Gujarati

Scalar or Dot product of two vectors and its applications Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Scalar or Dot product of two vectors and its applications

923+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 923 questions in Gujarati

401
DifficultMCQ
ધારો કે ત્રણ સદિશો $\overrightarrow{a}=\alpha \hat{i}+4 \hat{j}+2 \hat{k}$,$\vec{b}=5 \hat{i}+3 \hat{j}+4 \hat{k}$,અને $\vec{c}=x \hat{i}+y \hat{j}+z \hat{k}$ એક ત્રિકોણ બનાવે છે જેથી $\overrightarrow{c}=\overrightarrow{a}-\overrightarrow{b}$ અને ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $5 \sqrt{6}$ છે. જો $\alpha$ એ ધન વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,તો $|\overrightarrow{c}|^2$ શું થાય?
A
$16$
B
$14$
C
$12$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\overrightarrow{c} = \overrightarrow{a} - \overrightarrow{b}$.
સદિશોની કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\overrightarrow{c} = (\alpha - 5)\hat{i} + (4 - 3)\hat{j} + (2 - 4)\hat{k} = (\alpha - 5)\hat{i} + 1\hat{j} - 2\hat{k}$.
તેથી,$x = \alpha - 5$,$y = 1$,અને $z = -2$.
સદિશો $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{b}|$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કારણ કે $\overrightarrow{c} = \overrightarrow{a} - \overrightarrow{b}$,ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{c}| = 5\sqrt{6}$ પણ થાય.
$\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{c} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ \alpha & 4 & 2 \\ \alpha-5 & 1 & -2 \end{vmatrix} = \hat{i}(-8 - 2) - \hat{j}(-2\alpha - 2(\alpha - 5)) + \hat{k}(\alpha - 4(\alpha - 5))$
$= -10\hat{i} - \hat{j}(-2\alpha - 2\alpha + 10) + \hat{k}(\alpha - 4\alpha + 20) = -10\hat{i} - (10 - 4\alpha)\hat{j} + (20 - 3\alpha)\hat{k}$.
$|\overrightarrow{a} \times \overrightarrow{c}|^2 = (-10)^2 + (4\alpha - 10)^2 + (20 - 3\alpha)^2 = (10\sqrt{6} \times 2)^2 = 400 \times 6 = 2400$.
$100 + 16\alpha^2 - 80\alpha + 100 + 400 - 120\alpha + 9\alpha^2 = 600$.
$25\alpha^2 - 200\alpha + 600 = 600 \Rightarrow 25\alpha^2 - 200\alpha = 0$.
$25\alpha(\alpha - 8) = 0$. કારણ કે $\alpha > 0$,તેથી $\alpha = 8$.
હવે $x = 8 - 5 = 3, y = 1, z = -2$.
$|\overrightarrow{c}|^2 = x^2 + y^2 + z^2 = 3^2 + 1^2 + (-2)^2 = 9 + 1 + 4 = 14$.
Solution diagram
402
AdvancedMCQ
ધારો કે બે અસમરેખ એકમ સદિશો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ લઘુકોણ બનાવે છે. એક બિંદુ $P$ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી કોઈપણ સમયે $t$ પર સ્થાન સદિશ $\overline{OP}$ (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે) $\hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જ્યારે $P$ ઉગમબિંદુ $O$ થી સૌથી દૂર હોય,ત્યારે $M$ એ $\overline{OP}$ ની લંબાઈ છે અને $\hat{u}$ એ $\overline{OP}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ છે. તો,
A
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{1/2}$
B
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{1/2}$
C
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+2 \hat{a} \cdot \hat{b})^{1/2}$
D
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1+2 \hat{a} \cdot \hat{b})^{1/2}$

Solution

(A) સ્થાન સદિશ $\overline{OP} = \hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t$ છે.
લંબાઈનો વર્ગ $|\overline{OP}|^2 = (\hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t) \cdot (\hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t) = \cos^2 t + \sin^2 t + 2 \sin t \cos t (\hat{a} \cdot \hat{b}) = 1 + \sin(2t) (\hat{a} \cdot \hat{b})$ છે.
કારણ કે $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ લઘુકોણ બનાવે છે,તેથી $\hat{a} \cdot \hat{b} > 0$. આમ,$|\overline{OP}|$ મહત્તમ ત્યારે થાય જ્યારે $\sin(2t) = 1$,એટલે કે $2t = \frac{\pi}{2} \Rightarrow t = \frac{\pi}{4}$.
$t = \frac{\pi}{4}$ પર,$M = |\overline{OP}| = (1 + \hat{a} \cdot \hat{b})^{1/2}$.
$t = \frac{\pi}{4}$ પર સદિશ $\overline{OP} = \frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{a} + \hat{b})$ છે.
એકમ સદિશ $\hat{u} = \frac{\overline{OP}}{|\overline{OP}|} = \frac{\frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{a} + \hat{b})}{\frac{1}{\sqrt{2}}|\hat{a} + \hat{b}|} = \frac{\hat{a} + \hat{b}}{|\hat{a} + \hat{b}|}$ છે.
403
DifficultMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ અને $\vec{d}$ એકમ સદિશો હોય કે જેથી $(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot (\vec{c} \times \vec{d}) = 1$ અને $\vec{a} \cdot \vec{c} = \frac{1}{2}$ થાય,તો:
A
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ અસમતલીય છે
B
$\vec{b}, \vec{c}, \vec{d}$ અસમતલીય છે
C
$\vec{b}, \vec{d}$ સમાંતર નથી
D
$\vec{a}, \vec{d}$ સમાંતર છે અને $\vec{b}, \vec{c}$ સમાંતર છે

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = |\vec{d}| = 1$.
આપેલ શરત $(\vec{a} \times \vec{b}) \cdot (\vec{c} \times \vec{d}) = 1$ છે.
ડોટ ગુણાકારના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$|(\vec{a} \times \vec{b})| |(\vec{c} \times \vec{d})| \cos \phi = 1$,જ્યાં $\phi$ એ સદિશો $(\vec{a} \times \vec{b})$ અને $(\vec{c} \times \vec{d})$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
કારણ કે $|\vec{a} \times \vec{b}| = \sin \theta_1 \le 1$ અને $|\vec{c} \times \vec{d}| = \sin \theta_2 \le 1$,તેથી ગુણાકાર $\sin \theta_1 \sin \theta_2 \cos \phi = 1$ ત્યારે જ શક્ય છે જો $\sin \theta_1 = 1$,$\sin \theta_2 = 1$ અને $\cos \phi = 1$ હોય.
આનો અર્થ એ છે કે $\theta_1 = \frac{\pi}{2}$,$\theta_2 = \frac{\pi}{2}$ અને $\phi = 0$.
$\phi = 0$ હોવાથી,સદિશો $(\vec{a} \times \vec{b})$ અને $(\vec{c} \times \vec{d})$ સમાંતર છે,જેનો અર્થ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}$ સમતલીય છે.
આપેલ છે કે $\vec{a} \cdot \vec{c} = \frac{1}{2}$,તેથી $\vec{a}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ છે.
બધા સદિશો સમતલીય અને એકમ સદિશો હોવાથી,ભૌમિતિક ગોઠવણી મુજબ $\vec{b}$ અને $\vec{d}$ સમાંતર નથી.
404
EasyMCQ
ધારો કે બિંદુઓ $P, Q, R$ અને $S$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}-5 \hat{k}$,$\vec{b}=3 \hat{i}+6 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\vec{c}=\frac{17}{5} \hat{i}+\frac{16}{5} \hat{j}+7 \hat{k}$ અને $\vec{d}=2 \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ છે. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
બિંદુઓ $P, Q, R$ અને $S$ સમતલીય $\text{નથી}$
B
$\frac{\vec{b}+2 \vec{d}}{3}$ એ એક એવા બિંદુનો સ્થાન સદિશ છે જે $PR$ ને $5: 4$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે
C
$\frac{\vec{b}+2 \vec{d}}{3}$ એ એક એવા બિંદુનો સ્થાન સદિશ છે જે $PR$ ને $5: 4$ ના ગુણોત્તરમાં બહિર્વિભાજન કરે છે
D
સદિશ $\vec{b} \times \vec{d}$ ના માનનો વર્ગ $95$ છે

Solution

(B) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} - 5\hat{k}$,$\vec{b} = 3\hat{i} + 6\hat{j} + 3\hat{k}$,$\vec{c} = \frac{17}{5}\hat{i} + \frac{16}{5}\hat{j} + 7\hat{k}$,અને $\vec{d} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ છે.
પદ $\frac{\vec{b} + 2\vec{d}}{3} = \frac{(3\hat{i} + 6\hat{j} + 3\hat{k}) + 2(2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{3} = \frac{7\hat{i} + 8\hat{j} + 5\hat{k}}{3}$ ધ્યાનમાં લો.
હવે,$PR$ ને $5:4$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\frac{5\vec{c} + 4\vec{a}}{5+4} = \frac{5(\frac{17}{5}\hat{i} + \frac{16}{5}\hat{j} + 7\hat{k}) + 4(\hat{i} + 2\hat{j} - 5\hat{k})}{9} = \frac{(17\hat{i} + 16\hat{j} + 35\hat{k}) + (4\hat{i} + 8\hat{j} - 20\hat{k})}{9} = \frac{21\hat{i} + 24\hat{j} + 15\hat{k}}{9} = \frac{7\hat{i} + 8\hat{j} + 5\hat{k}}{3}$ છે.
બંને પદો સમાન હોવાથી,$\frac{\vec{b} + 2\vec{d}}{3}$ દ્વારા દર્શાવેલ બિંદુ $PR$ નું $5:4$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે.
વિકલ્પ $D$ માટે,$|\vec{b} \times \vec{d}|^2 = |\vec{b}|^2 |\vec{d}|^2 - (\vec{b} \cdot \vec{d})^2 = (3^2 + 6^2 + 3^2)(2^2 + 1^2 + 1^2) - (3(2) + 6(1) + 3(1))^2 = 54 \times 6 - (15)^2 = 324 - 225 = 99$. આમ,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.
તેથી,સાચું વિધાન $B$ છે.
405
MediumMCQ
ધારો કે $O$ એ ઉગમબિંદુ છે અને $PQR$ એ એક સ્વૈચ્છિક ત્રિકોણ છે. બિંદુ $S$ એવું છે કે $\overline{OP} \cdot \overline{OQ} + \overline{OR} \cdot \overline{OS} = \overline{OR} \cdot \overline{OP} + \overline{OQ} \cdot \overline{OS} = \overline{OQ} \cdot \overline{OR} + \overline{OP} \cdot \overline{OS}$. તો ત્રિકોણ $PQR$ માટે $S$ એ તેનું શું છે?
A
મધ્યકેન્દ્ર
B
પરિકેન્દ્ર
C
અંતઃકેન્દ્ર
D
લંબકેન્દ્ર

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ: $\overline{OP} \cdot \overline{OQ} + \overline{OR} \cdot \overline{OS} = \overline{OR} \cdot \overline{OP} + \overline{OQ} \cdot \overline{OS}$.
પદોને ગોઠવતા: $\overline{OP} \cdot \overline{OQ} - \overline{OR} \cdot \overline{OP} = \overline{OQ} \cdot \overline{OS} - \overline{OR} \cdot \overline{OS}$.
$\overline{OP} \cdot (\overline{OQ} - \overline{OR}) = \overline{OS} \cdot (\overline{OQ} - \overline{OR})$.
$(\overline{OP} - \overline{OS}) \cdot (\overline{OQ} - \overline{OR}) = 0$.
$\overline{SP} \cdot \overline{RQ} = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\overline{SP} \perp \overline{RQ}$,એટલે કે $S$ એ $P$ માંથી $QR$ પરના વેધ પર આવેલું છે.
તે જ રીતે,$\overline{OR} \cdot \overline{OP} + \overline{OQ} \cdot \overline{OS} = \overline{OQ} \cdot \overline{OR} + \overline{OP} \cdot \overline{OS}$ પરથી,આપણને $\overline{SQ} \perp \overline{PR}$ મળે છે.
જેથી $S$ એ વેધનું છેદબિંદુ હોવાથી,$S$ એ $\triangle PQR$ નું લંબકેન્દ્ર છે.
406
DifficultMCQ
ધારો કે $P, Q, R$ અને $S$ એ સમતલ પરના બિંદુઓ છે જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $-2 \hat{i}-\hat{j}, 4 \hat{i}, 3 \hat{i}+3 \hat{j}$ અને $-3 \hat{i}+2 \hat{j}$ છે. ચતુષ્કોણ $PQRS$ એ શું હોવું જોઈએ?
A
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ,જે સમબાજુ કે લંબચોરસ નથી
B
ચોરસ
C
લંબચોરસ,પરંતુ ચોરસ નથી
D
સમબાજુ ચતુષ્કોણ,પરંતુ ચોરસ નથી

