Gujarati

Set Based probability Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Probability · Set Based probability

510+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 510 questions in Gujarati

101
MediumMCQ
$A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $0.6$ છે. જો $A$ અને $B$ એકસાથે બને તેની સંભાવના $0.3$ હોય,તો $P(A') + P(B') = $
A
$0.9$
B
$1.15$
C
$1.1$
D
$1.2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $P(A \cup B) = 0.6$ છે.
વળી,$A$ અને $B$ એકસાથે બને તેની સંભાવના $P(A \cap B) = 0.3$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A \cup B) = 1 - P(A' \cap B')$,તેથી $P(A' \cap B') = 1 - 0.6 = 0.4$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)')$.
આપણે $P(A') + P(B')$ શોધવાનું છે.
સૂત્ર $P(A' \cup B') = P(A') + P(B') - P(A' \cap B')$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(A' \cup B') = P((A \cap B)') = 1 - P(A \cap B) = 1 - 0.3 = 0.7$.
કિંમતો મૂકતા:
$0.7 = P(A') + P(B') - 0.4$.
તેથી,$P(A') + P(B') = 0.7 + 0.4 = 1.1$.
102
MediumMCQ
$A, B, C$ કોઈ પણ ત્રણ ઘટનાઓ છે. જો $P(S)$ એ $S$ બનવાની સંભાવના દર્શાવતું હોય,તો $P(A \cap (B \cup C)) = $
A
$P(A) + P(B) + P(C) - P(A \cap B) - P(A \cap C)$
B
$P(A) + P(B) + P(C) - P(B)P(C)$
C
$P(A \cap B) + P(A \cap C) - P(A \cap B \cap C)$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(C) ગણના વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,આપણી પાસે $A \cap (B \cup C) = (A \cap B) \cup (A \cap C)$ છે.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય $P(X \cup Y) = P(X) + P(Y) - P(X \cap Y)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $X = (A \cap B)$ અને $Y = (A \cap C)$:
$P(A \cap (B \cup C)) = P((A \cap B) \cup (A \cap C))$
$= P(A \cap B) + P(A \cap C) - P((A \cap B) \cap (A \cap C))$
$= P(A \cap B) + P(A \cap C) - P(A \cap B \cap C)$.
103
MediumMCQ
ધારો કે $E_1, E_2, E_3$ એ નિદર્શાવકાશ $S$ ની ત્રણ યાદચ્છિક ઘટનાઓ છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$P(\text{તેમાંથી માત્ર એક જ ઘટના બને}) = P(E_1\bar{E}_2\bar{E}_3 + \bar{E}_1E_2\bar{E}_3 + \bar{E}_1\bar{E}_2E_3)$
B
$P(\text{તેમાંથી એક પણ ઘટના ન બને}) = P(\bar{E}_1 + \bar{E}_2 + \bar{E}_3)$
C
$P(\text{તેમાંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને}) = P(E_1 \cup E_2 \cup E_3)$
D
$P(\text{ત્રણેય ઘટનાઓ બને}) = P(E_1 + E_2 + E_3)$

Solution

(C) ત્રણ ઘટનાઓ $E_1, E_2, E_3$ માટે:
$1.$ $P(\text{માત્ર એક જ ઘટના બને}) = P(E_1\bar{E}_2\bar{E}_3 + \bar{E}_1E_2\bar{E}_3 + \bar{E}_1\bar{E}_2E_3)$. વિકલ્પ $(A)$ ખોટો છે.
$2.$ $P(\text{એક પણ ઘટના ન બને}) = P(\bar{E}_1 \cap \bar{E}_2 \cap \bar{E}_3) \neq P(\bar{E}_1 + \bar{E}_2 + \bar{E}_3)$. વિકલ્પ $(B)$ ખોટો છે.
$3.$ $P(\text{ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને}) = P(E_1 \cup E_2 \cup E_3)$. આ ઘટનાઓના યોગગણની વ્યાખ્યા છે. વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.
$4.$ $P(\text{ત્રણેય ઘટનાઓ બને}) = P(E_1 \cap E_2 \cap E_3) \neq P(E_1 + E_2 + E_3)$. વિકલ્પ $(D)$ ખોટો છે.
તેથી,સાચું વિધાન $(C)$ છે.
104
EasyMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ એવી ઘટનાઓ છે જેના માટે $P(A) = x$,$P(B) = y$,અને $P(A \cap B) = z$ છે. તો $P(\bar{A} \cap B)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$y(1 - x)$
B
$1 - x + y$
C
$y - z$
D
$1 - x + y - z$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે ઘટના $\bar{A} \cap B$ એ ઘટના $B$ બને છે પણ ઘટના $A$ બનતી નથી તે દર્શાવે છે.
આને $P(\bar{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$ તરીકે લખી શકાય.
આપેલ છે કે $P(B) = y$ અને $P(A \cap B) = z$,આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા.
તેથી,$P(\bar{A} \cap B) = y - z$.
105
MediumMCQ
ત્રણ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા એક પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના અનુક્રમે $\frac{1}{2}, \frac{1}{4},$ અને $\frac{1}{6}$ છે. પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{33}{48}$
B
$\frac{35}{48}$
C
$\frac{31}{48}$
D
$\frac{37}{48}$

