Gujarati

Basic , Modulus and Algebra of vectors Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Basic , Modulus and Algebra of vectors

609+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 48 of 609 questions in Gujarati

401
MediumMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો સદિશો $\vec{d_1} = 3 \hat{i} + 6 \hat{j} - 2 \hat{k}$ અને $\vec{d_2} = -\hat{i} - 2 \hat{j} - 8 \hat{k}$ છે. તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની ટૂંકી બાજુની લંબાઈ શોધો.
A
$\sqrt{29}$
B
$\sqrt{14}$
C
$3 \sqrt{5}$
D
$4 \sqrt{3}$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની પાસપાસેની બાજુઓ છે,અને $\vec{d_1}$ અને $\vec{d_2}$ એ વિકર્ણો છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\vec{d_1} = \vec{a} + \vec{b}$ અને $\vec{d_2} = \vec{a} - \vec{b}$.
તેથી,$\vec{a} = \frac{\vec{d_1} + \vec{d_2}}{2} = \frac{(3 \hat{i} + 6 \hat{j} - 2 \hat{k}) + (-\hat{i} - 2 \hat{j} - 8 \hat{k})}{2} = \frac{2 \hat{i} + 4 \hat{j} - 10 \hat{k}}{2} = \hat{i} + 2 \hat{j} - 5 \hat{k}$.
બાજુ $\vec{a}$ ની લંબાઈ $|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + (-5)^2} = \sqrt{1 + 4 + 25} = \sqrt{30}$ છે.
તે જ રીતે,$\vec{b} = \frac{\vec{d_1} - \vec{d_2}}{2} = \frac{(3 \hat{i} + 6 \hat{j} - 2 \hat{k}) - (-\hat{i} - 2 \hat{j} - 8 \hat{k})}{2} = \frac{4 \hat{i} + 8 \hat{j} + 6 \hat{k}}{2} = 2 \hat{i} + 4 \hat{j} + 3 \hat{k}$.
બાજુ $\vec{b}$ ની લંબાઈ $|\vec{b}| = \sqrt{2^2 + 4^2 + 3^2} = \sqrt{4 + 16 + 9} = \sqrt{29}$ છે.
$\sqrt{30}$ અને $\sqrt{29}$ ની સરખામણી કરતા,ટૂંકી બાજુ $\sqrt{29}$ છે.
Solution diagram
402
EasyMCQ
બે સદિશો $\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\hat{i}+3\hat{j}+5\hat{k}$ એ $\triangle ABC$ ની બે બાજુઓ $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ દર્શાવે છે. તો $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગાની લંબાઈ શોધો.
A
$\frac{\sqrt{14}}{2}$
B
$14$
C
$7$
D
$\sqrt{14}$

Solution

(D) ધારો કે $\vec{AB} = \hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ અને $\vec{AC} = \hat{i}+3\hat{j}+5\hat{k}$.
ધારો કે $M$ એ બાજુ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે. $A$ માંથી પસાર થતી મધ્યગાને સદિશ $\vec{AM}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$\triangle ABC$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$A$ ની સાપેક્ષમાં $BC$ ના મધ્યબિંદુ $M$ નો સ્થાન સદિશ એ $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ સદિશોની સરેરાશ દ્વારા મળે છે:
$\vec{AM} = \frac{1}{2}(\vec{AB} + \vec{AC})$
આપેલા સદિશોની કિંમત મૂકતા:
$\vec{AM} = \frac{1}{2}((\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}) + (\hat{i}+3\hat{j}+5\hat{k}))$
$\vec{AM} = \frac{1}{2}(2\hat{i} + 4\hat{j} + 6\hat{k})$
$\vec{AM} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$
મધ્યગાની લંબાઈ એ સદિશ $\vec{AM}$ નું માન છે:
$|\vec{AM}| = \sqrt{(1)^2 + (2)^2 + (3)^2}$
$|\vec{AM}| = \sqrt{1 + 4 + 9}$
$|\vec{AM}| = \sqrt{14}$
Solution diagram
403
MediumMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માટે,જો $L$ અને $M$ એ અનુક્રમે $BC$ અને $CD$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $AL + AM =$
A
$\frac{2}{3} AC$
B
$\frac{3}{2} AC$
C
$\frac{5}{2} AC$
D
$3 AC$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}$ છે.
$ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોવાથી,$\vec{d} = \vec{a} + \vec{c} - \vec{b}$.
$L$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\vec{l} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$.
$M$ એ $CD$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\vec{m} = \frac{\vec{c} + \vec{d}}{2} = \frac{\vec{c} + (\vec{a} + \vec{c} - \vec{b})}{2} = \frac{\vec{a} + 2\vec{c} - \vec{b}}{2}$.
હવે,$\vec{AL} = \vec{l} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$.
અને $\vec{AM} = \vec{m} - \vec{a} = \frac{\vec{a} + 2\vec{c} - \vec{b}}{2} - \vec{a} = \frac{2\vec{c} - \vec{b} - \vec{a}}{2}$.
આનો સરવાળો કરતા,$\vec{AL} + \vec{AM} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a} + 2\vec{c} - \vec{b} - \vec{a}}{2} = \frac{3\vec{c} - 3\vec{a}}{2} = \frac{3}{2}(\vec{c} - \vec{a}) = \frac{3}{2} \vec{AC}$.
આમ,$AL + AM = \frac{3}{2} AC$.
Solution diagram
404
EasyMCQ
જો $L, M, N$ એ $\triangle PQR$ ની બાજુઓ $PQ, QR$ અને $RP$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{QM} + \overrightarrow{LN} + \overrightarrow{ML} + \overrightarrow{RN} - \overrightarrow{MN} - \overrightarrow{QL} = $
A
$\overrightarrow{PQ} + \overrightarrow{QR} + \overrightarrow{LM} + \overrightarrow{MN}$
B
$\overrightarrow{LP} + \overrightarrow{PM} + \overrightarrow{MQ}$
C
$\vec{0}$
D
$\overrightarrow{LM} + \overrightarrow{MN} + \overrightarrow{NR}$

Solution

(C) $\triangle PQR$ માં,$L, M, N$ એ અનુક્રમે $PQ, QR, RP$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,$\overrightarrow{LM} = \frac{1}{2} \overrightarrow{PR}$,$\overrightarrow{MN} = \frac{1}{2} \overrightarrow{PQ}$,અને $\overrightarrow{NL} = \frac{1}{2} \overrightarrow{QR}$.
વળી,$\overrightarrow{QM} = \frac{1}{2} \overrightarrow{QR} = \overrightarrow{NL}$,$\overrightarrow{LN} = \frac{1}{2} \overrightarrow{PR} = \overrightarrow{ML}$,$\overrightarrow{RN} = \frac{1}{2} \overrightarrow{RP} = -\frac{1}{2} \overrightarrow{PR} = -\overrightarrow{ML}$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\overrightarrow{QM} + \overrightarrow{LN} + \overrightarrow{ML} + \overrightarrow{RN} - \overrightarrow{MN} - \overrightarrow{QL}$
$= \overrightarrow{NL} + \overrightarrow{ML} + \overrightarrow{ML} - \overrightarrow{ML} - \overrightarrow{MN} - \overrightarrow{QL}$
કારણ કે $\overrightarrow{QL} = -\overrightarrow{LQ} = -\overrightarrow{MN}$,તેથી પદાવલિનું સાદું રૂપ $\vec{0}$ થાય છે.
405
EasyMCQ
જો ઉગમબિંદુ એ સમબાજુ ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર હોય જેના શિરોબિંદુઓ $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$\vec{a}+\vec{b}=\vec{c}$
B
$\vec{a}+\vec{b}=-\vec{c}$
C
$|\vec{a}|^2=|\vec{b}|^2=|\vec{c}|^2$
D
$\vec{a}=\vec{b}=\vec{c}$

Solution

(B) સમબાજુ ત્રિકોણ માટે,લંબકેન્દ્ર,પરિકેન્દ્ર,મધ્યકેન્દ્ર અને અંતઃકેન્દ્ર બધા એક જ બિંદુ પર સંપાતી થાય છે.
આપેલ છે કે ઉગમબિંદુ એ લંબકેન્દ્ર છે,તેથી તે ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર પણ છે.
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $\frac{\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}}{3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\frac{\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}}{3} = \vec{0}$
$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c} = \vec{0}$
તેથી,$\vec{a}+\vec{b} = -\vec{c}$.
406
EasyMCQ
$PQRS$ એક ચતુષ્કોણ છે અને $PQ=a, QR=b, SP=a-b$ છે. $M$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $X$ એ $SM$ પરનું એવું બિંદુ છે કે જેથી $SX=\frac{4}{5}SM$ થાય. જો $SM=m(4a-b)$ અને $SX=n(4a-b)$ હોય,તો $m+n=$
A
$9/10$
B
$10/9$
C
$11/9$
D
$4/3$

Solution

(A) ચતુષ્કોણની ભૂમિતિ પરથી,આપણી પાસે સદિશ સંબંધો છે:
$SQ = SP + PQ = (a-b) + a = 2a - b$
$SM = SQ + QM = (2a - b) + \frac{b}{2} = 2a - \frac{b}{2}$
$SM = \frac{1}{2}(4a - b)$
આને $SM = m(4a - b)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $m = \frac{1}{2}$ મળે છે.
આપેલ છે કે $SX = \frac{4}{5}SM$,આપણે $SM$ માટેનું પદ મૂકીએ:
$SX = \frac{4}{5} \cdot \frac{1}{2}(4a - b) = \frac{2}{5}(4a - b)$
આને $SX = n(4a - b)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $n = \frac{2}{5}$ મળે છે.
તેથી,$m + n = \frac{1}{2} + \frac{2}{5} = \frac{5+4}{10} = \frac{9}{10}$.
Solution diagram
407
EasyMCQ
જો $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોય અને $P$ એ રેખા $AB$ ની બહારનું કોઈ બિંદુ હોય,તો
A
$\vec{PA} + \vec{PB} + 2\vec{PC} = 0$
B
$\vec{PA} + \vec{PB} + \vec{PC} = 0$
C
$\vec{PA} + \vec{PB} = 2\vec{PC}$
D
$\vec{PA} + \vec{PB} = \vec{PC}$