Solution

(A) શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{p} = -2\hat{i} - \hat{j}$,$\vec{q} = 4\hat{i}$,$\vec{r} = 3\hat{i} + 3\hat{j}$,અને $\vec{s} = -3\hat{i} + 2\hat{j}$ છે.
પ્રથમ,આપણે વિકર્ણો $PR$ અને $QS$ ના મધ્યબિંદુઓ તપાસીએ:
$PR$ નું મધ્યબિંદુ $= \frac{\vec{p} + \vec{r}}{2} = \frac{(-2\hat{i} - \hat{j}) + (3\hat{i} + 3\hat{j})}{2} = \frac{\hat{i} + 2\hat{j}}{2} = \frac{1}{2}\hat{i} + \hat{j}$.
$QS$ નું મધ્યબિંદુ $= \frac{\vec{q} + \vec{s}}{2} = \frac{(4\hat{i}) + (-3\hat{i} + 2\hat{j})}{2} = \frac{\hat{i} + 2\hat{j}}{2} = \frac{1}{2}\hat{i} + \hat{j}$.
વિકર્ણોના મધ્યબિંદુઓ સમાન હોવાથી,$PQRS$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
આગળ,આપણે બાજુઓના સદિશોની ગણતરી કરીએ:
$\vec{PQ} = \vec{q} - \vec{p} = 4\hat{i} - (-2\hat{i} - \hat{j}) = 6\hat{i} + \hat{j}$.
$\vec{PS} = \vec{s} - \vec{p} = (-3\hat{i} + 2\hat{j}) - (-2\hat{i} - \hat{j}) = -\hat{i} + 3\hat{j}$.
લંબચોરસ માટે તપાસ (પાસેની બાજુઓનો ડોટ ગુણાકાર):
$\vec{PQ} \cdot \vec{PS} = (6\hat{i} + \hat{j}) \cdot (-\hat{i} + 3\hat{j}) = (6)(-1) + (1)(3) = -6 + 3 = -3 \neq 0$.
ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય ન હોવાથી,બાજુઓ લંબ નથી,તેથી તે લંબચોરસ નથી.
સમબાજુ ચતુષ્કોણ માટે તપાસ (પાસેની બાજુઓની લંબાઈ):
$|\vec{PQ}| = \sqrt{6^2 + 1^2} = \sqrt{36 + 1} = \sqrt{37}$.
$|\vec{PS}| = \sqrt{(-1)^2 + 3^2} = \sqrt{1 + 9} = \sqrt{10}$.
$|\vec{PQ}| \neq |\vec{PS}|$ હોવાથી,બાજુઓ સમાન નથી,તેથી તે સમબાજુ ચતુષ્કોણ નથી.
આમ,$PQRS$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે,જે સમબાજુ કે લંબચોરસ નથી.
Solution diagram
407
DifficultMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ની બે પાસપાસેની બાજુઓ $\overrightarrow{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\overrightarrow{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$ દ્વારા આપવામાં આવી છે. બાજુ $AD$ ને સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના સમતલમાં લઘુકોણ $\alpha$ દ્વારા ફેરવવામાં આવે છે જેથી $AD$ એ $AD'$ બને છે. જો $AD'$ એ બાજુ $AB$ સાથે કાટખૂણો બનાવે,તો ખૂણા $\alpha$ નો કોસાઇન (cosine) શું થાય?
A
$\frac{8}{9}$
B
$\frac{\sqrt{17}}{9}$
C
$\frac{1}{9}$
D
$\frac{4\sqrt{5}}{9}$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{u} = \overrightarrow{AB} = 2\hat{i} + 10\hat{j} + 11\hat{k}$ અને $\vec{v} = \overrightarrow{AD} = -\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$.
પ્રથમ,માન (magnitudes) ની ગણતરી કરો: $|\vec{u}| = \sqrt{2^2 + 10^2 + 11^2} = \sqrt{225} = 15$.
$|\vec{v}| = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 + 2^2} = \sqrt{9} = 3$.
$\cos \alpha = \frac{|\vec{AD} \cdot \vec{AB}|}{|\vec{AD}| |\vec{AB}|}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,
$\vec{AD} \cdot \vec{AB} = (-1)(2) + (2)(10) + (2)(11) = -2 + 20 + 22 = 40$.
તેથી,$\cos \alpha = \frac{40}{3 \times 15} = \frac{40}{45} = \frac{8}{9}$.
408
AdvancedMCQ
જે સદિશ(ઓ) $\hat{i}+\hat{j}+2\hat{k}$ અને $\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$ સાથે સમતલીય હોય અને $\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ સદિશને લંબ હોય તે સદિશ(ઓ) કયા છે?
$(A) \hat{j}-\hat{k}$
$(B) -\hat{i}+\hat{j}$
$(C) \hat{i}-\hat{j}$
$(D) -\hat{j}+\hat{k}$
A
$(A, D)$
B
$(B, D)$
C
$(B, C)$
D
$(C, D)$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a} = \hat{i}+\hat{j}+2\hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,અને $\vec{c} = \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$.
જરૂરી સદિશ $\vec{v}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સાથે સમતલીય છે,તેથી $\vec{v} = x\vec{a} + y\vec{b}$.
વળી,$\vec{v}$ એ $\vec{c}$ ને લંબ છે,તેથી $\vec{v} \cdot \vec{c} = 0$.
$(x\vec{a} + y\vec{b}) \cdot \vec{c} = 0 \implies x(\vec{a} \cdot \vec{c}) + y(\vec{b} \cdot \vec{c}) = 0$.
$\vec{a} \cdot \vec{c} = (1)(1) + (1)(1) + (2)(1) = 4$.
$\vec{b} \cdot \vec{c} = (1)(1) + (2)(1) + (1)(1) = 4$.
તેથી,$4x + 4y = 0 \implies x = -y$.
આમ,$\vec{v} = x(\vec{a} - \vec{b}) = x[(\hat{i}+\hat{j}+2\hat{k}) - (\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k})] = x(-\hat{j}+\hat{k})$.
જો $x=1$ હોય,તો $\vec{v} = -\hat{j}+\hat{k}$ (વિકલ્પ $D$).
જો $x=-1$ હોય,તો $\vec{v} = \hat{j}-\hat{k}$ (વિકલ્પ $A$).
તેથી,સાચા સદિશો $(A)$ અને $(D)$ છે.
409
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a} = -\hat{i} - \hat{k}$,$\vec{b} = -\hat{i} + \hat{j}$,અને $\vec{c} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$ ત્રણ આપેલા સદિશો છે. જો $\vec{r}$ એવો સદિશ હોય કે જેથી $\vec{r} \times \vec{b} = \vec{c} \times \vec{b}$ અને $\vec{r} \cdot \vec{a} = 0$ થાય,તો $\vec{r} \cdot \vec{b}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$9$
B
$8$
C
$7$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{r} \times \vec{b} = \vec{c} \times \vec{b}$,જેનો અર્થ છે કે $(\vec{r} - \vec{c}) \times \vec{b} = \vec{0}$.
આનો અર્થ એ છે કે કોઈ અદિશ $t$ માટે $\vec{r} - \vec{c} = t\vec{b}$,તેથી $\vec{r} = \vec{c} + t\vec{b}$.
$\vec{r} = (\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}) + t(-\hat{i} + \hat{j}) = (1-t)\hat{i} + (2+t)\hat{j} + 3\hat{k}$ મૂકતા.
આપેલ છે કે $\vec{r} \cdot \vec{a} = 0$,જ્યાં $\vec{a} = -\hat{i} - \hat{k}$.
$((1-t)\hat{i} + (2+t)\hat{j} + 3\hat{k}) \cdot (-\hat{i} - \hat{k}) = 0$.
$-(1-t) - 3 = 0 \Rightarrow -1 + t - 3 = 0 \Rightarrow t = 4$.
આમ,$\vec{r} = \vec{c} + 4\vec{b} = (\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}) + 4(-\hat{i} + \hat{j}) = -3\hat{i} + 6\hat{j} + 3\hat{k}$.
અંતે,$\vec{r} \cdot \vec{b} = (-3\hat{i} + 6\hat{j} + 3\hat{k}) \cdot (-\hat{i} + \hat{j}) = 3 + 6 = 9$.
410
DifficultMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ એ એકમ સદિશો હોય જે $|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2=9$ નું પાલન કરે છે,તો $|2 \vec{a}+5 \vec{b}+5 \vec{c}|$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$.
આપેલ સમીકરણનું વિસ્તરણ કરતા: $|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2=9$.
આ $(|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2-2\vec{a} \cdot \vec{b}) + (|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2-2\vec{b} \cdot \vec{c}) + (|\vec{c}|^2+|\vec{a}|^2-2\vec{c} \cdot \vec{a}) = 9$ બને છે.
કારણ કે $|\vec{a}|^2 = |\vec{b}|^2 = |\vec{c}|^2 = 1$,તેથી $6 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 9$.
આમ,$\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a} = -\frac{3}{2}$.
હવે,$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}|^2 = |\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 3 + 2(-\frac{3}{2}) = 0$ ધ્યાનમાં લો.
આનો અર્થ એ છે કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c} = \vec{0}$,તેથી $\vec{b}+\vec{c} = -\vec{a}$.
આપણે $|2 \vec{a}+5 \vec{b}+5 \vec{c}| = |2 \vec{a}+5(\vec{b}+\vec{c})| = |2 \vec{a}+5(-\vec{a})| = |-3 \vec{a}| = 3|\vec{a}| = 3(1) = 3$ શોધવાનું છે.
411
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બે એકમ સદિશો છે જેથી $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$ થાય. અમુક $x, y \in \mathbb{R}$ માટે,ધારો કે $\vec{c} = x\vec{a} + y\vec{b} + (\vec{a} \times \vec{b})$ છે. જો $|\vec{c}| = 2$ હોય અને સદિશ $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બંને સાથે સમાન ખૂણો $\alpha$ બનાવે છે,તો $8 \cos^2 \alpha$ ની કિંમત . . . . . છે.
A
$2$
B
$0$
C
$3$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે કે $|\vec{a}| = |\vec{b}| = 1$ અને $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
$\vec{c} = x\vec{a} + y\vec{b} + (\vec{a} \times \vec{b})$ હોવાથી,આપણને $\vec{c} \cdot \vec{a} = x$ અને $\vec{c} \cdot \vec{b} = y$ મળે છે.
આપેલ છે કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બંને સાથે સમાન ખૂણો $\alpha$ બનાવે છે,તેથી $\vec{c} \cdot \vec{a} = |\vec{c}| |\vec{a}| \cos \alpha = 2(1) \cos \alpha = 2 \cos \alpha$ અને $\vec{c} \cdot \vec{b} = 2 \cos \alpha$.
આમ,$x = y = 2 \cos \alpha$.
હવે,$|\vec{c}|^2 = \vec{c} \cdot \vec{c} = (x\vec{a} + y\vec{b} + (\vec{a} \times \vec{b})) \cdot (x\vec{a} + y\vec{b} + (\vec{a} \times \vec{b}))$.
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{a} \times \vec{b}$ પરસ્પર લંબ હોવાથી,$|\vec{c}|^2 = x^2 + y^2 + |\vec{a} \times \vec{b}|^2$.
$|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin 90^{\circ} = 1$ હોવાથી,આપણને $4 = x^2 + y^2 + 1$ મળે છે.
$x = y = 2 \cos \alpha$ મૂકતા,$4 = (2 \cos \alpha)^2 + (2 \cos \alpha)^2 + 1$.
$4 = 4 \cos^2 \alpha + 4 \cos^2 \alpha + 1$.
$3 = 8 \cos^2 \alpha$.
આમ,$8 \cos^2 \alpha$ ની કિંમત $3$ છે.
412
DifficultMCQ
ત્રિકોણ $PQR$ માં,ધારો કે $\vec{a}=\vec{QR}, \vec{b}=\vec{RP}$ અને $\vec{c}=\vec{PQ}$. જો $|\vec{a}|=3, |\vec{b}|=4$ અને $\frac{\vec{a} \cdot(\vec{c}-\vec{b})}{\vec{c} \cdot(\vec{a}-\vec{b})}=\frac{|\vec{a}|}{|\vec{a}|+|\vec{b}|}$ હોય,તો $|\vec{a} \times \vec{b}|^2$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$100$
B
$105$
C
$108$
D
$110$

