TS EAMCET 2014 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

196 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ101150 of 196 questions

Page 3 of 4 · Gujarati

101
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$n-p-n$ ટ્રાન્ઝિસ્ટરના આઉટપુટ લાક્ષણિકતાઓ શું દર્શાવે છે? ($I_C=$ કલેક્ટર પ્રવાહ,$V_{C E}=$ કલેક્ટર અને એમિટર વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત,$I_B=$ બેઝ પ્રવાહ,$V_{B B}=$ બેઝને આપવામાં આવતો વોલ્ટેજ,$V_{B E}=$ બેઝ અને એમિટર વચ્ચેનો સ્થિતિમાનનો તફાવત)
A
$I_B$ અને $V_{B B}$ બદલાતા $I_C$ માં થતા ફેરફારો
B
$V_{C E}$ માં ફેરફાર સાથે $I_C$ માં થતા ફેરફારો ($I_B=$ અચળ)
C
$V_{C E}$ માં ફેરફાર સાથે $I_B$ માં થતા ફેરફારો
D
$V_{B E}$ બદલાતા $I_C$ માં થતો ફેરફાર

Solution

(B) કોમન-એમિટર કોન્ફિગરેશનમાં ટ્રાન્ઝિસ્ટરની આઉટપુટ લાક્ષણિકતાઓને બેઝ પ્રવાહ $(I_B)$ ને અચળ રાખીને કલેક્ટર-એમિટર વોલ્ટેજ $(V_{C E})$ સાથે કલેક્ટર પ્રવાહ $(I_C)$ ના ફેરફાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આને $I_B$ ના વિવિધ નિશ્ચિત મૂલ્યો માટે $I_C$ વિરુદ્ધ $V_{C E}$ ના આલેખ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
Solution diagram
102
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
ઓરડાના તાપમાને આંતરિક સિલિકોનના સ્ફટિકમાં કેરિયર સાંદ્રતા $1.6 \times 10^{16} / m^3$ છે. જો ડોનર સાંદ્રતાનું સ્તર $4.8 \times 10^{20} / m^3$ હોય,તો સેમિકન્ડક્ટરમાં હોલ્સની સાંદ્રતા કેટલી હશે?
A
$53 \times 10^{12} / m^3$
B
$4 \times 10^{11} / m^3$
C
$4 \times 10^{12} / m^3$
D
$5.3 \times 10^{11} / m^3$

Solution

(D) આપેલ છે:
આંતરિક કેરિયર સાંદ્રતા,$n_i = 1.6 \times 10^{16} / m^3$
ડોનર સાંદ્રતા,$n_e \approx N_D = 4.8 \times 10^{20} / m^3$
સેમિકન્ડક્ટર માટે માસ એક્શનના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન અને હોલની સાંદ્રતાનો ગુણાકાર એ આંતરિક કેરિયર સાંદ્રતાના વર્ગ જેટલો હોય છે:
$n_e \times n_h = n_i^2$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$4.8 \times 10^{20} \times n_h = (1.6 \times 10^{16})^2$
$4.8 \times 10^{20} \times n_h = 2.56 \times 10^{32}$
$n_h = \frac{2.56 \times 10^{32}}{4.8 \times 10^{20}}$
$n_h = 0.533 \times 10^{12} / m^3 = 5.33 \times 10^{11} / m^3$
આમ,હોલ્સની સાંદ્રતા આશરે $5.3 \times 10^{11} / m^3$ છે.
103
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$(0, -1)$ પર શિરોબિંદુ ધરાવતા અને $Y$-અક્ષ પર અક્ષ ધરાવતા પરવલયોના કુળનું વિકલ સમીકરણ શું છે?
A
$y y^{\prime}+2 x y+1=0$
B
$x y^{\prime}+y+1=0$
C
$x y^{\prime}-2 y-2=0$
D
$x y^{\prime}-y-1=0$

Solution

(C) $(0, -1)$ પર શિરોબિંદુ અને $Y$-અક્ષ પર અક્ષ ધરાવતા પરવલયોના કુળનું સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$x^2 = 4a(y + 1)$ --- $(i)$
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$2x = 4a y^{\prime}$
$a = \frac{2x}{4y^{\prime}} = \frac{x}{2y^{\prime}}$
$a$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$x^2 = 4 \left( \frac{x}{2y^{\prime}} \right) (y + 1)$
$x^2 = \frac{2x}{y^{\prime}} (y + 1)$
$x \neq 0$ ધારીને,$x$ વડે ભાગતા:
$x = \frac{2(y + 1)}{y^{\prime}}$
$x y^{\prime} = 2y + 2$
$x y^{\prime} - 2y - 2 = 0$
104
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\cos y + (x \sin y - 1) \frac{dy}{dx} = 0$ નો ઉકેલ શોધો.
A
$x \sec y = \tan y + C$
B
$\tan y - \sec y = Cx$
C
$\tan y + \sec y = Cx$
D
$x \sec y + \tan y = C$

