MHT CET 2024 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

900 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ251350 of 900 questions

Page 6 of 10 · Gujarati

251
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
જ્યારે $78 \ u$ ના સૂત્રભારનો સરવાળો ધરાવતા પ્રક્રિયકો $65 \ u$ ના સૂત્રભાર ધરાવતી નીપજ બનાવે છે,ત્યારે ટકાવારી પરમાણુ અર્થતંત્ર (percent atom economy) નું મૂલ્ય શું છે ($\%$ માં)?
A
$70$
B
$78$
C
$83$
D
$65$

Solution

(C) $\text{Percent atom economy} = \frac{\text{ઇચ્છિત નીપજનું સૂત્રભાર}}{\text{પ્રક્રિયામાં વપરાયેલા તમામ પ્રક્રિયકોના સૂત્રભારનો સરવાળો}} \times 100$
$\text{Percent atom economy} = \frac{65 \ u}{78 \ u} \times 100 = 83.33 \% \approx 83 \%$
252
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
$NaOH$ માં ઓક્સિજનનું દળથી ટકાવાર પ્રમાણ કેટલું છે? ($Na$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 23 \ u, O = 16 \ u, H = 1 \ u$)
A
$16$
B
$20$
C
$40$
D
$60$

Solution

(C) $NaOH$ નું આણ્વીય દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $23 + 16 + 1 = 40 \ u$।
ઓક્સિજનનું દળથી ટકાવાર પ્રમાણ શોધવાનું સૂત્ર: $\frac{\text{ઓક્સિજનનું પરમાણ્વીય દળ}}{\text{NaOH નું આણ્વીય દળ}} \times 100$ છે।
કિંમતો મૂકતા: $\frac{16}{40} \times 100 = 40 \%$.
253
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$8.8 \times 10^{-2} \ kg$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું છે?
A
$PV = 1.5 \ RT$
B
$PV = RT$
C
$PV = 2 \ RT$
D
$PV = 3 \ RT$

Solution

(C) $CO_2$ નું આપેલ દળ $= 8.8 \times 10^{-2} \ kg = 88 \ g$ છે.
$CO_2$ નું આણ્વીય દળ $44 \ g \ mol^{-1}$ છે.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{88 \ g}{44 \ g \ mol^{-1}} = 2 \ mol$ થાય.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ મુજબ,$PV = nRT$.
$n = 2$ મૂકતા,આપણને $PV = 2 \ RT$ મળે છે.
254
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$318 \ K$ તાપમાને અને $3.18 \times 10^5 \ N \ m^{-2}$ દબાણે $8.314 \times 10^{-3} \ m^3$ ડાયઓક્સિજનમાં કેટલા મોલ ડાયઓક્સિજન હાજર હશે ($mole$ માં)? $(R=8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1})$
A
$0.1$
B
$1.0$
C
$1.5$
D
$2.0$

Solution

(B) આદર્શ વાયુ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $PV = nRT$
$n$ માટે સૂત્ર: $n = \frac{PV}{RT}$
આપેલ કિંમતો: $P = 3.18 \times 10^5 \ N \ m^{-2}$,$V = 8.314 \times 10^{-3} \ m^3$,$T = 318 \ K$,$R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$
કિંમતો મૂકતા: $n = \frac{(3.18 \times 10^5) \times (8.314 \times 10^{-3})}{8.314 \times 318}$
$n = \frac{3.18 \times 10^2}{318} = \frac{318}{318} = 1 \ mole$
255
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો આલેખ બોઈલના નિયમને સમજાવે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(B) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને આદર્શ વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે,દબાણ $P$ એ કદ $V$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,એટલે કે $P \propto \frac{1}{V}$.
આનો અર્થ એ છે કે $PV = k$,જ્યાં $k$ એ અચળાંક છે.
તેથી,જો આપણે $y$-અક્ષ પર $PV$ અને $x$-અક્ષ પર $P$ નો આલેખ દોરીએ,તો દબાણ $P$ માં ફેરફાર થવા છતાં $PV$ નું મૂલ્ય અચળ રહે છે.
આના પરિણામે દબાણ અક્ષને સમાંતર એક આડી સીધી રેખા મળે છે.
256
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$1.25 \ atm$ દબાણે વાયુનું કદ ગણો,જો $1 \ atm$ દબાણે અને સમાન તાપમાને વાયુ દ્વારા રોકાયેલું કદ $25 \ mL$ હોય. ($mL$ માં)
A
$15$
B
$20$
C
$25$
D
$35$

Solution

(B) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાન અને વાયુના જથ્થા માટે:
$P_1 V_1 = P_2 V_2$
આપેલ છે:
$P_1 = 1 \ atm$,$V_1 = 25 \ mL$
$P_2 = 1.25 \ atm$,$V_2 = ?$
કિંમતો મૂકતા:
$1 \ atm \times 25 \ mL = 1.25 \ atm \times V_2$
$V_2 = \frac{1 \ atm \times 25 \ mL}{1.25 \ atm} = 20 \ mL$
257
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
એક વાયુ $105 \ kPa$ દબાણે $11.2 \ dm^3$ કદ રોકે છે. જો દબાણ વધારીને $210 \ kPa$ કરવામાં આવે તો તેનું કદ કેટલું થશે ($dm^3$ માં)?
A
$5.6$
B
$16.8$
C
$22.4$
D
$33.6$

Solution

(A) બોઈલના નિયમ મુજબ,અચળ તાપમાને દબાણ અને કદનો ગુણાકાર અચળ રહે છે.
$P_1 V_1 = P_2 V_2$
આપેલ છે:
$P_1 = 105 \ kPa$,$V_1 = 11.2 \ dm^3$
$P_2 = 210 \ kPa$,$V_2 = ?$
કિંમતો મૂકતા:
$V_2 = \frac{P_1 V_1}{P_2} = \frac{105 \ kPa \times 11.2 \ dm^3}{210 \ kPa} = 5.6 \ dm^3$
258
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
જો કોઈ વાયુ સામાન્ય તાપમાન અને દબાણે $1 \ dm^3$ કદ રોકતું હોય,તો $1.032 \times 10^5 \ Nm^{-2}$ દબાણે તેનું કદ કેટલું હશે ($dm^3$ માં)?
A
$0.982$
B
$1.3$
C
$1.5$
D
$1.7$

Solution

(A) સામાન્ય તાપમાન અને દબાણ $(NTP)$ એટલે $P_1 = 1 \ atm = 1.01325 \times 10^5 \ Nm^{-2}$ અને $V_1 = 1 \ dm^3$.
આપેલ છે $P_2 = 1.032 \times 10^5 \ Nm^{-2}$.
બોઈલના નિયમ મુજબ,$P_1 V_1 = P_2 V_2$.
$V_2 = \frac{P_1 V_1}{P_2} = \frac{1.01325 \times 10^5 \ Nm^{-2} \times 1 \ dm^3}{1.032 \times 10^5 \ Nm^{-2}}$.
$V_2 \approx 0.982 \ dm^3$.
259
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
જો $P_1$ એ વાયુનું આંશિક દબાણ હોય અને $x_1$ એ મિશ્રણમાં તેનો મોલ અંશ હોય,તો $P_1$ અને $x_1$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ કયો છે?
A
$P_{total} = P_1 x_1$
B
$x_1 = \frac{P_1}{P_{total}}$
C
$P_{total} = 1 - P_1 x_1$
D
$P_{total} = P_1(1 - x_1)$

Solution

(B) ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ મુજબ,મિશ્રણમાં વાયુનું આંશિક દબાણ $(P_1)$ એ તેના મોલ અંશ $(x_1)$ અને મિશ્રણના કુલ દબાણ $(P_{total})$ ના ગુણાકાર જેટલું હોય છે.
$P_1 = x_1 \cdot P_{total}$
આ સમીકરણને મોલ અંશ $(x_1)$ માટે ગોઠવતા:
$x_1 = \frac{P_1}{P_{total}}$
તેથી,સાચો સંબંધ $x_1 = \frac{P_1}{P_{total}}$ છે.
260
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$300 \ K$ તાપમાને $68 \ mL$ કદ ધરાવતા આદર્શ વાયુના $3.4$ મોલ છે. વાયુનું દબાણ કેટલું હશે? $(R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1})$
A
$1.247 \times 10^2 \ kPa$
B
$2.431 \times 10^3 \ kPa$
C
$1.031 \times 10^5 \ kPa$
D
$3.247 \times 10^5 \ kPa$

Solution

(A) આપેલ છે: $n = 3.4 \ mol$,$T = 300 \ K$,$V = 68 \ mL = 0.068 \ dm^3$,$R = 8.314 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ મુજબ: $PV = nRT$.
$P = \frac{nRT}{V} = \frac{3.4 \times 8.314 \times 300}{0.068 \times 10^{-3}} \ Pa = 1.2471 \times 10^5 \ kPa$.
261
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ બોઈલના નિયમ અને ચાર્લ્સના નિયમનો સંયુક્ત સંબંધ દર્શાવે છે?
A
$\frac{P_1 V_2}{T_1} = \frac{P_2 V_1}{T_2}$
B
$n = \frac{RT}{PV}$
C
$\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$
D
$p = \frac{RT}{nV}$

Solution

(C) બોઈલનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને,$PV = k_1$.
ચાર્લ્સનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ દબાણે,$\frac{V}{T} = k_2$.
વાયુના નિશ્ચિત જથ્થા માટે આ બંને નિયમોને જોડતા,આપણને સંયુક્ત વાયુ સમીકરણ મળે છે: $\frac{PV}{T} = k$.
જ્યારે વાયુ અવસ્થા $1$ $(P_1, V_1, T_1)$ થી અવસ્થા $2$ $(P_2, V_2, T_2)$ માં બદલાય છે,ત્યારે આ સંબંધ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$.
262
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$ ના સંદર્ભમાં વાયુ અચળાંક $R$ નું આંકડાકીય મૂલ્ય શું છે?
A
$0.085$
B
$0.082$
C
$8.314$
D
$1.987$

Solution

(B) $L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$ ના એકમોમાં વાયુ અચળાંક $R$ નું મૂલ્ય આશરે $0.0821 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$0.082$ એ આ મૂલ્યની સૌથી નજીકની અંદાજિત કિંમત છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
263
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
સમાન દળ ધરાવતા નીચેનામાંથી કયો વાયુ અચળ તાપમાને સૌથી વધુ દબાણ ઉત્પન્ન કરે છે?
A
$H_2$
B
$N_2$
C
$O_2$
D
$Cl_2$

