Gujarati

Basic , Modulus and Algebra of vectors Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Basic , Modulus and Algebra of vectors

609+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 44 of 609 questions in Gujarati

451
EasyMCQ
જો $\hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,અને $3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ એ અનુક્રમે $A$,$B$,અને $C$ ના સ્થાન સદિશો હોય અને જો $D$ અને $E$ એ બાજુઓ $BC$ અને $AC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{DE}$ બરાબર શું થાય?
A
$\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$
B
$\hat{i}+\hat{j}$
C
$\hat{j}$
D
$\hat{j}+\hat{k}$

Solution

(C) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{A} = \hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k}$,$\vec{B} = \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$,અને $\vec{C} = 3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ છે.
$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,તેનો સ્થાન સદિશ $\vec{D} = \frac{\vec{B} + \vec{C}}{2} = \frac{(\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + (3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})}{2} = \frac{4 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}}{2} = 2 \hat{i}+2 \hat{j}+2 \hat{k}$ થાય.
$E$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,તેનો સ્થાન સદિશ $\vec{E} = \frac{\vec{A} + \vec{C}}{2} = \frac{(\hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k}) + (3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k})}{2} = \frac{4 \hat{i}+6 \hat{j}+4 \hat{k}}{2} = 2 \hat{i}+3 \hat{j}+2 \hat{k}$ થાય.
હવે,$\overrightarrow{DE} = \vec{E} - \vec{D} = (2 \hat{i}+3 \hat{j}+2 \hat{k}) - (2 \hat{i}+2 \hat{j}+2 \hat{k}) = \hat{j}$.
452
EasyMCQ
ધારો કે $u$ અને $v$ બે સદિશો છે. તો $|u-v|=||u|-|v||$ ત્યારે અને માત્ર ત્યારે જ થાય જો
A
$|u|=|v|$
B
$u$ અને $v$ સમાન દિશામાં હોય
C
$u$ અને $v$ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય
D
$u=v$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $|u-v|^2 = |u|^2 + |v|^2 - 2(\vec{u} \cdot \vec{v})$.
તેમજ,$(||u|-|v||)^2 = |u|^2 + |v|^2 - 2|u||v|$.
સમાનતા $|u-v| = ||u|-|v||$ સાચી ઠરવા માટે,તેમના વર્ગો સમાન હોવા જોઈએ:
$|u|^2 + |v|^2 - 2(\vec{u} \cdot \vec{v}) = |u|^2 + |v|^2 - 2|u||v|$.
આનું સાદું રૂપ આપતા $\vec{u} \cdot \vec{v} = |u||v|$ મળે છે.
કારણ કે $\vec{u} \cdot \vec{v} = |u||v| \cos \theta$,તેથી $|u||v| \cos \theta = |u||v|$.
આનો અર્થ એ છે કે $\cos \theta = 1$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = 0$.
તેથી,$u$ અને $v$ સમાન દિશામાં હોવા જોઈએ.
453
EasyMCQ
$\triangle OAC$ માં,જો $B$ એ બાજુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ હોય અને $\vec{OA}=\vec{a}, \vec{OB}=\vec{b}$ હોય,તો $\vec{OC}$ બરાબર શું થાય?
A
$2\vec{b}-\vec{a}$
B
$\vec{b}-2\vec{a}$
C
$\vec{a}-2\vec{b}$
D
$\vec{a}-\vec{b}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{OA}=\vec{a}$ અને $\vec{OB}=\vec{b}$.
કારણ કે $B$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી આપણી પાસે $\vec{OB} = \frac{\vec{OA} + \vec{OC}}{2}$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{OC}}{2}$
$2\vec{b} = \vec{a} + \vec{OC}$
$\vec{OC} = 2\vec{b} - \vec{a}$.
Solution diagram
454
EasyMCQ
ધારો કે $ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D, E$ અને $F$ ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં છે. તો,સદિશ $\vec{AB} + \vec{BC}$ એ કોને સમાંતર છે?
A
$\vec{BC} + \vec{CD}$
B
$\vec{CD} + \vec{DE}$
C
$\vec{AF} + \vec{FE}$
D
$\vec{FE} + \vec{ED}$

Solution

(D) સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,આપણી પાસે છે:
$\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}$
તે જ રીતે,ષટ્કોણની બીજી બાજુ માટે:
$\vec{FE} + \vec{ED} = \vec{FD}$
નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,વિકર્ણ $\vec{AC}$ એ વિકર્ણ $\vec{FD}$ ને સમાંતર હોય છે.
તેથી,સદિશ $\vec{AB} + \vec{BC}$ એ $\vec{FE} + \vec{ED}$ ને સમાંતર છે.
Solution diagram
455
EasyMCQ
ધારો કે $ABCDEF$ એ એક નિયમિત ષટ્કોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D, E, F$ ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં છે. જો $O$ એ $ABCDEF$ નું કેન્દ્ર હોય,તો સદિશ $\vec{AO}$ નીચેનામાંથી કોના બરાબર છે?
A
$\vec{FE}$
B
$\vec{CD}$
C
$\vec{CB}$
D
$\vec{DE}$

Solution

(D) કેન્દ્ર $O$ વાળા નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,સદિશ $\vec{AO}$ એ કેન્દ્ર $O$ થી શિરોબિંદુ $A$ તરફનો નિર્દેશિત રેખાખંડ દર્શાવે છે.
નિયમિત ષટ્કોણના ગુણધર્મો મુજબ,સદિશ $\vec{AO}$ એ સદિશ $\vec{ED}$ અને $\vec{BC}$ ને સમાન છે.
આપેલા વિકલ્પો જોતા,$\vec{BC}$ સ્પષ્ટપણે આપેલ નથી,પરંતુ આપણે આપેલા સદિશોનું વિશ્લેષણ કરી શકીએ છીએ.
નોંધો કે $\vec{AO} = \vec{ED} = \vec{BC}$.
તેથી,સદિશ $\vec{AO}$ એ $\vec{ED}$ ને સમાન છે.
Solution diagram
456
EasyMCQ
ધારો કે $A, B$ અને $C$ એ $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળ પરના ત્રણ બિંદુઓ છે. જો $O$ એ વર્તુળનું કેન્દ્ર હોય અને $\angle AOB = 45^{\circ}, \angle BOC = 45^{\circ}$ હોય,તો $\vec{OA}, \vec{OB}$ અને $\vec{OC}$ ના પરિણામી સદિશનું મૂલ્ય શોધો.
A
$2 R$
B
$(\sqrt{2}+1) R$
C
$2 \sqrt{2} R$
D
$4 \sqrt{2} R$

Solution

(B) ધારો કે સદિશો $\vec{OA}, \vec{OB}, \vec{OC}$ છે. આપણે $\vec{R} = \vec{OA} + \vec{OB} + \vec{OC}$ નું મૂલ્ય શોધવાનું છે.
ધારો કે $\vec{OB}$ એ $y$-અક્ષ પર છે,તેથી $\vec{OB} = R\hat{j}$.
તો $\vec{OA} = R(\cos 45^{\circ} \hat{i} + \sin 45^{\circ} \hat{j}) = R(\frac{1}{\sqrt{2}}\hat{i} + \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{j})$.
અને $\vec{OC} = R(\cos 45^{\circ} \hat{i} - \sin 45^{\circ} \hat{j}) = R(\frac{1}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{j})$.
આ સદિશોનો સરવાળો કરતા:
$\vec{R} = \vec{OA} + \vec{OB} + \vec{OC} = R(\frac{1}{\sqrt{2}}\hat{i} + \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{j}) + R\hat{j} + R(\frac{1}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{j})$
$\vec{R} = R(\frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{\sqrt{2}})\hat{i} + R(\frac{1}{\sqrt{2}} + 1 - \frac{1}{\sqrt{2}})\hat{j}$
$\vec{R} = R(\frac{2}{\sqrt{2}})\hat{i} + R\hat{j} = \sqrt{2}R\hat{i} + R\hat{j}$.
પરિણામી સદિશ $\vec{OA}$ અને $\vec{OC}$ નો સરવાળો $2R \cos(45^{\circ}) \hat{j} = \sqrt{2}R \hat{j}$ થાય છે.
તેમાં $\vec{OB} = R \hat{j}$ ઉમેરતા,કુલ પરિણામી સદિશ $(\sqrt{2} + 1)R \hat{j}$ મળે છે.
તેથી,તેનું મૂલ્ય $(\sqrt{2} + 1)R$ છે.
Solution diagram
457
EasyMCQ
ચાર બિંદુઓ $(\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}), (2\hat{i}+3\hat{j}), (5\hat{j}-2\hat{k})$ અને $(\hat{k}-\hat{j})$ દ્વારા બનતી આકૃતિ કઈ છે?
A
સમલંબ ચતુષ્કોણ
B
લંબચોરસ
C
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
D
ચતુષ્કોણ