Solution

(C) $\triangle PAC$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\vec{PA} + \vec{AC} = \vec{PC}$ ...$(i)$
$\triangle PBC$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\vec{PB} + \vec{BC} = \vec{PC}$ ...$(ii)$
સમીકરણો $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$\vec{PA} + \vec{PB} + \vec{AC} + \vec{BC} = 2\vec{PC}$
કારણ કે $C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\vec{AC} = -\vec{BC}$,અથવા $\vec{AC} + \vec{BC} = 0$.
તેથી,$\vec{PA} + \vec{PB} = 2\vec{PC}$.
Solution diagram
408
MediumMCQ
જો $O$ કોઈ બિંદુ હોય અને $OA + OB + OC + OD = xOE$ હોય,જ્યાં $ABCD$ ચતુષ્કોણ છે અને $E$ એ સામસામેની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓને જોડતી રેખાઓનું છેદબિંદુ છે,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$5$
D
$9$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}$ છે.
ધારો કે $P, Q, R, S$ એ બાજુઓ $AB, BC, CD, DA$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
તેથી $P = \frac{\vec{a}+\vec{b}}{2}$,$Q = \frac{\vec{b}+\vec{c}}{2}$,$R = \frac{\vec{c}+\vec{d}}{2}$,$S = \frac{\vec{d}+\vec{a}}{2}$.
$PR$ નું મધ્યબિંદુ $\frac{P+R}{2} = \frac{\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}}{4}$ છે.
$SQ$ નું મધ્યબિંદુ $\frac{S+Q}{2} = \frac{\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}}{4}$ છે.
બંને મધ્યબિંદુઓ સમાન હોવાથી,તે બિંદુ $E$ છે.
તેથી $E$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{e} = \frac{\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}}{4}$ છે.
આથી $4\vec{e} = \vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}$.
કોઈપણ બિંદુ $O$ માટે,$\vec{OA} + \vec{OB} + \vec{OC} + \vec{OD} = 4\vec{OE}$ મળે છે.
તેથી $x = 4$.
409
DifficultMCQ
જો $ABCD$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોય અને $AC$ તથા $BD$ તેના વિકર્ણો હોય,તો વિકર્ણો અને બાજુઓ વચ્ચેના સદિશ સંબંધ વિશે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$AC - BD = 2AB$
B
$AC + BD = 2AB$
C
$AC - BD = AB$
D
$AC + BD = AB$

Solution

(A) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ:
$\vec{AC} = \vec{AB} + \vec{BC} \quad \dots(i)$
$\vec{BD} = \vec{BA} + \vec{AD} = -\vec{AB} + \vec{AD} \quad \dots(ii)$
કારણ કે $ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે,તેથી $\vec{AD} = \vec{BC}$.
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$\vec{AC} - \vec{BD} = (\vec{AB} + \vec{BC}) - (-\vec{AB} + \vec{AD})$
$\vec{AC} - \vec{BD} = \vec{AB} + \vec{BC} + \vec{AB} - \vec{BC}$
$\vec{AC} - \vec{BD} = 2\vec{AB}$
Solution diagram
410
EasyMCQ
ધારો કે $ABC$ એક ત્રિકોણ છે. ધારો કે $u = \vec{AB}$ અને $v = \vec{AC}$. જો $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો $\vec{AD} =$
A
$\frac{u-v}{2}$
B
$\frac{v-u}{2}$
C
$\frac{u+v}{2}$
D
$u+v$

Solution

(C) ત્રિકોણ $ABC$ માં,ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
આપેલ છે કે $\vec{u} = \vec{AB} = \vec{b} - \vec{a}$ અને $\vec{v} = \vec{AC} = \vec{c} - \vec{a}$.
$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,તેનો સ્થાન સદિશ $\vec{d} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$ થાય.
તેથી,$\vec{AD} = \vec{d} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} - \vec{a} + \vec{c} - \vec{a}}{2} = \frac{\vec{u} + \vec{v}}{2}$.
411
EasyMCQ
જો $G$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $\vec{GA} + \vec{GB} + \vec{GC}$ બરાબર શું થાય?
A
$\vec{0}$
B
$2\vec{GA}$
C
$3\vec{GA}$
D
$\vec{GA}$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
$G$ એ $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોવાથી,તેનો સ્થાન સદિશ $\vec{g} = \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{3}$ થાય.
આથી $\vec{a} + \vec{b} + \vec{c} = 3\vec{g}$ મળે.
હવે,સદિશોનો સરવાળો $\vec{GA} + \vec{GB} + \vec{GC}$ નીચે મુજબ છે:
$\vec{GA} + \vec{GB} + \vec{GC} = (\vec{a} - \vec{g}) + (\vec{b} - \vec{g}) + (\vec{c} - \vec{g})$
$= (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) - 3\vec{g}$
$= 3\vec{g} - 3\vec{g} = \vec{0}$.
Solution diagram
412
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{a} = 2\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$,$\vec{b} = 5\hat{i}+\hat{j}-2\hat{k}$,અને $\vec{c} = -13\hat{i}-11\hat{j}+4\hat{k}$ એ ત્રણ બિંદુઓ $A$,$B$,અને $C$ ના સ્થાન સદિશો છે. જો $\vec{AB} = \lambda \vec{BC}$ અને $\vec{AC} = \mu \vec{CB}$ હોય,તો $\lambda + \mu$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-1$
C
$2$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{a} = 2\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$,$\vec{b} = 5\hat{i}+\hat{j}-2\hat{k}$,અને $\vec{c} = -13\hat{i}-11\hat{j}+4\hat{k}$ છે.
પ્રથમ,સદિશો $\vec{AB}$,$\vec{BC}$,$\vec{AC}$,અને $\vec{CB}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{AB} = \vec{b} - \vec{a} = 3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$.
$\vec{BC} = \vec{c} - \vec{b} = -18\hat{i} - 12\hat{j} + 6\hat{k}$.
$\vec{AC} = \vec{c} - \vec{a} = -15\hat{i} - 10\hat{j} + 5\hat{k}$.
$\vec{CB} = \vec{b} - \vec{c} = 18\hat{i} + 12\hat{j} - 6\hat{k}$.
હવે,$\vec{AB} = \lambda \vec{BC}$ માં $\lambda$ માટે ઉકેલો:
$3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k} = \lambda (-18\hat{i} - 12\hat{j} + 6\hat{k}) = -6\lambda (3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k})$.
આમ,$-6\lambda = 1$,જે $\lambda = -\frac{1}{6}$ આપે છે.
આગળ,$\vec{AC} = \mu \vec{CB}$ માં $\mu$ માટે ઉકેલો:
$-15\hat{i} - 10\hat{j} + 5\hat{k} = \mu (18\hat{i} + 12\hat{j} - 6\hat{k})$.
ઘટકોને ભાગતા: $-15 = 18\mu \implies \mu = -\frac{15}{18} = -\frac{5}{6}$.
અંતે,$\lambda + \mu = -\frac{1}{6} + (-\frac{5}{6}) = -\frac{6}{6} = -1$.
413
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એ અનુક્રમે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે. $C$ અને $D$ એ રેખા $AB$ પરના એવા બિંદુઓ છે કે જેથી $\overline{AC} = 3 \overline{AB}$ અને $\overline{BD} = 2 \overline{BA}$ થાય. તો સદિશ $\overline{CD}$ શોધો.
A
$3 \bar{b} - 4 \bar{a}$
B
$4 \bar{a} - 4 \bar{b}$
C
$4 \bar{a} - 3 \bar{b}$
D
$3 \bar{b} - 3 \bar{a}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે.
તેથી,$\overline{AB} = \bar{b} - \bar{a}$.
આપેલ છે કે $\overline{AC} = 3 \overline{AB} = 3(\bar{b} - \bar{a})$.
કારણ કે $\overline{AC} = \vec{c} - \vec{a}$,તેથી $\vec{c} - \vec{a} = 3\bar{b} - 3\bar{a}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{c} = 3\bar{b} - 2\bar{a}$.
આપેલ છે કે $\overline{BD} = 2 \overline{BA} = 2(\bar{a} - \bar{b})$.
કારણ કે $\overline{BD} = \vec{d} - \vec{b}$,તેથી $\vec{d} - \vec{b} = 2\bar{a} - 2\bar{b}$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{d} = 2\bar{a} - \bar{b}$.
હવે,$\overline{CD} = \vec{d} - \vec{c} = (2\bar{a} - \bar{b}) - (3\bar{b} - 2\bar{a}) = 2\bar{a} - \bar{b} - 3\bar{b} + 2\bar{a} = 4\bar{a} - 4\bar{b}$.
414
MediumMCQ
જો સદિશ $\bar{i}-7 \bar{j}+2 \bar{k}$ એ સદિશો $\bar{a}$ અને $-2 \bar{i}-\bar{j}+2 \bar{k}$ વચ્ચેના ખૂણાના આંતરિક દ્વિભાજક પર હોય અને $\bar{a}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $x \bar{i}+y \bar{j}+z \bar{k}$ હોય,તો $x=$
A
$0$
B
$\frac{7}{9}$
C
$-\frac{1}{9}$
D
$\frac{5}{3}$

Solution

(B) ધારો કે $\bar{u} = \bar{i} - 7\bar{j} + 2\bar{k}$ એ આંતરિક દ્વિભાજકની દિશામાં સદિશ છે. તેનું માન $|\bar{u}| = \sqrt{1^2 + (-7)^2 + 2^2} = \sqrt{54} = 3\sqrt{6}$ છે.
ધારો કે $\bar{b} = -2\bar{i} - \bar{j} + 2\bar{k}$. તેનું માન $|\bar{b}| = \sqrt{(-2)^2 + (-1)^2 + 2^2} = 3$ છે.
$\bar{b}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{b} = \frac{-2\bar{i} - \bar{j} + 2\bar{k}}{3} = -\frac{2}{3}\bar{i} - \frac{1}{3}\bar{j} + \frac{2}{3}\bar{k}$ છે.
ધારો કે $\hat{a} = x\bar{i} + y\bar{j} + z\bar{k}$ એ $\bar{a}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ છે.
આંતરિક દ્વિભાજક $\hat{a} + \hat{b}$ ની દિશામાં હોય છે. તેથી,$\hat{a} + \hat{b} = k\bar{u}$ કોઈ અદિશ $k > 0$ માટે.
$\hat{a} = k(\bar{i} - 7\bar{j} + 2\bar{k}) - (-\frac{2}{3}\bar{i} - \frac{1}{3}\bar{j} + \frac{2}{3}\bar{k}) = (k + \frac{2}{3})\bar{i} + (-7k + \frac{1}{3})\bar{j} + (2k - \frac{2}{3})\bar{k}$.
$|\hat{a}| = 1$ હોવાથી,$(k + \frac{2}{3})^2 + (-7k + \frac{1}{3})^2 + (2k - \frac{2}{3})^2 = 1$.
સાદુરૂપ આપતા $54k^2 - 6k = 0$ મળે,તેથી $k = \frac{1}{9}$ ($k > 0$ હોવાથી).
તેથી $x = k + \frac{2}{3} = \frac{1}{9} + \frac{6}{9} = \frac{7}{9}$.
415
MediumMCQ
જો $\bar{a} = 2\bar{i} - 3\bar{j} + 5\bar{k}$ અને $\bar{b} = -\bar{i} + 3\bar{j} + 3\bar{k}$ બે સદિશો હોય,તો સદિશ $\bar{a} - \bar{b}$ ની દિશામાં $28$ એકમ માન ધરાવતો સદિશ કયો છે?
A
$12\bar{i} - 24\bar{j} + 8\bar{k}$
B
$12\bar{i} + 24\bar{j} - 8\bar{k}$
C
$3\bar{i} - 6\bar{j} - 2\bar{k}$
D
$3\bar{i} + 6\bar{j} - 2\bar{k}$