Solution

(A) ધારો કે $P(A) = \frac{1}{2}$,$P(B) = \frac{1}{4}$,અને $P(C) = \frac{1}{6}$ એ ત્રણ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવનાઓ છે.
પ્રશ્ન ત્યારે ઉકેલાય છે જો ઓછામાં ઓછો એક વિદ્યાર્થી તેને ઉકેલે. પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના $P(A \cup B \cup C) = 1 - P(\text{કોઈ પણ ઉકેલી ન શકે})$ છે.
વિદ્યાર્થી $A$ પ્રશ્ન ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(\bar{A}) = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$ છે.
વિદ્યાર્થી $B$ પ્રશ્ન ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(\bar{B}) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$ છે.
વિદ્યાર્થી $C$ પ્રશ્ન ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(\bar{C}) = 1 - \frac{1}{6} = \frac{5}{6}$ છે.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,કોઈ પણ પ્રશ્ન ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(\bar{A}) \times P(\bar{B}) \times P(\bar{C}) = \frac{1}{2} \times \frac{3}{4} \times \frac{5}{6} = \frac{15}{48}$ છે.
તેથી,પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના $1 - \frac{15}{48} = \frac{48 - 15}{48} = \frac{33}{48}$ છે.
106
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ કોઈ પણ બે ઘટનાઓ હોય,તો $P(\bar{A} \cap B) = $
A
$P(\bar{A}) \times P(B)$
B
$1 - P(A) - P(B)$
C
$P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
D
$P(B) - P(A \cap B)$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે ઘટના $B$ ને બે પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓના યોગ તરીકે દર્શાવી શકાય છે: $B = (B \cap A) \cup (B \cap \bar{A})$.
આ ઘટનાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,$P(B) = P(B \cap A) + P(B \cap \bar{A})$ થાય.
$P(\bar{A} \cap B)$ માટે પદોની ગોઠવણી કરતા,આપણને $P(\bar{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$ મળે છે.
107
MediumMCQ
ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $3/5$ છે. જો $A$ અને $B$ એકસાથે બને તેની સંભાવના $1/5$ હોય,તો $P(A') + P(B')$ શોધો. ($/5$ માં)
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$7$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P(A \cup B) = 3/5$ અને $P(A \cap B) = 1/5$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
તેથી,$P(A) + P(B) = P(A \cup B) + P(A \cap B) = 3/5 + 1/5 = 4/5$.
આપણે $P(A') + P(B')$ શોધવાનું છે.
કારણ કે $P(A') = 1 - P(A)$ અને $P(B') = 1 - P(B)$,
$P(A') + P(B') = (1 - P(A)) + (1 - P(B)) = 2 - (P(A) + P(B))$.
$P(A) + P(B)$ ની કિંમત મૂકતા,
$P(A') + P(B') = 2 - 4/5 = 6/5$.
108
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $P(A \cup B) = 3/4,$ $P(A \cap B) = 1/4,$ અને $P(\bar{A}) = 2/3$ હોય,તો $P(\bar{A} \cap B)$ શોધો.
A
$5/12$
B
$3/8$
C
$5/8$
D
$1/4$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(A \cup B) = 3/4,$ $P(A \cap B) = 1/4,$ અને $P(\bar{A}) = 2/3.$
પ્રથમ,$P(A)$ શોધો:
$P(A) = 1 - P(\bar{A}) = 1 - 2/3 = 1/3.$
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B).$
$3/4 = 1/3 + P(B) - 1/4.$
$P(B) = 3/4 + 1/4 - 1/3 = 1 - 1/3 = 2/3.$
હવે,$P(\bar{A} \cap B)$ ની ગણતરી કરો:
$P(\bar{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B).$
$P(\bar{A} \cap B) = 2/3 - 1/4 = (8 - 3)/12 = 5/12.$
109
MediumMCQ
જો $P(A) = P(B) = x$ અને $P(A \cap B) = P(A' \cap B') = \frac{1}{3}$ હોય,તો $x = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $P(A) = P(B) = x$ અને $P(A \cap B) = \frac{1}{3}$.
વળી,$P(A' \cap B') = \frac{1}{3}$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cap B') = P((A \cup B)') = 1 - P(A \cup B) = \frac{1}{3}$.
તેથી,$P(A \cup B) = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{2}{3} = x + x - \frac{1}{3}$.
$\frac{2}{3} + \frac{1}{3} = 2x$.
$1 = 2x \Rightarrow x = \frac{1}{2}$.
110
MediumMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ છે કે જેથી $P(\overline{A \cup B}) = \frac{1}{6}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{4}$ અને $P(\bar{A}) = \frac{1}{4}$ થાય,જ્યાં $\bar{A}$ એ ઘટના $A$ ના પૂરકને દર્શાવે છે. તો ઘટનાઓ $A$ અને $B$ કેવી છે?
A
સ્વતંત્ર છે પરંતુ સમાન સંભાવના ધરાવતી નથી
B
પરસ્પર નિવારક અને સ્વતંત્ર
C
સમાન સંભાવના ધરાવતી અને પરસ્પર નિવારક
D
સમાન સંભાવના ધરાવતી પરંતુ સ્વતંત્ર નથી

Solution

(A) આપેલ છે કે $P(\overline{A \cup B}) = \frac{1}{6}$ અને $P(A \cap B) = \frac{1}{4}$.
$P(\bar{A}) = \frac{1}{4}$ હોવાથી,$P(A) = 1 - \frac{1}{4} = \frac{3}{4}$ મળે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(\overline{A \cup B}) = 1 - P(A \cup B) = 1 - [P(A) + P(B) - P(A \cap B)]$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{6} = 1 - [\frac{3}{4} + P(B) - \frac{1}{4}] = 1 - [\frac{1}{2} + P(B)] = \frac{1}{2} - P(B)$.
તેથી,$P(B) = \frac{1}{2} - \frac{1}{6} = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$.
હવે,સ્વતંત્રતા માટે ચકાસણી: $P(A) \times P(B) = \frac{3}{4} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{4}$.
$P(A \cap B) = P(A) \times P(B) = \frac{1}{4}$ હોવાથી,ઘટનાઓ $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર છે.
$P(A) = \frac{3}{4}$ અને $P(B) = \frac{1}{3}$ હોવાથી,$P(A) \neq P(B)$,તેથી તેઓ સમાન સંભાવના ધરાવતી નથી.
આમ,ઘટનાઓ $A$ અને $B$ સ્વતંત્ર છે પરંતુ સમાન સંભાવના ધરાવતી નથી.
111
DifficultMCQ
$S$ એ $n$ ઘટકો ધરાવતો ગણ છે. જો આપણે $S$ ના $2$ ઉપગણો $A$ અને $B$ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરીએ,તો $A \cup B = S$ અને $A \cap B = \phi$ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$2^n$
B
$n^2$
C
$1/n$
D
$1/2^n$

Solution

(D) દરેક ઘટક $x \in S$ માટે,$A$ અને $B$ માં તેની હાજરી માટે $4$ શક્યતાઓ છે:
$1$. $x \in A$ અને $x \notin B$
$2$. $x \notin A$ અને $x \in B$
$3$. $x \in A$ અને $x \in B$
$4$. $x \notin A$ અને $x \notin B$
$n$ ઘટકો હોવાથી,બે ઉપગણો $A$ અને $B$ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $4^n = (2^2)^n = (2^n)^2$ છે.
શરત $A \cup B = S$ અને $A \cap B = \phi$ માટે,દરેક ઘટક $x \in S$ માટે,કાં તો ($x \in A$ અને $x \notin B$) અથવા ($x \notin A$ અને $x \in B$) હોવું જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે દરેક $n$ ઘટકો માટે,બરાબર $2$ પસંદગીઓ છે.
આમ,સાનુકૂળ કિસ્સાઓની સંખ્યા $2^n$ છે.
જરૂરી સંભાવના $\frac{2^n}{(2^n)^2} = \frac{2^n}{2^{2n}} = \frac{1}{2^n}$ છે.
112
MediumMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ બે ઘટનાઓ છે જ્યાં $P(A') = 0.3$,$P(B) = 0.4$,અને $P(A \cap B') = 0.5$ છે. તો $P(A \cup B')$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.5$
B
$0.8$
C
$1.0$
D
$0.1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(A') = 0.3$,તેથી $P(A) = 1 - 0.3 = 0.7$.
આપેલ છે કે $P(B) = 0.4$,તેથી $P(B') = 1 - 0.4 = 0.6$.
આપેલ છે કે $P(A \cap B') = 0.5$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ,$P(A \cup B') = P(A) + P(B') - P(A \cap B')$.
કિંમતો મૂકતા,$P(A \cup B') = 0.7 + 0.6 - 0.5 = 0.8$.
113
EasyMCQ
એક સિક્કાને $3$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. બરાબર બે છાપ (heads) મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{8}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{4}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) જ્યારે સિક્કાને $3$ વખત ઉછાળવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે.
નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, THH, HTT, THT, TTH, TTT\}$ છે.
બરાબર બે છાપ ધરાવતા પરિણામો $\{HHT, HTH, THH\}$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $3$ છે.
તેથી,બરાબર બે છાપ મળવાની સંભાવના $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{3}{8}$ છે.
114
MediumMCQ
એક સિક્કાને $3$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. ઓછામાં ઓછી બે છાપ મેળવવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{8}$
B
$\frac{3}{8}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(C) જ્યારે એક સિક્કાને $3$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે.
નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, THH, HTT, THT, TTH, TTT\}$ છે.
'ઓછામાં ઓછી બે છાપ' નો અર્થ છે કે $2$ છાપ અથવા $3$ છાપ મળે.
સાનુકૂળ પરિણામો $\{HHH, HHT, HTH, THH\}$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $4$ છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{4}{8} = \frac{1}{2}$ છે.
115
DifficultMCQ
જો $\frac{1 + 3p}{3}, \frac{1 - p}{4}$ અને $\frac{1 - 2p}{2}$ એ ત્રણ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓની સંભાવનાઓ હોય,તો $p$ ના તમામ મૂલ્યોનો ગણ શોધો.
A
$\frac{1}{3} \le p \le \frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3} < p < \frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{2} \le p \le \frac{2}{3}$
D
$\frac{1}{2} < p < \frac{2}{3}$