Solution

(D) ધારો કે ચાર બિંદુઓના સ્થાન સદિશો $A = \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$,$B = 2\hat{i}+3\hat{j}$,$C = 5\hat{j}-2\hat{k}$,અને $D = -\hat{j}+\hat{k}$ છે.
આપણે બાજુઓ દર્શાવતા સદિશોની ગણતરી કરીએ:
$\vec{AB} = B - A = (2\hat{i}+3\hat{j}) - (\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}) = \hat{i}+2\hat{j}+\hat{k}$.
$\vec{BC} = C - B = (5\hat{j}-2\hat{k}) - (2\hat{i}+3\hat{j}) = -2\hat{i}+2\hat{j}-2\hat{k}$.
$\vec{CD} = D - C = (-\hat{j}+\hat{k}) - (5\hat{j}-2\hat{k}) = -6\hat{j}+3\hat{k}$.
$\vec{DA} = A - D = (\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}) - (-\hat{j}+\hat{k}) = \hat{i}+2\hat{j}-2\hat{k}$.
અહીં બાજુઓ દર્શાવતા સદિશો એકબીજાને સમાંતર નથી (એટલે કે,$\vec{AB} \neq k\vec{CD}$ અને $\vec{BC} \neq k\vec{DA}$),તેથી આ આકૃતિ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ કે સમલંબ ચતુષ્કોણની શરતોનું પાલન કરતી નથી.
આમ,આ ચાર બિંદુઓ દ્વારા બનતી આકૃતિ એક સામાન્ય ચતુષ્કોણ છે.
458
EasyMCQ
$ABCD$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે જેમાં $L$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તો $\vec{AL}$ બરાબર શું થાય?
A
$\vec{DC} + \frac{1}{2} \vec{AD}$
B
$\frac{1}{2} \vec{AD} + \vec{BC}$
C
$\frac{1}{2} \vec{AD} + \vec{DL}$
D
$\frac{1}{2} \vec{AD} + \vec{BL}$

Solution

(A) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં,આપણી પાસે $\vec{AB} = \vec{DC}$ અને $\vec{AD} = \vec{BC}$ છે.
કારણ કે $L$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\vec{BL} = \frac{1}{2} \vec{BC}$ થાય.
$\triangle ABL$ માં સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{AL} = \vec{AB} + \vec{BL}$
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા:
$\vec{AL} = \vec{DC} + \frac{1}{2} \vec{BC}$
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં $\vec{BC} = \vec{AD}$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\vec{AL} = \vec{DC} + \frac{1}{2} \vec{AD}$
Solution diagram
459
EasyMCQ
$m \in R$ ના કેટલા મૂલ્યો માટે સદિશો $\hat{i}+2 \hat{j}+m \hat{k}$ અને $\hat{i}+m \hat{j}+2 \hat{k}$ સમરેખ છે?
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
અનંત

Solution

(C) બે સદિશો $\vec{a} = a_1 \hat{i} + b_1 \hat{j} + c_1 \hat{k}$ અને $\vec{b} = a_2 \hat{i} + b_2 \hat{j} + c_2 \hat{k}$ સમરેખ હોય જો તેમના ઘટકો પ્રમાણસર હોય,એટલે કે $\frac{a_1}{a_2} = \frac{b_1}{b_2} = \frac{c_1}{c_2} = k$ કોઈ અચળાંક $k$ માટે.
આપેલ સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + 2 \hat{j} + m \hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i} + m \hat{j} + 2 \hat{k}$ છે.
તેઓ સમરેખ હોવા માટે,$\frac{1}{1} = \frac{2}{m} = \frac{m}{2}$ હોવું જોઈએ.
$\frac{1}{1} = \frac{2}{m}$ પરથી,આપણને $m = 2$ મળે છે.
$\frac{1}{1} = \frac{m}{2}$ પરથી,આપણને $m = 2$ મળે છે.
બંને શરતો સમાન મૂલ્ય $m = 2$ આપે છે,તેથી $m$ નું માત્ર $1$ મૂલ્ય છે જેના માટે સદિશો સમરેખ છે.
460
EasyMCQ
જો $ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ હોય,જ્યાં બે પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ અનુક્રમે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ છે. તો $\vec{CD}$ શું થાય?
A
$\vec{b}-\vec{a}$
B
$\vec{a}+\vec{b}$
C
$\vec{a}-\vec{b}$
D
$\vec{a}+2\vec{b}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ છે જેમાં $\vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{BC} = \vec{b}$ છે.
નિયમિત ષટ્કોણમાં,સામસામેની બાજુઓ સમાંતર અને સમાન મૂલ્યની હોય છે. તેથી,$\vec{ED} = \vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{FE} = \vec{BC} = \vec{b}$ થાય.
વળી,મુખ્ય વિકર્ણ $\vec{AD}$ એ $\vec{BC}$ ને સમાંતર છે અને તેનું મૂલ્ય $\vec{BC}$ કરતા બમણું છે. તેથી,$\vec{AD} = 2\vec{BC} = 2\vec{b}$ થાય.
$\triangle ABC$ માં સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{AC} = \vec{AB} + \vec{BC} = \vec{a} + \vec{b}$.
હવે,$\triangle ACD$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ:
$\vec{AC} + \vec{CD} = \vec{AD}$
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા:
$(\vec{a} + \vec{b}) + \vec{CD} = 2\vec{b}$
$\vec{CD} = 2\vec{b} - (\vec{a} + \vec{b})$
$\vec{CD} = 2\vec{b} - \vec{a} - \vec{b}$
$\vec{CD} = \vec{b} - \vec{a}$
Solution diagram
461
EasyMCQ
$ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ છે. સદિશો $\vec{BE} + \vec{BC} + \vec{EF} + \vec{BA} + \vec{CF} + \vec{AF}$ નો સરવાળો શોધો.
A
$\vec{BF}$
B
$2\vec{BF}$
C
$\vec{FB}$
D
$3\vec{BF}$

Solution

(D) ધારો કે નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ નું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $O$ છે.
દરેક સદિશને ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષમાં શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશોના સ્વરૂપમાં દર્શાવીએ.
$\vec{BE} + \vec{BC} + \vec{EF} + \vec{BA} + \vec{CF} + \vec{AF}$
$= (\vec{OE} - \vec{OB}) + (\vec{OC} - \vec{OB}) + (\vec{OF} - \vec{OE}) + (\vec{OA} - \vec{OB}) + (\vec{OF} - \vec{OC}) + (\vec{OF} - \vec{OA})$
પદોને જૂથબદ્ધ કરતા,આપણે જોઈએ છીએ કે $\vec{OE} - \vec{OE} = 0$,$\vec{OC} - \vec{OC} = 0$,અને $\vec{OA} - \vec{OA} = 0$.
આથી સાદું રૂપ મળે છે: $3\vec{OF} - 3\vec{OB}$
$= 3(\vec{OF} - \vec{OB})$
$= 3\vec{BF}$.
462
EasyMCQ
જો $ABCDEF$ એ એક નિયમિત ષટ્કોણ હોય જેમાં $\vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{BC} = \vec{b}$ હોય,તો $\vec{CE}$ બરાબર શું થાય?
A
$\vec{b}-\vec{a}$
B
$-\vec{b}$
C
$\vec{b}-2\vec{a}$
D
$\vec{a}-2\vec{b}$

Solution

(C) નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,ધારો કે $\vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{BC} = \vec{b}$ છે.
તે નિયમિત ષટ્કોણ હોવાથી,$\vec{CD} = \vec{AF} = \vec{BC} - \vec{AB} = \vec{b} - \vec{a}$ થાય.
વળી,$\vec{DE} = -\vec{AB} = -\vec{a}$ થાય.
$\triangle CDE$ માં સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\vec{CE} = \vec{CD} + \vec{DE}$ મળે.
કિંમતો મૂકતા,$\vec{CE} = (\vec{b} - \vec{a}) + (-\vec{a}) = \vec{b} - 2\vec{a}$ થાય.
Solution diagram
463
MediumMCQ
જો $PQ + QR = (2\lambda^2 - 5)RP$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pm 1$
B
$\pm \sqrt{2}$
C
$\pm \sqrt{3}$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ સદિશ સમીકરણ: $PQ + QR = (2\lambda^2 - 5)RP$
સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,આપણે જાણીએ છીએ કે $PQ + QR = PR$.
આ કિંમત આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા: $PR = (2\lambda^2 - 5)RP$
આપણે જાણીએ છીએ કે $PR = -RP$,તેથી સમીકરણ આ રીતે લખી શકાય: $-RP = (2\lambda^2 - 5)RP$
બંને બાજુ $RP$ વડે ભાગતા (ધારો કે $RP \neq 0$): $2\lambda^2 - 5 = -1$
$2\lambda^2 = 4$
$\lambda^2 = 2$
$\lambda = \pm \sqrt{2}$
464
DifficultMCQ
જો $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોય અને $P$ એ રેખા $AB$ પર ન હોય તેવું કોઈ બિંદુ હોય,તો
A
$PA + PB + PC = 0$
B
$PA + PB + 2PC = 0$
C
$PA - PC = PC - PB$
D
$PA + PB - PC = 0$

