ChemistryQ1–100 of 166 questions
Page 1 of 3 · Gujarati
1
ChemistryMCQMHT CET · 2019
ટેલિસ્કોપની મોટવણી $9$ છે. જ્યારે તેને સમાંતર કિરણો માટે ગોઠવવામાં આવે છે,ત્યારે ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-પીસ વચ્ચેનું અંતર $20\, cm$ જોવા મળે છે. તો બંને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$18\, cm, 2\, cm$
B
$11\, cm, 9\, cm$
C
$10\, cm, 10\, cm$
D
$15\, cm, 5\, cm$
Solution
(A) સમાંતર કિરણો માટે ગોઠવાયેલા ટેલિસ્કોપ (સામાન્ય ગોઠવણ) માટે,મોટવણીનું સૂત્ર $m = \frac{f_o}{f_e} = 9$ છે,જેનો અર્થ છે કે $f_o = 9f_e$ .........$(i)$
ટેલિસ્કોપની નળીની લંબાઈ એ ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-પીસની કેન્દ્રલંબાઈનો સરવાળો છે: $L = f_o + f_e = 20\, cm$ .............$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$9f_e + f_e = 20\, cm$
$10f_e = 20\, cm$
$f_e = 2\, cm$
હવે,$f_e$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$f_o = 9 \times 2\, cm = 18\, cm$
તેથી,કેન્દ્રલંબાઈ $18\, cm$ અને $2\, cm$ છે.
ટેલિસ્કોપની નળીની લંબાઈ એ ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈ-પીસની કેન્દ્રલંબાઈનો સરવાળો છે: $L = f_o + f_e = 20\, cm$ .............$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ ને સમીકરણ $(ii)$ માં મૂકતા:
$9f_e + f_e = 20\, cm$
$10f_e = 20\, cm$
$f_e = 2\, cm$
હવે,$f_e$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$f_o = 9 \times 2\, cm = 18\, cm$
તેથી,કેન્દ્રલંબાઈ $18\, cm$ અને $2\, cm$ છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQMHT CET · 2019
હાઇડ્રોજન વર્ણપટમાં બામર શ્રેણીની પ્રથમ રેખાની તરંગલંબાઇ $\lambda$ છે. તો બીજી રેખાની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે?
A
$\frac{20\lambda}{27}$
B
$\frac{3\lambda}{16}$
C
$\frac{5\lambda}{36}$
D
$\frac{3\lambda}{4}$
Solution
(A) હાઇડ્રોજન વર્ણપટ માટે રીડબર્ગ સૂત્ર $\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$ છે,જ્યાં $R$ એ રીડબર્ગ અચળાંક છે.
બામર શ્રેણી માટે,$n_1 = 2$. પ્રથમ રેખા $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે.
$\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{9} \right) = R \left( \frac{5}{36} \right) \Rightarrow \lambda = \frac{36}{5R}$.
બીજી રેખા $n_2 = 4$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે.
$\frac{1}{\lambda'} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right) = R \left( \frac{3}{16} \right) \Rightarrow \lambda' = \frac{16}{3R}$.
$\lambda'$ ને $\lambda$ વડે ભાગતા:
$\frac{\lambda'}{\lambda} = \frac{16}{3R} \times \frac{5R}{36} = \frac{16 \times 5}{3 \times 36} = \frac{80}{108} = \frac{20}{27}$.
તેથી,$\lambda' = \frac{20}{27}\lambda$.
બામર શ્રેણી માટે,$n_1 = 2$. પ્રથમ રેખા $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે.
$\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{9} \right) = R \left( \frac{5}{36} \right) \Rightarrow \lambda = \frac{36}{5R}$.
બીજી રેખા $n_2 = 4$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે.
$\frac{1}{\lambda'} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right) = R \left( \frac{3}{16} \right) \Rightarrow \lambda' = \frac{16}{3R}$.
$\lambda'$ ને $\lambda$ વડે ભાગતા:
$\frac{\lambda'}{\lambda} = \frac{16}{3R} \times \frac{5R}{36} = \frac{16 \times 5}{3 \times 36} = \frac{80}{108} = \frac{20}{27}$.
તેથી,$\lambda' = \frac{20}{27}\lambda$.
0 likesView Solution
3
ChemistryMCQMHT CET · 2019
એક ટેલિસ્કોપની મોટવણી $9$ છે. જ્યારે તેને સમાંતર કિરણો માટે ગોઠવવામાં આવે છે,ત્યારે ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $20 \ cm$ છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હશે?
A
$18 \ cm, 2 \ cm$
B
$11 \ cm, 9 \ cm$
C
$10 \ cm, 10 \ cm$
D
$15 \ cm, 5 \ cm$
Solution
(A) સમાંતર કિરણો માટે ગોઠવાયેલા (સામાન્ય ગોઠવણ) ટેલિસ્કોપની મોટવણી $m = \frac{f_o}{f_e} = 9$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $f_o$ એ ઓબ્જેક્ટિવની કેન્દ્રલંબાઈ છે અને $f_e$ એ આઈપીસની કેન્દ્રલંબાઈ છે.
આના પરથી,આપણને $f_o = 9f_e$ મળે છે.
સામાન્ય ગોઠવણમાં ટેલિસ્કોપની નળીની લંબાઈ $L = f_o + f_e = 20 \ cm$ છે.
લંબાઈના સમીકરણમાં $f_o = 9f_e$ મૂકતા: $9f_e + f_e = 20 \ cm$.
$10f_e = 20 \ cm \Rightarrow f_e = 2 \ cm$.
હવે,$f_o$ ની ગણતરી કરતા: $f_o = 9 \times 2 \ cm = 18 \ cm$.
આમ,લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $18 \ cm$ અને $2 \ cm$ છે.
આના પરથી,આપણને $f_o = 9f_e$ મળે છે.
સામાન્ય ગોઠવણમાં ટેલિસ્કોપની નળીની લંબાઈ $L = f_o + f_e = 20 \ cm$ છે.
લંબાઈના સમીકરણમાં $f_o = 9f_e$ મૂકતા: $9f_e + f_e = 20 \ cm$.
$10f_e = 20 \ cm \Rightarrow f_e = 2 \ cm$.
હવે,$f_o$ ની ગણતરી કરતા: $f_o = 9 \times 2 \ cm = 18 \ cm$.
આમ,લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $18 \ cm$ અને $2 \ cm$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryMCQMHT CET · 2019
હાઇડ્રોજન વર્ણપટમાં બામર શ્રેણીની પ્રથમ રેખાની તરંગલંબાઇ $\lambda$ છે. તો બીજી રેખાની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે?
A
$\frac{20 \lambda}{27}$
B
$\frac{3 \lambda}{16}$
C
$\frac{5 \lambda}{36}$
D
$\frac{3 \lambda}{4}$
Solution
(A) હાઇડ્રોજન વર્ણપટ માટે રિડબર્ગ સૂત્ર $\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$ છે.
બામર શ્રેણી માટે,$n_1 = 2$ છે.
પ્રથમ રેખા $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{9} \right) = R \left( \frac{5}{36} \right)$.
તેથી,$\lambda = \frac{36}{5R}$.
બીજી રેખા $n_2 = 4$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda_2} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right) = R \left( \frac{3}{16} \right)$.
તેથી,$\lambda_2 = \frac{16}{3R}$.
હવે,$\lambda_2$ ને $\lambda$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$\lambda_2 = \frac{16}{3R} = \frac{16}{3} \times \left( \frac{5 \lambda}{36} \right) = \frac{20 \lambda}{27}$.
બામર શ્રેણી માટે,$n_1 = 2$ છે.
પ્રથમ રેખા $n_2 = 3$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{9} \right) = R \left( \frac{5}{36} \right)$.
તેથી,$\lambda = \frac{36}{5R}$.
બીજી રેખા $n_2 = 4$ થી $n_1 = 2$ ના સંક્રમણને અનુરૂપ છે:
$\frac{1}{\lambda_2} = R \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right) = R \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right) = R \left( \frac{3}{16} \right)$.
તેથી,$\lambda_2 = \frac{16}{3R}$.
હવે,$\lambda_2$ ને $\lambda$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવતા:
$\lambda_2 = \frac{16}{3R} = \frac{16}{3} \times \left( \frac{5 \lambda}{36} \right) = \frac{20 \lambda}{27}$.
0 likesView Solution
5
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
પ્રોપીન જ્યારે ઠંડા સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે એક સંયોજન બનાવે છે જે પાણી સાથે ગરમ કરવાથી શું આપે છે?
A
પ્રોપેન$-2-$ઓલ
B
બ્યુટેન$-1-$ઓલ
C
ઇથેનોલ
D
પ્રોપેન$-1-$ઓલ
Solution
(A) આ પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ પ્રોપીન સાથે $H_2SO_4$ ના ઇલેક્ટ્રોફિલિક ઉમેરણ દ્વારા થાય છે.
$CH_3-CH=CH_2 + HOSO_3H \rightarrow CH_3-CH(OSO_3H)-CH_3$ (આઇસોપ્રોપીલ હાઇડ્રોજન સલ્ફેટ).
પાણી સાથે ગરમ કરવા પર (જળવિભાજન),આઇસોપ્રોપીલ હાઇડ્રોજન સલ્ફેટ પ્રોપેન$-2-$ઓલ આપે છે.
$CH_3-CH(OSO_3H)-CH_3 + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3-CH(OH)-CH_3 + H_2SO_4$.
$CH_3-CH=CH_2 + HOSO_3H \rightarrow CH_3-CH(OSO_3H)-CH_3$ (આઇસોપ્રોપીલ હાઇડ્રોજન સલ્ફેટ).
પાણી સાથે ગરમ કરવા પર (જળવિભાજન),આઇસોપ્રોપીલ હાઇડ્રોજન સલ્ફેટ પ્રોપેન$-2-$ઓલ આપે છે.
$CH_3-CH(OSO_3H)-CH_3 + H_2O \xrightarrow{\Delta} CH_3-CH(OH)-CH_3 + H_2SO_4$.
0 likesView Solution
6
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું તત્વ એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમાઇડ બનાવતું નથી?
A
$Li$
B
$Na$
C
$K$
D
$Rb$
Solution
(A) આલ્કલી ધાતુઓ પ્રવાહી એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને એમાઇડ $(MNH_2)$ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બનાવે છે,પરંતુ લિથિયમ અપવાદ છે.
લિથિયમ એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટેટ્રાએમાઇનલિથિયમ,$[Li(NH_3)_4]$ નામનું સંકીર્ણ સંયોજન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Li + 4NH_3 \rightarrow [Li(NH_3)_4]$
તેથી,$Li$ આ પરિસ્થિતિમાં એમાઇડ બનાવતું નથી.
લિથિયમ એમોનિયા સાથે પ્રક્રિયા કરીને ટેટ્રાએમાઇનલિથિયમ,$[Li(NH_3)_4]$ નામનું સંકીર્ણ સંયોજન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$Li + 4NH_3 \rightarrow [Li(NH_3)_4]$
તેથી,$Li$ આ પરિસ્થિતિમાં એમાઇડ બનાવતું નથી.
0 likesView Solution
7
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$BrF_5$ અણુનો આકાર કેવો છે?
A
ત્રિકોણીય પિરામિડલ
B
ચોરસ પિરામિડલ
C
ત્રિકોણીય દ્વિપિરામિડલ
D
ચોરસ સમતલીય
Solution
(B) $BrF_5$ માં મધ્યસ્થ પરમાણુ બ્રોમિન $(Br)$ છે,જેની પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે.
તે $5$ ફ્લોરિન $(F)$ પરમાણુઓ સાથે $5$ બંધ બનાવે છે અને તેની પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
સ્ટેરિક નંબર $5 + 1 = 6$ છે,જે $sp^3d^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,$5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતા અણુનો આકાર ચોરસ પિરામિડલ હોય છે.
તે $5$ ફ્લોરિન $(F)$ પરમાણુઓ સાથે $5$ બંધ બનાવે છે અને તેની પાસે $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
સ્ટેરિક નંબર $5 + 1 = 6$ છે,જે $sp^3d^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,$5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતા અણુનો આકાર ચોરસ પિરામિડલ હોય છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$2-$ફોર્મિલબેન્ઝોઈક એસિડમાં $\sigma$ અને $\pi$ બંધોની સંખ્યા અનુક્રમે કેટલી છે?
A
$10, 3$
B
$14, 3$
C
$12, 5$
D
$17, 5$
Solution
(D) $2-$ફોર્મિલબેન્ઝોઈક એસિડનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_8H_6O_3$ છે.
તેની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે ઓર્થો સ્થાન પર કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ અને આલ્ડિહાઈડ ગ્રુપ $(-CHO)$ જોડાયેલ હોય છે.
બંધોની ગણતરી કરતા:
- બેન્ઝીન રિંગ અને તેના વિસ્થાપકોમાં કુલ $17$ $\sigma$ બંધો છે.
- આ રચનામાં $5$ $\pi$ બંધો છે (ત્રણ બેન્ઝીન રિંગમાંથી,એક આલ્ડિહાઈડના $C=O$ માંથી અને એક કાર્બોક્સિલિક એસિડના $C=O$ માંથી).
તેની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે ઓર્થો સ્થાન પર કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ અને આલ્ડિહાઈડ ગ્રુપ $(-CHO)$ જોડાયેલ હોય છે.
બંધોની ગણતરી કરતા:
- બેન્ઝીન રિંગ અને તેના વિસ્થાપકોમાં કુલ $17$ $\sigma$ બંધો છે.
- આ રચનામાં $5$ $\pi$ બંધો છે (ત્રણ બેન્ઝીન રિંગમાંથી,એક આલ્ડિહાઈડના $C=O$ માંથી અને એક કાર્બોક્સિલિક એસિડના $C=O$ માંથી).
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$H_2S$ માં $H-S-H$ બંધકોણ કેટલો છે ($^{\circ}$ માં)?
A
$104.5$
B
$92.1$
C
$91$
D
$90$
Solution
(B) $H_2S$ માં,$H-S-H$ બંધકોણ $92.1^{\circ}$ જોવા મળે છે.
આ $H_2O$ માં જોવા મળતા $104.5^{\circ}$ બંધકોણ કરતા ઘણો નાનો છે.
જેમ આપણે ઓક્સિજન પરિવારના હાઇડ્રાઇડ્સમાં સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ કેન્દ્રીય પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે.
આના પરિણામે સંકરણ ઓછું થાય છે અને બંધકોણ $90^{\circ}$ ની નજીક જાય છે કારણ કે બંધ મુખ્યત્વે શુદ્ધ $p$-ઓર્બિટલ્સ દ્વારા રચાય છે.
આ $H_2O$ માં જોવા મળતા $104.5^{\circ}$ બંધકોણ કરતા ઘણો નાનો છે.
જેમ આપણે ઓક્સિજન પરિવારના હાઇડ્રાઇડ્સમાં સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ કેન્દ્રીય પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે.
આના પરિણામે સંકરણ ઓછું થાય છે અને બંધકોણ $90^{\circ}$ ની નજીક જાય છે કારણ કે બંધ મુખ્યત્વે શુદ્ધ $p$-ઓર્બિટલ્સ દ્વારા રચાય છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયા બંધની બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ છે?
A
$C-O$
B
$C-H$
C
$C-C$
D
$C-N$
Solution
(C) બંધ લંબાઈ એ બંધિત પરમાણુઓની સહસંયોજક ત્રિજ્યાના સરવાળા જેટલી હોય છે.
આશરે સહસંયોજક ત્રિજ્યાનો ઉપયોગ કરતા: $r_H \approx 0.37 \ \mathring{A}$,$r_C \approx 0.77 \ \mathring{A}$,$r_N \approx 0.75 \ \mathring{A}$,$r_O \approx 0.73 \ \mathring{A}$.
બંધ લંબાઈની ગણતરી:
$C-C \approx 0.77 + 0.77 = 1.54 \ \mathring{A}$
$C-N \approx 0.77 + 0.75 = 1.52 \ \mathring{A}$
$C-O \approx 0.77 + 0.73 = 1.50 \ \mathring{A}$
$C-H \approx 0.77 + 0.37 = 1.14 \ \mathring{A}$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$C-C$ બંધની બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ છે.
આશરે સહસંયોજક ત્રિજ્યાનો ઉપયોગ કરતા: $r_H \approx 0.37 \ \mathring{A}$,$r_C \approx 0.77 \ \mathring{A}$,$r_N \approx 0.75 \ \mathring{A}$,$r_O \approx 0.73 \ \mathring{A}$.
બંધ લંબાઈની ગણતરી:
$C-C \approx 0.77 + 0.77 = 1.54 \ \mathring{A}$
$C-N \approx 0.77 + 0.75 = 1.52 \ \mathring{A}$
$C-O \approx 0.77 + 0.73 = 1.50 \ \mathring{A}$
$C-H \approx 0.77 + 0.37 = 1.14 \ \mathring{A}$
આ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$C-C$ બંધની બંધ લંબાઈ સૌથી વધુ છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
મેંગેનાઈટ અને પરમેંગેનેટ આયનનો આયનીય વીજભાર અનુક્રમે કેટલો છે?
A
$-2, -2$
B
$-1, -2$
C
$-2, -1$
D
$-1, -1$
Solution
(C) મેંગેનાઈટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_4^{2-}$ છે અને પરમેંગેનેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $MnO_4^-$ છે.
આમ,મેંગેનાઈટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-2$ અને પરમેંગેનેટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-1$ છે.