Solution

(A) કારણ કે $\frac{1 + 3p}{3}, \frac{1 - p}{4}$ અને $\frac{1 - 2p}{2}$ એ ત્રણ ઘટનાઓની સંભાવનાઓ છે,દરેક સંભાવના $[0, 1]$ અંતરાલમાં હોવી જોઈએ.
$1$) $0 \le \frac{1 + 3p}{3} \le 1 \Rightarrow 0 \le 1 + 3p \le 3 \Rightarrow -1 \le 3p \le 2 \Rightarrow -\frac{1}{3} \le p \le \frac{2}{3}$
$2$) $0 \le \frac{1 - p}{4} \le 1 \Rightarrow 0 \le 1 - p \le 4 \Rightarrow -1 \le -p \le 3 \Rightarrow -3 \le p \le 1$
$3$) $0 \le \frac{1 - 2p}{2} \le 1 \Rightarrow 0 \le 1 - 2p \le 2 \Rightarrow -1 \le -2p \le 1 \Rightarrow -\frac{1}{2} \le p \le \frac{1}{2}$
પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ માટે,સંભાવનાઓનો સરવાળો $\le 1$ હોવો જોઈએ:
$\frac{1 + 3p}{3} + \frac{1 - p}{4} + \frac{1 - 2p}{2} \le 1$
$12$ વડે ગુણતા: $4(1 + 3p) + 3(1 - p) + 6(1 - 2p) \le 12$
$4 + 12p + 3 - 3p + 6 - 12p \le 12$
$13 - 3p \le 12 \Rightarrow -3p \le -1 \Rightarrow p \ge \frac{1}{3}$
બધી શરતોનો છેદ લેતા:
$p \in [-\frac{1}{3}, \frac{2}{3}] \cap [-3, 1] \cap [-\frac{1}{2}, \frac{1}{2}] \cap [\frac{1}{3}, \infty)$
છેદ $\frac{1}{3} \le p \le \frac{1}{2}$ મળે છે.
116
DifficultMCQ
ધારો કે $X$ એ $n$ ઘટકો ધરાવતો ગણ છે. જો $X$ ના બે ઉપગણો $A$ અને $B$ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો $A$ અને $B$ માં સમાન સંખ્યામાં ઘટકો હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{^{2n}C_n}{2^{2n}}$
B
$\frac{1}{^{2n}C_n}$
C
$\frac{1 \cdot 3 \cdot 5 \cdots (2n - 1)}{2^n}$
D
$\frac{3^n}{4^n}$

Solution

(A) $n$ ઘટકો ધરાવતા ગણ $X$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $2^n$ છે.
બે ઉપગણો $A$ અને $B$ પસંદ કરવામાં આવે છે,તેથી $(A, B)$ ની જોડ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $2^n \times 2^n = 2^{2n}$ છે.
$A$ અને $B$ માં સમાન સંખ્યામાં ઘટકો હોય તે માટે,ધારો કે આ સંખ્યા $r$ છે,જ્યાં $0 \le r \le n$.
$r$ ઘટકો ધરાવતો ઉપગણ પસંદ કરવાની રીતો $^nC_r$ છે.
તેથી,$A$ અને $B$ એવી રીતે પસંદ કરવાની રીતો કે જેથી $|A| = |B| = r$ થાય,તે $(^nC_r)^2$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની કુલ સંખ્યા $\sum_{r=0}^{n} (^nC_r)^2$ છે.
નિત્યસમ $\sum_{r=0}^{n} (^nC_r)^2 = ^{2n}C_n$ નો ઉપયોગ કરતા,સાનુકૂળ રીતોની કુલ સંખ્યા $^{2n}C_n$ મળે છે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{^{2n}C_n}{2^{2n}}$ છે.
117
EasyMCQ
ઘટના $A$ બનવાની સંભાવના $0.5$ છે અને $B$ ની સંભાવના $0.3$ છે. જો $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોય,તો $A$ કે $B$ બંનેમાંથી એક પણ ન બનવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0.6$
B
$0.2$
C
$0.21$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(A) = 0.5$ અને $P(B) = 0.3$.
$A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોવાથી,$P(A \cap B) = 0$.
$A$ કે $B$ બંનેમાંથી એક પણ ન બનવાની સંભાવના $P(\overline{A} \cap \overline{B})$ છે.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(\overline{A} \cap \overline{B}) = P(\overline{A \cup B}) = 1 - P(A \cup B)$.
પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ માટે,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) = 0.5 + 0.3 = 0.8$.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $1 - 0.8 = 0.2$ છે.
118
MediumMCQ
$1, 2, 3, 4, 5$ અને $6$ અંકિત પાસાને ચાર વાર ફેંકવામાં આવે છે. મળેલા ચાર અંકોમાંથી,ન્યૂનતમ અંક $2$ થી ઓછો ન હોય અને મહત્તમ અંક $5$ થી વધુ ન હોય તેની સંભાવના શોધો. ($/81$ માં)
A
$16$
B
$1$
C
$80$
D
$65$