Solution

(C) કારણ કે $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $C$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{c} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બિંદુ $P$ થી સદિશોના સંદર્ભમાં,આપણી પાસે $\vec{PC} = \frac{\vec{PA} + \vec{PB}}{2}$ છે.
$2$ વડે ગુણતા,આપણને $2\vec{PC} = \vec{PA} + \vec{PB}$ મળે છે.
પદોની ગોઠવણી કરતા,આપણે લખી શકીએ કે $\vec{PA} - \vec{PC} = \vec{PC} - \vec{PB}$.
આમ,સાચો સંબંધ $\vec{PA} - \vec{PC} = \vec{PC} - \vec{PB}$ છે.
Solution diagram
465
MediumMCQ
જો $a = \alpha \hat{i} + 3 \hat{j} - 6 \hat{k}$ અને $b = 2 \hat{i} - \hat{j} + \beta \hat{k}$ હોય,તો $\alpha, \beta$ ની કિંમતો શોધો જેથી $a$ અને $b$ સમરેખ (collinear) હોય.
A
$(-6, 2)$
B
$(6, 2)$
C
$(2, -6)$
D
$(5, 3)$

Solution

(A) બે સદિશો $a = a_1 \hat{i} + a_2 \hat{j} + a_3 \hat{k}$ અને $b = b_1 \hat{i} + b_2 \hat{j} + b_3 \hat{k}$ સમરેખ હોય જો તેમના ઘટકો પ્રમાણસર હોય,એટલે કે $\frac{a_1}{b_1} = \frac{a_2}{b_2} = \frac{a_3}{b_3} = k$.
આપેલ છે કે $a = \alpha \hat{i} + 3 \hat{j} - 6 \hat{k}$ અને $b = 2 \hat{i} - \hat{j} + \beta \hat{k}$.
ઘટકોની સરખામણી કરતા:
$\frac{\alpha}{2} = \frac{3}{-1} = \frac{-6}{\beta}$
$\frac{\alpha}{2} = -3$ પરથી,આપણને $\alpha = -6$ મળે છે.
$\frac{3}{-1} = \frac{-6}{\beta}$ પરથી,$-3\beta = -6$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $\beta = 2$.
આમ,$\alpha = -6$ અને $\beta = 2$ એ માંગેલ કિંમતો છે.
466
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં (નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ),નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો:
$(i)$ $\vec{AB} + \vec{BC} + \vec{CA} = \vec{0}$
(ii) $\vec{AB} + \vec{BC} - \vec{AC} = \vec{0}$
(iii) $\vec{AB} - \vec{CB} + \vec{CA} = \vec{0}$
(iv) $\vec{AB} + \vec{BC} - \vec{CA} = \vec{0}$
Question diagram
A
$(i)$ સાચું,(ii) સાચું,(iii) સાચું,(iv) ખોટું
B
$(i)$ સાચું,(ii) ખોટું,(iii) સાચું,(iv) ખોટું
C
$(i)$ ખોટું,(ii) ખોટું,(iii) સાચું,(iv) સાચું
D
$(i)$ ખોટું,(ii) સાચું,(iii) ખોટું,(iv) ખોટું

Solution

(A) સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,આપેલ દિશાઓ સાથેના ત્રિકોણ $ABC$ માટે:
$(i)$ ત્રિકોણના નિયમ દ્વારા,$\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}$.
તેને ફરીથી ગોઠવતા $\vec{AB} + \vec{BC} - \vec{AC} = \vec{0}$ મળે.
કારણ કે $\vec{AC} = -\vec{CA}$,તેથી $\vec{AB} + \vec{BC} + \vec{CA} = \vec{0}$. આમ,$(i)$ સાચું છે.
(ii) ત્રિકોણના નિયમ પરથી,$\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}$,જે સૂચવે છે કે $\vec{AB} + \vec{BC} - \vec{AC} = \vec{0}$. આમ,(ii) સાચું છે.
(iii) આપણી પાસે $\vec{AB} + \vec{BC} = \vec{AC}$ છે. વળી,$\vec{CB} = -\vec{BC}$,તેથી $\vec{BC} = -\vec{CB}$.
આ કિંમત પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $\vec{AB} - \vec{CB} = \vec{AC}$.
ફરીથી ગોઠવતા $\vec{AB} - \vec{CB} - \vec{AC} = 0$,અથવા $\vec{AB} - \vec{CB} + \vec{CA} = 0$ મળે. આમ,(iii) સાચું છે.
(iv) $(i)$ પરથી,$\vec{AB} + \vec{BC} = -\vec{CA} = \vec{AC}$.
તેથી $\vec{AB} + \vec{BC} - \vec{CA} = \vec{AC} - \vec{CA} = \vec{AC} + \vec{AC} = 2\vec{AC} \neq \vec{0}$. આમ,(iv) ખોટું છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(i)$ સાચું,(ii) સાચું,(iii) સાચું,(iv) ખોટું છે.
Solution diagram
467
EasyMCQ
ધારો કે $u, v$ અને $w$ એ $R^3$ માં ત્રણ સદિશો છે. તો,કોઈપણ સદિશ $z \in R^3$ ને અમુક અદિશો $a, b$ અને $c$ માટે $z = au + bv + cw$ તરીકે લખી શકાય જો અને માત્ર જો:
A
$u, v$ અને $w$ ની દરેક જોડી સમાંતર ન હોય
B
$u, v$ અને $w$ માંથી દરેકને અન્ય બેના રેખીય સંયોજન તરીકે લખી શકાય
C
બધાના માન અને દિશાઓ અલગ હોય
D
સદિશો $u, v$ અને $w$ રેખીય રીતે સ્વતંત્ર હોય

Solution

(D) કોઈપણ સદિશ $z \in R^3$ ને રેખીય સંયોજન $z = au + bv + cw$ તરીકે દર્શાવવા માટે,સદિશોનો સમૂહ ${u, v, w}$ એ સમગ્ર સદિશ અવકાશ $R^3$ ને વ્યાપ્ત (span) કરવો જોઈએ.
કારણ કે $R^3$ એ $3$-પરિમાણીય અવકાશ છે,$R^3$ ને વ્યાપ્ત કરતા કોઈપણ $3$ સદિશોના સમૂહને રેખીય રીતે સ્વતંત્ર હોવું આવશ્યક છે.
જો સદિશો રેખીય રીતે અવલંબિત હોય,તો તેઓ એક સમતલમાં અથવા એક રેખા પર આવેલા હોય,અને તેથી તેઓ $R^3$ ના દરેક સદિશનું નિરૂપણ કરી શકે નહીં.
તેથી,શરત એ છે કે $u, v$ અને $w$ રેખીય રીતે સ્વતંત્ર હોવા જોઈએ.
આ વિકલ્પ મૂળ યાદીમાં આપવામાં આવ્યો ન હોવાથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
468
EasyMCQ
જો $\vec{PO} + \vec{OQ} = \vec{QO} + \vec{OR}$ હોય,તો
A
$Q$ એ $\vec{PR}$ નું મધ્યબિંદુ છે
B
$Q$ એ $\vec{PR}$ ને $2: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે
C
$Q$ એ $\vec{PR}$ ને $1: 2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે
D
$Q$ એ $\vec{PR}$ ને $-1: 2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે

