Gujarati

System of circles Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · 10-1.Circle and System of Circles · System of circles

373+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 42 of 373 questions in Gujarati

301
MediumMCQ
જો વર્તુળો $C_1: x^2+y^2+2x+4y-20=0$ અને $C_2: x^2+y^2+6x-8y+9=0$ ને $n$ સામાન્ય સ્પર્શકો હોય અને સમાનતાના કેન્દ્રમાંથી વર્તુળ $C_2$ પર દોરેલા સ્પર્શકની લંબાઈ $l$ હોય,તો $\frac{l}{n^2} =$
A
$4\sqrt{39}$
B
$\sqrt{39}$
C
$\frac{\sqrt{39}}{4}$
D
$2\sqrt{39}$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળો $C_1: x^2+y^2+2x+4y-20=0$ અને $C_2: x^2+y^2+6x-8y+9=0$ છે.
$C_1$ માટે,કેન્દ્ર $O_1 = (-1, -2)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = 5$.
$C_2$ માટે,કેન્દ્ર $O_2 = (-3, 4)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 4$.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{40}$.
અહીં $r_1 - r_2 < d < r_1 + r_2$ હોવાથી,$n = 2$.
સમાનતાના કેન્દ્રમાંથી સ્પર્શકની લંબાઈ $l = 4\sqrt{39}$ મળે છે.
તેથી,$\frac{l}{n^2} = \frac{4\sqrt{39}}{4} = \sqrt{39}$.
302
MediumMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2-6x-4y-23=0$ અને $x^2+y^2+2x+2y+1=0$ ના સામાન્ય સ્પર્શકનું સમીકરણ શું છે?
A
$6x-4y+1=0$
B
$3x-4y+6=0$
C
$4x+3y+12=0$
D
$2x-4y+3=0$

Solution

(C) આપેલ વર્તુળોના સમીકરણો $S_1: x^2+y^2-6x-4y-23=0$ અને $S_2: x^2+y^2+2x+2y+1=0$ છે.
બે વર્તુળોની રેડિકલ અક્ષ એ રેખા છે જેના પર સામાન્ય સ્પર્શકો છેદે છે અથવા સંપાતી થાય છે,તેથી આપણે $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા રેડિકલ અક્ષ શોધીએ છીએ.
$(x^2+y^2-6x-4y-23) - (x^2+y^2+2x+2y+1) = 0$.
$-8x - 6y - 24 = 0$.
$-2$ વડે ભાગતા,આપણને $4x + 3y + 12 = 0$ મળે છે.
આમ,સામાન્ય સ્પર્શકનું સમીકરણ $4x + 3y + 12 = 0$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
303
MediumMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2+2x=0$ અને $x^2+y^2-2y-3=0$ ના સીધા સામાન્ય સ્પર્શકોનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$xy+x+2y+2=0$
B
$x^2-xy-2y^2+3x-6y=0$
C
$2x^2+5xy+2y^2+13x+14y+20=0$
D
$2x^2-9xy+9y^2+3x-6y+1=0$

Solution

(A) વર્તુળ $x^2+y^2+2x=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(-1,0)$ અને ત્રિજ્યા $r_1=1$ છે.
વર્તુળ $x^2+y^2-2y-3=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(0,1)$ અને ત્રિજ્યા $r_2=2$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $C_1C_2 = \sqrt{2}$ છે.
બાહ્ય સમાનતાનું કેન્દ્ર $P$ એ $C_1C_2$ નું $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં બાહ્ય વિભાજન કરે છે,તેથી $P(-2,-1)$ મળે છે.
$P(-2,-1)$ માંથી પસાર થતી રેખાઓ $y+1 = m(x+2)$ છે.
$C_1(-1,0)$ થી રેખાનું અંતર $1$ લેતા,$m=0$ અને અનંત ઢાળ મળે છે.
તેથી સ્પર્શકો $y+1=0$ અને $x+2=0$ છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(y+1)(x+2) = 0 \Rightarrow xy+x+2y+2=0$ છે.
Solution diagram
304
MediumMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2-2x-2y-23=0$ અને $x^2+y^2-4x-4y-1=0$ ને દોરી શકાય તેવા સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(A) આપેલ વર્તુળોના સમીકરણો $x^2+y^2-2x-2y-23=0 \dots (1)$ અને $x^2+y^2-4x-4y-1=0 \dots (2)$ છે.
વર્તુળ $(1)$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (1, 1)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{1^2+1^2-(-23)} = \sqrt{25} = 5$.
વર્તુળ $(2)$ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (2, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{2^2+2^2-(-1)} = \sqrt{9} = 3$.
કેન્દ્રો $C_1$ અને $C_2$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(2-1)^2+(2-1)^2} = \sqrt{2} \approx 1.414$ છે.
આપણે $d$ ની સરખામણી ત્રિજ્યાઓના તફાવત $|r_1 - r_2| = |5 - 3| = 2$ સાથે કરીએ છીએ.
અહીં $d < |r_1 - r_2|$ (કારણ કે $\sqrt{2} < 2$) હોવાથી,નાનું વર્તુળ મોટા વર્તુળની અંદર સંપૂર્ણપણે આવેલું છે.
તેથી,દોરી શકાય તેવા સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા $0$ છે.
305
EasyMCQ
જો બે વર્તુળો $(0,0)$ પર બહારથી સ્પર્શતા હોય,તો તેમનો રેડિકલ અક્ષ (radical axis) શું હશે?
A
$x=y$ અથવા $x=-y$
B
અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી
C
$(0,0)$ માંથી પસાર થતી કોઈપણ રેખા
D
$(0,0)$ પર તેમનો સામાન્ય સ્પર્શક

Solution

(D) બે વર્તુળોનો રેડિકલ અક્ષ એ એવા બિંદુઓનો બિંદુપથ છે જ્યાંથી બે વર્તુળો પર દોરેલા સ્પર્શકોની લંબાઈ સમાન હોય છે.
જ્યારે બે વર્તુળો એકબીજાને સ્પર્શે છે,ત્યારે તેમનો રેડિકલ અક્ષ એ સંપર્ક બિંદુ પરનો સામાન્ય સ્પર્શક હોય છે.
આથી,વર્તુળો $(0,0)$ પર સ્પર્શતા હોવાથી,તેમનો રેડિકલ અક્ષ $(0,0)$ પરનો સામાન્ય સ્પર્શક છે.
Solution diagram
306
EasyMCQ
બે વર્તુળો $x^2+y^2-8x-6y+21=0$ અને $x^2+y^2-2y-15=0$ ના સામાન્ય સ્પર્શકોનું છેદબિંદુ/બિંદુઓ કયા છે?
A
$(5,8),(-4,3)$
B
$(8,5)$
C
$(3,1)$
D
$(2,1),(4,3)$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળો:
$S_1: x^2+y^2-8x-6y+21=0$
$S_2: x^2+y^2-2y-15=0$
વર્તુળ $S_1$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(4,3)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{4^2+3^2-21} = 2$ છે.
વર્તુળ $S_2$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(0,1)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{0^2+1^2-(-15)} = 4$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $C_1C_2 = \sqrt{(4-0)^2+(3-1)^2} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$ છે.
અહીં $|r_1-r_2| < C_1C_2 < r_1+r_2$ હોવાથી,વર્તુળો બે બિંદુઓમાં છેદે છે,તેથી તેમની પાસે માત્ર એક બાહ્ય સામાન્ય સ્પર્શકનું છેદબિંદુ છે.
બાહ્ય સમાનતાનું કેન્દ્ર $P$ એ કેન્દ્રો $C_1$ અને $C_2$ ને જોડતા રેખાખંડનું તેમની ત્રિજ્યાઓના ગુણોત્તર $r_1:r_2 = 1:2$ માં બાહ્ય વિભાજન કરે છે.
બાહ્ય વિભાજનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$P = \left( \frac{1(0) - 2(4)}{1-2}, \frac{1(1) - 2(3)}{1-2} \right) = (8,5)$.
Solution diagram
307
MediumMCQ
List-$I$ માં દરેક વસ્તુમાં બે વર્તુળોના સમીકરણો છે,List-$II$ માં List-$I$ માં આપેલ વર્તુળોની દરેક જોડી માટે સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા છે. List-$I$ ની વસ્તુઓને List-$II$ ની વસ્તુઓ સાથે જોડો.
List-$I$List-$II$
$A$. $x^2+y^2+2x+8y-23=0$,$x^2+y^2-4x-10y+19=0$$I$. $0$
$B$. $x^2+y^2=1$,$x^2+y^2-2x-6y+6=0$$II$. $1$
$C$. $x^2+y^2-8x+2y=0$,$x^2+y^2-2x-16y+25=0$$III$. $2$
$D$. $x^2+y^2=4$,$x^2+y^2-2x=0$$IV$. $3$
$V$. $4$
A
$A-IV, B-V, C-III, D-II$
B
$A-IV, B-I, C-III, D-II$
C
$A-IV, B-V, C-III, D-II$
D
$A-III, B-IV, C-I, D-IV$

