MHT CET 2025 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) ચક્રીય પ્રક્રિયામાં,તંત્ર તેની મૂળ સ્થિતિમાં પાછું ફરે છે.
આંતરિક ઉર્જા $U$ એ અવસ્થા વિધેય હોવાથી,સંપૂર્ણ ચક્ર દરમિયાન આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U = 0$ થાય છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta Q = \Delta U + \Delta W$.
$\Delta U = 0$ મૂકતા,આપણને $\Delta Q = \Delta W$ મળે છે.
તેથી,તંત્ર દ્વારા થયેલ કાર્ય એ તંત્રને આપેલી ચોખ્ખી ઉષ્મા જેટલું હોય છે.

(D) જ્યારે સ્ત્રોત $v_s$ ઝડપે દૂર જતો હોય ત્યારે સ્થિર અવલોકનકાર દ્વારા અનુભવાતી આભાસી આવૃત્તિ $n'$ ડોપ્લર અસરના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$n' = n \left( \frac{v}{v + v_s} \right)$
આપેલ છે કે આભાસી આવૃત્તિ મૂળ આવૃત્તિ કરતા અડધી છે,એટલે કે $n' = n/2$.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા:
$\frac{n}{2} = n \left( \frac{v}{v + v_s} \right)$
$\frac{1}{2} = \frac{v}{v + v_s}$
$v + v_s = 2v$
$v_s = v$
તેથી,સ્ત્રોતે અવલોકનકારથી દૂર ધ્વનિની ઝડપ $v$ જેટલી ઝડપે ગતિ કરવી જોઈએ.

(C) સેમિકન્ડક્ટરમાં,તાપમાન વધવાની સાથે ચાર્જ કેરિયર્સ (ઇલેક્ટ્રોન અને હોલ્સ) ની સંખ્યામાં ઘાતાંકીય વધારો થાય છે.
આનાથી સેમિકન્ડક્ટર પદાર્થનો વિદ્યુત અવરોધ ઘટે છે.
ઓમના નિયમ મુજબ,$I = V/R$. કારણ કે વોલ્ટેજ $V$ અચળ રહે છે અને સેમિકન્ડક્ટરનો અવરોધ $R$ ઘટે છે,તેથી પરિપથમાં વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ વધશે.

(D) રેડોક્ષ પ્રક્રિયા એવી છે જેમાં ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન બંને એકસાથે થાય છે,જેમાં તત્વોના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર થાય છે.
પ્રક્રિયા $Zn + 2AgCN \to 2Ag + Zn(CN)_2$ માં:
$1$. $Zn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $0$ થી વધીને $+2$ થાય છે (ઓક્સિડેશન).
$2$. $Ag$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ થી ઘટીને $0$ થાય છે (રિડક્શન).
આમ,આ એક રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.
અન્ય વિકલ્પો દ્વિવિસ્થાપન અથવા એસિડ-બેઇઝ પ્રક્રિયાઓ દર્શાવે છે જેમાં ઓક્સિડેશન આંકમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

(D) $x \ne 1, 2$ માટે,વિધેય $f(x) = \frac{(x^2-1)(x^2-4)}{|(x-1)(x-2)|} = \frac{(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)}{|(x-1)(x-2)|}$ છે.
કિસ્સો $x=1$: $\lim_{x \to 1^+} f(x) = \lim_{x \to 1^+} \frac{(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)}{(x-1)(x-2)} = (1+1)(1+2) = 6$.
$\lim_{x \to 1^-} f(x) = \lim_{x \to 1^-} \frac{(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)}{-(x-1)(x-2)} = -(1+1)(1+2) = -6$.
અહીં $\lim_{x \to 1^+} f(x) \ne \lim_{x \to 1^-} f(x)$ હોવાથી,$f(x)$ એ $x=1$ આગળ અસતત છે.
કિસ્સો $x=2$: $\lim_{x \to 2^+} f(x) = \lim_{x \to 2^+} \frac{(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)}{(x-1)(x-2)} = (2+1)(2+2) = 12$.
$\lim_{x \to 2^-} f(x) = \lim_{x \to 2^-} \frac{(x-1)(x+1)(x-2)(x+2)}{-(x-1)(x-2)} = -(2+1)(2+2) = -12$.
અહીં $\lim_{x \to 2^+} f(x) \ne \lim_{x \to 2^-} f(x)$ હોવાથી,$f(x)$ એ $x=2$ આગળ અસતત છે.
આમ,$f(x)$ એ $R - \{1, 2\}$ ના તમામ $x$ માટે સતત છે.

(C) આપેલ વસ્તી વિધેય $p(t) = 1000 + \frac{1000t}{100 + t^2}$ છે.
મહત્તમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે $p(t)$ નું $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ:
$\frac{dp}{dt} = 0 + \frac{(100 + t^2)(1000) - (1000t)(2t)}{(100 + t^2)^2}$
$\frac{dp}{dt} = \frac{100000 + 1000t^2 - 2000t^2}{(100 + t^2)^2} = \frac{1000(100 - t^2)}{(100 + t^2)^2}$
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ્સ માટે,$\frac{dp}{dt} = 0$ લેતા,$100 - t^2 = 0$ મળે,તેથી $t = 10$ (કારણ કે સમય $t > 0$ છે).
$t < 10$ માટે,$\frac{dp}{dt} > 0$ અને $t > 10$ માટે,$\frac{dp}{dt} < 0$ છે.
વિકલિત $t = 10$ આગળ ધનમાંથી ઋણ થાય છે,તેથી વિધેય $t = 10$ આગળ સ્થાનિક મહત્તમ કિંમત ધરાવે છે.
મહત્તમ વસ્તી $p(10) = 1000 + \frac{1000(10)}{100 + 10^2} = 1000 + \frac{10000}{200} = 1000 + 50 = 1050$ છે.

(B) ધારો કે $y = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sqrt {1 + {x^2}} - 1}}{x}} \right)$ અને $z = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{2x\sqrt {1 - {x^2}} }}{{1 - 2{x^2}}}} \right)$.
$y$ માટે,$x = \tan \theta$ લેતા,$\theta = {\tan ^{ - 1}}x$.
$y = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sec \theta - 1}}{{\tan \theta }}} \right) = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{1 - \cos \theta }}{{\sin \theta }}} \right) = {\tan ^{ - 1}}\left( {\tan \frac{\theta }{2}} \right) = \frac{\theta }{2} = \frac{1}{2}{\tan ^{ - 1}}x$.
તેથી,$\frac{{dy}}{{dx}} = \frac{1}{2(1 + {x^2})}$.
$z$ માટે,$x = \sin \theta$ લેતા,$\theta = {\sin ^{ - 1}}x$.
$z = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{2\sin \theta \cos \theta }}{{1 - 2\sin^2 \theta }}} \right) = {\tan ^{ - 1}}\left( {\frac{{\sin 2\theta }}{{\cos 2\theta }}} \right) = {\tan ^{ - 1}}(\tan 2\theta ) = 2\theta = 2{\sin ^{ - 1}}x$.
તેથી,$\frac{{dz}}{{dx}} = \frac{2}{{\sqrt {1 - {x^2}} }}$.
હવે,$\frac{{dy}}{{dz}} = \frac{{dy/dx}}{{dz/dx}} = \frac{1}{2(1 + {x^2})} \times \frac{{\sqrt {1 - {x^2}} }}{2} = \frac{{\sqrt {1 - {x^2}} }}{{4(1 + {x^2})}}$.
$x = 0$ આગળ,$\frac{{dy}}{{dz}} = \frac{{\sqrt {1 - 0} }}{{4(1 + 0)}} = \frac{1}{4}$.

(A) આપેલ છે કે $x = \sin t$ અને $y = \sin pt$.
પ્રથમ,$t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{dx}{dt} = \cos t$
$\frac{dy}{dt} = p \cos pt$
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{dy}{dx} = \frac{dy/dt}{dx/dt} = \frac{p \cos pt}{\cos t}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(\frac{dy}{dx})^2 = \frac{p^2 \cos^2 pt}{\cos^2 t} = \frac{p^2(1 - \sin^2 pt)}{1 - \sin^2 t} = \frac{p^2(1 - y^2)}{1 - x^2}$.
તેથી,$(1 - x^2) (\frac{dy}{dx})^2 = p^2(1 - y^2)$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$(1 - x^2) \cdot 2 \frac{dy}{dx} \cdot \frac{d^2y}{dx^2} + (\frac{dy}{dx})^2 \cdot (-2x) = p^2 \cdot (-2y) \frac{dy}{dx}$.
$2 \frac{dy}{dx}$ વડે ભાગતા (ધારો કે $\frac{dy}{dx} \neq 0$):
$(1 - x^2) \frac{d^2y}{dx^2} - x \frac{dy}{dx} = -p^2y$.
પદોને ગોઠવતા:
$(1 - x^2) \frac{d^2y}{dx^2} - x \frac{dy}{dx} + p^2y = 0$.

(A) ધારો કે $f(x) = \sqrt{1 + x + x^2} - \sqrt{1 - x + x^2}$.
આપણે $f(-x)$ ની ગણતરી કરીને ચકાસીએ કે વિધેય યુગ્મ છે કે અયુગ્મ:
$f(-x) = \sqrt{1 + (-x) + (-x)^2} - \sqrt{1 - (-x) + (-x)^2}$
$f(-x) = \sqrt{1 - x + x^2} - \sqrt{1 + x + x^2}$
$f(-x) = -(\sqrt{1 + x + x^2} - \sqrt{1 - x + x^2}) = -f(x)$.
અહીં $f(-x) = -f(x)$ હોવાથી,વિધેય $f(x)$ એ અયુગ્મ વિધેય છે.
અયુગ્મ વિધેય માટે,નિશ્ચિત સંકલનના ગુણધર્મ મુજબ $\int_{-a}^{a} f(x) \, dx = 0$ થાય છે.
તેથી,$\int_{-1}^{1} (\sqrt{1 + x + x^2} - \sqrt{1 - x + x^2}) \, dx = 0$.