Solution

(C) ત્રિકોણ $PQR$ માં,આપણી પાસે $\vec{a} + \vec{b} + \vec{c} = \vec{0}$ છે.
કારણ કે $\vec{a} = \vec{QR}$,$\vec{b} = \vec{RP}$,અને $\vec{c} = \vec{PQ}$,તેથી $\vec{c} = -(\vec{a} + \vec{b})$.
આપેલ સમીકરણમાં $\vec{c}$ ની કિંમત મૂકતા:
$\frac{\vec{a} \cdot (-(\vec{a} + \vec{b}) - \vec{b})}{(-(\vec{a} + \vec{b})) \cdot (\vec{a} - \vec{b})} = \frac{|\vec{a}|}{|\vec{a}| + |\vec{b}|}$
$\frac{\vec{a} \cdot (-\vec{a} - 2\vec{b})}{-(\vec{a} + \vec{b}) \cdot (\vec{a} - \vec{b})} = \frac{3}{3 + 4}$
$\frac{-|\vec{a}|^2 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b})}{-(\vec{a}^2 - \vec{b}^2)} = \frac{3}{7}$
અહીં $|\vec{a}| = 3$ અને $|\vec{b}| = 4$ આપેલ છે,તેથી $|\vec{a}|^2 = 9$ અને $|\vec{b}|^2 = 16$.
$\frac{-9 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b})}{-(9 - 16)} = \frac{3}{7}$
$\frac{-9 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b})}{7} = \frac{3}{7}$
$-9 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = 3$
$-2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = 12$
$\vec{a} \cdot \vec{b} = -6$
હવે,નિત્યસમ $|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = |\vec{a}|^2 |\vec{b}|^2 - (\vec{a} \cdot \vec{b})^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = (9)(16) - (-6)^2$
$|\vec{a} \times \vec{b}|^2 = 144 - 36 = 108$.
Solution diagram
413
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{c}$ એ સદિશ $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}+2 \hat{k}$ પર સદિશ $\vec{b}=\lambda \hat{i}+4 \hat{k}, \lambda>0$ નો પ્રક્ષેપ સદિશ છે. જો $|\vec{a}+\vec{c}|=7$ હોય,તો સદિશો $\vec{b}$ અને $\vec{c}$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . છે.
A
$16$
B
$20$
C
$56$
D
$25$

Solution

(A) સદિશ $\vec{b}$ નો $\vec{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ સદિશ $\vec{c} = \left( \frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2} \right) \vec{a}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}$,તેથી $|\vec{a}|^2 = 1^2 + 2^2 + 2^2 = 9$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (\lambda \hat{i} + 4\hat{k}) \cdot (\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}) = \lambda + 8$.
તેથી,$\vec{c} = \frac{\lambda + 8}{9} (\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k})$.
આપેલ છે કે $|\vec{a} + \vec{c}| = 7$. કારણ કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ ને સમાંતર છે,ધારો કે $\vec{c} = k\vec{a}$,જ્યાં $k = \frac{\lambda + 8}{9}$.
તેથી $|\vec{a} + k\vec{a}| = |(1+k)\vec{a}| = |1+k| |\vec{a}| = |1+k| \cdot 3 = 7$.
$|1+k| = \frac{7}{3} \Rightarrow 1+k = \frac{7}{3}$ (કારણ કે $\lambda > 0, k > 0$).
$k = \frac{4}{3} \Rightarrow \frac{\lambda + 8}{9} = \frac{4}{3} \Rightarrow \lambda + 8 = 12 \Rightarrow \lambda = 4$.
હવે,$\vec{b} = 4\hat{i} + 4\hat{k}$ અને $\vec{c} = \frac{4}{3}(\hat{i} + 2\hat{j} + 2\hat{k}) = \frac{4}{3}\hat{i} + \frac{8}{3}\hat{j} + \frac{8}{3}\hat{k}$.
$\vec{b}$ અને $\vec{c}$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\vec{b} \times \vec{c}|$ છે.
કારણ કે $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ પર $\vec{b}$ નો પ્રક્ષેપ છે,$\vec{c} = k\vec{a}$.
$|\vec{b} \times \vec{c}| = |\vec{b} \times k\vec{a}| = |k| |\vec{b} \times \vec{a}|$.
$\vec{b} \times \vec{a} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 4 & 0 & 4 \\ 1 & 2 & 2 \end{vmatrix} = \hat{i}(0-8) - \hat{j}(8-4) + \hat{k}(8-0) = -8\hat{i} - 4\hat{j} + 8\hat{k}$.
$|\vec{b} \times \vec{a}| = \sqrt{(-8)^2 + (-4)^2 + 8^2} = \sqrt{64 + 16 + 64} = \sqrt{144} = 12$.
ક્ષેત્રફળ $= |k| \cdot 12 = \frac{4}{3} \cdot 12 = 16$.
414
MediumMCQ
ધારો કે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ બે એકમ સદિશો છે જેથી તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ છે. જો $\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b}$ અને $3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $[-1, 3]$ માં $\lambda$ ની કિંમતોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\overrightarrow{a}| = 1$ અને $|\overrightarrow{b}| = 1$.
તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{3}$ છે,તેથી $\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b} = |\overrightarrow{a}| |\overrightarrow{b}| \cos(\frac{\pi}{3}) = 1 \times 1 \times \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$.
સદિશો $(\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b})$ અને $(3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b})$ લંબ હોવાથી,તેમનો ડોટ ગુણાકાર $0$ થાય:
$(\lambda \overrightarrow{a} + 2 \overrightarrow{b}) \cdot (3 \overrightarrow{a} - \lambda \overrightarrow{b}) = 0$
$3\lambda (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{a}) - \lambda^2 (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b}) + 6 (\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{b}) - 2\lambda (\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{b}) = 0$
$\overrightarrow{a} \cdot \overrightarrow{a} = 1$ અને $\overrightarrow{b} \cdot \overrightarrow{b} = 1$ હોવાથી:
$3\lambda - \lambda^2(\frac{1}{2}) + 6(\frac{1}{2}) - 2\lambda = 0$
$3\lambda - \frac{\lambda^2}{2} + 3 - 2\lambda = 0$
$\lambda - \frac{\lambda^2}{2} + 3 = 0$
$-2$ વડે ગુણતા,$\lambda^2 - 2\lambda - 6 = 0$ મળે.
ઉકેલ $\lambda = \frac{2 \pm \sqrt{4 - 4(1)(-6)}}{2} = \frac{2 \pm \sqrt{28}}{2} = 1 \pm \sqrt{7}$ છે.
$\sqrt{7} \approx 2.64$ હોવાથી,કિંમતો $\lambda_1 = 1 + 2.64 = 3.64$ અને $\lambda_2 = 1 - 2.64 = -1.64$ છે.
આ બંને કિંમતો $[-1, 3]$ અંતરાલમાં આવતી નથી.
તેથી,$[-1, 3]$ માં $\lambda$ ની કિંમતોની સંખ્યા $0$ છે.
415
DifficultMCQ
ધારો કે વર્તુળનો ચાપ $AC$ કેન્દ્ર $O$ પર કાટખૂણો આંતરે છે. જો ચાપ $AC$ પરનું બિંદુ $B$,ચાપ $AC$ ને એવી રીતે વિભાજિત કરે છે કે જેથી $\frac{\text{ચાપ } AB \text{ ની લંબાઈ}}{\text{ચાપ } BC \text{ ની લંબાઈ}} = \frac{1}{5}$,અને $\overrightarrow{OC} = \alpha \overrightarrow{OA} + \beta \overrightarrow{OB}$,તો $\alpha + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \beta$ ની કિંમત શોધો.
A
$2-\sqrt{3}$
B
$2 \sqrt{3}$
C
$5 \sqrt{3}$
D
$2+\sqrt{3}$

Solution

(A) ધારો કે $\overrightarrow{OA} = \vec{a}$,$\overrightarrow{OB} = \vec{b}$,અને $\overrightarrow{OC} = \vec{c}$. $A, B, C$ વર્તુળ પર હોવાથી,$|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = R$.
ચાપ $AC$ કેન્દ્ર પર $90^{\circ}$ નો ખૂણો આંતરે છે,તેથી $\vec{a}$ અને $\vec{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
ચાપની લંબાઈનો ગુણોત્તર $AB:BC = 1:5$ હોવાથી,$\angle AOB = \frac{1}{6} \times 90^{\circ} = 15^{\circ}$ અને $\angle BOC = \frac{5}{6} \times 90^{\circ} = 75^{\circ}$.
$\vec{c} = \alpha \vec{a} + \beta \vec{b}$ છે.
$\vec{a}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર કરતા: $\vec{a} \cdot \vec{c} = \alpha |\vec{a}|^2 + \beta \vec{a} \cdot \vec{b} \Rightarrow 0 = \alpha + \beta \cos 15^{\circ} \Rightarrow \alpha = -\beta \cos 15^{\circ} \dots (1)$.
$\vec{b}$ સાથે ડોટ ગુણાકાર કરતા: $\vec{b} \cdot \vec{c} = \alpha \vec{a} \cdot \vec{b} + \beta |\vec{b}|^2 \Rightarrow \cos 75^{\circ} = \alpha \cos 15^{\circ} + \beta \dots (2)$.
$(1)$ ને $(2)$ માં મૂકતા: $\cos 75^{\circ} = -\beta \cos^2 15^{\circ} + \beta = \beta \sin^2 15^{\circ}$.
તેથી,$\beta = \frac{\cos 75^{\circ}}{\sin^2 15^{\circ}} = \frac{1}{\sin 15^{\circ}} = \sqrt{6}+\sqrt{2}$.
$(1)$ પરથી,$\alpha = -\beta \cos 15^{\circ} = -(2+\sqrt{3})$.
હવે $\alpha + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1) \beta = -(2+\sqrt{3}) + \sqrt{2}(\sqrt{3}-1)(\sqrt{6}+\sqrt{2}) = -(2+\sqrt{3}) + 4 = 2-\sqrt{3}$.
Solution diagram
416
DifficultMCQ
ધારો કે ચતુષ્ફલક $ABCD$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,$\hat{i}+3\hat{j}-2\hat{k}$ અને $2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે. શિરોબિંદુ $D$ માંથી સામેની બાજુ $ABC$ પરનો વેધ,ત્રિકોણ $ABC$ ની $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગાને બિંદુ $E$ પર મળે છે. જો $AD$ ની લંબાઈ $\frac{\sqrt{110}}{3}$ હોય અને ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ $\frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}}$ હોય,તો $E$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{2}(\hat{i}+4\hat{j}+7\hat{k})$
B
$\frac{1}{12}(7\hat{i}+4\hat{j}+3\hat{k})$
C
$\frac{1}{6}(12\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k})$
D
$\frac{1}{6}(7\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k})$

Solution

(D) સ્થાન સદિશો $\vec{A} = \hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$,$\vec{B} = \hat{i}+3\hat{j}-2\hat{k}$,અને $\vec{C} = 2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે.
$\vec{AB} = \vec{B} - \vec{A} = 0\hat{i}+\hat{j}-3\hat{k}$ અને $\vec{AC} = \vec{C} - \vec{A} = \hat{i}-\hat{j}-2\hat{k}$.
$\vec{AB} \times \vec{AC} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 0 & 1 & -3 \\ 1 & -1 & -2 \end{vmatrix} = -5\hat{i}-3\hat{j}-\hat{k}$.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ = $\frac{1}{2}|\vec{AB} \times \vec{AC}| = \frac{\sqrt{35}}{2}$.
ચતુષ્ફલકનું ઘનફળ = $\frac{1}{3} \times \text{Area}(ABC) \times h = \frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}}$.
$\frac{1}{3} \times \frac{\sqrt{35}}{2} \times h = \frac{\sqrt{805}}{6\sqrt{2}} \implies h = \sqrt{\frac{23}{2}}$.
$\triangle ADE$ માં,$AD^2 = AE^2 + DE^2$. $AD = \frac{\sqrt{110}}{3} \implies AD^2 = \frac{110}{9}$.
$AE^2 = \frac{110}{9} - \frac{23}{2} = \frac{13}{18}$.
$F$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,$F = \frac{3\hat{i}+4\hat{j}-3\hat{k}}{2}$.
$\vec{AF} = F-A = \frac{1}{2}(\hat{i}-5\hat{k})$.
$\vec{AE} = AE \cdot \frac{\vec{AF}}{|AF|} = \sqrt{\frac{13}{18}} \cdot \frac{\hat{i}-5\hat{k}}{\sqrt{26}} = \frac{\hat{i}-5\hat{k}}{6}$.
$E$ નો સ્થાન સદિશ = $\vec{A} + \vec{AE} = (\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}) + \frac{1}{6}(\hat{i}-5\hat{k}) = \frac{7\hat{i}+12\hat{j}+\hat{k}}{6}$.
Solution diagram
417
DifficultMCQ
ધારો કે બિંદુ $A$ એ બિંદુઓ $P(-1, -1, 2)$ અને $Q(5, 5, 10)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $r : 1$ $(r > 0)$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે. જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય અને $(\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}) - \frac{1}{5}|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = 10$ હોય,તો $r$ ની કિંમત શોધો.
A
$14$
B
$3$
C
$\sqrt{7}$
D
$7$