Solution

(A) આપેલ સદિશો $\bar{a} = 2\bar{i} - 3\bar{j} + 5\bar{k}$ અને $\bar{b} = -\bar{i} + 3\bar{j} + 3\bar{k}$ છે.
પ્રથમ,સદિશ $\bar{c} = \bar{a} - \bar{b}$ શોધો:
$\bar{c} = (2 - (-1))\bar{i} + (-3 - 3)\bar{j} + (5 - 3)\bar{k} = 3\bar{i} - 6\bar{j} + 2\bar{k}$.
હવે,$\bar{c}$ નું માન શોધો:
$|\bar{c}| = \sqrt{3^2 + (-6)^2 + 2^2} = \sqrt{9 + 36 + 4} = \sqrt{49} = 7$.
$\bar{c}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{c} = \frac{\bar{c}}{|\bar{c}|} = \frac{3\bar{i} - 6\bar{j} + 2\bar{k}}{7}$ છે.
$28$ એકમ માન ધરાવતો જરૂરી સદિશ $28 \times \hat{c}$ છે:
$28 \times \left( \frac{3\bar{i} - 6\bar{j} + 2\bar{k}}{7} \right) = 4(3\bar{i} - 6\bar{j} + 2\bar{k}) = 12\bar{i} - 24\bar{j} + 8\bar{k}$.
416
MediumMCQ
ધારો કે $\overline{i}-2 \overline{j}+\overline{k}, \overline{i}+\overline{j}-2 \overline{k}, 2 \overline{i}-\overline{j}-\overline{k}$ અને $\overline{i}+\overline{j}+\overline{k}$ એ ચાર બિંદુઓ $A, B, C$ અને $D$ ના સ્થાન સદિશો છે. જો બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે અને બિંદુ $Q$ એ $CD$ નું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં બહિર્વિભાજન કરે,તો $5 \overline{i}-6 \overline{j}-5 \overline{k}$ સ્થાન સદિશ ધરાવતું બિંદુ $PQ$ નું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2:1$
B
$-2:1$
C
$2:3$
D
$-2:3$

Solution

(B) ધારો કે સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \overline{i}-2 \overline{j}+\overline{k}$,$\vec{b} = \overline{i}+\overline{j}-2 \overline{k}$,$\vec{c} = 2 \overline{i}-\overline{j}-\overline{k}$,અને $\vec{d} = \overline{i}+\overline{j}+\overline{k}$ છે.
બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $2:1$ ના ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરે છે: $\vec{p} = \frac{2\vec{b} + 1\vec{a}}{2+1} = \frac{2(\overline{i}+\overline{j}-2 \overline{k}) + (\overline{i}-2 \overline{j}+\overline{k})}{3} = \frac{3\overline{i} - 3\overline{k}}{3} = \overline{i} - \overline{k}$.
બિંદુ $Q$ એ $CD$ નું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં બહિર્વિભાજન કરે છે: $\vec{q} = \frac{1\vec{d} - 2\vec{c}}{1-2} = \frac{(\overline{i}+\overline{j}+\overline{k}) - 2(2 \overline{i}-\overline{j}-\overline{k})}{-1} = \frac{-3\overline{i} + 3\overline{j} + 3\overline{k}}{-1} = 3\overline{i} - 3\overline{j} - 3\overline{k}$.
ધારો કે બિંદુ $R$ જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = 5\overline{i}-6\overline{j}-5\overline{k}$ છે,તે $PQ$ નું $k:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
તેથી $\vec{r} = \frac{k\vec{q} + 1\vec{p}}{k+1} \implies (k+1)(5\overline{i}-6\overline{j}-5\overline{k}) = k(3\overline{i}-3\overline{j}-3\overline{k}) + (\overline{i}-\overline{k})$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$x$-ઘટક: $5k+5 = 3k+1 \implies 2k = -4 \implies k = -2$.
આમ,ગુણોત્તર $-2:1$ છે.
417
EasyMCQ
એક નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,$\overrightarrow{AB}=\vec{a}$ અને $\overrightarrow{BC}=\vec{b}$ હોય,તો $\overrightarrow{FA}=$
A
$\vec{a}-\vec{b}$
B
$\vec{a}+\vec{b}$
C
$\vec{b}-\vec{a}$
D
$2\vec{b}-\vec{a}$

Solution

(A) નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,કેન્દ્ર $O$ એવું છે કે જેથી $\overrightarrow{OA}=\overrightarrow{BC}=\vec{b}$ અને $\overrightarrow{AB}=\overrightarrow{OC}=\vec{a}$ થાય.
વળી,$\overrightarrow{CD}=\overrightarrow{AF}$ અને $\overrightarrow{DE}=\overrightarrow{BA}=-\vec{a}$ થાય.
સદિશ સરવાળાના બહુકોણના નિયમ મુજબ,બંધ બહુકોણની બાજુઓ પરના સદિશોનો સરવાળો શૂન્ય થાય છે:
$\overrightarrow{AB}+\overrightarrow{BC}+\overrightarrow{CD}+\overrightarrow{DE}+\overrightarrow{EF}+\overrightarrow{FA} = 0$
કારણ કે $\overrightarrow{CD} = \overrightarrow{AF} = -\overrightarrow{FA}$,તેથી આપણને મળે:
$\vec{a} + \vec{b} + \overrightarrow{CD} - \vec{a} + \overrightarrow{EF} - \overrightarrow{CD} = 0$
વૈકલ્પિક રીતે,નિયમિત ષટ્કોણના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\overrightarrow{FA} = \overrightarrow{CD} - \overrightarrow{BC} = \vec{a} - \vec{b}$ થાય.
Solution diagram
418
MediumMCQ
જો $(\alpha \hat{i}+10 \hat{j}+13 \hat{k})$,$(6 \hat{i}+11 \hat{j}+11 \hat{k})$ અને $(\frac{9}{2} \hat{i}+\beta \hat{j}-8 \hat{k})$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો $(19 \alpha-6 \beta)^2=$
A
$16$
B
$36$
C
$25$
D
$49$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુઓ $A(\alpha, 10, 13)$,$B(6, 11, 11)$ અને $C(\frac{9}{2}, \beta, -8)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ પ્રમાણસર હોવા જોઈએ.
$\vec{AB} = (6-\alpha)\hat{i} + (11-10)\hat{j} + (11-13)\hat{k} = (6-\alpha)\hat{i} + 1\hat{j} - 2\hat{k}$.
$\vec{BC} = (\frac{9}{2}-6)\hat{i} + (\beta-11)\hat{j} + (-8-11)\hat{k} = -\frac{3}{2}\hat{i} + (\beta-11)\hat{j} - 19\hat{k}$.
સમરેખતા માટે,$\frac{6-\alpha}{-3/2} = \frac{1}{\beta-11} = \frac{-2}{-19}$.
$\frac{1}{\beta-11} = \frac{2}{19}$ પરથી,આપણને $2(\beta-11) = 19 \Rightarrow 2\beta - 22 = 19 \Rightarrow 2\beta = 41 \Rightarrow 6\beta = 123$ મળે છે.
$\frac{6-\alpha}{-3/2} = \frac{2}{19}$ પરથી,આપણને $19(6-\alpha) = -3 \Rightarrow 114 - 19\alpha = -3 \Rightarrow 19\alpha = 117$ મળે છે.
આમ,$(19\alpha - 6\beta)^2 = (117 - 123)^2 = (-6)^2 = 36$.
419
EasyMCQ
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ અસમતલીય સદિશો છે. જો $\alpha \vec{d}=\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}$ અને $\beta \vec{a}=\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}$ હોય,તો $|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}|=$
A
$1$
B
$2$
C
$|\vec{a}-\vec{b}-\vec{c}|$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે: $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\alpha \vec{d}$ ....$(i)$
આપેલ છે: $\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}=\beta \vec{a}$ ....(ii)
$(i)$ પરથી,$\vec{b}+\vec{c}=\alpha \vec{d}-\vec{a}$.
આ કિંમત (ii) માં મુકતા: $(\alpha \vec{d}-\vec{a})+\vec{d}=\beta \vec{a}$.
પદોને ગોઠવતા: $(\alpha+1)\vec{d} = (\beta+1)\vec{a}$.
કારણ કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ અસમતલીય છે,તેથી $(\alpha+1)\vec{d} = (\beta+1)\vec{a}$ સમીકરણ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે $\alpha+1=0$ અને $\beta+1=0$ થાય,એટલે કે $\alpha=-1$ અને $\beta=-1$.
$(i)$ માં $\alpha=-1$ મુકતા: $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c} = -\vec{d}$.
તેથી,$\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d} = \vec{0}$.
આમ,$|\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}+\vec{d}| = |\vec{0}| = 0$.
420
EasyMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ બે અસમરેખ સદિશો હોય,તો $|\vec{b}| \vec{a} + |\vec{a}| \vec{b}$ શું દર્શાવે છે?
A
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકને સમાંતર સદિશ
B
સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના તફાવતની દિશામાં સદિશ
C
$\vec{a} + \vec{b}$ ની દિશામાં સદિશ
D
$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ને પાસપાસેની બાજુઓ તરીકે ધરાવતા ત્રિકોણની બહારનો સદિશ

Solution

(A) ધારો કે $\hat{a} = \frac{\vec{a}}{|\vec{a}|}$ અને $\hat{b} = \frac{\vec{b}}{|\vec{b}|}$ એ અનુક્રમે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ની દિશામાં એકમ સદિશો છે.
તેથી,$|\vec{b}| \vec{a} + |\vec{a}| \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \left( \frac{\vec{a}}{|\vec{a}|} + \frac{\vec{b}}{|\vec{b}|} \right) = |\vec{a}| |\vec{b}| (\hat{a} + \hat{b})$.
કારણ કે $\hat{a} + \hat{b}$ એ એકમ સદિશો $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ દ્વારા બનતા સમબાજુ ચતુષ્કોણનો વિકર્ણ છે,તે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેના ખૂણાનો દ્વિભાજક દર્શાવે છે.
આમ,$|\vec{b}| \vec{a} + |\vec{a}| \vec{b}$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકને સમાંતર સદિશ છે.
421
EasyMCQ
જો $|\vec{f}|=10, |\vec{g}|=14$ અને $|\vec{f}-\vec{g}|=15$ હોય,તો $|\vec{f}+\vec{g}|=$
A
$367$
B
$\sqrt{367}$
C
$400$
D
$20$