(D) ધારો કે $A_1$ એ $y = \cos x$,$x$-અક્ષ,$x = 0$ અને $x = \pi/3$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ છે.
$A_1 = \int_{0}^{\pi/3} \cos x \, dx = [\sin x]_{0}^{\pi/3} = \sin(\pi/3) - \sin(0) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
ધારો કે $A_2$ એ $y = \cos 2x$,$x$-અક્ષ,$x = 0$ અને $x = \pi/3$ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ છે.
$A_2 = \int_{0}^{\pi/3} \cos 2x \, dx = [\frac{1}{2} \sin 2x]_{0}^{\pi/3} = \frac{1}{2} \sin(2\pi/3) - \frac{1}{2} \sin(0) = \frac{1}{2} \times \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{\sqrt{3}}{4}$.
તેથી,ગુણોત્તર $A_1 : A_2 = \frac{\sqrt{3}}{2} : \frac{\sqrt{3}}{4} = 2 : 1$.

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{d^2y}{dx^2} + 3\left[ \frac{dy}{dx} \right]^2 = x^2 \log \left[ \frac{d^2y}{dx^2} \right]$ છે.
વિકલ સમીકરણની ઘાત વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે,તે તેના વિકલિતોના સંદર્ભમાં બહુપદી સમીકરણ હોવું જોઈએ.
આ સમીકરણમાં,પદ $\log \left[ \frac{d^2y}{dx^2} \right]$ માં વિકલિત $\frac{d^2y}{dx^2}$ નું ટ્રાન્સસેન્ડેન્ટલ વિધેય (transcendental function) છે.
કારણ કે આ સમીકરણને વિકલ સહગુણકોમાં બહુપદી તરીકે દર્શાવી શકાતું નથી,તેથી તેની ઘાત વ્યાખ્યાયિત નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) આદર્શ વાયુ સમીકરણ $\frac{P_1 V_1}{T_1} = \frac{P_2 V_2}{T_2}$ નો ઉપયોગ કરતા.
આપેલ છે: $P_1 = 1 \ atm$,$V_1 = 500 \ m^3$,$T_1 = 27 + 273 = 300 \ K$.
$P_2 = 0.5 \ atm$,$T_2 = 3 + 273 = 276 \ K$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1 \times 500}{300} = \frac{0.5 \times V_2}{276}$.
$\frac{500}{300} = \frac{0.5 \times V_2}{276} \Rightarrow \frac{5}{3} = \frac{0.5 \times V_2}{276}$.
$V_2 = \frac{5 \times 276}{3 \times 0.5} = 920 \ m^3$.
(નોંધ: ગણતરી મુજબ જવાબ $920 \ m^3$ આવે છે,પરંતુ આપેલ વિકલ્પો મુજબ $900$ એ નજીકની કિંમત છે.)

(D) રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં તત્વોના ઓક્સિડેશન આંકમાં ફેરફાર થાય છે.
પ્રક્રિયા $Zn + 2AgCN \to 2Ag + Zn(CN)_2$ માં:
$Zn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $0$ થી વધીને $+2$ થાય છે (ઓક્સિડેશન).
$Ag$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+1$ થી ઘટીને $0$ થાય છે (રિડક્શન).
આમ,અહીં ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન બંને થાય છે,તેથી તે રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.
બાકીના વિકલ્પોમાં ઓક્સિડેશન આંકમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

(D) રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન બંને પ્રક્રિયાઓનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રક્રિયા $Zn + 2AgCN \to 2Ag + Zn(CN)_2$ માં:
$Zn$ નું $0$ થી $+2$ અવસ્થામાં ઓક્સિડેશન થાય છે: $Zn \to Zn^{2+} + 2e^-$.
$Ag^+$ નું $+1$ થી $0$ અવસ્થામાં રિડક્શન થાય છે: $Ag^+ + e^- \to Ag$.
આમ,અહીં ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન બંને થતા હોવાથી આ એક રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.

(A) ધારો કે વક્ર $x = y^2$ પરનું બિંદુ $P(a^2, a)$ છે.
રેખાનું સમીકરણ $x - y + 1 = 0$ છે.
બિંદુ $P(a^2, a)$ થી રેખા $x - y + 1 = 0$ સુધીનું લંબ અંતર $D = \frac{|Ax_0 + By_0 + C|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$D = \frac{|a^2 - a + 1|}{\sqrt{1^2 + (-1)^2}} = \frac{a^2 - a + 1}{\sqrt{2}}$ (કારણ કે તમામ વાસ્તવિક $a$ માટે $a^2 - a + 1 > 0$ છે).
લઘુત્તમ અંતર શોધવા માટે,આપણે પદાવલિ $f(a) = a^2 - a + 1$ ને ન્યૂનતમ કરીએ છીએ.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા,$f(a) = (a - \frac{1}{2})^2 + \frac{3}{4}$ મળે છે.
$f(a)$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $a = \frac{1}{2}$ પર મળે છે,જે $\frac{3}{4}$ છે.
તેથી,લઘુત્તમ અંતર $D_{\min} = \frac{3/4}{\sqrt{2}} = \frac{3}{4\sqrt{2}} = \frac{3\sqrt{2}}{8}$ થાય છે.

(B) $t$ સમયે કેપેસિટરની પ્લેટો પરનો વિદ્યુતભાર $q = It$ છે.
આ ક્ષણે પ્લેટો વચ્ચેનું વિદ્યુતક્ષેત્ર $E = \frac{q}{A \varepsilon_0} = \frac{It}{A \varepsilon_0}$ છે.
આપેલ $A/2$ ક્ષેત્રફળમાંથી પસાર થતું વિદ્યુત ફ્લક્સ $\phi_E = E \cdot \left(\frac{A}{2}\right) = \left(\frac{It}{A \varepsilon_0}\right) \cdot \left(\frac{A}{2}\right) = \frac{It}{2 \varepsilon_0}$ છે.
સ્થાનાંતર પ્રવાહ $I_D$ ની વ્યાખ્યા $I_D = \varepsilon_0 \frac{d\phi_E}{dt}$ છે.
$\phi_E$ નું પદ મૂકતા,આપણને મળે છે $I_D = \varepsilon_0 \frac{d}{dt} \left(\frac{It}{2 \varepsilon_0}\right) = \varepsilon_0 \cdot \frac{I}{2 \varepsilon_0} = \frac{I}{2}$.

(C) વર્ક ફંક્શન $\phi$ અને થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઇ $\lambda_0$ વચ્ચેનો સંબંધ $\phi = \frac{hc}{\lambda_0}$ છે.
આના પરથી કહી શકાય કે $\phi \propto \frac{1}{\lambda_0}$,જેનો અર્થ છે કે $\lambda_0 \propto \frac{1}{\phi}$.
સોડિયમ $(\phi_s = 2.3 \ eV)$ અને કોપર $(\phi_c = 4.5 \ eV)$ માટે વર્ક ફંક્શન આપેલ છે,તેથી તેમની થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર:
$\frac{\lambda_s}{\lambda_c} = \frac{\phi_c}{\phi_s} = \frac{4.5 \ eV}{2.3 \ eV} \approx \frac{4.6}{2.3} = 2$.
તેથી,ગુણોત્તર આશરે $2:1$ છે.

(B) આપેલ બંધારણીય સૂત્ર ઇથેનોલ $(CH_3CH_2OH)$ દર્શાવે છે.
ઇથેનોલનું આણ્વીય સૂત્ર $C_2H_6O$ છે.
મોલર દળની ગણતરી નીચે મુજબ છે:
$M = (2 \times 12.01) + (6 \times 1.008) + (1 \times 16.00) \approx 24 + 6 + 16 = 46 \ g \ mol^{-1}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) પાણીમાં દ્રાવ્યતા એ અણુની પાણીના અણુઓ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે.
$C_2H_5OH$,$CH_3OH$ અને $CH_3NH_2$ એ ધ્રુવીય અણુઓ છે જે પાણી સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,તેથી તે દ્રાવ્ય છે.
$CH_4$ (મિથેન) એ અધ્રુવીય હાઇડ્રોકાર્બન છે.
અધ્રુવીય અણુઓ પાણી સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવતા નથી અને પાણીમાં તેમની દ્રાવ્યતા ખૂબ ઓછી હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી $CH_4$ સૌથી ઓછું દ્રાવ્ય સંયોજન છે.

(C) આલ્કીનનું હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન એ દ્વિબંધ પર પાણી $(H_2O)$ નો એન્ટિ-માર્કોવનીકોવ ઉમેરો છે.
but$-1-$ene $(CH_3CH_2CH=CH_2)$ માટે,પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CH_2CH=CH_2 + (BH_3)_2 \rightarrow CH_3CH_2CH_2CH_2BH_2$
ત્યારબાદ $H_2O_2/OH^-$ સાથે ઓક્સિડેશન:
$CH_3CH_2CH_2CH_2BH_2 + 3H_2O_2 + OH^- \rightarrow CH_3CH_2CH_2CH_2OH + B(OH)_4^-$
અંતિમ ઉત્પાદન બ્યુટેન$-1-$ઓલ છે.

(D) ગ્લિસરોલ,જેને પ્રોપેન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $CH_2(OH)-CH(OH)-CH_2(OH)$ છે.
તેમાં ત્રણ કાર્બન ધરાવતી શૃંખલા હોય છે જેમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ એક હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પો જોતા:
વિકલ્પ $A$ દ્વિબંધ અને માત્ર બે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતું બંધારણ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ દ્વિબંધ અને બે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતું બંધારણ દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $C$ બે હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ધરાવતું બ્યુટેનનું વ્યુત્પન્ન દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $D$ ગ્લિસરોલનું સાચું બંધારણ દર્શાવે છે,જેમાં ત્રણ કાર્બનની શૃંખલા પર દરેક કાર્બન પરમાણુ સાથે એક $-OH$ સમૂહ જોડાયેલ છે.