Solution

(A) ધારો કે દરેક વાયુનું દળ $m = 1 \ g$ છે.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{m}{M}$,જ્યાં $M$ એ મોલર દળ છે.
$m$ અચળ હોવાથી,$n \propto \frac{1}{M}$.
મોલર દળ નીચે મુજબ છે: $M(H_2) = 2 \ g/mol$,$M(N_2) = 28 \ g/mol$,$M(O_2) = 32 \ g/mol$,$M(Cl_2) = 71 \ g/mol$.
આમ,મોલની સંખ્યાનો ક્રમ: $n(H_2) > n(N_2) > n(O_2) > n(Cl_2)$ છે.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ મુજબ,અચળ $T$ અને $V$ માટે,$P \propto n$.
તેથી,જે વાયુના મોલ સૌથી વધુ હશે તે સૌથી વધુ દબાણ ઉત્પન્ન કરશે.
$H_2$ નું મોલર દળ સૌથી ઓછું હોવાથી,સમાન દળ માટે તેના મોલ સૌથી વધુ છે,તેથી તે સૌથી વધુ દબાણ ઉત્પન્ન કરે છે.
264
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
$32 \ g$ $O_2$,$80 \ g$ $Ar$ (મોલર દળ $40 \ g/mol$) અને $4 \ g$ ડાયહાઈડ્રોજન $(P_{\text{total}} = 10 \ bar)$ ના મિશ્રણમાંથી ડાયોક્સિજન દ્વારા લાગતું આંશિક દબાણ ગણો. ($bar$ માં)
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) પગલું $1$: દરેક વાયુના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n_{O_2} = \frac{32 \ g}{32 \ g/mol} = 1 \ mol$
$n_{Ar} = \frac{80 \ g}{40 \ g/mol} = 2 \ mol$
$n_{H_2} = \frac{4 \ g}{2 \ g/mol} = 2 \ mol$
પગલું $2$: કુલ મોલની સંખ્યા ગણો.
$n_{\text{total}} = n_{O_2} + n_{Ar} + n_{H_2} = 1 + 2 + 2 = 5 \ mol$
પગલું $3$: ડાયોક્સિજનનો મોલ અંશ $(x_{O_2})$ ગણો.
$x_{O_2} = \frac{n_{O_2}}{n_{\text{total}}} = \frac{1}{5} = 0.2$
પગલું $4$: ડાયોક્સિજનનું આંશિક દબાણ $(P_{O_2})$ ગણો.
$P_{O_2} = x_{O_2} \times P_{\text{total}} = 0.2 \times 10 \ bar = 2 \ bar$
265
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સૂત્ર સંકોચનીયતા અવયવ (compressibility factor) ગણવા માટે વપરાય છે?
A
$Z = \frac{PVT}{R}$
B
$Z = \frac{nRT}{PV}$
C
$Z = \frac{PV}{nRT}$
D
$Z = \left(\frac{PV}{RT}\right) \times n$

Solution

(C) સંકોચનીયતા અવયવ,જેને $Z$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે,તે વાસ્તવિક વાયુના મોલર કદ અને સમાન તાપમાન અને દબાણે આદર્શ વાયુના મોલર કદના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$n$ મોલ વાયુ માટે,આદર્શ વાયુનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
તેથી,સંકોચનીયતા અવયવ $Z = \frac{PV}{nRT}$ ગુણોત્તર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચું સૂત્ર છે.
266
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા વાયુનું પ્રવાહીકરણ કરવું મુશ્કેલ છે?
A
$SO_2$
B
$Cl_2$
C
$NH_3$
D
$O_2$

Solution

(D) વાયુના પ્રવાહીકરણની સરળતા તેના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_{c})$ પર આધાર રાખે છે.
જે વાયુઓનું ક્રાંતિક તાપમાન ઊંચું હોય છે,તેમનું પ્રવાહીકરણ સરળતાથી થાય છે.
આપેલા વાયુઓના ક્રાંતિક તાપમાન આશરે આ મુજબ છે: $SO_2$ $(430 \ K)$,$Cl_2$ $(417 \ K)$,$NH_3$ $(405 \ K)$,અને $O_2$ $(154.6 \ K)$.
$O_2$ નું ક્રાંતિક તાપમાન સૌથી ઓછું હોવાથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી તેનું પ્રવાહીકરણ કરવું સૌથી મુશ્કેલ છે.
267
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$40$ દળ ક્રમાંક અને $21$ ન્યુટ્રોન ધરાવતા તત્વનું નિરૂપણ શું છે?
A
${ }_{18}^{40} X$
B
${ }_{19}^{40} X$
C
${ }_{12}^{40} X$
D
${ }_{20}^{40} X$

Solution

(B) પ્રોટોનની સંખ્યા $(Z)$ એ દળ ક્રમાંક $(A)$ માંથી ન્યુટ્રોનની સંખ્યા $(N)$ બાદ કરીને મેળવી શકાય છે:
$Z = A - N = 40 - 21 = 19$.
પરમાણુ ક્રમાંક $19$ હોવાથી,તે તત્વ પોટેશિયમ $(K)$ છે.
તત્વનું પ્રમાણિત નિરૂપણ ${ }_{Z}^{A} X$ છે,જ્યાં $A$ એ દળ ક્રમાંક છે અને $Z$ એ પરમાણુ ક્રમાંક છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને ${ }_{19}^{40} X$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
268
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
આઈસોબાર (isobars) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તેમની પાસે ન્યુટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય છે.
B
આ અલગ-અલગ તત્વોના પરમાણુઓ છે.
C
તેમનો પરમાણુ ક્રમાંક સમાન હોય છે.
D
તેમનો દળ ક્રમાંક અલગ હોય છે.

Solution

(B) આઈસોબાર એ અલગ-અલગ તત્વોના એવા પરમાણુઓ છે જેનો દળ ક્રમાંક સમાન હોય છે પરંતુ પરમાણુ ક્રમાંક અલગ હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,${ }_{6}^{14}C$ અને ${ }_{7}^{14}N$ બંનેનો દળ ક્રમાંક $14$ છે પરંતુ પરમાણુ ક્રમાંક અનુક્રમે $6$ અને $7$ છે.
269
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ સ્પીસીઝમાં $20$ ઇલેક્ટ્રોન છે?
A
$K^{+}$
B
$Ca$
C
$Mg$
D
$Cl$

Solution

(B) દરેક સ્પીસીઝમાં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમના પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ જોઈએ છીએ:
$1$. $K^{+}$ માટે: $K$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $19$ છે. તે $+1$ વીજભાર ધરાવતો કેટાયન હોવાથી,તેમાં $19 - 1 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2$. $Ca$ માટે: $Ca$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $20$ છે. તટસ્થ પરમાણુ તરીકે,તેમાં $20$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3$. $Mg$ માટે: $Mg$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $12$ છે. તટસ્થ પરમાણુ તરીકે,તેમાં $12$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4$. $Cl$ માટે: $Cl$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $17$ છે. તટસ્થ પરમાણુ તરીકે,તેમાં $17$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$20$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પીસીઝ $Ca$ છે.
270
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
હાઇડ્રોજન પરમાણુની ચોથી કક્ષા સાથે સંકળાયેલી ઉર્જા કેટલી છે?
$R_H = 2.18 \times 10^{-18} \ J$
A
$-0.436 \times 10^{-18} \ J$
B
$-0.545 \times 10^{-18} \ J$
C
$-0.242 \times 10^{-18} \ J$
D
$-0.136 \times 10^{-18} \ J$

Solution

(D) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુની $n$ મી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જા નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$E_n = -R_H \times \frac{Z^2}{n^2} \ J$
હાઇડ્રોજન પરમાણુ માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 1$ છે.
ચોથી કક્ષા માટે,$n = 4$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$E_4 = -2.18 \times 10^{-18} \times \frac{1^2}{4^2} \ J$
$E_4 = -2.18 \times 10^{-18} \times \frac{1}{16} \ J$
$E_4 = -0.13625 \times 10^{-18} \ J \approx -0.136 \times 10^{-18} \ J$
271
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
મોનોપોઝિટિવ હિલિયમ આયનની પ્રથમ કક્ષા સાથે સંકળાયેલી ઉર્જાનું મૂલ્ય કેટલું છે? $[R_{H} = 2.18 \times 10^{-18} \ J]$
A
$-1.9 \times 10^{-18} \ J$
B
$-4.36 \times 10^{-18} \ J$
C
$-6.54 \times 10^{-18} \ J$
D
$-8.72 \times 10^{-18} \ J$

Solution

(D) મોનોપોઝિટિવ $He^{+}$ આયનની પ્રથમ કક્ષા માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ અને કક્ષાનો ક્રમાંક $n = 1$ છે.
$n^{th}$ કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર:
$E_n = -2.18 \times 10^{-18} \left( \frac{Z^2}{n^2} \right) \ J$
$Z = 2$ અને $n = 1$ કિંમતો મૂકતા:
$E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \left( \frac{2^2}{1^2} \right) \ J$
$E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \times 4 \ J$
$E_1 = -8.72 \times 10^{-18} \ J$
272
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$He^{+}$ ની પ્રથમ કક્ષા સાથે સંકળાયેલી ઉર્જા કેટલી છે?
A
$-2.18 \times 10^{-18} \ J$
B
$-4.36 \times 10^{-18} \ J$
C
$-6.54 \times 10^{-18} \ J$
D
$-8.72 \times 10^{-18} \ J$

Solution

(D) મોનોપોઝિટિવ $He^{+}$ આયનની પ્રથમ કક્ષા માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ અને મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 1$ છે.
કક્ષાની ઉર્જાનું સૂત્ર: $E_n = -2.18 \times 10^{-18} \left(\frac{Z^2}{n^2}\right) \ J$.
કિંમતો મૂકતા: $E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \left(\frac{2^2}{1^2}\right) \ J$.
$E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \times 4 \ J = -8.72 \times 10^{-18} \ J$.
273
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
એક સેકન્ડમાં આપેલા બિંદુમાંથી પસાર થતા તરંગોની સંખ્યા કયા પરિમાણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
તરંગલંબાઈ
B
આવૃત્તિ
C
તરંગ સંખ્યા
D
કંપવિસ્તાર

Solution

(B) આવૃત્તિ એટલે એક સેકન્ડમાં આપેલા બિંદુમાંથી પસાર થતા તરંગોની સંખ્યા.
તે હર્ટ્ઝ $(Hz)$ માં માપવામાં આવે છે,જ્યાં $1 \ Hz = 1 \ s^{-1}$.
- $(A)$ તરંગલંબાઈ: બે ક્રમિક શૃંગ અથવા ગર્ત વચ્ચેનું અંતર.
- $(C)$ તરંગ સંખ્યા: એકમ લંબાઈ દીઠ તરંગોની સંખ્યા $(1 / \lambda)$.
- $(D)$ કંપવિસ્તાર: તરંગનું તેના સરેરાશ સ્થાનથી મહત્તમ સ્થાનાંતર.
274
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$He^{+}$ ની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા નીચેનામાંથી કઈ છે ($pm$ માં)?
A
$52.90$
B
$78.90$
C
$26.45$
D
$13.35$

Solution

(C) $\text{n}^{\text{મી}}$ કક્ષાની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર: $r_n = \frac{52.9 \times n^2}{Z} \ pm$ છે।
$He^{+}$ માટે, પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ અને પ્રથમ કક્ષા માટે $n = 1$ છે।
આ કિંમતો મૂકતા: $r_1 = \frac{52.9 \times (1)^2}{2} \ pm = 26.45 \ pm$.
275
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સ્થિર કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન દર્શાવે છે?
A
$mvr = \frac{2 \pi}{h} \times n$
B
$mvr = \frac{nh}{2 \pi}$
C
$mvh = n \times \frac{r}{2 \pi}$
D
$mv = \left( \frac{h \times r}{2 \pi} \right) n$

Solution

(B) બોહરના પરમાણુ મોડેલ મુજબ,સ્થિર કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $(L)$ ક્વોન્ટાઈઝ્ડ હોય છે અને તે નીચેના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$L = mvr = \frac{nh}{2 \pi}$
જ્યાં $m$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું દળ છે,$v$ એ વેગ છે,$r$ એ કક્ષાની ત્રિજ્યા છે,$n$ એ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક છે $(n = 1, 2, 3, ...)$,અને $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે.
276
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
બોહર મોડેલના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
તે હાઇડ્રોજન વર્ણપટની ઝીણવટભરી વિગતો સમજાવવામાં નિષ્ફળ ગયું.
B
તે હાઇડ્રોજન સિવાયના પરમાણુ વર્ણપટને સમજાવવામાં અસમર્થ છે.
C
તે ઝીમેન અસર (Zeeman effect) સમજાવે છે.
D
તે રાસાયણિક બંધ દ્વારા અણુઓ બનાવવાની પરમાણુઓની ક્ષમતા સમજાવવામાં નિષ્ફળ ગયું.