Solution

(A) આપેલ સમીકરણ: $\vec{PO} + \vec{OQ} = \vec{QO} + \vec{OR}$
સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\vec{PO} + \vec{OQ} = \vec{PQ}$.
તે જ રીતે,$\vec{QO} + \vec{OR} = \vec{QR}$.
આ કિંમતોને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને મળે છે: $\vec{PQ} = \vec{QR}$.
આનો અર્થ એ છે કે સદિશ $\vec{PQ}$ એ સદિશ $\vec{QR}$ ને સમાન છે.
તેમની દિશા સમાન છે અને તેમના માન (magnitude) પણ સમાન હોવાથી $(|\vec{PQ}| = |\vec{QR}|)$,બિંદુ $Q$ એ રેખાખંડ $PR$ નું મધ્યબિંદુ હોવું જોઈએ.
Solution diagram
469
MediumMCQ
નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,$AD + EB + FC = (3\lambda - 8) AB$ છે. તો $\lambda =$
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$6$

Solution

(B) ધારો કે $O$ એ નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ નું કેન્દ્ર છે. નિયમિત ષટ્કોણમાં,વિકર્ણો $AD$,$BE$ અને $CF$ કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થાય છે અને તે ષટ્કોણની બાજુની લંબાઈ કરતા બમણા હોય છે. ખાસ કરીને,$AD = 2BC$,$EB = 2FA$,અને $FC = 2AB$.
સદિશ સરવાળાનો ઉપયોગ કરતા: $\vec{AB} = \vec{a}$ અને $\vec{BC} = \vec{b}$ લો. તો $\vec{CD} = \vec{b} - \vec{a}$,$\vec{DE} = -\vec{a}$,$\vec{EF} = -\vec{b}$,$\vec{FA} = \vec{a} - \vec{b}$.
$\vec{AD} = \vec{AB} + \vec{BC} + \vec{CD} = \vec{a} + \vec{b} + (\vec{b} - \vec{a}) = 2\vec{b}$.
$\vec{EB} = \vec{ED} + \vec{DC} + \vec{CB} = \vec{a} - (\vec{b} - \vec{a}) - \vec{b} = 2\vec{a} - 2\vec{b}$.
$\vec{FC} = \vec{FA} + \vec{AB} + \vec{BC} = (\vec{a} - \vec{b}) + \vec{a} + \vec{b} = 2\vec{a}$.
સરવાળો $= \vec{AD} + \vec{EB} + \vec{FC} = 2\vec{b} + 2\vec{a} - 2\vec{b} + 2\vec{a} = 4\vec{a} = 4\vec{AB}$.
આપેલ છે કે $(3\lambda - 8)\vec{AB} = 4\vec{AB}$,તેથી $3\lambda - 8 = 4$,જે $3\lambda = 12$ આપે છે,તેથી $\lambda = 4$.
Solution diagram
470
EasyMCQ
બે સદિશો $u$ અને $v$ સમાંતર હોય જો અને માત્ર જો
A
$u$ અને $v$ સમાન દિશા ધરાવતા હોય
B
$u$ અને $v$ વિરુદ્ધ દિશા ધરાવતા હોય
C
તેમાંથી એક બીજાનો અદિશ ગુણાંક હોય
D
$u$ અને $v$ નો અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય હોય

Solution

(C) બે સદિશો $u$ અને $v$ સમાંતર ત્યારે કહેવાય જ્યારે તેઓ સમાન અથવા વિરુદ્ધ દિશા ધરાવતા હોય.
ગાણિતિક રીતે,આ શરતનો અર્થ એ છે કે એક સદિશ બીજા સદિશનો અદિશ ગુણાંક છે,એટલે કે $u = k v$,જ્યાં $k$ એ કોઈ શૂન્યતર અદિશ $k \in \mathbb{R}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.
471
MediumMCQ
ધારો કે $ABCDEF$ એ એક નિયમિત ષટ્કોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A, B, C, D, E, F$ ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં છે. તો સદિશ $\vec{AB} + \vec{AF} + \vec{CD} + \vec{EF}$ એ કોના બરાબર છે?
A
$\vec{DE} + \vec{FA}$
B
$\vec{CB} + \vec{ED}$
C
$\vec{BC} + \vec{FA}$
D
$\vec{BC} + \vec{DE}$

Solution

(D) નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,કેન્દ્ર $O$ ને ઉગમબિંદુ તરીકે લઈએ. શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}, \vec{d}, \vec{e}, \vec{f}$ છે.
નિયમિત ષટ્કોણ હોવાથી,$\vec{AB} + \vec{AF} = \vec{AO}$ થાય.
તે જ રીતે,$\vec{CD} + \vec{EF} = \vec{CO}$ થાય.
તેથી,$\vec{AB} + \vec{AF} + \vec{CD} + \vec{EF} = \vec{AO} + \vec{CO}$.
ષટ્કોણના ગુણધર્મોનો ઉપયોગ કરતા,આ સરવાળો $\vec{BC} + \vec{DE}$ બરાબર થાય છે.
Solution diagram
472
EasyMCQ
ધારો કે $u$ અને $v$ એ $R^2$ માં બે સદિશો છે. જો $|u+v|^2=2(|u|^2+|v|^2)$ હોય,તો .....
A
$u=v$
B
$u$ અને $v$ સમાન હોવા જરૂરી નથી પરંતુ તેમની દિશા સમાન છે
C
$u$ અને $v$ સમાન હોવા જરૂરી નથી પરંતુ તેમની દિશા વિરુદ્ધ છે
D
$u=2v$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|u+v|^2 = 2(|u|^2+|v|^2)$.
ડાબી બાજુને $|a+b|^2 = |a|^2 + |b|^2 + 2(u \cdot v)$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરીને વિસ્તૃત કરતા:
$|u|^2 + |v|^2 + 2(u \cdot v) = 2|u|^2 + 2|v|^2$
પદોને એક બાજુ ગોઠવતા:
$|u|^2 + |v|^2 - 2(u \cdot v) = 0$
આ પદાવલિ સદિશોના તફાવતના વર્ગ સમાન છે:
$|u - v|^2 = 0$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$|u - v| = 0$
તેથી,$u - v = 0$,જેનો અર્થ છે કે $u = v$.
આમ,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
473
EasyMCQ
$a \hat{i} + b \hat{j} + c \hat{k}$ સ્વરૂપના એકમ સદિશોની સંખ્યા કેટલી છે,જ્યાં $a, b, c \in W$ હોય?
A
$2$
B
$4$
C
$3$
D
$6$

Solution

(C) સદિશ $\vec{v} = a \hat{i} + b \hat{j} + c \hat{k}$ એક એકમ સદિશ છે જો તેનું માન $1$ હોય,એટલે કે $|\vec{v}| = \sqrt{a^2 + b^2 + c^2} = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $a^2 + b^2 + c^2 = 1$ મળે છે.
આપેલ છે કે $a, b, c \in W$,જ્યાં $W = \{0, 1, 2, 3, \dots\}$ એ પૂર્ણ સંખ્યાઓનો ગણ છે.
કારણ કે $a^2, b^2, c^2 \ge 0$,તેથી તેમનો સરવાળો $1$ થવા માટે એક ચલ $1$ હોવો જોઈએ અને બાકીના $0$ હોવા જોઈએ.
શક્ય ત્રિપુટીઓ $(a, b, c)$ એ $(1, 0, 0)$,$(0, 1, 0)$,અને $(0, 0, 1)$ છે.
આમ,આવા કુલ $3$ એકમ સદિશો મળે છે.
474
MediumMCQ
જો $PQRST$ એક પંચકોણ હોય,તો બળો $\overline{PQ}, \overline{PT}, \overline{QR}, \overline{SR}, \overline{TS}$ અને $\overline{PS}$ નું પરિણામી બળ શું થાય?
A
$3 \overline{PT}$
B
$3 \overline{PQ}$
C
$3 \overline{PS}$
D
$\overline{0}$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{p}, \vec{q}, \vec{r}, \vec{s}, \vec{t}$ એ શિરોબિંદુઓ $P, Q, R, S, T$ ના સ્થાન સદિશો છે.
આપેલ સદિશોનો સરવાળો $\vec{V} = \overline{PQ} + \overline{PT} + \overline{QR} + \overline{SR} + \overline{TS} + \overline{PS}$ છે.
સ્થાન સદિશો મૂકતા:
$\vec{V} = (\vec{q} - \vec{p}) + (\vec{t} - \vec{p}) + (\vec{r} - \vec{q}) + (\vec{s} - \vec{r}) + (\vec{s} - \vec{t}) + (\vec{s} - \vec{p})$.
પદોને ગોઠવતા:
$\vec{V} = (\vec{q} - \vec{q}) + (\vec{t} - \vec{t}) + (\vec{r} - \vec{r}) + (\vec{s} + \vec{s} + \vec{s}) - (\vec{p} + \vec{p} + \vec{p})$.
$\vec{V} = 3\vec{s} - 3\vec{p} = 3(\vec{s} - \vec{p})$.
કારણ કે $\vec{s} - \vec{p} = \overline{PS}$,તેથી $\vec{V} = 3\overline{PS}$ થાય.
475
EasyMCQ
ધારો કે $u, v$ અને $w$ એ અસમતલીય સદિશો છે. તો નીચેનામાંથી કયા સદિશોને અનુરૂપ બિંદુઓ સમરેખ છે?
A
$u-2v+3w, 2u+3v-4w, u-7v+10w$
B
$u-2v+3w, 2u+3v-4w, -7v+10w$
C
$3u-4v+3w, -4u+5v-6w, 4u-7v+6w$
D
$3u-4v+3w, -4u+5v-6w, -7v+10w$