આમ,મેંગેનાઈટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-2$ અને પરમેંગેનેટ આયનનો આયનીય વીજભાર $-1$ છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
બેન્ઝોઇક એસિડના અણુમાં હાજર $\pi-$બંધની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$6$
Solution
(B) બેન્ઝોઇક એસિડ $(C_6H_5COOH)$ ની રચનામાં બેન્ઝીન રિંગ સાથે કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ જોડાયેલું હોય છે.
બેન્ઝીન રિંગમાં,એકાંતરે આવતા દ્વિબંધને કારણે $3$ $\pi-$બંધ હોય છે.
કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં,એક $C=O$ દ્વિબંધ હોય છે,જેમાં $1$ $\pi-$બંધ હોય છે.
તેથી,બેન્ઝોઇક એસિડના અણુમાં કુલ $\pi-$બંધની સંખ્યા $3 + 1 = 4$ છે.
બેન્ઝીન રિંગમાં,એકાંતરે આવતા દ્વિબંધને કારણે $3$ $\pi-$બંધ હોય છે.
કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં,એક $C=O$ દ્વિબંધ હોય છે,જેમાં $1$ $\pi-$બંધ હોય છે.
તેથી,બેન્ઝોઇક એસિડના અણુમાં કુલ $\pi-$બંધની સંખ્યા $3 + 1 = 4$ છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$1-$iodo$-2,3-$dimethylpentane નું બોન્ડ લાઇન સૂત્ર કયું છે?
A
B
C
D
Solution
(C) $1-$iodo$-2,3-$dimethylpentane નામ સૂચવે છે કે મુખ્ય શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,જેમાં $1$ નંબરના કાર્બન પર આયોડિન અને $2$ તથા $3$ નંબરના કાર્બન પર મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે.
બોન્ડ લાઇન સંજ્ઞામાં,કાર્બન શૃંખલાને ઝિગઝેગ રેખા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આયોડિન ધરાવતા છેડાથી શરૂઆત કરતા,બીજા કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ અને ત્રીજા કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ હોવો જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,વિકલ્પ $C$ માં આયોડિન $1$ નંબરના કાર્બન પર છે અને $2$ તથા $3$ નંબરના કાર્બન પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
તેથી,સાચો જવાબ વિકલ્પ $C$ છે.
બોન્ડ લાઇન સંજ્ઞામાં,કાર્બન શૃંખલાને ઝિગઝેગ રેખા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આયોડિન ધરાવતા છેડાથી શરૂઆત કરતા,બીજા કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ અને ત્રીજા કાર્બન પર એક મિથાઈલ સમૂહ હોવો જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,વિકલ્પ $C$ માં આયોડિન $1$ નંબરના કાર્બન પર છે અને $2$ તથા $3$ નંબરના કાર્બન પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
તેથી,સાચો જવાબ વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયો ન્યુક્લિયોફાઈલ્સનો સમૂહ છે?
A
$H^{+}, NH_{3}, Cl^{-}$
B
$BF_{3}, H_{2}O, NH_{3}$
C
$AlCl_{3}, BF_{3}, NH_{3}$
D
$CN^{-}, H_{2}O, ROH$
Solution
(D) ન્યુક્લિયોફાઈલ એ એક રાસાયણિક પ્રજાતિ છે જે રાસાયણિક બંધ બનાવવા માટે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું દાન કરે છે.
ઓછામાં ઓછી એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) અથવા $\pi-$બંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓ ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તી શકે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,$CN^{-}$ પાસે કાર્બન પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,$H_{2}O$ પાસે ઓક્સિજન પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,અને $ROH$ પાસે ઓક્સિજન પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
તેથી,$CN^{-}, H_{2}O, ROH$ એ બધા ન્યુક્લિયોફાઈલ્સ છે.
ઓછામાં ઓછી એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) અથવા $\pi-$બંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓ ન્યુક્લિયોફાઈલ તરીકે વર્તી શકે છે.
વિકલ્પ $D$ માં,$CN^{-}$ પાસે કાર્બન પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,$H_{2}O$ પાસે ઓક્સિજન પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે,અને $ROH$ પાસે ઓક્સિજન પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
તેથી,$CN^{-}, H_{2}O, ROH$ એ બધા ન્યુક્લિયોફાઈલ્સ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$C_5H_{12}$ અણુસૂત્ર ધરાવતા આલ્કેન માટે કેટલા સમઘટકો શક્ય છે?
A
$5$
B
$3$
C
$4$
D
$2$
Solution
(B) $C_5H_{12}$ અણુસૂત્ર ધરાવતા આલ્કેન માટે $3$ સમઘટકો શક્ય છે. જે નીચે મુજબ છે:
$1$. $n$-પેન્ટેન: $CH_3CH_2CH_2CH_2CH_3$
$2$. આઇસોપેન્ટેન ($2$-મિથાઇલબ્યુટેન): $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
$3$. નિયોપેન્ટેન ($2,2$-ડાયમિથાઇલપ્રોપેન): $C(CH_3)_4$
$1$. $n$-પેન્ટેન: $CH_3CH_2CH_2CH_2CH_3$
$2$. આઇસોપેન્ટેન ($2$-મિથાઇલબ્યુટેન): $CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
$3$. નિયોપેન્ટેન ($2,2$-ડાયમિથાઇલપ્રોપેન): $C(CH_3)_4$
0 likesView Solution
16
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડના અણુમાં કયો બંધ આયનીય સ્વભાવ ધરાવે છે?
A
$C - C$ બંધ
B
$C - Mg$ બંધ
C
$Mg - Br$ બંધ
D
$C - H$ બંધ
Solution
(C) ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ બ્રોમાઈડ $(CH_3CH_2MgBr)$ ના અણુમાં,$Mg - Br$ બંધ આયનીય સ્વભાવ ધરાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ અને બ્રોમીન $(Br)$ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત અણુમાં હાજર અન્ય બંધોની તુલનામાં ઘણો વધારે છે.
પરિણામે,$Mg - Br$ બંધ સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ અને બ્રોમીન $(Br)$ વચ્ચેની વિદ્યુતઋણતાનો તફાવત અણુમાં હાજર અન્ય બંધોની તુલનામાં ઘણો વધારે છે.
પરિણામે,$Mg - Br$ બંધ સૌથી વધુ આયનીય લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
જ્યારે પ્રોપીન પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં $HCl$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે નીપજ શું મળે છે?
A
$1-$ક્લોરોપ્રોપેન
B
$1,1-$ડાયક્લોરોપ્રોપેન
C
$2-$ક્લોરોપ્રોપેન
D
$1,2-$ડાયક્લોરોપ્રોપેન
Solution
(C) જ્યારે $HCl$ અસમાન આલ્કીન (જેમ કે પ્રોપીન) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે પેરોક્સાઇડની હાજરીમાં પણ માર્કોવનીકોવના નિયમનું પાલન થાય છે.
પેરોક્સાઇડ અસર (ખારાશ અસર) ફક્ત $HBr$ ને લાગુ પડે છે,$HCl$ કે $HI$ ને નહીં.
માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ,પ્રક્રિયકનો ઋણ ભાગ $(Cl^-)$ ઓછા હાઇડ્રોજન ધરાવતા કાર્બન પર જોડાય છે.
આમ,$CH_3-CH=CH_2 + HCl \rightarrow CH_3-CHCl-CH_3$ ($2-$ક્લોરોપ્રોપેન).
પેરોક્સાઇડ અસર (ખારાશ અસર) ફક્ત $HBr$ ને લાગુ પડે છે,$HCl$ કે $HI$ ને નહીં.
માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ,પ્રક્રિયકનો ઋણ ભાગ $(Cl^-)$ ઓછા હાઇડ્રોજન ધરાવતા કાર્બન પર જોડાય છે.
આમ,$CH_3-CH=CH_2 + HCl \rightarrow CH_3-CHCl-CH_3$ ($2-$ક્લોરોપ્રોપેન).
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
સોડિયમ બ્યુટેનોએટને સોડાલાઈમ સાથે ગરમ કરવાથી બનતો આલ્કેન કયો છે?
A
મિથેન
B
ઈથેન
C
પ્રોપેન
D
બ્યુટેન
Solution
(C) સોડિયમ બ્યુટેનોએટની સોડાલાઈમ $(NaOH + CaO)$ સાથેની પ્રક્રિયા એ ડિકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COO^-Na^+)$ $Na_2CO_3$ તરીકે દૂર થાય છે,અને મળતો આલ્કેન મૂળ કાર્બોક્સિલિક એસિડ ક્ષાર કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો ધરાવે છે.
સોડિયમ બ્યુટેનોએટ $(CH_3CH_2CH_2COONa)$ માં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
ડિકાર્બોક્સિલેશન પછી,તે પ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_3)$ આપે છે,જેમાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3CH_2CH_2COONa + NaOH \xrightarrow[\Delta]{CaO} CH_3CH_2CH_3 + Na_2CO_3$
આ પ્રક્રિયામાં,કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COO^-Na^+)$ $Na_2CO_3$ તરીકે દૂર થાય છે,અને મળતો આલ્કેન મૂળ કાર્બોક્સિલિક એસિડ ક્ષાર કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો ધરાવે છે.
સોડિયમ બ્યુટેનોએટ $(CH_3CH_2CH_2COONa)$ માં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે.
ડિકાર્બોક્સિલેશન પછી,તે પ્રોપેન $(CH_3CH_2CH_3)$ આપે છે,જેમાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3CH_2CH_2COONa + NaOH \xrightarrow[\Delta]{CaO} CH_3CH_2CH_3 + Na_2CO_3$
0 likesView Solution
19
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા દ્વારા મિથાઈલ ક્લોરાઈડમાંથી એક મોલ ઈથેન બનાવવા માટે કેટલા ગ્રામ સોડિયમ $(\text{પરમાણ્વીય }\ \text{દળ }= 23 \ u)$ ની જરૂર પડે છે?
A
$2$
B
$23$
C
$11.5$
D
$46$
Solution
(D) મિથાઈલ ક્લોરાઈડ અને સોડિયમ ધાતુ વચ્ચેની વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 CH_3Cl + 2 Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} CH_3-CH_3 + 2 NaCl$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1$ મોલ ઈથેન $(CH_3-CH_3)$ બનાવવા માટે $2$ મોલ સોડિયમ $(Na)$ ની જરૂર પડે છે.
સોડિયમનું મોલર દળ $23 \ g/mol$ છે.
તેથી,$2$ મોલ સોડિયમનું દળ $2 \times 23 \ g = 46 \ g$ થાય.
આમ,$46 \ g$ સોડિયમની જરૂર પડે છે.
$2 CH_3Cl + 2 Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} CH_3-CH_3 + 2 NaCl$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ મુજબ,$1$ મોલ ઈથેન $(CH_3-CH_3)$ બનાવવા માટે $2$ મોલ સોડિયમ $(Na)$ ની જરૂર પડે છે.
સોડિયમનું મોલર દળ $23 \ g/mol$ છે.
તેથી,$2$ મોલ સોડિયમનું દળ $2 \times 23 \ g = 46 \ g$ થાય.
આમ,$46 \ g$ સોડિયમની જરૂર પડે છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પ્રક્રિયા $2n \ R-X \xrightarrow[\text{Dry ether}]{+2n \ Na} \text{product}$ માં,મળતી નીપજ કઈ છે?
A
$n \ \text{આલ્કીન}$
B
$n \ \text{સોડિયમ હેલાઇડ}$
C
$n \ \text{આલ્કોહોલ}$
D
$n \ \text{આલ્કેન}$
Solution
(D) આપેલ પ્રક્રિયા વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા છે.
$2n \ R-X + 2n \ Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} n \ R-R + 2n \ NaX$
અહીં,$R-R$ એ આલ્કેન દર્શાવે છે.
તેથી,મળતી નીપજ $n \ \text{આલ્કેન}$ છે.
$2n \ R-X + 2n \ Na \xrightarrow{\text{Dry ether}} n \ R-R + 2n \ NaX$
અહીં,$R-R$ એ આલ્કેન દર્શાવે છે.
તેથી,મળતી નીપજ $n \ \text{આલ્કેન}$ છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$1-$બ્યુટિલીન જ્યારે હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે શું મળે છે?
A
આઇસો-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
B
સેક-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
C
$n-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
D
તૃતિયક-બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
Solution
(C) $1-$બ્યુટિલીન $(CH_2=CH-CH_2-CH_3)$ નું હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન પાણીના એન્ટી-માર્કોવનીકોવ ઉમેરણને અનુસરે છે.
$CH_2=CH-CH_2-CH_3 + (i) B_2H_6, THF / (ii) H_2O_2, OH^- \rightarrow CH_2(OH)-CH_2-CH_2-CH_3$.
બનતી નીપજ $n-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ (બ્યુટેન-$1-$ઓલ) છે.
$CH_2=CH-CH_2-CH_3 + (i) B_2H_6, THF / (ii) H_2O_2, OH^- \rightarrow CH_2(OH)-CH_2-CH_2-CH_3$.
બનતી નીપજ $n-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ (બ્યુટેન-$1-$ઓલ) છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
વાયુ અવસ્થામાં $H_2O_2$ માં $H-O-O$ બંધકોણ કેટલો હોય છે ($^{\circ}$ માં)?
A
$90.2$
B
$111.5$
C
$101.9$
D
$94.8$
Solution
(D) વાયુ અવસ્થામાં $H_2O_2$ નું બંધારણ અસમતલીય (ઓપન બુક જેવું) હોય છે.
આ બંધારણમાં,$H-O-O$ બંધકોણ $94.8^{\circ}$ છે અને દ્વિતલ કોણ (dihedral angle) $111.5^{\circ}$ છે.
તેથી,સાચો $H-O-O$ બંધકોણ $94.8^{\circ}$ છે.
આ બંધારણમાં,$H-O-O$ બંધકોણ $94.8^{\circ}$ છે અને દ્વિતલ કોણ (dihedral angle) $111.5^{\circ}$ છે.
તેથી,સાચો $H-O-O$ બંધકોણ $94.8^{\circ}$ છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પાણીના ઉત્કલન બિંદુએ પાણીની વરાળની ઘનતા કેટલી હોય છે?
A
$1 \times 10^{-4} \ g \ cm^{-3}$
B
$1 \ g \ cm^{-3}$
C
$6 \times 10^{-4} \ g \ cm^{-3}$
D
$4 \times 10^{-4} \ g \ cm^{-3}$
Solution
(C) પાણીની વરાળની ઘનતા તાપમાન અને દબાણ પર આધાર રાખે છે.
પાણીના ઉત્કલન બિંદુ $(100^{\circ}C)$ અને પ્રમાણિત વાતાવરણીય દબાણ $(1 \ atm)$ પર,પાણીની વરાળની ઘનતા આશરે $6 \times 10^{-4} \ g \ cm^{-3}$ હોય છે.
પાણીના ઉત્કલન બિંદુ $(100^{\circ}C)$ અને પ્રમાણિત વાતાવરણીય દબાણ $(1 \ atm)$ પર,પાણીની વરાળની ઘનતા આશરે $6 \times 10^{-4} \ g \ cm^{-3}$ હોય છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયો ધાતુ હેલાઈડ વધુ સહસંયોજક છે?
A
$SnCl_2$
B
$PbCl_2$
C
$SbCl_3$
D
$SbCl_5$
Solution
(D) ફાજાનના નિયમો મુજબ,આયનીય બંધમાં સહસંયોજક લાક્ષણિકતા ધન આયન પરના વીજભારમાં વધારા સાથે વધે છે.
$SbCl_5$ માં $Sb^{5+}$ ધન આયન છે,જે આપેલા વિકલ્પો ($Sn^{2+}$,$Pb^{2+}$,$Sb^{3+}$,$Sb^{5+}$) માં સૌથી વધુ ધન વીજભાર ધરાવે છે.
ધન આયન પરનો ઉચ્ચ વીજભાર વધુ ધ્રુવીભવન શક્તિ (polarising power) ધરાવે છે,જે ઋણ આયનના ઇલેક્ટ્રોન વાદળને વધુ અસરકારક રીતે વિકૃત કરે છે,જેનાથી સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે.
તેથી,$SbCl_5$ સૌથી વધુ સહસંયોજક સંયોજન છે.
$SbCl_5$ માં $Sb^{5+}$ ધન આયન છે,જે આપેલા વિકલ્પો ($Sn^{2+}$,$Pb^{2+}$,$Sb^{3+}$,$Sb^{5+}$) માં સૌથી વધુ ધન વીજભાર ધરાવે છે.
ધન આયન પરનો ઉચ્ચ વીજભાર વધુ ધ્રુવીભવન શક્તિ (polarising power) ધરાવે છે,જે ઋણ આયનના ઇલેક્ટ્રોન વાદળને વધુ અસરકારક રીતે વિકૃત કરે છે,જેનાથી સહસંયોજક લાક્ષણિકતા વધે છે.
તેથી,$SbCl_5$ સૌથી વધુ સહસંયોજક સંયોજન છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $ +5 $ છે?
A
$N_2O$
B
$N_2O_3$
C
$NO_2$
D
$HNO_3$
Solution
(D) $HNO_3$ માં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$HNO_3$ માટે: $1 + x + 3(-2) = 0$
$1 + x - 6 = 0$
$x - 5 = 0$
$x = +5$
તેથી,$HNO_3$ માં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $ +5 $ છે.