Solution

(A) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\cos y + (x \sin y - 1) \frac{dy}{dx} = 0$ છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,$(x \sin y - 1) \frac{dy}{dx} = -\cos y$ મળે.
વ્યસ્ત લેતા,$\frac{dx}{dy} = -\frac{x \sin y - 1}{\cos y} = -x \tan y + \sec y$ મળે.
આને $\frac{dx}{dy} + x \tan y = \sec y$ તરીકે લખી શકાય.
આ $\frac{dx}{dy} + Px = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \tan y$ અને $Q = \sec y$ છે.
સંકલ્યકારક અવયવ $(IF)$ $e^{\int P dy} = e^{\int \tan y dy} = e^{\ln |\sec y|} = \sec y$ થાય.
વ્યાપક ઉકેલ $x(IF) = \int Q(IF) dy + C$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$x \sec y = \int \sec y \cdot \sec y dy + C$.
$x \sec y = \int \sec^2 y dy + C$.
$x \sec y = \tan y + C$.
105
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
રેખાઓ $\vec{r}=(2 \hat{i}-3 \hat{j}+\hat{k})+\lambda(\hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k})$ અને $\vec{r}=(\hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k})+\mu(\hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k})$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\cos ^{-1}\left(\frac{9}{\sqrt{91}}\right)$
C
$\cos ^{-1}\left(\frac{7}{\sqrt{84}}\right)$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $\vec{r} = \vec{a} + \lambda \vec{b}$ સ્વરૂપમાં છે.
આપેલ સમીકરણોની સરખામણી કરતા,દિશા સદિશો $\vec{b_1} = \hat{i} + 4 \hat{j} + 3 \hat{k}$ અને $\vec{b_2} = \hat{i} + 2 \hat{j} - 3 \hat{k}$ મળે છે.
બે રેખાઓ કે જેમના દિશા સદિશો $\vec{b_1}$ અને $\vec{b_2}$ હોય,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવાનું સૂત્ર $\cos \theta = \frac{|\vec{b_1} \cdot \vec{b_2}|}{|\vec{b_1}| |\vec{b_2}|}$ છે.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $\vec{b_1} \cdot \vec{b_2} = (1)(1) + (4)(2) + (3)(-3) = 1 + 8 - 9 = 0$.
અદિશ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{2}$ થાય.
106
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
ત્રણ શૂન્યતર અસમરેખ સદિશો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ એવા છે કે $\vec{a}+3\vec{b}$ એ $\vec{c}$ સાથે સમરેખ છે,અને $3\vec{b}+2\vec{c}$ એ $\vec{a}$ સાથે સમરેખ છે. તો $\vec{a}+3\vec{b}+2\vec{c}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$2\vec{a}$
C
$3\vec{b}$
D
$4\vec{c}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}+3\vec{b}$ એ $\vec{c}$ સાથે સમરેખ છે.
તેથી,$\vec{a}+3\vec{b} = \lambda\vec{c}$ કોઈ અદિશ $\lambda$ માટે.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{a}+3\vec{b}-\lambda\vec{c} = 0$ $(i)$.
વળી,$3\vec{b}+2\vec{c}$ એ $\vec{a}$ સાથે સમરેખ છે.
તેથી,$3\vec{b}+2\vec{c} = \mu\vec{a}$ કોઈ અદિશ $\mu$ માટે.
આનો અર્થ એ છે કે $3\vec{b}+2\vec{c}-\mu\vec{a} = 0$ $(ii)$.
$(i)$ પરથી,આપણી પાસે $3\vec{b} = \lambda\vec{c} - \vec{a}$ છે.
આ કિંમત $(ii)$ માં મૂકતા:
$(\lambda\vec{c} - \vec{a}) + 2\vec{c} - \mu\vec{a} = 0$
$(\lambda+2)\vec{c} - (1+\mu)\vec{a} = 0$.
કારણ કે $\vec{a}$ અને $\vec{c}$ અસમરેખ છે,તેથી તેમના સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ.
આમ,$\lambda+2 = 0 \implies \lambda = -2$ અને $1+\mu = 0 \implies \mu = -1$.
$\lambda = -2$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$\vec{a}+3\vec{b} - (-2)\vec{c} = 0$
$\vec{a}+3\vec{b}+2\vec{c} = 0$.
107
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ એ અનુક્રમે $2, 3$ અને $4$ માન ધરાવતા સદિશો હોય,તો આપેલ મૂલ્યોમાંથી $|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2$ ની શ્રેષ્ઠ ઉપલી સીમા (upper bound) કઈ છે?
A
$93$
B
$97$
C
$87$
D
$90$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$|\vec{a}|=2, |\vec{b}|=3$ અને $|\vec{c}|=4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{x}-\vec{y}|^2 = |\vec{x}|^2 + |\vec{y}|^2 - 2(\vec{x} \cdot \vec{y})$.
તેથી,$|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2 = (|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2-2\vec{a} \cdot \vec{b}) + (|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2-2\vec{b} \cdot \vec{c}) + (|\vec{c}|^2+|\vec{a}|^2-2\vec{c} \cdot \vec{a})$
$= 2(|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2) - 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a})$.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|^2 \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) \geq 0$.
આમ,$-2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) \leq |\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2$.
આ કિંમત આપણા સમીકરણમાં મૂકતા:
$|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2 \leq 2(|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2) + (|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2) = 3(|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2)$.
આપેલ માન મૂકતા:
$3(2^2+3^2+4^2) = 3(4+9+16) = 3(29) = 87$.
આમ,ઉપલી સીમા $87$ છે.
108
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જે રેખાઓના દિકકોસાઇન સમીકરણો $l^2+m^2-n^2=0$ અને $l+m+n=0$ દ્વારા આપવામાં આવ્યા છે,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે,$l^2+m^2-n^2=0$ $(i)$ અને $l+m+n=0$ $(ii)$.
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,$n=-(l+m)$. આ કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$l^2+m^2=(-(l+m))^2 = l^2+m^2+2lm$.
આનો અર્થ એ છે કે $2lm=0$,તેથી $l=0$ અથવા $m=0$.
કિસ્સો $1$: જો $l=0$,તો $n=-m$. $l^2+m^2+n^2=1$ હોવાથી,$0^2+m^2+(-m)^2=1 \Rightarrow 2m^2=1 \Rightarrow m=\pm\frac{1}{\sqrt{2}}$. આમ,દિકકોસાઇન $(0, \frac{1}{\sqrt{2}}, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ અને $(0, -\frac{1}{\sqrt{2}}, \frac{1}{\sqrt{2}})$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: જો $m=0$,તો $n=-l$. $l^2+m^2+n^2=1$ હોવાથી,$l^2+0^2+(-l)^2=1 \Rightarrow 2l^2=1 \Rightarrow l=\pm\frac{1}{\sqrt{2}}$. આમ,દિકકોસાઇન $(\frac{1}{\sqrt{2}}, 0, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ અને $(-\frac{1}{\sqrt{2}}, 0, \frac{1}{\sqrt{2}})$ મળે છે.
ધારો કે બે રેખાઓના દિક સદિશો $\vec{a} = (0, \frac{1}{\sqrt{2}}, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ અને $\vec{b} = (\frac{1}{\sqrt{2}}, 0, -\frac{1}{\sqrt{2}})$ છે.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ એ $\cos \theta = |l_1l_2 + m_1m_2 + n_1n_2|$ દ્વારા મળે છે.
$\cos \theta = |(0)(\frac{1}{\sqrt{2}}) + (\frac{1}{\sqrt{2}})(0) + (-\frac{1}{\sqrt{2}})(-\frac{1}{\sqrt{2}})| = |0 + 0 + \frac{1}{2}| = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = \frac{\pi}{3}$.
109
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો બે રેખાઓની દિક્કોસાઇન $l+m+n=0$ અને $l^2-5m^2+n^2=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો તેમની વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો થાય?
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{6}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(D) બે રેખાઓની દિક્કોસાઇન $(l, m, n)$ માટે આપેલ સમીકરણો:
$l+m+n=0 \implies n = -(l+m)$
$n$ ની કિંમત બીજા સમીકરણ $l^2-5m^2+n^2=0$ માં મૂકતા:
$l^2-5m^2+(-l-m)^2 = 0$
$l^2-5m^2+l^2+2lm+m^2 = 0$
$2l^2+2lm-4m^2 = 0$
$l^2+lm-2m^2 = 0$
$(l+2m)(l-m) = 0$
આનાથી બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: $l=m$. તો $n = -(l+m) = -2l$. દિક્ગુણોત્તર $(l, l, -2l)$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $(1, 1, -2)$ થાય. દિક્કોસાઇન $(\frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}}, -\frac{2}{\sqrt{6}})$ મળે.
કિસ્સો $2$: $l=-2m$. તો $n = -(-2m+m) = m$. દિક્ગુણોત્તર $(-2m, m, m)$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $(-2, 1, 1)$ થાય. દિક્કોસાઇન $(-\frac{2}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}})$ મળે.
ધારો કે બે રેખાઓની દિક્કોસાઇન $(l_1, m_1, n_1) = (\frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}}, -\frac{2}{\sqrt{6}})$ અને $(l_2, m_2, n_2) = (-\frac{2}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}}, \frac{1}{\sqrt{6}})$ છે.
તેમની વચ્ચેના ખૂણા $\theta$ માટે $\cos \theta$ નીચે મુજબ મળે:
$\cos \theta = |l_1 l_2 + m_1 m_2 + n_1 n_2|$
$\cos \theta = |(\frac{1}{\sqrt{6}})(-\frac{2}{\sqrt{6}}) + (\frac{1}{\sqrt{6}})(\frac{1}{\sqrt{6}}) + (-\frac{2}{\sqrt{6}})(\frac{1}{\sqrt{6}})|$
$\cos \theta = |-\frac{2}{6} + \frac{1}{6} - \frac{2}{6}| = |-\frac{3}{6}| = \frac{1}{2}$
તેથી $\cos \theta = \frac{1}{2}$,એટલે કે $\theta = 60^{\circ} = \frac{\pi}{3}$.
110
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જે રેખાઓના દિક્કોસાઇન સમીકરણો $l+m+n=0$ અને $l^2+m^2-n^2=0$ નું સમાધાન કરે છે,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) આપેલ છે,$l+m+n=0 \implies l = -m-n$ અને $l^2+m^2-n^2=0$.
બીજા સમીકરણમાં $l = -m-n$ મૂકતા:
$(-m-n)^2 + m^2 - n^2 = 0$
$m^2 + 2mn + n^2 + m^2 - n^2 = 0$
$2m^2 + 2mn = 0$
$2m(m+n) = 0$.
આનાથી બે કિસ્સા મળે છે:
કિસ્સો $1$: જો $m=0$,તો $l = -n$. દિક્ગુણોત્તર $(-n, 0, n)$ મળે,જે $(-1, 0, 1)$ તરીકે લખી શકાય. ધારો કે $\vec{v_1} = (-1, 0, 1)$.
કિસ્સો $2$: જો $m+n=0$,તો $m = -n$. $l = -m-n$ માં મૂકતા,$l = -(-n)-n = 0$ મળે. દિક્ગુણોત્તર $(0, -n, n)$ મળે,જે $(0, -1, 1)$ તરીકે લખી શકાય. ધારો કે $\vec{v_2} = (0, -1, 1)$.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ માટે $\cos \theta = \frac{|\vec{v_1} \cdot \vec{v_2}|}{|\vec{v_1}| |\vec{v_2}|}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા.
$\vec{v_1} \cdot \vec{v_2} = (-1)(0) + (0)(-1) + (1)(1) = 1$.
$|\vec{v_1}| = \sqrt{(-1)^2 + 0^2 + 1^2} = \sqrt{2}$.
$|\vec{v_2}| = \sqrt{0^2 + (-1)^2 + 1^2} = \sqrt{2}$.
$\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2} \cdot \sqrt{2}} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \frac{\pi}{3}$.
111
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક છ-બાજુવાળો નિષ્પક્ષ પાસો બે વાર ફેંકવામાં આવે છે અને ઉપરની સપાટી પર આવતી સંખ્યાઓનો સરવાળો $7$ જોવા મળે છે. સંખ્યા $3$ ઓછામાં ઓછી એક વાર દેખાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/6$
B
$1/3$
C
$2/3$
D
$5/6$

Solution

(B) ધારો કે $S$ એ બે પાસાઓનો સરવાળો $7$ હોય તેવા પરિણામોનો નિદર્શાવકાશ છે. શક્ય પરિણામો છે:
$S = \{(1, 6), (6, 1), (2, 5), (5, 2), (3, 4), (4, 3)\}$
આમ,કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 6$ છે.
ધારો કે $E$ એ ઘટના છે કે જેમાં સંખ્યા $3$ ઓછામાં ઓછી એક વાર આવે છે.
$E$ માં આવતા પરિણામો છે:
$E = \{(3, 4), (4, 3)\}$
આમ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(E) = 2$ છે.
જરૂરી સંભાવના $P(E) = \frac{n(E)}{n(S)} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$ છે.
112
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક ઉમેદવાર ક્રમશઃ ત્રણ કસોટીઓ આપે છે અને પ્રથમ કસોટી પાસ કરવાની સંભાવના $p$ છે. જો તે અગાઉની કસોટી પાસ કરે તો પછીની કસોટી પાસ કરવાની સંભાવના $p$ છે,અને જો તે અગાઉની કસોટીમાં નાપાસ થાય તો તે $\frac{p}{2}$ છે. જો ઉમેદવાર ઓછામાં ઓછી બે કસોટી પાસ કરે તો તેની પસંદગી થાય છે. ઉમેદવારની પસંદગી થવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$p^2(2-p)$
B
$p(2-p)$
C
$p+p^2+p^3$
D
$p^2(1-p)$