Solution

(C) બોહરનું પરમાણુ મોડેલ ચુંબકીય ક્ષેત્રની હાજરીમાં વર્ણપટ રેખાઓનું વિભાજન (ઝીમેન અસર) સમજાવી શક્યું ન હતું. તેથી,તે ઝીમેન અસર સમજાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
277
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2024
$Li^{2+}$ ની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા ગણો। ($pm$ માં)
A
$70.53$
B
$158.7$
C
$17.63$
D
$282.13$

Solution

(C) હાઇડ્રોજન જેવી સ્પીસીઝ માટે $n$ મી કક્ષાની ત્રિજ્યાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે: $r_n = \frac{52.9 \times n^2}{Z} \ pm$.
$Li^{2+}$ આયન માટે, પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 3$ છે।
પ્રથમ કક્ષા માટે, મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 1$ છે।
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા: $r_1 = \frac{52.9 \times (1)^2}{3} \ pm = 17.63 \ pm$.
278
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$\text{He}^{+}$ ની પ્રથમ કક્ષાની ત્રિજ્યા ગણો। ($\text{pm}$ માં)
A
$26.45$
B
$13.23$
C
$48.62$
D
$39.46$

Solution

(A) હાઇડ્રોજન જેવી સ્પીસીઝની $n^{th}$ કક્ષાની ત્રિજ્યા માટેનું સૂત્ર: $r_n = \frac{52.9 \times n^2}{Z} \ pm$ છે।
$He^{+}$ માટે, પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ અને પ્રથમ કક્ષા માટે, $n = 1$ છે।
આ કિંમતો મૂકતા: $r_1 = \frac{52.9 \times (1)^2}{2} \ pm = 26.45 \ pm$.
279
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
બામર શ્રેણીમાં સૌથી ઓછી ઉર્જા ધરાવતા સંક્રમણનો તરંગ આંક (wave number) શું છે?
A
$R_H \left( \frac{36}{5} \right)$
B
$R_H \left( \frac{5}{36} \right)$
C
$R_H \left( \frac{21}{100} \right)$
D
$R_H \left( \frac{100}{21} \right)$

Solution

(B) બામર શ્રેણીમાં સૌથી ઓછી ઉર્જા ધરાવતું સંક્રમણ $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ વચ્ચે થાય છે.
તરંગ આંક માટે રીડબર્ગ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\overline{v} = R_H \left[ \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right]$.
કિંમતો મૂકતા: $\overline{v} = R_H \left[ \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right]$.
$\overline{v} = R_H \left[ \frac{1}{4} - \frac{1}{9} \right] = R_H \left[ \frac{9-4}{36} \right] = R_H \left( \frac{5}{36} \right)$.
280
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$11516 \ cm^{-1}$ જેટલો તરંગ આંક ધરાવતા ફોટોનના ઉત્સર્જન માટે તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો. ($nm$ માં)
A
$216$
B
$434$
C
$868$
D
$642$

Solution

(C) તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ અને તરંગ આંક $(\bar{\nu})$ વચ્ચેનો સંબંધ: $\lambda = \frac{1}{\bar{\nu}}$
આપેલ છે $\bar{\nu} = 11516 \ cm^{-1}$.
$\lambda = \frac{1}{11516 \ cm^{-1}} \approx 8.6835 \times 10^{-5} \ cm$.
તેને નેનોમીટર $(nm)$ માં ફેરવવા માટે,આપણે $1 \ nm = 10^{-7} \ cm$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\lambda = 8.6835 \times 10^{-5} \ cm \times \frac{1 \ nm}{10^{-7} \ cm} = 868.35 \ nm \approx 868 \ nm$.
281
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
Lyman શ્રેણી સાથે સંકળાયેલ સૌથી નીચી સૌથી ઓછી ઉર્જા ધરાવતી સંક્રાંતિનો તરંગ આંક (wave number) શું છે?
A
$\bar{v}=R_{H}\left(\frac{3}{4}\right)$
B
$\bar{v}=R_{H}\left(\frac{5}{36}\right)$
C
$\bar{v}=R_{H}\left(\frac{4}{3}\right)$
D
$\bar{v}=R_{H}\left(\frac{36}{5}\right)$

Solution

(A) Lyman શ્રેણી માટે,ઇલેક્ટ્રોન ધરા-સ્થિતિમાં સંક્રમણ કરે છે,તેથી $n_1 = 1$.
Lyman શ્રેણીમાં સૌથી ઓછી ઉર્જા ધરાવતી સંક્રાંતિ એ $n_2 = 2$ થી $n_1 = 1$ સુધીની સંક્રાંતિ છે.
તરંગ આંક $\bar{v}$ માટેનું Rydberg સૂત્ર $\bar{v} = R_{H} \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$ છે.
$n_1 = 1$ અને $n_2 = 2$ કિંમતો મૂકતા:
$\bar{v} = R_{H} \left( \frac{1}{1^2} - \frac{1}{2^2} \right) \ cm^{-1}$
$\bar{v} = R_{H} \left( 1 - \frac{1}{4} \right) \ cm^{-1}$
$\bar{v} = R_{H} \left( \frac{3}{4} \right) \ cm^{-1}$
282
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$0.25 \mu m$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા વિકિરણનો તરંગ આંક (wavenumber) કેટલો થાય?
A
$2.5 \times 10^6 \ m^{-1}$
B
$4.0 \times 10^6 \ m^{-1}$
C
$6.5 \times 10^6 \ m^{-1}$
D
$8.0 \times 10^6 \ m^{-1}$

Solution

(B) તરંગ આંક $(\bar{\nu})$ એ તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ નો વ્યસ્ત છે.
$\bar{\nu} = \frac{1}{\lambda}$
આપેલ છે,$\lambda = 0.25 \mu m = 0.25 \times 10^{-6} \ m$.
સૂત્રમાં કિંમત મૂકતા:
$\bar{\nu} = \frac{1}{0.25 \times 10^{-6} \ m} = 4.0 \times 10^6 \ m^{-1}$.
283
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
હાઇડ્રોજન માટે ઉત્સર્જન વર્ણપટ રેખાઓની નીચેનામાંથી કઈ શ્રેણી દૃશ્યમાન વિભાગમાં જોવા મળે છે?
A
પાશ્ચન
B
લાયમન
C
ફંડ
D
બામર

Solution

(D) $Balmer$ શ્રેણી હાઇડ્રોજન માટે વિદ્યુતચુંબકીય વર્ણપટના દૃશ્યમાન વિભાગમાં ઉત્સર્જન વર્ણપટ રેખાઓની શ્રેણીનો સંદર્ભ આપે છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન હાઇડ્રોજન પરમાણુના ઉચ્ચ ઉર્જા સ્તર $(n \geq 3)$ થી બીજા ઉર્જા સ્તર $(n=2)$ માં સંક્રમણ કરે છે ત્યારે આ રેખાઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
$Balmer$ શ્રેણીમાં રેખાઓની તરંગલંબાઇ દૃશ્યમાન પ્રકાશના વર્ણપટમાં આવે છે.
તેઓ હાઇડ્રોજનના ઉત્સર્જન વર્ણપટમાં જોવા મળતા રંગોને અનુરૂપ છે,જેમાં લાલ,વાદળી અને જાંબલી રેખાઓનો સમાવેશ થાય છે.
284
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$6.0 \ \mathring{A}$ ડી બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ ધરાવતા સૂક્ષ્મ કણનું વેગમાન કેટલું હશે? $(h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \ s)$
A
$4.6 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$
B
$1.1 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$
C
$3.18 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$
D
$6.36 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$

Solution

(B) ડી બ્રોગ્લીના સમીકરણ મુજબ,$\lambda = \frac{h}{p}$.
તેથી,વેગમાન $p = \frac{h}{\lambda}$.
અહીં,$h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \ s$ અને $\lambda = 6.0 \ \mathring{A} = 6.0 \times 10^{-10} \ m$.
કિંમતો મૂકતા,$p = \frac{6.63 \times 10^{-34} \ J \ s}{6.0 \times 10^{-10} \ m} = 1.105 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1} \approx 1.1 \times 10^{-24} \ kg \ m \ s^{-1}$.
285
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$400 \ nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા જાંબલી પ્રકાશની આવૃત્તિ કેટલી છે?
A
$3.0 \times 10^{14} \ Hz$
B
$4.0 \times 10^{14} \ Hz$
C
$7.5 \times 10^{14} \ Hz$
D
$9.0 \times 10^{14} \ Hz$

Solution

(C) આવૃત્તિ $\nu$ ની ગણતરી $\nu = \frac{c}{\lambda}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
આપેલ છે: પ્રકાશની ગતિ $c = 3 \times 10^8 \ m \ s^{-1}$ અને તરંગલંબાઈ $\lambda = 400 \ nm = 400 \times 10^{-9} \ m$.
કિંમતો મૂકતા: $\nu = \frac{3 \times 10^8 \ m \ s^{-1}}{400 \times 10^{-9} \ m} = 7.5 \times 10^{14} \ Hz$.
286
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$6.64 \times 10^{-27} \ kg$ દળ ધરાવતો કણ $3 \times 10^3 \ ms^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરતો હોય તો તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલી થાય ($nm$ માં)? $[h = 6.63 \times 10^{-34} \ Js]$
A
$0.111$
B
$0.0333$
C
$1.22$
D
$2.42$

Solution

(B) ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર $\lambda = \frac{h}{mv}$ છે.
આપેલ છે: $h = 6.63 \times 10^{-34} \ J \cdot s$,$m = 6.64 \times 10^{-27} \ kg$,અને $v = 3 \times 10^3 \ ms^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\lambda = \frac{6.63 \times 10^{-34}}{6.64 \times 10^{-27} \times 3 \times 10^3} \ m$.
$\lambda = \frac{6.63}{19.92} \times 10^{-34 - (-27) - 3} \ m$.
$\lambda \approx 0.333 \times 10^{-10} \ m = 0.0333 \times 10^{-9} \ m$.
$1 \ nm = 10^{-9} \ m$ હોવાથી,$\lambda = 0.0333 \ nm$ મળે છે.
287
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ કક્ષક માટે $(n+l)$ નું મૂલ્ય $3d$ કક્ષક જેટલું જ છે?
A
$4s$
B
$3s$
C
$4p$
D
$2p$

Solution

(C) $3d$ કક્ષક માટે $(n+l)$ નું મૂલ્ય નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$3d$ માટે,$n=3$ અને $l=2$,તેથી $(n+l) = 3+2 = 5$.
હવે,આપેલા વિકલ્પો માટે $(n+l)$ ના મૂલ્યોની ગણતરી કરીએ:
$A) 4s$: $n=4, l=0 \implies (n+l) = 4+0 = 4$
$B) 3s$: $n=3, l=0 \implies (n+l) = 3+0 = 3$
$C) 4p$: $n=4, l=1 \implies (n+l) = 4+1 = 5$
$D) 2p$: $n=2, l=1 \implies (n+l) = 2+1 = 3$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$4p$ કક્ષકનું $(n+l)$ મૂલ્ય $5$ છે,જે $3d$ કક્ષક સમાન છે.
288
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$n=3$ અને $l=2$ દ્વારા નીચેનામાંથી કઈ કક્ષક દર્શાવવામાં આવે છે?
A
$3s$
B
$3p$
C
$3d$
D
$3f$

Solution

(C) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ એ કક્ષાનો ક્રમ દર્શાવે છે,અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ એ ઉપકોષનો પ્રકાર દર્શાવે છે.
$l=0$ માટે,ઉપકોષ $s$ છે.
$l=1$ માટે,ઉપકોષ $p$ છે.
$l=2$ માટે,ઉપકોષ $d$ છે.
$l=3$ માટે,ઉપકોષ $f$ છે.
આપેલ $n=3$ અને $l=2$ માટે,કક્ષક $3d$ છે.
289
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$N$ કોષમાં હાજર કુલ કક્ષકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$4$
C
$9$
D
$16$