Solution

(A) . $x^2+y^2+2x+8y-23=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(-1,-4)$,ત્રિજ્યા $r_1=\sqrt{40}=2\sqrt{10}$. $x^2+y^2-4x-10y+19=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(2,5)$,ત્રિજ્યા $r_2=\sqrt{10}$. અંતર $C_1C_2=\sqrt{90}=3\sqrt{10}$. $C_1C_2=r_1+r_2$ હોવાથી,વર્તુળો બહારથી સ્પર્શે છે,તેથી $3$ સામાન્ય સ્પર્શકો છે.
$B$. $x^2+y^2=1$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(0,0)$,ત્રિજ્યા $r_1=1$. $x^2+y^2-2x-6y+6=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(1,3)$,ત્રિજ્યા $r_2=2$. અંતર $C_1C_2=\sqrt{10}$. $C_1C_2 > r_1+r_2$ $(\sqrt{10} > 3)$ હોવાથી,વર્તુળો અલગ છે,તેથી $4$ સામાન્ય સ્પર્શકો છે.
$C$. $x^2+y^2-8x+2y=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(4,-1)$,ત્રિજ્યા $r_1=\sqrt{17}$. $x^2+y^2-2x-16y+25=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(1,8)$,ત્રિજ્યા $r_2=2\sqrt{10}$. અંતર $C_1C_2=\sqrt{90}=3\sqrt{10}$. $|r_1-r_2| < C_1C_2 < r_1+r_2$ હોવાથી,વર્તુળો બે બિંદુઓમાં છેદે છે,તેથી $2$ સામાન્ય સ્પર્શકો છે.
$D$. $x^2+y^2=4$ માટે,કેન્દ્ર $C_1(0,0)$,ત્રિજ્યા $r_1=2$. $x^2+y^2-2x=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2(1,0)$,ત્રિજ્યા $r_2=1$. અંતર $C_1C_2=1$. $C_1C_2=|r_1-r_2|=1$ હોવાથી,વર્તુળો અંદરથી સ્પર્શે છે,તેથી $1$ સામાન્ય સ્પર્શક છે.
આમ,સાચી જોડ $A-IV, B-V, C-III, D-II$ છે.
308
MediumMCQ
જો $S \equiv x^2+y^2-14x+6y+33=0$ અને $S^{\prime} \equiv x^2+y^2-a^2=0$ $(a \in N)$ દ્વારા આપવામાં આવેલા વર્તુળોને $4$ સામાન્ય સ્પર્શકો હોય,તો $S^{\prime}=0$ વર્તુળોની શક્ય સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
અનંત

Solution

(B) આપેલ વર્તુળો $S_1 \equiv x^2+y^2-14x+6y+33=0$ અને $S_2 \equiv x^2+y^2-a^2=0$ છે.
બે વર્તુળોને $4$ સામાન્ય સ્પર્શકો હોય તે માટે,તેઓ એકબીજાથી અલગ હોવા જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d > r_1 + r_2$.
$S_1$ નું કેન્દ્ર $C_1 = (7, -3)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{7^2 + (-3)^2 - 33} = \sqrt{49 + 9 - 33} = \sqrt{25} = 5$ છે.
$S_2$ નું કેન્દ્ર $C_2 = (0, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = a$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(7-0)^2 + (-3-0)^2} = \sqrt{49 + 9} = \sqrt{58}$ છે.
શરત: $r_1 + r_2 < d \Rightarrow 5 + a < \sqrt{58}$.
$\sqrt{58} \approx 7.61$ હોવાથી,$5 + a < 7.61$,જેનો અર્થ છે કે $a < 2.61$.
$a \in N$ (પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ) હોવાથી,$a$ માટે શક્ય કિંમતો $1$ અને $2$ છે.
આમ,$2$ શક્ય વર્તુળો છે.
309
EasyMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2+4x=0$ અને $x^2+y^2-2x=0$ ના સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) પ્રથમ વર્તુળ $x^2+y^2+4x=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (-2, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{(-2)^2 + 0^2 - 0} = 2$ છે.
બીજા વર્તુળ $x^2+y^2-2x=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (1, 0)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{(1)^2 + 0^2 - 0} = 1$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $C_1C_2 = \sqrt{(1 - (-2))^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{3^2} = 3$ છે.
અહીં $r_1 + r_2 = 2 + 1 = 3$ હોવાથી,$C_1C_2 = r_1 + r_2$ થાય છે.
આ શરત સૂચવે છે કે બંને વર્તુળો એકબીજાને બહારથી સ્પર્શે છે.
જ્યારે બે વર્તુળો એકબીજાને બહારથી સ્પર્શતા હોય,ત્યારે સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા $3$ હોય છે (બે સીધા સામાન્ય સ્પર્શકો અને એક સામાન્ય સ્પર્શક જે બંને વર્તુળોની વચ્ચેથી પસાર થાય છે).
Solution diagram
310
DifficultMCQ
બે વર્તુળો $x^2+y^2-8x+2y=0$ અને $x^2+y^2-2x-16y+25=0$ ના સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) વર્તુળોના સમીકરણો $x^2+y^2-8x+2y=0$ અને $x^2+y^2-2x-16y+25=0$ છે.
પ્રથમ વર્તુળ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (4, -1)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{17}$ છે.
બીજા વર્તુળ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (1, 8)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{40}$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $C_1C_2 = \sqrt{90}$ છે.
અહીં $|r_1 - r_2| < C_1C_2 < r_1 + r_2$ હોવાથી,બંને વર્તુળો બે બિંદુઓમાં છેદે છે.
તેથી,સામાન્ય સ્પર્શકોની સંખ્યા $2$ છે.
311
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^2+y^2+2x+2y+1=0$ નો સ્પર્શક એ વર્તુળો $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ અને $2x^2+2y^2+3x+8y+2c=0$ ની રેડિકલ અક્ષ હોય,તો
A
$g=\frac{3}{7}$ અથવા $f=4$
B
$g=\frac{3}{2}$ અથવા $f=\frac{2}{3}$
C
$g=\frac{3}{5}$ અથવા $f=1$
D
$g=\frac{3}{4}$ અથવા $f=2$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2+2x+2y+1=0$ છે,જેને $(x+1)^2+(y+1)^2=1$ તરીકે લખી શકાય. તેનું કેન્દ્ર $(-1, -1)$ અને ત્રિજ્યા $1$ છે.
વર્તુળો $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ અને $x^2+y^2+\frac{3}{2}x+4y+c=0$ ની રેડિકલ અક્ષ $(2g-\frac{3}{2})x+(2f-4)y=0$ છે.
આ રેખા પ્રથમ વર્તુળનો સ્પર્શક હોવાથી,કેન્દ્ર $(-1, -1)$ થી રેખાનું લંબ અંતર $1$ હોવું જોઈએ.
તેથી,$\frac{|-(2g-\frac{3}{2})-(2f-4)|}{\sqrt{(2g-\frac{3}{2})^2+(2f-4)^2}} = 1$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $(2g+2f-\frac{11}{2})^2 = (2g-\frac{3}{2})^2+(2f-4)^2$.
ધારો કે $A = 2g-\frac{3}{2}$ અને $B = 2f-4$. સમીકરણ $(A+B+4)^2 = A^2+B^2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $AB+4A+4B+8=0$ થાય છે.
આના અવયવો $(A+4)(B+4)=0$ પડે છે.
આમ,$A=-4$ અથવા $B=-4$.
જો $A=-4$,તો $2g-\frac{3}{2}=-4 \implies g=-\frac{5}{4}$.
જો $B=-4$,તો $2f-4=-4 \implies f=0$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $g=\frac{3}{4}$ અથવા $f=2$ છે.
312
MediumMCQ
જો વર્તુળનું સમીકરણ જે $x^2+y^2=4$,$x^2+y^2-6x-8y+10=0$ અને $x^2+y^2+2x-4y-2=0$ દરેક વર્તુળને તેના વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ પર છેદે છે,તે $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ હોય,તો $g+f+c=$
A
$9$
B
$-9$
C
$12$
D
$-12$