Solution

(A) ધારો કે $S$ સફળતા (પાસ) અને $F$ નિષ્ફળતા (નાપાસ) દર્શાવે છે. પ્રથમ કસોટી પાસ કરવાની સંભાવના $P(S_1) = p$ છે,તેથી $P(F_1) = 1-p$.
પછીની કસોટીઓ માટે,$P(S_{n+1} | S_n) = p$ અને $P(S_{n+1} | F_n) = \frac{p}{2}$.
ઉમેદવારની પસંદગી થાય છે જો તે ઓછામાં ઓછી બે કસોટી પાસ કરે. શક્ય સાનુકૂળ પરિણામો છે:
$1$. પાસ $I$,પાસ $II$,નાપાસ $III$: $p \times p \times (1-p) = p^2(1-p)$
$2$. પાસ $I$,નાપાસ $II$,પાસ $III$: $p \times (1-p) \times \frac{p}{2} = \frac{p^2(1-p)}{2}$
$3$. નાપાસ $I$,પાસ $II$,પાસ $III$: $(1-p) \times \frac{p}{2} \times p = \frac{p^2(1-p)}{2}$
$4$. પાસ $I$,પાસ $II$,પાસ $III$: $p \times p \times p = p^3$
આ સંભાવનાઓનો સરવાળો:
$P = p^2(1-p) + \frac{p^2(1-p)}{2} + \frac{p^2(1-p)}{2} + p^3$
$P = p^2(1-p) + p^2(1-p) + p^3$
$P = 2p^2 - 2p^3 + p^3 = 2p^2 - p^3 = p^2(2-p)$.
113
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $A, B$ અને $C$ એક યાદચ્છિક પ્રયોગની પરસ્પર નિવારક અને નિઃશેષ ઘટનાઓ હોય,જેથી $P(B) = \frac{3}{2} P(A)$ અને $P(C) = \frac{1}{2} P(B)$ થાય,તો $P(A \cup C)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{10}{13}$
B
$\frac{3}{13}$
C
$\frac{6}{13}$
D
$\frac{7}{13}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $A, B$ અને $C$ પરસ્પર નિવારક અને નિઃશેષ ઘટનાઓ છે,તેથી $P(A) + P(B) + P(C) = 1$.
આપેલ છે કે $P(B) = \frac{3}{2} P(A)$ અને $P(C) = \frac{1}{2} P(B) = \frac{1}{2} \times \frac{3}{2} P(A) = \frac{3}{4} P(A)$.
આ કિંમતોને સરવાળાના સમીકરણમાં મૂકતા:
$P(A) + \frac{3}{2} P(A) + \frac{3}{4} P(A) = 1$
$P(A) \left( 1 + \frac{6}{4} + \frac{3}{4} \right) = 1$
$P(A) \left( \frac{4+6+3}{4} \right) = 1$
$\frac{13}{4} P(A) = 1 \implies P(A) = \frac{4}{13}$.
હવે,$P(C) = \frac{3}{4} P(A) = \frac{3}{4} \times \frac{4}{13} = \frac{3}{13}$.
$A$ અને $C$ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,$P(A \cup C) = P(A) + P(C)$.
$P(A \cup C) = \frac{4}{13} + \frac{3}{13} = \frac{7}{13}$.
114
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે. તેનું વિચરણ શોધો.
$X$$1$$2$$3$$4$$5$
$P(X=x)$$k$$2k$$3k$$2k$$k$
Question diagram
A
$\frac{16}{3}$
B
$\frac{4}{3}$
C
$\frac{5}{3}$
D
$\frac{10}{3}$

Solution

(B) સંભાવના વિતરણ માટે,સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે.
$\Sigma P(X=x) = k + 2k + 3k + 2k + k = 9k = 1 \implies k = \frac{1}{9}$.
મધ્યક $E(X) = \Sigma x_i P(x_i) = (1 \times k) + (2 \times 2k) + (3 \times 3k) + (4 \times 2k) + (5 \times k) = k + 4k + 9k + 8k + 5k = 27k$.
$k = \frac{1}{9}$ મૂકતા,$E(X) = 27 \times \frac{1}{9} = 3$.
$X^2$ ની અપેક્ષિત કિંમત $E(X^2) = \Sigma x_i^2 P(x_i) = (1^2 \times k) + (2^2 \times 2k) + (3^2 \times 3k) + (4^2 \times 2k) + (5^2 \times k) = k + 8k + 27k + 32k + 25k = 93k$.
$k = \frac{1}{9}$ મૂકતા,$E(X^2) = 93 \times \frac{1}{9} = \frac{93}{9} = \frac{31}{3}$.
વિચરણ $Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2 = \frac{31}{3} - (3)^2 = \frac{31}{3} - 9 = \frac{31-27}{3} = \frac{4}{3}$.
115
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$25^{\circ} C$ તાપમાને $180 \ g$ પાણીમાં $0.1 \ mole$ યુરિયાનું બાષ્પદબાણ ($mm \ Hg$ માં) કેટલું હશે? ($25^{\circ} C$ તાપમાને પાણીનું બાષ્પદબાણ $24 \ mm \ Hg$ છે)
A
$2.376$
B
$20.76$
C
$23.76$
D
$24.76$

Solution

(C) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
$n_{\text{urea}} = 0.1 \ mol$
$n_{\text{water}} = \frac{180 \ g}{18 \ g/mol} = 10 \ mol$
યુરિયાના મોલ અંશ $(x_2)$ = $\frac{0.1}{0.1 + 10} = \frac{0.1}{10.1} \approx 0.0099$
સૂત્ર $\frac{p^{\circ} - p_s}{p^{\circ}} = x_2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{24 - p_s}{24} = \frac{0.1}{10.1}$
$24 - p_s = 24 \times 0.0099 = 0.2376$
$p_s = 24 - 0.2376 = 23.7624 \ mm \ Hg \approx 23.76 \ mm \ Hg$
116
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
દ્રાવ્ય $X$ નું મોલર દળ $g \ mol^{-1}$ માં કેટલું હશે,જો તેનું $1 \%$ દ્રાવણ શેરડીની ખાંડ (મોલર દળ $= 342 \ g \ mol^{-1}$) ના $5 \%$ દ્રાવણ સાથે આઈસોટોનિક (સમઅભિસારી) હોય?
A
$68.4$
B
$34.2$
C
$136.2$
D
$171.2$

Solution

(A) આઈસોટોનિક દ્રાવણો માટે,અભિસરણ દબાણ સમાન હોય છે,તેથી $\frac{W_1}{V_1 M_1} = \frac{W_2}{V_2 M_2}$.
અહીં $1 \%$ અને $5 \%$ દ્રાવણ આપેલ હોવાથી,$\frac{W_1}{V_1} = 1 \ g/100 \ mL$ અને $\frac{W_2}{V_2} = 5 \ g/100 \ mL$ થાય.
ધારો કે $M_1$ એ દ્રાવ્ય $X$ નું મોલર દળ છે અને $M_2 = 342 \ g \ mol^{-1}$ એ શેરડીની ખાંડનું મોલર દળ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{M_1} = \frac{5}{342}$.
$M_1$ માટે ઉકેલતા: $M_1 = \frac{342}{5} = 68.4 \ g \ mol^{-1}$.
117
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક ધાતુના ઓક્સાઇડમાં $40 \%$ ઓક્સિજન છે. ધાતુની સંયોજકતા $2$ છે. તો ધાતુનું પરમાણ્વીય દળ કેટલું હશે?
A
$24$
B
$13$
C
$40$
D
$36$

Solution

(A) આપેલ છે,ઓક્સિજનની ટકાવારી $= 40 \%$.
ધાતુની ટકાવારી $= 100 - 40 = 60 \%$.
ધાતુની સંયોજકતા $= 2$.
ધાતુની સંયોજકતા $2$ અને ઓક્સિજનની સંયોજકતા $2$ હોવાથી,ઓક્સાઇડનું સૂત્ર $MO$ થશે.
ધારો કે ધાતુનું પરમાણ્વીય દળ $M$ છે.
ઓક્સિજનની ટકાવારી $= \frac{16}{M + 16} \times 100 = 40$.
$1600 = 40(M + 16)$.
$1600 = 40M + 640$.
$40M = 960$.
$M = 24$.
118
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
વાયુઓ $X$ અને $Y$ ના પ્રસરણના દરનો ગુણોત્તર $1:5$ છે અને $Y$ અને $Z$ નો ગુણોત્તર $1:6$ છે. તો $Z$ અને $X$ ના પ્રસરણના દરનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1:30$
B
$1:6$
C
$30:1$
D
$6:1$