Solution

(B) અહીં આપેલ છે કે $|\vec{f}|=10, |\vec{g}|=14$ અને $|\vec{f}-\vec{g}|=15$.
ગુણધર્મ $|\vec{f}-\vec{g}|^2 = |\vec{f}|^2 + |\vec{g}|^2 - 2(\vec{f} \cdot \vec{g})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$15^2 = 10^2 + 14^2 - 2(\vec{f} \cdot \vec{g})$
$225 = 100 + 196 - 2(\vec{f} \cdot \vec{g})$
$225 = 296 - 2(\vec{f} \cdot \vec{g})$
$2(\vec{f} \cdot \vec{g}) = 296 - 225 = 71$.
હવે,આપણે $|\vec{f}+\vec{g}|$ શોધવાનું છે.
ગુણધર્મ $|\vec{f}+\vec{g}|^2 = |\vec{f}|^2 + |\vec{g}|^2 + 2(\vec{f} \cdot \vec{g})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$|\vec{f}+\vec{g}|^2 = 10^2 + 14^2 + 71$
$|\vec{f}+\vec{g}|^2 = 100 + 196 + 71 = 367$
તેથી,$|\vec{f}+\vec{g}| = \sqrt{367}$.
422
EasyMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ ત્રણ સદિશો એવા હોય કે જેથી $|\vec{a}|=|\vec{b}|=|\vec{c}|=\sqrt{3}$ અને $(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c})^2+(\vec{b}+\vec{c}-\vec{a})^2+(\vec{c}+\vec{a}-\vec{b})^2=36$ હોય,તો $|2 \vec{a}-3 \vec{b}+2 \vec{c}|^2=$
A
$15$
B
$25$
C
$147$
D
$75$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\vec{a}|=|\vec{b}|=|\vec{c}|=\sqrt{3}$.
આપેલ સમીકરણ $(\vec{a}+\vec{b}+\vec{c})^2+(\vec{b}+\vec{c}-\vec{a})^2+(\vec{c}+\vec{a}-\vec{b})^2=36$ નું વિસ્તરણ કરતા:
$3(|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2+|\vec{c}|^2) + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 36$.
$|\vec{a}|^2=|\vec{b}|^2=|\vec{c}|^2=3$ મૂકતા:
$3(3+3+3) + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 36$.
$27 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 36 \Rightarrow 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) = 9$.
હવે,$|2 \vec{a}-3 \vec{b}+2 \vec{c}|^2 = 4|\vec{a}|^2 + 9|\vec{b}|^2 + 4|\vec{c}|^2 - 12(\vec{a} \cdot \vec{b}) - 12(\vec{b} \cdot \vec{c}) + 8(\vec{a} \cdot \vec{c})$ ગણતરી કરતા જવાબ $75$ મળે છે.
423
EasyMCQ
જો $\hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$2 \hat{i}+3 \hat{j}+\hat{k}$,અને $-3 \hat{i}-\hat{j}-2 \hat{k}$ એ ત્રણ બિંદુઓ $A$,$B$,અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય,તો $A$,$B$,અને $C$
A
સમરેખ બિંદુઓ છે
B
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે જે સમબાજુ નથી
C
સમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે
D
વિષમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે

Solution

(D) ધારો કે સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i}-2 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\vec{b} = 2 \hat{i}+3 \hat{j}+\hat{k}$,અને $\vec{c} = -3 \hat{i}-\hat{j}-2 \hat{k}$ છે.
બાજુઓ માટેના સદિશોની ગણતરી:
$\overrightarrow{AB} = \vec{b} - \vec{a} = (2-1)\hat{i} + (3-(-2))\hat{j} + (1-3)\hat{k} = \hat{i} + 5\hat{j} - 2\hat{k}$.
$\overrightarrow{BC} = \vec{c} - \vec{b} = (-3-2)\hat{i} + (-1-3)\hat{j} + (-2-1)\hat{k} = -5\hat{i} - 4\hat{j} - 3\hat{k}$.
$\overrightarrow{AC} = \vec{c} - \vec{a} = (-3-1)\hat{i} + (-1-(-2))\hat{j} + (-2-3)\hat{k} = -4\hat{i} + \hat{j} - 5\hat{k}$.
માન (Magnitude) ની ગણતરી:
$|\overrightarrow{AB}| = \sqrt{1^2 + 5^2 + (-2)^2} = \sqrt{1 + 25 + 4} = \sqrt{30}$.
$|\overrightarrow{BC}| = \sqrt{(-5)^2 + (-4)^2 + (-3)^2} = \sqrt{25 + 16 + 9} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$.
$|\overrightarrow{AC}| = \sqrt{(-4)^2 + 1^2 + (-5)^2} = \sqrt{16 + 1 + 25} = \sqrt{42}$.
બધી બાજુઓની લંબાઈ અલગ હોવાથી,બિંદુઓ વિષમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે.
424
EasyMCQ
$\triangle PQR$ માં,$(4 \hat{i}+3 \hat{j}+6 \hat{k})$,$(2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k})$ અને $(3 \hat{i}+\hat{j}+3 \hat{k})$ એ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $P, Q$ અને $R$ ના સ્થાન સદિશો છે. તો $P$ ના ખૂણાના દ્વિભાજકનું $QR$ સાથેના છેદબિંદુનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$6 \hat{i}+5 \hat{j}+9 \hat{k}$
B
$2 \hat{i}-\hat{j}+3 \hat{k}$
C
$(5 \hat{i}+3 \hat{j}-2 \hat{k})$
D
$\frac{5}{2} \hat{i}+\frac{3}{2} \hat{j}+3 \hat{k}$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $P, Q, R$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{p} = 4 \hat{i}+3 \hat{j}+6 \hat{k}$,$\vec{q} = 2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,અને $\vec{r} = 3 \hat{i}+\hat{j}+3 \hat{k}$ છે.
પ્રથમ,બાજુઓ $PQ$ અને $PR$ ની લંબાઈની ગણતરી કરો:
$PQ = |\vec{q} - \vec{p}| = |(2-4) \hat{i} + (2-3) \hat{j} + (3-6) \hat{k}| = |-2 \hat{i} - \hat{j} - 3 \hat{k}| = \sqrt{(-2)^2 + (-1)^2 + (-3)^2} = \sqrt{4+1+9} = \sqrt{14}$.
$PR = |\vec{r} - \vec{p}| = |(3-4) \hat{i} + (1-3) \hat{j} + (3-6) \hat{k}| = |-\hat{i} - 2 \hat{j} - 3 \hat{k}| = \sqrt{(-1)^2 + (-2)^2 + (-3)^2} = \sqrt{1+4+9} = \sqrt{14}$.
અહીં $PQ = PR$ હોવાથી,$\triangle PQR$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણમાં,શિરોબિંદુ $P$ ના ખૂણાનો દ્વિભાજક એ પાયા $QR$ પરનો મધ્યગા પણ છે.
તેથી,ખૂણા $P$ ના દ્વિભાજકનું $QR$ સાથેનું છેદબિંદુ $A$ એ $QR$ નું મધ્યબિંદુ છે.
$A = \frac{\vec{q} + \vec{r}}{2} = \frac{(2 \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + (3 \hat{i}+\hat{j}+3 \hat{k})}{2} = \frac{5 \hat{i} + 3 \hat{j} + 6 \hat{k}}{2} = \frac{5}{2} \hat{i} + \frac{3}{2} \hat{j} + 3 \hat{k}$.
Solution diagram
425
EasyMCQ
જો બિંદુ $C$ એ $2 \hat{i}-3 \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $3 \hat{i}-\hat{j}-2 \hat{k}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું $2: 3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,તો $2 \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ સ્થાન સદિશ ધરાવતા બિંદુથી $C$ નું અંતર શોધો.
A
$\frac{7}{5}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{6}{5}$
D
$\frac{3}{5}$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{r}$ એ બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ છે.
બિંદુ $C$ એ $\vec{a} = 2 \hat{i}-3 \hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\vec{b} = 3 \hat{i}-\hat{j}-2 \hat{k}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું $m:n = 2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે,તેથી વિભાજન સૂત્ર મુજબ:
$\vec{r} = \frac{m\vec{b} + n\vec{a}}{m+n} = \frac{2(3 \hat{i}-\hat{j}-2 \hat{k}) + 3(2 \hat{i}-3 \hat{j}+2 \hat{k})}{2+3}$
$= \frac{(6 \hat{i}-2 \hat{j}-4 \hat{k}) + (6 \hat{i}-9 \hat{j}+6 \hat{k})}{5} = \frac{12 \hat{i}-11 \hat{j}+2 \hat{k}}{5} = \frac{12}{5} \hat{i}-\frac{11}{5} \hat{j}+\frac{2}{5} \hat{k}$.
હવે,બિંદુ $P$ જેનો સ્થાન સદિશ $\vec{p} = 2 \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ છે,તેનાથી $C$ નું અંતર $|\vec{r} - \vec{p}|$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{r} - \vec{p} = (\frac{12}{5}-2) \hat{i} + (-\frac{11}{5}+1) \hat{j} + (\frac{2}{5}-1) \hat{k} = \frac{2}{5} \hat{i} - \frac{6}{5} \hat{j} - \frac{3}{5} \hat{k}$.
અંતર $D = |\vec{r} - \vec{p}| = \sqrt{(\frac{2}{5})^2 + (-\frac{6}{5})^2 + (-\frac{3}{5})^2} = \sqrt{\frac{4}{25} + \frac{36}{25} + \frac{9}{25}} = \sqrt{\frac{49}{25}} = \frac{7}{5}$.
426
EasyMCQ
જો $\vec{a}=(2x+y)\hat{i}+3\hat{j}+9\hat{k}$ અને $\vec{b}=2\hat{i}+\hat{j}-(x-y)\hat{k}$ બે સમરેખ સદિશો હોય,તો $x^3+27y^3=$
A
$1241$
B
$1512$
C
$1072$
D
$1729$