Solution

(B) વર્તુળ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ દરેક આપેલ વર્તુળને વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ પર છેદે છે,તેથી સામાન્ય જીવા સંબંધિત વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થશે.
$x^2+y^2=4$ માટે,કેન્દ્ર $(0,0)$ છે. સામાન્ય જીવા $2gx+2fy+c+4=0$ છે. તે $(0,0)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$c+4=0$,એટલે કે $c=-4$.
$x^2+y^2-6x-8y+10=0$ માટે,કેન્દ્ર $(3,4)$ છે. સામાન્ય જીવા $(2g+6)x+(2f+8)y+(c-10)=0$ છે. $(3,4)$ અને $c=-4$ મૂકતા,$3(2g+6)+4(2f+8)-14=0$ મળે,જે $3g+4f+18=0$ $(i)$ માં પરિણમે છે.
$x^2+y^2+2x-4y-2=0$ માટે,કેન્દ્ર $(-1,2)$ છે. સામાન્ય જીવા $(2g-2)x+(2f+4)y+(c+2)=0$ છે. $(-1,2)$ અને $c=-4$ મૂકતા,$-1(2g-2)+2(2f+4)-2=0$ મળે,જે $g-2f-4=0$ $(ii)$ માં પરિણમે છે.
$(i)$ અને $(ii)$ ઉકેલતા,$f=-3$ અને $g=-2$ મળે છે.
આમ,$g+f+c = -2-3-4 = -9$.
313
MediumMCQ
વર્તુળો $2x^2+2y^2-2x+6y-3=0$ અને $x^2+y^2+4x+2y+1=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા અને જેનું કેન્દ્ર આ વર્તુળોની સામાન્ય જીવા પર હોય તેવા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો.
A
$2x^2+2y^2-3x+4y-2=0$
B
$x^2+y^2+2x+5y-2=0$
C
$3x^2+3y^2-2x+4y-3=0$
D
$4x^2+4y^2+6x+10y-1=0$

Solution

(D) ધારો કે આપેલ વર્તુળો $S_1: 2x^2+2y^2-2x+6y-3=0$ અને $S_2: x^2+y^2+4x+2y+1=0$ છે.
$S_1$ ને $x^2+y^2-x+3y-\frac{3}{2}=0$ તરીકે લખતા.
સામાન્ય જીવાનું સમીકરણ $S_1 - 2S_2 = 0$ છે:
$(2x^2+2y^2-2x+6y-3) - 2(x^2+y^2+4x+2y+1) = 0$
$-10x + 2y - 5 = 0 \Rightarrow 10x - 2y + 5 = 0$.
$S_1$ અને $S_2$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતા વર્તુળોનું કુળ $S_1 + \lambda S_2 = 0$ છે:
$(2+\lambda)x^2 + (2+\lambda)y^2 + (4\lambda-2)x + (2\lambda+6)y + (\lambda-3) = 0$.
$(2+\lambda)$ વડે ભાગતા,કેન્દ્ર $(h, k) = \left(-\frac{2\lambda-1}{\lambda+2}, -\frac{\lambda+3}{\lambda+2}\right)$ મળે.
કેન્દ્ર સામાન્ય જીવા $10x - 2y + 5 = 0$ પર હોવાથી:
$10\left(-\frac{2\lambda-1}{\lambda+2}\right) - 2\left(-\frac{\lambda+3}{\lambda+2}\right) + 5 = 0$.
$-13\lambda + 26 = 0 \Rightarrow \lambda = 2$.
$\lambda = 2$ કિંમત મૂકતા: $4x^2+4y^2+6x+10y-1=0$ મળે છે.
314
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^2+y^2+4x-6y+c=0$ એ વર્તુળ $x^2+y^2-6x+4y-12=0$ ના પરિઘને દુભાગતું હોય,તો $c$ ની કિંમત શોધો.
A
$16$
B
$24$
C
$-42$
D
$-62$

Solution

(D) બે વર્તુળો $S_1 = x^2+y^2+4x-6y+c=0$ અને $S_2 = x^2+y^2-6x+4y-12=0$ ની સામાન્ય જીવા $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા મળે છે.
$(x^2+y^2+4x-6y+c) - (x^2+y^2-6x+4y-12) = 0$
$10x - 10y + c + 12 = 0$ $(i)$
જો એક વર્તુળ બીજા વર્તુળના પરિઘને દુભાગે,તો સામાન્ય જીવા તે વર્તુળના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય છે.
બીજા વર્તુળ $x^2+y^2-6x+4y-12=0$ નું કેન્દ્ર $(3, -2)$ છે.
સમીકરણ $(i)$ માં $(3, -2)$ મૂકતા:
$10(3) - 10(-2) + c + 12 = 0$
$30 + 20 + c + 12 = 0$
$62 + c = 0$
$c = -62$
315
MediumMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2+2x-2y+1=0$ અને $x^2+y^2-2x+2y-2=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા અને $\sqrt{14}$ ત્રિજ્યા ધરાવતા તમામ વર્તુળોના કેન્દ્રો કયા વક્ર પર આવેલા છે?
A
$x+y=0$
B
$y^2=4x-2$
C
$3x^2+5x=y$
D
$2x^2+3y^2=7$

Solution

(A) વર્તુળો $S_1: x^2+y^2+2x-2y+1=0$ અને $S_2: x^2+y^2-2x+2y-2=0$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતા વર્તુળોના સમૂહનું સમીકરણ $S_1 + \lambda(S_1 - S_2) = 0$ છે.
સામાન્ય જીવા $S_1 - S_2 = 0$ શોધતા:
$4x - 4y + 3 = 0$.
વર્તુળોના સમૂહનું સમીકરણ $x^2+y^2+(2+4\lambda)x + (-2-4\lambda)y + (1+3\lambda) = 0$ છે.
કેન્દ્ર $(h, k) = (-(1+2\lambda), (1+2\lambda))$ છે.
આથી,$h = -k$,એટલે કે $x+y=0$.
કેન્દ્ર હંમેશા $x+y=0$ રેખા પર આવેલું છે.
316
DifficultMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2-4x-6y-12=0$ અને $x^2+y^2+6x+18y+26=0$ ને તેમના સ્પર્શબિંદુએ સ્પર્શતું અને બિંદુ $(1, -1)$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું કેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{1}{3}, -1\right)$
B
$\left(\frac{1}{5}, \frac{6}{5}\right)$
C
$\left(\frac{1}{2}, 1\right)$
D
$\left(-\frac{1}{4}, -\frac{1}{2}\right)$