(C) સૌથી ઓછું ઉત્કલનબિંદુ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક અણુમાં હાજર આંતરઆણ્વિય બળોનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $CH_3-COOH$ (ઇથેનોઇક એસિડ) મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે અને ડાયમર બનાવે છે,જે ખૂબ ઊંચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે.
$2$. $CH_3-CH_2-CH_2-OH$ (પ્રોપેન$-1-$ઓલ) હાઇડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,પરિણામે તેનું ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું હોય છે.
$3$. $CH_3-O-CH_2-CH_3$ (મિથોક્સિઇથેન) એક ઈથર છે,જે દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ દર્શાવે છે પરંતુ તેમાં હાઇડ્રોજન બંધ હોતો નથી.
$4$. $CH_3-CH_2-CH_2-CH_3$ ($n$-બ્યુટેન) એક આલ્કેન છે,જે માત્ર નબળા લંડન ડિસ્પર્શન બળો દર્શાવે છે.
આમ,$n$-બ્યુટેનમાં સૌથી નબળા આંતરઆણ્વિય બળો હોવાથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(A) કેટેકોલ એ ડાયહાઈડ્રોક્સી બેન્ઝિન વ્યુત્પન્નનું સામાન્ય નામ છે જેમાં બે હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન વલયના પાસપાસેના કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,જ્યારે બેન્ઝિન વલયમાં $1$ અને $2$ સ્થાન પર બે $-OH$ સમૂહો જોડાયેલા હોય,ત્યારે તે સંયોજનને બેન્ઝિન-$1,2$-ડાયોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન બંધ એવા સંયોજનોમાં જોવા મળે છે જ્યાં હાઇડ્રોજન $O$,$N$ અથવા $F$ જેવા વધુ વિદ્યુતઋણ પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$1$. $\text{ફિનોલ}$ $(C_6H_5OH)$ માં $-OH$ સમૂહ હોય છે,જે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવે છે.
$2$. $\text{બ્યુટન}-1-\text{ઓલ}$ $(CH_3CH_2CH_2CH_2OH)$ માં પણ $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$3$. $\text{ઇથોક્સી}$ $\text{ઇથેન}$ $(CH_3CH_2OCH_2CH_3)$ એ ઇથર છે,જેમાં હાઇડ્રોજન સીધો ઓક્સિજન સાથે જોડાયેલ નથી.
$4$. $\text{બ્યુટેન}$ $(C_4H_{10})$ એ હાઇડ્રોકાર્બન છે જેમાં માત્ર $C-C$ અને $C-H$ બંધ હોય છે,તેથી તે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકતું નથી.

(A) $2-$Methylhexan$-3-$ol $(CH_3-CH(CH_3)-CH(OH)-CH_2-CH_2-CH_3)$ નું સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે નિર્જલીકરણ $E1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે.
$1$. $-OH$ સમૂહના પ્રોટોનેશન અને ત્યારબાદ પાણીના અણુના દૂર થવાથી $C3$ સ્થાન પર દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે: $CH_3-CH(CH_3)-CH^+-CH_2-CH_2-CH_3$.
$2$. આ દ્વિતીયક કાર્બોકેટાયન $1,2-$હાઇડ્રાઇડ સ્થળાંતર દ્વારા $C2$ સ્થાન પર વધુ સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બનાવે છે: $CH_3-C^+(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$.
$3$. સેત્ઝેફના નિયમ મુજબ,સૌથી વધુ વિસ્થાપિત આલ્કીન મુખ્ય નીપજ તરીકે મળે છે.
$4$. તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $C3$ પરથી પ્રોટોન ગુમાવીને $2-$Methylhex$-2-$ene $(CH_3-C(CH_3)=CH-CH_2-CH_2-CH_3)$ બનાવે છે,જે સૌથી વધુ સ્થાયી નીપજ છે.

(D) પગલું $1$: ઈથેનોલની $SOCl_2$ (થાયોનાઈલ ક્લોરાઈડ) સાથેની પ્રક્રિયાથી ઈથાઈલ ક્લોરાઈડ $(X)$ મળે છે.
$CH_3CH_2OH + SOCl_2 \rightarrow CH_3CH_2Cl + SO_2 + HCl$
તેથી,$X = CH_3CH_2Cl$ (ઈથાઈલ ક્લોરાઈડ).
પગલું $2$: ઈથાઈલ ક્લોરાઈડની સૂકા ઈથરમાં $Mg$ સાથેની પ્રક્રિયાથી ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ ક્લોરાઈડ $(Y)$ મળે છે,જે ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક છે.
$CH_3CH_2Cl + Mg \xrightarrow{\text{Dry ether}} CH_3CH_2MgCl$
તેથી,$Y = CH_3CH_2MgCl$ (ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ ક્લોરાઈડ).
પગલું $3$: ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(Y)$ ની એમોનિયા $(NH_3)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી આલ્કેન $(Z)$ અને મેગ્નેશિયમ ક્ષાર મળે છે.
$CH_3CH_2MgCl + NH_3 \rightarrow CH_3CH_3 + Mg(Cl)(NH_2)$
તેથી,$Z = CH_3CH_3$ (ઈથેન).
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) પ્રક્રિયાની શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $C_2H_5OH + SOCl_2 \xrightarrow{\Delta} C_2H_5Cl (X) + SO_2 + HCl$
$2$. $C_2H_5Cl + Mg \xrightarrow{\text{Dry ether}} C_2H_5MgCl (Y)$ (ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક)
$3$. $C_2H_5MgCl + NH_3 \rightarrow C_2H_6 (Z) + Mg(NH_2)Cl$
ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયકો સક્રિય હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ ધરાવતા સંયોજનો (જેમ કે $NH_3$) સાથે પ્રક્રિયા કરીને અનુરૂપ આલ્કેન બનાવે છે. તેથી,નીપજ $Z$ એ ઈથેન છે.

(D) પગલું $1$: ક્લોરોબેન્ઝીન $623 \ K$ તાપમાન અને $150 \ atm$ દબાણે $NaOH$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને અને ત્યારબાદ એસિડિકરણ $(H_3O^+)$ દ્વારા ફિનોલ $(A)$ બનાવે છે.
પગલું $2$: ફિનોલ $(A)$ બ્રોમીન પાણી $(Br_2 \ water)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન આપે છે.
$-OH$ સમૂહ સક્રિયકારક અને ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક હોવાથી,તે મુખ્ય નીપજ તરીકે $2,4,6-$ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ $(B)$ બનાવે છે.

(C) એસપિરિન (એસીટાઈલસેલિસિલિક એસિડ) અને એસિટિક એસિડ બનાવવા માટે એસિડ ઉદ્દીપક $(H^{+})$ ની હાજરીમાં $A$ ની એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા એ એસિટિલેશન પ્રક્રિયા છે.
ચોક્કસ રીતે,સેલિસિલિક એસિડ $(C_7H_6O_3)$ એ એસિટિક એનહાઈડ્રાઈડ $((CH_3CO)_2O)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસપિરિન $(C_9H_8O_4)$ અને એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ બનાવે છે.
તેથી,$A$ એ સેલિસિલિક એસિડ છે.

(D) પાયરોગેલૉલ એ $1,2,3$-ટ્રાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝિન સંયોજનનું સામાન્ય નામ છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,જ્યારે બેન્ઝિન વલય પર $1, 2$ અને $3$ સ્થાન પર ત્રણ હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો જોડાયેલા હોય,ત્યારે તે સંયોજનને બેન્ઝિન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) ફ્લોરોગ્લુસીનોલ એ $1,3,5$-ટ્રાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીનનું સામાન્ય નામ છે.
તેમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે $1, 3$ અને $5$ સ્થાન પર ત્રણ હાઈડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
વિકલ્પ $A$ એ $1,3,5$-ટ્રાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝીનનું બંધારણ દર્શાવે છે.

(B) કીટોનની સેમિકાર્બાઝાઈડ $(NH_2NHCONH_2)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી સેમિકાર્બાઝોન બને છે.
આ એક ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ-વિલોપન પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયક '$R$' સેમિકાર્બાઝાઈડ છે,જેનું સૂત્ર $NH_2NHCONH_2$ છે.

(B) એસીટોનાઈટ્રાઈલનું રાસાયણિક સૂત્ર $CH_3CN$ છે.
એસીટોનાઈટ્રાઈલ $(CH_3CN)$ નું ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ માં સંપૂર્ણ રિડક્શન નીચે મુજબના રાસાયણિક સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે:
$CH_3CN + 4[H] \rightarrow CH_3CH_2NH_2$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ mole$ એસીટોનાઈટ્રાઈલને ઈથાઈલએમાઈનમાં સંપૂર્ણ રિડક્શન કરવા માટે $4 \ moles$ હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ $(H)$ ની જરૂર પડે છે.

(B) એલાઈલએમાઈનનું બંધારણ $CH_2=CH-CH_2-NH_2$ છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,મુખ્ય શૃંખલામાં ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-NH_2)$ અને દ્વિબંધ બંનેનો સમાવેશ થવો જોઈએ.
આ શૃંખલામાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મૂળ નામ $prop$ છે.
દ્વિબંધ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે અને એમાઈન સમૂહ $1$ નંબરના સ્થાન પર છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $Prop-2-en-1-amine$ છે.