Solution

(C) આપેલ છે,$\frac{r_X}{r_Y} = \frac{1}{5}$ અને $\frac{r_Y}{r_Z} = \frac{1}{6}$.
બંને ગુણોત્તરનો ગુણાકાર કરતા:
$\frac{r_X}{r_Y} \times \frac{r_Y}{r_Z} = \frac{1}{5} \times \frac{1}{6} = \frac{1}{30}$.
આમ,$\frac{r_X}{r_Z} = \frac{1}{30}$.
તેથી,$Z$ અને $X$ ના પ્રસરણના દરનો ગુણોત્તર $\frac{r_Z}{r_X} = \frac{30}{1}$ એટલે કે $30:1$ થાય.
119
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$4d$ ઓર્બિટલ માટે કોણીય (angular) અને ત્રિજ્યાવર્તી (radial) નોડ્સની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?
A
$3, 1$
B
$1, 2$
C
$3, 0$
D
$2, 1$

Solution

(D) $4d$ ઓર્બિટલ માટે,મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 4$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l = 2$ છે.
કોણીય નોડ્સની સંખ્યા $= l = 2$.
ત્રિજ્યાવર્તી નોડ્સની સંખ્યા $= n - l - 1 = 4 - 2 - 1 = 1$.
તેથી,કોણીય અને ત્રિજ્યાવર્તી નોડ્સની સંખ્યા અનુક્રમે $2$ અને $1$ છે.
120
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક પરમાણુમાં,ક્વોન્ટમ આંક $(i)$ $n=4, l=1$,$(ii)$ $n=4, l=0$,$(iii)$ $n=3, l=2$ અને $(iv)$ $n=3, l=1$ ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોનની વધતી જતી ઊર્જાનો ક્રમ કયો છે?
A
$iii < i < iv < ii$
B
$ii < iv < i < iii$
C
$i < iii < ii < iv$
D
$iv < ii < iii < i$

Solution

(D) વધતી જતી ઊર્જાનો ક્રમ $(n+l)$ ના નિયમનો ઉપયોગ કરીને નક્કી કરી શકાય છે. જો બે કક્ષકોનું $(n+l)$ મૂલ્ય સમાન હોય,તો જે કક્ષક માટે $n$ નું મૂલ્ય ઓછું હોય તેની ઊર્જા ઓછી હોય છે.
$(i)$ $n=4, l=1$ માટે,$(n+l) = 4+1 = 5$.
$(ii)$ $n=4, l=0$ માટે,$(n+l) = 4+0 = 4$.
$(iii)$ $n=3, l=2$ માટે,$(n+l) = 3+2 = 5$.
$(iv)$ $n=3, l=1$ માટે,$(n+l) = 3+1 = 4$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $(iv)$ અને $(ii)$ માટે $(n+l) = 4$ છે,જેમાં $(iv)$ માટે $n$ નું મૂલ્ય ઓછું છે $(3 < 4)$. તેથી,$(iv)$ ની ઊર્જા < $(ii)$ ની ઊર્જા.
$(i)$ અને $(iii)$ માટે $(n+l) = 5$ છે,જેમાં $(iii)$ માટે $n$ નું મૂલ્ય ઓછું છે $(3 < 4)$. તેથી,$(iii)$ ની ઊર્જા < $(i)$ ની ઊર્જા.
આમ,વધતી જતી ઊર્જાનો સાચો ક્રમ $(iv) < (ii) < (iii) < (i)$ છે.
121
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$Assertion (A)$: વાન્ડર વાલ્સ બળો કેમિસોર્પ્શન (રાસાયણિક અધિશોષણ) માટે જવાબદાર છે. $Reason (R)$: ઊંચું તાપમાન કેમિસોર્પ્શન માટે અનુકૂળ છે. સાચો જવાબ છે
A
$A$ ખોટું છે,પરંતુ $R$ સાચું છે
B
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે
C
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી
D
$A$ સાચું છે,પરંતુ $R$ ખોટું છે

Solution

(A) વાન્ડર વાલ્સ બળો ફિઝીસોર્પ્શન (ભૌતિક અધિશોષણ) માટે જવાબદાર છે,કેમિસોર્પ્શન માટે નહીં. તેથી,$Assertion (A)$ ખોટું છે.
કેમિસોર્પ્શનમાં રાસાયણિક બંધોનું નિર્માણ થાય છે,જેના માટે સક્રિયકરણ ઉર્જાની જરૂર પડે છે. તેથી,ઊંચું તાપમાન કેમિસોર્પ્શન માટે અનુકૂળ છે. તેથી,$Reason (R)$ સાચું છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ ખોટું છે,પરંતુ $R$ સાચું છે તે છે.
122
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
કુદરતી રાસાયણિક સંદેશાવાહકોની નકલ કરતા પદાર્થો કયા છે?
A
એન્ટિબાયોટિક્સ
B
એન્ટાગોનિસ્ટ્સ
C
એગોનિસ્ટ્સ
D
રિસેપ્ટર્સ

Solution

(C) એગોનિસ્ટ એ એક રાસાયણિક પદાર્થ છે જે રિસેપ્ટર સાથે જોડાય છે અને જૈવિક પ્રતિભાવ ઉત્પન્ન કરવા માટે તેને સક્રિય કરે છે. તે કુદરતી રાસાયણિક સંદેશાવાહકોની નકલ કરે છે.
123
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$100^{\circ} C$ તાપમાનની વરાળને $9^{\circ} C$ તાપમાન ધરાવતા $1 \ kg$ પાણીમાં,જે $0.2 \ kg$ પાણીના તુલ્યાંક ધરાવતા કેલરીમીટરમાં છે,ત્યાં સુધી પસાર કરવામાં આવે છે જ્યાં સુધી કેલરીમીટર અને તેમાં રહેલા પાણીનું તાપમાન $90^{\circ} C$ ન થાય. કન્ડેન્સ થયેલી વરાળનું દળ $kg$ માં આશરે કેટલું હશે? (પાણીની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $= 1 \ cal/g^{\circ} C$,બાષ્પીભવનની ગુપ્ત ઉષ્મા $= 540 \ cal/g$)
A
$0.81$
B
$0.18$
C
$0.27$
D
$0.54$

Solution

(B) કેલરીમીટ્રીના સિદ્ધાંત મુજબ,વરાળ દ્વારા ગુમાવેલી ઉષ્મા = પાણી અને કેલરીમીટર દ્વારા મેળવેલી ઉષ્મા.
ધારો કે $m$ એ ગ્રામમાં કન્ડેન્સ થયેલી વરાળનું દળ છે.
વરાળ દ્વારા ગુમાવેલી ઉષ્મા = $m \times L + m \times C_w \times (T_{steam} - T_{final})$
$= m \times 540 + m \times 1 \times (100 - 90) = 550m \ cal$.
પાણી અને કેલરીમીટર દ્વારા મેળવેલી ઉષ્મા = $(m_{water} + m_{eq}) \times C_w \times (T_{final} - T_{initial})$
$= (1000 \ g + 200 \ g) \times 1 \times (90 - 9) = 1200 \times 81 = 97200 \ cal$.
બંનેને સરખાવતા: $550m = 97200$.
$m = \frac{97200}{550} \approx 176.7 \ g$.
$kg$ માં રૂપાંતર કરતા,$m \approx 0.1767 \ kg$,જે આશરે $0.18 \ kg$ છે.
124
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
ઇલેક્ટ્રિક ભઠ્ઠીમાં ધાતુઓને ગરમ કરવા માટે એક ખૂબ જ નાનું છિદ્ર વપરાય છે. આ છિદ્ર લગભગ કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) તરીકે વર્તે છે. છિદ્રનું ક્ષેત્રફળ $200 ~mm^2$ છે. ધાતુને $727^{\circ} C$ તાપમાને રાખવા માટે,આ છિદ્રમાંથી દર સેકન્ડે વહેતી ઉષ્મા ઉર્જા (જૂલમાં) કેટલી હશે? $\left(\sigma = 5.67 \times 10^{-8} ~W m^{-2} K^{-4}\right)$
A
$22.68$
B
$2.268$
C
$1.134$
D
$11.34$

Solution

(D) સ્ટીફન-બોલ્ટ્ઝમેન નિયમ મુજબ,કૃષ્ણ પદાર્થ દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર $P$ નું સૂત્ર $P = \sigma A T^4$ છે.
આપેલ છે:
$\sigma = 5.67 \times 10^{-8} ~W m^{-2} K^{-4}$
$A = 200 ~mm^2 = 200 \times 10^{-6} ~m^2$
$T = 727^{\circ} C = 727 + 273 = 1000 ~K$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$P = (5.67 \times 10^{-8}) \times (200 \times 10^{-6}) \times (1000)^4$
$P = 5.67 \times 10^{-8} \times 2 \times 10^{-4} \times 10^{12}$
$P = 5.67 \times 2 \times 10^{-12} \times 10^{12}$
$P = 11.34 ~J/s$.
125
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$STP$ પર રહેલા પાંચ મોલ હાઇડ્રોજનને એડિબેટિક રીતે સંકુચિત કરવામાં આવે છે જેથી તેનું તાપમાન $673 \, K$ થાય છે. વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં થતો વધારો કિલો જૂલમાં શોધો $(R=8.3 \, J/mol-K; \gamma=1.4$ દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ માટે$)$
A
$80.5$
B
$21.55$
C
$41.50$
D
$65.55$