Solution

(A) સ્થાન સદિશો $A, B$ અને $C$ ધરાવતા ત્રણ બિંદુઓ સમરેખ હોય જો સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમાંતર હોય,એટલે કે કોઈ અદિશ $k$ માટે $\vec{AB} = k \vec{BC}$ થાય.
વિકલ્પ $A$ માટે,ધારો કે $A = u-2v+3w$,$B = 2u+3v-4w$,અને $C = u-7v+10w$.
અહીં,$2A - B = 2(u-2v+3w) - (2u+3v-4w) = 2u-4v+6w - 2u-3v+4w = -7v+10w$.
આમ,$C = 2A - B$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $C - A = A - B$,એટલે કે $\vec{AC} = \vec{BA}$,જે દર્શાવે છે કે બિંદુઓ સમરેખ છે.
476
EasyMCQ
$v = 2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}$ ની દિશામાં $\sqrt{7}$ માન ધરાવતો સદિશ કયો છે?
A
$\frac{2}{\sqrt{3}}\hat{i} + \frac{3}{\sqrt{3}}\hat{j} + \frac{1}{\sqrt{3}}\hat{k}$
B
$\hat{i} + \frac{3}{2}\hat{j} + \frac{1}{2}\hat{k}$
C
$\frac{2}{\sqrt{2}}\hat{i} + \frac{3}{\sqrt{2}}\hat{j} + \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{k}$
D
$\frac{2\sqrt{7}}{\sqrt{14}}\hat{i} + \frac{3\sqrt{7}}{\sqrt{14}}\hat{j} + \frac{\sqrt{7}}{\sqrt{14}}\hat{k}$

Solution

(C) આપેલ સદિશ $v = 2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}$ છે.
પ્રથમ,સદિશ $v$ નું માન શોધો:
$|v| = \sqrt{2^2 + 3^2 + 1^2} = \sqrt{4 + 9 + 1} = \sqrt{14}$.
$v$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{v} = \frac{v}{|v|} = \frac{2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{14}}$ છે.
$v$ ની દિશામાં $\sqrt{7}$ માન ધરાવતો સદિશ $\sqrt{7} \times \hat{v}$ દ્વારા મળે છે:
$= \sqrt{7} \times \left( \frac{2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{14}} \right) = \frac{\sqrt{7}}{\sqrt{14}}(2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) = \frac{1}{\sqrt{2}}(2\hat{i} + 3\hat{j} + \hat{k}) = \frac{2}{\sqrt{2}}\hat{i} + \frac{3}{\sqrt{2}}\hat{j} + \frac{1}{\sqrt{2}}\hat{k}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
477
MediumMCQ
જો $\theta$ એ નિયમિત પંચકોણનો ખૂણો હોય,તો $|(\sin \theta) \hat{i}+(\cos \theta) \hat{j}+(\tan \theta) \hat{k}|=$
A
$|\sec 18^{\circ}|$
B
$|\operatorname{cosec} 18^{\circ}|$
C
$-\sec 18^{\circ}$
D
$\operatorname{cosec} 108^{\circ}$

Solution

(B) નિયમિત પંચકોણનો આંતરિક ખૂણો $\theta = \frac{(n-2) \times 180^{\circ}}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n=5$ છે.
તેથી,$\theta = \frac{(5-2) \times 180^{\circ}}{5} = \frac{3 \times 180^{\circ}}{5} = 108^{\circ}$.
સદિશ $\vec{v} = (\sin \theta) \hat{i} + (\cos \theta) \hat{j} + (\tan \theta) \hat{k}$ નું માન $|\vec{v}| = \sqrt{\sin^2 \theta + \cos^2 \theta + \tan^2 \theta}$ છે.
કારણ કે $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$,તેથી $|\vec{v}| = \sqrt{1 + \tan^2 \theta} = \sqrt{\sec^2 \theta} = |\sec \theta|$.
$\theta = 108^{\circ}$ મૂકતા,આપણને $|\sec 108^{\circ}|$ મળે છે.
કારણ કે $\sec 108^{\circ} = \sec(180^{\circ} - 72^{\circ}) = -\sec 72^{\circ} = -\operatorname{cosec} 18^{\circ}$,તેથી માન $|-\operatorname{cosec} 18^{\circ}| = |\operatorname{cosec} 18^{\circ}|$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
478
DifficultMCQ
જો સદિશો $\vec{AB} = \hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\vec{AC} = 5\hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બે બાજુઓ હોય,જેનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ છે,તો $|\vec{AG}| = $
A
$\frac{2}{3} \sqrt{22}$
B
$\sqrt{22}$
C
$\frac{1}{3} \sqrt{22}$
D
$\sqrt{18}$