Solution

(D) આપેલ છે: $\vec{a}=(2x+y)\hat{i}+3\hat{j}+9\hat{k}$ અને $\vec{b}=2\hat{i}+\hat{j}-(x-y)\hat{k}$.
કારણ કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સમરેખ સદિશો છે,તેથી તેમના ઘટકો પ્રમાણસર છે:
$\frac{2x+y}{2} = \frac{3}{1} = \frac{9}{-(x-y)}$.
$\frac{2x+y}{2} = 3$ પરથી,આપણને $2x+y=6$ મળે છે $(i)$.
$\frac{3}{1} = \frac{9}{y-x}$ પરથી,આપણને $y-x=3$ અથવા $y=x+3$ મળે છે $(ii)$.
સમીકરણ $(ii)$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$2x+(x+3)=6 \Rightarrow 3x=3 \Rightarrow x=1$.
તેથી $y=1+3=4$.
અંતે,$x^3+27y^3 = (1)^3 + 27(4)^3 = 1 + 27(64) = 1 + 1728 = 1729$.
427
DifficultMCQ
ધારો કે $\vec{a}=2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}+3 \hat{j}-5 \hat{k}$ બે સદિશો છે,અને $\overrightarrow{r}$ એ $3 \overrightarrow{a}-2 \overrightarrow{b}$ સદિશની દિશામાં એવો સદિશ છે કે જેથી $|\overrightarrow{r}|=\sqrt{74}$ થાય. જો $\vec{r}$ ની દિશા $3 \vec{a}-2 \vec{b}$ ની દિશાથી વિરુદ્ધ હોય,તો $\overrightarrow{r}=$
A
$-7 \hat{i}-4 \hat{j}+3 \hat{k}$
B
$4 \hat{i}+7 \hat{j}-3 \hat{k}$
C
$-4 \hat{i}+3 \hat{j}-7 \hat{k}$
D
$4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}=2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{b}=\hat{i}+3 \hat{j}-5 \hat{k}$.
સૌ પ્રથમ,સદિશ $\vec{v} = 3 \vec{a}-2 \vec{b}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{v} = 3(2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k})-2(\hat{i}+3 \hat{j}-5 \hat{k}) = (6-2) \hat{i} + (3-6) \hat{j} + (-3+10) \hat{k} = 4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k}$.
કારણ કે $\vec{r}$ એ $\vec{v}$ સદિશની દિશામાં છે,આપણે લખી શકીએ કે $\vec{r} = x \vec{v} = x(4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k})$ કોઈ અદિશ $x$ માટે.
આપેલ છે કે $|\vec{r}| = \sqrt{74}$,તેથી $|x| \sqrt{4^2+(-3)^2+7^2} = \sqrt{74}$.
$|x| \sqrt{16+9+49} = \sqrt{74} \Rightarrow |x| \sqrt{74} = \sqrt{74} \Rightarrow |x| = 1$.
કારણ કે $\vec{r}$ ની દિશા $\vec{v}$ ની દિશાથી વિરુદ્ધ છે,તેથી $x = -1$ લેવું પડે.
તેથી,$\vec{r} = -1(4 \hat{i}-3 \hat{j}+7 \hat{k}) = -4 \hat{i}+3 \hat{j}-7 \hat{k}$.
428
MediumMCQ
જો $\hat{i}$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ના મધ્યકેન્દ્ર $G$ નો સ્થાન સદિશ હોય અને $2\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ તથા $2\hat{i}+4\hat{j}-4\hat{k}$ એ અનુક્રમે તેના શિરોબિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશ હોય,તો $AG^2+BG^2+CG^2=$
A
$77$
B
$74$
C
$86$
D
$83$

Solution

(B) ધારો કે શિરોબિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{c} = x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k}$ છે.
આપેલ છે કે,મધ્યકેન્દ્ર $G = \hat{i} = 1\hat{i} + 0\hat{j} + 0\hat{k}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $G = \frac{\vec{A} + \vec{B} + \vec{C}}{3}$,જ્યાં $\vec{A} = 2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{B} = 2\hat{i} + 4\hat{j} - 4\hat{k}$.
તેથી,$3(1\hat{i} + 0\hat{j} + 0\hat{k}) = (2\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) + (2\hat{i} + 4\hat{j} - 4\hat{k}) + (x\hat{i} + y\hat{j} + z\hat{k})$.
$3\hat{i} = (4+x)\hat{i} + (5+y)\hat{j} + (-3+z)\hat{k}$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $4+x = 3 \Rightarrow x = -1$; $5+y = 0 \Rightarrow y = -5$; $-3+z = 0 \Rightarrow z = 3$.
આમ,$\vec{C} = -\hat{i} - 5\hat{j} + 3\hat{k}$.
હવે,$AG^2 = |\vec{G} - \vec{A}|^2 = |(1-2)\hat{i} + (0-1)\hat{j} + (0-1)\hat{k}|^2 = |-1\hat{i} - 1\hat{j} - 1\hat{k}|^2 = 1+1+1 = 3$.
$BG^2 = |\vec{G} - \vec{B}|^2 = |(1-2)\hat{i} + (0-4)\hat{j} + (0+4)\hat{k}|^2 = |-1\hat{i} - 4\hat{j} + 4\hat{k}|^2 = 1+16+16 = 33$.
$CG^2 = |\vec{G} - \vec{C}|^2 = |(1+1)\hat{i} + (0+5)\hat{j} + (0-3)\hat{k}|^2 = |2\hat{i} + 5\hat{j} - 3\hat{k}|^2 = 4+25+9 = 38$.
તેથી,$AG^2 + BG^2 + CG^2 = 3 + 33 + 38 = 74$.
429
EasyMCQ
જો $\vec{a}=-2 \hat{i}+9 \hat{j}-6 \hat{k}$ અને $\vec{b}=t \hat{i}-2 \hat{j}+6 \hat{k}$ એવા સદિશો હોય કે જેથી $|\vec{a}+\vec{b}|=25$ થાય,તો $t$ ની કિંમતોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$14$
B
$11$
C
$4$
D
$77$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\vec{a}=-2 \hat{i}+9 \hat{j}-6 \hat{k}$ અને $\vec{b}=t \hat{i}-2 \hat{j}+6 \hat{k}$.
સૌ પ્રથમ,સદિશોનો સરવાળો શોધો: $\vec{a}+\vec{b} = (-2+t) \hat{i} + (9-2) \hat{j} + (-6+6) \hat{k} = (t-2) \hat{i} + 7 \hat{j} + 0 \hat{k}$.
આપેલ છે કે $|\vec{a}+\vec{b}|=25$,તેથી $\sqrt{(t-2)^2 + 7^2 + 0^2} = 25$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(t-2)^2 + 49 = 625$.
$(t-2)^2 = 625 - 49 = 576$.
વર્ગમૂળ લેતા,$t-2 = \pm 24$.
કિસ્સો $1$: $t-2 = 24 \Rightarrow t = 26$.
કિસ્સો $2$: $t-2 = -24 \Rightarrow t = -22$.
$t$ ની કિંમતોનો સરવાળો $26 + (-22) = 4$ થાય છે.
430
EasyMCQ
જો $2 \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$,$\hat{i}-3 \hat{j}+5 \hat{k}$ અને $-3 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}$ એ ત્રણ બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય,તો
A
$ABC$ કાટકોણ ત્રિકોણ છે
B
$ABC$ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે
C
$A, B, C$ સમરેખ બિંદુઓ છે
D
$ABC$ વિષમબાજુ ત્રિકોણ છે

Solution

(D) આપેલ સ્થાન સદિશો $\overrightarrow{OA} = 2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$,$\overrightarrow{OB} = \hat{i} - 3\hat{j} + 5\hat{k}$,અને $\overrightarrow{OC} = -3\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k}$ છે.
બાજુઓ દર્શાવતા સદિશોની ગણતરી કરો:
$\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{OB} - \overrightarrow{OA} = -\hat{i} - 4\hat{j} + 6\hat{k}$.
$|\overrightarrow{AB}| = \sqrt{(-1)^2 + (-4)^2 + 6^2} = \sqrt{53}$.
$\overrightarrow{BC} = \overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OB} = -4\hat{i} + 7\hat{j} - \hat{k}$.
$|\overrightarrow{BC}| = \sqrt{(-4)^2 + 7^2 + (-1)^2} = \sqrt{66}$.
$\overrightarrow{CA} = \overrightarrow{OA} - \overrightarrow{OC} = 5\hat{i} - 3\hat{j} - 5\hat{k}$.
$|\overrightarrow{CA}| = \sqrt{5^2 + (-3)^2 + (-5)^2} = \sqrt{59}$.
અહીં $|\overrightarrow{AB}| \neq |\overrightarrow{BC}| \neq |\overrightarrow{CA}|$ હોવાથી,ત્રણેય બાજુઓની લંબાઈ અલગ છે.
તેથી,$\triangle ABC$ એ વિષમબાજુ ત્રિકોણ છે.
431
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}$ અને $\hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}$ હોય,તો $\overrightarrow{BA}$ ની દિશામાં અને $\overrightarrow{AB}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{\sqrt{14}}(3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})$
B
$\frac{1}{\sqrt{26}}(-\hat{i}-4 \hat{j}+3 \hat{k})$
C
$\frac{1}{\sqrt{26}}(-3 \hat{i}-4 \hat{j}+\hat{k})$
D
$\frac{1}{\sqrt{22}}(3 \hat{i}-4 \hat{j}+3 \hat{k})$

Solution

(B) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{OA} = 2 \hat{i} + 3 \hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{OB} = \hat{i} - \hat{j} + 2 \hat{k}$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે સદિશ $\overrightarrow{AB} = \vec{OB} - \vec{OA} = (1-2)\hat{i} + (-1-3)\hat{j} + (2-(-1))\hat{k} = -\hat{i} - 4 \hat{j} + 3 \hat{k}$ મેળવીએ.
ત્યારબાદ,સદિશ $\overrightarrow{BA} = \vec{OA} - \vec{OB} = (2-1)\hat{i} + (3-(-1))\hat{j} + (-1-2)\hat{k} = \hat{i} + 4 \hat{j} - 3 \hat{k}$ મેળવીએ.
$\overrightarrow{BA}$ નું માન $|\overrightarrow{BA}| = \sqrt{1^2 + 4^2 + (-3)^2} = \sqrt{1 + 16 + 9} = \sqrt{26}$ છે.
$\overrightarrow{BA}$ ની દિશામાં અને $\overrightarrow{AB}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\frac{\overrightarrow{AB}}{|\overrightarrow{BA}|}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
તેથી,જરૂરી એકમ સદિશ $\frac{-\hat{i} - 4 \hat{j} + 3 \hat{k}}{\sqrt{26}}$ છે.
432
MediumMCQ
ધારો કે $O$ ઉગમબિંદુ છે,$A$ અને $B$ બે બિંદુઓ છે જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $-3 \hat{i}-3 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $4 \hat{i}-4 \hat{j}-3 \hat{k}$ છે. ધારો કે $P$ એક એવું બિંદુ છે કે જેથી $P$ માંથી પસાર થતી અને $\overrightarrow{OB}$ ને સમાંતર રેખા $OA$ ને $L$ માં મળે છે અને $P$ માંથી પસાર થતી બીજી રેખા જે $\overrightarrow{OA}$ ને સમાંતર છે તે $OB$ ને $M$ માં મળે છે. જો $L$ એ $OA$ નું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે અને $M$ એ $OB$ નું $3:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે,તો $O$ થી $P$ નું અંતર શોધો.
A
$\frac{19}{5}$
B
$\frac{\sqrt{389}}{5}$
C
$\frac{\sqrt{341}}{5}$
D
$\frac{21}{5}$