ધારો કે $N$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
$HNO_3$ માટે: $1 + x + 3(-2) = 0$
$1 + x - 6 = 0$
$x - 5 = 0$
$x = +5$
તેથી,$HNO_3$ માં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $ +5 $ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડમાં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$+2$
B
$+3$
C
$+4$
D
$-2$
Solution
(A) નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $NO$ છે.
ધારો કે નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ઓક્સાઈડમાં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક સામાન્ય રીતે $-2$ હોય છે.
તટસ્થ અણુ $NO$ માટે,ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થવો જોઈએ:
$x + (-2) = 0$
$x = +2$.
તેથી,નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડમાં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
ધારો કે નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $x$ છે.
ઓક્સાઈડમાં ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક સામાન્ય રીતે $-2$ હોય છે.
તટસ્થ અણુ $NO$ માટે,ઓક્સિડેશન આંકનો સરવાળો શૂન્ય થવો જોઈએ:
$x + (-2) = 0$
$x = +2$.
તેથી,નાઈટ્રિક ઓક્સાઈડમાં નાઈટ્રોજનનો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
ઓઝોન $(O_3)$ અણુમાં મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ પરનો ફોર્મલ ચાર્જ કેટલો છે?
A
$-1$
B
$2$
C
$0$
D
$1$
Solution
(D) ઓઝોન $(O_3)$ અણુની રચનામાં એક મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ એક ટર્મિનલ ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે દ્વિબંધ અને બીજા ટર્મિનલ ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે એકલબંધ ધરાવે છે.
મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
સંસ્પંદન બંધારણમાં,મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $3$ બંધ (કુલ $6$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન) બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ($2$ ઇલેક્ટ્રોન) ધરાવે છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\text{Formal charge} = V - L - \frac{1}{2}B$,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$L$ એ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,અને $B$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ માટે: $V = 6$,$L = 2$,$B = 6$.
$\text{Formal charge} = 6 - 2 - \frac{1}{2}(6) = 6 - 2 - 3 = +1$.
મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $6$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે.
સંસ્પંદન બંધારણમાં,મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ $3$ બંધ (કુલ $6$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન) બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ($2$ ઇલેક્ટ્રોન) ધરાવે છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\text{Formal charge} = V - L - \frac{1}{2}B$,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$L$ એ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,અને $B$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
મધ્યસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુ માટે: $V = 6$,$L = 2$,$B = 6$.
$\text{Formal charge} = 6 - 2 - \frac{1}{2}(6) = 6 - 2 - 3 = +1$.
0 likesView Solution
28
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$H_2S_2O_7$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા કેટલી છે?
A
$4$
B
$6$
C
$5$
D
$7$
Solution
(B) ધારો કે સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે. હાઇડ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ અને ઓક્સિજનની $-2$ છે. $H_2S_2O_7$ માં,ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓનો સરવાળો $2(+1) + 2(x) + 7(-2) = 0$ થાય છે. $x$ માટે ઉકેલતા: $2 + 2x - 14 = 0$,$2x = 12$,$x = +6$. આમ,$H_2S_2O_7$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+6$ છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$S_8$ અણુમાં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક કેટલો છે?
A
$6$
B
$0$
C
$2$
D
$3$
Solution
(B) તત્વના તેના મૂળભૂત સ્વરૂપમાં અથવા હોમોએટોમિક અણુમાં ઓક્સિડેશન આંક હંમેશા $0$ હોય છે.
$S_8$ એ માત્ર સલ્ફર પરમાણુઓનો બનેલો હોમોએટોમિક અણુ હોવાથી,$S_8$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
$S_8$ એ માત્ર સલ્ફર પરમાણુઓનો બનેલો હોમોએટોમિક અણુ હોવાથી,$S_8$ માં સલ્ફરનો ઓક્સિડેશન આંક $0$ છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઇડ ઓક્સિડેશનકર્તા અને રિડક્શનકર્તા બંને તરીકે વર્તી શકે છે?
A
$N_2O$
B
$SO_2$
C
$SO_3$
D
$P_2O_5$
Solution
(B) $SO_2$ ઓક્સિડેશનકર્તા અને રિડક્શનકર્તા બંને તરીકે વર્તી શકે છે કારણ કે $SO_2$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે,જે મધ્યવર્તી ઓક્સિડેશન અવસ્થા ($-2$ અને $+6$ ની વચ્ચે) છે.
રિડક્શનકર્તા તરીકે: $SO_2$,$Fe^{3+}$ નું $Fe^{2+}$ માં રિડક્શન કરે છે અને એસિડિક $KMnO_4$ દ્રાવણને રંગવિહીન બનાવે છે.
$2Fe^{3+} + SO_2 + 2H_2O \rightarrow 2Fe^{2+} + SO_4^{2-} + 4H^+$
ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે: $SO_2$,$H_2S$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સલ્ફર અને પાણી બનાવે છે,જેમાં $SO_2$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ થી ઘટીને $0$ થાય છે.
$SO_2 + 2H_2S \rightarrow 3S + 2H_2O$
રિડક્શનકર્તા તરીકે: $SO_2$,$Fe^{3+}$ નું $Fe^{2+}$ માં રિડક્શન કરે છે અને એસિડિક $KMnO_4$ દ્રાવણને રંગવિહીન બનાવે છે.
$2Fe^{3+} + SO_2 + 2H_2O \rightarrow 2Fe^{2+} + SO_4^{2-} + 4H^+$
ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે: $SO_2$,$H_2S$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સલ્ફર અને પાણી બનાવે છે,જેમાં $SO_2$ માં સલ્ફરની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ થી ઘટીને $0$ થાય છે.
$SO_2 + 2H_2S \rightarrow 3S + 2H_2O$
0 likesView Solution
31
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
પ્રક્રિયા $MnO_{4(aq)}^{-} + Br_{(aq)}^{-} \rightarrow MnO_{2(s)} + BrO_{3(aq)}^{-}$ માં,સામેલ સ્પીસીઝના ઓક્સિડેશન આંકમાં થતો સાચો ફેરફાર કયો છે?
A
$Br^{+5}$ થી $Br^{-1}$
B
$Mn^{+7}$ થી $Mn^{+2}$
C
$Mn^{+7}$ થી $Mn^{+3}$
D
$Br^{-1}$ થી $Br^{+5}$
Solution
(D) આપેલ પ્રક્રિયા $MnO_{4(aq)}^{-} + Br_{(aq)}^{-} \rightarrow MnO_{2(s)} + BrO_{3(aq)}^{-}$ છે.
$MnO_{4}^{-}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 4(-2) = -1$,તેથી $x = +7$ છે.
$MnO_{2}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 2(-2) = 0$,તેથી $x = +4$ છે.
$Br^{-}$ માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
$BrO_{3}^{-}$ માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 3(-2) = -1$,તેથી $x = +5$ છે.
તેથી,બ્રોમિનનો ઓક્સિડેશન આંક $Br^{-1}$ થી બદલાઈને $Br^{+5}$ થાય છે.
$MnO_{4}^{-}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 4(-2) = -1$,તેથી $x = +7$ છે.
$MnO_{2}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 2(-2) = 0$,તેથી $x = +4$ છે.
$Br^{-}$ માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-1$ છે.
$BrO_{3}^{-}$ માં,$Br$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x + 3(-2) = -1$,તેથી $x = +5$ છે.
તેથી,બ્રોમિનનો ઓક્સિડેશન આંક $Br^{-1}$ થી બદલાઈને $Br^{+5}$ થાય છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
સોલ્વે પ્રક્રિયા દ્વારા સોડિયમ કાર્બોનેટની બનાવટ માટે નીચેનામાંથી કયા સંયોજનોના સમૂહનો કાચા માલ તરીકે ઉપયોગ થાય છે?
A
$NaOH, HCl, CO_2$
B
$NH_4Cl, H_2O, NaCl$
C
$NaCl, NH_3, CaCO_3$
D
$NaCl, CaCO_3, H_2SO_4$
Solution
(C) સોલ્વે પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ સોડિયમ કાર્બોનેટ $(Na_2CO_3)$ ના ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
જરૂરી કાચો માલ સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$,એમોનિયા $(NH_3)$ અને ચૂનાનો પથ્થર $(CaCO_3)$ છે.
આમ,કાચા માલનો સાચો સમૂહ $NaCl, NH_3, CaCO_3$ છે.
જરૂરી કાચો માલ સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$,એમોનિયા $(NH_3)$ અને ચૂનાનો પથ્થર $(CaCO_3)$ છે.
આમ,કાચા માલનો સાચો સમૂહ $NaCl, NH_3, CaCO_3$ છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$Be$ અને $Al$ વચ્ચેનો વિકર્ણી સંબંધ શેના કારણે છે?
A
સમાન આયનીકરણ એન્થાલ્પી
B
સમાન ધાત્વિક ગુણધર્મ
C
સમાન આયનીય કદ અને વીજભાર/ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર
D
સમાન વિદ્યુતઋણતા
Solution
(C) $Be$ અને $Al$ વચ્ચેનો વિકર્ણી સંબંધ તેમના સમાન આયનીય કદ અને વીજભાર/ત્રિજ્યાના ગુણોત્તર (આયનીય પોટેન્શિયલ) ને કારણે છે.
વિકર્ણી સંબંધો ત્યારે જોવા મળે છે કારણ કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વીજભાર/ત્રિજ્યાના ગુણોત્તરમાં થતો વધારો,સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં થતા ઘટાડા દ્વારા સરભર થાય છે.
આના પરિણામે તેમની ધ્રુવીભવન શક્તિ સમાન રહે છે,જેના કારણે તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મો સમાન હોય છે.
વિકર્ણી સંબંધો ત્યારે જોવા મળે છે કારણ કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં વીજભાર/ત્રિજ્યાના ગુણોત્તરમાં થતો વધારો,સમૂહમાં ઉપરથી નીચે જતાં થતા ઘટાડા દ્વારા સરભર થાય છે.
આના પરિણામે તેમની ધ્રુવીભવન શક્તિ સમાન રહે છે,જેના કારણે તેમના રાસાયણિક ગુણધર્મો સમાન હોય છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$s$-બ્લોક તત્વોના આયનિક હાઇડ્રાઇડ્સને પીગળેલા અવસ્થામાં વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
A
હાઇડ્રાઇડ આયન કેથોડ પર સ્થળાંતર કરે છે
B
કેથોડ પર ડાયહાઇડ્રોજન મુક્ત થાય છે
C
હાઇડ્રાઇડ આયન ફરીથી મેટલ હાઇડ્રાઇડ બનાવે છે
D
એનોડ પર ડાયહાઇડ્રોજન મુક્ત થાય છે
Solution
(D) જ્યારે $s$-બ્લોક તત્વોના આયનિક હાઇડ્રાઇડ (દા.ત.,$NaH$) નું પીગળેલા અવસ્થામાં વિદ્યુતવિભાજન કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચે મુજબની પ્રતિક્રિયાઓ થાય છે:
કેથોડ પર: $Na^+ + e^- \rightarrow Na$
એનોડ પર: $2H^- \rightarrow H_2 + 2e^-$
આમ,એનોડ પર ડાયહાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ મુક્ત થાય છે.
કેથોડ પર: $Na^+ + e^- \rightarrow Na$
એનોડ પર: $2H^- \rightarrow H_2 + 2e^-$
આમ,એનોડ પર ડાયહાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ મુક્ત થાય છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનો સ્ફટિક સ્વરૂપમાં ઉપયોગ નિકોલ પ્રિઝમ બનાવવા માટે થાય છે?
A
$CaSO_4$
B
$Na_2AlF_6$
C
$CaCO_3$
D
$Al_2O_3$
Solution
(C) નિકોલ પ્રિઝમ એ $CaCO_3$ (કેલ્સાઇટ) ના સ્ફટિકમાંથી બનેલું એક ઓપ્ટિકલ ઉપકરણ છે.
તે તેના દ્વિ-વક્રીભવનના ગુણધર્મને કારણે સમતલ-ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરવા અને તેનું વિશ્લેષણ કરવા માટે વપરાય છે.
તે તેના દ્વિ-વક્રીભવનના ગુણધર્મને કારણે સમતલ-ધ્રુવીભૂત પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરવા અને તેનું વિશ્લેષણ કરવા માટે વપરાય છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કઈ ઘટકોની જોડી સમાંગ મિશ્રણ બનાવે છે?
A
$Phenol + Water$
B
$Sugar + Benzene$
C
$Silver \ chloride + Water$
D
$Ethyl \ alcohol + Water$
Solution
(D) સમાંગ મિશ્રણ એવું મિશ્રણ છે જેમાં સમગ્ર મિશ્રણમાં ઘટકોનું પ્રમાણ સમાન હોય છે.
$Ethyl \ alcohol$ અને $water$ બંને ધ્રુવીય પ્રકૃતિના છે અને એકબીજા સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,જેના કારણે તેઓ કોઈપણ પ્રમાણમાં મિશ્ર થઈ શકે છે.
તેથી,$(Ethyl \ alcohol + Water)$ સિસ્ટમ સમાંગ મિશ્રણ બનાવે છે.
$Ethyl \ alcohol$ અને $water$ બંને ધ્રુવીય પ્રકૃતિના છે અને એકબીજા સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે,જેના કારણે તેઓ કોઈપણ પ્રમાણમાં મિશ્ર થઈ શકે છે.
તેથી,$(Ethyl \ alcohol + Water)$ સિસ્ટમ સમાંગ મિશ્રણ બનાવે છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પાણી અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડમાં હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના સંયોજનના ગુણોત્તર $1: 8$ અને $1: 16$ છે. આ ઉદાહરણમાં કયો નિયમ દર્શાવવામાં આવ્યો છે?
A
નિશ્ચિત પ્રમાણનો નિયમ
B
દળ સંરક્ષણનો નિયમ
C
ગે-લ્યુસેકનો વાયુઓના સંયોજનનો નિયમ
D
ગુણક પ્રમાણનો નિયમ
Solution
(D) પાણી $(H_2O)$ અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ માં હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના સંયોજનના ગુણોત્તર અનુક્રમે $1: 8$ અને $1: 16$ છે.
આ ગુણક પ્રમાણના નિયમનું ઉદાહરણ છે.
આ નિયમ મુજબ,જો બે તત્વો એકબીજા સાથે જોડાઈને એક કરતા વધુ સંયોજનો બનાવે,તો એક તત્વના દળ જે બીજા તત્વના નિશ્ચિત દળ સાથે જોડાય છે,તે સાદા પૂર્ણાંક ગુણોત્તરમાં હોય છે.
અહીં,હાઇડ્રોજનના નિશ્ચિત દળ $(1 \ g)$ માટે,ઓક્સિજનના દળ $8 \ g$ અને $16 \ g$ છે,જે $8:16$ એટલે કે $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં છે.
આ ગુણક પ્રમાણના નિયમનું ઉદાહરણ છે.
આ નિયમ મુજબ,જો બે તત્વો એકબીજા સાથે જોડાઈને એક કરતા વધુ સંયોજનો બનાવે,તો એક તત્વના દળ જે બીજા તત્વના નિશ્ચિત દળ સાથે જોડાય છે,તે સાદા પૂર્ણાંક ગુણોત્તરમાં હોય છે.
અહીં,હાઇડ્રોજનના નિશ્ચિત દળ $(1 \ g)$ માટે,ઓક્સિજનના દળ $8 \ g$ અને $16 \ g$ છે,જે $8:16$ એટલે કે $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
એલ્યુમિનિયમ ફોસ્ફેટની પરમાણ્વિયતા (atomicity) કેટલી છે?
A
$8$
B
$6$
C
$5$
D
$13$
Solution
(B) એલ્યુમિનિયમ ફોસ્ફેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $AlPO_4$ છે.
અણુની પરમાણ્વિયતા એટલે કે એક અણુમાં હાજર કુલ પરમાણુઓની સંખ્યા.
$AlPO_4$ માં,$Al$ નો $1$ પરમાણુ,$P$ નો $1$ પરમાણુ અને $O$ ના $4$ પરમાણુઓ છે.
$\therefore$ પરમાણ્વિયતા $= 1 + 1 + 4 = 6$.
અણુની પરમાણ્વિયતા એટલે કે એક અણુમાં હાજર કુલ પરમાણુઓની સંખ્યા.
$AlPO_4$ માં,$Al$ નો $1$ પરમાણુ,$P$ નો $1$ પરમાણુ અને $O$ ના $4$ પરમાણુઓ છે.
$\therefore$ પરમાણ્વિયતા $= 1 + 1 + 4 = 6$.
0 likesView Solution
39
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પ્રમાણિત તાપમાન અને દબાણ $(STP)$ પર કોઈપણ શુદ્ધ વાયુના $1$ મોલનું કદ હંમેશા કેટલું હોય છે ($m^3$ માં)?
A
$0.022414$
B
$22.414$
C
$2.2414$
D
$0.22414$
Solution
(A) પ્રમાણિત તાપમાન અને દબાણ $(STP)$ પર કોઈપણ આદર્શ વાયુનું મોલર કદ $22.414 \ L$ છે.
કારણ કે $1 \ m^3 = 1000 \ L$,તેથી $1 \ L = 10^{-3} \ m^3$.
તેથી,$22.414 \ L = 22.414 \times 10^{-3} \ m^3 = 0.022414 \ m^3$.