Solution

(C) એડિબેટિક પ્રક્રિયામાં આદર્શ વાયુ માટે આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\Delta U = n C_v \Delta T$
કારણ કે $C_v = \frac{R}{\gamma - 1}$, તેથી:
$\Delta U = n \frac{R}{\gamma - 1} (T_2 - T_1)$
આપેલ કિંમતો:
$n = 5 \, mol$
$T_1 = 273 \, K$ ($STP$ પર)
$T_2 = 673 \, K$
$R = 8.3 \, J/mol-K$
$\gamma = 1.4$
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:
$\Delta U = 5 \times \frac{8.3}{1.4 - 1} \times (673 - 273)$
$\Delta U = 5 \times \frac{8.3}{0.4} \times 400$
$\Delta U = 5 \times 8.3 \times 1000$
$\Delta U = 41500 \, J$
કિલો જૂલમાં રૂપાંતરિત કરતા:
$\Delta U = 41.50 \, kJ$
126
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
આપેલ પ્રક્રિયા માટે જે તાપમાન $K$ માં $\Delta G = 0$ થાય,જ્યાં $\Delta H = -20.5 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $\Delta S = -50.0 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ હોય,તે તાપમાન કેટલું હશે?
A
$-410$
B
$410$
C
$2.44$
D
$-2.44$

Solution

(B) ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા,એન્થાલ્પી અને એન્ટ્રોપી વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$
આપેલ છે કે $\Delta G = 0$,તેથી સમીકરણ થશે: $0 = \Delta H - T \Delta S$
$T$ માટે સૂત્ર બનાવતા: $T = \frac{\Delta H}{\Delta S}$
$\Delta H$ ને $kJ \ mol^{-1}$ માંથી $J \ mol^{-1}$ માં ફેરવતા: $\Delta H = -20.5 \times 10^3 \ J \ mol^{-1}$
કિંમતો મૂકતા: $T = \frac{-20.5 \times 10^3 \ J \ mol^{-1}}{-50.0 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}} = 410 \ K$
127
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક બંધ પાઇપને અચાનક ખોલીને સમાન લંબાઈની ખુલ્લી પાઇપમાં ફેરવવામાં આવે છે. પરિણામી ખુલ્લી પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિ અગાઉની બંધ પાઇપના $3^{rd}$ હાર્મોનિક કરતા $55 ~Hz$ ઓછી છે. તો,બંધ પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($~Hz$ માં)?
A
$165$
B
$110$
C
$55$
D
$220$

Solution

(C) ધારો કે પાઇપની લંબાઈ $l$ છે અને ધ્વનિની ઝડપ $v$ છે.
બંધ પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિ $f_c = \frac{v}{4l}$ છે.
બંધ પાઇપનો $3^{rd}$ હાર્મોનિક $f_{3c} = 3 \times f_c = \frac{3v}{4l}$ છે.
ખુલ્લી પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિ $f_o = \frac{v}{2l}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ખુલ્લી પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિ એ બંધ પાઇપના $3^{rd}$ હાર્મોનિક કરતા $55 ~Hz$ ઓછી છે:
$f_{3c} - f_o = 55 ~Hz$
$\frac{3v}{4l} - \frac{v}{2l} = 55$
$\frac{3v - 2v}{4l} = 55$
$\frac{v}{4l} = 55 ~Hz$.
બંધ પાઇપની મૂળભૂત આવૃત્તિ $f_c = \frac{v}{4l}$ હોવાથી,તેનું મૂલ્ય $55 ~Hz$ છે.
128
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક પૈડું જે શરૂઆતમાં સ્થિર છે,તેના પર તેની ધરીની આસપાસ અચળ કોણીય પ્રવેગ લગાડવામાં આવે છે. તે $t \ s$ સમયમાં $15^{\circ}$ ના ખૂણે ફરે છે. ત્યારબાદના $2t \ s$ સમયમાં તે કેટલા ખૂણે ફરશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$90$
B
$120$
C
$30$
D
$45$

Solution

(B) આપેલ છે કે પૈડું સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે,તેથી પ્રારંભિક કોણીય વેગ $\omega_0 = 0$ છે. અચળ કોણીય પ્રવેગ $\alpha$ હેઠળ કોણીય સ્થાનાંતર $\theta$ નું સૂત્ર $\theta = \omega_0 t + \frac{1}{2} \alpha t^2$ છે.
પ્રથમ સમયગાળા $t$ માટે,ફરેલ ખૂણો $\theta_1 = 15^{\circ}$ છે.
$15^{\circ} = 0 + \frac{1}{2} \alpha t^2 \implies \frac{1}{2} \alpha t^2 = 15^{\circ} \quad \dots(i)$
કુલ સમયગાળા $(t + 2t) = 3t$ માટે,કુલ કોણીય સ્થાનાંતર $\theta_{total}$ નીચે મુજબ છે:
$\theta_{total} = \frac{1}{2} \alpha (3t)^2 = \frac{1}{2} \alpha (9t^2) = 9 \left( \frac{1}{2} \alpha t^2 \right)$.
સમીકરણ $(i)$ ની કિંમત મૂકતા:
$\theta_{total} = 9 \times 15^{\circ} = 135^{\circ}$.
ત્યારબાદના $2t \ s$ સમયમાં ખૂણામાં થયેલો વધારો $\Delta \theta = \theta_{total} - \theta_1 = 135^{\circ} - 15^{\circ} = 120^{\circ}$ છે.
129
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
એક તોપનો ગોળો તેના મહત્તમ ઊંચાઈના બિંદુએ બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત થાય છે. એક ભાગ તેની ગતિઊર્જા $E_1$ સાથે તોપ તરફ પાછો ફરે છે અને બીજા ભાગની ગતિઊર્જા $E_2$ છે. $E_1$ અને $E_2$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$E_2 = 15 E_1$
B
$E_2 = E_1$
C
$E_2 = 4 E_1$
D
$E_2 = 9 E_1$

Solution

(D) ધારો કે ગોળાનું દળ $M$ છે. મહત્તમ ઊંચાઈએ,ગોળાનો વેગ $v_x = u \cos \theta$ છે. ગોળો $m = M/2$ દળના બે સમાન ભાગોમાં વિભાજિત થાય છે.
ધારો કે પ્રથમ ભાગ (જે પાછો ફરે છે) નો વેગ $v_1 = -u \cos \theta$ છે. વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ:
$M(u \cos \theta) = m v_1 + m v_2$
$M(u \cos \theta) = (M/2)(-u \cos \theta) + (M/2)v_2$
$u \cos \theta = -0.5 u \cos \theta + 0.5 v_2$
$1.5 u \cos \theta = 0.5 v_2$
$v_2 = 3 u \cos \theta$
પ્રથમ ભાગની ગતિઊર્જા $E_1 = \frac{1}{2} (M/2) (u \cos \theta)^2 = \frac{1}{4} M u^2 \cos^2 \theta$ છે.
બીજા ભાગની ગતિઊર્જા $E_2 = \frac{1}{2} (M/2) (3 u \cos \theta)^2 = \frac{1}{2} (M/2) (9 u^2 \cos^2 \theta) = \frac{9}{4} M u^2 \cos^2 \theta$ છે.
$E_1$ અને $E_2$ ની સરખામણી કરતા:
$E_2 = 9 \times (\frac{1}{4} M u^2 \cos^2 \theta) = 9 E_1$.
130
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
જ્યારે ખાંડને સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે ત્યારે તેનું કાર્બનીકરણ (charring) થાય છે. તેમાં કયા પ્રકારની પ્રક્રિયા સામેલ છે?
A
નિર્જલીકરણ (Dehydration) પ્રક્રિયા
B
જળવિભાજન (Hydrolysis) પ્રક્રિયા
C
યોગશીલ (Addition) પ્રક્રિયા
D
અસમાનુપાતીકરણ (Disproportionation) પ્રક્રિયા

Solution

(A) સાંદ્ર $H_2SO_4$ એક શક્તિશાળી નિર્જલીકરણ કરતા પદાર્થ છે.
જ્યારે તે ખાંડ $(C_{12}H_{22}O_{11})$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે પાણીના અણુઓને દૂર કરે છે,જેનાથી કાર્બનનો કાળો અવશેષ બાકી રહે છે.
આ પ્રક્રિયાને ખાંડનું કાર્બનીકરણ કહેવામાં આવે છે.
$C_{12}H_{22}O_{11} \xrightarrow{\text{conc. } H_2SO_4} 12C + 11H_2O$.
131
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2014
નીચેની પ્રક્રિયામાં $Z$ શું છે?
$CH_3-CH_2-CO_2^{\ominus} Na^{\oplus} \stackrel{NaOH / CaO}{\longrightarrow} Z$
A
પ્રોપેન
B
$n$-બ્યુટેન
C
ઈથેન
D
ઈથાઈન