Solution

(A) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{a} = -3 \hat{i}-3 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $\vec{b} = 4 \hat{i}-4 \hat{j}-3 \hat{k}$ છે.
$L$ એ $OA$ નું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોવાથી,$L$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OL} = \frac{2}{5} \vec{a} = \frac{2}{5}(-3 \hat{i}-3 \hat{j}+4 \hat{k})$ છે.
$M$ એ $OB$ નું $3:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોવાથી,$M$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OM} = \frac{3}{5} \vec{b} = \frac{3}{5}(4 \hat{i}-4 \hat{j}-3 \hat{k})$ છે.
$LP \parallel OB$ અને $PM \parallel OA$ હોવાથી,$OMPL$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
તેથી,$P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OP} = \vec{OL} + \vec{OM}$ થાય.
$\vec{OP} = \frac{2}{5}(-3 \hat{i}-3 \hat{j}+4 \hat{k}) + \frac{3}{5}(4 \hat{i}-4 \hat{j}-3 \hat{k})$
$\vec{OP} = \frac{1}{5}(-6 \hat{i}-6 \hat{j}+8 \hat{k} + 12 \hat{i}-12 \hat{j}-9 \hat{k})$
$\vec{OP} = \frac{1}{5}(6 \hat{i}-18 \hat{j}-\hat{k})$.
$O$ થી $P$ નું અંતર $|\vec{OP}| = \frac{1}{5} \sqrt{6^2 + (-18)^2 + (-1)^2} = \frac{1}{5} \sqrt{36 + 324 + 1} = \frac{\sqrt{361}}{5} = \frac{19}{5}$ થાય.
Solution diagram
433
EasyMCQ
ધારો કે $\vec{a}=3 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$,$\vec{b}=-5 \hat{i}+7 \hat{j}$,અને $\vec{c}=3 \hat{i}+y \hat{j}$ ત્રણ સદિશો છે કે જેથી $|\vec{a}-\vec{b}+\vec{c}|=\sqrt{141}$ થાય. જો $y_1$ અને $y_2$ એ આપેલી શરતનું પાલન કરતા $y$ ના મૂલ્યો હોય,તો $|y_1-y_2|=$
A
$12$
B
$11$
C
$9$
D
$8$

Solution

(D) આપેલા સદિશો $\vec{a}=3 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}$,$\vec{b}=-5 \hat{i}+7 \hat{j}$,અને $\vec{c}=3 \hat{i}+y \hat{j}$ છે.
સૌ પ્રથમ,$\vec{a}-\vec{b}+\vec{c}$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{a}-\vec{b}+\vec{c} = (3 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}) - (-5 \hat{i}+7 \hat{j}) + (3 \hat{i}+y \hat{j})$
$= (3+5+3) \hat{i} + (1-7+y) \hat{j} - 2 \hat{k}$
$= 11 \hat{i} + (y-6) \hat{j} - 2 \hat{k}$.
હવે,માન $|\vec{a}-\vec{b}+\vec{c}| = \sqrt{11^2 + (y-6)^2 + (-2)^2} = \sqrt{121 + (y-6)^2 + 4} = \sqrt{125 + (y-6)^2}$ શોધો.
આપેલ છે કે $|\vec{a}-\vec{b}+\vec{c}| = \sqrt{141}$,તેથી:
$\sqrt{125 + (y-6)^2} = \sqrt{141}$
$125 + (y-6)^2 = 141$
$(y-6)^2 = 141 - 125 = 16$
$y-6 = \pm 4$.
આમ,$y_1 = 6+4 = 10$ અને $y_2 = 6-4 = 2$.
$|y_1-y_2| = |10-2| = 8$ થાય.
434
EasyMCQ
જો $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}$ અને $\vec{b}=2 \hat{i}-3 \hat{j}-5 \hat{k}$ હોય,તો
A
$|\vec{a}-\vec{b}|>|\vec{a}|+|\vec{b}|$
B
$|\vec{a}-\vec{b}|>|\vec{b}|-|\vec{a}|$
C
$|\vec{a}+\vec{b}| < |\vec{a}-\vec{b}|$
D
$||\vec{a}|-|\vec{b}||>|\vec{a}-\vec{b}|$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{a}=\hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}$ અને $\vec{b}=2 \hat{i}-3 \hat{j}-5 \hat{k}$.
પ્રથમ,$\vec{a}-\vec{b} = (1-2)\hat{i} + (2-(-3))\hat{j} + (-3-(-5))\hat{k} = -\hat{i} + 5\hat{j} + 2\hat{k}$ ગણો.
તેનું માન $|\vec{a}-\vec{b}| = \sqrt{(-1)^2 + 5^2 + 2^2} = \sqrt{1+25+4} = \sqrt{30}$.
માન $|\vec{a}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + (-3)^2} = \sqrt{1+4+9} = \sqrt{14}$.
માન $|\vec{b}| = \sqrt{2^2 + (-3)^2 + (-5)^2} = \sqrt{4+9+25} = \sqrt{38}$.
હવે,વિકલ્પો તપાસો. વિકલ્પ $B$ માટે,$|\vec{b}|-|\vec{a}| = \sqrt{38} - \sqrt{14} \approx 6.16 - 3.74 = 2.42$.
કારણ કે $|\vec{a}-\vec{b}| = \sqrt{30} \approx 5.47$,તેથી $5.47 > 2.42$.
આમ,$|\vec{a}-\vec{b}| > |\vec{b}|-|\vec{a}|$ સાચું છે.
435
EasyMCQ
ધારો કે $\hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}$ અને $\hat{i}+2 \hat{j}-2 \hat{k}$ એ બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે. જો $C$ એ $A$ અને $B$ ને જોડતી રેખા પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $BC=10$ થાય,તો $C$ નો સ્થાન સદિશ શું હોઈ શકે?
A
$\hat{i}+8 \hat{j}-10 \hat{k}$
B
$\hat{i}+4 \hat{j}-6 \hat{k}$
C
$\hat{i}-8 \hat{j}+10 \hat{k}$
D
$\hat{i}-4 \hat{j}-6 \hat{k}$

Solution

(A) આપેલ સ્થાન સદિશો $\overrightarrow{OA} = \hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}$ અને $\overrightarrow{OB} = \hat{i}+2\hat{j}-2\hat{k}$ છે.
$A$ અને $B$ માંથી પસાર થતી રેખા પરના કોઈપણ બિંદુ $C$ ને $\overrightarrow{OC} = \overrightarrow{OA} + t(\overrightarrow{OB} - \overrightarrow{OA})$ તરીકે દર્શાવી શકાય.
$\overrightarrow{OB} - \overrightarrow{OA} = (\hat{i}+2\hat{j}-2\hat{k}) - (\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}) = 3\hat{j} - 4\hat{k}$.
તેથી,$\overrightarrow{OC} = (\hat{i}-\hat{j}+2\hat{k}) + t(3\hat{j}-4\hat{k}) = \hat{i} + (3t-1)\hat{j} + (2-4t)\hat{k}$.
આપેલ છે કે $BC = 10$,તેથી $|\overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OB}| = 10$.
$\overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OB} = (\hat{i} + (3t-1)\hat{j} + (2-4t)\hat{k}) - (\hat{i}+2\hat{j}-2\hat{k}) = (3t-3)\hat{j} + (4-4t)\hat{k}$.
$|\overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OB}|^2 = (3t-3)^2 + (4-4t)^2 = 10^2 = 100$.
$9(t-1)^2 + 16(1-t)^2 = 100 \Rightarrow 25(t-1)^2 = 100 \Rightarrow (t-1)^2 = 4$.
$t-1 = \pm 2$,તેથી $t = 3$ અથવા $t = -1$.
$t=3$ માટે,$\overrightarrow{OC} = \hat{i} + (3(3)-1)\hat{j} + (2-4(3))\hat{k} = \hat{i} + 8\hat{j} - 10\hat{k}$.
436
EasyMCQ
જો $\vec{a} = t \vec{b}$ જ્યાં $t < 0$ એક અદિશ હોય,તો
A
$\vec{a}, \vec{b}$ સમાન દિશાના સદિશો છે અને $|\vec{a}| > |\vec{b}|$
B
$\vec{a}, \vec{b}$ વિરુદ્ધ દિશાના સદિશો છે અને $|\vec{a}| > |\vec{b}|$
C
$\vec{a}, \vec{b}$ સમાન દિશાના સદિશો છે અને $|\vec{a}| < |\vec{b}|$
D
$\vec{a}, \vec{b}$ વિરુદ્ધ દિશાના સદિશો છે અને કાં તો $|\vec{a}| \geq |\vec{b}|$ અથવા $|\vec{a}| < |\vec{b}|$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\vec{a} = t \vec{b}$ જ્યાં $t < 0$ એક અદિશ છે.
ત્યારબાદ $t$ ઋણ હોવાથી,સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વિરુદ્ધ દિશામાં હોવા જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે તેઓ વિરુદ્ધ દિશાના સદિશો (unlike vectors) છે.
બંને બાજુ માનાંક લેતા: $|\vec{a}| = |t \vec{b}| = |t| |\vec{b}|$.
$t < 0$ હોવાથી,$|t|$ કોઈપણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યા હોઈ શકે છે.
જો $|t| > 1$ હોય,તો $|\vec{a}| > |\vec{b}|$.
જો $|t| = 1$ હોય,તો $|\vec{a}| = |\vec{b}|$.
જો $0 < |t| < 1$ હોય,તો $|\vec{a}| < |\vec{b}|$.
તેથી,$\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વિરુદ્ધ દિશાના સદિશો છે અને તેમના માનાંક વચ્ચેનો સંબંધ $|t|$ ના મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે,જે $|\vec{a}| \geq |\vec{b}|$ અથવા $|\vec{a}| < |\vec{b}|$ હોઈ શકે છે.
437
EasyMCQ
ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ સહ-પ્રારંભિક સદિશો છે અને $\vec{a}=2 \hat{i}-\hat{j}+5 \hat{k}$ તથા $\vec{b}=3 \hat{i}+7 \hat{j}-\hat{k}$ છે. ધારો કે $(\vec{a}, \vec{b})=\theta$ એ લઘુકોણ છે અને $\vec{c}$ એ ખૂણા $\theta$ ના દ્વિભાજક પરનો સદિશ છે. જો $\lambda, x, y \in R$ હોય,તો $\vec{c}=$
A
$\lambda(5 \hat{i}+6 \hat{j}+4 \hat{k})$
B
$\lambda(-\hat{i}-8 \hat{j}+6 \hat{k})$
C
$(2 x+3 y) \hat{i}+(7 y-x) \hat{j}+(5 x-y) \hat{k}$
D
$(2 x+3 y) \hat{i}+(x+7 y) \hat{j}+(5 x+y) \hat{k}$