કારણ કે $1 \ m^3 = 1000 \ L$,તેથી $1 \ L = 10^{-3} \ m^3$.
તેથી,$22.414 \ L = 22.414 \times 10^{-3} \ m^3 = 0.022414 \ m^3$.
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
યુરિયામાં કાર્બનની ટકાવારી કેટલી છે ($\%$ માં)? $(At. mass C = 12, H = 1, N = 14, O = 16)$
A
$20$
B
$26.6$
C
$6.67$
D
$46.0$
Solution
(A) યુરિયાનું રાસાયણિક સૂત્ર $NH_2CONH_2$ છે.
યુરિયાનું મોલર દળ $(2 \times 14) + (4 \times 1) + 12 + 16 = 60 \ g/mol$ છે.
યુરિયાના એક અણુમાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $1$ છે.
કાર્બનની દળ ટકાવારી આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\frac{\text{કાર્બનનું દળ}}{\text{યુરિયાનું મોલર દળ}} \times 100 = \frac{12}{60} \times 100 = 20 \%$.
યુરિયાનું મોલર દળ $(2 \times 14) + (4 \times 1) + 12 + 16 = 60 \ g/mol$ છે.
યુરિયાના એક અણુમાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $1$ છે.
કાર્બનની દળ ટકાવારી આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $\frac{\text{કાર્બનનું દળ}}{\text{યુરિયાનું મોલર દળ}} \times 100 = \frac{12}{60} \times 100 = 20 \%$.
0 likesView Solution
41
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
એક કોલ્ડ ડ્રિંકની બોટલમાં $200 \ mL$ પ્રવાહી છે જેમાં $CO_2$ ની સાંદ્રતા $0.1 \ M$ છે. $CO_2$ ને આદર્શ વાયુ ગણીને,$S.T.P$ પર ઓગળેલા $CO_2$ નું કદ કેટલું હશે ($L$ માં)?
A
$22.4$
B
$0.224$
C
$2.24$
D
$0.448$
Solution
(D) ઓગળેલા $CO_2$ ના મોલની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$n = M \times V(L)$
$n = 0.1 \times \frac{200}{1000} = 0.02 \ mol$
$S.T.P$ પર,$1 \ mol$ આદર્શ વાયુ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$S.T.P$ પર $0.02 \ mol$ $CO_2$ નું કદ:
$V = n \times 22.4 \ L/mol$
$V = 0.02 \times 22.4 \ L = 0.448 \ L$
$n = M \times V(L)$
$n = 0.1 \times \frac{200}{1000} = 0.02 \ mol$
$S.T.P$ પર,$1 \ mol$ આદર્શ વાયુ $22.4 \ L$ કદ રોકે છે.
તેથી,$S.T.P$ પર $0.02 \ mol$ $CO_2$ નું કદ:
$V = n \times 22.4 \ L/mol$
$V = 0.02 \times 22.4 \ L = 0.448 \ L$
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
સમદાબી પ્રક્રિયા માટે,$q_p = \Delta U + w$
B
સમઉષ્મી પ્રક્રિયા માટે,$\Delta U = -w$
C
સમકદ પ્રક્રિયા માટે,$\Delta U = -q_v$
D
સમતાપી પ્રક્રિયા માટે,$q = +w$
Solution
(A) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + w$.
સમદાબી પ્રક્રિયા (અચળ દબાણ) માટે,આપેલ ઉષ્મા $q_p = \Delta H = \Delta U + P\Delta V$ છે.
કાર્ય $w = -P\Delta V$ હોવાથી,$P\Delta V = -w$ થાય.
તેથી,$q_p = \Delta U - w$,જેનો અર્થ છે કે $\Delta U = q_p + w$.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
સમઉષ્મી પ્રક્રિયા માટે,$q = 0$,તેથી $\Delta U = w$.
સમકદ પ્રક્રિયા માટે,$\Delta V = 0$,તેથી $w = 0$ અને $\Delta U = q_v$.
આદર્શ વાયુની સમતાપી પ્રક્રિયા માટે,$\Delta U = 0$,તેથી $q = -w$.
સમદાબી પ્રક્રિયા (અચળ દબાણ) માટે,આપેલ ઉષ્મા $q_p = \Delta H = \Delta U + P\Delta V$ છે.
કાર્ય $w = -P\Delta V$ હોવાથી,$P\Delta V = -w$ થાય.
તેથી,$q_p = \Delta U - w$,જેનો અર્થ છે કે $\Delta U = q_p + w$.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
સમઉષ્મી પ્રક્રિયા માટે,$q = 0$,તેથી $\Delta U = w$.
સમકદ પ્રક્રિયા માટે,$\Delta V = 0$,તેથી $w = 0$ અને $\Delta U = q_v$.
આદર્શ વાયુની સમતાપી પ્રક્રિયા માટે,$\Delta U = 0$,તેથી $q = -w$.
0 likesView Solution
43
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
એક વાયુ આસપાસ પર $0.320 \ kJ$ કાર્ય કરે છે અને આસપાસમાંથી $120 \ J$ ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. તેથી,આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર કેટલો હશે ($J$ માં)?
A
$200$
B
$120.32$
C
$-200$
D
$440$
Solution
(C) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + W$.
કારણ કે વાયુ આસપાસ પર કાર્ય કરે છે,તેથી કાર્ય ઋણ ગણાશે: $W = -0.320 \ kJ = -320 \ J$.
તંત્ર દ્વારા શોષાયેલી ઉષ્મા ધન ગણાશે: $q = 120 \ J$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta U = 120 \ J + (-320 \ J) = -200 \ J$.
કારણ કે વાયુ આસપાસ પર કાર્ય કરે છે,તેથી કાર્ય ઋણ ગણાશે: $W = -0.320 \ kJ = -320 \ J$.
તંત્ર દ્વારા શોષાયેલી ઉષ્મા ધન ગણાશે: $q = 120 \ J$.
આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા: $\Delta U = 120 \ J + (-320 \ J) = -200 \ J$.
0 likesView Solution
44
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
$32^{\circ} C$ તાપમાન કેટલાના સમકક્ષ છે?
A
$89.6^{\circ} F$
B
$89.8^{\circ} F$
C
$1.07 \times 10^{-7} \ cm$
D
$1.07 \times 10^{-8} \ cm$
Solution
(A) $^{\circ} F$ અને $^{\circ} C$ તાપમાન નીચેના સંબંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલા છે:
$^{\circ} F = \frac{9}{5}(^{\circ} C) + 32$
સૂત્રમાં $32^{\circ} C$ ની કિંમત મૂકતા:
$^{\circ} F = \frac{9 \times 32}{5} + 32 = 57.6 + 32 = 89.6^{\circ} F$
તેથી,$32^{\circ} C$ તાપમાન $89.6^{\circ} F$ ના સમકક્ષ છે.
$^{\circ} F = \frac{9}{5}(^{\circ} C) + 32$
સૂત્રમાં $32^{\circ} C$ ની કિંમત મૂકતા:
$^{\circ} F = \frac{9 \times 32}{5} + 32 = 57.6 + 32 = 89.6^{\circ} F$
તેથી,$32^{\circ} C$ તાપમાન $89.6^{\circ} F$ ના સમકક્ષ છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
“દ્રવ્યમાન અને ઉર્જા બંને એક અલગ તંત્રમાં સંરક્ષિત રહે છે”,આ વિધાન કોનું છે?
A
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો બીજો નિયમ
B
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો ત્રીજો નિયમ
C
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનું સુધારેલું સ્વરૂપ
D
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ
Solution
(C) “દ્રવ્યમાન અને ઉર્જા બંને એક અલગ તંત્રમાં સંરક્ષિત રહે છે” એ ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમનું સુધારેલું સ્વરૂપ છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના મૂળ પ્રથમ નિયમ મુજબ,ઉર્જાનું સર્જન કે વિનાશ શક્ય નથી,માત્ર તેનું રૂપાંતર થઈ શકે છે.
જોકે,દ્રવ્યમાન-ઉર્જા તુલ્યતાના સિદ્ધાંત $(E = mc^2)$ ને ધ્યાનમાં લેતા,આ નિયમને સુધારીને એવું કહેવામાં આવે છે કે અલગ તંત્રનું કુલ દ્રવ્યમાન અને ઉર્જા અચળ રહે છે.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના મૂળ પ્રથમ નિયમ મુજબ,ઉર્જાનું સર્જન કે વિનાશ શક્ય નથી,માત્ર તેનું રૂપાંતર થઈ શકે છે.
જોકે,દ્રવ્યમાન-ઉર્જા તુલ્યતાના સિદ્ધાંત $(E = mc^2)$ ને ધ્યાનમાં લેતા,આ નિયમને સુધારીને એવું કહેવામાં આવે છે કે અલગ તંત્રનું કુલ દ્રવ્યમાન અને ઉર્જા અચળ રહે છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$300 \ K$ તાપમાને $1.9 \ atm$ ના અચળ બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ એક આદર્શ વાયુના $3$ મોલનું કદ $300 \ cm^3$ થી વધીને $2.5 \ L$ થાય છે. તો જૂલમાં થયેલ કાર્ય કેટલું હશે?
A
$-423.56 \ J$
B
$+423.56 \ J$
C
$-4.18 \ J$
D
$+4.8 \ J$
Solution
(A) અચળ બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ પ્રતિવર્તી સમતાપી વિસ્તરણમાં થયેલ કાર્યનું સૂત્ર: $W = -P_{ext} \times \Delta V$ છે.
આપેલ છે: $P_{ext} = 1.9 \ atm$,$V_1 = 300 \ cm^3 = 0.3 \ L$,$V_2 = 2.5 \ L$.
કદમાં ફેરફાર: $\Delta V = V_2 - V_1 = 2.5 \ L - 0.3 \ L = 2.2 \ L$.
થયેલ કાર્ય: $W = -1.9 \ atm \times 2.2 \ L = -4.18 \ atm \cdot L$.
રૂપાંતરણ ગુણાંક $1 \ atm \cdot L = 101.325 \ J$ નો ઉપયોગ કરીને જૂલમાં ફેરવતા:
$W = -4.18 \times 101.325 \ J = -423.56 \ J$.
આપેલ છે: $P_{ext} = 1.9 \ atm$,$V_1 = 300 \ cm^3 = 0.3 \ L$,$V_2 = 2.5 \ L$.
કદમાં ફેરફાર: $\Delta V = V_2 - V_1 = 2.5 \ L - 0.3 \ L = 2.2 \ L$.
થયેલ કાર્ય: $W = -1.9 \ atm \times 2.2 \ L = -4.18 \ atm \cdot L$.
રૂપાંતરણ ગુણાંક $1 \ atm \cdot L = 101.325 \ J$ નો ઉપયોગ કરીને જૂલમાં ફેરવતા:
$W = -4.18 \times 101.325 \ J = -423.56 \ J$.
0 likesView Solution
47
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
જો $C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$,$\Delta H = -X$,અને $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$,$\Delta H = -Y$ હોય,તો $CO_{(g)}$ ના નિર્માણ માટે $\Delta_f H$ ની ગણતરી કરો.
A
$-Y - X$
B
$Y - X$
C
$X + Y$
D
$Y + X$
Solution
(B) $CO_{(g)}$ ની સર્જન એન્થાલ્પી શોધવા માટે,આપણે આ પ્રક્રિયાની જરૂર છે: $C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)}$.
આપેલ સમીકરણો:
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(C_{(s)} + O_{2(g)}) - (CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}) \rightarrow CO_{2(g)} - CO_{2(g)}$
$C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} - CO_{(g)} \rightarrow 0$
$C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)}$
એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_f H = (-X) - (-Y) = Y - X$ થાય છે.
આપેલ સમીકરણો:
| $(i) \ C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$ | $\Delta H = -X$ |
| $(ii) \ CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$ | $\Delta H = -Y$ |
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(C_{(s)} + O_{2(g)}) - (CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)}) \rightarrow CO_{2(g)} - CO_{2(g)}$
$C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} - CO_{(g)} \rightarrow 0$
$C_{(s)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{(g)}$
એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_f H = (-X) - (-Y) = Y - X$ થાય છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$300 \ K$ તાપમાને $1 \ L$ થી $10 \ L$ સુધી આદર્શ વાયુના બે મોલનું સમતાપી અને પ્રતિવર્તી વિસ્તરણ કરવામાં આવે છે. $kJ$ માં એન્થાલ્પી ફેરફાર કેટલો હશે?
A
$11.4 \ kJ$
B
$4.8 \ kJ$
C
$-11.4 \ kJ$
D
શૂન્ય $kJ$
Solution
(D) આદર્શ વાયુ માટે,એન્થાલ્પી $H$ એ માત્ર તાપમાનનું વિધેય છે,એટલે કે $H = f(T)$.
પ્રક્રિયા સમતાપી હોવાથી,તાપમાન અચળ રહે છે,તેથી $\Delta T = 0$.
એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર $\Delta H = n C_p \Delta T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\Delta T = 0$ હોવાથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H = 0 \ kJ$ થાય છે.
પ્રક્રિયા સમતાપી હોવાથી,તાપમાન અચળ રહે છે,તેથી $\Delta T = 0$.
એન્થાલ્પીમાં ફેરફાર $\Delta H = n C_p \Delta T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\Delta T = 0$ હોવાથી,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H = 0 \ kJ$ થાય છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
તે સમીકરણ ઓળખો જેમાં એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર એ આંતરિક ઉર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલો હોય.
A
$2 H_2 O_{2(l)} \rightarrow 2 H_2 O_{(l)} + O_{2(g)}$
B
$C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$
C
$PCl_{5(g)} \rightarrow PCl_{3(g)} + Cl_{2(g)}$
D
$N_{2(g)} + 3 H_{2(g)} \rightarrow 2 NH_{3(g)}$
Solution
(B) એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $(\Delta U)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Delta H = \Delta U + \Delta n_g RT$.
$\Delta H$ અને $\Delta U$ સમાન હોવા માટે,$\Delta n_g$ ની કિંમત $0$ હોવી જોઈએ.
$\Delta n_g$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોના સરવાળા વચ્ચેનો તફાવત છે.
વિકલ્પ $(B)$ માટે: $C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$,$\Delta n_g = 1 - 1 = 0$.
તેથી,આ પ્રક્રિયા માટે $\Delta H = \Delta U$ થાય છે.
$\Delta H$ અને $\Delta U$ સમાન હોવા માટે,$\Delta n_g$ ની કિંમત $0$ હોવી જોઈએ.
$\Delta n_g$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતિય સહગુણકોના સરવાળા વચ્ચેનો તફાવત છે.
વિકલ્પ $(B)$ માટે: $C_{(s)} + O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$,$\Delta n_g = 1 - 1 = 0$.
તેથી,આ પ્રક્રિયા માટે $\Delta H = \Delta U$ થાય છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$27^{\circ} C$ તાપમાને કાર્બન મોનોક્સાઈડ વાયુની અચળ દબાણે અને અચળ કદે દહન ઉષ્મા વચ્ચેનો તફાવત ગણો ($cal$ માં)? $(R = 2 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1})$
A
$54$
B
$-600$
C
$-300$
D
$27$
Solution
(C) કાર્બન મોનોક્સાઈડ માટે દહન પ્રક્રિયા: $CO_{(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \rightarrow CO_{2(g)}$
વાયુરૂપ મોલનો ફેરફાર: $\Delta n_{g} = 1 - 1.5 = -0.5$ અથવા $-\frac{1}{2}$.
સંબંધ: $\Delta H - \Delta E = \Delta n_{g} RT$.
અહીં $T = 300 \ K$ અને $R = 2 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta H - \Delta E = -\frac{1}{2} \times 2 \times 300 = -300 \ cal$.
વાયુરૂપ મોલનો ફેરફાર: $\Delta n_{g} = 1 - 1.5 = -0.5$ અથવા $-\frac{1}{2}$.
સંબંધ: $\Delta H - \Delta E = \Delta n_{g} RT$.
અહીં $T = 300 \ K$ અને $R = 2 \ cal \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta H - \Delta E = -\frac{1}{2} \times 2 \times 300 = -300 \ cal$.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
આકૃતિમાં દર્શાવેલ રાસાયણિક પ્રક્રિયા ડાયઝોનિયમ ક્ષારનું એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બનમાં રિડક્શન દર્શાવે છે. આ રૂપાંતરણ માટે સામાન્ય રીતે વપરાતા પ્રક્રિયકને ઓળખો.
A
ઇથેનોલ
B
સોડિયમ બોરોહાઇડ્રાઇડ
C
લિથિયમ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ
D
ઝિંક અને હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ
Solution
(A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ પ્રક્રિયા $p$-ટોલ્યુઈન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડનું ટોલ્યુઈનમાં રિડક્શન છે. આ રૂપાંતરણ સામાન્ય રીતે પાણીની હાજરીમાં ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ અથવા હાઇપોફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_2)$ નો ઉપયોગ કરીને પ્રાપ્ત થાય છે. ઇથેનોલ રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેનું એસિટાલડીહાઇડમાં ઓક્સિડેશન થાય છે,જ્યારે ડાયઝોનિયમ સમૂહ હાઇડ્રોજન પરમાણુ દ્વારા બદલાય છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$Isobutylene$ નું હાઇડ્રોબોરેશન અને ત્યારબાદ બેઝની હાજરીમાં હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી શું મળે છે?