Solution

(C) આપેલ પ્રક્રિયા એ ડીકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે,જેને સોડા-લાઈમ ડીકાર્બોક્સિલેશન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યારે કાર્બોક્સિલિક એસિડના સોડિયમ ક્ષારને સોડા લાઈમ $(NaOH + CaO)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $CO_2$ નો અણુ ગુમાવીને મૂળ કાર્બોક્સિલિક એસિડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો ધરાવતો આલ્કેન બનાવે છે.
$CH_3-CH_2-CO_2^{\ominus} Na^{\oplus} + NaOH \xrightarrow{CaO, \Delta} CH_3-CH_3 + Na_2CO_3$
અહીં,સોડિયમ પ્રોપેનોએટ ($3$ કાર્બન) પ્રક્રિયા કરીને ઈથેન ($2$ કાર્બન) બનાવે છે.
તેથી,$Z$ એ ઈથેન છે.
132
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
નીચેનામાંથી કયા બંધની સહસંયોજક બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ છે?
A
$C-C$
B
$C-H$
C
$C-N$
D
$C-O$

Solution

(A) બંધ લંબાઈ એટલે અણુમાં બે બંધિત પરમાણુઓના કેન્દ્ર વચ્ચેનું સરેરાશ અંતર. તે પરમાણુના કદ, સંકરણ અને વિદ્યુતઋણતાના તફાવત જેવા પરિબળો પર આધાર રાખે છે।
પરમાણુનું કદ વધતા બંધ લંબાઈ સામાન્ય રીતે વધે છે।
આપેલા વિકલ્પોની સરખામણી કરતા:
$C-C$ બંધ લંબાઈ આશરે $154 \ pm$ છે।
$C-H$ બંધ લંબાઈ આશરે $109 \ pm$ છે।
$C-N$ બંધ લંબાઈ આશરે $147 \ pm$ છે।
$C-O$ બંધ લંબાઈ આશરે $143 \ pm$ છે।
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાં $C-C$ બંધની લંબાઈ સૌથી વધુ છે।
133
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
ઈથાઈન અને મિથેનનો આકાર શું છે?
A
સ્ક્વેર પ્લેનર અને રેખીય
B
ટેટ્રાહેડ્રલ અને ટ્રાયગોનલ પ્લેનર
C
રેખીય અને ટેટ્રાહેડ્રલ
D
ટ્રાયગોનલ પ્લેનર અને રેખીય

Solution

(C) ઈથાઈન $(C_2H_2)$: કાર્બન પરમાણુ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે જેમાં $2$ $\sigma$-બંધ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,પરિણામે તેનો આકાર રેખીય હોય છે.
મિથેન $(CH_4)$: કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે જેમાં $4$ $\sigma$-બંધ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,પરિણામે તેનો આકાર ટેટ્રાહેડ્રલ હોય છે.
તેથી,આકારો રેખીય અને ટેટ્રાહેડ્રલ છે.
134
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
$HF$ માં હાઇડ્રોજન બંધન માટે જવાબદાર આણ્વિય આંતરક્રિયાઓ કઈ છે?
A
આયન-પ્રેરિત દ્વિધ્રુવ
B
દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ
C
દ્વિધ્રુવ-પ્રેરિત દ્વિધ્રુવ
D
આયન-દ્વિધ્રુવ

Solution

(B) હાઇડ્રોજન બંધ એ હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને વધુ વિદ્યુતઋણ પરમાણુ વચ્ચેનું એક વિશિષ્ટ પ્રકારનું દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ છે.
$HF$ અણુમાં,$H$ અને $F$ વચ્ચે વિદ્યુતઋણતાનો મોટો તફાવત હોવાથી,તે કાયમી દ્વિધ્રુવ તરીકે વર્તે છે.
પરિણામે,$HF$ અણુઓ વચ્ચેની આંતરક્રિયા એ દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આંતરક્રિયાનું એક સ્વરૂપ છે.
વાયુ અવસ્થામાં,ઘણા $HF$ અણુઓ $H$-બંધન દ્વારા પોલિમરાઇઝ થાય છે.
135
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2014
એક પ્રક્રિયા $A + B \rightleftharpoons C + D$ માં,જ્યારે $1 \ mol$ $A$ ને $1 \ mol$ $B$ સાથે $10 \ L$ ના બંધ પાત્રમાં ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલને $B$ નો $40 \%$ ભાગ પ્રક્રિયા કરે છે. $K_C$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$0.44$
B
$0.18$
C
$0.22$
D
$0.36$

Solution

(A) પ્રક્રિયા $A + B \rightleftharpoons C + D$ છે.
શરૂઆતના મોલ $(t = 0)$: $A = 1 \ mol$,$B = 1 \ mol$,$C = 0 \ mol$,$D = 0 \ mol$.
સંતુલને $B$ નો $40 \%$ ભાગ વપરાય છે,એટલે કે $0.4 \ mol$ $B$ વપરાય છે.
સંતુલને મોલ: $A = (1 - 0.4) = 0.6 \ mol$,$B = (1 - 0.4) = 0.6 \ mol$,$C = 0.4 \ mol$,$D = 0.4 \ mol$.
કદ $10 \ L$ હોવાથી,સાંદ્રતા $[A] = 0.06 \ M$,$[B] = 0.06 \ M$,$[C] = 0.04 \ M$,$[D] = 0.04 \ M$ થશે.
$K_C = \frac{[C][D]}{[A][B]} = \frac{0.04 \times 0.04}{0.06 \times 0.06} = \frac{16}{36} = \frac{4}{9} \approx 0.44$.
136
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
સમૂહ $13$ ના તત્વો માટે નીચેનામાંથી કયો આલેખ વિદ્યુતઋણતા $(EN)$ અને પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ વચ્ચેના ફેરફારને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) સમૂહ $13$ ના તત્વો માટે,પરમાણુ કદમાં વધારાને કારણે વિદ્યુતઋણતા $(EN)$ $B$ થી $Al$ સુધી ઘટે છે.
$Al$ થી $Tl$ સુધી,$d$ અને $f$ કક્ષકોની નબળી શીલ્ડિંગ અસરને કારણે વિદ્યુતઋણતામાં ક્રમશઃ વધારો થાય છે,જે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારમાં વધારો કરે છે.
$EN$ ના મૂલ્યો (પોલિંગ સ્કેલ પર) આ મુજબ છે: $B (2.0)$,$Al (1.5)$,$Ga (1.6)$,$In (1.7)$,અને $Tl (1.8)$.
આમ,સાચો ફેરફાર $B$ થી $Al$ સુધી ઘટાડો અને ત્યારબાદ $Al$ થી $Tl$ સુધી વધારો દર્શાવે છે.
137
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
એક અણુના મધ્યસ્થ પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $8$ છે. તે અણુ કયો છે?
A
$BCl_3$
B
$BeH_2$
C
$SCl_2$
D
$SF_6$

Solution

(C) સંયોજકતા કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે મધ્યસ્થ પરમાણુની આસપાસના કુલ બંધકારક અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની ગણતરી કરીએ છીએ.
$SCl_2$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ (સલ્ફર) છે.
સલ્ફર પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે $Cl$ પરમાણુઓ સાથે $2$ એકલ બંધ બનાવે છે,જેમાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન વપરાય છે.
$S$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા $= \frac{6 - 2}{2} = 2$.
$S$ ની આસપાસ કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મો $= 2 \text{ (બંધકારક યુગ્મો)} + 2 \text{ (અબંધકારક યુગ્મો)} = 4 \text{ યુગ્મો}$.
સંયોજકતા કક્ષામાં કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 4 \times 2 = 8$ ઇલેક્ટ્રોન.
આમ,$SCl_2$ અષ્ટકનો નિયમ પાળે છે.
138
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2014
$Si, S, Na, Mg, Al$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો ચડતો ક્રમ કયો છે?
A
$S < Si < Al < Mg < Na$
B
$Na < Al < Mg < S < Si$
C
$Na < Mg < Si < Al < S$
D
$Na < Mg < Al < Si < S$

Solution

(A) આવર્ત કોષ્ટકમાં,જ્યારે આપણે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જઈએ છીએ,ત્યારે અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે જ્યારે કક્ષાની સંખ્યા સમાન રહે છે.
આના પરિણામે કેન્દ્ર અને સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું આકર્ષણ વધે છે,જેના કારણે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
આપેલા તમામ તત્વો $(Na, Mg, Al, Si, S)$ $3^{rd}$ આવર્તના છે.
ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટવાના વલણને અનુસરીએ તો,ક્રમ $Na > Mg > Al > Si > S$ મળે છે.
તેથી,ચડતો ક્રમ $S < Si < Al < Mg < Na$ છે.
139
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વાયરના ગૂંચળામાં $600$ આંટા છે અને તેનું આત્મ-પ્રેરકત્વ $108 \ mH$ છે. સમાન ત્રિજ્યા અને $500$ આંટા ધરાવતા ગૂંચળાનું આત્મ-પ્રેરકત્વ કેટલું હશે ($mH$ માં)?
A
$80$
B
$75$
C
$108$
D
$90$