Solution

(C) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ના ખૂણાના દ્વિભાજક પરનો સદિશ $\vec{c} = \lambda \left( \frac{\vec{a}}{|\vec{a}|} + \frac{\vec{b}}{|\vec{b}|} \right)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $\vec{a} = 2 \hat{i} - \hat{j} + 5 \hat{k}$,તેથી $|\vec{a}| = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + 5^2} = \sqrt{4 + 1 + 25} = \sqrt{30}$.
આપેલ છે કે $\vec{b} = 3 \hat{i} + 7 \hat{j} - \hat{k}$,તેથી $|\vec{b}| = \sqrt{3^2 + 7^2 + (-1)^2} = \sqrt{9 + 49 + 1} = \sqrt{59}$.
ધારો કે $x = \frac{1}{|\vec{a}|} = \frac{1}{\sqrt{30}}$ અને $y = \frac{1}{|\vec{b}|} = \frac{1}{\sqrt{59}}$.
તેથી $\vec{c} = \lambda (x \vec{a} + y \vec{b}) = \lambda (x(2 \hat{i} - \hat{j} + 5 \hat{k}) + y(3 \hat{i} + 7 \hat{j} - \hat{k}))$.
ઘટકોને જૂથબદ્ધ કરતા,આપણને $\vec{c} = \lambda ((2x + 3y) \hat{i} + (7y - x) \hat{j} + (5x - y) \hat{k})$ મળે છે.
વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $C$ એ દ્વિભાજક પરનો સદિશ દર્શાવે છે.
438
DifficultMCQ
ધારો કે $D, E, F$ એ $\triangle ABC$ ની બાજુઓ $BC, CA$ અને $AB$ પરના બિંદુઓ છે,જે તેમને અનુક્રમે $2:3, 1:2, 3:1$ ના ગુણોત્તરમાં આંતરિક રીતે વિભાજિત કરે છે. રેખાઓ $BE$ અને $CF$ એ રેખા $AD$ પર બિંદુ $P$ માં છેદે છે. જો $\overrightarrow{AP} = x_1 \overrightarrow{AB} + y_1 \overrightarrow{AC}$ હોય,તો $x_1 + y_1 =$
A
$\frac{5}{6}$
B
$1$
C
$\frac{3}{2}$
D
$2$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે. સેક્શન ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કરીને,$D, E, F$ ના સ્થાન સદિશો છે:
$\vec{d} = \frac{3\vec{b} + 2\vec{c}}{5}$,$\vec{e} = \frac{2\vec{c} + 1\vec{a}}{3}$,$\vec{f} = \frac{1\vec{a} + 3\vec{b}}{4}$.
$AD$ પરના કોઈપણ બિંદુ $P$ ને $\vec{p} = (1-t)\vec{a} + t\vec{d} = (1-t)\vec{a} + \frac{3t}{5}\vec{b} + \frac{2t}{5}\vec{c}$ તરીકે લખી શકાય છે.
કારણ કે $P$ એ $BE$ પર પણ આવેલું છે,$\vec{p} = (1-m)\vec{b} + m\vec{e} = \frac{m}{3}\vec{a} + (1-m)\vec{b} + \frac{2m}{3}\vec{c}$.
$\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$1-t = \frac{m}{3}$,$\frac{3t}{5} = 1-m$,$\frac{2t}{5} = \frac{2m}{3}$.
$\frac{2t}{5} = \frac{2m}{3}$ પરથી,આપણને $3t = 5m$ મળે છે,તેથી $m = \frac{3t}{5}$.
$1-t = \frac{m}{3}$ માં મૂકતા,$1-t = \frac{t}{5}$ મળે,તેથી $t = \frac{5}{6}$.
પછી $m = \frac{1}{2}$.
$\vec{p}$ માટેના સમીકરણમાં $t = \frac{5}{6}$ મૂકતા:
$\vec{p} = \frac{1}{6}\vec{a} + \frac{1}{2}\vec{b} + \frac{1}{3}\vec{c}$.
હવે,$\overrightarrow{AP} = \vec{p} - \vec{a} = \frac{1}{2}(\vec{b}-\vec{a}) + \frac{1}{3}(\vec{c}-\vec{a}) = \frac{1}{2}\overrightarrow{AB} + \frac{1}{3}\overrightarrow{AC}$.
આમ,$x_1 = \frac{1}{2}$ અને $y_1 = \frac{1}{3}$.
તેથી,$x_1 + y_1 = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} = \frac{5}{6}$.
Solution diagram
439
DifficultMCQ
જો $P$ અને $Q$ એ લંબચોરસ કાર્ટેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં વક્ર $y = 2^{x+2}$ પરના બે બિંદુઓ છે,જેથી $\overline{OP} \cdot \hat{i} = -1$ અને $\overline{OQ} \cdot \hat{i} = 2$ થાય,તો $\overline{OQ} - 4\overline{OP} = $
A
$3\hat{i} + 8\hat{j}$
B
$4\hat{i} + 6\hat{j}$
C
$6\hat{i} + 8\hat{j}$
D
$4\hat{i} + 3\hat{j}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P$ અને $Q$ એ વક્ર $y = 2^{x+2}$ પર આવેલા છે.
બિંદુ $P$ માટે,$\overline{OP} \cdot \hat{i} = -1$,જેનો અર્થ છે કે $P$ નો $x$-યામ $x_P = -1$ છે.
વક્રના સમીકરણમાં $x_P = -1$ મૂકતા: $y_P = 2^{-1+2} = 2^1 = 2$.
આમ,$P = (-1, 2)$ અને $\overline{OP} = -\hat{i} + 2\hat{j}$.
બિંદુ $Q$ માટે,$\overline{OQ} \cdot \hat{i} = 2$,જેનો અર્થ છે કે $Q$ નો $x$-યામ $x_Q = 2$ છે.
વક્રના સમીકરણમાં $x_Q = 2$ મૂકતા: $y_Q = 2^{2+2} = 2^4 = 16$.
આમ,$Q = (2, 16)$ અને $\overline{OQ} = 2\hat{i} + 16\hat{j}$.
હવે,$\overline{OQ} - 4\overline{OP}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\overline{OQ} - 4\overline{OP} = (2\hat{i} + 16\hat{j}) - 4(-\hat{i} + 2\hat{j})$
$= 2\hat{i} + 16\hat{j} + 4\hat{i} - 8\hat{j}$
$= (2+4)\hat{i} + (16-8)\hat{j}$
$= 6\hat{i} + 8\hat{j}$.
440
EasyMCQ
$a, b, c$ એ અસમતલીય સદિશો છે. જો $a+3 b+4 c=x(a-2 b+3 c)+y(a+5 b-2 c)+z(6 a+14 b+4 c)$ હોય,તો $x+y+z=$
A
$-5$
B
$-4$
C
$4$
D
$5$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ: $a+3 b+4 c=x(a-2 b+3 c)+y(a+5 b-2 c)+z(6 a+14 b+4 c)$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $a+3 b+4 c=a(x+y+6 z)+b(-2 x+5 y+14 z)+c(3 x-2 y+4 z)$.
$a, b, c$ અસમતલીય સદિશો હોવાથી,બંને બાજુના સહગુણકો સમાન હોવા જોઈએ.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા,આપણને સુરેખ સમીકરણોની સિસ્ટમ મળે છે:
$x+y+6 z=1$ ...$(i)$
$-2 x+5 y+14 z=3$ ...(ii)
$3 x-2 y+4 z=4$ ...(iii)
આ સમીકરણો ઉકેલતા:
$(i)$ પરથી,$x = 1 - y - 6z$.
(ii) માં કિંમત મૂકતા: $-2(1-y-6z) + 5y + 14z = 3 \implies -2 + 2y + 12z + 5y + 14z = 3 \implies 7y + 26z = 5$ ...(iv).
(iii) માં કિંમત મૂકતા: $3(1-y-6z) - 2y + 4z = 4 \implies 3 - 3y - 18z - 2y + 4z = 4 \implies -5y - 14z = 1$ ...$(v)$.
(iv) અને $(v)$ ઉકેલતા: (iv) ને $5$ વડે અને $(v)$ ને $7$ વડે ગુણતા: $35y + 130z = 25$ અને $-35y - 98z = 7$.
સરવાળો કરતા: $32z = 32 \implies z = 1$.
$(v)$ માં $z=1$ મૂકતા: $-5y - 14(1) = 1 \implies -5y = 15 \implies y = -3$.
$(i)$ માં $y=-3, z=1$ મૂકતા: $x - 3 + 6(1) = 1 \implies x + 3 = 1 \implies x = -2$.
આમ,$x+y+z = -2 - 3 + 1 = -4$.
441
EasyMCQ
જો $\vec{a}=(p, -2, 5)$ અને $\vec{b}=(1, q, -3)$ સમરેખ સદિશો હોય,તો:
A
$p=\frac{5}{3}, q=\frac{6}{5}$
B
$p=\frac{-5}{3}, q=\frac{-6}{5}$
C
$p=\frac{5}{3}, q=\frac{-6}{5}$
D
$p=\frac{-5}{3}, q=\frac{6}{5}$

Solution

(D) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ સમરેખ હોય જો કોઈ અદિશ $\lambda$ માટે $\vec{a} = \lambda \vec{b}$ થાય.
આપેલ છે કે $\vec{a} = p\hat{i} - 2\hat{j} + 5\hat{k}$ અને $\vec{b} = 1\hat{i} + q\hat{j} - 3\hat{k}$.
ઘટકોને સરખાવતા:
$p = \lambda(1) \implies p = \lambda$
$-2 = \lambda(q) \implies -2 = \lambda q$
$5 = \lambda(-3) \implies \lambda = -\frac{5}{3}$
$\lambda = -\frac{5}{3}$ ની કિંમત અન્ય સમીકરણોમાં મૂકતા:
$p = -\frac{5}{3}$
$-2 = (-\frac{5}{3})q \implies q = -2 \times (-\frac{3}{5}) = \frac{6}{5}$
આમ,$p = -\frac{5}{3}$ અને $q = \frac{6}{5}$.
442
EasyMCQ
સદિશો $a = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 6\hat{k}$ અને $b$ સમરેખ છે અને $|b| = 21$ હોય,તો $b =$
A
$\pm(2\hat{i} + 3\hat{j} + 6\hat{k})$
B
$\pm(6\hat{i} + 9\hat{j} + 18\hat{k})$
C
$\frac{21}{\sqrt{3}}(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})$
D
$\pm 21(2\hat{i} + 3\hat{j} + 6\hat{k})$

Solution

(B) આપેલ છે કે સદિશો $a$ અને $b$ સમરેખ છે,તેથી આપણે લખી શકીએ $b = \lambda a$,જ્યાં $\lambda$ એક અદિશ છે.
બંને બાજુ માન લેતા,આપણને મળે $|b| = |\lambda| |a|$.
પ્રથમ,સદિશ $a$ નું માન શોધીએ:
$|a| = \sqrt{2^2 + 3^2 + 6^2} = \sqrt{4 + 9 + 36} = \sqrt{49} = 7$.
આપેલ છે કે $|b| = 21$,તેથી કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$21 = |\lambda| \times 7$.
$|\lambda| = \frac{21}{7} = 3$.
આમ,$\lambda = \pm 3$.
હવે $\lambda$ ની કિંમત $b$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$b = \pm 3(2\hat{i} + 3\hat{j} + 6\hat{k}) = \pm(6\hat{i} + 9\hat{j} + 18\hat{k})$.
443
EasyMCQ
ધારો કે $a = \hat{i} + x \hat{j} + \hat{k}$,$b = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $|a + b| = |a| + |b|$,તો
A
$x = 1$
B
$x = -1$
C
$x = 0$
D
આવું કોઈ વાસ્તવિક $x$ અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી

Solution

(A) શરત $|a + b| = |a| + |b|$ ત્યારે જ સાચી પડે જો સદિશો $a$ અને $b$ એક જ દિશામાં હોય,એટલે કે તેઓ સમરેખ હોય અને સમાન દિશા ધરાવતા હોય.
આનો અર્થ એ છે કે કોઈ અદિશ $k > 0$ માટે $a = k b$ થાય.
આપેલ $a = \hat{i} + x \hat{j} + \hat{k}$ અને $b = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ માટે,આપણે ઘટકોની સરખામણી કરીએ:
$\frac{1}{1} = \frac{x}{1} = \frac{1}{1}$.
આના પરથી,આપણને $x = 1$ મળે છે.
અહીં $k = 1 > 0$ હોવાથી,$x = 1$ માટે શરત સંતોષાય છે.
444
EasyMCQ
જો $a = \hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}$,$b = 2 \hat{i} + 3 \hat{j} + \hat{k}$,$c = 8 \hat{i} + 13 \hat{j} + 9 \hat{k}$ અને $x a + y b + z c = 0$ હોય,તો $\frac{x y}{z^2} =$
A
$-1$
B
$-6$
C
$6$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $x a + y b + z c = 0$ માં સદિશોની કિંમત મૂકતા:
$x(\hat{i} + 2 \hat{j} + 3 \hat{k}) + y(2 \hat{i} + 3 \hat{j} + \hat{k}) + z(8 \hat{i} + 13 \hat{j} + 9 \hat{k}) = 0$
$\hat{i}, \hat{j}, \hat{k}$ ના સહગુણકોને શૂન્ય સાથે સરખાવતા:
$x + 2y + 8z = 0$ $(i)$
$2x + 3y + 13z = 0$ $(ii)$
$3x + y + 9z = 0$ $(iii)$
$(i) \times 2 - (ii)$ કરતા: $(2x + 4y + 16z) - (2x + 3y + 13z) = 0 \Rightarrow y + 3z = 0 \Rightarrow y = -3z$.
$y = -3z$ ની કિંમત $(i)$ માં મૂકતા:
$x + 2(-3z) + 8z = 0 \Rightarrow x - 6z + 8z = 0 \Rightarrow x + 2z = 0 \Rightarrow x = -2z$.
હવે,$\frac{xy}{z^2}$ ની કિંમત શોધતા:
$\frac{xy}{z^2} = \frac{(-2z)(-3z)}{z^2} = \frac{6z^2}{z^2} = 6$.
445
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ બે અસમરેખ સદિશો હોય અને સદિશ $a+b$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે,તો
A
$|a|=|b|$
B
$a, b$ વચ્ચેનો ખૂણો $0^{\circ}$ (અથવા) $\pi$ છે
C
$a, b$ હંમેશા ચોરસની પાસપાસેની બાજુઓ બનાવે છે.
D
$a, b$ હંમેશા લંબચોરસની પાસપાસેની બાજુઓ બનાવે છે.

Solution

(A) ધારો કે સદિશો $a$ અને $b$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $OADC$ ની બાજુઓ $\vec{OA}$ અને $\vec{OD}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. વિકર્ણ $\vec{OC} = a+b$ એ $a$ અને $b$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે. ધારો કે $a$ અને $b$ વચ્ચેનો ખૂણો $2\theta$ છે. તો $a$ અને $a+b$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ થાય.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $OADC$ માં,$OA = |a|$ અને $OD = AC = |b|$ છે.
$C$ માંથી $OA$ ને લંબાવેલી રેખા $OB$ પર લંબ દોરવાથી બનતો ત્રિકોણ $\triangle ABC$ ધ્યાનમાં લો.
$\triangle ABC$ માં,$AB = |b| \cos 2\theta$ અને $BC = |b| \sin 2\theta$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle OBC$ માં,$\tan \theta = \frac{BC}{OB} = \frac{|b| \sin 2\theta}{|a| + |b| \cos 2\theta}$.
દ્વિ-ખૂણાના સૂત્રો $\sin 2\theta = \frac{2 \tan \theta}{1 + \tan^2 \theta}$ અને $\cos 2\theta = \frac{1 - \tan^2 \theta}{1 + \tan^2 \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan \theta = \frac{|b| \left( \frac{2 \tan \theta}{1 + \tan^2 \theta} \right)}{|a| + |b| \left( \frac{1 - \tan^2 \theta}{1 + \tan^2 \theta} \right)}$
$\tan \theta = \frac{2|b| \tan \theta}{|a|(1 + \tan^2 \theta) + |b|(1 - \tan^2 \theta)}$
$a$ અને $b$ અસમરેખ હોવાથી,$\theta \neq 0$,તેથી $\tan \theta \neq 0$. $\tan \theta$ વડે ભાગતા:
$1 = \frac{2|b|}{|a| + |a| \tan^2 \theta + |b| - |b| \tan^2 \theta}$
$|a| + |a| \tan^2 \theta + |b| - |b| \tan^2 \theta = 2|b|$
$|a|(1 + \tan^2 \theta) - |b|(1 + \tan^2 \theta) = 0$
$(|a| - |b|)(1 + \tan^2 \theta) = 0$
$1 + \tan^2 \theta = \sec^2 \theta \neq 0$ હોવાથી,$|a| - |b| = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $|a| = |b|$.
Solution diagram
446
MediumMCQ
$OABCD$ એક પંચકોણ છે જેમાં બાજુઓ $OA$ અને $CB$ સમાંતર છે અને બાજુઓ $OD$ અને $AB$ સમાંતર છે. વળી,આપેલ છે કે $\frac{OA}{CB}=2$,$\frac{OD}{AB}=\frac{1}{3}$. જો $\vec{OA}=\vec{a}, \vec{OD}=\vec{d}$ હોય,તો $\vec{AD}+\vec{OC}+\vec{DC}=$
A
$\vec{d}-\vec{a}$
B
$\frac{1}{2}\vec{a}+3\vec{d}$
C
$\frac{1}{2}\vec{a}+2\vec{d}$
D
$6\vec{d}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\vec{OA}=\vec{a}, \vec{OD}=\vec{d}$.
કારણ કે $OA \parallel CB$ અને $\frac{OA}{CB}=2$,તેથી $\vec{CB} = \frac{1}{2}\vec{OA} = \frac{1}{2}\vec{a}$.
કારણ કે $OD \parallel AB$ અને $\frac{OD}{AB}=\frac{1}{3}$,તેથી $\vec{AB} = 3\vec{OD} = 3\vec{d}$.
હવે,આપણે જરૂરી સરવાળાને સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{d}$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવીએ:
$\vec{AD} = \vec{OD} - \vec{OA} = \vec{d} - \vec{a}$.
$\vec{OC} = \vec{OD} + \vec{DC}$.
પંચકોણની ભૂમિતિ પરથી,$\vec{OC} = \vec{OA} + \vec{AB} + \vec{BC} = \vec{a} + 3\vec{d} - \frac{1}{2}\vec{a} = \frac{1}{2}\vec{a} + 3\vec{d}$.
વળી,$\vec{DC} = \vec{OC} - \vec{OD} = (\frac{1}{2}\vec{a} + 3\vec{d}) - \vec{d} = \frac{1}{2}\vec{a} + 2\vec{d}$.
આનો સરવાળો કરતા: $\vec{AD} + \vec{OC} + \vec{DC} = (\vec{d} - \vec{a}) + (\frac{1}{2}\vec{a} + 3\vec{d}) + (\frac{1}{2}\vec{a} + 2\vec{d})$.
$= (-\vec{a} + \frac{1}{2}\vec{a} + \frac{1}{2}\vec{a}) + (\vec{d} + 3\vec{d} + 2\vec{d}) = 0\vec{a} + 6\vec{d} = 6\vec{d}$.
Solution diagram
447
MediumMCQ
જો $\triangle ABC$ માં $D, E$ અને $F$ અનુક્રમે $AB, AC$ અને $BC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF}$ બરાબર શું થાય?
A
$\overrightarrow{DC}$
B
$\frac{3}{2} \overrightarrow{BF}$
C
$\frac{1}{2} \overrightarrow{BF}$
D
$\frac{1}{2} \overrightarrow{DC}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\triangle ABC$ માં $D, E$ અને $F$ અનુક્રમે $AB, AC$ અને $BC$ ના મધ્યબિંદુઓ છે.
ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}$ અને $\vec{c}$ છે.
તેથી,મધ્યબિંદુઓના સ્થાન સદિશો નીચે મુજબ છે:
$\overrightarrow{D} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$
$\overrightarrow{E} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2}$
$\overrightarrow{F} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$
હવે,આપણે સદિશો $\overrightarrow{BE}$ અને $\overrightarrow{AF}$ ની ગણતરી કરીએ:
$\overrightarrow{BE} = \overrightarrow{E} - \overrightarrow{B} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2} - \vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b}}{2}$
$\overrightarrow{AF} = \overrightarrow{F} - \overrightarrow{A} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$
આ બંને સદિશોનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b} + \vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$
$= \frac{2\vec{c} - \vec{a} - \vec{b}}{2} = \vec{c} - \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$
કારણ કે $\overrightarrow{DC} = \overrightarrow{C} - \overrightarrow{D} = \vec{c} - \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$,તેથી આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \overrightarrow{DC}$
Solution diagram
448
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો સદિશ યામ અક્ષો સાથે સમાન રીતે નમેલો છે?
A
$\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$
B
$2 \hat{i}-2 \hat{j}+\hat{k}$
C
$3 \hat{i}+3 \hat{j}-3 \hat{k}$
D
$4 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}$

Solution

(D) સદિશ $\vec{r} = a\hat{i} + b\hat{j} + c\hat{k}$ યામ અક્ષો સાથે સમાન રીતે નમેલો હોય જો તેના દિક-કોસાઇન સમાન હોય,એટલે કે $\cos \alpha = \cos \beta = \cos \gamma$.
આનો અર્થ એ છે કે દિક-ગુણોત્તરના મૂલ્યો સમાન હોવા જોઈએ,એટલે કે $|a| = |b| = |c|$.
વિકલ્પો તપાસતા:
વિકલ્પ $D$ માટે,$\vec{v} = 4\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k}$.
દિક-ગુણોત્તર $a=4, b=4, c=4$ છે.
તેનું માન $|\vec{v}| = \sqrt{4^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{48} = 4\sqrt{3}$ છે.
દિક-કોસાઇન $\left(\frac{4}{4\sqrt{3}}, \frac{4}{4\sqrt{3}}, \frac{4}{4\sqrt{3}}\right) = \left(\frac{1}{\sqrt{3}}, \frac{1}{\sqrt{3}}, \frac{1}{\sqrt{3}}\right)$ છે.
બધા દિક-કોસાઇન સમાન હોવાથી,સદિશ $4\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k}$ યામ અક્ષો સાથે સમાન રીતે નમેલો છે.

Vector Algebra — Basic , Modulus and Algebra of vectors · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.