A
$n-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
B
$sec-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
C
$tert-$બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
D
આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ
Solution
(D) $Isobutylene$ $(CH_2=C(CH_3)_2)$ નું હાઇડ્રોબોરેશન-ઓક્સિડેશન એન્ટી-$Markovnikov$ નિયમ મુજબ દ્વિબંધ પર $H_2O$ નો ઉમેરો કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$OH$ સમૂહ ઓછા વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=C(CH_3)_2 + (H-BH_2)_2 \xrightarrow{H_2O_2, OH^-} (CH_3)_2CH-CH_2OH$
બનતી નીપજ આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ ($2-$મિથાઇલપ્રોપેન$-1-$ઓલ) છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$OH$ સમૂહ ઓછા વિસ્થાપિત કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=C(CH_3)_2 + (H-BH_2)_2 \xrightarrow{H_2O_2, OH^-} (CH_3)_2CH-CH_2OH$
બનતી નીપજ આઇસોબ્યુટાઇલ આલ્કોહોલ ($2-$મિથાઇલપ્રોપેન$-1-$ઓલ) છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
એનિસોલ પર હાઇડ્રોજન આયોડાઇડની પ્રક્રિયાથી શું મળે છે?
A
ફિનોલ અને આયોડોમિથેન
B
આયોડોબેન્ઝિન અને મિથેનોલ
C
ફિનોલ અને મિથેનોલ
D
આયોડોબેન્ઝિન અને આયોડોમિથેન
Solution
(A) એનિસોલ $(C_6H_5OCH_3)$ ની હાઇડ્રોજન આયોડાઇડ $(HI)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં $C-O$ બંધનું વિભાજન થાય છે.
$C_6H_5-O$ બંધમાં સંસ્પંદનને કારણે આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા હોવાથી,$O-CH_3$ બંધ તૂટે છે.
આના પરિણામે ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને આયોડોમિથેન $(CH_3I)$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_5OCH_3 + HI \xrightarrow{\Delta} C_6H_5OH + CH_3I$.
$C_6H_5-O$ બંધમાં સંસ્પંદનને કારણે આંશિક દ્વિબંધ લાક્ષણિકતા હોવાથી,$O-CH_3$ બંધ તૂટે છે.
આના પરિણામે ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને આયોડોમિથેન $(CH_3I)$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $C_6H_5OCH_3 + HI \xrightarrow{\Delta} C_6H_5OH + CH_3I$.
0 likesView Solution
54
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
કાર્બોલિક એસિડનું એસિડિક સોડિયમ ડાયક્રોમેટ દ્વારા ઓક્સિડેશન કરવાથી શું મળે છે?
A
એસીટોન
B
ઈથાઈલ મિથાઈલ કીટોન
C
બેન્ઝોક્વિનોન
D
એન્થ્રાક્વિનોન
Solution
(C) કાર્બોલિક એસિડ (જેને ફિનોલ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) નું એસિડિક સોડિયમ ડાયક્રોમેટ $(Na_2Cr_2O_7 / H_2SO_4)$ દ્વારા ઓક્સિડેશન કરવાથી $p$-બેન્ઝોક્વિનોન મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5OH + [O] \xrightarrow{Na_2Cr_2O_7 / H_2SO_4} C_6H_4O_2$ (બેન્ઝોક્વિનોન)
હવાની હાજરીમાં,ફિનોલનું ધીમે ધીમે ઓક્સિડેશન થઈને ઘેરા રંગના મિશ્રણો બને છે જેમાં ક્વિનોન્સ હોય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5OH + [O] \xrightarrow{Na_2Cr_2O_7 / H_2SO_4} C_6H_4O_2$ (બેન્ઝોક્વિનોન)
હવાની હાજરીમાં,ફિનોલનું ધીમે ધીમે ઓક્સિડેશન થઈને ઘેરા રંગના મિશ્રણો બને છે જેમાં ક્વિનોન્સ હોય છે.
0 likesView Solution
55
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
પ્રક્રિયા $C_6H_5COCH_3 \xrightarrow[Zn-Hg / \text{conc. } HCl]{[H]} X$ માં,$X$ શું છે?
A
ટોલ્યુઈન
B
મિથાઈલબેન્ઝીન
C
બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ
D
ઈથાઈલબેન્ઝીન
Solution
(D) આપેલ પ્રક્રિયા $Clemmensen$ રિડક્શન છે,જે કાર્બોનિલ સમૂહ $(C=O)$ નું મિથાઈલીન સમૂહ $(CH_2)$ માં રિડક્શન કરે છે.
$C_6H_5COCH_3 + 4[H] \xrightarrow[Zn-Hg / \text{conc. } HCl] C_6H_5CH_2CH_3 + H_2O$.
નીપજ $X$ એ $C_6H_5CH_2CH_3$ છે,જે ઈથાઈલબેન્ઝીન છે.
$C_6H_5COCH_3 + 4[H] \xrightarrow[Zn-Hg / \text{conc. } HCl] C_6H_5CH_2CH_3 + H_2O$.
નીપજ $X$ એ $C_6H_5CH_2CH_3$ છે,જે ઈથાઈલબેન્ઝીન છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી પીળો ઘન પદાર્થ આપતું નથી?
A
એસીટોફેનોન
B
પેન્ટેન-$3$-ઓન
C
પેન્ટેન-$2$-ઓન
D
ઈથેનાલ
Solution
(B) પેન્ટેન-$3$-ઓન સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી પીળો ઘન પદાર્થ આપતું નથી કારણ કે આ પ્રક્રિયા ફક્ત મિથાઈલ કીટોન્સ દ્વારા જ આપવામાં આવે છે.
જે કીટોન્સમાં કાર્બોનિલ કાર્બન પરમાણુ સાથે ઓછામાં ઓછું એક મિથાઈલ જૂથ જોડાયેલું હોય (એટલે કે $CH_3-CO-$ જૂથ),તે સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામીને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ બનાવે છે,જે પીળો ઘન પદાર્થ છે.
આ પ્રક્રિયાને આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
પેન્ટેન-$3$-ઓન $(CH_3CH_2COCH_2CH_3)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે મિથાઈલ જૂથ જોડાયેલું ન હોવાથી,તે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપતું નથી.
જે કીટોન્સમાં કાર્બોનિલ કાર્બન પરમાણુ સાથે ઓછામાં ઓછું એક મિથાઈલ જૂથ જોડાયેલું હોય (એટલે કે $CH_3-CO-$ જૂથ),તે સોડિયમ હાઈપોઆયોડાઈટ દ્વારા ઓક્સિડેશન પામીને આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ બનાવે છે,જે પીળો ઘન પદાર્થ છે.
આ પ્રક્રિયાને આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
પેન્ટેન-$3$-ઓન $(CH_3CH_2COCH_2CH_3)$ માં કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે મિથાઈલ જૂથ જોડાયેલું ન હોવાથી,તે આયોડોફોર્મ પ્રક્રિયા આપતું નથી.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
હિન્સબર્ગ પ્રક્રિયક (Hinsberg's reagent) શું છે?
A
બેન્ઝીન સલ્ફોનાઈલ ક્લોરાઈડ
B
બેન્ઝીન સલ્ફોનિક એસિડ
C
બેરિયમ ટેટ્રાક્લોરોક્યુપરેટ $(III)$
D
ટેટ્રાક્લોરોબેરિયમ કોપર $(II)$
Solution
(A) હિન્સબર્ગ પ્રક્રિયક એ બેન્ઝીન સલ્ફોનાઈલ ક્લોરાઈડ છે.
તેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_5SO_2Cl$ છે.
આ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$,દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ અને તૃતીયક $(3^{\circ})$ એમાઈન વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે થાય છે.
તેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_5SO_2Cl$ છે.
આ પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$,દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ અને તૃતીયક $(3^{\circ})$ એમાઈન વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે થાય છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$Ethyltrimethyl$ એમોનિયમ આયોડાઇડની સિલ્વર હાઇડ્રોક્સાઇડ સાથે પ્રક્રિયા કરી અને ત્યારબાદ સખત ગરમ કરવામાં આવે ત્યારે બનતા એમાઇનને ઓળખો.
A
$C_2H_5N(CH_3)_2$
B
$C_2H_5NH_2$
C
$(CH_3)_3N$
D
$CH_3NH_2$
Solution
(C) $Ethyltrimethyl$ એમોનિયમ આયોડાઇડની સિલ્વર હાઇડ્રોક્સાઇડ $(AgOH)$ સાથેની પ્રક્રિયાથી $ethyltrimethyl$ એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ બને છે.
સખત ગરમ કરવા પર,આ $Hofmann$ વિલોપન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.
ઇથાઇલ ગ્રુપમાં $\beta$-હાઇડ્રોજન હોવાથી,તે ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ તરીકે દૂર થાય છે,જ્યારે નાઇટ્રોજન ત્રણ મિથાઇલ ગ્રુપ જાળવી રાખીને ટ્રાયમિથાઇલ એમાઇન,$(CH_3)_3N$ બનાવે છે.
સખત ગરમ કરવા પર,આ $Hofmann$ વિલોપન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે.
ઇથાઇલ ગ્રુપમાં $\beta$-હાઇડ્રોજન હોવાથી,તે ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ તરીકે દૂર થાય છે,જ્યારે નાઇટ્રોજન ત્રણ મિથાઇલ ગ્રુપ જાળવી રાખીને ટ્રાયમિથાઇલ એમાઇન,$(CH_3)_3N$ બનાવે છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
નીચેની પ્રક્રિયામાં $B$ ને ઓળખો: એસીટાલ્ડોક્સાઈમ $\xrightarrow[\text{alcohol}]{Na} A$ $\xrightarrow[HCl]{NaNO_2} B + H_2O + N_2 \uparrow$
A
$CH_3CH_2CH_2OH$
B
$C_2H_5OH$
C
$C_2H_5Cl$
D
$C_2H_5NH_2$
Solution
(B) $1$. એસીટાલ્ડોક્સાઈમ $(CH_3CH=NOH)$ નું આલ્કોહોલમાં $Na$ વડે રિડક્શન કરવાથી નીપજ $A$ તરીકે ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ મળે છે.
$2$. ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ ની નાઈટ્રસ એસિડ $(NaNO_2 + HCl)$ સાથેની પ્રક્રિયા ડાયઝોટાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે,ત્યારબાદ જળવિભાજન થતા નીપજ $B$ તરીકે ઈથેનોલ $(C_2H_5OH)$ મળે છે,સાથે નાઈટ્રોજન વાયુ $(N_2 \uparrow)$ અને પાણી $(H_2O)$ મુક્ત થાય છે.
$2$. ઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2NH_2)$ ની નાઈટ્રસ એસિડ $(NaNO_2 + HCl)$ સાથેની પ્રક્રિયા ડાયઝોટાઈઝેશન પ્રક્રિયા છે,ત્યારબાદ જળવિભાજન થતા નીપજ $B$ તરીકે ઈથેનોલ $(C_2H_5OH)$ મળે છે,સાથે નાઈટ્રોજન વાયુ $(N_2 \uparrow)$ અને પાણી $(H_2O)$ મુક્ત થાય છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
જ્યારે ઇથેન નાઇટ્રાઇલનું એસિડિક જળવિભાજન કરવામાં આવે ત્યારે નીચેનામાંથી કયું સંયોજન મળે છે?
A
ફોર્મિક એસિડ
B
એસીટામાઇડ
C
ફોર્મામાઇડ
D
એસેટિક એસિડ
Solution
(D) ઇથેન નાઇટ્રાઇલ $(CH_3CN)$ નું એસિડિક જળવિભાજન એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં પાણી સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
શરૂઆતમાં,તે એસીટામાઇડ બનાવે છે,જે આગળ જળવિભાજન પામીને એસેટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ અને એમોનિયમ ક્ષાર $(NH_4^+)$ બનાવે છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CN + 2H_2O \xrightarrow{H^+} CH_3COOH + NH_4^+$
શરૂઆતમાં,તે એસીટામાઇડ બનાવે છે,જે આગળ જળવિભાજન પામીને એસેટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ અને એમોનિયમ ક્ષાર $(NH_4^+)$ બનાવે છે.
સમગ્ર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3CN + 2H_2O \xrightarrow{H^+} CH_3COOH + NH_4^+$
0 likesView Solution
61
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
મેન્ડેલોનાઈટ્રાઈલ એ હાઈડ્રોજન સાયનાઈડ અને ............ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
A
પ્રોપિયોનાલ્ડિહાઈડ
B
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
C
એસીટાલ્ડિહાઈડ
D
એસીટોન
Solution
(B) મેન્ડેલોનાઈટ્રાઈલ એ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ માં હાઈડ્રોજન સાયનાઈડ $(HCN)$ ના ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સાયનોહાઈડ્રિન છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CHO + HCN \rightarrow C_6H_5CH(OH)CN$ (મેન્ડેલોનાઈટ્રાઈલ).
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5CHO + HCN \rightarrow C_6H_5CH(OH)CN$ (મેન્ડેલોનાઈટ્રાઈલ).
0 likesView Solution
62
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરતો ઉત્સેચક કયો છે?
A
માલ્ટેઝ
B
ઇન્સ્યુલિન
C
લાઇસીન
D
ઝાયમેઝ
Solution
(A) માલ્ટોઝનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર કરતો ઉત્સેચક $Maltase$ છે.
પાચન દરમિયાન,સ્ટાર્ચનું આંશિક રીતે માલ્ટોઝમાં રૂપાંતર સ્વાદુપિંડ અથવા લાળના ઉત્સેચકો દ્વારા થાય છે જેને એમાયલેઝ કહેવાય છે.
આંતરડા દ્વારા સ્ત્રવિત $Maltase$ પછી માલ્ટોઝને ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ રીતે ઉત્પન્ન થયેલ ગ્લુકોઝ કાં તો શરીર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે અથવા યકૃતમાં ગ્લાયકોજન તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
પાચન દરમિયાન,સ્ટાર્ચનું આંશિક રીતે માલ્ટોઝમાં રૂપાંતર સ્વાદુપિંડ અથવા લાળના ઉત્સેચકો દ્વારા થાય છે જેને એમાયલેઝ કહેવાય છે.
આંતરડા દ્વારા સ્ત્રવિત $Maltase$ પછી માલ્ટોઝને ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ રીતે ઉત્પન્ન થયેલ ગ્લુકોઝ કાં તો શરીર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે અથવા યકૃતમાં ગ્લાયકોજન તરીકે સંગ્રહિત થાય છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
Dextron ની બનાવટમાં વપરાતા મોનોમર્સ કયા છે?
A
ગ્લાયસીન અને $\omega-amino$ કેપ્રોઈક એસિડ
B
$3-$હાઈડ્રોક્સી બ્યુટેનોઈક એસિડ અને $3-$હાઈડ્રોક્સી પેન્ટેનોઈક એસિડ
C
ગ્લાયસીન અને લેક્ટિક એસિડ
D
લેક્ટિક એસિડ અને ગ્લાયકોલિક એસિડ
Solution
(D) Dextron ની બનાવટમાં વપરાતા મોનોમર્સ લેક્ટિક એસિડ અને ગ્લાયકોલિક એસિડ છે.
$n CH_3-CH(OH)-COOH + n HO-CH_2-COOH \rightarrow -[O-CH(CH_3)-CO-O-CH_2-CO]_n- + n H_2O$
આમ,Dextron એ લેક્ટિક એસિડ અને ગ્લાયકોલિક એસિડનું સહ-પોલિમર (copolymer) છે.
$n CH_3-CH(OH)-COOH + n HO-CH_2-COOH \rightarrow -[O-CH(CH_3)-CO-O-CH_2-CO]_n- + n H_2O$
આમ,Dextron એ લેક્ટિક એસિડ અને ગ્લાયકોલિક એસિડનું સહ-પોલિમર (copolymer) છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું તત્વ સેકરિનમાં હાજર નથી?
A
$C$
B
$N$
C
$P$
D
$S$
Solution
(C) સેકરિન એ કૃત્રિમ ગળપણ આપનાર પદાર્થ છે જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_7H_5NO_3S$ છે.
તેમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,નાઇટ્રોજન $(N)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને સલ્ફર $(S)$ હોય છે.
ફોસ્ફરસ $(P)$ તેની રચનામાં હાજર નથી.
તેમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,નાઇટ્રોજન $(N)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને સલ્ફર $(S)$ હોય છે.
ફોસ્ફરસ $(P)$ તેની રચનામાં હાજર નથી.
0 likesView Solution
65
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયો અણુ ઝ્વિટર આયન (Zwitter ion) બનાવે છે?
A
$CH_3COOCH_3$
B
$H_2NCH_2COOH$
C
$CH_3COC_2H_5$
D
$CH_3CH_2COOH$
Solution
(B) ઝ્વિટર આયન એ એક દ્વિધ્રુવીય અણુ છે જેમાં એક જ અણુમાં ધન અને ઋણ બંને વીજભારિત સમૂહો હોય છે,જેના પરિણામે તેનો કુલ વીજભાર શૂન્ય થાય છે.
એમિનો એસિડ,જેમ કે ગ્લાયસીન $(H_2NCH_2COOH)$,માં બેઝિક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને એસિડિક કાર્બોક્સિલિક સમૂહ $(-COOH)$ બંને હોય છે.