(C) ગ્લુકોઝનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે.
એક મોલ ગ્લુકોઝમાં $6 \ mol$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,$0.35 \ mol$ ગ્લુકોઝમાં $0.35 \times 6 = 2.1 \ mol$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $2.1 \times N_A$ તરીકે ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$.
કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2.1 \times 6.022 \times 10^{23} = 12.6462 \times 10^{23} = 1.26462 \times 10^{24}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) ટેનિન એ કુદરતી રીતે જોવા મળતા પોલીફિનોલિક સંયોજનો છે જે ઘણા છોડમાં જોવા મળે છે.
જ્યારે ફળો કે શાકભાજી કાપવામાં આવે છે,ત્યારે તેમાં રહેલા ફિનોલિક સંયોજનો ઓક્સિજન અને પોલીફિનોલ ઓક્સિડેઝ ઉત્સેચકના સંપર્કમાં આવે છે.
આનાથી ફિનોલ્સનું ઓક્સિડેશન થઈને ક્વિનોન્સ બને છે,જે ત્યારબાદ પોલિમરાઈઝેશન પામીને ટેનિન તરીકે ઓળખાતા ભૂરા રંગના રંજકદ્રવ્યો બનાવે છે.
તેથી,ટેનિન કાપેલા ફળો અને શાકભાજીના કાળા પડવા (browning) માટે જવાબદાર છે,તેને અટકાવવા માટે નહીં.
આમ,ટેનિન બ્રાઉનિંગને અટકાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(B) ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડમાં બે કાર્બોક્સિલ $(-COOH)$ સમૂહ હોય છે.
$1$. મેલોનિક એસિડ $HOOC-CH_2-COOH$ છે (ડાયકાર્બોક્સિલિક).
$2$. કેપ્રોઇક એસિડ $CH_3-(CH_2)_4-COOH$ છે (મોનોકાર્બોક્સિલિક).
$3$. ગ્લુટેરિક એસિડ $HOOC-(CH_2)_3-COOH$ છે (ડાયકાર્બોક્સિલિક).
$4$. સક્સિનિક એસિડ $HOOC-(CH_2)_2-COOH$ છે (ડાયકાર્બોક્સિલિક).
તેથી,કેપ્રોઇક એસિડ એ ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ નથી.

(C) ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ એ એક કાર્બનિક સંયોજન છે જેમાં બે કાર્બોક્સિલ જૂથો $(-COOH)$ હોય છે.
વેલેરિક એસિડ $(C_4H_9COOH)$,કેપ્રોઈક એસિડ $(C_5H_{11}COOH)$,અને બ્યુટીરિક એસિડ $(C_3H_7COOH)$ એ મોનોકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
ગ્લુટેરિક એસિડ એ પેન્ટેનડાયોઈક એસિડ છે,જેનું બંધારણ $HOOC-(CH_2)_3-COOH$ છે.
તેમાં બે કાર્બોક્સિલ જૂથો હોવાથી,તે ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.

(D) પ્રક્રિયા છે: $C_7H_6O_3 + C_4H_6O_3 \rightarrow C_9H_8O_4 + C_2H_4O_2$.
એટમ ઇકોનોમી = $\frac{\text{ઇચ્છિત નીપજનું આણ્વીય દળ}}{\text{તમામ પ્રક્રિયકોનું કુલ આણ્વીય દળ}} \times 100$.
ઇચ્છિત નીપજ એસ્પિરિન $(180 \text{ u})$ છે.
પ્રક્રિયકોનું કુલ દળ = $138 \text{ u} + 102 \text{ u} = 240 \text{ u}$.
એટમ ઇકોનોમી = $\frac{180}{240} \times 100 = 75 \%$.

(C) કેન્દ્રીય પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (V - N)$,જ્યાં $V$ એ કેન્દ્રીય પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે અને $N$ એ જોડાયેલા એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે.
$1$. $NH_3$ માટે: $V = 5$,$N = 3$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (5 - 3) = 1$.
$2$. $SF_4$ માટે: $V = 6$,$N = 4$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (6 - 4) = 1$.
$3$. $ICl_3$ માટે: $V = 7$,$N = 3$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (7 - 3) = 2$.
$4$. $PCl_3$ માટે: $V = 5$,$N = 3$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (5 - 3) = 1$.
આમ,$ICl_3$ માં સૌથી વધુ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(2)$ છે.

(B) મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Lone pairs} = \frac{V - B}{2}$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $B$ એ આસપાસના પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલા બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$A) SCl_2$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ (સમૂહ $16$) પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $2$ બંધ બનાવે છે. અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $(6 - 2) / 2 = 2$.
$B) PCl_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ (સમૂહ $15$) પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $3$ બંધ બનાવે છે. અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $(5 - 3) / 2 = 1$.
$C) ClF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ (સમૂહ $17$) પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $3$ બંધ બનાવે છે. અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $(7 - 3) / 2 = 2$.
$D) XeF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ (સમૂહ $18$) પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $4$ બંધ બનાવે છે. અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $(8 - 4) / 2 = 2$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$PCl_3$ માં ન્યૂનતમ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(1)$ છે.

(D) લુઈસ બેઈઝ એટલે એવી પદાર્થ જે સહસંયોજક બંધ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરી શકે.
$NH_3$ (એમોનિયા) માં નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જેનું તે દાન કરી શકે છે.
$BF_3$,$Cu^{2+}$,અને $AlCl_3$ એ બધા ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતા પદાર્થો અથવા ધન આયનો છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારીને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે.

(D) પરક્લોરિક એસિડ $(HClO_4)$ માં,મધ્યસ્થ ક્લોરિન પરમાણુ ચાર ઓક્સિજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
એક ઓક્સિજન પરમાણુ હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે ($O-H$ સિંગલ બોન્ડ).
ક્લોરિન પરમાણુ આ ઓક્સિજન સાથે એક સિંગલ બોન્ડ $(Cl-O-H)$ બનાવે છે.
બાકીના ત્રણ ઓક્સિજન પરમાણુઓ ક્લોરિન પરમાણુ સાથે ડબલ બોન્ડ $(Cl=O)$ દ્વારા જોડાયેલા છે.
તેથી,બંધારણમાં ક્લોરિન અને ઓક્સિજન પરમાણુઓ વચ્ચે $1$ સિંગલ બોન્ડ $(Cl-O)$ અને $3$ ડબલ બોન્ડ $(Cl=O)$ હોય છે.

(A) મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (V - N)$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે અને $N$ એ જોડાયેલા એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે.
$A$: $BrF_5$ ($Br$ પાસે $7$ સંયોજકતા $e^-$,$5$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (7 - 5) = 1$. $XeF_6$ ($Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા $e^-$,$6$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (8 - 6) = 1$.
$B$: $ICl$ ($I$ પાસે $7$ સંયોજકતા $e^-$,$1$ જોડાયેલ $Cl$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (7 - 1) = 3$. $H_2S$ ($S$ પાસે $6$ સંયોજકતા $e^-$,$2$ જોડાયેલા $H$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (6 - 2) = 2$.
$C$: $ClF_3$ ($Cl$ પાસે $7$ સંયોજકતા $e^-$,$3$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (7 - 3) = 2$. $XeF_2$ ($Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા $e^-$,$2$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (8 - 2) = 3$.
$D$: $IF_7$ ($I$ પાસે $7$ સંયોજકતા $e^-$,$7$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (7 - 7) = 0$. $XeF_4$ ($Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા $e^-$,$4$ જોડાયેલા $F$ પરમાણુ): $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (8 - 4) = 2$.
આમ,$BrF_5$ અને $XeF_6$ બંનેના મધ્યસ્થ પરમાણુ પર $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.

(C) અષ્ટકનો નિયમ જણાવે છે કે પરમાણુઓ તેમની સંયોજકતા કક્ષામાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે,ગુમાવે છે અથવા ભાગીદારી કરે છે.
$CO_2$ માં,$C$ પાસે $8$ અને $O$ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$CHCl_3$ માં,$C$ પાસે $8$,$H$ પાસે $2$ (ડ્યુએટ નિયમ) અને $Cl$ પાસે $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$NH_3$ માં,$N$ પાસે $8$ અને $H$ પાસે $2$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
$ClF_3$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ પાસે તેની સંયોજકતા કક્ષામાં $10$ ઇલેક્ટ્રોન છે ($3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ),જે વિસ્તૃત અષ્ટક દર્શાવે છે.
તેથી,$ClF_3$ અષ્ટકનો નિયમ પાળતું નથી.

(A) $1$. $SiCl_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Si$ પાસે $4$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે $Cl$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે. તે $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે અને તેમાં $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,જેના પરિણામે નિયમિત સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ મળે છે.
$2$. $SF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,$4$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. તે $sp^3d$ સંકરણ અનુભવે છે,જેના પરિણામે સી-સો (see-saw) ભૂમિતિ મળે છે.
$3$. $BrF_5$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,$5$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. તે $sp^3d^2$ સંકરણ અનુભવે છે,જેના પરિણામે ચોરસ પિરામિડલ ભૂમિતિ મળે છે.
$4$. $XeF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે,$4$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે. તે $sp^3d^2$ સંકરણ અનુભવે છે,જેના પરિણામે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ મળે છે.
$5$. તેથી,માત્ર $SiCl_4$ જ નિયમિત ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(D) $1$. મધ્યસ્થ પરમાણુ $Te$ પાસે $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2$. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
$3$. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા $4 + 1 = 5$ છે,જે $sp^3d$ સંકરણ સૂચવે છે.
$4$. $VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,$5$ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતો અણુ સી-સો (See-saw) ભૌમિતિક આકાર ધરાવે છે.