Solution

(A) ધારો કે $X_1, X_2, X_3, X_4$ એ ચાર પાસાના પરિણામો છે.
આપણે એવી સંભાવના શોધીએ છીએ કે દરેક $i = 1, 2, 3, 4$ માટે $2 \le X_i \le 5$ હોય.
દરેક પાસા માટે,શક્ય પરિણામો $\{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે,તેથી કુલ $6$ પરિણામો છે.
દરેક પાસા માટે સાનુકૂળ પરિણામો $\{2, 3, 4, 5\}$ છે,જે $4$ સાનુકૂળ પરિણામો આપે છે.
એક પાસા પર $2$ અને $5$ ની વચ્ચેની સંખ્યા મળવાની સંભાવના $p = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$ છે.
ચાર પાસા સ્વતંત્ર હોવાથી,ચારેય પાસા પર $2$ અને $5$ ની વચ્ચેની સંખ્યા મળવાની સંભાવના $p^4 = (\frac{2}{3})^4 = \frac{16}{81}$ થાય.
119
EasyMCQ
એક સિક્કાને $4$ વાર ઉછાળતા ઓછામાં ઓછી એક વાર કાંટો (Tail) આવવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$15/16$
B
$1/16$
C
$1/4$
D
$1$

Solution

(A) $4$ પ્રયત્નોમાં એક પણ કાંટો ન આવે તેની સંભાવના:
$P(\text{no tail}) = (1/2) \times (1/2) \times (1/2) \times (1/2) = 1/16$.
ઓછામાં ઓછો એક કાંટો આવે તેની સંભાવના:
$P(\text{at least one tail}) = 1 - 1/16 = 15/16$.
120
MediumMCQ
જો બે પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તેમનો ગુણાકાર બેકી પૂર્ણાંક હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1/4$
B
$1/2$
C
$3/4$
D
$2/3$

Solution

(C) ધારો કે બે પૂર્ણાંક $x$ અને $y$ છે. $(x, y)$ માટે શક્ય જોડીઓ (બેકી,બેકી),(બેકી,એકી),(એકી,બેકી),અને (એકી,એકી) છે.
દરેક જોડીની સંભાવના $1/4$ છે.
$1$. (બેકી,બેકી): ગુણાકાર બેકી મળે.
$2$. (બેકી,એકી): ગુણાકાર બેકી મળે.
$3$. (એકી,બેકી): ગુણાકાર બેકી મળે.
$4$. (એકી,એકી): ગુણાકાર એકી મળે.
આમ,$4$ માંથી $3$ કિસ્સામાં ગુણાકાર બેકી મળે છે.
તેથી,સંભાવના $3/4$ છે.
121
MediumMCQ
જો $A, B$ અને $C$ અનુક્રમે $5$ માંથી $4$ વાર,$4$ માંથી $3$ વાર અને $3$ માંથી $2$ વાર નિશાન સાધી શકે છે,તો તે પૈકી ચોક્કસ બે નિશાન સાધી શકે તેવી સંભાવના કેટલી થાય?
A
$13/30$
B
$5/6$
C
$17/30$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $P(A) = 4/5$,$P(B) = 3/4$,અને $P(C) = 2/3$. નિશાન ચૂકી જવાની સંભાવનાઓ $P(\overline{A}) = 1/5$,$P(\overline{B}) = 1/4$,અને $P(\overline{C}) = 1/3$ છે.
ચોક્કસ બે વ્યક્તિ નિશાન સાધે તે ઘટના ત્રણ અલગ કિસ્સાઓમાં બને છે: $(A \cap B \cap \overline{C})$,$(A \cap \overline{B} \cap C)$,અને $(\overline{A} \cap B \cap C)$.
$A, B$ અને $C$ નિરપેક્ષ ઘટનાઓ હોવાથી:
$P(A \cap B \cap \overline{C}) = (4/5) \times (3/4) \times (1/3) = 12/60$.
$P(A \cap \overline{B} \cap C) = (4/5) \times (1/4) \times (2/3) = 8/60$.
$P(\overline{A} \cap B \cap C) = (1/5) \times (3/4) \times (2/3) = 6/60$.
કુલ સંભાવના = $12/60 + 8/60 + 6/60 = 26/60 = 13/30$.
122
MediumMCQ
સમચતુષ્ફલકના ખૂણાઓ $1, 2, 3, 4$ થી અંકિત કરેલા છે. જો આવા ત્રણ સમચતુષ્ફલકને એકસાથે ફેંકવામાં આવે,તો મળતા અંકોનો સરવાળો $5$ થાય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{5}{24}$
B
$\frac{5}{64}$
C
$\frac{3}{32}$
D
$\frac{3}{16}$

Solution

(C) ત્રણ સમચતુષ્ફલક ફેંકતા મળતા કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n = 4 \times 4 \times 4 = 64$ છે.
ધારો કે $A$ એ અંકોનો સરવાળો $5$ થાય તે ઘટના છે.
શક્ય પરિણામો $(2, 2, 1), (2, 1, 2), (1, 2, 2), (1, 1, 3), (1, 3, 1), (3, 1, 1)$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $r = 6$ છે.
તેથી,સંભાવના $P(A) = \frac{r}{n} = \frac{6}{64} = \frac{3}{32}$ થાય.
123
EasyMCQ
જ્યારે ત્રણ એકસમાન પાસા ફેંકવામાં આવે,ત્યારે દરેક પર સમાન સંખ્યા મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/6$
B
$1/36$
C
$1/18$
D
$3/28$

Solution

(B) જ્યારે ત્રણ પાસા ફેંકવામાં આવે ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 \times 6 = 216$ છે.
ત્રણેય પાસા પર સમાન સંખ્યા મળે તેવા સાનુકૂળ પરિણામો: $(1, 1, 1), (2, 2, 2), (3, 3, 3), (4, 4, 4), (5, 5, 5), (6, 6, 6)$ છે.
આમ,કુલ $6$ સાનુકૂળ પરિણામો મળે છે.
તેથી,માંગેલ સંભાવના $P = \frac{6}{216} = \frac{1}{36}$ થાય.
124
MediumMCQ
બે ઘટનાઓ $A$ અને $B$ માટે,જો $P(A \cup B) = \frac{3}{4}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{4}$,અને $P(A') = \frac{2}{3}$ હોય,તો $P(A' \cap B)$ શોધો.
A
$5/12$
B
$3/8$
C
$5/8$
D
$1/4$