જલીય દ્રાવણમાં,$-COOH$ સમૂહમાંથી પ્રોટોન $-NH_2$ સમૂહમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ઝ્વિટર આયન બનાવે છે: $H_2NCH_2COOH \rightleftharpoons ^+H_3NCH_2COO^-$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ફક્ત $H_2NCH_2COOH$ એ એમિનો એસિડ છે જે ઝ્વિટર આયન બનાવી શકે છે.
એમિનો એસિડ,જેમ કે ગ્લાયસીન $(H_2NCH_2COOH)$,માં બેઝિક એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ અને એસિડિક કાર્બોક્સિલિક સમૂહ $(-COOH)$ બંને હોય છે.
જલીય દ્રાવણમાં,$-COOH$ સમૂહમાંથી પ્રોટોન $-NH_2$ સમૂહમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે ઝ્વિટર આયન બનાવે છે: $H_2NCH_2COOH \rightleftharpoons ^+H_3NCH_2COO^-$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ફક્ત $H_2NCH_2COOH$ એ એમિનો એસિડ છે જે ઝ્વિટર આયન બનાવી શકે છે.
0 likesView Solution
66
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી શું $DNA$ માં હાજર નથી?
A
થાયમિન
B
ગ્વાનિન
C
એડેનિન
D
યુરેસિલ
Solution
(D) યુરેસિલ $DNA$ માં હાજર નથી. તે $RNA$ માં હાજર હોય છે.
$DNA$ ચાર બેઝ ધરાવે છે,એટલે કે એડેનિન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$,અને થાયમિન $(T)$.
$RNA$ માં,થાયમિન $(T)$ ના સ્થાને યુરેસિલ $(U)$ હોય છે.
$DNA$ ચાર બેઝ ધરાવે છે,એટલે કે એડેનિન $(A)$,ગ્વાનિન $(G)$,સાયટોસિન $(C)$,અને થાયમિન $(T)$.
$RNA$ માં,થાયમિન $(T)$ ના સ્થાને યુરેસિલ $(U)$ હોય છે.
0 likesView Solution
67
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
એરોમેટિક શ્રેણીમાં આવતું વિટામિન કયું છે?
A
$B$ કોમ્પ્લેક્સ
B
$K$
C
$C$
D
$A$
Solution
(B) એરોમેટિક શ્રેણીમાં આવતું વિટામિન વિટામિન $K$ છે.
વિટામિન $K$ માં નેપ્થોક્વિનોન રિંગ સિસ્ટમ હોય છે,જે એક એરોમેટિક બંધારણ છે.
વિટામિન $K$ નું બંધારણ નીચે મુજબ છે:
વિટામિન $K$ માં નેપ્થોક્વિનોન રિંગ સિસ્ટમ હોય છે,જે એક એરોમેટિક બંધારણ છે.
વિટામિન $K$ નું બંધારણ નીચે મુજબ છે:
0 likesView Solution
68
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
વિન્ટરગ્રીન તેલમાં જોવા મળતો ફ્લેવરિંગ એજન્ટ કયો છે?
A
$Methyl \ salicylate$
B
$Acetophenone$
C
$Vanillin$
D
$Menthol$
Solution
(A) વિન્ટરગ્રીન તેલમાં જોવા મળતો ફ્લેવરિંગ એજન્ટ $Methyl \ salicylate$ છે.
તે $C_6H_4(OH)(CO_2CH_3)$ સૂત્ર ધરાવતું કાર્બનિક સંયોજન છે.
તે સેલિસિલિક એસિડનું મિથાઈલ એસ્ટર છે.
તે રંગહીન,ચીકણું પ્રવાહી છે.
$Methyl \ salicylate$ નું બંધારણ નીચે મુજબ છે:
તે $C_6H_4(OH)(CO_2CH_3)$ સૂત્ર ધરાવતું કાર્બનિક સંયોજન છે.
તે સેલિસિલિક એસિડનું મિથાઈલ એસ્ટર છે.
તે રંગહીન,ચીકણું પ્રવાહી છે.
$Methyl \ salicylate$ નું બંધારણ નીચે મુજબ છે:
0 likesView Solution
69
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પ્રાથમિક પ્રક્રિયા $3 H_{2(g)} + N_{2(g)} \rightarrow 2 NH_{3(g)}$ માટે,નીચેના સંબંધોમાંથી સાચો સંબંધ ઓળખો:
A
$\frac{-3}{2} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
B
$\frac{-2}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
C
$\frac{d[NH_{3(g)}]}{dt} = \frac{-1}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt}$
D
$\frac{-d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
Solution
(B) પ્રાથમિક પ્રક્રિયા માટે: $3 H_{2(g)} + N_{2(g)} \rightarrow 2 NH_{3(g)}$
પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
દર $= -\frac{1}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = -\frac{d[N_{2(g)}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
$\frac{d[H_{2(g)}]}{dt}$ અને $\frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$ વચ્ચેનો સંબંધ મેળવવા માટે,આપણે તેમના સંબંધિત ભાગોને સરખાવીએ:
$-\frac{1}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$-\frac{2}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
દર $= -\frac{1}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = -\frac{d[N_{2(g)}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
$\frac{d[H_{2(g)}]}{dt}$ અને $\frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$ વચ્ચેનો સંબંધ મેળવવા માટે,આપણે તેમના સંબંધિત ભાગોને સરખાવીએ:
$-\frac{1}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા:
$-\frac{2}{3} \frac{d[H_{2(g)}]}{dt} = \frac{d[NH_{3(g)}]}{dt}$
આમ,વિકલ્પ $(B)$ સાચો છે.
0 likesView Solution
70
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે,વેગનો નિયમ $\text{rate} = k[A]^2[B]$ છે. જો $[B]$ અચળ રાખીને $[A]$ ને બમણું કરવામાં આવે,તો પ્રક્રિયાનો વેગ:
A
$8$ ના ગુણાંકમાં વધે છે
B
$4$ ના ગુણાંકમાં વધે છે
C
$3$ ના ગુણાંકમાં વધે છે
D
$2$ ના ગુણાંકમાં વધે છે
Solution
(B) પ્રક્રિયાનો પ્રારંભિક વેગ: $\text{Rate}_1 = k[A]^2[B]$ છે.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે,ત્યારે નવી સાંદ્રતા $[A]' = 2[A]$ થાય છે.
પ્રક્રિયાનો નવો વેગ: $\text{Rate}_2 = k[2A]^2[B]$ થાય.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $\text{Rate}_2 = k \times 4[A]^2[B] = 4 \times \text{Rate}_1$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $4$ ના ગુણાંકમાં વધે છે.
જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે,ત્યારે નવી સાંદ્રતા $[A]' = 2[A]$ થાય છે.
પ્રક્રિયાનો નવો વેગ: $\text{Rate}_2 = k[2A]^2[B]$ થાય.
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા: $\text{Rate}_2 = k \times 4[A]^2[B] = 4 \times \text{Rate}_1$.
તેથી,પ્રક્રિયાનો વેગ $4$ ના ગુણાંકમાં વધે છે.
0 likesView Solution
71
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પ્રાથમિક પ્રક્રિયા $2 SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2 SO_{3(g)}$ માટે,નીચેનામાંથી સાચો સંબંધ ઓળખો.
A
$\frac{-d[SO_{2(g)}]}{dt} = \frac{-d[O_{2(g)}]}{dt}$
B
$\frac{+1}{2} \frac{d[SO_{3(g)}]}{dt} = \frac{d[SO_{2(g)}]}{dt}$
C
$\frac{+d[SO_{3(g)}]}{dt} = \frac{-2d[O_{2(g)}]}{dt}$
D
$\frac{+d[SO_{2(g)}]}{dt} = \frac{-d[O_{2(g)}]}{dt}$
Solution
(C) $2 SO_{2(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2 SO_{3(g)}$ પ્રક્રિયા માટે પ્રક્રિયાનો દર નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$Rate = -\frac{1}{2} \frac{d[SO_2]}{dt} = -\frac{d[O_2]}{dt} = +\frac{1}{2} \frac{d[SO_3]}{dt}$
$SO_3$ અને $O_2$ ના પદોની સરખામણી કરતા:
$+\frac{1}{2} \frac{d[SO_3]}{dt} = -\frac{d[O_2]}{dt}$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$+\frac{d[SO_3]}{dt} = -2 \frac{d[O_2]}{dt}$
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
$Rate = -\frac{1}{2} \frac{d[SO_2]}{dt} = -\frac{d[O_2]}{dt} = +\frac{1}{2} \frac{d[SO_3]}{dt}$
$SO_3$ અને $O_2$ ના પદોની સરખામણી કરતા:
$+\frac{1}{2} \frac{d[SO_3]}{dt} = -\frac{d[O_2]}{dt}$
બંને બાજુ $2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$+\frac{d[SO_3]}{dt} = -2 \frac{d[O_2]}{dt}$
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
0 likesView Solution
72
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $A \rightarrow \text{product}$ માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ છે:
A
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{[A]_0}{[A]_t}$
B
$k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$
C
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{[A]_t}{[A]_0}$
D
$k = 2.303 t \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$
Solution
(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા $A \rightarrow \text{product}$ માટે,વેગ: $\text{Rate} = -\frac{d[A]}{dt} = k[A]$ છે.
સમીકરણનું સંકલન કરતા: $\ln \frac{[A]_t}{[A]_0} = -kt$ મળે છે.
તેથી,સંકલિત વેગ સમીકરણ $k = \frac{1}{t} \ln \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$10$ ના આધારવાળા લઘુગણકનો ઉપયોગ કરતા,$k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સાચા છે.
સમીકરણનું સંકલન કરતા: $\ln \frac{[A]_t}{[A]_0} = -kt$ મળે છે.
તેથી,સંકલિત વેગ સમીકરણ $k = \frac{1}{t} \ln \frac{[A]_0}{[A]_t}$ છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$10$ ના આધારવાળા લઘુગણકનો ઉપયોગ કરતા,$k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{[A]_0}{[A]_t}$ મળે છે.
આમ,વિકલ્પ $A$ અને $B$ બંને સાચા છે.
0 likesView Solution
73
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે?
A
$C_{12}H_{22}O_{11(aq)} + H_2O_{(l)} \rightarrow C_6H_{12}O_{6(aq)} + C_6H_{12}O_{6(aq)}$
B
$2NH_{3(g)} \xrightarrow{Pt} N_{2(g)} + 3H_{2(g)}$
C
$2H_2O_{2(aq)} \rightarrow 2H_2O_{(l)} + O_{2(g)}$
D
$H_{2(g)} + I_{2(g)} \rightarrow 2HI_{(g)}$
Solution
(B) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા એટલે એવી પ્રક્રિયા કે જેમાં પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા પર આધાર રાખતો નથી.
$Pt$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એમોનિયાનું વિઘટન એ શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
$Pt$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં એમોનિયાનું વિઘટન એ શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
74
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
એક પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઉર્જા શૂન્ય છે. $280 \ K$ તાપમાને તેનો વેગ અચળાંક $1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$ છે,તો $300 \ K$ તાપમાને વેગ અચળાંક કેટલો હશે?
A
$3.2 \times 10^{-6} \ s^{-1}$
B
શૂન્ય
C
$1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$
D
$1.6 \times 10^{-5} \ s^{-1}$
Solution
(C) આર્હેનિયસ સમીકરણ આ મુજબ છે: $\log \frac{k_2}{k_1} = \frac{E_a}{2.303 \ R} \left[ \frac{1}{T_1} - \frac{1}{T_2} \right]$.
અહીં સક્રિયકરણ ઉર્જા $E_a = 0$ આપેલ છે.
સમીકરણમાં $E_a = 0$ મૂકતા:
$\log \frac{k_2}{k_1} = \frac{0}{2.303 \ R} \left[ \frac{1}{T_1} - \frac{1}{T_2} \right] = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{k_2}{k_1} = 10^0 = 1$,તેથી $k_2 = k_1$.
આપેલ છે કે $k_1 = 1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$ જે $280 \ K$ તાપમાને છે,તેથી $300 \ K$ તાપમાને પણ વેગ અચળાંક $1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$ જ રહેશે.
અહીં સક્રિયકરણ ઉર્જા $E_a = 0$ આપેલ છે.
સમીકરણમાં $E_a = 0$ મૂકતા:
$\log \frac{k_2}{k_1} = \frac{0}{2.303 \ R} \left[ \frac{1}{T_1} - \frac{1}{T_2} \right] = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\frac{k_2}{k_1} = 10^0 = 1$,તેથી $k_2 = k_1$.
આપેલ છે કે $k_1 = 1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$ જે $280 \ K$ તાપમાને છે,તેથી $300 \ K$ તાપમાને પણ વેગ અચળાંક $1.6 \times 10^{-6} \ s^{-1}$ જ રહેશે.
0 likesView Solution
75
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક નથી?
A
પેનિસિલિન
B
એમોક્સિસિલિન
C
ક્લોરામ્ફેનિકોલ
D
એમ્પિસિલિન
Solution
(A) એન્ટિબાયોટિક્સને તેમની કાર્યક્ષમતાના આધારે બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ અથવા નેરો-સ્પેક્ટ્રમમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સ ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયાની વિશાળ શ્રેણીને મારી નાખે છે અથવા અટકાવે છે.
બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Chloramphenicol$,$Ampicillin$ અને $Amoxicillin$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Penicillin$ $G$ એ નેરો-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે કારણ કે તે મુખ્યત્વે ગ્રામ-પોઝિટિવ બેક્ટેરિયા સામે અસરકારક છે.
તેથી,$Penicillin$ એ બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક નથી.
બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સ ગ્રામ-પોઝિટિવ અને ગ્રામ-નેગેટિવ બેક્ટેરિયાની વિશાળ શ્રેણીને મારી નાખે છે અથવા અટકાવે છે.
બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણોમાં $Chloramphenicol$,$Ampicillin$ અને $Amoxicillin$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Penicillin$ $G$ એ નેરો-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે કારણ કે તે મુખ્યત્વે ગ્રામ-પોઝિટિવ બેક્ટેરિયા સામે અસરકારક છે.
તેથી,$Penicillin$ એ બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક નથી.
0 likesView Solution
76
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
વેરોનલનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
વેદનાહર (Analgesic)
B
એન્ટિહિસ્ટામાઈન
C
એન્ટિબાયોટિક
D
શાંતિદાયક (Tranquilizer)
Solution
(D) વેરોનલ એ બાર્બિટ્યુરેટ દવાઓનું વ્યાપારી નામ છે. તેનો ઉપયોગ શાંતિદાયક (Tranquilizer) તરીકે થાય છે. આ એવી દવાઓ છે જેનો ઉપયોગ ચિંતા,ડર,તણાવ અને માનસિક બીમારીઓની સારવાર માટે થાય છે. તેની રચના નીચે મુજબ છે:
[Image: $231626-$s]
[Image: $231626-$s]
0 likesView Solution
77
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું એન્ટિસેપ્ટિક સંયોજન નથી?
A
બોરિક એસિડ
B
આયોડોફોર્મ
C
હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ
D
પોટેશિયમ સલ્ફાઇટ
Solution
(D) એન્ટિસેપ્ટિક્સ એવા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવે છે અથવા તેમને મારી નાખે છે અને જીવંત પેશીઓ પર લાગુ કરવામાં આવે છે.
$Boric \ acid$ (મંદ જલીય દ્રાવણમાં) અને $Iodoform$ જાણીતા એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે.
$Hydrogen \ peroxide$ $(H_2O_2)$ નો ઉપયોગ પણ એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે થાય છે.
$Potassium \ sulphite$ $(K_2SO_3)$ નો ઉપયોગ એન્ટિસેપ્ટિક સંયોજન તરીકે થતો નથી.
$Boric \ acid$ (મંદ જલીય દ્રાવણમાં) અને $Iodoform$ જાણીતા એન્ટિસેપ્ટિક્સ છે.
$Hydrogen \ peroxide$ $(H_2O_2)$ નો ઉપયોગ પણ એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે થાય છે.
$Potassium \ sulphite$ $(K_2SO_3)$ નો ઉપયોગ એન્ટિસેપ્ટિક સંયોજન તરીકે થતો નથી.
0 likesView Solution
78
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક કઈ છે?
A
ટેટ્રાસાયક્લિન
B
એમિનોગ્લાયકોસાઇડ્સ
C
પેનિસિલિન
D
ઓફ્લોક્સાસિન
Solution
(A) એન્ટિબાયોટિક્સને બેક્ટેરિયા પરની તેમની અસરના આધારે બેક્ટેરિસાઇડલ અથવા બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
બેક્ટેરિસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે,જ્યારે બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાના વિકાસને અટકાવે છે.
$Tetracycline$ એ જાણીતી બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક છે.
$Aminoglycosides$,$Penicillin$,અને $Ofloxacin$ એ બેક્ટેરિસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણો છે.
બેક્ટેરિસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે,જ્યારે બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક્સ બેક્ટેરિયાના વિકાસને અટકાવે છે.
$Tetracycline$ એ જાણીતી બેક્ટેરિયોસ્ટેટિક એન્ટિબાયોટિક છે.
$Aminoglycosides$,$Penicillin$,અને $Ofloxacin$ એ બેક્ટેરિસાઇડલ એન્ટિબાયોટિક્સના ઉદાહરણો છે.
0 likesView Solution
79
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
સાબુ એ ઉચ્ચ ફેટી એસિડના સોડિયમ અથવા પોટેશિયમ ક્ષાર છે,જેમાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલા કરતા વધારે હોય છે?