Solution

(D) બિંદુ $A$ એ રેખાખંડ $PQ$ નું $r:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$A$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$A = \left( \frac{5r - 1}{r + 1}, \frac{5r - 1}{r + 1}, \frac{10r + 2}{r + 1} \right)$
આપેલ સમીકરણ $(\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}) - \frac{1}{5}|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = 10$ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA}$ શોધો:
$\overrightarrow{OQ} \cdot \overrightarrow{OA} = 5\left( \frac{5r - 1}{r + 1} \right) + 5\left( \frac{5r - 1}{r + 1} \right) + 10\left( \frac{10r + 2}{r + 1} \right) = \frac{150r + 10}{r + 1} = \frac{10(15r + 1)}{r + 1}$
ત્યારબાદ,સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}$ શોધો:
$\overrightarrow{OP} = (-1, -1, 2)$ અને $\overrightarrow{OA} = \frac{1}{r+1}(5r-1, 5r-1, 10r+2)$
$\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA} = \frac{1}{r+1} (-20r, 15r+1, 0)$
$|\overrightarrow{OP} \times \overrightarrow{OA}|^2 = \frac{625r^2 + 30r + 1}{(r+1)^2}$
સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
$\frac{10(15r + 1)}{r + 1} - \frac{1}{5} \left( \frac{625r^2 + 30r + 1}{(r+1)^2} \right) = 10$
આ દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા $r = 7$ મળે છે.
418
DifficultMCQ
જો $\vec{a}=\alpha \hat{i}+\beta \hat{j}+\gamma \hat{k}$ ના $\vec{b}=3 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ ની દિશામાં અને લંબ ઘટકો અનુક્રમે $\frac{16}{11}(3 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k})$ અને $\frac{1}{11}(-4 \hat{i}-5 \hat{j}-17 \hat{k})$ હોય,તો $\alpha^2+\beta^2+\gamma^2$ ની કિંમત શોધો:
A
$23$
B
$18$
C
$16$
D
$26$

Solution

(D) ધારો કે $\vec{a}_{\parallel}$ એ $\vec{a}$ નો $\vec{b}$ ની દિશામાં ઘટક છે અને $\vec{a}_{\perp}$ એ $\vec{a}$ નો $\vec{b}$ ને લંબ ઘટક છે.
આપેલ છે કે $\vec{a}_{\parallel} = \frac{16}{11}(3 \hat{i} + \hat{j} - \hat{k})$ અને $\vec{a}_{\perp} = \frac{1}{11}(-4 \hat{i} - 5 \hat{j} - 17 \hat{k})$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\vec{a} = \vec{a}_{\parallel} + \vec{a}_{\perp}$,તેથી:
$\vec{a} = \frac{16}{11}(3 \hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) + \frac{1}{11}(-4 \hat{i} - 5 \hat{j} - 17 \hat{k})$
$\vec{a} = \frac{48-4}{11} \hat{i} + \frac{16-5}{11} \hat{j} + \frac{-16-17}{11} \hat{k}$
$\vec{a} = \frac{44}{11} \hat{i} + \frac{11}{11} \hat{j} - \frac{33}{11} \hat{k}$
$\vec{a} = 4 \hat{i} + \hat{j} - 3 \hat{k}$
$\vec{a} = \alpha \hat{i} + \beta \hat{j} + \gamma \hat{k}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 4$,$\beta = 1$,અને $\gamma = -3$ મળે છે.
તેથી,$\alpha^2 + \beta^2 + \gamma^2 = (4)^2 + (1)^2 + (-3)^2 = 16 + 1 + 9 = 26$.
419
MediumMCQ
જો $\vec{a}$ એ શૂન્યતર સદિશ હોય કે જેથી સદિશો $2 \hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}$,$\hat{i}+2 \hat{j}-2 \hat{k}$ અને $\hat{k}$ પરના તેના પ્રક્ષેપો સમાન હોય,તો $\vec{a}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ કયો છે?
A
$\frac{1}{\sqrt{155}}(-7 \hat{i}+9 \hat{j}+5 \hat{k})$
B
$\frac{1}{\sqrt{155}}(-7 \hat{i}+9 \hat{j}-5 \hat{k})$
C
$\frac{1}{\sqrt{155}}(7 \hat{i}+9 \hat{j}+5 \hat{k})$
D
$\frac{1}{\sqrt{155}}(7 \hat{i}+9 \hat{j}-5 \hat{k})$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{a} = a_1 \hat{i} + a_2 \hat{j} + a_3 \hat{k}$ એક એકમ સદિશ છે,તેથી $a_1^2 + a_2^2 + a_3^2 = 1$.
ધારો કે $\vec{b} = 2 \hat{i} - \hat{j} + 2 \hat{k}$,$\vec{c} = \hat{i} + 2 \hat{j} - 2 \hat{k}$,અને $\vec{d} = \hat{k}$.
પ્રક્ષેપો સમાન હોવાથી,$\frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{b}|} = \frac{\vec{a} \cdot \vec{c}}{|\vec{c}|} = \frac{\vec{a} \cdot \vec{d}}{|\vec{d}|}$.
માન ગણતા: $|\vec{b}| = 3$,$|\vec{c}| = 3$,અને $|\vec{d}| = 1$.
તેથી,$\frac{2a_1 - a_2 + 2a_3}{3} = \frac{a_1 + 2a_2 - 2a_3}{3} = a_3$.
$\frac{2a_1 - a_2 + 2a_3}{3} = a_3$ પરથી,$2a_1 - a_2 - a_3 = 0$.
$\frac{a_1 + 2a_2 - 2a_3}{3} = a_3$ પરથી,$a_1 + 2a_2 - 5a_3 = 0$.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,$a_1 = \frac{7}{5}a_3$ અને $a_2 = \frac{9}{5}a_3$ મળે છે.
$a_1^2 + a_2^2 + a_3^2 = 1$ માં કિંમત મૂકતા: $(\frac{7}{5}a_3)^2 + (\frac{9}{5}a_3)^2 + a_3^2 = 1 \implies a_3 = \frac{5}{\sqrt{155}}$.
આમ,$\vec{a} = \frac{1}{\sqrt{155}}(7 \hat{i} + 9 \hat{j} + 5 \hat{k})$.
420
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}, \vec{b}=3 \hat{i}+2 \hat{j}-\hat{k}, \vec{c}=\lambda \hat{j}+\mu \hat{k}$ અને $\hat{d}$ એ એકમ સદિશ છે જેથી $\vec{a} \times \hat{d}=\vec{b} \times \hat{d}$ અને $\vec{c} \cdot \hat{d}=1$ થાય. જો $\vec{c}$ એ $\vec{a}$ ને લંબ હોય,તો $|3 \lambda \hat{d}+\mu \vec{c}|^2$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$1$
B
$2$
C
$5$
D
$4$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a} \times \hat{d} = \vec{b} \times \hat{d}$,તેથી $(\vec{a} - \vec{b}) \times \hat{d} = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\hat{d}$ એ $\vec{a} - \vec{b}$ ને સમાંતર છે.
$\vec{a} - \vec{b} = (1-3)\hat{i} + (1-2)\hat{j} + (1-(-1))\hat{k} = -2\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$.
$\hat{d}$ એકમ સદિશ હોવાથી,$\hat{d} = \pm \frac{-2\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}}{3}$.
$\vec{c} \cdot \vec{a} = 0$ હોવાથી,$(\lambda \hat{j} + \mu \hat{k}) \cdot (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) = 0$,એટલે કે $\lambda + \mu = 0$,જેનો અર્થ છે $\mu = -\lambda$.
તેથી,$\vec{c} = \lambda(\hat{j} - \hat{k})$.
$\vec{c} \cdot \hat{d} = 1$ હોવાથી,$\lambda(\hat{j} - \hat{k}) \cdot \pm \frac{1}{3}(-2\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}) = 1$.
$\pm \frac{\lambda}{3}(-1 - 2) = 1 \Rightarrow \mp \lambda = 1 \Rightarrow \lambda = \mp 1$.
બંને કિસ્સામાં,$\lambda^2 = 1$ અને $\mu^2 = \lambda^2 = 1$.
આપણે $|3 \lambda \hat{d} + \mu \vec{c}|^2 = 9 \lambda^2 |\hat{d}|^2 + \mu^2 |\vec{c}|^2 + 6 \lambda \mu (\hat{d} \cdot \vec{c})$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$|\hat{d}|^2 = 1$,$|\vec{c}|^2 = \lambda^2 + \mu^2 = 2\lambda^2 = 2$,અને $\hat{d} \cdot \vec{c} = 1$ હોવાથી:
$|3 \lambda \hat{d} + \mu \vec{c}|^2 = 9(1)(1) + (1)(2) + 6(\lambda)(-\lambda)(1) = 9 + 2 - 6\lambda^2 = 11 - 6(1) = 5$.
421
DifficultMCQ
બે સદિશો $\overrightarrow{u} = 3\hat{i} - \hat{j}$ અને $\overrightarrow{v} = 2\hat{i} + \hat{j} - \lambda\hat{k}$ ધ્યાનમાં લો,જ્યાં $\lambda > 0$. તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\cos^{-1}\left(\frac{\sqrt{5}}{2\sqrt{7}}\right)$ છે. ધારો કે $\vec{v} = \vec{v}_1 + \vec{v}_2$,જ્યાં $\vec{v}_1$ એ $\overrightarrow{u}$ ને સમાંતર છે અને $\vec{v}_2$ એ $\overrightarrow{u}$ ને લંબ છે. તો $|\vec{v}_1|^2 + |\vec{v}_2|^2$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$\frac{23}{2}$
B
$14$
C
$\frac{25}{2}$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\overrightarrow{u} = 3\hat{i} - \hat{j}$ અને $\overrightarrow{v} = 2\hat{i} + \hat{j} - \lambda\hat{k}$.
$\overrightarrow{u}$ અને $\overrightarrow{v}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ માટે $\cos \theta = \frac{\overrightarrow{u} \cdot \overrightarrow{v}}{|\overrightarrow{u}| |\overrightarrow{v}|}$ થાય.
$\overrightarrow{u} \cdot \overrightarrow{v} = (3)(2) + (-1)(1) + (0)(-\lambda) = 6 - 1 = 5$.
$|\overrightarrow{u}| = \sqrt{3^2 + (-1)^2} = \sqrt{10}$.
$|\overrightarrow{v}| = \sqrt{2^2 + 1^2 + (-\lambda)^2} = \sqrt{5 + \lambda^2}$.
આપેલ છે કે $\cos \theta = \frac{\sqrt{5}}{2\sqrt{7}}$,તેથી $\frac{5}{\sqrt{10} \sqrt{5 + \lambda^2}} = \frac{\sqrt{5}}{2\sqrt{7}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $\frac{25}{10(5 + \lambda^2)} = \frac{5}{4 \times 7} = \frac{5}{28}$.
$\frac{5}{2(5 + \lambda^2)} = \frac{5}{28} \Rightarrow 5 + \lambda^2 = 14 \Rightarrow \lambda^2 = 9 \Rightarrow \lambda = 3$ (કારણ કે $\lambda > 0$).
હવે,$\vec{v} = \vec{v}_1 + \vec{v}_2$,જ્યાં $\vec{v}_1 \parallel \overrightarrow{u}$ અને $\vec{v}_2 \perp \overrightarrow{u}$.
કારણ કે $\vec{v}_1$ અને $\vec{v}_2$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી $|\vec{v}|^2 = |\vec{v}_1|^2 + |\vec{v}_2|^2$ થાય.
$|\vec{v}|^2 = 2^2 + 1^2 + (-3)^2 = 4 + 1 + 9 = 14$.
આમ,$|\vec{v}_1|^2 + |\vec{v}_2|^2 = 14$.
422
DifficultMCQ
ધારો કે બે એકમ સદિશો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta, 0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ એ $\sin^{-1}\left(\frac{\sqrt{65}}{9}\right)$ છે. જો સદિશ $\vec{c} = 3\hat{a} + 6\hat{b} + 9(\hat{a} \times \hat{b})$ હોય,તો $9(\vec{c} \cdot \hat{a}) - 3(\vec{c} \cdot \hat{b})$ ની કિંમત શોધો.
A
$31$
B
$27$
C
$29$
D
$24$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{c} = 3\hat{a} + 6\hat{b} + 9(\hat{a} \times \hat{b})$.
$\sin \theta = \frac{\sqrt{65}}{9}$ હોવાથી,$\cos^2 \theta = 1 - \sin^2 \theta = 1 - \frac{65}{81} = \frac{16}{81}$,તેથી $\cos \theta = \frac{4}{9}$ (કારણ કે $0 < \theta < \frac{\pi}{2}$).
હવે,$\vec{c} \cdot \hat{a} = (3\hat{a} + 6\hat{b} + 9(\hat{a} \times \hat{b})) \cdot \hat{a} = 3(\hat{a} \cdot \hat{a}) + 6(\hat{b} \cdot \hat{a}) + 9((\hat{a} \times \hat{b}) \cdot \hat{a})$.
$\hat{a} \cdot \hat{a} = 1$,$\hat{b} \cdot \hat{a} = \cos \theta = \frac{4}{9}$,અને $(\hat{a} \times \hat{b}) \cdot \hat{a} = 0$ હોવાથી,$\vec{c} \cdot \hat{a} = 3(1) + 6(\frac{4}{9}) + 0 = 3 + \frac{8}{3} = \frac{17}{3}$.
તે જ રીતે,$\vec{c} \cdot \hat{b} = (3\hat{a} + 6\hat{b} + 9(\hat{a} \times \hat{b})) \cdot \hat{b} = 3(\hat{a} \cdot \hat{b}) + 6(\hat{b} \cdot \hat{b}) + 9((\hat{a} \times \hat{b}) \cdot \hat{b})$.
$\hat{a} \cdot \hat{b} = \frac{4}{9}$,$\hat{b} \cdot \hat{b} = 1$,અને $(\hat{a} \times \hat{b}) \cdot \hat{b} = 0$ હોવાથી,$\vec{c} \cdot \hat{b} = 3(\frac{4}{9}) + 6(1) + 0 = \frac{4}{3} + 6 = \frac{22}{3}$.
અંતે,$9(\vec{c} \cdot \hat{a}) - 3(\vec{c} \cdot \hat{b}) = 9(\frac{17}{3}) - 3(\frac{22}{3}) = 3(17) - 22 = 51 - 22 = 29$.
423
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સમાન માન ધરાવતા સદિશો છે જેથી $\frac{|\vec{a}+\vec{b}|+|\vec{a}-\vec{b}|}{|\vec{a}+\vec{b}|-|\vec{a}-\vec{b}|}=\sqrt{2}+1$ થાય. તો $\frac{|\vec{a}+\vec{b}|^2}{|\vec{a}|^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2+4\sqrt{2}$
B
$1+\sqrt{2}$
C
$2+\sqrt{2}$
D
$4+2\sqrt{2}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\frac{|\vec{a}+\vec{b}|+|\vec{a}-\vec{b}|}{|\vec{a}+\vec{b}|-|\vec{a}-\vec{b}|}=\sqrt{2}+1$.
યોગ-વિયોગની રીત (componendo and dividendo) વાપરતા:
$\frac{|\vec{a}+\vec{b}|}{|\vec{a}-\vec{b}|} = \frac{(\sqrt{2}+1)+1}{(\sqrt{2}+1)-1} = \frac{\sqrt{2}+2}{\sqrt{2}} = 1+\sqrt{2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$|\vec{a}+\vec{b}|^2 = (1+\sqrt{2})^2 |\vec{a}-\vec{b}|^2$.
$|\vec{a}+\vec{b}|^2 = (3+2\sqrt{2}) |\vec{a}-\vec{b}|^2$.
ધારો કે $|\vec{a}| = |\vec{b}| = k$.
$2k^2 + 2\vec{a}\cdot\vec{b} = (3+2\sqrt{2})(2k^2 - 2\vec{a}\cdot\vec{b})$.
$2k^2$ વડે ભાગતા:
$1 + \frac{\vec{a}\cdot\vec{b}}{k^2} = (3+2\sqrt{2})(1 - \frac{\vec{a}\cdot\vec{b}}{k^2})$.
ધારો કે $x = \frac{\vec{a}\cdot\vec{b}}{k^2}$.
$1+x = 3+2\sqrt{2} - (3+2\sqrt{2})x$.
$x(4+2\sqrt{2}) = 2+2\sqrt{2}$.
$x = \frac{2+2\sqrt{2}}{4+2\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
હવે,$\frac{|\vec{a}+\vec{b}|^2}{|\vec{a}|^2} = \frac{|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2\vec{a}\cdot\vec{b}}{|\vec{a}|^2} = 1 + 1 + 2x = 2 + 2(\frac{1}{\sqrt{2}}) = 2+\sqrt{2}$.
424
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}=\hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{b}=2\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ છે. ધારો કે $\hat{c}$ એ સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં એકમ સદિશ છે અને તે $\vec{a}$ ને લંબ છે. તો આવો સદિશ $\hat{c}$ કયો છે?
A
$\frac{1}{\sqrt{5}}(\hat{j}-2\hat{k})$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}(-\hat{i}+\hat{j}-\hat{k})$
C
$\frac{1}{\sqrt{3}}(\hat{i}-\hat{j}+\hat{k})$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}(-\hat{i}+\hat{k})$