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $A$ ઉગમબિંદુ હોય,તો $B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ છે. મધ્યકેન્દ્ર $G$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{AG} = \frac{\vec{AB} + \vec{AC}}{3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલા સદિશોની કિંમત મૂકતા:
$\vec{AG} = \frac{(\hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}) + (5\hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k})}{3}$
$\vec{AG} = \frac{6\hat{i} + 4\hat{j} + 6\hat{k}}{3} = 2\hat{i} + \frac{4}{3}\hat{j} + 2\hat{k}$.
હવે,માન $|\vec{AG}|$ ની ગણતરી કરતા: $|\vec{AG}| = \sqrt{2^2 + (\frac{4}{3})^2 + 2^2} = \sqrt{4 + \frac{16}{9} + 4} = \sqrt{8 + \frac{16}{9}} = \sqrt{\frac{72 + 16}{9}} = \sqrt{\frac{88}{9}} = \frac{\sqrt{4 \times 22}}{3} = \frac{2}{3}\sqrt{22}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $(a)$ છે.
479
EasyMCQ
જો $\alpha, \beta, \gamma$ ભિન્ન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ હોય અને $\alpha+\beta+\gamma \neq 0$ હોય,તો $\alpha \hat{i}+\beta \hat{j}+\gamma \hat{k}, \beta \hat{i}+\gamma \hat{j}+\alpha \hat{k}$ અને $\gamma \hat{i}+\alpha \hat{j}+\beta \hat{k}$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓ શું છે?
A
સમરેખ
B
વિષમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ
C
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ
D
સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A, B,$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો નીચે મુજબ છે:
$\vec{OA} = \alpha \hat{i} + \beta \hat{j} + \gamma \hat{k}$
$\vec{OB} = \beta \hat{i} + \gamma \hat{j} + \alpha \hat{k}$
$\vec{OC} = \gamma \hat{i} + \alpha \hat{j} + \beta \hat{k}$
બાજુઓ દર્શાવતા સદિશો છે:
$\vec{AB} = \vec{OB} - \vec{OA} = (\beta - \alpha) \hat{i} + (\gamma - \beta) \hat{j} + (\alpha - \gamma) \hat{k}$
$\vec{BC} = \vec{OC} - \vec{OB} = (\gamma - \beta) \hat{i} + (\alpha - \gamma) \hat{j} + (\beta - \alpha) \hat{k}$
$\vec{CA} = \vec{OA} - \vec{OC} = (\alpha - \gamma) \hat{i} + (\beta - \alpha) \hat{j} + (\gamma - \beta) \hat{k}$
હવે,આ બાજુઓના માન શોધીએ:
$|\vec{AB}| = \sqrt{(\beta - \alpha)^2 + (\gamma - \beta)^2 + (\alpha - \gamma)^2}$
$|\vec{BC}| = \sqrt{(\gamma - \beta)^2 + (\alpha - \gamma)^2 + (\beta - \alpha)^2}$
$|\vec{CA}| = \sqrt{(\alpha - \gamma)^2 + (\beta - \alpha)^2 + (\gamma - \beta)^2}$
કારણ કે $|\vec{AB}| = |\vec{BC}| = |\vec{CA}|$ છે,તેથી આ બિંદુઓ સમબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે.
$\alpha, \beta, \gamma$ ભિન્ન હોવાથી,માન શૂન્ય નથી.
આમ,બિંદુઓ સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.
480
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $D$ અને $E$ એ બાજુઓ $BC$ અને $CA$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $2(\vec{AD}+\vec{EB})=$
A
$3 \vec{AB}$
B
$\frac{3}{2} \vec{AB}$
C
$2 \vec{AB}$
D
$3 \vec{BC}$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો છે.
$D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$D$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{d} = \frac{\vec{b}+\vec{c}}{2}$ છે.
$E$ એ $CA$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$E$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{e} = \frac{\vec{c}+\vec{a}}{2}$ છે.
હવે,$\vec{AD} = \vec{d} - \vec{a} = \frac{\vec{b}+\vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b}+\vec{c}-2\vec{a}}{2}$.
અને $\vec{EB} = \vec{b} - \vec{e} = \vec{b} - \frac{\vec{c}+\vec{a}}{2} = \frac{2\vec{b}-\vec{c}-\vec{a}}{2}$.
આ બંનેનો સરવાળો કરતા,$\vec{AD} + \vec{EB} = \frac{\vec{b}+\vec{c}-2\vec{a} + 2\vec{b}-\vec{c}-\vec{a}}{2} = \frac{3\vec{b}-3\vec{a}}{2} = \frac{3}{2}(\vec{b}-\vec{a}) = \frac{3}{2} \vec{AB}$.
તેથી,$2(\vec{AD}+\vec{EB}) = 2 \times \frac{3}{2} \vec{AB} = 3 \vec{AB}$.
Solution diagram
481
MediumMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો હોય અને $|\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2$ ની મહત્તમ કિંમત $k$ હોય,તો $k(2|\vec{a}|^2+3|\vec{b}|^2-4|\vec{c}|^2) = $
A
$6$
B
$8$
C
$9$
D
$12$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$ છે.
પદાવલિ $E = |\vec{a}-\vec{b}|^2+|\vec{b}-\vec{c}|^2+|\vec{c}-\vec{a}|^2$ ને ધ્યાનમાં લો.
તેનું વિસ્તરણ કરતા,$E = (\vec{a}^2 + \vec{b}^2 - 2\vec{a} \cdot \vec{b}) + (\vec{b}^2 + \vec{c}^2 - 2\vec{b} \cdot \vec{c}) + (\vec{c}^2 + \vec{a}^2 - 2\vec{c} \cdot \vec{a})$ મળે.
$|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = 1$ હોવાથી,આ $E = 6 - 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a})$ માં પરિણમે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}|^2 \geq 0$,જેનો અર્થ છે કે $|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + |\vec{c}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) \geq 0$.
માન મૂકતા,$3 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) \geq 0$,તેથી $2(\vec{a} \cdot \vec{b} + \vec{b} \cdot \vec{c} + \vec{c} \cdot \vec{a}) \geq -3$.
આમ,$E$ ની મહત્તમ કિંમત $6 - (-3) = 9$ છે.
તેથી,$k = 9$.
અંતે,$k(2|\vec{a}|^2 + 3|\vec{b}|^2 - 4|\vec{c}|^2) = 9(2(1) + 3(1) - 4(1)) = 9(2 + 3 - 4) = 9(1) = 9$.
482
EasyMCQ
એક બિંદુ $C$ જેનો સ્થાન સદિશ $\frac{3 \bar{a}+4 \bar{b}-5 \bar{c}}{3}$ છે (જ્યાં $\bar{a}, \bar{b}$ અને $\bar{c}$ અસમતલીય સદિશો છે),તે $A$ અને $B$ ને જોડતી રેખાનું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. જો $A$ નો સ્થાન સદિશ $\bar{a}-2 \bar{b}+3 \bar{c}$ હોય,તો $B$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$2 \bar{a}+3 \bar{b}-4 \bar{c}$
B
$2 \bar{a}-3 \bar{b}+4 \bar{c}$
C
$2 \bar{a}+3 \bar{b}+4 \bar{c}$
D
$\bar{a}+3 \bar{b}-4 \bar{c}$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{r}_A$ અને $\vec{r}_B$ છે.
આપેલ છે કે $\vec{r}_A = \bar{a}-2 \bar{b}+3 \bar{c}$.
બિંદુ $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $m:n = 2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ $C$ નો સ્થાન સદિશ: $\vec{r}_C = \frac{m \vec{r}_B + n \vec{r}_A}{m+n}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3 \bar{a}+4 \bar{b}-5 \bar{c}}{3} = \frac{2 \vec{r}_B + 1 (\bar{a}-2 \bar{b}+3 \bar{c})}{2+1}$.
$\frac{3 \bar{a}+4 \bar{b}-5 \bar{c}}{3} = \frac{2 \vec{r}_B + \bar{a}-2 \bar{b}+3 \bar{c}}{3}$.
અંશને સરખાવતા: $3 \bar{a}+4 \bar{b}-5 \bar{c} = 2 \vec{r}_B + \bar{a}-2 \bar{b}+3 \bar{c}$.
$2 \vec{r}_B = (3 \bar{a}-\bar{a}) + (4 \bar{b}+2 \bar{b}) + (-5 \bar{c}-3 \bar{c})$.
$2 \vec{r}_B = 2 \bar{a} + 6 \bar{b} - 8 \bar{c}$.
$\vec{r}_B = \bar{a} + 3 \bar{b} - 4 \bar{c}$.
આમ,$B$ નો સ્થાન સદિશ $\bar{a} + 3 \bar{b} - 4 \bar{c}$ છે.
483
MediumMCQ
જો $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ બે સમાંતર ન હોય તેવા એકમ સદિશો હોય અને સદિશ $\alpha \bar{a} + \bar{b}$ એ $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેના આંતરિક ખૂણાને દુભાગતો હોય,તો $\alpha$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) ધારો કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ બે એકમ સદિશો છે,તેથી $|\bar{a}| = 1$ અને $|\bar{b}| = 1$.
સદિશ $\bar{v} = \alpha \bar{a} + \bar{b}$ એ $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ વચ્ચેના ખૂણાને દુભાગે છે,તેથી તે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ ની દિશામાં રહેલા એકમ સદિશોના સરવાળાની દિશામાં હોવો જોઈએ.
$\bar{a}$ અને $\bar{b}$ ની દિશામાં એકમ સદિશો પોતે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ છે.
ખૂણાનો દુભાજક સદિશ $\hat{a} + \hat{b} = \bar{a} + \bar{b}$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
આમ,$\alpha \bar{a} + \bar{b} = k(\bar{a} + \bar{b})$ કોઈ અદિશ $k$ માટે.
$\bar{a}$ અને $\bar{b}$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા (કારણ કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ સમાંતર નથી,તેથી તેઓ સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર છે),આપણને $\alpha = k$ અને $1 = k$ મળે છે.
તેથી,$\alpha = 1$.
484
MediumMCQ
જો $\overline{OA} = 3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$,$|\overline{AB}| = 2\sqrt{6}$ અને $\overline{AB}$ ના દિકગુણોત્તરો $1, -1, 2$ હોય,તો $|\overline{OB}| = $
A
$\sqrt{41}$
B
$\sqrt{35}$
C
$\sqrt{26}$
D
$\sqrt{55}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\overline{OA} = 3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$.
$\overline{AB}$ ના દિકગુણોત્તરો $1, -1, 2$ છે. ધારો કે સદિશ $\overline{AB} = k(\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k})$ કોઈ અદિશ $k$ માટે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\overline{AB}| = |k| \sqrt{1^2 + (-1)^2 + 2^2} = |k| \sqrt{6}$.
આપેલ છે કે $|\overline{AB}| = 2\sqrt{6}$,તેથી $|k|\sqrt{6} = 2\sqrt{6} \implies |k| = 2$.
આમ,$\overline{AB} = 2(\hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}) = 2\hat{i} - 2\hat{j} + 4\hat{k}$ અથવા $\overline{AB} = -2\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}$.
કારણ કે $\overline{OB} = \overline{OA} + \overline{AB}$,આપણી પાસે બે કિસ્સાઓ છે:
કિસ્સો $1$: $\overline{OB} = (3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) + (2\hat{i} - 2\hat{j} + 4\hat{k}) = 5\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$.
તેથી $|\overline{OB}| = \sqrt{5^2 + (-1)^2 + 3^2} = \sqrt{25 + 1 + 9} = \sqrt{35}$.
કિસ્સો $2$: $\overline{OB} = (3\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}) + (-2\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}) = \hat{i} + 3\hat{j} - 5\hat{k}$.
તેથી $|\overline{OB}| = \sqrt{1^2 + 3^2 + (-5)^2} = \sqrt{1 + 9 + 25} = \sqrt{35}$.
બંને કિસ્સાઓમાં,$|\overline{OB}| = \sqrt{35}$.
485
EasyMCQ
વાસ્તવિક સંખ્યાઓની ત્રિપુટી $(x, y, z)$ એવી રીતે કે જેથી $(3 \hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k})=(2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}) x+(\hat{i}-2 \hat{j}+2 \hat{k}) y+(-2 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k}) z$ થાય,તે શોધો.
A
$(-2, 5, 3)$
B
$(2, -5, 3)$
C
$(2, 5, 3)$
D
$(2, 5, -3)$