Solution

(D) $N$ કોષ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 4$ ને અનુરૂપ છે.
કોઈપણ $n$ માટે,ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ ના મૂલ્યો $0$ થી $n-1$ સુધીના હોય છે.
તેથી,$n = 4$ માટે,$l = 0, 1, 2, 3$ ($4s, 4p, 4d, 4f$ પેટાકોષો).
પેટાકોષમાં કક્ષકોની સંખ્યા $2l + 1$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$l = 0$ $(4s)$ માટે: $2(0) + 1 = 1$ કક્ષક.
$l = 1$ $(4p)$ માટે: $2(1) + 1 = 3$ કક્ષકો.
$l = 2$ $(4d)$ માટે: $2(2) + 1 = 5$ કક્ષકો.
$l = 3$ $(4f)$ માટે: $2(3) + 1 = 7$ કક્ષકો.
$N$ કોષમાં કુલ કક્ષકોની સંખ્યા $= 1 + 3 + 5 + 7 = 16$.
વૈકલ્પિક રીતે,કોષમાં કુલ કક્ષકોની સંખ્યા $n^2 = 4^2 = 16$ દ્વારા મળે છે.
290
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$n=4$ અને $l=3$ ક્વોન્ટમ આંક ધરાવતી કક્ષકનું નામ શું છે?
A
$4s$
B
$4p$
C
$4d$
D
$4f$

Solution

(D) કક્ષકનું નામ મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ અને ગૌણ ક્વોન્ટમ આંક $l$ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$l=0$ માટે,કક્ષક $s$ છે.
$l=1$ માટે,કક્ષક $p$ છે.
$l=2$ માટે,કક્ષક $d$ છે.
$l=3$ માટે,કક્ષક $f$ છે.
અહીં $n=4$ અને $l=3$ આપેલ હોવાથી,કક્ષક $4f$ થશે.
291
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો નિયમ જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોનનું ચોક્કસ સ્થાન અને ચોક્કસ વેગમાન એકસાથે નક્કી કરવું અશક્ય છે?
A
આઉફબાઉનો સિદ્ધાંત
B
દ બ્રોગ્લીની ઉત્કલ્પના
C
હાઇઝનબર્ગનો અનિશ્ચિતતાનો સિદ્ધાંત
D
પાઉલીનો અપવર્જનનો સિદ્ધાંત

Solution

(C) હાઇઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ,ઇલેક્ટ્રોન જેવા સૂક્ષ્મ કણનું ચોક્કસ સ્થાન અને ચોક્કસ વેગમાન એકસાથે નક્કી કરવું અશક્ય છે.
ગાણિતિક રીતે,તે $\Delta x \times \Delta p \geq \frac{h}{4\pi}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $\Delta x$ એ સ્થાનમાં અનિશ્ચિતતા છે અને $\Delta p$ એ વેગમાનમાં અનિશ્ચિતતા છે.
292
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત મુજબ $N_2$ અણુની પ્રતિકારક (antibonding) કક્ષકોમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$14$
B
$04$
C
$10$
D
$06$

Solution

(B) $N_2$ અણુની ($14$ ઇલેક્ટ્રોન) ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $(\sigma 1s)^2 (\sigma^* 1s)^2 (\sigma 2s)^2 (\sigma^* 2s)^2 (\pi 2p_x)^2 (\pi 2p_y)^2 (\sigma 2p_z)^2$ છે.
પ્રતિકારક (antibonding) કક્ષકો તે છે જે ફૂદડી $(*)$ સાથે દર્શાવેલ છે.
આ $(\sigma^* 1s)^2$ અને $(\sigma^* 2s)^2$ છે.
પ્રતિકારક કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $= 2 + 2 = 4$ છે.
293
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ તીવ્ર (intensive) ગુણધર્મ નથી?
A
આંતરિક ઉર્જા
B
સ્નિગ્ધતા (Viscosity)
C
પૃષ્ઠતાણ (Surface tension)
D
વિશિષ્ટ ઉષ્મા (Specific heat)

Solution

(A) તીવ્ર (intensive) ગુણધર્મ સિસ્ટમમાં હાજર પદાર્થના જથ્થાથી સ્વતંત્ર હોય છે. સ્નિગ્ધતા,પૃષ્ઠતાણ અને વિશિષ્ટ ઉષ્મા તેના ઉદાહરણો છે.
વિસ્તૃત (extensive) ગુણધર્મ સિસ્ટમમાં હાજર પદાર્થના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
આંતરિક ઉર્જા $(U)$ એ વિસ્તૃત ગુણધર્મ છે કારણ કે તેનું મૂલ્ય સિસ્ટમમાં રહેલા દ્રવ્યના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
294
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ ગુણધર્મોની જોડી તીવ્ર (intensive) છે?
A
પૃષ્ઠતાણ અને સ્નિગ્ધતા
B
દળ અને તાપમાન
C
આંતરિક ઉર્જા અને ઉત્કલન બિંદુ
D
ઉષ્મા ધારિતા અને વિશિષ્ટ ઉષ્મા

Solution

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
તીવ્ર ગુણધર્મો એવા ગુણધર્મો છે જે પદાર્થના જથ્થા કે કદ પર આધાર રાખતા નથી અને પદાર્થની માત્રા ગમે તેટલી હોય તો પણ સમાન રહે છે.
વિસ્તૃત ગુણધર્મો પદાર્થના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
$1$. પૃષ્ઠતાણ અને સ્નિગ્ધતા બંને તીવ્ર ગુણધર્મો છે કારણ કે તે પદાર્થના જથ્થાથી સ્વતંત્ર છે.
$2$. દળ,આંતરિક ઉર્જા અને ઉષ્મા ધારિતા એ વિસ્તૃત ગુણધર્મો છે કારણ કે તે દ્રવ્યના જથ્થા પર આધાર રાખે છે.
$3$. તાપમાન,ઉત્કલન બિંદુ અને વિશિષ્ટ ઉષ્મા એ તીવ્ર ગુણધર્મો છે.
આમ,પૃષ્ઠતાણ અને સ્નિગ્ધતા બંને તીવ્ર હોવાથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
295
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
એક વાયુ અમુક પ્રમાણમાં ઉષ્માનું શોષણ કરે છે અને $2 \times 10^5 \ Nm^{-2}$ ના અચળ બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ $200 \ cm^3$ જેટલું વિસ્તરણ પામે છે. તંત્ર દ્વારા થયેલ કાર્ય કેટલું હશે ($J$ માં)?
A
$-400.3$
B
$-40.0$
C
$-3.947$
D
$-253.1$

Solution

(B) વિસ્તરણ દરમિયાન તંત્ર દ્વારા થયેલ કાર્યનું સૂત્ર: $W = -P_{ext} \Delta V$ છે.
આપેલ છે:
બાહ્ય દબાણ $P_{ext} = 2 \times 10^5 \ Nm^{-2}$
કદમાં ફેરફાર $\Delta V = 200 \ cm^3 = 200 \times 10^{-6} \ m^3 = 2 \times 10^{-4} \ m^3$.
કિંમતો મૂકતા:
$W = -(2 \times 10^5 \ Nm^{-2}) \times (2 \times 10^{-4} \ m^3)$
$W = -40 \ J$.
તેથી,તંત્ર દ્વારા થયેલ કાર્ય $-40 \ J$ છે.
296
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
એક પ્રક્રિયામાં,તંત્ર દ્વારા $605 \ J$ ઉષ્માનું શોષણ થાય છે અને તંત્ર દ્વારા આસપાસ પર $380 \ J$ કાર્ય કરવામાં આવે છે. $\Delta U$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$-225 \ J$
B
$-985 \ J$
C
$+225 \ J$
D
$+985 \ J$

Solution

(C) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = q + w$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,તંત્ર દ્વારા ઉષ્માનું શોષણ થાય છે,તેથી $q = +605 \ J$.
તંત્ર દ્વારા આસપાસ પર કાર્ય કરવામાં આવે છે,તેથી $w = -380 \ J$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta U = 605 \ J + (-380 \ J) = +225 \ J$.
297
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
જો $100 \ L$ વાયુ એક સિલિન્ડરમાં બંધ હોય, તે $302.6 \ J$ ઉષ્માનું શોષણ કરે અને $2 \ Pa$ ના અચળ બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ $200 \ L$ સુધી વિસ્તરણ પામે, તો વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર ગણો। ($J$ માં)
A
$200$
B
$300$
C
$400$
D
$100$

Solution

(D) આપેલ છે:
$q = 302.6 \ J$ (તંત્ર દ્વારા શોષાયેલી ઉષ્મા ધન છે)।
$P_{ext} = 2 \ Pa$.
$V_1 = 100 \ L$, $V_2 = 200 \ L$.
$\Delta V = V_2 - V_1 = 100 \ L$.
કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V = -(2 \ Pa) \times (100 \ L) = -200 \ J$.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ:
$\Delta U = q + W$.
$\Delta U = 302.6 \ J - 200 \ J = 102.6 \ J$.
વિકલ્પોમાં સૌથી નજીકની કિંમત $100 \ J$ છે।
298
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ નીચેનામાંથી કયું વિધાન યોગ્ય છે?
A
તંત્રની ઉર્જા અચળ રહે છે.
B
પર્યાવરણની ઉર્જા અચળ રહે છે.
C
વિશ્વની એન્ટ્રોપી અચળ રહે છે.
D
વિશ્વની ઉર્જા અચળ રહે છે.

Solution

(D) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ એ ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું વિધાન છે.
તે જણાવે છે કે ઉર્જાનું સર્જન કે વિનાશ થઈ શકતો નથી; તેને માત્ર એક સ્વરૂપમાંથી બીજા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના સંદર્ભમાં,વિશ્વની કુલ ઉર્જા (તંત્ર + પર્યાવરણ) અચળ રહે છે.
ગાણિતિક રીતે,અલગ કરેલા તંત્ર માટે,$\Delta U_{universe} = 0$,જે સૂચવે છે કે વિશ્વની ઉર્જાનું સંરક્ષણ થાય છે.
299
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
જ્યારે એક મોલ વાયુને કદ અચળ રાખીને તાપમાન વધારીને $500 \ J$ ઉષ્મા આપવામાં આવે,ત્યારે નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મનો સેટ સાચો છે?
A
$q = w = 500 \ J, \Delta U = 0$
B
$q = \Delta U = 500 \ J, w = 0$
C
$q = \Delta U = -500 \ J, w = 0$
D
$q = 500 \ J, \Delta U = w = 0$

Solution

(B) તંત્રને ઉષ્મા આપવામાં આવે છે,તેથી $q = 500 \ J$.
અચળ કદ પર,કદમાં થતો ફેરફાર $\Delta V = 0$.
કારણ કે કાર્ય $w = -P_{ext} \Delta V$,તેથી $w = 0$.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + w$.
કિંમતો મૂકતા,$\Delta U = 500 \ J + 0 \ J = 500 \ J$.
આમ,$q = \Delta U = 500 \ J$ અને $w = 0$.
300
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ સંજ્ઞા અચળ કદ પર પ્રક્રિયાની ઉષ્મા દર્શાવે છે?
A
$\Delta H$
B
$dq$
C
$\Delta S$
D
$\Delta U$