(C) મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. $BrF_5$ માં,તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $5$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $5$ (બંધકારક) + $1$ (અબંધકારક) = $6$.
આ $sp^3d^2$ સંકરણ અને અષ્ટફલકીય ઇલેક્ટ્રોન ભૂમિતિ દર્શાવે છે.
એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,$BrF_5$ અણુનો આકાર ચોરસ પિરામિડલ છે.

(B) ભૂમિતિ નક્કી કરવા માટે,આપણે $H = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને મધ્યસ્થ પરમાણુનું સંકરણ શોધીએ છીએ.
$1$. $CH_4$ માટે: $H = \frac{1}{2}(4 + 4) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ,ટેટ્રાહેડ્રલ).
$2$. $SF_4$ માટે: $H = \frac{1}{2}(6 + 4) = 5$ ($sp^3d$ સંકરણ,એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને કારણે સી-સો (see-saw) ભૂમિતિ).
$3$. $\stackrel{+}{N}H_4$ માટે: $H = \frac{1}{2}(5 + 4 - 1) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ,ટેટ્રાહેડ્રલ).
$4$. $SiCl_4$ માટે: $H = \frac{1}{2}(4 + 4) = 4$ ($sp^3$ સંકરણ,ટેટ્રાહેડ્રલ).
આમ,$SF_4$ એ એકમાત્ર સ્પીસીઝ છે જે ટેટ્રાહેડ્રલ નથી.

(C) $CH_4$ માં,મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે $4$ સિગ્મા બંધ બનાવે છે. તેમાં $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે અને તે સમચતુષ્ફલકીય (tetrahedral) ભૂમિતિ ધરાવે છે.
$SiCl_4$ માં,મધ્યસ્થ સિલિકોન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $4$ સિગ્મા બંધ બનાવે છે. તેમાં $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે અને તે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.
તેથી,બંને અણુઓ સમાન સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે અને મધ્યસ્થ પરમાણુ પર કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી.

(B) સંતૃપ્ત અચક્રીય આલ્કોહોલનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+2}O$ છે.
$n = 5$ માટે,સૂત્ર $C_5H_{12}O$ થાય છે.
વિકલ્પ $A$ સાયક્લોપેન્ટેનોલ છે,જેનું સૂત્ર $C_5H_{10}O$ છે.
વિકલ્પ $B$ પેન્ટેન$-1-$ઓલ છે,જે સીધી શૃંખલા ધરાવતો સંતૃપ્ત આલ્કોહોલ છે અને તેનું સૂત્ર $C_5H_{12}O$ છે.
વિકલ્પ $C$ પેન્ટેન$-3-$ઓલ છે,જે પણ સંતૃપ્ત આલ્કોહોલ છે અને તેનું સૂત્ર $C_5H_{12}O$ છે.
વિકલ્પ $D$ સાયક્લોપેન્ટ$-2-$ઈન$-1-$ઓલ છે,જેનું સૂત્ર $C_5H_8O$ છે.
$B$ અને $C$ બંને $C_5H_{12}O$ માટે માન્ય બંધારણો છે.

(B) એલાઈલિક આલ્કોહોલ એ છે જેમાં $-OH$ સમૂહ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ ની બાજુના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$1$. પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ આલ્કોહોલમાં $-OH$ સમૂહ એવા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે જે ફક્ત એક જ અન્ય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય.
$2$. વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ કરીએ:
- $A$: $H_2C=CH-CH(CH_3)-OH$ એ દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
- $B$: $H_2C=CH-CH_2-OH$ એ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે કારણ કે $-OH$ સમૂહ $CH_2$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે.
- $C$: $H_2C=CH-C(CH_3)_2-OH$ એ તૃતીયક $(3^{\circ})$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
- $D$: $CH_3-CH=CH-CH(CH_3)-OH$ એ દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) સૌથી ઓછું ઉત્કલનબિંદુ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક સંયોજનમાં રહેલા આંતરઆણ્વીય બળોનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $(C_2H_5)_2NH$ એ દ્વિતીયક એમાઈન છે,જે આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે.
$2$. $C_2H_5N(CH_3)_2$ એ તૃતીયક એમાઈન છે. તેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હાઈડ્રોજન પરમાણુનો અભાવ હોવાથી,તે આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકતું નથી. તે માત્ર દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ અને લંડન ડિસ્પર્શન બળો દર્શાવે છે.
$3$. $n-C_4H_9OH$ એ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે,જે મજબૂત આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ બનાવે છે.
$4$. $C_2H_5COOH$ એ કાર્બોક્સિલિક એસિડ છે,જે ખૂબ જ મજબૂત આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ (ડાયમર્સ) બનાવે છે.
તૃતીયક એમાઈનમાં હાઈડ્રોજન બંધનો અભાવ હોવાથી,સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલ,કાર્બોક્સિલિક એસિડ અને પ્રાથમિક/દ્વિતીયક એમાઈન કરતા તેમનું ઉત્કલનબિંદુ નોંધપાત્ર રીતે ઓછું હોય છે. તેથી,$C_2H_5N(CH_3)_2$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(D) આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધન અને અણુના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.
સમઘટકીય આલ્કોહોલ માટે,જેમ શાખાઓ વધે છે તેમ ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે કારણ કે શાખાઓ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટાડે છે,જે વાન ડેર વાલ્સ બળોની તીવ્રતા ઘટાડે છે.
આપેલ બંધારણોની સરખામણી કરતા:
$A$: $n$-બ્યુટેનોલ (પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,સીધી શૃંખલા)
$B$: આઇસોબ્યુટેનોલ (પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,શાખિત)
$C$: સેક-બ્યુટેનોલ (દ્વિતીયક આલ્કોહોલ,શાખિત)
$D$: ટર્ટ-બ્યુટેનોલ (તૃતીયક આલ્કોહોલ,વધુ શાખિત)
આ સમઘટકોમાં,ટર્ટ-બ્યુટેનોલમાં સૌથી વધુ શાખાઓ હોવાથી,તેનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ સૌથી ઓછું હોય છે અને વાન ડેર વાલ્સ બળો સૌથી નબળા હોય છે. તેથી,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(B) કાર્બનિક સંયોજનોનું ઉત્કલન બિંદુ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. કાર્બોક્સિલિક એસિડનું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી વધુ હોય છે કારણ કે તેઓ સ્થાયી આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન-બંધિત ડાયમર્સ બનાવે છે.
$2$. સમાન આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલનું ઉત્કલન બિંદુ એમાઈન્સ કરતા વધારે હોય છે કારણ કે $O-H$ બંધ એ $N-H$ બંધ કરતા વધુ ધ્રુવીય હોય છે,જે આલ્કોહોલમાં મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધન તરફ દોરી જાય છે.
$3$. આ ત્રણેયમાં એમાઈન્સનું ઉત્કલન બિંદુ સૌથી ઓછું હોય છે કારણ કે તેમાં હાઇડ્રોજન બંધન નબળું હોય છે.
તેથી,સાચો ઉતરતો ક્રમ છે: $Carboxylic acids > Alcohols > Amines$.

(B) સંયોજનનું ઉત્કલનબિંદુ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
$1$. $CH_3COCH_3$ (પ્રોપેનોન) અને $CH_3CH_2CHO$ (પ્રોપેનાલ) દ્વિધ્રુવ-દ્વિધ્રુવ આકર્ષણ ધરાવે છે.
$2$. $CH_3CH_2CH_2OH$ (પ્રોપેન-$1$-ઓલ) હાઈડ્રોજન બંધન ધરાવે છે.
$3$. $CH_3COOH$ (ઈથેનોઈક એસિડ) પ્રબળ આંતરઆણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધન ધરાવે છે,જે પ્રવાહી અવસ્થામાં સ્થાયી ડાયમર બનાવે છે.
પ્રબળ હાઈડ્રોજન-બંધિત ડાયમરની હાજરીને કારણે,$CH_3COOH$ નું ઉત્કલનબિંદુ $(118 \ ^\circ C)$ પ્રોપેન-$1$-ઓલ $(97 \ ^\circ C)$,પ્રોપેનોન $(56 \ ^\circ C)$ અને પ્રોપેનાલ $(49 \ ^\circ C)$ કરતા સૌથી વધુ છે.

(D) કાર્બનિક સંયોજનોની પાણીમાં દ્રાવ્યતા પાણીના અણુઓ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની તેમની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે.
$p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં $-NO_2$ સમૂહ હોય છે જે પ્રબળ ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહ છે.
આ સમૂહ ફિનોલિક $-OH$ સમૂહની એસિડિકતા વધારે છે,જેનાથી તે પાણી સાથે મજબૂત આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવામાં વધુ સક્ષમ બને છે.
વધુમાં,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતરઆણ્વિય હાઇડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,જે તેની પાણી સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની ક્ષમતા ઘટાડે છે,જેથી તેની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
$p$-ક્રેસોલમાં હાઇડ્રોફોબિક મિથાઈલ સમૂહ હોય છે,જે ફિનોલની સરખામણીમાં તેની દ્રાવ્યતા ઘટાડે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાં $p$-નાઈટ્રોફિનોલ સૌથી વધુ દ્રાવ્ય છે.

(A) કાર્બિનોલ સિસ્ટમમાં,આલ્કોહોલને મિથેનોલના વ્યુત્પન્ન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે,જેને કાર્બિનોલ $(CH_3OH)$ કહેવામાં આવે છે.
$sec$-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ $CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3$ છે.
આને કાર્બિનોલ ગ્રુપ $(CH_2OH)$ તરીકે જોઈ શકાય છે જ્યાં બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને ઇથાઇલ ગ્રુપ $(-C_2H_5)$ અને મિથાઇલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
તેથી,તેનું નામ ઇથાઇલ મિથાઇલ કાર્બિનોલ છે.