Solution

(C) આપેલ સદિશ સમીકરણ:
$(3 \hat{i}-\hat{j}+2 \hat{k}) = x(2 \hat{i}+3 \hat{j}-\hat{k}) + y(\hat{i}-2 \hat{j}+2 \hat{k}) + z(-2 \hat{i}+\hat{j}-2 \hat{k})$
બંને બાજુ $\hat{i}, \hat{j},$ અને $\hat{k}$ ના સહગુણકોને સરખાવતા,આપણને નીચે મુજબના સુરેખ સમીકરણો મળે છે:
$2x + y - 2z = 3$ $(1)$
$3x - 2y + z = -1$ $(2)$
$-x + 2y - 2z = 2$ $(3)$
સમીકરણ $(1)$ માંથી સમીકરણ $(3)$ બાદ કરતા:
$(2x + y - 2z) - (-x + 2y - 2z) = 3 - 2$
$3x - y = 1 \implies y = 3x - 1$
$y = 3x - 1$ ને સમીકરણ $(2)$ માં મૂકતા:
$3x - 2(3x - 1) + z = -1$
$3x - 6x + 2 + z = -1 \implies z = 3x - 3$
$y$ અને $z$ ની કિંમતો સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$2x + (3x - 1) - 2(3x - 3) = 3$
$2x + 3x - 1 - 6x + 6 = 3$
$-x + 5 = 3 \implies x = 2$
હવે,$y$ અને $z$ શોધીએ:
$y = 3(2) - 1 = 5$
$z = 3(2) - 3 = 3$
આમ,ત્રિપુટી $(x, y, z) = (2, 5, 3)$ છે.
486
MediumMCQ
ધારો કે $\bar{a}, \bar{b}$ અને $\bar{c}$ એ અસમતલીય સદિશો છે. જો $P, Q, R$ અને $S$ એ ચાર બિંદુઓ છે જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $-\bar{a}+4\bar{b}-3\bar{c}$,$3\bar{a}+2\bar{b}-5\bar{c}$,$-3\bar{a}+8\bar{b}-5\bar{c}$ અને $-3\bar{a}+2\bar{b}+\bar{c}$ હોય,તો વાસ્તવિક સંખ્યાઓની ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y)$ શોધો જેથી $\overline{PQ} = x \cdot \overline{PR} + y \cdot \overline{PS}$ થાય.
A
$(1, -1)$
B
$(-1, 1)$
C
$(-1, -1)$
D
$(1, 1)$

Solution

(C) આપેલ બિંદુઓ $P, Q, R, S$ ના સ્થાન સદિશો:
$\vec{p} = -\bar{a} + 4\bar{b} - 3\bar{c}$
$\vec{q} = 3\bar{a} + 2\bar{b} - 5\bar{c}$
$\vec{r} = -3\bar{a} + 8\bar{b} - 5\bar{c}$
$\vec{s} = -3\bar{a} + 2\bar{b} + \bar{c}$
સ્થાનંતર સદિશોની ગણતરી:
$\overline{PQ} = \vec{q} - \vec{p} = 4\bar{a} - 2\bar{b} - 2\bar{c}$
$\overline{PR} = \vec{r} - \vec{p} = -2\bar{a} + 4\bar{b} - 2\bar{c}$
$\overline{PS} = \vec{s} - \vec{p} = -2\bar{a} - 2\bar{b} + 4\bar{c}$
$\overline{PQ} = x\overline{PR} + y\overline{PS}$ માટે:
$4\bar{a} - 2\bar{b} - 2\bar{c} = (-2x - 2y)\bar{a} + (4x - 2y)\bar{b} + (-2x + 4y)\bar{c}$
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x + y = -2$ અને $2x - y = -1$
બંનેનો સરવાળો કરતા $3x = -3 \implies x = -1$,તેથી $y = -1$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y) = (-1, -1)$ છે.
487
DifficultMCQ
$P$ અને $Q$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{b}$ છે. જો $R$ એ રેખા $PQ$ પરનું એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\overrightarrow{PR}=5 \overrightarrow{PQ}$ થાય,તો $R$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$5 \overrightarrow{b}-4 \overrightarrow{a}$
B
$5 \overrightarrow{b}+4 \overrightarrow{a}$
C
$4 \overrightarrow{b}-5 \overrightarrow{a}$
D
$4 \overrightarrow{b}+5 \overrightarrow{a}$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $P$ અને $Q$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\overrightarrow{p} = \overrightarrow{a}$ અને $\overrightarrow{q} = \overrightarrow{b}$ છે.
આપેલ છે કે $\overrightarrow{PR} = 5 \overrightarrow{PQ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\overrightarrow{PR} = \overrightarrow{r} - \overrightarrow{p}$ અને $\overrightarrow{PQ} = \overrightarrow{q} - \overrightarrow{p}$.
આ કિંમતો આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા:
$\overrightarrow{r} - \overrightarrow{p} = 5(\overrightarrow{q} - \overrightarrow{p})$
$\overrightarrow{r} - \overrightarrow{a} = 5(\overrightarrow{b} - \overrightarrow{a})$
$\overrightarrow{r} = \overrightarrow{a} + 5\overrightarrow{b} - 5\overrightarrow{a}$
$\overrightarrow{r} = 5\overrightarrow{b} - 4\overrightarrow{a}$
આમ,$R$ નો સ્થાન સદિશ $5\overrightarrow{b} - 4\overrightarrow{a}$ છે.
Solution diagram
488
MediumMCQ
જેના સ્થાન સદિશો $\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ છે તેવા બિંદુઓને જોડતી રેખા પર આવેલા બિંદુનો સ્થાન સદિશ કયો છે?
A
$\hat{j}$
B
$\hat{i}$
C
$\hat{k}$
D
$\overrightarrow{0}$

Solution

(B) ધારો કે બે બિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i}+\hat{j}-\hat{k}$ અને $\vec{b} = \hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$ છે.
આ બે બિંદુઓને જોડતી રેખા પરના કોઈપણ બિંદુને વિભાજન સૂત્ર દ્વારા $\vec{r} = (1-t)\vec{a} + t\vec{b}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે,જ્યાં $t$ એક અદિશ છે.
જો આપણે રેખાખંડના મધ્યબિંદુને ધ્યાનમાં લઈએ,તો $t = \frac{1}{2}$ લેતા.
મધ્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ $\frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ થાય.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{(\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}) + (\hat{i}-\hat{j}+\hat{k})}{2} = \frac{2\hat{i}}{2} = \hat{i}$.
આમ,મધ્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ $\hat{i}$ છે.
489
DifficultMCQ
જો $\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુઓ હોય,તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના એક વિકર્ણને સમાંતર એકમ સદિશ કયો છે?
A
$\frac{\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુઓ સદિશ $\vec{a} = \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\vec{b} = 3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ દ્વારા દર્શાવેલ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનો એક વિકર્ણ તેની પાસપાસેની બાજુઓના સરવાળા દ્વારા મળે છે,$\vec{d_1} = \vec{a} + \vec{b}$.
$\vec{d_1} = (\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + (3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}) = 4\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k} = 4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})$.
આ વિકર્ણને સમાંતર એકમ સદિશ $\hat{d_1} = \frac{\vec{d_1}}{|\vec{d_1}|}$ છે.
$|\vec{d_1}| = \sqrt{4^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{16+16+16} = \sqrt{48} = 4\sqrt{3}$.
તેથી,$\hat{d_1} = \frac{4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{4\sqrt{3}} = \frac{\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{3}}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $\frac{\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{3}}$ છે.
Solution diagram
490
DifficultMCQ
જો ત્રણ બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $(1, x, 3)$,$(3, 4, 7)$ અને $(y, -2, -5)$ હોય અને જો તેઓ સમરેખ હોય,તો $(x, y)$ શું થાય?
A
$(2, -3)$
B
$(-2, 3)$
C
$(-2, -3)$
D
$(2, 3)$