Solution

(D) ધારો કે સદિશ $\vec{p}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના સમતલમાં છે. તેથી $\vec{p} = \vec{a} + \lambda \vec{b}$.
કારણ કે $\vec{p}$ એ $\vec{a}$ ને લંબ છે,તેથી $\vec{p} \cdot \vec{a} = 0$.
$(\vec{a} + \lambda \vec{b}) \cdot \vec{a} = 0 \Rightarrow \vec{a} \cdot \vec{a} + \lambda (\vec{b} \cdot \vec{a}) = 0$.
આપેલ છે કે $\vec{a} = \hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{b} = 2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$.
$\vec{a} \cdot \vec{a} = 1^2 + 2^2 + 1^2 = 6$.
$\vec{b} \cdot \vec{a} = (2)(1) + (1)(2) + (-1)(1) = 2 + 2 - 1 = 3$.
આ કિંમતો મૂકતા: $6 + \lambda(3) = 0 \Rightarrow \lambda = -2$.
તેથી,$\vec{p} = (\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k}) - 2(2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) = -3\hat{i} + 3\hat{k}$.
એકમ સદિશ $\hat{c}$ એ $\pm \frac{\vec{p}}{|\vec{p}|} = \pm \frac{-3\hat{i} + 3\hat{k}}{\sqrt{(-3)^2 + 3^2}} = \pm \frac{-3\hat{i} + 3\hat{k}}{3\sqrt{2}} = \pm \frac{-\hat{i} + \hat{k}}{\sqrt{2}}$ છે.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો સદિશ $\frac{1}{\sqrt{2}}(-\hat{i} + \hat{k})$ છે.
425
EasyMCQ
જો $G(\bar{g})$,$H(\bar{h})$ અને $P(\bar{p})$ એ ત્રિકોણના અનુક્રમે મધ્યકેન્દ્ર,લંબકેન્દ્ર અને પરિકેન્દ્ર હોય અને $x \bar{p} + y \bar{h} + z \bar{g} = \overline{0}$ હોય,તો $x, y, z$ અનુક્રમે શું થાય?
A
$1, 1, -2$
B
$1, 3, -4$
C
$2, 1, -3$
D
$2, 3, -5$

Solution

(C) કોઈપણ ત્રિકોણમાં,મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ લંબકેન્દ્ર $H$ અને પરિકેન્દ્ર $P$ ને જોડતા રેખાખંડનું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
તેથી,વિભાજન સૂત્ર મુજબ,મધ્યકેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ $\bar{g} = \frac{1 \cdot \bar{h} + 2 \cdot \bar{p}}{1 + 2}$ દ્વારા મળે છે.
આનું સાદું રૂપ $3 \bar{g} = \bar{h} + 2 \bar{p}$ થાય છે,જેને $2 \bar{p} + 1 \bar{h} - 3 \bar{g} = \overline{0}$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ સમીકરણ $x \bar{p} + y \bar{h} + z \bar{g} = \overline{0}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $x = 2$,$y = 1$ અને $z = -3$ મળે છે.
426
EasyMCQ
જો $\triangle ABC$ એ $A$ આગળ કાટખૂણો ધરાવતો હોય,જ્યાં $A \equiv (4, 2, x)$,$B \equiv (3, 1, 8)$ અને $C \equiv (2, -1, 2)$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$2$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) કારણ કે $\triangle ABC$ એ $A$ આગળ કાટખૂણો ધરાવે છે,તેથી સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ પરસ્પર લંબ છે,એટલે કે તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $\vec{AB} \cdot \vec{AC} = 0$
સૌ પ્રથમ,આપણે સદિશો શોધીએ:
$\vec{AB} = (3-4)\hat{i} + (1-2)\hat{j} + (8-x)\hat{k} = -\hat{i} - \hat{j} + (8-x)\hat{k}$
$\vec{AC} = (2-4)\hat{i} + (-1-2)\hat{j} + (2-x)\hat{k} = -2\hat{i} - 3\hat{j} + (2-x)\hat{k}$
હવે,ડોટ ગુણાકારની ગણતરી કરીએ:
$(-1)(-2) + (-1)(-3) + (8-x)(2-x) = 0$
$2 + 3 + (16 - 8x - 2x + x^2) = 0$
$5 + 16 - 10x + x^2 = 0$
$x^2 - 10x + 21 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(x-3)(x-7) = 0$
આમ,$x = 3$ અથવા $x = 7$ મળે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચી કિંમત $3$ છે.
427
EasyMCQ
ધારો કે સદિશો $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}$ એવા છે કે જેથી $|\overline{a}|=2, |\overline{b}|=4$ અને $|\overline{c}|=4$ થાય. જો $\overline{b}$ નો $\overline{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ એ $\overline{c}$ નો $\overline{a}$ પરના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને $\overline{b}$ એ $\overline{c}$ ને લંબ હોય,તો $|\overline{a}+\overline{b}-\overline{c}|$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$2 \sqrt{5}$
B
$6$
C
$4$
D
$4 \sqrt{2}$

Solution

(B) આપેલ છે: $|\overline{a}|=2, |\overline{b}|=4, |\overline{c}|=4$.
શરત મુજબ,$\overline{b}$ નો $\overline{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ = $\overline{c}$ નો $\overline{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ.
$\frac{\overline{b} \cdot \overline{a}}{|\overline{a}|} = \frac{\overline{c} \cdot \overline{a}}{|\overline{a}|}$
$\implies \overline{b} \cdot \overline{a} = \overline{c} \cdot \overline{a}$
$\implies (\overline{b} - \overline{c}) \cdot \overline{a} = 0$ ... $(i)$
વળી,$\overline{b}$ એ $\overline{c}$ ને લંબ છે,તેથી $\overline{b} \cdot \overline{c} = 0$.
હવે,$|\overline{a} + \overline{b} - \overline{c}|^2 = |\overline{a}|^2 + |\overline{b} - \overline{c}|^2 + 2\overline{a} \cdot (\overline{b} - \overline{c})$ લો.
$(i)$ પરથી,$\overline{a} \cdot (\overline{b} - \overline{c}) = 0$.
તેથી,$|\overline{a} + \overline{b} - \overline{c}|^2 = |\overline{a}|^2 + |\overline{b}|^2 + |\overline{c}|^2 - 2(\overline{b} \cdot \overline{c})$.
કારણ કે $\overline{b} \cdot \overline{c} = 0$,આપણને મળે છે:
$|\overline{a} + \overline{b} - \overline{c}|^2 = (2)^2 + (4)^2 + (4)^2 - 0 = 4 + 16 + 16 = 36$.
તેથી,$|\overline{a} + \overline{b} - \overline{c}| = \sqrt{36} = 6$.
428
EasyMCQ
$\overline{AB}$ નો $\overline{CD}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધો,જ્યાં $A \equiv (2, -3, 0)$,$B \equiv (1, -4, -2)$,$C \equiv (4, 6, 8)$ અને $D \equiv (7, 0, 10)$ છે.
A
$\frac{1}{\sqrt{6}}$
B
$\frac{1}{7}$
C
$\frac{4}{\sqrt{6}}$
D
$\frac{4}{7}$

Solution

(B) સૌ પ્રથમ,આપણે સદિશો $\overline{AB}$ અને $\overline{CD}$ શોધીએ:
$\overline{AB} = (1-2)\hat{i} + (-4 - (-3))\hat{j} + (-2-0)\hat{k} = -\hat{i} - \hat{j} - 2\hat{k}$
$\overline{CD} = (7-4)\hat{i} + (0-6)\hat{j} + (10-8)\hat{k} = 3\hat{i} - 6\hat{j} + 2\hat{k}$
સદિશ $\overline{AB}$ નો સદિશ $\overline{CD}$ પરનો અદિશ પ્રક્ષેપ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\text{Projection} = \frac{\overline{AB} \cdot \overline{CD}}{|\overline{CD}|}$
અદિશ ગુણાકાર $\overline{AB} \cdot \overline{CD}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\overline{AB} \cdot \overline{CD} = (-1)(3) + (-1)(-6) + (-2)(2) = -3 + 6 - 4 = -1$
$\overline{CD}$ નું માન શોધીએ:
$|\overline{CD}| = \sqrt{3^2 + (-6)^2 + 2^2} = \sqrt{9 + 36 + 4} = \sqrt{49} = 7$
આમ,અદિશ પ્રક્ષેપ:
$\frac{-1}{7}$
નોંધ: પ્રક્ષેપનું મૂલ્ય $|\frac{-1}{7}| = \frac{1}{7}$ થાય.
429
MediumMCQ
$\vec{a}=3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k}$ અને $\vec{b}=7 \hat{i}-5 \hat{j}-\hat{k}$ હોય,તો $\vec{b}$ નો $\vec{a}$ પરનો સદિશ પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$\frac{6(3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k})}{\sqrt{38}}$
B
$\frac{3(3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k})}{38}$
C
$\frac{3(3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k})}{19}$
D
$\frac{3(3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k})}{\sqrt{38}}$