Solution

(D) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + w$.
અચળ કદ (સમકદ પ્રક્રિયા) માટે,થયેલ કાર્ય $w = -P_{ext} \cdot \Delta V = 0$ થાય છે.
તેથી,$\Delta U = q_v$,જ્યાં $q_v$ એ અચળ કદ પર પ્રક્રિયાની ઉષ્મા છે.
301
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$NaCl$,$KBr$ અને $KCl$ માટે સીમિત મોલર વાહકતા $(\Lambda_0)$ અનુક્રમે $126$,$152$ અને $150 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$ છે. $NaBr$ ની $\Lambda_0$ કેટલી થાય?
A
$128 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$302 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$278 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$176 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(A) આયનોના સ્વતંત્ર સ્થળાંતરના કોહલરાઉસના નિયમ મુજબ,વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા તેના ઘટક આયનોની સીમિત મોલર વાહકતાના સરવાળા જેટલી હોય છે.
$\Lambda_{0(NaBr)} = \lambda^0_{Na^+} + \lambda^0_{Br^-}$
$\Lambda_{0(NaCl)} = \lambda^0_{Na^+} + \lambda^0_{Cl^-} = 126 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_{0(KBr)} = \lambda^0_{K^+} + \lambda^0_{Br^-} = 152 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_{0(KCl)} = \lambda^0_{K^+} + \lambda^0_{Cl^-} = 150 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
$NaBr$ ની $\Lambda_0$ શોધવા માટે,આપણે નીચે મુજબ ગણતરી કરીએ:
$\Lambda_{0(NaBr)} = \Lambda_{0(NaCl)} + \Lambda_{0(KBr)} - \Lambda_{0(KCl)}$
$\Lambda_{0(NaBr)} = 126 + 152 - 150 = 128 \ S \ cm^2 \ mol^{-1}$
302
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$25^{\circ} C$ તાપમાને $0.005 \ M$ $NaI$ દ્રાવણની વાહકતા $6.07 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. તેની મોલર વાહકતા ગણો.
A
$121.4 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$110.1 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$201.1 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$241.4 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતાનું સૂત્ર $\Lambda_{m} = \frac{1000 \times \kappa}{c}$ છે.
આપેલ છે,વાહકતા $\kappa = 6.07 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને સાંદ્રતા $c = 0.005 \ M$.
કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda_{m} = \frac{1000 \times 6.07 \times 10^{-4}}{0.005} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
$\Lambda_{m} = \frac{0.607}{0.005} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1} = 121.4 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
303
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
ઇલેક્ટ્રોલાઇટના દ્રાવણની વાહકતા (conductivity) માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું નથી?
A
$\kappa = \frac{1}{\varrho}$
B
$\kappa = G \cdot \frac{1}{a}$
C
$\kappa = \frac{1}{R} \cdot \frac{l}{A}$
D
$\kappa = \Lambda_m \cdot c$

Solution

(B) વાહકતા $(\kappa)$ એ અવરોધકતા $(\varrho)$ નો વ્યસ્ત છે. તેથી,$\kappa = \frac{1}{\varrho}$.
કોઈપણ ઇલેક્ટ્રોલાઇટિક કોષ માટે,વાહકતા $(\kappa)$ અને વાહકત્વ $(G)$ વચ્ચેનો સંબંધ $\kappa = G \cdot G^*$ છે,જ્યાં $G^*$ એ કોષ અચળાંક $(\frac{l}{A})$ છે.
વિકલ્પો તપાસતા:
$A$: $\kappa = \frac{1}{\varrho}$ એ વાહકતાની સાચી વ્યાખ્યા છે.
$B$: $\kappa = G \cdot \frac{1}{a}$ એ ખોટું છે,કારણ કે સાચું સૂત્ર $\kappa = G \cdot a$ છે (જો $a$ એ કોષ અચળાંક હોય).
$C$: $\kappa = \frac{1}{R} \cdot \frac{l}{A}$ સાચું છે,કારણ કે $G = \frac{1}{R}$ અને $\frac{l}{A}$ એ કોષ અચળાંક છે.
$D$: $\kappa = \Lambda_m \cdot c$ એ મોલર વાહકતાની વ્યાખ્યા મુજબ સાચું છે.
તેથી,ખોટું સમીકરણ $B$ છે.
304
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
$0.02 \ M$ $AgNO_3$ દ્રાવણની વાહકતા શું છે,જેનો કોષ અચળાંક $1.1 \ cm^{-1}$ અને અવરોધ $94.5 \ \Omega$ છે?
A
$0.0216 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$0.0116 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$0.0416 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$0.0859 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(B) વાહકતા $(\kappa)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $\kappa = \frac{\text{કોષ અચળાંક}}{R}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{1.1 \ cm^{-1}}{94.5 \ \Omega}$
$\kappa = 0.0116 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
305
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
કયા વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે અનંત મંદને મોલર વાહકતા આલેખની મદદથી મેળવી શકાતી નથી?
A
$HNO_3$
B
$H_2SO_4$
C
$CH_3COOH$
D
$KCl$

Solution

(C) $CH_3COOH$ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની મોલર વાહકતા સાંદ્રતાના વર્ગમૂળ સાથે સુરેખ રીતે બદલાતી નથી,જે આલેખમાં દર્શાવેલ છે.
પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યોથી વિપરીત,નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય માટે આલેખનું એક્સ્ટ્રાપોલેશન (extrapolation) કરવાથી તે $y$-અક્ષને છેદતું નથી.
તેથી,નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે અનંત મંદને મોલર વાહકતા $(\Lambda_0)$ આલેખની મદદથી મેળવી શકાતી નથી.
Solution diagram
306
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
$298 \ K$ તાપમાને $0.1 \ M \ KCl$ દ્રાવણ ધરાવતા કોષનો અવરોધ અને વાહકતા અનુક્રમે $115 \ \Omega$ અને $1.90 \times 10^{-6} \ S \ cm^{-1}$ છે. તો કોષ અચળાંકનું મૂલ્ય ($cm^{-1}$ માં) કેટલું થશે?
A
$0.165$
B
$1.601$
C
$2.185$
D
$0.218$

Solution

(D) કોષ અચળાંક $\left(\frac{l}{A}\right)$ નીચેના સંબંધ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $\frac{l}{A} = \kappa \times R$
જ્યાં $\kappa$ એ વાહકતા છે અને $R$ એ અવરોધ છે.
આપેલ છે:
$\kappa = 1.90 \times 10^{-6} \ S \ cm^{-1}$
$R = 115 \ \Omega$
ગણતરી:
$\frac{l}{A} = (1.90 \times 10^{-6} \ S \ cm^{-1}) \times (115 \ \Omega) = 0.2185 \ cm^{-1}$
ત્રણ દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $0.218 \ cm^{-1}$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
307
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો પદાર્થ વિદ્યુતનું વહન કરે છે?
A
હીરો (Diamond)
B
સલ્ફર (ઘન)
C
પીગળેલું $NaCl$
D
સ્ફટિકમય $NaCl$

Solution

(C) $(1)$ હીરો: હીરો વિદ્યુતનું વહન કરતું નથી. તે અવાહક છે કારણ કે તેમાં વિદ્યુતભાર વહન કરવા માટે કોઈ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન કે આયનો હોતા નથી. હીરામાં કાર્બન પરમાણુઓ મજબૂત સહસંયોજક નેટવર્ક બનાવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોનના મુક્ત પ્રવાહને અટકાવે છે.
$(2)$ સલ્ફર (ઘન): સલ્ફર તેના ઘન સ્વરૂપમાં પણ વિદ્યુતનું વહન કરતું નથી. તે અધાતુ છે અને તેમાં વહન માટે મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન કે વીજભારિત કણો હોતા નથી.
$(3)$ પીગળેલું $NaCl$: પીગળેલું $NaCl$ (પ્રવાહી સ્વરૂપમાં સોડિયમ ક્લોરાઇડ) વિદ્યુતનું વહન કરે છે. જ્યારે $NaCl$ ને તેના ગલનબિંદુ સુધી ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે મુક્ત સોડિયમ $(Na^+)$ અને ક્લોરાઇડ આયનો $(Cl^-)$ માં વિભાજિત થાય છે,જે મુક્તપણે હરી ફરી શકે છે અને વિદ્યુત પ્રવાહનું વહન કરી શકે છે.
$(4)$ સ્ફટિકમય $NaCl$: સ્ફટિકમય $NaCl$ (ઘન સોડિયમ ક્લોરાઇડ) વિદ્યુતનું વહન કરતું નથી. જોકે તેમાં આયનો ($Na^+$ અને $Cl^-$) હોય છે,પરંતુ તેઓ ઘન અવસ્થામાં મુક્તપણે હરી ફરી શકતા નથી. વહન માટે,આયનોનું ગતિશીલ હોવું જરૂરી છે,જે ફક્ત પીગળેલી અવસ્થામાં જ શક્ય છે.
308
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
જો કોષ અચળાંક $1.32 \ cm^{-1}$ અને અવરોધ $528 \ \Omega$ હોય,તો $0.05 \ M$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા કેટલી થાય?
A
$0.0401 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$0.0051 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$0.0025 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$0.0691 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(C) વાહકતા $(\kappa)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $\kappa = \frac{\text{કોષ અચળાંક}}{R}$.
આપેલ છે: કોષ અચળાંક = $1.32 \ cm^{-1}$,અવરોધ $(R)$ = $528 \ \Omega$.
$\kappa = \frac{1.32 \ cm^{-1}}{528 \ \Omega} = 0.0025 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$.
309
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$0.05 \ M$ $KCl$ માં ડૂબાડેલા વાહકતા કોષનો અવરોધ $600 \ \Omega$ છે. જો વાહકતા $0.0012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ હોય,તો કોષ અચળાંકનું મૂલ્ય શું છે ($cm^{-1}$ માં)?
A
$0.50$
B
$0.72$
C
$1.5$
D
$2.0$

Solution

(B) વાહકતા $(k)$,અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{G^*}{R}$
તેથી,કોષ અચળાંક:
$G^* = k \times R$
આપેલ છે:
$k = 0.0012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
$R = 600 \ \Omega$
કિંમતો મૂકતા:
$G^* = 0.0012 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 600 \ \Omega = 0.72 \ cm^{-1}$
310
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી વિદ્યુત માપનનો કયો એકમ $1$ સીમેન્સ (Siemen) ને સમકક્ષ નથી?
A
$\Omega^{-1}$
B
$A V^{-1}$
C
$C V^{-1} s^{-1}$
D
$\Omega$

Solution

(D) $\because V = I R$ અને $Q = I t$
વાહકતા $(G) = \frac{1}{R} = \frac{I}{V} = \frac{Q}{V t}$
એકમો સાથે મૂકતા,
$\therefore 1 \text{ Siemen} = \frac{1}{\Omega} = \Omega^{-1} = \frac{A}{V} = A V^{-1} = \frac{C}{V s} = C V^{-1} s^{-1}$
$\Omega$ એ અવરોધનો એકમ હોવાથી,તે $1$ સીમેન્સને સમકક્ષ નથી.
311
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$0.02 \ M$ $KCl$ દ્રાવણની વાહકતા $0.00250 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. તેની મોલર વાહકતા કેટલી છે?
A
$125 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ mol^{-1}$
B
$0.05 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ mol^{-1}$
C
$725 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ mol^{-1}$
D
$8000 \ \Omega^{-1} \ cm^{2} \ mol^{-1}$

Solution

(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ નું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{C}$
આપેલ છે:
વાહકતા $(\kappa)$ = $0.00250 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
સાંદ્રતા $(C)$ = $0.02 \ M$
કિંમતો મૂકતા:
$\Lambda_m = \frac{1000 \times 0.00250}{0.02} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_m = \frac{2.5}{0.02} \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
$\Lambda_m = 125 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
312
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$0.1 \ M$ $KCl$ દ્રાવણથી ભરેલા વાહકતા કોષનો અવરોધ $100 \ \Omega$ છે અને વાહકતા $1.70 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1}$ છે. કોષનો કોષ અચળાંક કેટલો છે ($cm^{-1}$ માં)?
A
$1.70$
B
$0.017$
C
$0.058$
D
$0.012$

Solution

(B) કોષ અચળાંક $(G^*)$ માટેનું સૂત્ર:
$G^* = \kappa \times R$
જ્યાં:
- $\kappa$ એ વાહકતા $(S \ cm^{-1})$ છે,
- $R$ એ અવરોધ $(\Omega)$ છે.
આપેલ છે:
- $\kappa = 1.70 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1}$,
- $R = 100 \ \Omega$.
ગણતરી:
$G^* = (1.70 \times 10^{-4} \ S \ cm^{-1}) \times (100 \ \Omega) = 0.017 \ cm^{-1}$.
તેથી,કોષ અચળાંક $0.017 \ cm^{-1}$ છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
313
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા દ્રાવણનો ઉપયોગ વાહકતા કોષના કોષ અચળાંક (cell constant) નક્કી કરવા માટે પ્રમાણિત દ્રાવણ તરીકે થઈ શકતો નથી?
A
$1 \ M \ KCl$
B
$0.1 \ M \ KCl$
C
$0.01 \ M \ KCl$
D
સંતૃપ્ત $KCl$