(C) એનિસોલ $(C_6H_5OCH_3)$ ની $398 \ K$ તાપમાને $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ઈથરનું વિભાજન છે.
ફિનાઈલ ગ્રુપ $(C_6H_5-)$ ઓક્સિજન સાથે જોડાયેલ હોવાથી,રેઝોનન્સને કારણે ફિનાઈલ રિંગ અને ઓક્સિજન વચ્ચેના $C-O$ બંધમાં આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા હોય છે.
તેથી,$HI$ એ $O-CH_3$ બંધ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને આયોડોમિથેન $(CH_3I)$ બને છે.
આમ,નીપજ '$A$' એ ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ છે,જેને બેન્ઝેનોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(A) આઈસોમેરિક આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ શાખાઓના પ્રમાણ પર આધાર રાખે છે.
જેમ શાખાઓ વધે છે,તેમ અણુનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,જેના પરિણામે વાન ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળોનું મૂલ્ય ઘટે છે.
પરિણામે,શાખાઓ વધવાથી ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે.
આપેલા સંયોજનો છે:
$A$: બ્યુટેન$-1-$ઓલ (પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,સીધી શૃંખલા)
$B$: $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ (પ્રાથમિક આલ્કોહોલ,શાખિત)
$C$: બ્યુટેન$-2-$ઓલ (દ્વિતીયક આલ્કોહોલ,શાખિત)
$D$: $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ (તૃતીયક આલ્કોહોલ,વધુ શાખિત)
આમાં,$A$ (બ્યુટેન$-1-$ઓલ) એ સૌથી વધુ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતો સીધી શૃંખલાવાળો પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે,જે સૌથી મજબૂત આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ અને વાન ડર વાલ્સ બળો ધરાવે છે.
તેથી,બ્યુટેન$-1-$ઓલનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(D) આલ્કોહોલનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળમાં વધારા સાથે વધે છે,કારણ કે વાન ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળોનું મૂલ્ય વધે છે.
આપેલા આલ્કોહોલ પૈકી,$CH_3OH$ (મિથેનોલ) નું આણ્વીય દળ સૌથી ઓછું છે.
તેથી,$CH_3OH$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(A) ટ્રાયગ્લિસરાઇડ એ ગ્લિસરોલ (પ્રોપેન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ) અને ફેટી એસિડના ટ્રાયએસ્ટર છે.
જ્યારે એક મોલ ટ્રાયગ્લિસરાઇડનું જળવિભાજન થાય છે,ત્યારે તે ત્રણ મોલ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને એક મોલ ગ્લિસરોલ અને ત્રણ મોલ ફેટી એસિડ બનાવે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $\text{Triglyceride} + 3H_2O \rightarrow \text{Glycerol} + 3 \text{Fatty Acids}$.
તેથી,જો $n$ મોલ ટ્રાયગ્લિસરાઇડનું જળવિભાજન કરવામાં આવે,તો $n$ મોલ પ્રોપેન-$1,2,3$-ટ્રાયોલ (ગ્લિસરોલ) બનશે.

(D) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(R'MgX)$ ની કાર્બોનિલ સંયોજનો સાથેની પ્રક્રિયા નીચેના નિયમોને અનુસરે છે:
$1$. મેથેનાલ $(HCHO)$ સાથેની પ્રક્રિયા પ્રાથમિક આલ્કોહોલ $(R'CH_2OH)$ આપે છે.
$2$. અન્ય આલ્ડિહાઈડ $(RCHO)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વિતીયક આલ્કોહોલ $(R'RCHOH)$ આપે છે.
$3$. કીટોન $(RR'CO)$ સાથેની પ્રક્રિયા તૃતીયક આલ્કોહોલ $(RR'R''COH)$ આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$,$B$,અને $C$ આલ્ડિહાઈડ છે,જ્યારે $D$ (પ્રોપેનોન,$CH_3COCH_3$) કીટોન છે.
તેથી,પ્રોપેનોનની ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી તૃતીયક આલ્કોહોલ મળે છે.

(A) ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલનું બંધારણ $CH_3-CH=CH-CH_2OH$ છે.
આ અણુમાં,$-OH$ સમૂહ કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધની બાજુના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
જે આલ્કોહોલમાં $-OH$ સમૂહ $C=C$ દ્વિબંધની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય તેને એલાઈલિક આલ્કોહોલ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,ક્રોટોનાઇલ આલ્કોહોલ એ એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે.

(C) $Methyl$ propanoate એટલે $CH_3CH_2COOCH_3$ છે.
મંદ $NaOH$ સાથે આલ્કલાઇન જળવિભાજન કરવાથી તેનું સાબુનીકરણ થઈને સોડિયમ પ્રોપેનોએટ અને મિથેનોલ બને છે:
$CH_3CH_2COOCH_3 + NaOH \rightarrow CH_3CH_2COONa + CH_3OH$
સાંદ્ર $HCl$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી,કાર્બોક્સિલિક એસિડનો સોડિયમ ક્ષાર (સોડિયમ પ્રોપેનોએટ) પ્રોપેનોઈક એસિડમાં રૂપાંતરિત થાય છે:
$CH_3CH_2COONa + HCl \rightarrow CH_3CH_2COOH + NaCl$
આમ,અંતિમ નીપજ પ્રોપેનોઈક એસિડ છે,જે વિકલ્પ $C$ માં દર્શાવેલ છે.

(D) $Phenol$ ની ક્રોમિક એસિડ $(CrO_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા છે.
$Phenol$ નું $CrO_3$ ની હાજરીમાં ઓક્સિડેશન થઈને મુખ્ય નીપજ તરીકે $p-Benzoquinone$ મળે છે.
આ ફીનોલની લાક્ષણિક પ્રક્રિયા છે જેમાં એરોમેટિક વલયનું ઓક્સિડેશન થઈને સંયુગ્મિત ડાયકીટોન બને છે.

(D) આલ્કોહોલનું સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે નિર્જલીકરણ $E1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે,જેમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે.
$2-$મિથાઈલબ્યુટેન$-2-$ઓલ $(CH_3-CH_2-C(CH_3)(OH)-CH_3)$ માં,$-OH$ સમૂહના પ્રોટોનેશન અને ત્યારબાદ પાણીના અણુના દૂર થવાથી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન બને છે: $CH_3-CH_2-C^+(CH_3)-CH_3$.
આ કાર્બોકેટાયન પાડોશી કાર્બન પરમાણુઓમાંથી પ્રોટોન ગુમાવીને આલ્કીન બનાવે છે.
$C-3$ સ્થાન પરથી પ્રોટોન દૂર થવાથી $2-$મિથાઈલબ્યુટ$-2-$ઈન $(CH_3-CH=C(CH_3)-CH_3)$ મળે છે,જે સેટઝેફના નિયમ મુજબ સૌથી વધુ સ્થાયી આલ્કીન છે.

(D) આપેલ પ્રક્રિયા ક્યુમીન (આઈસોપ્રોપાઈલ બેન્ઝિન) માંથી ફિનોલ બનાવવાની ઔદ્યોગિક પદ્ધતિ છે.
$1.$ ક્યુમીન (આઈસોપ્રોપાઈલ બેન્ઝિન) $423 \ K$ તાપમાને કોબાલ્ટ નેપ્થેનેટની હાજરીમાં $O_2$ (હવા) સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડ બનાવે છે.
$2.$ ત્યારબાદ ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડને મંદ $HCl$ સાથે ગરમ કરતા ફિનોલ અને એસીટોન મળે છે.
તેથી,સબસ્ટ્રેટ $X$ એ આઈસોપ્રોપાઈલ બેન્ઝિન છે.

(C) એનિસોલ $(C_6H_5OCH_3)$ માં મિથોક્સી ગ્રુપ $(-OCH_3)$ હોય છે,જે રેઝોનન્સ અસરને કારણે સક્રિય કરનાર અને ઓર્થો/પેરા નિર્દેશક છે.
જ્યારે એનિસોલ એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ માં બ્રોમિન $(Br_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
મિથોક્સી ગ્રુપની પ્રબળ સક્રિયતાને કારણે,ઓર્થો સ્થાન પર અવકાશી અવરોધ (steric hindrance) હોવાથી પેરા-આઇસોમર મુખ્ય નીપજ તરીકે મળે છે.
તેથી,મુખ્ય નીપજ $p-$બ્રોમોએનિસોલ છે.

(B) આપેલ પ્રક્રિયા $Kolbe-Schmitt$ પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$Sodium \ phenoxide$ એ $398 \ K$ તાપમાન અને $6 \ atm$ દબાણે $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Sodium \ salicylate$ બનાવે છે.
$H_3O^{+}$ સાથે એસિડિકરણ કરવાથી,$Sodium \ salicylate$ નું રૂપાંતર $Salicylic \ acid$ માં થાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયક '$A$' એ $Sodium \ phenoxide$ છે.

(A) ફિનોલ $(Ar-OH)$ અને એસિડ ક્લોરાઇડ $(R-COCl)$ વચ્ચે પિરિડિન જેવા બેઝની હાજરીમાં થતી પ્રક્રિયા એ એસિલેશન પ્રક્રિયા છે.
પિરિડિન પ્રક્રિયા દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા $HCl$ ને તટસ્થ કરવા માટે બેઝ તરીકે કામ કરે છે,જે સંતુલનને નીપજની દિશામાં ખસેડવામાં મદદ કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Ar-OH + R-COCl \xrightarrow{\text{Pyridine}} Ar-O-CO-R + HCl$
અહીં,ફિનોલિક ઓક્સિજન એસિડ ક્લોરાઇડના કાર્બોનિલ કાર્બન પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે એસ્ટર $(Ar-O-CO-R)$ બને છે.