Solution

(A) આપેલ છે કે સ્થાન સદિશો $A = \hat{i} + x\hat{j} + 3\hat{k}$,$B = 3\hat{i} + 4\hat{j} + 7\hat{k}$,અને $C = y\hat{i} - 2\hat{j} - 5\hat{k}$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ,એટલે કે કોઈ અદિશ $t$ માટે $\vec{AB} = t\vec{BC}$ થાય.
સૌ પ્રથમ,સદિશોની ગણતરી કરીએ:
$\vec{AB} = (3-1)\hat{i} + (4-x)\hat{j} + (7-3)\hat{k} = 2\hat{i} + (4-x)\hat{j} + 4\hat{k}$.
$\vec{BC} = (y-3)\hat{i} + (-2-4)\hat{j} + (-5-7)\hat{k} = (y-3)\hat{i} - 6\hat{j} - 12\hat{k}$.
$\vec{AB} = t\vec{BC}$ ને સરખાવતા:
$2\hat{i} + (4-x)\hat{j} + 4\hat{k} = t(y-3)\hat{i} - 6t\hat{j} - 12t\hat{k}$.
$\hat{k}$ ના સહગુણકોને સરખાવતા:
$4 = -12t \Rightarrow t = -\frac{1}{3}$.
$\hat{j}$ ના સહગુણકોને સરખાવતા:
$4 - x = -6t = -6(-\frac{1}{3}) = 2 \Rightarrow x = 2$.
$\hat{i}$ ના સહગુણકોને સરખાવતા:
$t(y - 3) = 2 \Rightarrow -\frac{1}{3}(y - 3) = 2 \Rightarrow y - 3 = -6 \Rightarrow y = -3$.
આમ,$(x, y) = (2, -3)$.
491
MediumMCQ
જો $\bar{a}$,$\bar{b}$ અને $\bar{a}+\bar{b}$ ના માન અનુક્રમે $3$,$4$ અને $5$ હોય,તો $\bar{a}-\bar{b}$ નું માન શોધો.
A
$3$
B
$4$
C
$6$
D
$5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $|\bar{a}| = 3$,$|\bar{b}| = 4$,અને $|\bar{a}+\bar{b}| = 5$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\bar{a}+\bar{b}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b})$.
કિંમતો મૂકતા: $5^2 = 3^2 + 4^2 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b})$.
$25 = 9 + 16 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) \implies 25 = 25 + 2(\bar{a} \cdot \bar{b}) \implies \bar{a} \cdot \bar{b} = 0$.
આનો અર્થ એ છે કે $\bar{a}$ અને $\bar{b}$ એકબીજાને લંબ છે.
હવે,આપણે $|\bar{a}-\bar{b}|$ શોધવાનું છે.
$|\bar{a}-\bar{b}|^2 = |\bar{a}|^2 + |\bar{b}|^2 - 2(\bar{a} \cdot \bar{b})$.
$|\bar{a}-\bar{b}|^2 = 3^2 + 4^2 - 2(0) = 9 + 16 = 25$.
તેથી,$|\bar{a}-\bar{b}| = \sqrt{25} = 5$.
492
EasyMCQ
જો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ એ $3$ સદિશો છે કે જેથી $|\vec{a}|=5, |\vec{b}|=8, |\vec{c}|=11$ અને $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\overrightarrow{0}$ હોય,તો સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\cos ^{-1} \frac{2}{5}$
B
$\cos ^{-1} \frac{10}{11}$
C
$\cos ^{-1} \frac{41}{55}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}+\vec{b}+\vec{c}=\overrightarrow{0}$,તેથી આપણે લખી શકીએ $\vec{a}+\vec{b}=-\vec{c}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે $|\vec{a}+\vec{b}|^2 = |-\vec{c}|^2$.
$|\vec{a}|^2 + |\vec{b}|^2 + 2(\vec{a} \cdot \vec{b}) = |\vec{c}|^2$.
આપેલ મૂલ્યો મૂકતા: $5^2 + 8^2 + 2|\vec{a}||\vec{b}| \cos \theta = 11^2$,જ્યાં $\theta$ એ $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
$25 + 64 + 2(5)(8) \cos \theta = 121$.
$89 + 80 \cos \theta = 121$.
$80 \cos \theta = 121 - 89 = 32$.
$\cos \theta = \frac{32}{80} = \frac{2}{5}$.
તેથી,$\theta = \cos ^{-1} \left(\frac{2}{5}\right)$.
493
EasyMCQ
જો $\overrightarrow{AB} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - 6\hat{k}$ અને $\overrightarrow{BC} = 6\hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બે બાજુઓ પરના સદિશો હોય,તો ત્રિકોણ $ABC$ ની પરિમિતિ શોધો.
A
$21$
B
$\sqrt{74} + 14$
C
$\sqrt{74} + 19$
D
$\sqrt{74} + 3$

Solution

(B) ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ પરના આપેલ સદિશો $\overrightarrow{AB} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - 6\hat{k}$ અને $\overrightarrow{BC} = 6\hat{i} - 2\hat{j} + 3\hat{k}$ છે.
સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\overrightarrow{AC} = \overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} = (2+6)\hat{i} + (3-2)\hat{j} + (-6+3)\hat{k} = 8\hat{i} + \hat{j} - 3\hat{k}$.
બાજુઓની લંબાઈ નીચે મુજબ છે:
$|\overrightarrow{AB}| = \sqrt{2^2 + 3^2 + (-6)^2} = \sqrt{4 + 9 + 36} = \sqrt{49} = 7$.
$|\overrightarrow{BC}| = \sqrt{6^2 + (-2)^2 + 3^2} = \sqrt{36 + 4 + 9} = \sqrt{49} = 7$.
$|\overrightarrow{AC}| = \sqrt{8^2 + 1^2 + (-3)^2} = \sqrt{64 + 1 + 9} = \sqrt{74}$.
ત્રિકોણ $ABC$ ની પરિમિતિ = $|\overrightarrow{AB}| + |\overrightarrow{BC}| + |\overrightarrow{AC}| = 7 + 7 + \sqrt{74} = 14 + \sqrt{74}$.
Solution diagram
494
DifficultMCQ
ધારો કે $\overrightarrow{OA}=\hat{i}+2 \hat{j}-2 \hat{k}$ અને $\overrightarrow{OB}=-2 \hat{i}-3 \hat{j}+6 \hat{k}$ એ બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે. જો $C$ એ $\angle AOB$ ના દ્વિભાજક પરનું બિંદુ હોય અને $OC=\sqrt{42}$ હોય,તો $\overrightarrow{OC}=$
A
$4 \hat{i}-\hat{j}+5 \hat{k}$
B
$\hat{i}+5 \hat{j}+4 \hat{k}$
C
$5 \hat{i}+4 \hat{j}+\hat{k}$
D
$\hat{i}-4 \hat{j}+5 \hat{k}$

Solution

(B) સદિશોના માન $|\overrightarrow{OA}| = \sqrt{1^2 + 2^2 + (-2)^2} = 3$ અને $|\overrightarrow{OB}| = \sqrt{(-2)^2 + (-3)^2 + 6^2} = 7$ છે.
$\overrightarrow{OA}$ અને $\overrightarrow{OB}$ ની દિશામાં એકમ સદિશો $\hat{a} = \frac{1}{3}(\hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k})$ અને $\hat{b} = \frac{1}{7}(-2\hat{i} - 3\hat{j} + 6\hat{k})$ છે.
ખૂણાના દ્વિભાજક સદિશ $\lambda(\hat{a} + \hat{b}) = \lambda \left( \frac{\hat{i} + 2\hat{j} - 2\hat{k}}{3} + \frac{-2\hat{i} - 3\hat{j} + 6\hat{k}}{7} \right)$ દ્વારા મળે છે.
સાદુરૂપ આપતા: $\lambda \left( \frac{7\hat{i} + 14\hat{j} - 14\hat{k} - 6\hat{i} - 9\hat{j} + 18\hat{k}}{21} \right) = \frac{\lambda}{21}(\hat{i} + 5\hat{j} + 4\hat{k})$.
આપેલ છે કે $|\overrightarrow{OC}| = \sqrt{42}$,તેથી $\frac{|\lambda|}{21} \sqrt{1^2 + 5^2 + 4^2} = \sqrt{42}$.
$\frac{|\lambda|}{21} \sqrt{42} = \sqrt{42} \implies |\lambda| = 21$.
$\lambda = 21$ લેતા,આપણને $\overrightarrow{OC} = \hat{i} + 5\hat{j} + 4\hat{k}$ મળે છે.

Vector Algebra — Basic , Modulus and Algebra of vectors · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.