Solution

(D) સંતૃપ્ત $KCl$ દ્રાવણનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે વાહકતાના અંશાંકન (calibration) માટે પ્રમાણિત દ્રાવણ તરીકે થતો નથી.
કારણ એ છે કે તાપમાનમાં ફેરફાર,આંશિક સ્ફટિકીકરણ અને સમાન,પુનઃઉત્પાદનક્ષમ સાંદ્રતા જાળવવામાં મુશ્કેલીને કારણે સંતૃપ્ત $KCl$ દ્રાવણનું બંધારણ બદલાઈ શકે છે.
આમ,અન્ય પ્રમાણિત સાંદ્રતાઓની સરખામણીમાં તેની વાહકતાનું મૂલ્ય ચોક્કસ રીતે જાણીતું કે સરળતાથી પુનઃઉત્પાદનક્ષમ હોતું નથી.
નિષ્કર્ષ: આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સંતૃપ્ત $KCl$ દ્રાવણ (વિકલ્પ $D$) કોષ અચળાંક નક્કી કરવા માટે પ્રમાણિત દ્રાવણ તરીકે વાપરવા માટે યોગ્ય નથી કારણ કે તેની સાંદ્રતા અને પરિણામે તેની વાહકતા સ્થિર કે સરળતાથી પુનઃઉત્પાદનક્ષમ હોતી નથી.
314
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
એક વાહકતા કોષનો કોષ અચળાંક $0.9 \ cm^{-1}$ છે અને $AgNO_3$ દ્રાવણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતો અવરોધ $6530 \ \Omega$ છે. $AgNO_3$ દ્રાવણની વાહકતા કેટલી છે?
A
$725 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$5870 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$1.38 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$4.72 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(C) વાહકતા $(\kappa)$ નું સૂત્ર: $\kappa = \frac{\text{કોષ અચળાંક}}{R}$
આપેલ છે: કોષ અચળાંક $= 0.9 \ cm^{-1}$ અને $R = 6530 \ \Omega$.
કિંમતો મૂકતા: $\kappa = \frac{0.9 \ cm^{-1}}{6530 \ \Omega} = 1.378 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \approx 1.38 \times 10^{-4} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$.
315
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$298 \ K$ તાપમાને $101 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ મોલર વાહકતા અને $1.01 \times 10^{-2} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ વાહકતા ધરાવતા વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની સાંદ્રતા કેટલી હશે ($M$ માં)?
A
$0.05$
B
$0.1$
C
$0.15$
D
$0.2$

Solution

(B) મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ માટેનું સૂત્ર: $\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{c}$
આપેલ છે: $\Lambda_m = 101 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$ અને $\kappa = 1.01 \times 10^{-2} \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
કિંમતો મૂકતા: $101 = \frac{1000 \times 1.01 \times 10^{-2}}{c}$
$101 = \frac{10.1}{c}$
$c = \frac{10.1}{101} = 0.1 \ M$
316
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$298 \ K$ તાપમાને $AgNO_3$ ના $0.02 \ M$ દ્રાવણની વાહકતા $0.00216 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ છે. તેની મોલર વાહકતા કેટલી થશે?
A
$232.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
B
$402.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
C
$108.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$
D
$150.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$

Solution

(C) મોલર વાહકતાનું સૂત્ર $\Lambda_m = \frac{1000 \times \kappa}{C}$ છે.
આપેલ છે: $\kappa = 0.00216 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ અને $C = 0.02 \ M$.
કિંમતો મૂકતા: $\Lambda_m = \frac{1000 \times 0.00216}{0.02} = 108.0 \ \Omega^{-1} \ cm^2 \ mol^{-1}$.
317
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$31.5 \ \Omega$ અવરોધ અને $0.315 \ cm^{-1}$ કોષ અચળાંક ધરાવતા $0.05 \ M$ $NaOH$ દ્રાવણની વાહકતા કેટલી છે?
A
$100 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
B
$0.02 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
C
$0.09 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
D
$0.01 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$

Solution

(D) વાહકતા $(k)$ માટેનું સૂત્ર: $k = \frac{1}{R} \times \frac{l}{A}$
આપેલ છે: અવરોધ $(R)$ = $31.5 \ \Omega$ અને કોષ અચળાંક $(\frac{l}{A})$ = $0.315 \ cm^{-1}$
કિંમતો મૂકતા: $k = \frac{1}{31.5 \ \Omega} \times 0.315 \ cm^{-1}$
$k = 0.01 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
318
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$25^{\circ} \ C$ તાપમાને $0.1 \ M$ $KCl$ દ્રાવણ ધરાવતા વાહકતા કોષનો અવરોધ $60 \ \Omega$ અને વાહકતા $0.014 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$ હોય,તો કોષ અચળાંકની ગણતરી કરો. ($cm^{-1}$ માં)
A
$0.42$
B
$0.84$
C
$0.60$
D
$1.04$

Solution

(B) વાહકતા $(\kappa)$,અવરોધ $(R)$ અને કોષ અચળાંક $(G^*)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$\kappa = \frac{1}{R} \times G^*$
આપેલ છે:
અવરોધ $(R)$ = $60 \ \Omega$
વાહકતા $(\kappa)$ = $0.014 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1}$
કિંમતો મૂકતા:
$0.014 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} = \frac{1}{60 \ \Omega} \times G^*$
$G^* = 0.014 \ \Omega^{-1} \ cm^{-1} \times 60 \ \Omega$
$G^* = 0.84 \ cm^{-1}$
319
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
સૌથી સામાન્ય રીતે વપરાતું રેફ્રિજન્ટ ફ્રીઓન-$12$ કયું છે?
A
મોનોક્લોરોમોનોફ્લોરોમિથેન
B
ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન
C
ક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન
D
ડાયક્લોરોફ્લોરોમિથેન

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન.
ફ્રીઓન-$12$,જેને ડાયક્લોરોડાયફ્લોરોમિથેન $(CCl_2F_2)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સામાન્ય રીતે વપરાતું રેફ્રિજન્ટ છે.
ઓઝોન સ્તરના ઘટાડા અંગેની ચિંતાઓને કારણે તેનો ઉપયોગ બંધ કરવામાં આવ્યો ત્યાં સુધી ઘણા વર્ષો સુધી તેનો રેફ્રિજરેશન અને એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગ થતો હતો.
320
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા નેનોમટીરિયલ્સમાં બે પરિમાણો $100 \ nm$ કરતા ઓછા હોય છે?
A
નેનોવાયર્સ
B
માઇક્રોકેપ્સ્યુલ્સ
C
ક્વોન્ટમ ડોટ્સ
D
નેનોરિંગ્સ

Solution

(A) નેનોવાયર્સ એ એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર્સ છે જેમાં બે પરિમાણો નેનોસ્કેલ $(< 100 \ nm)$ માં હોય છે.
ક્વોન્ટમ ડોટ્સ એ શૂન્ય-પરિમાણીય રચનાઓ છે જેમાં ત્રણેય પરિમાણો નેનોસ્કેલ $(< 100 \ nm)$ માં હોય છે.
માઇક્રોકેપ્સ્યુલ્સ સામાન્ય રીતે નેનોસ્કેલ કરતા મોટા હોય છે.
નેનોરિંગ્સ સામાન્ય રીતે શૂન્ય-પરિમાણીય અથવા ચોક્કસ ભૌમિતિક રચનાઓ ગણાય છે,પરંતુ નેનોવાયર્સ એ બે પરિમાણો નેનોસ્કેલમાં ધરાવતા પદાર્થોનું પ્રમાણભૂત ઉદાહરણ છે.
321
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
પદાર્થની સપાટીનું બંધારણ શોધવા માટે વપરાતું સાધન ઓળખો.
A
સ્કેનિંગ ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ
B
$X$-ray ડિફ્રેક્ટોમીટર
C
ટ્રાન્સમિશન ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ
D
$UV$-વિઝિબલ સ્પેક્ટ્રોફોટોમીટર

Solution

(A) સ્કેનિંગ ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ $(SEM)$ એ પદાર્થોની સપાટીના બંધારણને ઉચ્ચ મેગ્નિફિકેશન પર તપાસવા માટે વપરાતું સાધન છે.
તે નમૂનાની સપાટી પર ઇલેક્ટ્રોનનો કેન્દ્રિત બીમ સ્કેન કરીને કામ કરે છે.
ઇલેક્ટ્રોન સપાટી પરના અણુઓ સાથે આંતરક્રિયા કરે છે,જે સંકેતો ઉત્પન્ન કરે છે જેનો ઉપયોગ સપાટીની ટોપોગ્રાફી,મોર્ફોલોજી અને રચનાની છબી બનાવવા માટે થાય છે.
322
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર ઓળખો.
A
નેનોવાયર્સ
B
નેનોપાર્ટિકલ્સ
C
થિન ફિલ્મ્સ
D
ક્વોન્ટમ ડોટ્સ

Solution

(A) એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર એવા પદાર્થો છે જેમાં બે પરિમાણો નેનોમીટર રેન્જમાં હોય છે અને એક પરિમાણ ઘણું મોટું હોય છે, જેમ કે $Nanowires$.
$Nanoparticles$ શૂન્ય-પરિમાણીય છે, $Thin films$ બે-પરિમાણીય છે, અને $Quantum dots$ શૂન્ય-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર છે.
323
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા પોલિમરનો ઘરગથ્થુ પ્લાસ્ટિક તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે તે ખોરાકમાં માનવ કાર્સિનોજેન (કેન્સરકારક પદાર્થ) મુક્ત કરે છે તેમ માનવામાં આવે છે?
A
$LDPE$
B
$PP$
C
$PS$
D
$PET$

Solution

(C) $PS$ (પોલિસ્ટાયરીન) જ્યારે ઘરગથ્થુ પ્લાસ્ટિક તરીકે વપરાય છે ત્યારે તે ખોરાકમાં સ્ટાયરીન મુક્ત કરે છે,જે માનવ માટે સંભવિત કાર્સિનોજેન (કેન્સરકારક) છે.
324
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું $1^{\circ}$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે?
A
$CH_2=CH-CH(CH_3)-OH$
B
$CH_2=CH-CH_2-OH$
C
$CH_2=CH-C(CH_3)_2-OH$
D
$CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-OH$

Solution

(B) એલાઈલિક આલ્કોહોલ એટલે કે જેમાં $-OH$ સમૂહ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C-C-OH)$ ની બાજુના કાર્બન પર જોડાયેલ હોય.
$1^{\circ}$ એલાઈલિક આલ્કોહોલમાં $-OH$ સમૂહ પ્રાથમિક કાર્બન ($CH_2$ સમૂહ) સાથે જોડાયેલ હોય છે જે દ્વિબંધની બાજુમાં હોય છે.
$1.$ $CH_2=CH-CH(CH_3)-OH$: $-OH$ દ્વિતીયક કાર્બન પર છે,તેથી તે $2^{\circ}$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$2.$ $CH_2=CH-CH_2-OH$: $-OH$ દ્વિબંધની બાજુના પ્રાથમિક કાર્બન પર છે,તેથી તે $1^{\circ}$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$3.$ $CH_2=CH-C(CH_3)_2-OH$: $-OH$ તૃતીયક કાર્બન પર છે,તેથી તે $3^{\circ}$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
$4.$ $CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-OH$: $-OH$ દ્વિબંધની બાજુના કાર્બન પર નથી,તેથી તે એલાઈલિક આલ્કોહોલ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
325
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ જોડી ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ્સની છે?
A
રેસોરસીનોલ અને પાયરોગલોલ
B
ક્વિનોલ અને ફ્લોરોગ્લુસીનોલ
C
ફ્લોરોગ્લુસીનોલ અને પાયરોગલોલ
D
કેટેકોલ અને ક્વિનોલ