Solution

(C) $\vec{a}$ પર $\vec{b}$ નો સદિશ પ્રક્ષેપ શોધવાનું સૂત્ર: $\left(\frac{\vec{b} \cdot \vec{a}}{|\vec{a}|^2}\right) \vec{a}$ છે.
સૌ પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર $\vec{b} \cdot \vec{a} = (7)(3) + (-5)(2) + (-1)(5) = 21 - 10 - 5 = 6$ શોધો.
ત્યારબાદ,$\vec{a}$ ના માનનો વર્ગ: $|\vec{a}|^2 = 3^2 + 2^2 + 5^2 = 9 + 4 + 25 = 38$ શોધો.
હવે,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
સદિશ પ્રક્ષેપ = $\frac{6}{38} (3 \hat{i} + 2 \hat{j} + 5 \hat{k}) = \frac{3}{19} (3 \hat{i} + 2 \hat{j} + 5 \hat{k})$.
430
EasyMCQ
જો $A=(-2,2,3), B=(3,2,2), C=(4,-3,5)$ અને $D=(7,-5,-1)$ હોય,તો $\overline{AB}$ નો $\overline{CD}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$\frac{12}{\sqrt{7}}$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) આપેલ બિંદુઓ $A=(-2,2,3), B=(3,2,2), C=(4,-3,5)$ અને $D=(7,-5,-1)$ છે.
સદિશ $\overline{AB} = (3 - (-2))\hat{i} + (2 - 2)\hat{j} + (2 - 3)\hat{k} = 5\hat{i} + 0\hat{j} - 1\hat{k} = 5\hat{i} - \hat{k}$.
સદિશ $\overline{CD} = (7 - 4)\hat{i} + (-5 - (-3))\hat{j} + (-1 - 5)\hat{k} = 3\hat{i} - 2\hat{j} - 6\hat{k}$.
સદિશ $\overline{AB}$ નો સદિશ $\overline{CD}$ પરનો પ્રક્ષેપ શોધવાનું સૂત્ર $\frac{\overline{AB} \cdot \overline{CD}}{|\overline{CD}|}$ છે.
પ્રથમ,અદિશ ગુણાકાર શોધો: $\overline{AB} \cdot \overline{CD} = (5)(3) + (0)(-2) + (-1)(-6) = 15 + 0 + 6 = 21$.
ત્યારબાદ,$\overline{CD}$ નું માન શોધો: $|\overline{CD}| = \sqrt{(3)^2 + (-2)^2 + (-6)^2} = \sqrt{9 + 4 + 36} = \sqrt{49} = 7$.
તેથી,પ્રક્ષેપ $\frac{21}{7} = 3$ થાય.
431
MediumMCQ
ધારો કે $\overrightarrow{a}=2 \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$,$\overrightarrow{b}=\hat{i}+2 \hat{j}-\hat{k}$ અને $\overrightarrow{c}=\hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$ ત્રણ સદિશો છે. $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ ના સમતલમાં આવેલો સદિશ જેનો $\overrightarrow{a}$ પરનો પ્રક્ષેપ $\sqrt{\frac{2}{3}}$ માન ધરાવે છે,તે શોધો.
A
$2 \hat{i}+3 \hat{j}-3 \hat{k}$
B
$2 \hat{i}+3 \hat{j}+3 \hat{k}$
C
$2 \hat{i}-5 \hat{j}+5 \hat{k}$
D
$2 \hat{i}+\hat{j}+5 \hat{k}$

Solution

(A) $\overrightarrow{b}$ અને $\overrightarrow{c}$ ના સમતલમાં કોઈપણ સદિશ $\overrightarrow{r} = m\overrightarrow{b} + \overrightarrow{c}$ તરીકે લખી શકાય.
$\overrightarrow{r} = m(\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) + (\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}) = (m+1)\hat{i} + (2m+1)\hat{j} + (-m-2)\hat{k}$.
$\overrightarrow{a}$ પર $\overrightarrow{r}$ નો પ્રક્ષેપ $\frac{|\overrightarrow{r} \cdot \overrightarrow{a}|}{|\overrightarrow{a}|} = \sqrt{\frac{2}{3}}$ છે.
$\overrightarrow{a} = 2\hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$,તેથી $|\overrightarrow{a}| = \sqrt{6}$.
$\overrightarrow{r} \cdot \overrightarrow{a} = 2(m+1) - (2m+1) + (-m-2) = -m - 1$.
તેથી,$\frac{|-m-1|}{\sqrt{6}} = \sqrt{\frac{2}{3}} = \frac{2}{\sqrt{6}}$.
$|-m-1| = 2$,જેનો અર્થ છે કે $-m-1 = 2$ અથવા $-m-1 = -2$.
જો $-m-1 = 2$,તો $m = -3$. તેથી $\overrightarrow{r} = -2\hat{i} - 5\hat{j} + \hat{k}$.
જો $-m-1 = -2$,તો $m = 1$. તેથી $\overrightarrow{r} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - 3\hat{k}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $2\hat{i} + 3\hat{j} - 3\hat{k}$ છે.
432
EasyMCQ
જો $\bar{a} = \hat{i} + \hat{j}$ અને $\bar{b} = 2\hat{i} - \hat{k}$ હોય,તો રેખાઓ $\bar{r} \times \bar{a} = \bar{b} \times \bar{a}$ અને $\bar{r} \times \bar{b} = \bar{a} \times \bar{b}$ નું છેદબિંદુ શોધો.
A
$(3, -1, 1)$
B
$(3, 1, -1)$
C
$(-3, 1, 1)$
D
$(1, 1, 1)$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓના સમીકરણો $\bar{r} \times \bar{a} = \bar{b} \times \bar{a}$ અને $\bar{r} \times \bar{b} = \bar{a} \times \bar{b}$ છે.
આને $\bar{r} \times \bar{a} - \bar{b} \times \bar{a} = 0$ તરીકે લખી શકાય,જેનો અર્થ છે કે $(\bar{r} - \bar{b}) \times \bar{a} = 0$. આથી $\bar{r} - \bar{b} = t\bar{a}$ કોઈ અદિશ $t$ માટે,તેથી $\bar{r} = \bar{b} + t\bar{a}$.
તે જ રીતે,$\bar{r} \times \bar{b} - \bar{a} \times \bar{b} = 0$ નો અર્થ છે કે $(\bar{r} - \bar{a}) \times \bar{b} = 0$,તેથી $\bar{r} = \bar{a} + s\bar{b}$ કોઈ અદિશ $s$ માટે.
$\bar{r}$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $\bar{b} + t\bar{a} = \bar{a} + s\bar{b}$.
$\bar{a} = \hat{i} + \hat{j}$ અને $\bar{b} = 2\hat{i} - \hat{k}$ મૂકતા:
$(2\hat{i} - \hat{k}) + t(\hat{i} + \hat{j}) = (\hat{i} + \hat{j}) + s(2\hat{i} - \hat{k})$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$i: 2 + t = 1 + 2s \implies t - 2s = -1$
$j: t = 1$
$k: -1 = -s \implies s = 1$
$t=1$ અને $s=1$ ને $\bar{r}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\bar{r} = \bar{b} + 1\bar{a} = (2\hat{i} - \hat{k}) + (\hat{i} + \hat{j}) = 3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$.
આમ,છેદબિંદુ $(3, 1, -1)$ છે.
433
MediumMCQ
જો $P(6, 10, 10)$,$Q(1, 0, -5)$,$R(6, -10, \lambda)$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય જે $Q$ આગળ કાટખૂણો બનાવે છે,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો ....
A
$0$
B
$1$
C
$3$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\triangle PQR$ એ $Q$ આગળ કાટખૂણો ધરાવે છે.
તેથી,સદિશો $\vec{QP}$ અને $\vec{QR}$ એકબીજાને લંબ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય: $\vec{QP} \cdot \vec{QR} = 0$.
સૌ પ્રથમ,સદિશો $\vec{QP}$ અને $\vec{QR}$ શોધો:
$\vec{QP} = (6-1, 10-0, 10-(-5)) = (5, 10, 15)$
$\vec{QR} = (6-1, -10-0, \lambda-(-5)) = (5, -10, \lambda+5)$
હવે,ડોટ ગુણાકારની ગણતરી કરો:
$\vec{QP} \cdot \vec{QR} = (5)(5) + (10)(-10) + (15)(\lambda+5) = 0$
$25 - 100 + 15\lambda + 75 = 0$
$-75 + 15\lambda + 75 = 0$
$15\lambda = 0$
$\lambda = 0$
Solution diagram
434
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,બિંદુ $P$ એ $BC$ ને $3:4$ ના ગુણોત્તરમાં અને $Q$ એ $CA$ ને $5:3$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે. જો $AP$ અને $BQ$ બિંદુ $G$ માં છેદે,તો $G$ એ $AP$ ને કયા ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે?
A
$2:1$
B
$5:7$
C
$7:5$
D
$1:2$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
$P$ એ $BC$ ને $3:4$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતું હોવાથી,$P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{p} = \frac{4\vec{b} + 3\vec{c}}{7}$ છે.
$Q$ એ $CA$ ને $5:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરતું હોવાથી,$Q$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{q} = \frac{3\vec{c} + 5\vec{a}}{8}$ છે.
ધારો કે $G$ એ $AP$ ને $k:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. તેથી $\vec{g} = \frac{1\vec{a} + k\vec{p}}{k+1} = \frac{\vec{a} + k(\frac{4\vec{b} + 3\vec{c}}{7})}{k+1} = \frac{7\vec{a} + 4k\vec{b} + 3k\vec{c}}{7(k+1)}$.
વળી,$G$ એ $BQ$ પર આવેલું હોવાથી,$\vec{g} = \frac{m\vec{q} + 1\vec{b}}{m+1} = \frac{m(\frac{3\vec{c} + 5\vec{a}}{8}) + \vec{b}}{m+1} = \frac{5m\vec{a} + 8\vec{b} + 3m\vec{c}}{8(m+1)}$.
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$\frac{7}{7(k+1)} = \frac{5m}{8(m+1)} \implies \frac{1}{k+1} = \frac{5m}{8(m+1)}$
$\frac{4k}{7(k+1)} = \frac{8}{8(m+1)} \implies \frac{4k}{7(k+1)} = \frac{1}{m+1}$
$\frac{3k}{7(k+1)} = \frac{3m}{8(m+1)} \implies \frac{k}{7(k+1)} = \frac{m}{8(m+1)}$
પ્રથમ અને ત્રીજા સમીકરણ પરથી,$\frac{1}{k+1} = 5 \times \frac{k}{7(k+1)} \implies 1 = \frac{5k}{7} \implies k = \frac{7}{5}$.
આમ,ગુણોત્તર $7:5$ છે.
435
MediumMCQ
જો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો હોય અને $\theta$ તેમની વચ્ચેનો ખૂણો હોય,તો $\bar{a}+\bar{b}$ એકમ સદિશ ક્યારે બને જ્યારે $\theta$ = ...
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{2 \pi}{3}$
C
$\frac{\pi}{2}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$ થાય.
$\bar{a}+\bar{b}$ એક એકમ સદિશ હોવાથી,$|\bar{a}+\bar{b}| = 1$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$|\bar{a}+\bar{b}|^2 = 1^2$ મળે.
$|\bar{x}|^2 = \bar{x} \cdot \bar{x}$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$(\bar{a}+\bar{b}) \cdot (\bar{a}+\bar{b}) = 1$ મળે.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા,$|\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) = 1$ મળે.
$|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$ ની કિંમતો મૂકતા,$1^2 + 1^2 + 2|\bar{a}||\bar{b}| \cos \theta = 1$ મળે.
$1 + 1 + 2(1)(1) \cos \theta = 1$.
$2 + 2 \cos \theta = 1$.
$2 \cos \theta = -1$.
$\cos \theta = -\frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \frac{2 \pi}{3}$ મળે.
436
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$,$\bar{b} = \hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ અને સદિશ $\bar{c}$ એ $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ સાથે સમતલીય છે. જો $\bar{c}$ એ $\bar{a}$ ને લંબ હોય,તો $\bar{c}$ શું છે?
A
$-\hat{i} + 2\hat{k}$
B
$-\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$
C
$\hat{i} - 2\hat{j}$
D
$-\hat{j} + \hat{k}$