Solution

(A) વર્તુળ $C_1$ નું કેન્દ્ર $O_1 = (2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = 5$ છે.
વર્તુળ $C_2$ નું કેન્દ્ર $O_2 = (-3, -9)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 8$ છે.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $O_1O_2 = 13$ છે,જે $r_1+r_2$ જેટલું છે,તેથી વર્તુળો બહારથી સ્પર્શે છે.
સ્પર્શબિંદુ $P$ એ $O_1O_2$ નું $5:8$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે,જે $P = \left(\frac{1}{13}, -\frac{21}{13}\right)$ મળે છે.
કેન્દ્ર $(h, k)$ એ $O_1$ અને $O_2$ ને જોડતી રેખા $12x-5y-9=0$ પર આવેલું છે.
વિકલ્પ $A$ ચકાસતા,તે રેખા પર આવેલું છે. તેથી જવાબ $\left(\frac{1}{3}, -1\right)$ છે.
317
MediumMCQ
જો વર્તુળો $(x-2)^2+(y-3)^2=25$ અને $25x^2+25y^2-40x-70y-160=0$ એ $(\alpha, \beta)$ બિંદુએ આંતરિક રીતે સ્પર્શતા હોય,તો $\alpha+\beta=$
A
$0$
B
$-2$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(B) પ્રથમ વર્તુળ $(x-2)^2+(y-3)^2=5^2$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (2, 3)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = 5$ છે.
બીજા વર્તુળ $25x^2+25y^2-40x-70y-160=0$ માટે,$25$ વડે ભાગતા $x^2+y^2-\frac{8}{5}x-\frac{14}{5}y-\frac{32}{5}=0$ મળે છે.
પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $(x-\frac{4}{5})^2+(y-\frac{7}{5})^2 = \frac{32}{5} + \frac{16}{25} + \frac{49}{25} = 9 = 3^2$.
આમ,કેન્દ્ર $C_2 = (\frac{4}{5}, \frac{7}{5})$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 3$ છે.
વર્તુળો આંતરિક રીતે સ્પર્શતા હોવાથી,સ્પર્શબિંદુ $(\alpha, \beta)$ એ કેન્દ્રો $C_1$ અને $C_2$ ને જોડતા રેખાખંડનું $r_1 : r_2$ ગુણોત્તરમાં બહારની તરફ વિભાજન કરે છે.
$(\alpha, \beta) = \left(\frac{5(\frac{4}{5}) - 3(2)}{5-3}, \frac{5(\frac{7}{5}) - 3(3)}{5-3}\right) = (-1, -1)$.
તેથી,$\alpha + \beta = -1 + (-1) = -2$.
318
EasyMCQ
જો એક વર્તુળનું કેન્દ્ર રેખા $x-y-1=0$ પર હોય અને તે બે વર્તુળો $x^2+y^2+2x-2y-2=0$ અને $x^2+y^2-2x+2y-7=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતું હોય,તો તે વર્તુળનું કેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{-1}{2}, \frac{-3}{2}\right)$
B
$\left(\frac{1}{2}, \frac{-1}{2}\right)$
C
$\left(\frac{1}{3}, \frac{-2}{3}\right)$
D
$(-2,-3)$

Solution

(B) બે વર્તુળો $S_1: x^2+y^2+2x-2y-2=0$ અને $S_2: x^2+y^2-2x+2y-7=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળના સમૂહનું સમીકરણ $S_1 + \lambda S_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$(x^2+y^2+2x-2y-2) + \lambda(x^2+y^2-2x+2y-7) = 0$
$(1+\lambda)x^2 + (1+\lambda)y^2 + 2(1-\lambda)x + 2(\lambda-1)y - (2+7\lambda) = 0$
$(1+\lambda)$ વડે ભાગતા,આપણને વર્તુળનું સમીકરણ મળે છે:
$x^2 + y^2 + 2\left(\frac{1-\lambda}{1+\lambda}\right)x + 2\left(\frac{\lambda-1}{1+\lambda}\right)y - \frac{2+7\lambda}{1+\lambda} = 0$
આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $\left(-\frac{1-\lambda}{1+\lambda}, -\frac{\lambda-1}{1+\lambda}\right) = \left(\frac{\lambda-1}{\lambda+1}, \frac{1-\lambda}{\lambda+1}\right)$ છે.
કેન્દ્ર રેખા $x-y-1=0$ પર હોવાથી,આપણે યામો મૂકીએ:
$\frac{\lambda-1}{\lambda+1} - \frac{1-\lambda}{\lambda+1} - 1 = 0$
$\frac{\lambda-1 - 1 + \lambda - \lambda - 1}{\lambda+1} = 0$
$\lambda - 3 = 0 \Rightarrow \lambda = 3$.
કેન્દ્રના યામમાં $\lambda = 3$ મૂકતા:
$x = \frac{3-1}{3+1} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
$y = \frac{1-3}{3+1} = \frac{-2}{4} = -\frac{1}{2}$
આમ,કેન્દ્ર $\left(\frac{1}{2}, -\frac{1}{2}\right)$ છે.
319
EasyMCQ
બે વર્તુળો $x^2+y^2+2x+3y+1=0$ અને $x^2+y^2+4x+3y+2=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા અને $(-1,1)$ બિંદુમાંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^2+y^2+10x+3y+5=0$
B
$x^2+y^2+10x-3y+11=0$
C
$x^2+y^2+20x-3y+21=0$
D
$x^2+y^2+20x+3y+15=0$

Solution

(A) બે વર્તુળો $S_1=0$ અને $S_2=0$ ના છેદબિંદુમાંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ $S_1 + \lambda S_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ સમીકરણો મૂકતા:
$(x^2+y^2+2x+3y+1) + \lambda(x^2+y^2+4x+3y+2) = 0$.
વર્તુળ $(-1, 1)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે,તેથી $x = -1$ અને $y = 1$ મૂકતા:
$((-1)^2 + (1)^2 + 2(-1) + 3(1) + 1) + \lambda((-1)^2 + (1)^2 + 4(-1) + 3(1) + 2) = 0$.
$4 + 3\lambda = 0 \Rightarrow \lambda = -\frac{4}{3}$.
$\lambda = -\frac{4}{3}$ ની કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$3(x^2+y^2+2x+3y+1) - 4(x^2+y^2+4x+3y+2) = 0$.
$x^2+y^2+10x+3y+5 = 0$.
320
MediumMCQ
બે લંબકોણીય વર્તુળો $S_1 = x^2 + y^2 + kx - 4y - 1 = 0$ અને $S_2 = 3x^2 + 3y^2 - 14x + 23y - 15 = 0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા અને બિંદુ $(-1, -1)$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^2 + y^2 - 8x - 2y - 12 = 0$
B
$3x^2 + 3y^2 + 18x - 12y = 0$
C
$5x^2 + 5y^2 - 22x + 15y - 17 = 0$
D
$x^2 + y^2 - 5x + 14y + 7 = 0$

Solution

(C) આપેલ વર્તુળો $S_1: x^2 + y^2 + kx - 4y - 1 = 0$ અને $S_2: x^2 + y^2 - \frac{14}{3}x + \frac{23}{3}y - 5 = 0$ છે.
વર્તુળો લંબકોણીય હોવાથી,શરત $2g_1g_2 + 2f_1f_2 = c_1 + c_2$ લાગુ પડે છે.
અહીં $g_1 = \frac{k}{2}, f_1 = -2, c_1 = -1$ અને $g_2 = -\frac{7}{3}, f_2 = \frac{23}{6}, c_2 = -5$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2(\frac{k}{2})(-\frac{7}{3}) + 2(-2)(\frac{23}{6}) = -1 - 5$.
$-\frac{7k}{3} - \frac{46}{3} = -6$ $\Rightarrow -7k - 46 = -18$ $\Rightarrow k = -4$.
છેદબિંદુમાંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ $S_1 + \lambda(S_2') = 0$ છે.
$x^2 + y^2 - 4x - 4y - 1 + \lambda(x^2 + y^2 - \frac{14}{3}x + \frac{23}{3}y - 5) = 0$.
$(-1, -1)$ માંથી પસાર થતા,$9 - 6\lambda = 0 \Rightarrow \lambda = \frac{3}{2}$.
સમીકરણમાં $\lambda = \frac{3}{2}$ મૂકતા,$5x^2 + 5y^2 - 22x + 15y - 17 = 0$ મળે છે.
321
EasyMCQ
જો ઉગમબિંદુ એ વર્તુળ $x^2+y^2-4x-2y-4=0$ ના વ્યાસ પર આવેલું હોય,તો તે વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ અને બિંદુ $(1,2)$ માંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^2+y^2-2x-4y=0$
B
$3x^2+3y^2-19x+8y-12=0$
C
$7x^2+7y^2-31x-28y+17=0$
D
$x^2+y^2=5$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2-4x-2y-4=0$ છે.
આ વર્તુળનું કેન્દ્ર $(2,1)$ છે.
વ્યાસ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ અને કેન્દ્ર $(2,1)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી વ્યાસનું સમીકરણ $x-2y=0$ છે.
વર્તુળ $S=0$ અને રેખા $L=0$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળનું સમીકરણ $S+\lambda L=0$ છે.
તેથી,$x^2+y^2-4x-2y-4+\lambda(x-2y)=0$.
આ વર્તુળ $(1,2)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $x=1$ અને $y=2$ મૂકતા:
$1+4-4-4-4+\lambda(1-4)=0$
$-7-3\lambda=0 \implies \lambda = -\frac{7}{3}$.
કિંમત મૂકતા:
$x^2+y^2-4x-2y-4-\frac{7}{3}(x-2y)=0$
$3x^2+3y^2-19x+8y-12=0$.
322
MediumMCQ
વર્તુળો $(x+3)^2+(y+2)^2=25$ અને $(x-2)^2+(y-3)^2=25$ ના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા અને વર્તુળ $(x+1)^2+(y-2)^2=16$ ને લંબચ્છેદી વર્તુળનું કેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{-27}{2}, \frac{-25}{2}\right)$
B
$(0,0)$
C
$\left(\frac{16}{3}, \frac{-25}{4}\right)$
D
$\left(\frac{4}{7}, \frac{3}{7}\right)$