(D) જ્યારે ફિનોલ બ્રોમિન પાણી (બ્રોમિનનું જલીય દ્રાવણ) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે તે તમામ ઉપલબ્ધ ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન અનુભવે છે.
$-OH$ સમૂહની પ્રબળ સક્રિયકારક અસરને કારણે,આ પ્રક્રિયા ઝડપથી થાય છે અને સફેદ અવક્ષેપ તરીકે $2,4,6-$ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ મળે છે.

(A) જ્યારે ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ ને $433 \ K$ તાપમાને નિકલ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં હાઇડ્રોજન વાયુ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે બેન્ઝીન વલયનું ઉદ્દીપકીય હાઇડ્રોજનેશન થાય છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $C_6H_5OH + 3H_2 \xrightarrow{Ni, 433 \ K} C_6H_{11}OH$.
મળતી નીપજ સાયક્લોહેક્ઝેનોલ છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા $Kolbe-Schmitt$ પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$Sodium \ phenoxide$ એ $398 \ K$ અને $6 \ atm$ દબાણે $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને મધ્યવર્તી $A$ બનાવે છે,જે $Sodium \ salicylate$ છે.
$H_3O^{+}$ સાથે એસિડિકરણ કરવા પર,$Sodium \ salicylate$ નું રૂપાંતર $Salicylic \ acid$ $(B)$ માં થાય છે.
પ્રક્રિયાનો ક્રમ:
$Sodium \ phenoxide + CO_2$ $\xrightarrow[6 \ atm]{398 \ K} Sodium \ salicylate (A)$ $\xrightarrow{H_3O^{+}} Salicylic \ acid (B)$.

(D) જ્યારે ફિનોલની ઓછી તાપમાને $(298 \ K)$ મંદ નાઈટ્રિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દ્વારા $o-$નાઈટ્રોફિનોલ અને $p-$નાઈટ્રોફિનોલનું મિશ્રણ બનાવે છે.
ઓર્થો અને પેરા આઈસોમર્સને વરાળ નિસ્યંદન દ્વારા અલગ કરી શકાય છે કારણ કે આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધને કારણે $o-$નાઈટ્રોફિનોલ વરાળમાં બાષ્પશીલ છે,જ્યારે આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધને કારણે $p-$નાઈટ્રોફિનોલ વરાળમાં બાષ્પશીલ નથી.

(B) સેલિસિલિક એસિડ એ એક ફિનોલિક એસિડ છે જે કુદરતી રીતે $Willow$ (જેનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Salix$ છે) છોડની છાલમાં જોવા મળે છે. 'સેલિસિલિક' નામ લેટિન શબ્દ '$salix$' પરથી ઉતરી આવ્યું છે,જેનો અર્થ વિલો વૃક્ષ થાય છે. ઐતિહાસિક રીતે,વિલોની છાલના અર્કનો ઉપયોગ તેની ઔષધીય ગુણધર્મો માટે,ખાસ કરીને પીડા રાહત અને તાવ ઘટાડવા માટે કરવામાં આવે છે.

(D) $Chlorobenzene$ ની $623 \ K$ અને $150 \ atm$ પર $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ એસિડિફિકેશન $(H_3O^+)$ એ $Dow$ પ્રક્રિયા છે,જે $Phenol$ $(A)$ આપે છે.
જ્યારે $Phenol$ ની $Br_2$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા થાય છે,ત્યારે તે $-OH$ ગ્રુપની ઉચ્ચ સક્રિયતાને કારણે ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન દ્વારા અંતિમ નીપજ તરીકે $2,4,6-$ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ $(B)$ બનાવે છે.

(D) ઓક્સિજન પરમાણુ પર ઈલેક્ટ્રોનની અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે ઈથર સ્વભાવે બેઝિક હોય છે. $R-O-R + H_2SO_4 (\text{conc.}) \rightarrow [R-O^+(H)-R]HSO_4^-$. આ નીપજને ઓક્સોનિયમ ક્ષાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) ડાયહાઇડ્રિક સંયોજનમાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો હોય છે.
$1$. કેટેકોલ ($1,2$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીન) એ ડાયહાઇડ્રિક ફિનોલ છે.
$2$. રિસોરસીનોલ ($1,3$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીન) એ ડાયહાઇડ્રિક ફિનોલ છે.
$3$. હાઇડ્રોક્વિનોન ($1,4$-ડાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીન) એ ડાયહાઇડ્રિક ફિનોલ છે.
$4$. ફ્લોરોગ્લુસીનોલ ($1,3,5$-ટ્રાયહાઇડ્રોક્સીબેન્ઝીન) માં ત્રણ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહો હોય છે,તેથી તે ટ્રાયહાઇડ્રિક ફિનોલ છે.
તેથી,ફ્લોરોગ્લુસીનોલ એ ડાયહાઇડ્રિક સંયોજન નથી.

(D) ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ એટલે એરોમેટિક બેન્ઝીન વલય સાથે સીધો જોડાયેલ હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ.
$1$. કર્ક્યુમિનમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$2$. યુજેનોલમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$3$. ગેલિક એસિડ ($3,4,5$-ટ્રાયહાઈડ્રોક્સીબેન્ઝોઈક એસિડ) માં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોય છે.
$4$. એસ્કોર્બિક એસિડ (વિટામિન $C$) એ એનોલિક $-OH$ સમૂહ ધરાવતું લેક્ટોન છે,પરંતુ તેમાં બેન્ઝીન વલય હોતું નથી,તેથી તેમાં ફિનોલિક $-OH$ સમૂહ હોતો નથી.

(C) હાઇડ્રોક્વિનોન એ ડાયહાઈડ્રિક ફિનોલ છે જેમાં બે હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો બેન્ઝિન રિંગ સાથે $1$ અને $4$ સ્થાન પર જોડાયેલા હોય છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,મુખ્ય શૃંખલા બેન્ઝિન છે અને હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહોને $1$ અને $4$ સ્થાન પર $-diol$ પ્રત્યય દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ બેન્ઝિન-$1,4$-ડાયોલ છે.

(C) $Benzene-1,4-diol$ ને $Hydroquinone$ અથવા $Quinol$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
$Catechol$ એ $Benzene-1,2-diol$ છે.
$Resorcinol$ એ $Benzene-1,3-diol$ છે.
$Pyrogallol$ એ $Benzene-1,2,3-triol$ છે.

(C) યુજેનોલ એ એક ફિનોલિક સંયોજન છે જે મુખ્યત્વે લવિંગના તેલમાં જોવા મળે છે.
તે તેના ઔષધીય ગુણધર્મો માટે જાણીતું છે,ખાસ કરીને તે એનાલજેસિક (પીડાનાશક) અને એન્ટિમાઇક્રોબાયલ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે દંત ચિકિત્સામાં દાંતના દુખાવામાં રાહત મેળવવા માટે થાય છે.

(D) ફિનોલ એવા કાર્બનિક સંયોજનો છે જેમાં $-OH$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક વલયના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
વિકલ્પ $A$ માં,$-OH$ સમૂહ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે (o-નાઈટ્રોફિનોલ).
વિકલ્પ $B$ માં,$-OH$ સમૂહ નેપ્થલીન વલય સાથે જોડાયેલ છે ($2$-નેપ્થોલ).
વિકલ્પ $C$ માં,$-OH$ સમૂહ બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે (p-બ્રોમોફિનોલ).
વિકલ્પ $D$ માં,$-OH$ સમૂહ $CH_2$ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે,જે પછી બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલ છે. આ સંયોજન બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ છે,જે એક એરોમેટિક આલ્કોહોલ છે,ફિનોલ નથી.

(C) પાણીમાં દ્રાવ્યતા એ સંયોજનની પાણીના અણુઓ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે.
$o$-નાઈટ્રોફિનોલ આંતર-આણ્વીય (intramolecular) હાઇડ્રોજન બંધ દર્શાવે છે,જે તેને પાણીના અણુઓ સાથે અસરકારક આંતર-આણ્વીય (intermolecular) હાઇડ્રોજન બંધ બનાવતા અટકાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,$p$-નાઈટ્રોફિનોલ,$p$-ક્રેસોલ અને ફિનોલ પાણી સાથે આંતર-આણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,જે તેમને વધુ દ્રાવ્ય બનાવે છે.
તેથી,$o$-નાઈટ્રોફિનોલની પાણીમાં દ્રાવ્યતા સૌથી ઓછી છે.

(C) ફિનોલનું પિક્રિક એસિડ ($2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ) માં રૂપાંતર એ ઇલેક્ટ્રોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે જેને નાઈટ્રેશન કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે ફિનોલની પ્રક્રિયા સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ ની હાજરીમાં સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $2, 4,$ અને $6$ સ્થાન પર નાઈટ્રેશન પામીને $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ બનાવે છે,જેને સામાન્ય રીતે પિક્રિક એસિડ કહેવામાં આવે છે.

(B) ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ એ સફેદ,સ્ફટિકમય,નીચા ગલનબિંદુ ધરાવતો ઘન પદાર્થ છે $(m.p. = 41 \ ^\circ C)$.
તે લાક્ષણિક ઔષધીય ગંધ ધરાવે છે અને પ્રકૃતિમાં ઝેરી છે.
તેથી,શુદ્ધ ફિનોલ ગંધહીન,બિનઝેરી અને ઊંચા ગલનબિંદુ ધરાવતો ઘન પદાર્થ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) આ પ્રક્રિયા $Stephen$ રિડક્શન તરીકે ઓળખાય છે.
$1$. બેન્ઝોનાઈટ્રાઈલ $(C_6H_5CN)$ એ સ્ટેનસ ક્લોરાઈડ $(SnCl_2)$ અને હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઈમાઈન હાઈડ્રોક્લોરાઈડ મધ્યવર્તી સંયોજન $(C_6H_5CH=NH \cdot HCl)$ બનાવે છે.
$2$. આ મધ્યવર્તી સંયોજનના એસિડિક જળવિભાજનથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ મળે છે.
$3$. સમગ્ર પ્રક્રિયા: $C_6H_5CN + 2[H]$ $\xrightarrow{SnCl_2/HCl} C_6H_5CH=NH$ $\xrightarrow{H_3O^+} C_6H_5CHO$.