Solution

(D) સદિશ $\bar{c}$ એ $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ સાથે સમતલીય હોવાથી,આપણે $\bar{c} = x\bar{a} + y\bar{b}$ લખી શકીએ,જ્યાં $x$ અને $y$ અદિશ છે.
$\bar{c} = x(2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) + y(\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) = (2x + y)\hat{i} + (x + 2y)\hat{j} + (x - y)\hat{k}$.
આપેલ છે કે $\bar{c} \perp \bar{a}$,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર $\bar{c} \cdot \bar{a} = 0$ થાય.
$(2x + y)(2) + (x + 2y)(1) + (x - y)(1) = 0$.
$4x + 2y + x + 2y + x - y = 0 \implies 6x + 3y = 0 \implies y = -2x$.
$\bar{c}$ ના સમીકરણમાં $y = -2x$ મૂકતા:
$\bar{c} = x(2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) - 2x(\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) = x(2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k} - 2\hat{i} - 4\hat{j} + 2\hat{k}) = x(-3\hat{j} + 3\hat{k}) = 3x(-\hat{j} + \hat{k})$.
જો $x = 1/3$ લઈએ,તો $\bar{c} = -\hat{j} + \hat{k}$ મળે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
437
EasyMCQ
ઉપરની આકૃતિમાં,$P$ એ $AC$ ને $3:4$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે અને $Q$ એ $BC$ ને $4:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. તો $M$ એ $AQ$ ને કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે?
Question diagram
A
$15:14$
B
$29:13$
C
$21:16$
D
$28:9$

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
$P$ એ $AC$ ને $3:4$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,તેથી $\vec{p} = \frac{4\vec{a} + 3\vec{c}}{7}$.
$Q$ એ $BC$ ને $4:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે,તેથી $\vec{q} = \frac{3\vec{b} + 4\vec{c}}{7}$.
$M$ એ $BP$ અને $AQ$ નું છેદબિંદુ છે. મેનેલાઉસના પ્રમેય મુજબ $\triangle ACQ$ માટે રેખા $B-M-P$ સાથે: $\frac{AM}{MQ} \cdot \frac{QB}{BC} \cdot \frac{CP}{PA} = 1$.
અહીં $BQ:QC = 4:3$,તેથી $QB:BC = 4:7$.
અને $AP:PC = 3:4$,તેથી $CP:PA = 4:3$.
તેથી,$\frac{AM}{MQ} \cdot \frac{4}{7} \cdot \frac{4}{3} = 1$.
$\frac{AM}{MQ} \cdot \frac{16}{21} = 1 \implies \frac{AM}{MQ} = \frac{21}{16}$.
આમ,$M$ એ $AQ$ ને $21:16$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
438
EasyMCQ
જો $4 \hat{i}+7 \hat{j}+8 \hat{k}$,$2 \hat{i}+3 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $2 \hat{i}+5 \hat{j}+7 \hat{k}$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય,તો $\angle B$ નો દ્વિભાજક $CA$ ને જે બિંદુમાં મળે છે તેનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{13}+6} (4\sqrt{13}+12)\hat{i} + (7\sqrt{13}+30)\hat{j} + (8\sqrt{13}+42)\hat{k}$
B
$\frac{1}{\sqrt{13}-6} (4\sqrt{13}+12)\hat{i} + (7\sqrt{13}+30)\hat{j} + (8\sqrt{13}+42)\hat{k}$
C
$\frac{1}{\sqrt{13}+6} (4\sqrt{13}+12)\hat{i} + (7\sqrt{13}+30)\hat{j} + (8\sqrt{13}+42)\hat{k}$
D
$\frac{1}{6-\sqrt{13}} (4\sqrt{13}+12)\hat{i} + (7\sqrt{13}+30)\hat{j} - (8\sqrt{13}+42)\hat{k}$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{a} = 4\hat{i}+7\hat{j}+8\hat{k}$,$\vec{b} = 2\hat{i}+3\hat{j}+4\hat{k}$,અને $\vec{c} = 2\hat{i}+5\hat{j}+7\hat{k}$.
કોણ દ્વિભાજક પ્રમેય મુજબ,$\angle B$ નો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $AC$ ને $BA : BC$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
લંબાઈ $BA$ અને $BC$ ની ગણતરી કરો:
$BA = |\vec{a} - \vec{b}| = |2\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k}| = \sqrt{4+16+16} = 6$.
$BC = |\vec{c} - \vec{b}| = |0\hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}| = \sqrt{0+4+9} = \sqrt{13}$.
બિંદુ $D$ એ $AC$ ને $6 : \sqrt{13}$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,સ્થાન સદિશ $\vec{d} = \frac{6\vec{c} + \sqrt{13}\vec{a}}{6+\sqrt{13}}$ મળે છે.
$\vec{d} = \frac{(12+4\sqrt{13})\hat{i} + (30+7\sqrt{13})\hat{j} + (42+8\sqrt{13})\hat{k}}{6+\sqrt{13}}$.
439
MediumMCQ
$ABCD$ એક ચતુષ્કોણ છે જેમાં $\overline{AB}=\bar{a}$,$\overline{AD}=\bar{b}$ અને $\overline{AC}=2\bar{a}+3\bar{b}$ છે. જો તેનું ક્ષેત્રફળ એ $AB$ અને $AD$ ને પાસપાસેની બાજુઓ તરીકે ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ક્ષેત્રફળના $\alpha$ ગણું હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{5}{2}$
C
$\frac{3}{2}$
D
$2$

Solution

(B) ચતુષ્કોણ $ABCD$ નું ક્ષેત્રફળ બે ત્રિકોણ $\triangle ABC$ અને $\triangle ADC$ ના ક્ષેત્રફળના સરવાળા તરીકે ગણી શકાય.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\overline{AB} \times \overline{AC}| = \frac{1}{2} |\bar{a} \times (2\bar{a} + 3\bar{b})| = \frac{1}{2} |2(\bar{a} \times \bar{a}) + 3(\bar{a} \times \bar{b})| = \frac{1}{2} |0 + 3(\bar{a} \times \bar{b})| = \frac{3}{2} |\bar{a} \times \bar{b}|$.
$\triangle ADC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |\overline{AD} \times \overline{AC}| = \frac{1}{2} |\bar{b} \times (2\bar{a} + 3\bar{b})| = \frac{1}{2} |2(\bar{b} \times \bar{a}) + 3(\bar{b} \times \bar{b})| = \frac{1}{2} |-2(\bar{a} \times \bar{b}) + 0| = |\bar{a} \times \bar{b}|$.
ચતુષ્કોણ $ABCD$ નું કુલ ક્ષેત્રફળ $= \frac{3}{2} |\bar{a} \times \bar{b}| + |\bar{a} \times \bar{b}| = \frac{5}{2} |\bar{a} \times \bar{b}|$.
$AB$ અને $AD$ પાસપાસેની બાજુઓ ધરાવતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $|\bar{a} \times \bar{b}|$ છે.
આપેલ છે કે ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના ક્ષેત્રફળના $\alpha$ ગણું છે,તેથી $\frac{5}{2} |\bar{a} \times \bar{b}| = \alpha |\bar{a} \times \bar{b}|$.
આમ,$\alpha = \frac{5}{2}$.
440
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{p}$ અને $\vec{q}$ એ ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના સ્થાન સદિશો છે,અને $|\vec{p}|=p, |\vec{q}|=q$ છે. બિંદુઓ $R$ અને $S$ એ રેખાખંડ $PQ$ નું અનુક્રમે $2:3$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન અને બહિર્વિભાજન કરે છે. જો $\vec{OR}$ અને $\vec{OS}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો:
A
$9p^2 = 4q^2$
B
$4p^2 = 9q^2$
C
$9p = 4q$
D
$4p = 9q$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{r}$ અને $\vec{s}$ એ બિંદુઓ $R$ અને $S$ ના સ્થાન સદિશો છે.
$2:3$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{r} = \frac{2\vec{q} + 3\vec{p}}{2+3} = \frac{3\vec{p} + 2\vec{q}}{5}$
$2:3$ ના ગુણોત્તરમાં બહિર્વિભાજન માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{s} = \frac{2\vec{q} - 3\vec{p}}{2-3} = \frac{2\vec{q} - 3\vec{p}}{-1} = 3\vec{p} - 2\vec{q}$
કારણ કે $\vec{OR}$ અને $\vec{OS}$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$\vec{r} \cdot \vec{s} = 0$
$\left(\frac{3\vec{p} + 2\vec{q}}{5}\right) \cdot (3\vec{p} - 2\vec{q}) = 0$
$(3\vec{p} + 2\vec{q}) \cdot (3\vec{p} - 2\vec{q}) = 0$
$9|\vec{p}|^2 - 6(\vec{p} \cdot \vec{q}) + 6(\vec{q} \cdot \vec{p}) - 4|\vec{q}|^2 = 0$
$9p^2 - 4q^2 = 0$
$9p^2 = 4q^2$
441
EasyMCQ
સદિશ $\overline{a}=\alpha \hat{i}+2 \hat{j}+\beta \hat{k}$ એ સદિશો $\bar{b}=\hat{i}+\hat{j}$ અને $\bar{c}=\hat{j}+\hat{k}$ ના સમતલમાં આવેલો છે અને $\bar{b}$ તથા $\bar{c}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે. તો નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ $\alpha$ અને $\beta$ ના શક્ય મૂલ્યો દર્શાવે છે?
A
$\alpha=1, \beta=1$
B
$\alpha=2, \beta=2$
C
$\alpha=1, \beta=2$
D
$\alpha=2, \beta=1$

Solution

(A) કારણ કે $\overline{a}$ એ $\overline{b}$ અને $\overline{c}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે,તેથી તે $\overline{b}$ અને $\overline{c}$ ની દિશામાંના એકમ સદિશોના સરવાળાના પ્રમાણમાં હોવો જોઈએ.
ધારો કે $\hat{b} = \frac{\hat{i}+\hat{j}}{\sqrt{2}}$ અને $\hat{c} = \frac{\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{2}}$.
સદિશ $\overline{a}$ ને કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overline{a} = k(\hat{b} + \hat{c})$ તરીકે દર્શાવી શકાય.
$\overline{a} = k \left( \frac{\hat{i}+\hat{j}}{\sqrt{2}} + \frac{\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{2}} \right) = \frac{k}{\sqrt{2}} (\hat{i} + 2\hat{j} + \hat{k})$.
આપેલ છે કે $\overline{a} = \alpha \hat{i} + 2 \hat{j} + \beta \hat{k}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે $\alpha = \frac{k}{\sqrt{2}}$,$2 = \frac{2k}{\sqrt{2}}$,અને $\beta = \frac{k}{\sqrt{2}}$.
$2 = \frac{2k}{\sqrt{2}}$ પરથી,આપણને $k = \sqrt{2}$ મળે છે.
$\alpha$ અને $\beta$ ના સમીકરણોમાં $k = \sqrt{2}$ મૂકતા,આપણને $\alpha = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2}} = 1$ અને $\beta = \frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2}} = 1$ મળે છે.
આમ,$\alpha=1$ અને $\beta=1$.
442
DifficultMCQ
ધારો કે બે અસમરેખ એકમ સદિશો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ લઘુકોણ બનાવે છે. એક બિંદુ $P$ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી કોઈપણ સમયે $t$ પર સ્થાન સદિશ $\overline{OP}$ (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે) $\hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જ્યારે $P$ ઉગમબિંદુ $O$ થી સૌથી દૂર હોય,ત્યારે $M$ એ $\overline{OP}$ ની લંબાઈ હોય અને $\hat{u}$ એ $\overline{OP}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ હોય,તો
A
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
B
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
C
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+2 \hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
D
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1-2 \hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$