Solution

(A) $P(A') = \frac{2}{3}$ આપેલ છે,તેથી $P(A) = 1 - P(A') = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
સંભાવનાના સરવાળાના પ્રમેય મુજબ,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{4} = \frac{1}{3} + P(B) - \frac{1}{4}$.
$P(B)$ માટે ઉકેલતા: $P(B) = \frac{3}{4} + \frac{1}{4} - \frac{1}{3} = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A' \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$.
તેથી,$P(A' \cap B) = \frac{2}{3} - \frac{1}{4} = \frac{8 - 3}{12} = \frac{5}{12}$.
125
EasyMCQ
લીપ વર્ષ સિવાયના વર્ષમાં $53$ રવિવાર હોવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$2/7$
B
$1/7$
C
$3/7$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) બિન-લીપ વર્ષમાં $365$ દિવસ હોય છે.
$365$ દિવસ $= 52$ અઠવાડિયા અને $1$ દિવસ.
$52$ અઠવાડિયામાં $52$ રવિવાર હોય છે.
બાકી રહેલો $1$ દિવસ અઠવાડિયાના $7$ દિવસોમાંથી કોઈ પણ હોઈ શકે છે (સોમવાર,મંગળવાર,બુધવાર,ગુરુવાર,શુક્રવાર,શનિવાર,રવિવાર).
વર્ષમાં $53$ રવિવાર હોય તે માટે બાકી રહેલો $1$ દિવસ રવિવાર હોવો જોઈએ.
તેથી,સંભાવના $= 1/7$.
126
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ બે ઘટનાઓ હોય,તો તેમાંથી ફક્ત એક જ ઘટના બનવાની સંભાવના કેટલી?
A
$P(A) + P(B) - P(A \cap B)$
B
$P(A) + P(B) - 2P(A \cap B)$
C
$P(A) + P(B) - P(A \cup B)$
D
$P(A) + P(B) - 2P(A \cup B)$

Solution

(B) માત્ર એક જ ઘટના $A$ અથવા $B$ બને તેની સંભાવના એટલે કે $A$ બને અને $B$ ન બને અથવા $B$ બને અને $A$ ન બને.
આને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય: $P(A \cap \bar{B}) + P(\bar{A} \cap B)$
ગુણધર્મ $P(A \cap \bar{B}) = P(A) - P(A \cap B)$ અને $P(\bar{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$ નો ઉપયોગ કરતા,
આપણને મળે: $P(A) - P(A \cap B) + P(B) - P(A \cap B)$
$= P(A) + P(B) - 2P(A \cap B)$
127
EasyMCQ
એક સિક્કો અને એક સમતોલ પાસો ઉછાળવાના પ્રયોગમાં,સિક્કા પર છાપ $(H)$ અને પાસા પર $6$ મળે તેની સંભાવના .......... છે.
A
$\frac{1}{8}$
B
$\frac{1}{12}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(B) સિક્કો અને પાસો ઉછાળતા મળતો નિદર્શાવકાશ $S$ નીચે મુજબ છે:
$S = \{H1, H2, H3, H4, H5, H6, T1, T2, T3, T4, T5, T6\}$
કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 12$.
ધારો કે $E$ એ સિક્કા પર છાપ $(H)$ અને પાસા પર $6$ મળે તેવી ઘટના છે.
$E = \{H6\}$
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(E) = 1$.
તેથી,સંભાવના $P(E) = \frac{n(E)}{n(S)} = \frac{1}{12}$.
128
EasyMCQ
જ્યારે બે પાસાંને એકસાથે ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે ઉપરની સપાટી પરના અંકોનો સરવાળો $5$ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1/18$
B
$1/12$
C
$1/9$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જ્યારે બે પાસા ઉછાળવામાં આવે ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
અંકોનો સરવાળો $5$ થાય તેવા સાનુકૂળ પરિણામો: $\{(1, 4), (4, 1), (2, 3), (3, 2)\}$.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $r = 4$ છે.
સંભાવના $P(A)$ નીચે મુજબ મળે:
$P(A) = \frac{r}{n} = \frac{4}{36} = \frac{1}{9}$.
129
EasyMCQ
બે પાસાને ફેંકતા,બે અંકોનો સરવાળો $7$ મળવાની સંભાવના કેટલી થાય ($/36$ માં)?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(B) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 = 36$ છે.
સરવાળો $7$ મળે તેવા પરિણામો: $(1, 6), (2, 5), (3, 4), (4, 3), (5, 2), (6, 1)$ છે.
આવા કુલ $6$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ પરિણામો}} = \frac{6}{36}$.
130
EasyMCQ
એક સમતોલ પાસાને એક વખત ઉછાળતાં ઉપરની બાજુએ $1$ અથવા $6$ મળે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$2/3$
B
$5/6$
C
$1/3$
D
$1/2$

Solution

(C) એક સમતોલ પાસાને ઉછાળતાં મળતા કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n = 6$ છે,જ્યાં નિદર્શાવકાશ $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે.
$1$ અથવા $6$ મળે તેવા સાનુકૂળ પરિણામો $\{1, 6\}$ છે,તેથી સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $r = 2$ છે.
સંભાવના $P$ શોધવાનું સૂત્ર $P = \frac{r}{n}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$P = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$.
131
DifficultMCQ
બે પાસા ત્રણ વાર ફેંકવામાં આવે છે. પ્રથમ ફેંકમાં $10$,બીજી ફેંકમાં $11$ અને ત્રીજી ફેંકમાં $12$ સરવાળો મળે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$1/216$
B
$1/432$
C
$1/7776$
D
$1/648$

Solution

(C) જ્યારે બે પાસા ફેંકવામાં આવે,ત્યારે કુલ શક્ય પરિણામો $6 \times 6 = 36$ છે.
પ્રથમ ફેંક માટે,સરવાળો $10$ હોય તેવા પરિણામો $(4, 6), (5, 5), (6, 4)$ છે. તેથી,સાનુકૂળ પરિણામો $3$ છે. સંભાવના $P(10) = 3/36 = 1/12$.
બીજી ફેંક માટે,સરવાળો $11$ હોય તેવા પરિણામો $(5, 6), (6, 5)$ છે. તેથી,સાનુકૂળ પરિણામો $2$ છે. સંભાવના $P(11) = 2/36 = 1/18$.
ત્રીજી ફેંક માટે,સરવાળો $12$ હોય તેવું પરિણામ $(6, 6)$ છે. તેથી,સાનુકૂળ પરિણામ $1$ છે. સંભાવના $P(12) = 1/36$.
ત્રણેય ફેંક સ્વતંત્ર હોવાથી,કુલ સંભાવના $P(10) \times P(11) \times P(12) = (1/12) \times (1/18) \times (1/36) = 1/7776$ થાય.
132
MediumMCQ
જો એક પાસાને $2$ વખત ફેંકવામાં આવે,તો ઓછામાં ઓછી એક વાર $4$ આવવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{11}{36}$
B
$\frac{7}{12}$
C
$\frac{35}{36}$
D
આમાંથી એક પણ નહીં