(B) રોઝનમંડ રિડક્શન એ એસિડ ક્લોરાઇડનું આલ્ડિહાઇડમાં રૂપાંતર કરવા માટે વપરાતી હાઇડ્રોજનેશન પ્રક્રિયા છે.
આમાં વપરાતો પ્રક્રિયક બેરિયમ સલ્ફેટ $(BaSO_4)$ પર આધારિત પેલેડિયમ $(Pd)$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $H_2$ વાયુ છે.
$BaSO_4$ એ આલ્ડિહાઇડનું પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં વધુ રિડક્શન થતું અટકાવવા માટે ઉદ્દીપક વિષ (poison) તરીકે કામ કરે છે.
તેથી,સાચો પ્રક્રિયક $H_2 / Pd, BaSO_4$ છે.

(B) પગલું $1$: મિથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડની કેડમિયમ ક્લોરાઈડ સાથેની પ્રતિક્રિયાથી ડાયમિથાઈલ કેડમિયમ $(A)$ મળે છે.
$2CH_3MgBr + CdCl_2 \rightarrow (CH_3)_2Cd + 2Mg(Br)Cl$
પગલું $2$: ડાયમિથાઈલ કેડમિયમની એસિટાઈલ ક્લોરાઈડ $(CH_3COCl)$ સાથેની પ્રતિક્રિયાથી પ્રોપેનોન $(B)$ મળે છે.
$(CH_3)_2Cd + 2CH_3COCl \rightarrow 2CH_3COCH_3 + CdCl_2$
આમ,નીપજ '$B$' પ્રોપેનોન છે.

(C) એસિડ ક્લોરાઇડની ડાયઆલ્કાઇલ કેડમિયમ સાથેની પ્રક્રિયા એ કીટોન બનાવવાની પ્રમાણિત પદ્ધતિ છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા છે: $2RCOCl + R'_2Cd \rightarrow 2RCOR' + CdCl_2$.
અહીં,નીપજ પ્રોપેનોન $(CH_3COCH_3)$ છે અને પ્રક્રિયક ડાયમિથાઇલ કેડમિયમ $((CH_3)_2Cd)$ છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા સાથે સરખાવતા,$R'$ એ મિથાઇલ સમૂહ $(CH_3)$ છે.
આમ,$2RCOCl + (CH_3)_2Cd \rightarrow 2CH_3COCH_3 + CdCl_2$.
નીપજ પ્રોપેનોન હોવા માટે,$R$ એ મિથાઇલ સમૂહ $(CH_3)$ હોવો જોઈએ.
તેથી,પ્રક્રિયક $S$ એ ઇથેનોઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_3COCl)$ છે.

(C) $Formaldehyde$ $(HCHO)$ અને $Benzaldehyde$ $(C_6H_5CHO)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા સાંદ્ર $NaOH$ ની હાજરીમાં $Cross-Cannizzaro$ પ્રક્રિયા છે.
$Formaldehyde$ પાસે કોઈ $\alpha$-હાઈડ્રોજન નથી,તેથી તે $OH^-$ દ્વારા ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલા માટે વધુ સક્રિય છે.
$Formaldehyde$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $Methanoic$ $acid$ (બેઝિક માધ્યમમાં $Sodium$ $formate$ તરીકે) બને છે અને $Benzaldehyde$ નું રિડક્શન થઈને $Phenyl$ $methanol$ ($Benzyl$ $alcohol$) બને છે.
$H_3O^+$ સાથે એસિડિફિકેશન કરવાથી,$Sodium$ $formate$ નું રૂપાંતર $Methanoic$ $acid$ $(HCOOH)$ માં થાય છે.
આમ,નીપજો $Methanoic$ $acid$ અને $Phenyl$ $methanol$ છે.

(B) કીટોનની સેમિકાર્બેઝાઈડ $(NH_2NHCONH_2)$ સાથે નિર્બળ એસિડિક માધ્યમમાં પ્રક્રિયા થવાથી સેમિકાર્બેઝોન બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $R_2C=O + NH_2NHCONH_2 \rightarrow R_2C=NNHCONH_2 + H_2O$.
તેથી,પ્રક્રિયક $R$ એ સેમિકાર્બેઝાઈડ છે,જે $NH_2NHCONH_2$ છે.

(D) આલ્ડિહાઈડનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળમાં વધારા સાથે વધે છે,કારણ કે વાન ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળોનું મૂલ્ય વધે છે.
$Acetaldehyde$ $(CH_3CHO)$ માં $2$ કાર્બન,$Propionaldehyde$ $(CH_3CH_2CHO)$ માં $3$ કાર્બન,$Butyraldehyde$ $(CH_3CH_2CH_2CHO)$ માં $4$ કાર્બન અને $Valeraldehyde$ $(CH_3CH_2CH_2CH_2CHO)$ માં $5$ કાર્બન હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં $Valeraldehyde$ નું આણ્વીય દળ સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી મજબૂત વાન ડર વાલ્સ બળો દર્શાવે છે અને તેથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા એ આલ્ડોલ સંઘનન અને ત્યારબાદ નિર્જલીકરણ છે.
પગલું $1$: ઇથેનાલના બે અણુઓ $(CH_3CHO)$ મંદ $NaOH$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરીને $3-$હાઇડ્રોક્સિબ્યુટેનાલ $(A)$ બનાવે છે.
$2CH_3CHO \xrightarrow{\text{dil. } NaOH} CH_3CH(OH)CH_2CHO$ $(A)$.
પગલું $2$: ગરમ કરવા પર,$3-$હાઇડ્રોક્સિબ્યુટેનાલ નિર્જલીકરણ (પાણીનો અણુ દૂર થવો) પામીને $\alpha, \beta-$અસંતૃપ્ત આલ્ડિહાઇડ બનાવે છે,જે બ્યુટ$-2-$ઈનાલ $(B)$ છે.
$CH_3CH(OH)CH_2CHO \xrightarrow[-\text{H}_2\text{O}]{\Delta} CH_3CH=CHCHO$ $(B)$.
આમ,નીપજ '$B$' એ બ્યુટ$-2-$ઈનાલ છે.

(B) પ્રક્રિયક $AlH(i-Bu)_2$ એ ડાયઆઈસોબ્યુટાઈલ એલ્યુમિનિયમ હાઈડ્રાઈડ ($DIBAL$-$H$) છે.
તે એસિડિક જળવિભાજન $(H_3O^+)$ પછી નાઈટ્રાઈલ $(-CN)$ ને આલ્ડિહાઈડ $(-CHO)$ માં ઘટાડવા માટે વપરાતો પસંદગીયુક્ત રિડક્શન કર્તા છે.
$\text{Pent-}3\text{-enal}$ $(CH_3-CH=CH-CH_2-CHO)$ મેળવવા માટે,પ્રારંભિક પદાર્થ સમાન કાર્બન માળખા ધરાવતો નાઈટ્રાઈલ હોવો જોઈએ,જે $\text{Pent-}3\text{-enenitrile}$ $(CH_3-CH=CH-CH_2-CN)$ છે.
તેથી,પ્રક્રિયક '$A$' એ $\text{Pent-}3\text{-enenitrile}$ છે.

(D) આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળ અને આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
જેમ કાર્બન શૃંખલાની લંબાઈ વધે છે,તેમ આણ્વીય દળ વધે છે,જેના પરિણામે વાન ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળોની તીવ્રતામાં વધારો થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Hexanal$ $(C_6H_{12}O)$ ની કાર્બન શૃંખલા સૌથી લાંબી છે અને તેનું આણ્વીય દળ $Propanal$ $(C_3H_6O)$,$Ethanal$ $(C_2H_4O)$ અને $Pentanal$ $(C_5H_{10}O)$ કરતા વધારે છે.
તેથી,$Hexanal$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(C) આલ્ડિહાઈડ અને કીટોનનું ઉત્કલનબિંદુ આણ્વીય દળ અને આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખે છે.
જેમ આણ્વીય દળ વધે છે,તેમ વાન ડર વાલ્સ બળોનું મૂલ્ય વધે છે,જેના પરિણામે ઉત્કલનબિંદુ ઊંચું જાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$Methanal$ $(HCHO)$ નું આણ્વીય દળ સૌથી ઓછું $(30 \ g/mol)$ છે.
તેથી,$Methanal$ નું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(A) વર્ણવેલ પ્રક્રિયા $Wolff-Kishner$ રિડક્શન છે.
આ પ્રક્રિયામાં,આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનને સૌપ્રથમ હાઇડ્રેઝોન મધ્યવર્તી બનાવવા માટે હાઇડ્રેઝિન $(NH_2NH_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
ત્યારબાદ,આ હાઇડ્રેઝોનને ઇથિલિન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ જેવા પ્રબળ બેઝ સાથે ગરમ કરવાથી કાર્બોનિલ સમૂહ $(>C=O)$ નું મિથિલીન સમૂહ $(>CH_2)$ માં રિડક્શન થાય છે અને નાઇટ્રોજન વાયુ $(N_2)$ મુક્ત થાય છે.

(B) Etard પ્રક્રિયા એ એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે જેમાં એરોમેટિક અથવા હેટરોસાયક્લિક મિથાઈલ સમૂહને ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ નો ઉપયોગ કરીને સીધા આલ્ડિહાઈડમાં ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે.
તેથી,Etard પ્રક્રિયામાં વપરાતો સાચો પ્રક્રિયક ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ છે.