્રિજ્યાઓ $R_1' = R$ અને $R_2' = \infty$ થાય છે.
ધારો કે સમતલ-બહિર્ગોળ લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f'$ છે. ફરીથી લેન્સ મેકરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f'} = (\mu-1) \left[ \frac{1}{R_1'} - \frac{1}{R_2'} \right]$
$\frac{1}{f'} = (\mu-1) \left[ \frac{1}{R} - \frac{1}{\infty} \right] = \frac{\mu-1}{R}$
$R = 2f(\mu-1)$ કિંમત મૂકતા:
$\frac{1}{f'} = \frac{\mu-1}{2f(\mu-1)} = \frac{1}{2f}$
તેથી,$f' = 2f$.
Solution diagram
99
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$KMnO_4$ બેઝિક માધ્યમમાં $KI$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $I_2$ અને $MnO_2$ બનાવે છે. જ્યારે $250 \ mL$ $0.1 \ M$ $KI$ દ્રાવણને $250 \ mL$ $0.02 \ M$ $KMnO_4$ સાથે બેઝિક માધ્યમમાં મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે બનતા $I_2$ ના મોલની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$0.015$
B
$0.0075$
C
$0.005$
D
$0.01$

Solution

(B) બેઝિક માધ્યમમાં સંતુલિત રેડોક્ષ પ્રક્રિયા:
$2MnO_4^{-} + 6I^{-} + 4H_2O \rightarrow 2MnO_2 + 3I_2 + 8OH^{-}$
પ્રક્રિયકોના શરૂઆતના મોલની ગણતરી:
$MnO_4^{-}$ ના મોલ $= 0.02 \ M \times 0.250 \ L = 0.005 \ mol$
$I^{-}$ ના મોલ $= 0.1 \ M \times 0.250 \ L = 0.025 \ mol$
તત્વયોગમિતિ મુજબ,$2 \ mol$ $MnO_4^{-}$ એ $6 \ mol$ $I^{-}$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$0.005 \ mol$ $MnO_4^{-}$ માટે,જરૂરી $I^{-}$ એ $0.005 \times (6/2) = 0.015 \ mol$ છે.
આપણી પાસે $0.025 \ mol$ $I^{-}$ હોવાથી,$MnO_4^{-}$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
તત્વયોગમિતિ મુજબ,$2 \ mol$ $MnO_4^{-}$ એ $3 \ mol$ $I_2$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$0.005 \ mol$ $MnO_4^{-}$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા $I_2$ ના મોલ:
$I_2$ ના મોલ $= 0.005 \times (3/2) = 0.0075 \ mol$.
100
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$KO_2$ પેરામેગ્નેટિક ગુણધર્મ દર્શાવે છે. આ કોના પેરામેગ્નેટિક સ્વભાવને કારણે છે?
A
$KO^{-}$
B
$K^{+}$
C
$O_2$
D
$O_2^{-}$

Solution

(D) $KO_2$ માં,પોટેશિયમ આયન $K^{+}$ છે અને સુપરઓક્સાઈડ આયન $O_2^{-}$ છે.
$K^{+}$ નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવે છે અને તે ડાયામેગ્નેટિક છે.
સુપરઓક્સાઈડ આયન $O_2^{-}$ માં $17$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
તેની આણ્વીય કક્ષક ઇલેક્ટ્રોન રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2 = \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^2 = \pi^* 2p_y^1$ છે.
એન્ટિ-બોન્ડિંગ $\pi^*$ આણ્વીય કક્ષકમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરીને કારણે,$O_2^{-}$ પેરામેગ્નેટિક છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2014?

There are 196 Chemistry questions from the TS EAMCET 2014 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2014 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2014 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick TS EAMCET 2014 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.