A
$10$
B
$6$
C
$8$
D
$12$
Solution
(D) સાબુ એ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા ફેટી એસિડના સોડિયમ અથવા પોટેશિયમ ક્ષાર છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $12$ કરતા વધારે કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,જેમ કે સ્ટિયરિક,ઓલિક અને પામિટિક એસિડ.
તેમને ચરબી અથવા તેલને જલીય સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના દ્રાવણ સાથે ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે,જેને સાબુનીકરણ (saponification) કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2(OCOC_{17}H_{35})CH(OCOC_{17}H_{35})CH_2(OCOC_{17}H_{35}) + 3NaOH$ $\rightarrow 3C_{17}H_{35}COONa + CH_2(OH)CH(OH)CH_2(OH)$
તેમને ચરબી અથવા તેલને જલીય સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના દ્રાવણ સાથે ગરમ કરીને બનાવવામાં આવે છે,જેને સાબુનીકરણ (saponification) કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2(OCOC_{17}H_{35})CH(OCOC_{17}H_{35})CH_2(OCOC_{17}H_{35}) + 3NaOH$ $\rightarrow 3C_{17}H_{35}COONa + CH_2(OH)CH(OH)CH_2(OH)$
0 likesView Solution
80
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયા સંયોજનનો ઉપયોગ પસંદગીયુક્ત નીંદણનાશક (selective weed killer) તરીકે થાય છે?
A
પિક્રિક એસિડ
B
$2,4-D$ichlorophenoxyacetic acid
C
$2,4,6-T$richlorophenoxyacetic acid
D
સેલોલ
Solution
(B) $2,4-D$ichlorophenoxyacetic acid (જેને સામાન્ય રીતે $2,4-D$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) નો ઉપયોગ પસંદગીયુક્ત નીંદણનાશક તરીકે થાય છે.
તે વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ ઓક્સિનની નકલ કરે છે,જેના કારણે પહોળા પાનવાળા નીંદણમાં અનિયંત્રિત અને અવ્યવસ્થિત વૃદ્ધિ થાય છે,જે તેમના મૃત્યુનું કારણ બને છે જ્યારે ઘાસ અને પાક પર તેની અસર ઓછી થાય છે.
તે વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવ ઓક્સિનની નકલ કરે છે,જેના કારણે પહોળા પાનવાળા નીંદણમાં અનિયંત્રિત અને અવ્યવસ્થિત વૃદ્ધિ થાય છે,જે તેમના મૃત્યુનું કારણ બને છે જ્યારે ઘાસ અને પાક પર તેની અસર ઓછી થાય છે.
0 likesView Solution
81
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
પ્લુટોનિયમ (પરમાણુ ક્રમાંક = $94$) માં સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થા કઈ છે?
A
$6$
B
$4$
C
$5$
D
$7$
Solution
(D) પ્લુટોનિયમ (પરમાણુ ક્રમાંક = $94$) માં સૌથી વધુ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+7$ છે.
આનું કારણ એ છે કે $5f$,$6d$,અને $7s$ ઉર્જા સ્તરોની ઉર્જા લગભગ સમાન હોય છે,જે ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની વિશાળ શ્રેણી દર્શાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
પ્લુટોનિયમ $(Pu)$ તેના સંયોજનોમાં $+3$,$+4$,$+5$,$+6$,અને $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
આનું કારણ એ છે કે $5f$,$6d$,અને $7s$ ઉર્જા સ્તરોની ઉર્જા લગભગ સમાન હોય છે,જે ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની વિશાળ શ્રેણી દર્શાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
પ્લુટોનિયમ $(Pu)$ તેના સંયોજનોમાં $+3$,$+4$,$+5$,$+6$,અને $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવી શકે છે.
0 likesView Solution
82
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
કયું તત્વ સમૂહ $15$ માં આવતું નથી?
A
$As$
B
$P$
C
$Bi$
D
$Se$
Solution
(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે.
$Se$ $(selenium)$ સમૂહ $15$ માં આવતું નથી; તે આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $16$ માં આવે છે.
$Se$ એ $4^{th}$ આવર્ત અને $16^{th}$ સમૂહમાં રહેલું છે અને તેનો પરમાણુ ક્રમાંક $34$ છે.
$Se$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^2 4p^4$ છે.
$Se$ $(selenium)$ સમૂહ $15$ માં આવતું નથી; તે આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $16$ માં આવે છે.
$Se$ એ $4^{th}$ આવર્ત અને $16^{th}$ સમૂહમાં રહેલું છે અને તેનો પરમાણુ ક્રમાંક $34$ છે.
$Se$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^2 4p^4$ છે.
0 likesView Solution
83
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
કઈ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં,સમૂહ $15$ ના તત્વો લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે?
A
$5$
B
$4$
C
$-3$
D
$3$
Solution
(C) સમૂહ $15$ ના તત્વોની સંયોજકતા કક્ષાની ઇલેક્ટ્રોન રચના $ns^2 np^3$ છે.
$-3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ પાસે ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે,જે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝને દાન કરી શકાય છે.
તેથી,તેઓ $-3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે.
$-3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં,મધ્યસ્થ પરમાણુ પાસે ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે,જે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતી સ્પીસીઝને દાન કરી શકાય છે.
તેથી,તેઓ $-3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં લુઈસ બેઈઝ તરીકે વર્તે છે.
0 likesView Solution
84
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$[Fe(CN)_6]^{3-}$ માં આયર્ન $(Z = 26)$ નો અસરકારક પરમાણુ ક્રમાંક (Effective Atomic Number) કેટલો છે?
A
$36$
B
$33$
C
$35$
D
$34$
Solution
(C) મુખ્ય વિચાર: સંકીર્ણ આયનમાં મધ્યસ્થ ધાતુ આયન પાસે રહેલા કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા,જેમાં બંધન દ્વારા મેળવેલા ઇલેક્ટ્રોનનો પણ સમાવેશ થાય છે,તેને મધ્યસ્થ ધાતુ આયનનો અસરકારક પરમાણુ ક્રમાંક $(EAN)$ કહેવામાં આવે છે.
આપેલ સંકીર્ણ આયન $[Fe(CN)_6]^{3-}$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$Fe$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $= 26$.
$Fe^{3+}$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 26 - 3 = 23$.
દરેક છ $CN^-$ લિગેન્ડ ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડીનું દાન કરે છે (કુલ $6 \times 2 = 12$ ઇલેક્ટ્રોન).
તેથી,$EAN = 23 + 12 = 35$.
આપેલ સંકીર્ણ આયન $[Fe(CN)_6]^{3-}$ માં,$Fe$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે.
$Fe$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $= 26$.
$Fe^{3+}$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 26 - 3 = 23$.
દરેક છ $CN^-$ લિગેન્ડ ઇલેક્ટ્રોનની એક જોડીનું દાન કરે છે (કુલ $6 \times 2 = 12$ ઇલેક્ટ્રોન).
તેથી,$EAN = 23 + 12 = 35$.
0 likesView Solution
85
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયું તટસ્થ સંકીર્ણ (neutral complex) છે?
A
$[Fe(H_2O)_6]Cl_3$
B
$[Ni(NH_3)_6]Cl_2$
C
$[Pt(NH_3)_2Cl_2]$
D
$K[Ag(CN)_2]$
Solution
(C) તટસ્થ સંકીર્ણ એ સંકલન સંયોજન છે જેના પર કોઈ ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર હોતો નથી.
આપેલા વિકલ્પોમાં:
$(A)\ [Fe(H_2O)_6]Cl_3$ એ ધન આયનીય સંકીર્ણ છે.
$(B)\ [Ni(NH_3)_6]Cl_2$ એ ધન આયનીય સંકીર્ણ છે.
$(C)\ [Pt(NH_3)_2Cl_2]$ એ તટસ્થ સંકીર્ણ છે કારણ કે તેના પર કોઈ ચોખ્ખો વીજભાર નથી.
$(D)\ K[Ag(CN)_2]$ એ ઋણ આયનીય સંકીર્ણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં:
$(A)\ [Fe(H_2O)_6]Cl_3$ એ ધન આયનીય સંકીર્ણ છે.
$(B)\ [Ni(NH_3)_6]Cl_2$ એ ધન આયનીય સંકીર્ણ છે.
$(C)\ [Pt(NH_3)_2Cl_2]$ એ તટસ્થ સંકીર્ણ છે કારણ કે તેના પર કોઈ ચોખ્ખો વીજભાર નથી.
$(D)\ K[Ag(CN)_2]$ એ ઋણ આયનીય સંકીર્ણ છે.
0 likesView Solution
86
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ કેન્સરની સારવારમાં થાય છે?
A
$cis-[Pt(en)_2Cl_2]$
B
$cis-[PtCl_2(NH_3)_2]$
C
$trans-[Pt(en)_2Cl_2]$
D
$trans-[Pt(NH_3)_2Cl_2]$
Solution
(B) $cis-[PtCl_2(NH_3)_2]$,જે સામાન્ય રીતે સિસ્પ્લેટિન તરીકે ઓળખાય છે,તેનો ઉપયોગ કેન્સરની સારવારમાં થાય છે.
0 likesView Solution
87
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
નીચેનામાંથી કયો સંકીર્ણ બેરિયમ ક્લોરાઇડના જલીય દ્રાવણ સાથે પ્રક્રિયા કરવા પર સફેદ અવક્ષેપ આપે છે?
A
$[Pt(NH_3)_4Br_2]Cl_2$
B
$[Co(NH_3)_5SO_4]NO_2$
C
$[Co(NH_3)_5NO_2]SO_4$
D
$[Pt(NH_3)_4Cl_2]Br_2$
Solution
(C) બેરિયમ ક્લોરાઇડ $(BaCl_2)$ સલ્ફેટ આયનો $(SO_4^{2-})$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેરિયમ સલ્ફેટ $(BaSO_4)$ ના સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે.
સંકીર્ણ માટે આ અવક્ષેપ આપવા માટે,$SO_4^{2-}$ આયન સંકલન ક્ષેત્રની બહાર પ્રતિ-આયન તરીકે હાજર હોવો જોઈએ.
સંકીર્ણ $[Co(NH_3)_5NO_2]SO_4$ માં,સલ્ફેટ આયન પ્રતિ-આયન તરીકે હાજર છે.
પ્રક્રિયા છે: $SO_4^{2-} (aq) + Ba^{2+} (aq) \rightarrow BaSO_4 (s) \text{ (સફેદ અવક્ષેપ)}$.
સંકીર્ણ માટે આ અવક્ષેપ આપવા માટે,$SO_4^{2-}$ આયન સંકલન ક્ષેત્રની બહાર પ્રતિ-આયન તરીકે હાજર હોવો જોઈએ.
સંકીર્ણ $[Co(NH_3)_5NO_2]SO_4$ માં,સલ્ફેટ આયન પ્રતિ-આયન તરીકે હાજર છે.
પ્રક્રિયા છે: $SO_4^{2-} (aq) + Ba^{2+} (aq) \rightarrow BaSO_4 (s) \text{ (સફેદ અવક્ષેપ)}$.
0 likesView Solution
88
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
$Ba[CuCl_4]$ સંકીર્ણનું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
બેરિયમ ટેટ્રાક્લોરોક્યુપરેટ $(II)$
B
ટેટ્રાક્લોરોબેરિયમક્યુપરેટ $(III)$
C
બેરિયમ ટેટ્રાક્લોરોક્યુપરેટ $(III)$
D
ટેટ્રાક્લોરોબેરિયમ કોપર $(II)$
Solution
(A) $Ba[CuCl_4]$ સંકીર્ણ $Ba^{2+}$ ધન આયન અને $[CuCl_4]^{2-}$ ઋણ આયન ધરાવે છે.
$[CuCl_4]^{2-}$ ઋણ આયનમાં,$Cu$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$x + 4(-1) = -2$,તેથી $x = +2$.
આમ,કોપરનો ઓક્સિડેશન આંક $(II)$ છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,ધન આયનનું નામ પહેલા અને ત્યારબાદ ઋણ આયનનું નામ લખાય છે.
$Cl^-$ લિગેન્ડને 'ક્લોરો' કહેવાય છે અને ચાર હોવાથી તે 'ટેટ્રાક્લોરો' થશે.
સંકીર્ણ ઋણ આયન હોવાથી,ધાતુના નામમાં '-એટ' પ્રત્યય લાગે છે,તેથી 'કોપર' નું 'ક્યુપરેટ' થશે.
તેથી,$IUPAC$ નામ બેરિયમ ટેટ્રાક્લોરોક્યુપરેટ $(II)$ છે.
$[CuCl_4]^{2-}$ ઋણ આયનમાં,$Cu$ નો ઓક્સિડેશન આંક $x$ ધારો.
$x + 4(-1) = -2$,તેથી $x = +2$.
આમ,કોપરનો ઓક્સિડેશન આંક $(II)$ છે.
$IUPAC$ નામકરણ મુજબ,ધન આયનનું નામ પહેલા અને ત્યારબાદ ઋણ આયનનું નામ લખાય છે.
$Cl^-$ લિગેન્ડને 'ક્લોરો' કહેવાય છે અને ચાર હોવાથી તે 'ટેટ્રાક્લોરો' થશે.
સંકીર્ણ ઋણ આયન હોવાથી,ધાતુના નામમાં '-એટ' પ્રત્યય લાગે છે,તેથી 'કોપર' નું 'ક્યુપરેટ' થશે.
તેથી,$IUPAC$ નામ બેરિયમ ટેટ્રાક્લોરોક્યુપરેટ $(II)$ છે.
0 likesView Solution
89
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
પરમેંગેનેટ આયન $(MnO_4^-)$ નો આકાર અને ચુંબકીય સ્વભાવ શું છે?
A
પિરામિડલ,ડાયમેગ્નેટિક
B
ટેટ્રાહેડ્રલ,ડાયમેગ્નેટિક
C
ટેટ્રાહેડ્રલ,પેરામેગ્નેટિક
D
સમતલીય,પેરામેગ્નેટિક
Solution
(B) પરમેંગેનેટ આયન $(MnO_4^-)$ નો આકાર ટેટ્રાહેડ્રલ (સમચતુષ્ફલકીય) હોય છે.
આ આયનમાં,મેંગેનીઝ પરમાણુ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,જેનો અર્થ છે કે તેની પાસે $d^0$ ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી છે.
$\pi -$ બંધ ઓક્સિજનના $p-$ ઓર્બિટલ્સ અને મેંગેનીઝના $d-$ ઓર્બિટલ્સના ઓવરલેપને કારણે રચાય છે.
$d^0$ ગોઠવણીમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી,આ આયન ડાયમેગ્નેટિક છે.
આ આયનમાં,મેંગેનીઝ પરમાણુ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે,જેનો અર્થ છે કે તેની પાસે $d^0$ ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી છે.
$\pi -$ બંધ ઓક્સિજનના $p-$ ઓર્બિટલ્સ અને મેંગેનીઝના $d-$ ઓર્બિટલ્સના ઓવરલેપને કારણે રચાય છે.
$d^0$ ગોઠવણીમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોવાથી,આ આયન ડાયમેગ્નેટિક છે.
0 likesView Solution
90
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
વર્નરના સિદ્ધાંત મુજબ,સંકીર્ણની ભૂમિતિ શેના દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે?
A
માત્ર અવકાશમાં પ્રાથમિક સંયોજકતા દ્વારા
B
અવકાશમાં પ્રાથમિક સંયોજકતાની સંખ્યા અને સ્થાન
C
અવકાશમાં દ્વિતીયક સંયોજકતાની સંખ્યા અને સ્થાન
D
માત્ર અવકાશમાં દ્વિતીયક સંયોજકતાના સ્થાન દ્વારા
Solution
(C) વર્નરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ સંકીર્ણ સંયોજનો અથવા સવર્ગ સંયોજનોની રચના અને નિર્માણ સમજાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
આ સિદ્ધાંત મુજબ,પ્રાથમિક સંયોજકતા ઓક્સિડેશન આંક દર્શાવે છે,જ્યારે દ્વિતીયક સંયોજકતા સવર્ગ આંક દર્શાવે છે.
સંકીર્ણની ભૂમિતિ અવકાશમાં દ્વિતીયક સંયોજકતાની સંખ્યા અને સ્થાન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,કારણ કે દ્વિતીયક સંયોજકતા સંતોષતા લિગેન્ડ્સ હંમેશા અવકાશમાં નિશ્ચિત દિશામાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ,પ્રાથમિક સંયોજકતા ઓક્સિડેશન આંક દર્શાવે છે,જ્યારે દ્વિતીયક સંયોજકતા સવર્ગ આંક દર્શાવે છે.
સંકીર્ણની ભૂમિતિ અવકાશમાં દ્વિતીયક સંયોજકતાની સંખ્યા અને સ્થાન દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે,કારણ કે દ્વિતીયક સંયોજકતા સંતોષતા લિગેન્ડ્સ હંમેશા અવકાશમાં નિશ્ચિત દિશામાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
0 likesView Solution
91
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
જ્યારે મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ,પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ અને પોટેશિયમ ક્લોરેટના મિશ્રણને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે મળતી નીપજ કઈ છે?