Solution

(A) આપેલ વર્તુળોના છેદબિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળની સંહતિનું સમીકરણ $S_1 + \lambda S_2 = 0$ લો.
આ સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $\lambda = -\frac{21}{31}$ મળે છે.
આ કિંમતને કેન્દ્રના સૂત્ર $(-g, -f)$ માં મૂકતા,આપણને કેન્દ્ર $\left(-\frac{27}{2}, -\frac{25}{2}\right)$ મળે છે.
323
MediumMCQ
જો વર્તુળો $x^2+y^2+2kx-4y+1=0$ અને $x^2+y^2-8x-12y+43=0$ એકબીજાને સ્પર્શતા હોય,તો $k=$
A
$2$
B
$1$
C
$-1$
D
$-2$

Solution

(C) વર્તુળ $x^2+y^2+2kx-4y+1=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_1 = (-k, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{k^2+3}$ છે.
વર્તુળ $x^2+y^2-8x-12y+43=0$ માટે,કેન્દ્ર $C_2 = (4, 6)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = 3$ છે.
બે વર્તુળો એકબીજાને સ્પર્શે ત્યારે તેમના કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = |r_1 \pm r_2|$ થાય.
કેન્દ્રો વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(4+k)^2 + 4^2} = \sqrt{k^2+8k+32}$ છે.
$d = r_1 + r_2$ લેતા,$\sqrt{k^2+8k+32} = \sqrt{k^2+3} + 3$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$k^2+8k+32 = k^2+3 + 9 + 6\sqrt{k^2+3}$ $\Rightarrow 8k+20 = 6\sqrt{k^2+3}$ $\Rightarrow 4k+10 = 3\sqrt{k^2+3}$.
ફરીથી વર્ગ કરતા,$16k^2+80k+100 = 9k^2+27 \Rightarrow 7k^2+80k+73 = 0$.
ઉકેલતા $k = -1$ મળે છે.
Solution diagram
324
DifficultMCQ
જો વર્તુળ $x^2+y^2+8x-4y+c=0$ એ વર્તુળ $x^2+y^2+2x+4y-11=0$ ને બહારથી સ્પર્શે છે અને વર્તુળ $x^2+y^2-6x+8y+k=0$ ને લંબછેદી રીતે કાપે છે,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$59$
B
-$59$
C
$19$
D
-$19$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળ $x^2+y^2+8x-4y+c=0$ માટે,તેનું કેન્દ્ર $C_1 = (-4, 2)$ અને ત્રિજ્યા $r_1 = \sqrt{(-4)^2 + 2^2 - c} = \sqrt{20-c}$ છે.
વર્તુળ $x^2+y^2+2x+4y-11=0$ માટે,તેનું કેન્દ્ર $C_2 = (-1, -2)$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = \sqrt{(-1)^2 + (-2)^2 - (-11)} = \sqrt{1+4+11} = 4$ છે.
વર્તુળો બહારથી સ્પર્શતા હોવાથી,$C_1C_2 = r_1 + r_2$.
$C_1C_2 = \sqrt{(-4 - (-1))^2 + (2 - (-2))^2} = \sqrt{(-3)^2 + 4^2} = \sqrt{9+16} = 5$.
તેથી,$5 = \sqrt{20-c} + 4$,જેનો અર્થ છે કે $\sqrt{20-c} = 1$,તેથી $20-c = 1$,એટલે કે $c = 19$.
હવે,વર્તુળ $x^2+y^2+8x-4y+19=0$ એ $x^2+y^2-6x+8y+k=0$ ને લંબછેદી રીતે કાપે છે.
લંબછેદી હોવાની શરત $2g_1g_2 + 2f_1f_2 = c_1 + c_2$ છે.
અહીં,$g_1 = 4, f_1 = -2, c_1 = 19$ અને $g_2 = -3, f_2 = 4, c_2 = k$.
$2(4)(-3) + 2(-2)(4) = 19 + k$.
$-24 - 16 = 19 + k$.
$-40 = 19 + k$.
$k = -59$.
325
MediumMCQ
જો વર્તુળ $S=0$ એ ત્રણ વર્તુળો $S_1 \equiv x^2+y^2+4x-7=0$,$S_2 \equiv x^2+y^2+y=0$ અને $S_3 \equiv x^2+y^2+\frac{3}{2}x+\frac{5}{2}y-\frac{9}{2}=0$ ને લંબચ્છેદી હોય,તો $S=0$ અને $S_1=0$ ની રેડિકલ અક્ષ કઈ છે?
A
$4x-y-7=0$
B
$x+y-3=0$
C
$4x+y-3=0$
D
$x-y-2=0$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળ $S$ એ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ છે.
$S$ એ $S_1, S_2, S_3$ ને લંબચ્છેદી હોવાથી,$S_1, S_2, S_3$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર એ $S$ નું કેન્દ્ર છે.
$S_1$ અને $S_2$ ની રેડિકલ અક્ષ $S_1-S_2=0 \implies 4x-y-7=0$ છે.
$S_2$ અને $S_3$ ની રેડિકલ અક્ષ $S_2-S_3=0 \implies x+y-3=0$ છે.
આ સમીકરણો ઉકેલતા,$S$ નું કેન્દ્ર $(2, 1)$ મળે છે.
$S=0$ અને $S_1=0$ ની રેડિકલ અક્ષ $4x-y-7=0$ છે.
326
MediumMCQ
બે વર્તુળો $x^2+y^2-5x+6y+12=0$ અને $x^2+y^2+6x-4y-14=0$ ની રેડિકલ અક્ષને લંબ અને $(1,1)$ માંથી પસાર થતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$2x+3y-5=0$
B
$x+y-2=0$
C
$10x+11y-21=0$
D
$11x+10y-21=0$

Solution

(C) બે વર્તુળો $S_1=0$ અને $S_2=0$ ની રેડિકલ અક્ષ $S_1-S_2=0$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ $S_1: x^2+y^2-5x+6y+12=0$ અને $S_2: x^2+y^2+6x-4y-14=0$.
$S_1$ માંથી $S_2$ બાદ કરતા:
$(x^2+y^2-5x+6y+12) - (x^2+y^2+6x-4y-14) = 0$
$-11x+10y+26=0$ અથવા $11x-10y-26=0$.
રેડિકલ અક્ષનો ઢાળ $m_1 = \frac{11}{10}$ છે.
રેડિકલ અક્ષને લંબ રેખાનો ઢાળ $m_2 = -\frac{1}{m_1} = -\frac{10}{11}$ થાય.
$(1,1)$ માંથી પસાર થતી અને $m_2 = -\frac{10}{11}$ ઢાળ ધરાવતી રેખાનું સમીકરણ:
$y-1 = -\frac{10}{11}(x-1)$
$11(y-1) = -10(x-1)$
$11y-11 = -10x+10$
$10x+11y-21=0$.
327
EasyMCQ
જો ત્રણ વર્તુળો $x^2+y^2=1$,$x^2+y^2-2x-3=0$ અને $x^2+y^2-2y-3=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર $C(\alpha, \beta)$ હોય અને $r$ એ આપેલા વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓનો સરવાળો હોય,તો $C(\alpha, \beta)$ કેન્દ્ર અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ શું થાય?
A
$(x-1)^2+(y-1)^2=25$
B
$(x-1)^2+(y+1)^2=4$
C
$(x+2)^2+(y+2)^2=25$
D
$(x+1)^2+(y+1)^2=25$