Solution

(A) જ્યારે એક પાસાને $2$ વખત ફેંકવામાં આવે,ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $6^2 = 36$ છે.
ધારો કે $E$ એ ઓછામાં ઓછી એક વાર $4$ મેળવવાની ઘટના છે.
પૂરક ઘટના $E'$ ની સંભાવના ગણવી સરળ છે,જે બંને ફેંકમાં $4$ ન મળવાની ઘટના છે.
એક ફેંકમાં $4$ ન મળવાની સંભાવના $\frac{5}{6}$ છે.
બંને ફેંક સ્વતંત્ર હોવાથી,બંને ફેંકમાં $4$ ન મળવાની સંભાવના $P(E') = \frac{5}{6} \times \frac{5}{6} = \frac{25}{36}$ છે.
તેથી,ઓછામાં ઓછી એક વાર $4$ મળવાની સંભાવના $P(E) = 1 - P(E') = 1 - \frac{25}{36} = \frac{11}{36}$ છે.
133
EasyMCQ
એક થેલામાં $6$ સફેદ,$5$ કાળા અને $4$ લાલ દડા છે. થેલામાંથી એક દડો યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તે સફેદ અથવા કાળો દડો હોવાની સંભાવના શોધો.
A
$6/11$
B
$11/15$
C
$5/13$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) થેલામાં કુલ દડાની સંખ્યા $= 6 + 5 + 4 = 15$ છે.
ધારો કે $A$ એ સફેદ દડો મળવાની ઘટના છે અને $B$ એ કાળો દડો મળવાની ઘટના છે.
સફેદ દડાની સંખ્યા $6$ છે,તેથી $P(A) = \frac{6}{15}$.
કાળા દડાની સંખ્યા $5$ છે,તેથી $P(B) = \frac{5}{15}$.
ઘટનાઓ $A$ અને $B$ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,સફેદ અથવા કાળો દડો મળવાની સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B)$ થશે.
$P(A \cup B) = \frac{6}{15} + \frac{5}{15} = \frac{11}{15}$.
134
EasyMCQ
એક પાત્રમાં બે દડા છે. બંને દડા કાળા છે. જો એક સફેદ દડો પાત્રમાં ઉમેરવામાં આવે અને પછી એક દડો યાદચ્છિક રીતે તે પાત્રમાંથી લેવામાં આવે,તો તે સફેદ હોવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$2/3$
B
$1/5$
C
$1/3$
D
$1/4$

Solution

(C) શરૂઆતમાં,પાત્રમાં $2$ કાળા દડા છે.
$1$ સફેદ દડો ઉમેર્યા પછી,પાત્રમાં દડાની કુલ સંખ્યા $2 + 1 = 3$ થાય છે.
હવે પાત્રમાં $2$ કાળા દડા અને $1$ સફેદ દડો છે.
સફેદ દડો પસંદ કરવાની સંભાવના $P$ એ સફેદ દડાની સંખ્યા અને કુલ દડાની સંખ્યાનો ગુણોત્તર છે.
$P(\text{white}) = \frac{\text{સફેદ દડાની સંખ્યા}}{\text{કુલ દડાની સંખ્યા}} = \frac{1}{3}$.
135
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ એવી ઘટનાઓ છે કે જેથી $P(A \cup B) = \frac{3}{4}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{4}$ અને $P(\overline{A}) = \frac{2}{3}$ હોય,તો $P(\overline{A} \cap B)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$5/12$
B
$3/8$
C
$5/8$
D
$1/4$

Solution

(A) આપેલ છે: $P(A \cup B) = \frac{3}{4}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{4}$ અને $P(\overline{A}) = \frac{2}{3}$.
$P(A) = 1 - P(\overline{A})$ હોવાથી,$P(A) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$ મળે.
સરવાળાના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{4} = \frac{1}{3} + P(B) - \frac{1}{4}$.
$P(B) = \frac{3}{4} + \frac{1}{4} - \frac{1}{3} = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
આપણે $P(\overline{A} \cap B)$ શોધવાનું છે.
નોંધો કે $P(\overline{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$.
$P(\overline{A} \cap B) = \frac{2}{3} - \frac{1}{4} = \frac{8 - 3}{12} = \frac{5}{12}$.
136
EasyMCQ
$52$ પત્તાના ઢગમાંથી યાદચ્છિક રીતે એક પત્તું પસંદ કરવામાં આવે,તો તે રાજા અથવા રાણી હોય તેની સંભાવના કેટલી ($/13$ માં)?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) કુલ પત્તાની સંખ્યા $= 52$.
રાજાની સંખ્યા $= 4$.
રાણીની સંખ્યા $= 4$.
ઘટનાઓ પરસ્પર નિવારક હોવાથી,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા (રાજા અથવા રાણી) $= 4 + 4 = 8$.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $= \frac{8}{52} = \frac{2}{13}$.
137
MediumMCQ
ગણિતનો એક દાખલો ત્રણ વિદ્યાર્થીઓ $A, B$ અને $C$ ને આપવામાં આવે છે. તેમને ઉકેલવાની સંભાવના અનુક્રમે $1/2, 1/3$ અને $1/4$ છે. તો દાખલો ઉકેલાય તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$1/4$
B
$1/2$
C
$3/4$
D
$3/16$

Solution

(C) ધારો કે $P(A) = 1/2, P(B) = 1/3$ અને $P(C) = 1/4$ એ વિદ્યાર્થીઓ $A, B$ અને $C$ દ્વારા દાખલો ઉકેલવાની સંભાવનાઓ છે.
દાખલો ત્યારે ઉકેલાય છે જો ઓછામાં ઓછો એક વિદ્યાર્થી તેને ઉકેલે.
કોઈપણ વિદ્યાર્થી દ્વારા દાખલો ન ઉકેલાય તેની સંભાવના:
$P(\text{not solved}) = P(A') \times P(B') \times P(C')$
$P(\text{not solved}) = (1 - 1/2) \times (1 - 1/3) \times (1 - 1/4)$
$P(\text{not solved}) = (1/2) \times (2/3) \times (3/4) = 1/4$
દાખલો ઉકેલાય તેની સંભાવના:
$P(\text{solved}) = 1 - P(\text{not solved})$
$P(\text{solved}) = 1 - 1/4 = 3/4$
138
EasyMCQ
એક પાસો બે વાર ફેંકતા,પ્રથમ ફેંકમાં $4, 5$ અથવા $6$ અને બીજી ફેંકમાં $1, 2, 3$ અથવા $4$ મળવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$1$
B
$1/3$
C
$7/36$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $A$ એ પ્રથમ ફેંકમાં $4, 5$ અથવા $6$ મેળવવાની ઘટના છે. સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $3$ છે. એક પાસા માટે કુલ પરિણામો $6$ છે. તેથી,$P(A) = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$.
ધારો કે $B$ એ બીજી ફેંકમાં $1, 2, 3$ અથવા $4$ મેળવવાની ઘટના છે. સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $4$ છે. એક પાસા માટે કુલ પરિણામો $6$ છે. તેથી,$P(B) = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$.
બે ફેંક સ્વતંત્ર ઘટનાઓ હોવાથી,બંને ઘટનાઓ સાથે બનવાની સંભાવના $P(A \cap B) = P(A) \times P(B)$ થાય.
$P(A \cap B) = \frac{1}{2} \times \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
139
MediumMCQ
યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરેલા લિપ વર્ષમાં $53$ રવિવાર અથવા $53$ સોમવાર હોવાની સંભાવના કેટલી છે ($/7$ માં)?
A
$2$
B
$4$
C
$3$
D
$1$