Solution

(D) ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ્સ એવા સંયોજનો છે જેમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો જોડાયેલા હોય છે.
$1$. કેટેકોલ $1,2$-સ્થિતિ પર બે $-OH$ સમૂહો ધરાવે છે.
$2$. રેસોરસીનોલ $1,3$-સ્થિતિ પર બે $-OH$ સમૂહો ધરાવે છે.
$3$. ક્વિનોલ (અથવા હાઈડ્રોક્વિનોન) $1,4$-સ્થિતિ પર બે $-OH$ સમૂહો ધરાવે છે.
$4$. ફ્લોરોગ્લુસીનોલ $1,3,5$-સ્થિતિ પર ત્રણ $-OH$ સમૂહો ધરાવે છે (ટ્રાયહાઈડ્રિક ફિનોલ).
$5$. પાયરોગલોલ $1,2,3$-સ્થિતિ પર ત્રણ $-OH$ સમૂહો ધરાવે છે (ટ્રાયહાઈડ્રિક ફિનોલ).
તેથી,ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ્સની જોડી કેટેકોલ અને ક્વિનોલ છે.
326
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
હાઈડ્રોક્વિનોનનું $IUPAC$ નામ નીચેનામાંથી કયું છે?
A
બેન્ઝીન-$1, 2$-ડાયોલ
B
બેન્ઝીન-$1, 3$-ડાયોલ
C
બેન્ઝીન-$1, 4$-ડાયોલ
D
બેન્ઝીન-$1, 3, 5$-ટ્રાયોલ

Solution

(C) હાઈડ્રોક્વિનોન એ ડાયહાઈડ્રોક્સી બેન્ઝીન વ્યુત્પન્ન છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝીન વલયના $1$ અને $4$ સ્થાન પર જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,આ બંધારણને બેન્ઝીન-$1, 4$-ડાયોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
327
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સાયક્લોહેક્સાઈલએમાઈનનું આણ્વીય સૂત્ર છે?
A
$C_6H_8N$
B
$C_6H_{10}N$
C
$C_6H_{12}N$
D
$C_6H_{13}N$

Solution

(D) સાયક્લોહેક્સાઈલએમાઈન એક સાયક્લોહેક્સેન રિંગ $(C_6H_{11})$ અને એક એમીનો ગ્રુપ $(-NH_2)$ થી બનેલું છે.
આ બંનેને જોડતા,તેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{11} + NH_2 = C_6H_{13}N$ થાય છે.
328
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન તૃતીયક એમાઈન નથી?
A
$N, N$-ડાયમિથાઈલએનિલીન
B
$N$-મિથાઈલ-$N$-ફિનાઈલએનિલીન
C
બ્યુટેન$-1$-એમાઈન
D
$N, N$-ડાયમિથાઈલ$-1$-બ્યુટેનેમાઈન

Solution

(C) એમાઈનનું વર્ગીકરણ નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ જૂથોની સંખ્યાના આધારે કરવામાં આવે છે.
પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઈનમાં $-NH_2$ જૂથ હોય છે.
દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઈનમાં $-NH-$ જૂથ હોય છે.
તૃતીયક $(3^{\circ})$ એમાઈનમાં $-N-$ જૂથ હોય છે (જ્યાં નાઈટ્રોજન ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે).
બ્યુટેન$-1$-એમાઈન $(CH_3CH_2CH_2CH_2NH_2)$ માં,નાઈટ્રોજન માત્ર એક જ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઈન બનાવે છે. તેથી,તે તૃતીયક એમાઈન નથી.
329
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
કાર્બિનોલ સિસ્ટમ મુજબ આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલનું નામ શું છે?
A
ઇથાઇલ મિથાઇલ કાર્બિનોલ
B
આઇસોબ્યુટાઇલ કાર્બિનોલ
C
આઇસોપ્રોપાઇલ કાર્બિનોલ
D
ડાયઇથાઇલ કાર્બિનોલ

Solution

(C) કાર્બિનોલ સિસ્ટમમાં,આલ્કોહોલને મિથાઇલ આલ્કોહોલના વ્યુત્પન્ન તરીકે ગણવામાં આવે છે,જેને $CH_3OH$ અથવા કાર્બિનોલ કહેવામાં આવે છે.
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ માટે,બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2OH$ છે.
આને આઇસોપ્રોપાઇલ ગ્રુપ $((CH_3)_2CH-)$ સાથે જોડાયેલા કાર્બિનોલ ગ્રુપ $(-CH_2OH)$ તરીકે જોઈ શકાય છે.
તેથી,કાર્બિનોલ સિસ્ટમ મુજબ તેનું નામ આઇસોપ્રોપાઇલ કાર્બિનોલ છે.
330
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ટ્રાયહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ છે?
A
ક્વિનોલ
B
કેટેકોલ
C
ગ્લિસરોલ
D
રિસોરસિનોલ

Solution

(C) ટ્રાયહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ એ એવો આલ્કોહોલ છે જેમાં તેના અણુમાં ત્રણ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ હોય છે.
$1$. ક્વિનોલ (બેન્ઝિન$-1,4-$ડાયોલ) માં બે $-OH$ સમૂહ છે (ડાયહાઇડ્રિક).
$2$. કેટેકોલ (બેન્ઝિન$-1,2-$ડાયોલ) માં બે $-OH$ સમૂહ છે (ડાયહાઇડ્રિક).
$3$. ગ્લિસરોલ $(CH_2(OH)-CH(OH)-CH_2(OH))$ માં ત્રણ $-OH$ સમૂહ છે (ટ્રાયહાઇડ્રિક).
$4$. રિસોરસિનોલ (બેન્ઝિન$-1,3-$ડાયોલ) માં બે $-OH$ સમૂહ છે (ડાયહાઇડ્રિક).
તેથી,સાચો જવાબ ગ્લિસરોલ છે.
331
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન નથી?
A
ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ
B
રિસોરસીનોલ
C
ઇથિલિન ગ્લાયકોલ
D
ક્વિનોલ

Solution

(A) ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન એ છે જેમાં તેની રચનામાં બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ હોય છે.
$1$. ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ $(CH_3-CH=CH-CH_2OH)$ માં માત્ર એક જ $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે મોનોહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ છે.
$2$. રિસોરસીનોલ $(C_6H_4(OH)_2)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક ફીનોલ છે.
$3$. ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ માં બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક આલ્કોહોલ છે.
$4$. ક્વિનોલ $(C_6H_4(OH)_2)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા બે $-OH$ સમૂહ છે,તેથી તે ડાયહાઇડ્રિક ફીનોલ છે.
તેથી,ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ એ ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન નથી.
332
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ નથી?
A
એડિપિક એસિડ
B
ગ્લુટેરિક એસિડ
C
વેલેરિક એસિડ
D
મેલોનિક એસિડ

Solution

(C) આપેલા એસિડના બંધારણો નીચે મુજબ છે:
$1$. એડિપિક એસિડ: $HOOC-(CH_2)_4-COOH$ (ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ)
$2$. ગ્લુટેરિક એસિડ: $HOOC-(CH_2)_3-COOH$ (ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ)
$3$. વેલેરિક એસિડ: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-COOH$ (મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ)
$4$. મેલોનિક એસિડ: $HOOC-CH_2-COOH$ (ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ)
તેથી,વેલેરિક એસિડ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ નથી.
333
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું દ્વિતીયક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલ છે?
A
બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$
B
$2$-ફિનાઈલપ્રોપેન-$2$-ઓલ $(C_6H_5C(CH_3)_2OH)$
C
$1$-ફિનાઈલઈથેનોલ $(C_6H_5CH(OH)CH_3)$
D
$2$-ફિનાઈલબ્યુટેન-$2$-ઓલ $(C_6H_5C(OH)(CH_3)CH_2CH_3)$

Solution

(C) દ્વિતીયક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલમાં,$-OH$ સમૂહ $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે સીધો જ એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ હોય છે અને તે દ્વિતીયક કાર્બન હોય છે.
$1$. વિકલ્પ $A$ માં,$-OH$ સમૂહ પ્રાથમિક કાર્બન $(C_6H_5CH_2OH)$ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે પ્રાથમિક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલ છે.
$2$. વિકલ્પ $B$ માં,$-OH$ સમૂહ તૃતીયક કાર્બન $(C_6H_5C(CH_3)_2OH)$ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે તૃતીયક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલ છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ માં,$-OH$ સમૂહ દ્વિતીયક કાર્બન $(C_6H_5CH(OH)CH_3)$ સાથે જોડાયેલ છે,જે એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે દ્વિતીયક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલ છે.
$4$. વિકલ્પ $D$ માં,$-OH$ સમૂહ તૃતીયક કાર્બન $(C_6H_5C(OH)(CH_3)CH_2CH_3)$ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે તૃતીયક બેન્ઝીલિક આલ્કોહોલ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.
334
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
આલ્ડિહાઇડ્સનું સામાન્ય આણ્વિય સૂત્ર શું છે?
A
$C_n H_{2n+1} O$
B
$C_n H_{2n} O$
C
$C_n H_{2n+1} O_2$
D
$C_n H_{2n} O_2$

Solution

(B) આલ્ડિહાઇડ્સ એ કાર્બનિક સંયોજનો છે જેમાં $-CHO$ બંધારણ ધરાવતું ક્રિયાશીલ સમૂહ હોય છે.
સંતૃપ્ત એલિફેટિક આલ્ડિહાઇડ્સ માટેનું સામાન્ય આણ્વિય સૂત્ર $C_n H_{2n} O$ છે,જ્યાં $n$ એ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા છે $(n \ge 1)$.
ઉદાહરણ તરીકે,જો $n=1$ હોય,તો સૂત્ર $CH_2O$ (ફોર્માલ્ડિહાઇડ,$HCHO$) છે.
જો $n=2$ હોય,તો સૂત્ર $C_2H_4O$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ,$CH_3CHO$) છે.
335
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું એલાઈલિક હેલાઈડ નથી?
A
$CH_2=CH-CH_2-X$
B
$CH_3-CH=CH-CH_2-X$
C
$CH_3-CH_2-CH=CH-CH_2-X$
D
$CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-X$

Solution

(D) એલાઈલિક હેલાઈડ એ એવું સંયોજન છે જેમાં હેલોજન પરમાણુ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે $(C=C-C-X)$.
વિકલ્પ $A$,$B$ અને $C$ માં,હેલોજન પરમાણુ $(X)$ દ્વિબંધની તરત જ બાજુના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
વિકલ્પ $D$ માં,બંધારણ $CH_3-CH=CH-CH_2-CH_2-X$ છે. અહીં,હેલોજન પરમાણુ એવા કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે જે દ્વિબંધથી બે સ્થાન દૂર છે,તેથી તે હોમોએલાઈલિક હેલાઈડ છે,એલાઈલિક હેલાઈડ નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
336
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે?
A
પ્રોપિયોનિક એસિડ
B
ઓક્ઝેલિક એસિડ
C
મેલોનિક એસિડ
D
સાઇટ્રિક એસિડ

Solution

(D) ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ એ એક કાર્બનિક સંયોજન છે જેમાં ત્રણ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(-COOH)$ ક્રિયાશીલ સમૂહો હોય છે.
$1$. પ્રોપિયોનિક એસિડ $(CH_3CH_2COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$2$. ઓક્ઝેલિક એસિડ $(HOOC-COOH)$ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$3$. મેલોનિક એસિડ $(HOOC-CH_2-COOH)$ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
$4$. સાઇટ્રિક એસિડ $(HOOC-CH_2-C(OH)(COOH)-CH_2-COOH)$ માં ત્રણ $-COOH$ સમૂહો હોય છે,જે તેને ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
337
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો અણુ કાઈરલ (chiral) છે તે ઓળખો.
A
$2-$ક્લોરોપ્રોપેન
B
$2-$ક્લોરો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન
C
$3-$ક્લોરો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન
D
$2-$ક્લોરોપેન્ટેન