Solution

(B) આપેલ છે: $L_1 = 108 \ mH$,$N_1 = 600$ આંટા,$N_2 = 500$ આંટા અને $L_2 = ?$
વર્તુળાકાર ગૂંચળા માટે,આત્મ-પ્રેરકત્વ $L$ એ આંટાની સંખ્યાના વર્ગ $N^2$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે,જે $L = \frac{\mu_0 \pi N^2 r}{2}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
બંને ગૂંચળા માટે ત્રિજ્યા $r$ સમાન હોવાથી,આપણી પાસે સંબંધ છે:
$\frac{L_1}{L_2} = \left(\frac{N_1}{N_2}\right)^2$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\frac{108}{L_2} = \left(\frac{600}{500}\right)^2$
$\frac{108}{L_2} = \left(\frac{6}{5}\right)^2 = \frac{36}{25}$
$L_2 = \frac{108 \times 25}{36}$
$L_2 = 3 \times 25 = 75 \ mH$
આમ,ગૂંચળાનું આત્મ-પ્રેરકત્વ $75 \ mH$ છે.
140
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$x^3-2x^2+10x-8=0$ ના બીજના વર્ગો જેમના બીજ હોય તેવું ત્રિઘાત સમીકરણ શોધો.
A
$x^3+16x^2+68x-64=0$
B
$x^3+8x^2+68x-64=0$
C
$x^3+16x^2-68x-64=0$
D
$x^3-16x^2+68x-64=0$

Solution

(A) ધારો કે $\alpha, \beta, \gamma$ એ $x^3-2x^2+10x-8=0$ ના બીજ છે.
વિયેટાના સૂત્રો મુજબ:
$\alpha+\beta+\gamma = 2$
$\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha = 10$
$\alpha\beta\gamma = 8$
આપણે $\alpha^2, \beta^2, \gamma^2$ બીજ ધરાવતું સમીકરણ જોઈએ છે.
નવા બીજનો સરવાળો: $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2 = (\alpha+\beta+\gamma)^2 - 2(\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha) = (2)^2 - 2(10) = 4 - 20 = -16$.
બબ્બે બીજના ગુણાકારનો સરવાળો: $\alpha^2\beta^2+\beta^2\gamma^2+\gamma^2\alpha^2 = (\alpha\beta+\beta\gamma+\gamma\alpha)^2 - 2\alpha\beta\gamma(\alpha+\beta+\gamma) = (10)^2 - 2(8)(2) = 100 - 32 = 68$.
નવા બીજનો ગુણાકાર: $\alpha^2\beta^2\gamma^2 = (\alpha\beta\gamma)^2 = (8)^2 = 64$.
જરૂરી ત્રિઘાત સમીકરણ: $x^3 - (\text{બીજનો સરવાળો})x^2 + (\text{બબ્બે બીજના ગુણાકારનો સરવાળો})x - (\text{બીજનો ગુણાકાર}) = 0$.
કિંમતો મુકતા: $x^3 - (-16)x^2 + 68x - 64 = 0$.
આમ,$x^3+16x^2+68x-64=0$.
141
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $r = 1, 2, 3, \ldots$ માટે $Z_r = \cos \left(\frac{\pi}{2^r}\right) + i \sin \left(\frac{\pi}{2^r}\right)$ હોય,તો $Z_1 Z_2 Z_3 \ldots \infty$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2$
B
$1$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(D) આપેલ છે કે $Z_r = \cos \left(\frac{\pi}{2^r}\right) + i \sin \left(\frac{\pi}{2^r}\right) = e^{i \frac{\pi}{2^r}}$.
તેથી,ગુણાકાર $P = Z_1 Z_2 Z_3 \ldots \infty = e^{i \frac{\pi}{2^1}} \cdot e^{i \frac{\pi}{2^2}} \cdot e^{i \frac{\pi}{2^3}} \ldots$
ઘાતાંકના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$P = e^{i \left( \frac{\pi}{2} + \frac{\pi}{4} + \frac{\pi}{8} + \ldots \right)}$.
ઘાતાંક એ અનંત સમગુણોત્તર શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = \frac{\pi}{2}$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{1}{2}$ છે.
આ અનંત શ્રેણીનો સરવાળો $S = \frac{a}{1 - r} = \frac{\pi/2}{1 - 1/2} = \frac{\pi/2}{1/2} = \pi$ થાય.
આમ,$P = e^{i \pi} = \cos \pi + i \sin \pi$.
કારણ કે $\cos \pi = -1$ અને $\sin \pi = 0$,તેથી $P = -1 + i(0) = -1$.
142
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x=p+q$,$y=p \omega+q \omega^2$,અને $z=p \omega^2+q \omega$ હોય,જ્યાં $\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે,તો $xyz$ ની કિંમત શું થાય?
A
$p^3+q^3$
B
$p^2-pq+q^2$
C
$1+p^3+q^3$
D
$p^3-q^3$

Solution

(A) આપેલ છે: $x=p+q$,$y=p \omega+q \omega^2$,અને $z=p \omega^2+q \omega$.
આપણે $xyz = (p+q)(p \omega+q \omega^2)(p \omega^2+q \omega)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
પ્રથમ,$y$ અને $z$ નો ગુણાકાર કરતા:
$yz = (p \omega+q \omega^2)(p \omega^2+q \omega) = p^2 \omega^3 + pq \omega^2 + pq \omega^4 + q^2 \omega^3$.
$\omega^3=1$ અને $\omega^4=\omega$ હોવાથી:
$yz = p^2(1) + pq(\omega^2+\omega) + q^2(1) = p^2 + pq(\omega^2+\omega) + q^2$.
ગુણધર્મ $1+\omega+\omega^2=0$ નો ઉપયોગ કરતા,$\omega+\omega^2=-1$.
તેથી,$yz = p^2 - pq + q^2$.
હવે,$xyz = (p+q)(p^2 - pq + q^2)$.
બીજગણિતીય નિત્યસમ $a^3+b^3 = (a+b)(a^2-ab+b^2)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$xyz = p^3+q^3$.
143
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2014
નીચેની પ્રક્રિયામાં $X$ અને $Y$ શું છે?
$CF_2Cl_2 \stackrel{UV}{\longrightarrow} X + Y$
A
$\dot{C}F_2Cl, \dot{Cl}$
B
$^{-}C_2F_4, Cl_2$
C
$\dot{C}FCl_2, \dot{F}$
D
$CCl_2, F_2$

Solution

(A) ક્લોરોફ્લોરોકાર્બન (CFCs),જે ફ્રીઓન્સ તરીકે પણ ઓળખાય છે,તે સ્થિર,બિન-ઝેરી અને બિન-પ્રતિક્રિયાશીલ સંયોજનો છે જેનો ઉપયોગ રેફ્રિજરેશન અને એર કન્ડીશનિંગમાં થાય છે.
તેમના લાંબા વાતાવરણીય આયુષ્યને કારણે,તેઓ અંતે સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં પહોંચે છે.
સ્ટ્રેટોસ્ફિયરમાં,તેઓ ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા $UV$ કિરણોત્સર્ગ દ્વારા વિઘટિત થાય છે,જેના પરિણામે ક્લોરિન મુક્ત મુલકો (free radicals) બને છે.
ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન $(CF_2Cl_2)$ માટેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CF_2Cl_2 \stackrel{hv}{\longrightarrow} \dot{C}F_2Cl + \dot{Cl}$
આમ,નીપજો $X$ અને $Y$ એ મુક્ત મુલકો $\dot{C}F_2Cl$ અને $\dot{Cl}$ છે.
144
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $\cos x = \tan y$,$\cot y = \tan z$ અને $\cot z = \tan x$ હોય,તો $\sin x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{5}+1}{4}$
B
$\frac{\sqrt{5}-1}{4}$
C
$\frac{\sqrt{5}+1}{2}$
D
$\frac{\sqrt{5}-1}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\cos x = \tan y$,$\cot y = \tan z$ અને $\cot z = \tan x$.
આપેલ સમીકરણો પરથી,$\tan y = \cos x$ અને $\cot y = \frac{1}{\tan y} = \frac{1}{\cos x}$ મળે.
$\cot y = \tan z$ હોવાથી,$\tan z = \frac{1}{\cos x}$ મળે.
તેથી $\cot z = \frac{1}{\tan z} = \cos x$.
$\cot z = \tan x$ આપેલ હોવાથી,$\tan x = \cos x$ મળે.
$\Rightarrow \frac{\sin x}{\cos x} = \cos x$
$\Rightarrow \sin x = \cos^2 x$
$\Rightarrow \sin x = 1 - \sin^2 x$
$\Rightarrow \sin^2 x + \sin x - 1 = 0$.
દ્વિઘાત સૂત્ર $\sin x = \frac{-b \pm \sqrt{b^2 - 4ac}}{2a}$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sin x = \frac{-1 \pm \sqrt{1 - 4(1)(-1)}}{2} = \frac{-1 \pm \sqrt{5}}{2}$ મળે.
$\sin x$ ધન હોવું જોઈએ,તેથી $\sin x = \frac{\sqrt{5}-1}{2}$.
145
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$\sec h^{-1}\left(\frac{1}{2}\right)-\operatorname{cosec} h^{-1}\left(\frac{3}{4}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\log _e(3(2+\sqrt{3}))$
B
$\log _e\left(\frac{1+\sqrt{3}}{3}\right)$
C
$\log _e\left(\frac{2+\sqrt{3}}{3}\right)$
D
$\log _e\left(\frac{2-\sqrt{3}}{3}\right)$