Solution

(C) લિપ વર્ષમાં $366$ દિવસો હોય છે,જે $52$ અઠવાડિયા અને $2$ વધારાના દિવસો છે. આ $2$ વધારાના દિવસો માટે $7$ શક્યતાઓ છે:
$(i)$ (રવિવાર,સોમવાર),$(ii)$ (સોમવાર,મંગળવાર),$(iii)$ (મંગળવાર,બુધવાર),$(iv)$ (બુધવાર,ગુરુવાર),$(v)$ (ગુરુવાર,શુક્રવાર),$(vi)$ (શુક્રવાર,શનિવાર),$(vii)$ (શનિવાર,રવિવાર).
ધારો કે $A$ એ ઘટના છે કે લિપ વર્ષમાં $53$ રવિવાર છે,અને $B$ એ ઘટના છે કે તેમાં $53$ સોમવાર છે.
તેથી $P(A) = 2/7$,$P(B) = 2/7$,અને $P(A \cap B) = 1/7$ (કારણ કે રવિવાર અને સોમવાર બંને હોય તેવી એક જ શક્યતા છે).
માગેલ સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ છે.
$P(A \cup B) = 2/7 + 2/7 - 1/7 = 3/7$.
140
DifficultMCQ
$A, B$ અને $C$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ છે. જો $P(A) = \frac{3x + 1}{3}$,$P(B) = \frac{1 - x}{4}$ અને $P(C) = \frac{1 - 2x}{2}$ હોય,તો $x$ ની શક્ય કિંમતો ... અંતરાલમાં આવે છે.
A
$[0, 1]$
B
$\left[ \frac{1}{3}, \frac{2}{3} \right]$
C
$\left[ \frac{1}{3}, \frac{1}{2} \right]$
D
$\left[ \frac{1}{3}, \frac{13}{3} \right]$

Solution

(C) $A, B$ અને $C$ પરસ્પર નિવારક ઘટનાઓ હોવાથી,$P(A \cup B \cup C) = P(A) + P(B) + P(C)$.
વળી,$P(A \cup B \cup C) \leq 1$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$0 \leq \frac{3x + 1}{3} + \frac{1 - x}{4} + \frac{1 - 2x}{2} \leq 1$.
$12$ વડે ગુણતા,$0 \leq 4(3x + 1) + 3(1 - x) + 6(1 - 2x) \leq 12$.
$0 \leq 12x + 4 + 3 - 3x + 6 - 12x \leq 12$.
$0 \leq 13 - 3x \leq 12$.
$13$ બાદ કરતા,$-13 \leq -3x \leq -1$.
$-3$ વડે ભાગતા (અસમતા ઉલટાવતા),$\frac{1}{3} \leq x \leq \frac{13}{3}$.
વળી,કોઈપણ ઘટના $E$ માટે,$0 \leq P(E) \leq 1$:
$1$) $0 \leq \frac{3x + 1}{3} \leq 1 \Rightarrow 0 \leq 3x + 1 \leq 3 \Rightarrow -1 \leq 3x \leq 2 \Rightarrow -\frac{1}{3} \leq x \leq \frac{2}{3}$.
$2$) $0 \leq \frac{1 - x}{4} \leq 1 \Rightarrow 0 \leq 1 - x \leq 4 \Rightarrow -1 \leq -x \leq 3 \Rightarrow -3 \leq x \leq 1$.
$3$) $0 \leq \frac{1 - 2x}{2} \leq 1 \Rightarrow 0 \leq 1 - 2x \leq 2 \Rightarrow -1 \leq -2x \leq 1 \Rightarrow -\frac{1}{2} \leq x \leq \frac{1}{2}$.
બધી શરતોનો છેદ લેતા: $x \in [\frac{1}{3}, \frac{13}{3}] \cap [-\frac{1}{3}, \frac{2}{3}] \cap [-3, 1] \cap [-\frac{1}{2}, \frac{1}{2}] = [\frac{1}{3}, \frac{1}{2}]$.
141
MediumMCQ
એન્ટી એરક્રાફ્ટ ગન વડે દુશ્મનના વિમાનને પહેલા,બીજા અને ત્રીજા પ્રહારમાં તોડી પાડવાની સંભાવના અનુક્રમે $0.6, 0.7$ અને $0.1$ છે. તો ગન વડે વિમાનને તોડી પાડવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$0.108$
B
$0.892$
C
$0.14$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $A, B$ અને $C$ એ અનુક્રમે પહેલા,બીજા અને ત્રીજા પ્રહારમાં વિમાનને તોડી પાડવાની ઘટનાઓ છે.
આપેલ સંભાવનાઓ $P(A) = 0.6, P(B) = 0.7, P(C) = 0.1$ છે.
ઘટનાઓ નિરપેક્ષ હોવાથી,ત્રણેય પ્રહારમાં વિમાન ન તોડી પાડવાની સંભાવના $P(\overline{A}) \times P(\overline{B}) \times P(\overline{C})$ થાય.
$P(\overline{A}) = 1 - 0.6 = 0.4$
$P(\overline{B}) = 1 - 0.7 = 0.3$
$P(\overline{C}) = 1 - 0.1 = 0.9$
વિમાન ન તોડી પાડવાની સંભાવના = $0.4 \times 0.3 \times 0.9 = 0.108$.
તેથી,વિમાનને તોડી પાડવાની સંભાવના $1 - 0.108 = 0.892$ થાય.
142
EasyMCQ
એક બોક્સમાં $10$ સારી અને $6$ ખામીવાળી વસ્તુઓ છે. જો યાદચ્છિક રીતે એક વસ્તુ પસંદ કરવામાં આવે,તો તે સારી અથવા ખામીવાળી હોવાની સંભાવના કેટલી?
A
$0$
B
$0.5$
C
$0.75$
D
$1$

Solution

(D) કુલ વસ્તુઓની સંખ્યા = $10 + 6 = 16$.
ધારો કે $E$ એ સારી અથવા ખામીવાળી વસ્તુ પસંદ કરવાની ઘટના છે.
બોક્સમાંની દરેક વસ્તુ કાં તો સારી છે અથવા ખામીવાળી,તેથી ઘટના $E$ એ ચોક્કસ ઘટના છે.
તેથી,સંભાવના $P(E) = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{16}{16} = 1$.
143
DifficultMCQ
ગણિતનો એક કોયડો ત્રણ વિદ્યાર્થીઓ $A, B$ અને $C$ ને આપવામાં આવે છે. તે કોયડો ઉકેલવાની તેમની સંભાવના અનુક્રમે $1/2, 1/3$ અને $1/4$ છે. તો કોયડો ઉકેલાય તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$3/4$
B
$1/2$
C
$2/3$
D
$1/3$