A
$K_2SO_4$
B
$K_2MnO_3$
C
$K_2MnO_4$
D
$KMnO_4$
Solution
(C) જ્યારે મેંગેનીઝ ડાયોક્સાઇડ $(MnO_2)$,પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ અને પોટેશિયમ ક્લોરેટ $(KClO_3)$ ના મિશ્રણને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પોટેશિયમ ક્લોરેટ ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ઓક્સિજન વાયુ મુક્ત કરે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2KClO_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} 2KCl_{(s)} + 3O_{2(g)}$
$2MnO_2 + 4KOH + O_2 \rightarrow 2K_2MnO_4 + 2H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ પોટેશિયમ મેંગેનેટ $(K_2MnO_4)$ મળે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2KClO_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} 2KCl_{(s)} + 3O_{2(g)}$
$2MnO_2 + 4KOH + O_2 \rightarrow 2K_2MnO_4 + 2H_2O$
આમ,અંતિમ નીપજ પોટેશિયમ મેંગેનેટ $(K_2MnO_4)$ મળે છે.
0 likesView Solution
92
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
ક્રોમેટ આયન અને ડાયક્રોમેટ આયન પરના આયનીય વીજભાર અનુક્રમે કેટલા છે?
A
$-2, -2$
B
$-3, -2$
C
$-2, -4$
D
$-4, -2$
Solution
(A) ક્રોમેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $CrO_4^{2-}$ છે,જેનો વીજભાર $-2$ છે.
ડાયક્રોમેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $Cr_2O_7^{2-}$ છે,જેનો વીજભાર પણ $-2$ છે.
તેથી,આયનીય વીજભાર અનુક્રમે $-2$ અને $-2$ છે.
ડાયક્રોમેટ આયનનું રાસાયણિક સૂત્ર $Cr_2O_7^{2-}$ છે,જેનો વીજભાર પણ $-2$ છે.
તેથી,આયનીય વીજભાર અનુક્રમે $-2$ અને $-2$ છે.
0 likesView Solution
93
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ ઇક્વિવેલન્ટનો $SI$ એકમ શું છે?
A
$J s^{-1}$
B
$Kg C^{-1}$
C
$Kg m s^{-2}$
D
$Kg m^{-1} s^{-2}$
Solution
(B) કોઈપણ પદાર્થનો ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ ઇક્વિવેલન્ટ $(Z)$ એટલે વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન $1 \ C$ વિદ્યુતભાર પસાર કરવાથી મુક્ત થતા પદાર્થનું દળ.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમો મુજબ,મુક્ત થતું દળ $(m)$ એ $m = Z \times Q$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $Q$ એ કુલંબ $(C)$ માં વિદ્યુતભાર છે.
$Z$ માટે સૂત્ર બનાવતા,$Z = \frac{m}{Q}$ મળે છે.
$SI$ પદ્ધતિમાં દળ $(m)$ કિલોગ્રામ $(Kg)$ માં અને વિદ્યુતભાર $(Q)$ કુલંબ $(C)$ માં મપાય છે,તેથી ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ ઇક્વિવેલન્ટનો $SI$ એકમ $Kg C^{-1}$ થાય છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમો મુજબ,મુક્ત થતું દળ $(m)$ એ $m = Z \times Q$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $Q$ એ કુલંબ $(C)$ માં વિદ્યુતભાર છે.
$Z$ માટે સૂત્ર બનાવતા,$Z = \frac{m}{Q}$ મળે છે.
$SI$ પદ્ધતિમાં દળ $(m)$ કિલોગ્રામ $(Kg)$ માં અને વિદ્યુતભાર $(Q)$ કુલંબ $(C)$ માં મપાય છે,તેથી ઇલેક્ટ્રોકેમિકલ ઇક્વિવેલન્ટનો $SI$ એકમ $Kg C^{-1}$ થાય છે.
0 likesView Solution
94
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$298 \ K$ તાપમાને નીચેના કોષ માટે $E.M.F.$ ની ગણતરી કરો: $Zn_{(s)} | ZnSO_4(0.01 \ M) || CuSO_4(1.0 \ M) | Cu_{(s)}$,જો $E^o_{cell} = 2.0 \ V$ હોય. ($V$ માં)
A
$2.0$
B
$2.0592$
C
$2.0296$
D
$1.0508$
Solution
(B) નર્ન્સ્ટ સમીકરણનું સામાન્ય સ્વરૂપ:
$E_{cell} = E^o_{cell} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{[Product]}{[Reactant]}$
આપેલ કોષ પ્રક્રિયા માટે:
ઓક્સિડેશન: $Zn_{(s)} \rightarrow Zn^{2+}_{(aq)} (0.01 \ M) + 2e^-$
રિડક્શન: $Cu^{2+}_{(aq)} (1.0 \ M) + 2e^- \rightarrow Cu_{(s)}$
અહીં,$n = 2$.
નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log \left( \frac{[Zn^{2+}]}{[Cu^{2+}]} \right)$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log \left( \frac{0.01}{1.0} \right)$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log (10^{-2})$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \times (-2)$
$E_{cell} = 2.0 + 0.0591 = 2.0591 \ V \approx 2.0592 \ V$
$E_{cell} = E^o_{cell} - \frac{0.0591}{n} \log \frac{[Product]}{[Reactant]}$
આપેલ કોષ પ્રક્રિયા માટે:
ઓક્સિડેશન: $Zn_{(s)} \rightarrow Zn^{2+}_{(aq)} (0.01 \ M) + 2e^-$
રિડક્શન: $Cu^{2+}_{(aq)} (1.0 \ M) + 2e^- \rightarrow Cu_{(s)}$
અહીં,$n = 2$.
નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log \left( \frac{[Zn^{2+}]}{[Cu^{2+}]} \right)$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log \left( \frac{0.01}{1.0} \right)$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \log (10^{-2})$
$E_{cell} = 2.0 - \frac{0.0591}{2} \times (-2)$
$E_{cell} = 2.0 + 0.0591 = 2.0591 \ V \approx 2.0592 \ V$
0 likesView Solution
95
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
નિષ્ક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ સાથે જલીય સોડિયમ ક્લોરાઇડના વિદ્યુતવિભાજનમાં,એનોડ અને કેથોડ પર મળતી નીપજો અનુક્રમે કઈ છે?
A
$Cl_2$ અને $Na$
B
$O_2$ અને $Na$
C
$Cl_2$ અને $H_2$
D
$Na$ અને $Cl_2$
Solution
(C) નિષ્ક્રિય ઇલેક્ટ્રોડ સાથે જલીય સોડિયમ ક્લોરાઇડ $(NaCl)$ ના વિદ્યુતવિભાજનમાં,દ્રાવણમાં $Na^{+}$,$Cl^{-}$,$H^{+}$,અને $OH^{-}$ આયનો હોય છે.
કેથોડ પર,$Na^{+}$ આયનોના રિડક્શન કરતા પાણીનું રિડક્શન પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે પાણીનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ વધારે છે:
$2H_2O(l) + 2e^{-} \rightarrow H_2(g) + 2OH^{-}(aq) ; E^{\circ} = -0.83 \ V$
$Na^{+}(aq) + e^{-} \rightarrow Na(s) ; E^{\circ} = -2.71 \ V$
આમ,કેથોડ પર $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
એનોડ પર,જોકે પાણીનો ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ વધારે છે,પરંતુ ઓવરપોટેન્શિયલ અસરોને કારણે $Cl^{-}$ આયનોનું ઓક્સિડેશન પસંદ કરવામાં આવે છે:
$2Cl^{-}(aq) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^{-} ; E^{\circ} = -1.36 \ V$
$2H_2O(l) \rightarrow O_2(g) + 4H^{+}(aq) + 4e^{-} ; E^{\circ} = -1.23 \ V$
તેથી,એનોડ પર $Cl_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
કેથોડ પર,$Na^{+}$ આયનોના રિડક્શન કરતા પાણીનું રિડક્શન પસંદ કરવામાં આવે છે કારણ કે પાણીનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ વધારે છે:
$2H_2O(l) + 2e^{-} \rightarrow H_2(g) + 2OH^{-}(aq) ; E^{\circ} = -0.83 \ V$
$Na^{+}(aq) + e^{-} \rightarrow Na(s) ; E^{\circ} = -2.71 \ V$
આમ,કેથોડ પર $H_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
એનોડ પર,જોકે પાણીનો ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ વધારે છે,પરંતુ ઓવરપોટેન્શિયલ અસરોને કારણે $Cl^{-}$ આયનોનું ઓક્સિડેશન પસંદ કરવામાં આવે છે:
$2Cl^{-}(aq) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^{-} ; E^{\circ} = -1.36 \ V$
$2H_2O(l) \rightarrow O_2(g) + 4H^{+}(aq) + 4e^{-} ; E^{\circ} = -1.23 \ V$
તેથી,એનોડ પર $Cl_2$ વાયુ ઉત્પન્ન થાય છે.
0 likesView Solution
96
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2019
બ્રાઈન દ્રાવણના વિદ્યુતવિભાજન માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
કેથોડ પર $O_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે
B
એનોડ પર સોડિયમ ધાતુ એકત્રિત થાય છે
C
કેથોડ પર $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે
D
કેથોડ પર $Cl_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે
Solution
(C) બ્રાઈન દ્રાવણ ($NaCl$ નું જલીય દ્રાવણ) ના વિદ્યુતવિભાજનમાં,દ્રાવણમાં $Na^{+}$,$Cl^{-}$,$H^{+}$,અને $OH^{-}$ આયનો હોય છે.
કેથોડ પર,$H^{+}$ આયનો (પાણીમાંથી) $Na^{+}$ આયનો કરતા વધુ રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવે છે,તેથી $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
કેથોડ પરની પ્રક્રિયા: $2H_2O(l) + 2e^{-} \rightarrow H_2(g) + 2OH^{-}(aq)$.
એનોડ પર,$Cl^{-}$ આયનોનું ઓક્સિડેશન થઈને $Cl_2$ વાયુ બને છે.
એનોડ પરની પ્રક્રિયા: $2Cl^{-}(aq) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^{-}$.
તેથી,કેથોડ પર $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
કેથોડ પર,$H^{+}$ આયનો (પાણીમાંથી) $Na^{+}$ આયનો કરતા વધુ રિડક્શન પોટેન્શિયલ ધરાવે છે,તેથી $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
કેથોડ પરની પ્રક્રિયા: $2H_2O(l) + 2e^{-} \rightarrow H_2(g) + 2OH^{-}(aq)$.
એનોડ પર,$Cl^{-}$ આયનોનું ઓક્સિડેશન થઈને $Cl_2$ વાયુ બને છે.
એનોડ પરની પ્રક્રિયા: $2Cl^{-}(aq) \rightarrow Cl_2(g) + 2e^{-}$.
તેથી,કેથોડ પર $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
0 likesView Solution
97
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
પ્રમાણિત હાઇડ્રોજન વિદ્યુતધ્રુવ $(SHE)$ એ એક
A
પ્રાથમિક સંદર્ભ વિદ્યુતધ્રુવ
B
ગૌણ સંદર્ભ વિદ્યુતધ્રુવ
C
ધાતુ $-$ અલ્પ દ્રાવ્ય ક્ષાર વિદ્યુતધ્રુવ
D
ધાતુ $-$ ધાતુ આયન વિદ્યુતધ્રુવ
Solution
(A) પ્રમાણિત હાઇડ્રોજન વિદ્યુતધ્રુવ $(SHE)$ એ પ્રાથમિક સંદર્ભ વિદ્યુતધ્રુવ છે.
$SHE$ ને $Pt_{(s)} | H_{2(g)} | H^{+}_{(aq)}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે અને તેને તમામ તાપમાને $0.00 \ V$ પોટેન્શિયલ આપવામાં આવે છે.
તે અન્ય અર્ધ-કોષોના વિદ્યુતધ્રુવ પોટેન્શિયલ માપવા માટે મૂળભૂત પ્રમાણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
અર્ધ-કોષ પ્રક્રિયા છે: $H^{+}_{(aq)} + e^- \rightarrow \frac{1}{2} H_{2(g)}$
$SHE$ ને $Pt_{(s)} | H_{2(g)} | H^{+}_{(aq)}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે અને તેને તમામ તાપમાને $0.00 \ V$ પોટેન્શિયલ આપવામાં આવે છે.
તે અન્ય અર્ધ-કોષોના વિદ્યુતધ્રુવ પોટેન્શિયલ માપવા માટે મૂળભૂત પ્રમાણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
અર્ધ-કોષ પ્રક્રિયા છે: $H^{+}_{(aq)} + e^- \rightarrow \frac{1}{2} H_{2(g)}$
0 likesView Solution
98
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
$Cu^{2+}_{(aq)} + e^{-} \rightarrow Cu^{+}_{(aq)}$ હાફ-સેલ પ્રક્રિયા માટે નર્ન્સ્ટ સમીકરણનું સાચું નિરૂપણ કયું છે?
A
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} - \frac{0.0592}{1} \log \frac{[Cu^{+}]}{[Cu^{2+}]}$
B
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} - \frac{0.0592}{1} \log \frac{[Cu^{2+}]}{[Cu^{+}]}$
C
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} + \frac{0.0592}{1} \log \frac{[Cu^{+}]}{[Cu^{2+}]}$
D
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} - \frac{0.0592}{2} \log \frac{[Cu^{+}]}{[Cu^{2+}]}$
Solution
(A) હાફ-સેલ પ્રક્રિયા માટે સામાન્ય નર્ન્સ્ટ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$E = E^{o} - \frac{0.0592}{n} \log \frac{[\text{Product}]}{[\text{Reactant}]}$
આપેલ હાફ-સેલ પ્રક્રિયા માટે:
$Cu^{2+}_{(aq)} + e^{-} \rightarrow Cu^{+}_{(aq)}$
અહીં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 1$ છે.
નર્ન્સ્ટ સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} - \frac{0.0592}{1} \log \frac{[Cu^{+}]}{[Cu^{2+}]}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$E = E^{o} - \frac{0.0592}{n} \log \frac{[\text{Product}]}{[\text{Reactant}]}$
આપેલ હાફ-સેલ પ્રક્રિયા માટે:
$Cu^{2+}_{(aq)} + e^{-} \rightarrow Cu^{+}_{(aq)}$
અહીં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $n = 1$ છે.
નર્ન્સ્ટ સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$E_{Cu^{2+}/Cu^{+}} = E^{o}_{Cu^{2+}/Cu^{+}} - \frac{0.0592}{1} \log \frac{[Cu^{+}]}{[Cu^{2+}]}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
99
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2019
બે ઇલેક્ટ્રોલિટીક કોષો શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે જેમાં $CuSO_4$ નું દ્રાવણ અને પીગળેલું $AlCl_3$ છે. જો વિદ્યુતવિભાજનમાં પ્રથમ કોષના કેથોડ પર $Cu$ ના $0.4$ મોલ જમા થાય છે,તો બીજા કોષના કેથોડ પર જમા થયેલા $Al$ ના મોલની સંખ્યા કેટલી હશે ($\text{મોલ}$ માં)?
A
$0.6$
B
$0.27$
C
$0.18$
D
$0.4$
Solution
(B) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના બીજા નિયમ મુજબ,જ્યારે શ્રેણીમાં જોડાયેલા કોષોમાંથી સમાન જથ્થામાં વિદ્યુત પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે જમા થયેલા તુલ્યભાર સમાન હોય છે.
$n_{Cu} \times (n\text{-factor})_{Cu} = n_{Al} \times (n\text{-factor})_{Al}$
$Cu^{2+} + 2e^- \rightarrow Cu$ માટે,$n\text{-factor}$ $2$ છે.
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al$ માટે,$n\text{-factor}$ $3$ છે.
આપેલ છે $n_{Cu} = 0.4$ મોલ.
$0.4 \times 2 = n_{Al} \times 3$
$n_{Al} = \frac{0.8}{3} \approx 0.266$ મોલ.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $0.27$ મોલ મળે છે.
$n_{Cu} \times (n\text{-factor})_{Cu} = n_{Al} \times (n\text{-factor})_{Al}$
$Cu^{2+} + 2e^- \rightarrow Cu$ માટે,$n\text{-factor}$ $2$ છે.
$Al^{3+} + 3e^- \rightarrow Al$ માટે,$n\text{-factor}$ $3$ છે.
આપેલ છે $n_{Cu} = 0.4$ મોલ.
$0.4 \times 2 = n_{Al} \times 3$
$n_{Al} = \frac{0.8}{3} \approx 0.266$ મોલ.
બે દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,આપણને $0.27$ મોલ મળે છે.
0 likesView Solution
100
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2019
હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલમાં નીચેનામાંથી કયું ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
$H_2$
B
$O_2$
C
$KOH$
D
$C$
Solution
(B) હાઇડ્રોજન-ઓક્સિજન ફ્યુઅલ સેલ એ એક વિદ્યુત-રાસાયણિક કોષ છે જે હાઇડ્રોજન (બળતણ) અને ઓક્સિજન (ઓક્સિડેશનકર્તા) ની રાસાયણિક ઉર્જાને રેડોક્સ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા વિદ્યુત ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ કોષમાં,કેથોડ પર ઓક્સિજનનું રિડક્શન થાય છે: $O_2(g) + 2H_2O(l) + 4e^- \rightarrow 4OH^-(aq)$.
ઓક્સિજન ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે,તેથી તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
આ કોષમાં,કેથોડ પર ઓક્સિજનનું રિડક્શન થાય છે: $O_2(g) + 2H_2O(l) + 4e^- \rightarrow 4OH^-(aq)$.
ઓક્સિજન ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે,તેથી તે ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2019?
There are 166 Chemistry questions from the MHT CET 2019 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2019 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2019 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2019 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.