Solution

(C) અમે વ્યસ્ત હાઇપરબોલિક વિધેયોના લઘુગણકીય સ્વરૂપોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\sec h^{-1} x = \log _e\left(\frac{1+\sqrt{1-x^2}}{x}\right)$ અને $\operatorname{cosec} h^{-1} x = \log _e\left(\frac{1+\sqrt{1+x^2}}{x}\right)$.
$\sec h^{-1} x$ માં $x = \frac{1}{2}$ મૂકતા:
$\sec h^{-1}\left(\frac{1}{2}\right) = \log _e\left(\frac{1+\sqrt{1-\frac{1}{4}}}{\frac{1}{2}}\right) = \log _e\left(\frac{1+\frac{\sqrt{3}}{2}}{\frac{1}{2}}\right) = \log _e(2+\sqrt{3})$.
$\operatorname{cosec} h^{-1} x$ માં $x = \frac{3}{4}$ મૂકતા:
$\operatorname{cosec} h^{-1}\left(\frac{3}{4}\right) = \log _e\left(\frac{1+\sqrt{1+\frac{9}{16}}}{\frac{3}{4}}\right) = \log _e\left(\frac{1+\frac{5}{4}}{\frac{3}{4}}\right) = \log _e\left(\frac{\frac{9}{4}}{\frac{3}{4}}\right) = \log _e(3)$.
તેથી,$\sec h^{-1}\left(\frac{1}{2}\right) - \operatorname{cosec} h^{-1}\left(\frac{3}{4}\right) = \log _e(2+\sqrt{3}) - \log _e(3) = \log _e\left(\frac{2+\sqrt{3}}{3}\right)$.
146
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x$ અને $y$ લઘુકોણ હોય કે જેથી $\cos x + \cos y = \frac{3}{2}$ અને $\sin x + \sin y = \frac{3}{4}$ થાય,તો $\sin(x+y)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{3}{4}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{4}{5}$

Solution

(D) આપેલ છે,$\cos x + \cos y = \frac{3}{2}$ અને $\sin x + \sin y = \frac{3}{4}$.
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$2 \cos \left(\frac{x+y}{2}\right) \cos \left(\frac{x-y}{2}\right) = \frac{3}{2}$ $(1)$
$2 \sin \left(\frac{x+y}{2}\right) \cos \left(\frac{x-y}{2}\right) = \frac{3}{4}$ $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ વડે ભાગતા:
$\tan \left(\frac{x+y}{2}\right) = \frac{1}{2}$
હવે,$\sin(x+y) = \frac{2 \tan \left(\frac{x+y}{2}\right)}{1 + \tan^2 \left(\frac{x+y}{2}\right)}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(x+y) = \frac{2 \times \frac{1}{2}}{1 + (\frac{1}{2})^2} = \frac{4}{5}$.
147
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
$x^2-3xy+y^2=0$ અને $x+y+1=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$\frac{2}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
C
$5\sqrt{2}$
D
$\frac{1}{\sqrt{5}}$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓની જોડી $x^2-3xy+y^2=0$ છે. આ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ માંથી પસાર થતી બે રેખાઓ દર્શાવે છે.
ધારો કે રેખાઓ $y=m_1x$ અને $y=m_2x$ છે. તેથી $m_1+m_2=3$ અને $m_1m_2=1$.
$ax^2+2hxy+by^2=0$ અને $lx+my+n=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\text{Area} = \frac{n^2\sqrt{h^2-ab}}{|am^2-2hlm+bl^2|}$.
અહીં,$a=1, h=-\frac{3}{2}, b=1, l=1, m=1, n=1$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\text{Area} = \frac{1^2\sqrt{(-\frac{3}{2})^2-(1)(1)}}{|(1)(1)^2-2(-\frac{3}{2})(1)(1)+(1)(1)^2|}$.
$\text{Area} = \frac{\sqrt{\frac{9}{4}-1}}{|1+3+1|} = \frac{\sqrt{\frac{5}{4}}}{5} = \frac{\frac{\sqrt{5}}{2}}{5} = \frac{\sqrt{5}}{10} = \frac{1}{2\sqrt{5}}$.
148
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
જો $x^2+\alpha y^2+2 \beta y=a^2$ એ પરસ્પર લંબ રેખાઓની જોડી દર્શાવતું હોય,તો $\beta$ ની કિંમત શું થાય?
A
$4 a$
B
$a$
C
$2a$
D
$3a$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x^2 + \alpha y^2 + 2 \beta y - a^2 = 0$ છે.
રેખાઓની જોડીના વ્યાપક સમીકરણ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 + 2Gx + 2Fy + C = 0$ સાથે સરખાવતા:
$A = 1, B = \alpha, H = 0, G = 0, F = \beta, C = -a^2$.
રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાની શરત $A + B = 0$ છે.
$1 + \alpha = 0 \Rightarrow \alpha = -1$.
રેખાઓની જોડી માટે નિશ્ચાયકની શરત:
$ABC + 2FGH - AF^2 - BG^2 - CH^2 = 0$.
કિંમતો મૂકતા:
$(1)(\alpha)(-a^2) + 0 - (1)(\beta)^2 - 0 - 0 = 0$.
$-\alpha a^2 - \beta^2 = 0$.
$\alpha = -1$ હોવાથી:
$-(-1)a^2 - \beta^2 = 0
$ $\Rightarrow a^2 - \beta^2 = 0
$ $\Rightarrow \beta^2 = a^2
$ $\Rightarrow \beta = a$.
149
ChemistryMCQTS EAMCET · 2014
નીચેનાને જોડો (પ્રકૃતિમાં સૌથી મજબૂત મૂળભૂત બળોની સાપેક્ષ શક્તિને $1$ તરીકે લો):
| યાદી-$I$ (પ્રકૃતિમાં મૂળભૂત બળો) | યાદી-$II$ (સાપેક્ષ શક્તિ) |
| :--- | :--- |
| $(A)$ પ્રબળ ન્યુક્લિયર બળ | $(e)$ $10^{-2}$ |
| $(B)$ નિર્બળ ન્યુક્લિયર બળ | $(f)$ $1$ |
| $(C)$ વિદ્યુતચુંબકીય બળ | $(g)$ $10^{10}$ |
| $(D)$ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ | $(h)$ $10^{-13}$ |
| | $(i)$ $10^{-39}$ |
સાચી જોડ છે:
A
$A-f, B-i, C-e, D-h$
B
$A-f, B-h, C-e, D-h$
C
$A-f, B-h, C-e, D-i$
D
$A-f, B-e, C-h, D-i$

Solution

(C) પ્રકૃતિમાં ચાર મૂળભૂત બળોની સાપેક્ષ શક્તિઓ,સૌથી મજબૂત (પ્રબળ ન્યુક્લિયર બળ) ને $1$ તરીકે લેતા,નીચે મુજબ છે:
$1$. પ્રબળ ન્યુક્લિયર બળ: સાપેક્ષ શક્તિ = $1$ ($f$ સાથે જોડાય છે)
$2$. વિદ્યુતચુંબકીય બળ: સાપેક્ષ શક્તિ = $10^{-2}$ ($e$ સાથે જોડાય છે)
$3$. નિર્બળ ન્યુક્લિયર બળ: સાપેક્ષ શક્તિ = $10^{-13}$ ($h$ સાથે જોડાય છે)
$4$. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ: સાપેક્ષ શક્તિ = $10^{-39}$ ($i$ સાથે જોડાય છે)
તેથી,સાચી જોડ છે: $A-f, B-h, C-e, D-i$.
150
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2014
નીચેનામાંથી કયું દહન પર કાળી જ્યોત આપે છે?
A
$C_2H_4$
B
$CH_4$
C
$C_2H_6$
D
$C_6H_6$

Solution

(D) એરોમેટિક સંયોજનો,જેમ કે $C_6H_6$ (બેન્ઝીન),કાર્બન અને હાઇડ્રોજનનો ગુણોત્તર ઊંચો ધરાવે છે.
અપૂર્ણ દહનને કારણે,તેઓ કાળી જ્યોત ઉત્પન્ન કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2014?

There are 196 Chemistry questions from the TS EAMCET 2014 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2014 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2014 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick TS EAMCET 2014 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.