Solution

(A) ધારો કે $A, B$ અને $C$ દ્વારા કોયડો ઉકેલવાની સંભાવના $P(A), P(B)$ અને $P(C)$ છે.
$P(A) = 1/2, P(B) = 1/3, P(C) = 1/4$.
કોયડો કોઈના દ્વારા ઉકેલાતો નથી તેની સંભાવના એ છે કે ત્રણેય વિદ્યાર્થીઓ કોયડો ઉકેલવામાં નિષ્ફળ જાય.
$P(\text{not } A) = 1 - 1/2 = 1/2$.
$P(\text{not } B) = 1 - 1/3 = 2/3$.
$P(\text{not } C) = 1 - 1/4 = 3/4$.
ઘટનાઓ સ્વતંત્ર હોવાથી,કોઈ પણ કોયડો ઉકેલી શકતું નથી તેની સંભાવના:
$P(\text{none}) = P(\text{not } A) \times P(\text{not } B) \times P(\text{not } C) = (1/2) \times (2/3) \times (3/4) = 1/4$.
કોયડો ઉકેલાય તેની સંભાવના $1 - P(\text{none})$ છે.
$P(\text{solved}) = 1 - 1/4 = 3/4$.
144
EasyMCQ
પેન્સિલના એક જથ્થામાં $12$ સારી,$6$ થોડી ખામીવાળી અને $2$ ખૂબ જ ખામીવાળી પેન્સિલો છે. જો યાર્દચ્છિક રીતે એક પેન્સિલ પસંદ કરવામાં આવે,તો તે ખામી વગરની (સારી) પેન્સિલ હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$3/5$
B
$3/10$
C
$4/5$
D
$1/2$

Solution

(A) કુલ પેન્સિલોની સંખ્યા = $12 + 6 + 2 = 20$.
ખામી વગરની (સારી) પેન્સિલોની સંખ્યા = $12$.
ખામી વગરની પેન્સિલ પસંદ કરવાની સંભાવના:
$P(E) = \frac{\text{સાધ્ય પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{12}{20}$.
અપૂર્ણાંકનું અતિસંક્ષિપ્ત રૂપ આપતા:
$P(E) = \frac{3}{5}$.
145
MediumMCQ
એક માણસ અને તેની પત્ની બે હોદ્દા માટે ઈન્ટરવ્યૂ આપે છે. પતિની પસંદગી થવાની સંભાવના $1/7$ છે અને પત્નીની પસંદગી થવાની સંભાવના $1/5$ છે. તો બંને પૈકી માત્ર એકની પસંદગી થવાની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$1/7$
B
$2/7$
C
$3/7$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહિં

Solution

(B) ધારો કે પતિની પસંદગી થવાની ઘટના $H$ અને પત્નીની પસંદગી થવાની ઘટના $W$ છે.
આપેલ છે કે $P(H) = 1/7$ અને $P(W) = 1/5$.
પતિની પસંદગી ન થાય તેની સંભાવના $P(H') = 1 - 1/7 = 6/7$.
પત્નીની પસંદગી ન થાય તેની સંભાવના $P(W') = 1 - 1/5 = 4/5$.
બંને પૈકી માત્ર એકની પસંદગી થવાની સંભાવના $P(H \cap W') + P(H' \cap W)$ છે.
ઘટનાઓ નિરપેક્ષ હોવાથી,આ $P(H) \times P(W') + P(H') \times P(W)$ થશે.
$= (1/7 \times 4/5) + (6/7 \times 1/5) = 4/35 + 6/35 = 10/35 = 2/7$.
146
EasyMCQ
ત્રણ સિક્કાને એકસાથે ઉછાળતા,ઓછામાં ઓછી એક છાપ (Head) મળવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$1/2$
B
$3/4$
C
$1/8$
D
$7/8$

Solution

(D) ત્રણ સિક્કાને એકસાથે ઉછાળતા,કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે. નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, THH, HTT, THT, TTH, TTT\}$ છે.
'ઓછામાં ઓછી એક છાપ' મેળવવાની ઘટનામાં $TTT$ સિવાયના તમામ પરિણામોનો સમાવેશ થાય છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $8 - 1 = 7$ છે.
તેથી,ઓછામાં ઓછી એક છાપ મળવાની સંભાવના $P$:
$P = \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{7}{8}$.
147
EasyMCQ
જો બે પાસાને એકસાથે ઉછાળવામાં આવે,તો પ્રથમ પાસા પર $1$ મળે તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$1/36$
B
$5/36$
C
$1/6$
D
આપેલ પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(C) બે પાસાને ઉછાળતા મળતા કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $= 6 \times 6 = 36$ છે.
પ્રથમ પાસા પર $1$ મળે તેવા પરિણામો: $(1, 1), (1, 2), (1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6)$ છે.
સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $6$ છે.
તેથી,સંભાવના $= \frac{6}{36} = \frac{1}{6}$ થાય.
148
EasyMCQ
ધારો કે સચિન તેંડુલકર $50$ ઓવરની એક દિવસીય આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ મેચમાં માત્ર અયુગ્મ ક્રમાંકની ઓવરમાં જ આઉટ થાય છે. તો તે $9$ ના ગુણાંકવાળી ઓવરમાં આઉટ થાય તેની સંભાવના શોધો.
A
$9/25$
B
$3/25$
C
$12/25$
D
આમાંથી કોઈ નહિ

Solution

(B) $50$ ઓવરની મેચમાં તમામ અયુગ્મ ક્રમાંકની ઓવરોનો ગણ $U = \{1, 3, 5, 7, \dots, 49\}$ છે.
અહીં કુલ $25$ અયુગ્મ સંખ્યાઓ છે,તેથી $n(U) = 25$.
આપણે એવી ઓવરો શોધવાની છે જે $9$ ના ગુણાંકમાં હોય અને અયુગ્મ હોય.
$9$ ના ગુણાંકો $9, 18, 27, 36, 45, \dots$ છે.
તેમાંથી અયુગ્મ ગુણાંકો $A = \{9, 27, 45\}$ છે.
આમ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $n(A) = 3$ છે.
સંભાવના $P(A) = \frac{n(A)}{n(U)} = \frac{3}{25}$ થાય.
149
MediumMCQ
ત્રણ સમતોલ પાસાને ફેંકવાના પ્રયોગમાં સરવાળો $16$ મળે તેની સંભાવના .......... છે.
A
$\frac{1}{36}$
B
$\frac{1}{18}$
C
$\frac{1}{72}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(A) ત્રણ પાસા ફેંકતા કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $n = 6 \times 6 \times 6 = 216$ છે.
સરવાળો $16$ મળે તે ઘટના $A$ ના પરિણામો:
$A = \{(6, 6, 4), (6, 4, 6), (4, 6, 6), (5, 5, 6), (5, 6, 5), (6, 5, 5)\}$.
સાધ્ય પરિણામોની સંખ્યા $r = 6$ છે.
તેથી,સંભાવના $P(A) = \frac{r}{n} = \frac{6}{216} = \frac{1}{36}$.

Probability — Set Based probability · Frequently Asked Questions

1Are these Probability questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Probability Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.