Solution

(D) ધારો કે વર્તુળોના સમીકરણો $S_1: x^2+y^2-1=0$,$S_2: x^2+y^2-2x-3=0$ અને $S_3: x^2+y^2-2y-3=0$ છે.
રેડિકલ કેન્દ્ર શોધવા માટે,આપણે રેડિકલ અક્ષોનું છેદબિંદુ શોધીએ છીએ.
$S_1-S_2=0 \implies 2x+2=0 \implies x=-1$.
$S_1-S_3=0 \implies 2y+2=0 \implies y=-1$.
આમ,રેડિકલ કેન્દ્ર $C(\alpha, \beta)$ એ $(-1, -1)$ છે.
વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ: $r_1 = 1$,$r_2 = 2$,$r_3 = 2$.
ત્રિજ્યાઓનો સરવાળો $r = 1+2+2 = 5$.
કેન્દ્ર $(-1, -1)$ અને ત્રિજ્યા $5$ ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ $(x+1)^2+(y+1)^2=25$ થાય.
328
MediumMCQ
જો $\left(0, \frac{3}{4}\right)$ એ વર્તુળો $S \equiv x^2+y^2+\alpha x+6y=0$,$S^{\prime} \equiv x^2+y^2+2\alpha x+\alpha y+6=0$ અને $S^{\prime\prime} \equiv x^2+y^2+6\alpha x-\alpha y+3=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર હોય,તો રેડિકલ કેન્દ્ર અને વર્તુળ $S^{\prime}=0$ ના કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$8$
B
$15$
C
$\frac{\sqrt{65}}{4}$
D
$\frac{\sqrt{5}}{4}$

Solution

(C) $S$ અને $S^{\prime}$ ની રેડિકલ ધરી $S-S^{\prime}=0$ દ્વારા મળે છે:
$\Rightarrow (x^2+y^2+\alpha x+6y) - (x^2+y^2+2\alpha x+\alpha y+6) = 0$
$\Rightarrow -\alpha x + (6-\alpha)y - 6 = 0$
બિંદુ $\left(0, \frac{3}{4}\right)$ આ ધરી પર હોવાથી:
$-\alpha(0) + (6-\alpha)(\frac{3}{4}) - 6 = 0$
$\Rightarrow \frac{18-3\alpha}{4} = 6$
$\Rightarrow 18-3\alpha = 24$
$\Rightarrow -3\alpha = 6$ $\Rightarrow \alpha = -2$.
હવે,વર્તુળ $S^{\prime}$ એ $x^2+y^2-4x-2y+6 = 0$ છે.
$S^{\prime}$ નું કેન્દ્ર $C = (2, 1)$ છે.
રેડિકલ કેન્દ્ર $P = \left(0, \frac{3}{4}\right)$ છે.
અંતર $PC = \sqrt{(2-0)^2 + (1-\frac{3}{4})^2} = \sqrt{4 + \frac{1}{16}} = \frac{\sqrt{65}}{4}$.
329
MediumMCQ
જો $(-1, -1)$ એ વર્તુળો $x^2 + y^2 + 2gx - 4y + 4 = 0$,$x^2 + y^2 + 6x + 2fy + 12 = 0$ અને $x^2 + y^2 + 10y + 20 = 0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર હોય,તો $g - f = $
A
$0$
B
-$1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) બે વર્તુળો $S_1 = 0$ અને $S_2 = 0$ ની રેડિકલ ધરી $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ બે વર્તુળો માટે:
$(x^2 + y^2 + 2gx - 4y + 4) - (x^2 + y^2 + 6x + 2fy + 12) = 0$
$(2g - 6)x - (4 + 2f)y - 8 = 0$.
કારણ કે $(-1, -1)$ એ રેડિકલ કેન્દ્ર છે,તે રેડિકલ ધરીના સમીકરણનું પાલન કરવું જોઈએ:
$(2g - 6)(-1) - (4 + 2f)(-1) - 8 = 0$
$-2g + 6 + 4 + 2f - 8 = 0$
$-2g + 2f + 2 = 0$
$2f - 2g = -2$
$g - f = 1$.
330
DifficultMCQ
જો વર્તુળો $x^2+y^2-8x-2y+8=0$,$x^2+y^2+6x+8y-24=0$,અને $x^2+y^2-2x+2y+2=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર $(a, b)$ હોય,તો $a+b=$
A
$34$
B
$10$
C
$-15$
D
$-24$

Solution

(B) આપેલ વર્તુળો નીચે મુજબ છે:
$S_1 \equiv x^2+y^2-8x-2y+8=0$
$S_2 \equiv x^2+y^2+6x+8y-24=0$
$S_3 \equiv x^2+y^2-2x+2y+2=0$
$S_1$ અને $S_2$ ની રેડિકલ ધરી $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x^2+y^2-8x-2y+8) - (x^2+y^2+6x+8y-24) = 0$
$-14x - 10y + 32 = 0 \Rightarrow 7x + 5y = 16 \quad \dots(1)$
$S_2$ અને $S_3$ ની રેડિકલ ધરી $S_2 - S_3 = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x^2+y^2+6x+8y-24) - (x^2+y^2-2x+2y+2) = 0$
$8x + 6y - 26 = 0 \Rightarrow 4x + 3y = 13 \quad \dots(2)$
રેડિકલ કેન્દ્ર $(a, b)$ શોધવા માટે,આપણે સમીકરણો $(1)$ અને $(2)$ નો ઉકેલ મેળવીએ:
સમીકરણ $(2)$ પરથી,$y = \frac{13-4x}{3}$. આ કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$7x + 5(\frac{13-4x}{3}) = 16$
$21x + 65 - 20x = 48$
$x = -17$
$x = -17$ ની કિંમત $y$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = \frac{13 - 4(-17)}{3} = \frac{13 + 68}{3} = \frac{81}{3} = 27$
આમ,રેડિકલ કેન્દ્ર $(a, b) = (-17, 27)$ છે.
તેથી,$a+b = -17 + 27 = 10$.
331
MediumMCQ
ધારો કે $S \equiv x^2+y^2-6x-6y+4=0$ અને $S^{\prime} \equiv x^2+y^2-2x-4y+3=0$ બે વર્તુળો છે. $\sqrt{14}$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અને $S=0$ તથા $S^{\prime}=0$ ની સમાન રેડિકલ અક્ષ ધરાવતા વર્તુળનું કેન્દ્ર શોધો.
A
$(3,3)$
B
$\left(-\frac{19}{5}, -\frac{2}{5}\right)$
C
$(1,2)$
D
$\left(\frac{2}{5}, \frac{3}{5}\right)$

Solution

(B) $S=0$ અને $S^{\prime}=0$ ની રેડિકલ અક્ષ $S-S^{\prime}=0$ દ્વારા મળે છે.
$ (x^2+y^2-6x-6y+4) - (x^2+y^2-2x-4y+3) = 0 $
$ -4x-2y+1=0 \Rightarrow 4x+2y-1=0 $.
$S$ અને $S^{\prime}$ ની કોએક્સિયલ સિસ્ટમનું કોઈપણ વર્તુળ $S+\lambda(S-S^{\prime})=0$ દ્વારા મળે છે.
$ (x^2+y^2-6x-6y+4) + \lambda(4x+2y-1) = 0 $
$ x^2+y^2 + x(4\lambda-6) + y(2\lambda-6) + (4-\lambda) = 0 $.
કેન્દ્ર $C = (3-2\lambda, 3-\lambda)$ છે.
ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^2+f^2-c} = \sqrt{(3-2\lambda)^2 + (3-\lambda)^2 - (4-\lambda)} = \sqrt{14}$.
$ (9-12\lambda+4\lambda^2) + (9-6\lambda+\lambda^2) - 4 + \lambda = 14 $.
$ 5\lambda^2 - 17\lambda + 14 = 14 \Rightarrow 5\lambda^2 - 17\lambda = 0 $.
$\lambda \neq 0$ હોવાથી,$\lambda = \frac{17}{5}$.
કેન્દ્ર $C = (3-2(\frac{17}{5}), 3-\frac{17}{5}) = (-\frac{19}{5}, -\frac{2}{5})$ છે.
332
MediumMCQ
$\left(0, \frac{3}{4}\right)$ એ વર્તુળો $S_1: x^2+y^2-2x+6y=0$,$S_2: x^2+y^2+2gx-2y+6=0$,અને $S_3: x^2+y^2-12x+2fy+3=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર છે. જો $S_2$ અને $S_3$ એકબીજાને લંબરૂપે છેદે,તો $(g, f) =$
A
$\left(\frac{-11}{12}, 1\right)$
B
$\left(1, \frac{-21}{2}\right)$
C
$\left(0, \frac{-9}{2}\right)$
D
$\left(-1, \frac{-7}{12}\right)$