Solution

(D) જો અણુમાં કાઈરલ કેન્દ્ર હોય,એટલે કે કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય,તો તે અણુ કાઈરલ કહેવાય.
$1$. $2-$ક્લોરોપ્રોપેન: $CH_3-CHCl-CH_3$ (મધ્યવર્તી કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે).
$2$. $2-$ક્લોરો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CCl(CH_3)-CH_2-CH_3$ (મધ્યવર્તી કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે).
$3$. $3-$ક્લોરો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH_2-CCl(CH_3)-CH_3$ (મધ્યવર્તી કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે).
$4$. $2-$ક્લોરોપેન્ટેન: $CH_3-CHCl-CH_2-CH_2-CH_3$ ($C-2$ કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો: $-H$,$-Cl$,$-CH_3$,અને $-CH_2CH_2CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે કાઈરલ છે).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
338
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો અણુ કાઈરલ (chiral) છે તે ઓળખો.
A
$2-$આયોડોપ્રોપેન
B
$2-$આયોડો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન
C
$2-$આયોડો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન
D
$3-$આયોડોપેન્ટેન

Solution

(C) કાઈરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો અથવા પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય.
ચાલો બંધારણોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$A$. $2-$આયોડોપ્રોપેન: $CH_3-CH(I)-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે.
$B$. $2-$આયોડો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(I)(CH_3)-CH_2-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન $-CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે.
$C$. $2-$આયોડો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(I)-CH(CH_3)_2$. $2$ નંબરના સ્થાન પરનો કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-I$,$-CH_3$,અને $-CH(CH_3)_2$. તેથી,તે કાઈરલ અણુ છે.
$D$. $3-$આયોડોપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(I)-CH_2-CH_3$. $3$ નંબરના સ્થાન પરનો કાર્બન બે સમાન $-CH_2CH_3$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે અકાઈરલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
339
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
થ્રીઓઝ (threose) માં કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$One$
B
$Two$
C
$Three$
D
$Four$

Solution

(B) થ્રીઓઝનું બંધારણ $CHO-CH(OH)-CH(OH)-CH_2OH$ છે.
કાયરલ કાર્બન પરમાણુ એટલે એવો કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલો હોય.
થ્રીઓઝના બંધારણમાં,બે મધ્યવર્તી કાર્બન પરમાણુઓ (સ્થાન $2$ અને $3$ પર) દરેક ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા છે: $-H$,$-OH$,$-CHO$ (અથવા $-CH_2OH$),અને બીજો કાયરલ કાર્બન.
તેથી,થ્રીઓઝના અણુમાં $2$ કાયરલ કાર્બન પરમાણુઓ છે,જે બંધારણમાં ફૂદડી $(*)$ દ્વારા દર્શાવેલ છે.
340
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
$C_4H_9Br$ ના નીચેનામાંથી કયા આઈસોમર કાઈરલ અણુ છે?
A
$n$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ
B
$sec$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ
C
આઈસોબ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ
D
$tert$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ

Solution

(B) કાઈરલ અણુ તે છે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક કાઈરલ કાર્બન પરમાણુ હોય (એક કાર્બન પરમાણુ જે ચાર અલગ અલગ જૂથો સાથે જોડાયેલ હોય).
$n$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ: $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2Br$ (કોઈ કાઈરલ કાર્બન નથી).
$sec$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ: $CH_3-CH(Br)-CH_2-CH_3$. ફૂદડી $({}^*)$ વડે ચિહ્નિત કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ અલગ જૂથો સાથે જોડાયેલ છે: $-H, -CH_3, -Br, -CH_2CH_3$. તેથી,તે કાઈરલ છે.
આઈસોબ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ: $(CH_3)_2CH-CH_2Br$ (કોઈ કાઈરલ કાર્બન નથી).
$tert$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ: $(CH_3)_3CBr$ (કોઈ કાઈરલ કાર્બન નથી).
તેથી,$sec$-બ્યુટાઈલ બ્રોમાઈડ એ કાઈરલ અણુ છે.
341
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયો અણુ કાઈરલ (chiral) છે તે ઓળખો:
A
$2-$બ્રોમોપ્રોપેન
B
$2-$બ્રોમો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન
C
$2-$બ્રોમો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન
D
$3-$બ્રોમોપેન્ટેન

Solution

(C) જો અણુમાં ઓછામાં ઓછો એક કાઈરલ કાર્બન પરમાણુ (ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ) હોય,તો તે અણુ કાઈરલ છે.
$A$. $2-$બ્રોમોપ્રોપેન: $CH_3-CH(Br)-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઈરલ છે.
$B$. $2-$બ્રોમો$-2-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-C(Br)(CH_3)-CH_2-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન મિથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઈરલ છે.
$C$. $2-$બ્રોમો$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન: $CH_3-CH(Br)-CH(CH_3)_2$. સ્થાન $2$ પરનો કાર્બન ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-Br$,$-CH_3$,અને $-CH(CH_3)_2$. તેથી,તે કાઈરલ છે.
$D$. $3-$બ્રોમોપેન્ટેન: $CH_3-CH_2-CH(Br)-CH_2-CH_3$. મધ્યસ્થ કાર્બન બે સમાન ઈથાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે. તે અકાઈરલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
342
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
કોપર પાઈરાઈટ્સમાં રહેલા તત્વોને ઓળખો.
A
$Cu, K, S$
B
$Mg, Cu, P$
C
$Ca, S, O$
D
$Fe, Cu, S$

Solution

(D) કોપર પાઈરાઈટ્સનું રાસાયણિક સૂત્ર $CuFeS_2$ છે.
આમ,કોપર પાઈરાઈટ્સમાં રહેલા તત્વો કોપર $(Cu)$,આયર્ન $(Fe)$ અને સલ્ફર $(S)$ છે.
343
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી ઝિંકનું ખનિજ ઓળખો.
A
સાઇડરાઇટ
B
કેલેમાઇન
C
ચાલ્કોસાઇટ
D
લિમોનાઇટ

Solution

(B) ખનિજો અને તેમના રાસાયણિક સૂત્રો નીચે મુજબ છે:
$A$. સાઇડરાઇટ: $FeCO_3$
$B$. કેલેમાઇન: $ZnCO_3$
$C$. ચાલ્કોસાઇટ: $Cu_2S$
$D$. લિમોનાઇટ: $2Fe_2O_3 \cdot 3H_2O$
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કેલેમાઇન $(ZnCO_3)$ એ ઝિંકનું ખનિજ છે.
344
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા ખનિજમાં કિરણોત્સર્ગી તત્વ રહેલું છે?
A
$Cleveite$
B
$Carnallite$
C
$Chile$ saltpetre
D
$Baryte$

Solution

(A) $Cleveite$ એ યુરેનિનાઈટનું એક સ્વરૂપ છે અને તેમાં યુરેનિયમ હોય છે,જે એક કિરણોત્સર્ગી તત્વ છે.
345
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયું તાંબાનું ખનિજ છે?
A
Chalcopyrite
B
Zincite
C
Limonite
D
Siderite

Solution

(A) $CuFeS_2$ ખનિજને $Chalcopyrite$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે તાંબાની મુખ્ય કાચી ધાતુ છે.
$Zincite$ એ ઝીંકની કાચી ધાતુ છે $(ZnO)$.
$Limonite$ એ લોખંડની કાચી ધાતુ છે $(Fe_2O_3 \cdot 3H_2O)$.
$Siderite$ એ લોખંડની કાચી ધાતુ છે $(FeCO_3)$.
346
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
સ્વાર્ટ્ઝ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને નીચેનામાંથી કયું સંયોજન મેળવવામાં આવે છે?
A
આલ્કાઈલ આયોડાઈડ
B
આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડ
C
આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ
D
આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડ

Solution

(D) સ્વાર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા એ આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ અથવા આલ્કાઈલ બ્રોમાઈડને $AgF$,$Hg_2F_2$,$CoF_2$ અથવા $SbF_3$ જેવા ધાતુના ફ્લોરાઈડની હાજરીમાં ગરમ કરીને આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડ તૈયાર કરવાની પદ્ધતિ છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા છે: $R-X + AgF \rightarrow R-F + AgX$ (જ્યાં $X = Cl, Br$).
આમ,મળતી નીપજ આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડ છે.
347
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કયા આલ્કાઈલ હેલાઈડનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે?
A
$CH_3F$
B
$CH_3Cl$
C
$CH_3Br$
D
$CH_3I$

Solution

(D) આપેલ આલ્કાઈલ સમૂહ માટે,હેલોજન પરમાણુનું કદ અને દળ વધવાની સાથે આલ્કાઈલ હેલાઈડનું ઉત્કલનબિંદુ વધે છે.
આ હેલોજનના કદ અને દળમાં વધારા સાથે વાન્ડર વાલ્સ બળોના મૂલ્યમાં વધારો થવાને કારણે છે.
આમ,ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ: $CH_3I > CH_3Br > CH_3Cl > CH_3F$ છે.
તેથી,$CH_3I$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.
348
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2024
નીચેની પ્રક્રિયામાં સંયોજન $Q$ ને ઓળખો: $R-OH + Q \longrightarrow R-Cl + HCl + POCl_3$
A
$HCl$
B
$PCl_3$
C
$PCl_5$
D
$SOCl_2$

Solution

(C) આલ્કોહોલ ફોસ્ફરસ પેન્ટાક્લોરાઈડ $(PCl_5)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ,ફોસ્ફરસ ઓક્સિક્લોરાઈડ $(POCl_3)$ અને હાઈડ્રોજન ક્લોરાઈડ $(HCl)$ આપે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$R-OH + PCl_5 \longrightarrow R-Cl + POCl_3 + HCl$
349
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2024
નીચેના રૂપાંતરણમાં $B$ ને ઓળખો: $CH_3-I$ $\xrightarrow{KCN} A$ $\xrightarrow{Na / C_2H_5OH} B$
A
$CH_3-CH_2-CN$
B
$CH_3-CH_2-CH_3$
C
$CH_3-NH-C_2H_5$
D
$CH_3-CH_2-NH_2$

Solution

(D) એ મિથાઈલ સાયનાઈડ $(CH_3-CN)$ છે જે $CH_3-I$ ની $KCN$ સાથેની ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.
$Na / C_2H_5OH$ નો ઉપયોગ કરીને $CH_3-CN$ નું રિડક્શન મેન્ડિયસ રિડક્શન તરીકે ઓળખાય છે,જે નીપજ $B$ તરીકે ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3-CH_2-NH_2)$ આપે છે.
$CH_3-I + KCN \rightarrow CH_3-CN (A) + KI$
$CH_3-CN + 4[H] \xrightarrow{Na / C_2H_5OH} CH_3-CH_2-NH_2 (B)$
350
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2024
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડની બનાવટ માટે થાય છે?
A
ફિંકલસ્ટીન પ્રક્રિયા
B
સ્વાર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા
C
ફિટિંગ પ્રક્રિયા
D
વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા

Solution

(B) આલ્કાઈલ ફ્લોરાઈડને આલ્કાઈલ ક્લોરાઈડ અથવા બ્રોમાઈડને $AgF$,$Hg_2F_2$,$AsF_3$,$SbF_3$ વગેરે જેવા ધાતુના ફ્લોરાઈડ સાથે ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને સ્વાર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$R-Cl + AgF \longrightarrow R-F + AgCl \downarrow$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in MHT CET 2024?

There are 900 Chemistry questions from the MHT CET 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are MHT CET 2024 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice MHT CET 2024 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick MHT CET 2024 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.