Solution

(A) સ્થાન સદિશ $\overline{OP} = \hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t$ છે.
લંબાઈ $M = |\overline{OP}|$ નીચે મુજબ મળે છે:
$M^2 = |\hat{a} \cos t + \hat{b} \sin t|^2 = |\hat{a}|^2 \cos^2 t + |\hat{b}|^2 \sin^2 t + 2(\hat{a} \cdot \hat{b}) \sin t \cos t$.
કારણ કે $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\hat{a}| = |\hat{b}| = 1$.
$M^2 = \cos^2 t + \sin^2 t + (\hat{a} \cdot \hat{b}) \sin 2t = 1 + (\hat{a} \cdot \hat{b}) \sin 2t$.
$M$ મહત્તમ હોવા માટે,$\sin 2t = 1$ હોવું જોઈએ,તેથી $2t = \frac{\pi}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $t = \frac{\pi}{4}$.
તેથી $M = \sqrt{1 + \hat{a} \cdot \hat{b}}$.
$\overline{OP}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{u} = \frac{\overline{OP}}{|\overline{OP}|}$ છે.
$t = \frac{\pi}{4}$ પર,$\overline{OP} = \hat{a} \cos(\frac{\pi}{4}) + \hat{b} \sin(\frac{\pi}{4}) = \frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{a} + \hat{b})$.
આમ,$\hat{u} = \frac{\frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{a} + \hat{b})}{|\frac{1}{\sqrt{2}}(\hat{a} + \hat{b})|} = \frac{\hat{a} + \hat{b}}{|\hat{a} + \hat{b}|}$.
443
EasyMCQ
ધારો કે $\overline{a}, \overline{b}$ અને $\overline{c}$ ત્રણ શૂન્યતર સદિશો છે કે જેથી તેમાંથી કોઈ પણ બે સદિશો સમરેખ નથી. જો સદિશ $\overline{a}+2\overline{b}$ એ $\overline{c}$ સાથે સમરેખ હોય અને $\overline{b}+3\overline{c}$ એ $\overline{a}$ સાથે સમરેખ હોય,તો $\overline{a}+2\overline{b}+6\overline{c}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\lambda \overline{c}$ ($\lambda$ એ કોઈ શૂન્યતર અદિશ છે)
B
$\lambda \overline{b}$ ($\lambda$ એ કોઈ શૂન્યતર અદિશ છે)
C
$\lambda \overline{a}$ ($\lambda$ એ કોઈ શૂન્યતર અદિશ છે)
D
$\overline{0}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\overline{a}+2\overline{b}$ એ $\overline{c}$ સાથે સમરેખ છે,તેથી $\overline{a}+2\overline{b} = n\overline{c}$ જ્યાં $n$ એ શૂન્યતર અદિશ છે. $(i)$
તે જ રીતે,$\overline{b}+3\overline{c}$ એ $\overline{a}$ સાથે સમરેખ છે,તેથી $\overline{b}+3\overline{c} = m\overline{a}$ જ્યાં $m$ એ શૂન્યતર અદિશ છે. (ii)
(ii) પરથી,$\overline{b} = m\overline{a} - 3\overline{c}$ મળે.
આ કિંમત $(i)$ માં મૂકતા: $\overline{a} + 2(m\overline{a} - 3\overline{c}) = n\overline{c}$.
આથી $(1+2m)\overline{a} = (n+6)\overline{c}$ મળે.
કારણ કે $\overline{a}$ અને $\overline{c}$ સમરેખ નથી,તેથી સહગુણકો શૂન્ય થવા જોઈએ: $1+2m = 0 \Rightarrow m = -1/2$ અને $n+6 = 0 \Rightarrow n = -6$.
હવે,$\overline{a}+2\overline{b}+6\overline{c}$ પદને ધ્યાનમાં લો.
$(i)$ પરથી,$\overline{a}+2\overline{b} = n\overline{c} = -6\overline{c}$.
તેથી,$\overline{a}+2\overline{b}+6\overline{c} = -6\overline{c} + 6\overline{c} = \overline{0}$.
444
EasyMCQ
જો $\bar{a}=2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\bar{b}=-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને $\bar{c}=3 \hat{i}+\hat{j}$ એવા સદિશો હોય કે જેથી $\bar{a}+\lambda \bar{b}$ એ $\bar{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$-6$
C
$8$
D
$-8$

Solution

(C) આપેલ સદિશો $\bar{a}=2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\bar{b}=-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ અને $\bar{c}=3 \hat{i}+\hat{j}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે સદિશ $\bar{a}+\lambda \bar{b}$ શોધીએ:
$\bar{a}+\lambda \bar{b} = (2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + \lambda(-\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})$
$= (2-\lambda) \hat{i} + (2+2\lambda) \hat{j} + (3+\lambda) \hat{k}$.
કારણ કે $\bar{a}+\lambda \bar{b}$ એ $\bar{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થવો જોઈએ:
$(\bar{a}+\lambda \bar{b}) \cdot \bar{c} = 0$
$((2-\lambda) \hat{i} + (2+2\lambda) \hat{j} + (3+\lambda) \hat{k}) \cdot (3 \hat{i} + 1 \hat{j} + 0 \hat{k}) = 0$
$(2-\lambda)(3) + (2+2\lambda)(1) + (3+\lambda)(0) = 0$
$6 - 3\lambda + 2 + 2\lambda = 0$
$8 - \lambda = 0$
$\lambda = 8$.
445
DifficultMCQ
ધારો કે બે અસમરેખ સદિશો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ લઘુકોણ બનાવે છે. એક બિંદુ $P$ એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી કોઈપણ સમયે $t$ પર,સ્થાન સદિશ $\overline{OP}$ (જ્યાં $O$ ઉગમબિંદુ છે) $\hat{a} \sin t + \hat{b} \cos t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જ્યારે $P$ ઉગમબિંદુ $O$ થી સૌથી દૂર હોય,ત્યારે $M$ એ $\overline{OP}$ ની લંબાઈ હોય અને $\hat{u}$ એ $\overline{OP}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ હોય,તો:
A
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
B
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1+\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
C
$\hat{u}=\frac{\hat{a}+\hat{b}}{|\hat{a}+\hat{b}|}$ અને $M=(1+2\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$
D
$\hat{u}=\frac{\hat{a}-\hat{b}}{|\hat{a}-\hat{b}|}$ અને $M=(1-2\hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$

Solution

(A) આપેલ છે $\overline{OP} = \hat{a} \sin t + \hat{b} \cos t$.
$M = |\overline{OP}| = \sqrt{(\hat{a} \sin t + \hat{b} \cos t)^2}$.
$\hat{a}$ અને $\hat{b}$ એકમ સદિશો હોવાથી,$|\hat{a}| = 1$ અને $|\hat{b}| = 1$.
$M^2 = \sin^2 t |\hat{a}|^2 + \cos^2 t |\hat{b}|^2 + 2 \sin t \cos t (\hat{a} \cdot \hat{b}) = \sin^2 t + \cos^2 t + \sin 2t (\hat{a} \cdot \hat{b}) = 1 + \sin 2t (\hat{a} \cdot \hat{b})$.
$P$ ઉગમબિંદુ $O$ થી સૌથી દૂર હોય તે માટે,$M$ મહત્તમ હોવું જોઈએ.
$\hat{a}$ અને $\hat{b}$ લઘુકોણ બનાવતા હોવાથી,$\hat{a} \cdot \hat{b} > 0$.
તેથી,$M$ મહત્તમ થાય જ્યારે $\sin 2t = 1$,જેનો અર્થ છે $2t = \frac{\pi}{2}$,એટલે કે $t = \frac{\pi}{4}$.
$t = \frac{\pi}{4}$ પર,$\sin t = \cos t = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
$M = \sqrt{1 + 1(\hat{a} \cdot \hat{b})} = (1 + \hat{a} \cdot \hat{b})^{\frac{1}{2}}$.
$\hat{u} = \frac{\overline{OP}}{|\overline{OP}|} = \frac{\hat{a} \sin t + \hat{b} \cos t}{M} = \frac{\hat{a} \frac{1}{\sqrt{2}} + \hat{b} \frac{1}{\sqrt{2}}}{\frac{1}{\sqrt{2}} |\hat{a} + \hat{b}|} = \frac{\hat{a} + \hat{b}}{|\hat{a} + \hat{b}|}$.
446
EasyMCQ
જો $\bar{a}=2 \hat{i}+3 \hat{j}+2 \hat{k}$,$\bar{b}=2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\bar{c}=3 \hat{i}-\hat{j}$ એવા સદિશો હોય કે જેથી $\bar{a}+\lambda \bar{b}$ એ $\bar{c}$ ને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-1}{5}$
B
$3$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{-3}{5}$

Solution

(D) આપેલ શરત મુજબ,સદિશ $(\bar{a}+\lambda \bar{b})$ એ $\bar{c}$ ને લંબ છે,તેથી તેમનો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય થાય:
$(\bar{a}+\lambda \bar{b}) \cdot \bar{c} = 0$
સૌ પ્રથમ,$\bar{a}+\lambda \bar{b}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\bar{a}+\lambda \bar{b} = (2 \hat{i}+3 \hat{j}+2 \hat{k}) + \lambda(2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}) = (2+2\lambda) \hat{i} + (3+\lambda) \hat{j} + (2-\lambda) \hat{k}$
હવે,$\bar{c} = 3 \hat{i} - \hat{j} + 0 \hat{k}$ સાથે અદિશ ગુણાકાર કરતા:
$[(2+2\lambda) \hat{i} + (3+\lambda) \hat{j} + (2-\lambda) \hat{k}] \cdot (3 \hat{i} - \hat{j} + 0 \hat{k}) = 0$
$3(2+2\lambda) - 1(3+\lambda) + 0(2-\lambda) = 0$
$6 + 6\lambda - 3 - \lambda = 0$
$3 + 5\lambda = 0$
$5\lambda = -3$
$\lambda = \frac{-3}{5}$
447
MediumMCQ
$\overline{u}, \overline{v}, \overline{w}$ ત્રણ સદિશો છે કે જેથી $|\overline{u}|=1, |\overline{v}|=2, |\overline{w}|=3$. જો $\overline{v}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ એ $\overline{w}$ નો $\overline{u}$ પરના પ્રક્ષેપ જેટલો હોય અને $\overline{v}, \overline{w}$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $|\overline{u}-\overline{v}+\overline{w}|=$
A
$4$
B
$\sqrt{7}$
C
$\sqrt{14}$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ છે: $|\overline{u}|=1, |\overline{v}|=2, |\overline{w}|=3$.
શરત મુજબ,$\overline{v}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ = $\overline{w}$ નો $\overline{u}$ પરનો પ્રક્ષેપ.
$\frac{\overline{v} \cdot \overline{u}}{|\overline{u}|} = \frac{\overline{w} \cdot \overline{u}}{|\overline{u}|}$
$\implies \overline{v} \cdot \overline{u} = \overline{w} \cdot \overline{u}$
$\implies (\overline{w} - \overline{v}) \cdot \overline{u} = 0$.
હવે,$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}|^2 = |\overline{u} + (\overline{w} - \overline{v})|^2$ ધ્યાનમાં લો.
$= |\overline{u}|^2 + |\overline{w} - \overline{v}|^2 + 2\overline{u} \cdot (\overline{w} - \overline{v})$.
કારણ કે $(\overline{w} - \overline{v}) \cdot \overline{u} = 0$,તેથી છેલ્લું પદ $0$ થશે.
$= |\overline{u}|^2 + |\overline{w}|^2 + |\overline{v}|^2 - 2(\overline{w} \cdot \overline{v})$.
$\overline{v}$ અને $\overline{w}$ પરસ્પર લંબ હોવાથી,$\overline{w} \cdot \overline{v} = 0$.
$= (1)^2 + (3)^2 + (2)^2 - 0 = 1 + 9 + 4 = 14$.
તેથી,$|\overline{u} - \overline{v} + \overline{w}| = \sqrt{14}$.
448
MediumMCQ
જો $\overline{a}, \overline{b}, \overline{c}$ ત્રણ સદિશો હોય,$|\overline{a}|=2, |\overline{b}|=4, |\overline{c}|=1$,$|\overline{b} \times \overline{c}|=\sqrt{15}$ અને $\overline{b}=2 \overline{c}+\lambda \overline{a}$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$2\sqrt{2}$
C
$1$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\overline{b}|=4, |\overline{c}|=1$ અને $|\overline{b} \times \overline{c}|=\sqrt{15}$.
ધારો કે $\overline{b}$ અને $\overline{c}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\alpha$ છે.
$|\overline{b} \times \overline{c}| = |\overline{b}||\overline{c}| \sin \alpha = \sqrt{15}$.
$4 \times 1 \times \sin \alpha = \sqrt{15} \implies \sin \alpha = \frac{\sqrt{15}}{4}$.
તેથી,$\cos^2 \alpha = 1 - \sin^2 \alpha = 1 - \frac{15}{16} = \frac{1}{16} \implies \cos \alpha = \frac{1}{4}$.
આપેલ છે કે $\overline{b} = 2\overline{c} + \lambda \overline{a}$,તેથી $\overline{b} - 2\overline{c} = \lambda \overline{a}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$|\overline{b} - 2\overline{c}|^2 = |\lambda \overline{a}|^2$.
$|\overline{b}|^2 + 4|\overline{c}|^2 - 4(\overline{b} \cdot \overline{c}) = \lambda^2 |\overline{a}|^2$.
$|\overline{b}|^2 + 4|\overline{c}|^2 - 4(|\overline{b}||\overline{c}| \cos \alpha) = \lambda^2 |\overline{a}|^2$.
$16 + 4(1) - 4(4 \times 1 \times \frac{1}{4}) = \lambda^2 (2)^2$.
$16 + 4 - 4 = 4\lambda^2$.
$16 = 4\lambda^2 \implies \lambda^2 = 4 \implies \lambda = \pm 2$. વિકલ્પ મુજબ સાચો જવાબ $4$ છે.

Vector Algebra — Scalar or Dot product of two vectors and its applications · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.