Solution

(A) રેડિકલ કેન્દ્ર એ રેડિકલ અક્ષોનું છેદબિંદુ છે. $\left(0, \frac{3}{4}\right)$ એ રેડિકલ કેન્દ્ર હોવાથી,તે રેડિકલ અક્ષો $S_1-S_2=0$ અને $S_2-S_3=0$ ના સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે.
પ્રથમ,રેડિકલ અક્ષ $S_1-S_2=0$ લો:
$(x^2+y^2-2x+6y) - (x^2+y^2+2gx-2y+6) = 0$
$(-2-2g)x + 8y - 6 = 0$.
આ સમીકરણમાં $\left(0, \frac{3}{4}\right)$ મૂકતા:
$(-2-2g)(0) + 8\left(\frac{3}{4}\right) - 6 = 0 \Rightarrow 6 - 6 = 0$. આ સુસંગત છે.
હવે,રેડિકલ અક્ષ $S_2-S_3=0$ લો:
$(x^2+y^2+2gx-2y+6) - (x^2+y^2-12x+2fy+3) = 0$
$(2g+12)x + (-2-2f)y + 3 = 0$.
આ સમીકરણમાં $\left(0, \frac{3}{4}\right)$ મૂકતા:
$(2g+12)(0) + (-2-2f)\left(\frac{3}{4}\right) + 3 = 0$
$(-2-2f)\left(\frac{3}{4}\right) = -3
$ $\Rightarrow -2-2f = -4$ $\Rightarrow 2f = 2$ $\Rightarrow f = 1$.
$S_2$ અને $S_3$ લંબરૂપે છેદતા હોવાથી,શરત $2g_1g_2 + 2f_1f_2 = c_1 + c_2$ લાગુ પડે છે:
$2(g)(-6) + 2(-1)(f) = 6 + 3$
$-12g - 2f = 9$.
$f=1$ મૂકતા:
$-12g - 2(1) = 9$ $\Rightarrow -12g = 11$ $\Rightarrow g = \frac{-11}{12}$.
આમ,$(g, f) = \left(\frac{-11}{12}, 1\right)$.
333
DifficultMCQ
જો વર્તુળો $x^2+y^2+2 \alpha x+2 \beta y+c=0$ અને $x^2+y^2+\frac{3}{2} x+4 y+c=0$ ની રેડિકલ ધરી વર્તુળ $x^2+y^2+2 x+2 y+1=0$ ને સ્પર્શતી હોય,તો $4 \alpha \beta-8 \alpha-3 \beta+10=$
A
$2$
B
$-2$
C
$4$
D
$-4$

Solution

(C) વર્તુળો $x^2+y^2+2 \alpha x+2 \beta y+c=0$ અને $x^2+y^2+\frac{3}{2} x+4 y+c=0$ ની રેડિકલ ધરી સમીકરણોની બાદબાકી કરીને મળે છે:
$(2 \alpha - \frac{3}{2})x + (2 \beta - 4)y = 0$
$(4 \alpha - 3)x + 4(\beta - 2)y = 0$
$(4 \alpha - 3)x + (4 \beta - 8)y = 0$.
આ રેખા વર્તુળ $x^2+y^2+2x+2y+1=0$ ને સ્પર્શે છે,જેનું કેન્દ્ર $(-1, -1)$ અને ત્રિજ્યા $r = \sqrt{1^2+1^2-1} = 1$ છે.
કેન્દ્ર $(-1, -1)$ થી રેખા $(4 \alpha - 3)x + (4 \beta - 8)y = 0$ નું લંબ અંતર ત્રિજ્યા $1$ જેટલું હોવું જોઈએ:
$1 = \frac{|(4 \alpha - 3)(-1) + (4 \beta - 8)(-1)|}{\sqrt{(4 \alpha - 3)^2 + (4 \beta - 8)^2}}$
$|-(4 \alpha - 3 + 4 \beta - 8)| = \sqrt{(4 \alpha - 3)^2 + (4 \beta - 8)^2}$
$|-(4 \alpha + 4 \beta - 11)| = \sqrt{(4 \alpha - 3)^2 + (4 \beta - 8)^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$(4 \alpha + 4 \beta - 11)^2 = (4 \alpha - 3)^2 + (4 \beta - 8)^2$
$16 \alpha^2 + 16 \beta^2 + 121 + 32 \alpha \beta - 88 \alpha - 88 \beta = 16 \alpha^2 - 24 \alpha + 9 + 16 \beta^2 - 64 \beta + 64$
$32 \alpha \beta - 64 \alpha - 24 \beta = -48$
$8$ વડે ભાગતા:
$4 \alpha \beta - 8 \alpha - 3 \beta = -6$
બંને બાજુ $10$ ઉમેરતા:
$4 \alpha \beta - 8 \alpha - 3 \beta + 10 = -6 + 10 = 4$.
334
EasyMCQ
ધારો કે $x-4=0$ એ બે વર્તુળોની રેડિકલ ધરી છે જે એકબીજાને લંબરૂપે છેદે છે. જો $x^2+y^2=36$ એ તેમાંથી એક વર્તુળ હોય,તો બીજું વર્તુળ કયું છે?
A
$x^2+y^2-16x+36=0$
B
$x^2+y^2-18x+36=0$
C
$x^2+y^2-18x+24=0$
D
$x^2+y^2-6x+8y+36=0$

Solution

(B) પ્રથમ વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2-36=0$ છે.
ધારો કે બીજા વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ છે.
બે વર્તુળો $S_1=0$ અને $S_2=0$ ની રેડિકલ ધરી $S_1-S_2=0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ રેડિકલ ધરી $x-4=0$ છે,તેથી બીજા વર્તુળને $x^2+y^2-36+k(x-4)=0$ તરીકે લખી શકાય,જેનું સાદું રૂપ $x^2+y^2+kx-4k-36=0$ થાય છે.
બે વર્તુળો $x^2+y^2+2g_1x+2f_1y+c_1=0$ અને $x^2+y^2+2g_2x+2f_2y+c_2=0$ લંબરૂપે છેદે તે માટેની શરત $2g_1g_2+2f_1f_2=c_1+c_2$ છે.
અહીં,$g_1=0, f_1=0, c_1=-36$ અને $g_2=k/2, f_2=0, c_2=-4k-36$ છે.
આ કિંમતો શરતમાં મૂકતા: $2(0)(k/2) + 2(0)(0) = -36 + (-4k-36)$.
$0 = -72 - 4k$ $\Rightarrow 4k = -72$ $\Rightarrow k = -18$.
$k=-18$ ને બીજા વર્તુળના સમીકરણમાં મૂકતા: $x^2+y^2-18x-4(-18)-36=0$.
$x^2+y^2-18x+72-36=0 \Rightarrow x^2+y^2-18x+36=0$.
335
EasyMCQ
એક વર્તુળ $C$ એ $(2a, 0)$ માંથી પસાર થાય છે અને રેખા $2x = a$ એ વર્તુળ $C$ અને વર્તુળ $x^2 + y^2 = a^2$ ની રેડિકલ અક્ષ છે,તો
A
$C$ નું કેન્દ્ર $(-a, 0)$ છે અને $C$ એ $(0, 0)$ અને $(-a, -a)$ માંથી પસાર થાય છે
B
વર્તુળ $C$ એ $x^2 + y^2 - 2ax - 2ay = 0$ છે
C
$C$ નું કેન્દ્ર $(a, 0)$ છે અને $C$ એ $(0, 0)$ અને $(a, a)$ માંથી પસાર થાય છે
D
$C$ નું કેન્દ્ર $(0, -a)$ છે અને $C$ એ $(-a, -a)$ અને $(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે

Solution

(C) બે વર્તુળો $S_1 = 0$ અને $S_2 = 0$ ની રેડિકલ અક્ષ $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ ધારો.
$C$ અને $x^2 + y^2 - a^2 = 0$ ની રેડિકલ અક્ષ $(x^2 + y^2 + 2gx + 2fy + c) - (x^2 + y^2 - a^2) = 0$ છે,જે $2gx + 2fy + c + a^2 = 0$ માં સરળ બને છે.
આપેલ રેડિકલ અક્ષ $2x = a$ અથવા $x - a/2 = 0$ છે.
સરખામણી કરતા,$f = 0$ અને વર્તુળ $C$ એ $x^2 + y^2 + 2gx + c = 0$ છે.
પરિવારની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,સમીકરણ $(x^2 + y^2 - a^2) + \lambda(x - a/2) = 0$ મળે છે.
$(2a, 0)$ માંથી પસાર થતા,$\lambda = -2a$ મળે છે.
આમ,વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 2ax = 0$ છે,જેનું કેન્દ્ર $(a, 0)$ છે અને તે $(0, 0)$ અને $(a, a)$ માંથી પસાર થાય છે.
336
EasyMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2-4x-6y+5=0$,$x^2+y^2-2x-4y-1=0$ અને $x^2+y^2-6x-2y=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર કઈ રેખા પર આવેલું છે?
A
$x+y-5=0$
B
$2x-4y+7=0$
C
$4x-6y+5=0$
D
$18x-12y+1=0$

Solution

(D) વર્તુળોના સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$S_1: x^2+y^2-4x-6y+5=0$
$S_2: x^2+y^2-2x-4y-1=0$
$S_3: x^2+y^2-6x-2y=0$
રેડિકલ કેન્દ્ર શોધવા માટે,આપણે સમીકરણોની બાદબાકી કરીને રેડિકલ અક્ષો શોધીએ છીએ:
$S_1 - S_2 = 0$ $\Rightarrow -2x-2y+6=0$ $\Rightarrow x+y-3=0$ (સમીકરણ $i$)
$S_2 - S_3 = 0 \Rightarrow 4x-2y-1=0$ (સમીકરણ $ii$)
સમીકરણો $(i)$ અને $(ii)$ ઉકેલતા:
$x = \frac{7}{6}$ અને $y = \frac{11}{6}$ મળે છે.
રેડિકલ કેન્દ્ર $(\frac{7}{6}, \frac{11}{6})$ છે.
વિકલ્પ $D$ માં કિંમત મૂકતા: $18(\frac{7}{6}) - 12(\frac{11}{6}) + 1 = 21 - 22 + 1 = 0$.
તેથી,રેડિકલ કેન્દ્ર $18x-12y+1=0$ રેખા પર આવેલું છે.
337
EasyMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2=1$,$x^2+y^2-2x-3=0$ અને $x^2+y^2-2y-3=0$ નું રેડિકલ કેન્દ્ર શોધો.
A
$(1,1)$
B
$(1,-1)$
C
$(-1,1)$
D
$(-1,-1)$

Solution

(D) ધારો કે વર્તુળોના સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$C_1: x^2+y^2-1=0$
$C_2: x^2+y^2-2x-3=0$
$C_3: x^2+y^2-2y-3=0$
$C_1$ અને $C_2$ ની રેડિકલ ધરી $C_1 - C_2 = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x^2+y^2-1) - (x^2+y^2-2x-3) = 0$
$2x+2 = 0 \implies x = -1$
$C_1$ અને $C_3$ ની રેડિકલ ધરી $C_1 - C_3 = 0$ દ્વારા મળે છે:
$(x^2+y^2-1) - (x^2+y^2-2y-3) = 0$
$2y+2 = 0 \implies y = -1$
આમ,રેડિકલ કેન્દ્ર રેડિકલ ધરીઓનું છેદબિંદુ છે,જે $(-1, -1)$ છે.
338
DifficultMCQ
$(a, 0)$ અને $(b, 0)$ એ બે વર્તુળોના કેન્દ્રો છે જે એક કોએક્સિયલ સિસ્ટમનો ભાગ છે,જેની રેડિકલ ધરી $y$-અક્ષ છે. જો એક વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ હોય,તો બીજા વર્તુળની ત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$(r^2+b^2+a^2)^{1/2}$
B
$(r^2+b^2-a^2)^{1/2}$
C
$(r^2+b^2-a^2)^{1/3}$
D
$(r^2+b^2+a^2)^{1/3}$

Solution

(B) ધારો કે $(a, 0)$ કેન્દ્ર અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ $(x-a)^2 + y^2 = r^2$ છે,જે $S_1 \equiv x^2 + y^2 - 2ax + a^2 - r^2 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
ધારો કે $(b, 0)$ કેન્દ્ર અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળનું સમીકરણ $(x-b)^2 + y^2 = R^2$ છે,જે $S_2 \equiv x^2 + y^2 - 2bx + b^2 - R^2 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
બે વર્તુળોની રેડિકલ ધરી $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા મળે છે.
$(x^2 + y^2 - 2ax + a^2 - r^2) - (x^2 + y^2 - 2bx + b^2 - R^2) = 0$.
$-2ax + 2bx + a^2 - b^2 - r^2 + R^2 = 0$.
$2x(b-a) + (a^2 - b^2 - r^2 + R^2) = 0$.
રેડિકલ ધરી $y$-અક્ષ હોવાથી,તેનું સમીકરણ $x = 0$ છે.
$2x(b-a) + (a^2 - b^2 - r^2 + R^2) = 0$ ને $x = 0$ સાથે સરખાવતા,અચળ પદ શૂન્ય હોવું જોઈએ:
$a^2 - b^2 - r^2 + R^2 = 0$.
$R^2 = r^2 + b^2 - a^2$.
$R = (r^2 + b^2 - a^2)^{1/2}$.
339
EasyMCQ
$7x^2+7y^2-7x+14y+18=0$ અને $4x^2+4y^2-7x+8y+20=0$ વર્તુળોની જોડીની રેડિકલ ધરીનું સમીકરણ શું છે?
A
$x-2y-5=0$
B
$2x-y+5=0$
C
$21x-68=0$
D
$23x-68=0$

Solution

(C) વર્તુળોના સમીકરણો $7x^2+7y^2-7x+14y+18=0$ અને $4x^2+4y^2-7x+8y+20=0$ છે.
પ્રથમ સમીકરણને $7$ વડે ભાગતા: $x^2+y^2-x+2y+\frac{18}{7}=0$ $(S_1=0)$.
બીજા સમીકરણને $4$ વડે ભાગતા: $x^2+y^2-\frac{7}{4}x+2y+5=0$ $(S_2=0)$.
રેડિકલ ધરી $S_1-S_2=0$ દ્વારા મળે છે.
$(x^2+y^2-x+2y+\frac{18}{7}) - (x^2+y^2-\frac{7}{4}x+2y+5) = 0$.
$(-x + \frac{7}{4}x) + (\frac{18}{7} - 5) = 0$.
$\frac{3}{4}x + (\frac{18-35}{7}) = 0$.
$\frac{3}{4}x - \frac{17}{7} = 0$.
$21x - 68 = 0$.
340
EasyMCQ
વર્તુળો $x^2+y^2+5x+4y-5=0$ અને $x^2+y^2-3x+5y-6=0$ ની રેડિકલ ધરી (radical axis) શું છે?
A
$8y-x+1=0$
B
$8x-y+1=0$
C
$8x-8y+1=0$
D
$y-8x+1=0$

Solution

(B) બે વર્તુળો $S_1=0$ અને $S_2=0$ ની રેડિકલ ધરીનું સમીકરણ $S_1 - S_2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ $S_1: x^2+y^2+5x+4y-5=0$
આપેલ $S_2: x^2+y^2-3x+5y-6=0$
$S_1$ માંથી $S_2$ બાદ કરતા:
$(x^2+y^2+5x+4y-5) - (x^2+y^2-3x+5y-6) = 0$
$(5x - (-3x)) + (4y - 5y) + (-5 - (-6)) = 0$
$8x - y + 1 = 0$
341
MediumMCQ
$4x^2 + 4y^2 - 12x + 6y - 3 + \lambda(x + 2y - 6) = 0$ કોએક્સિયલ વર્તુળ પ્રણાલીના વર્તુળોના કેન્દ્રોને જોડતી રેખાનું સમીકરણ શું છે?
A
$8x - 4y - 15 = 0$
B
$8x - 4y + 15 = 0$
C
$3x - 4y - 5 = 0$
D
$3x - 4y + 5 = 0$

Solution

(A) આપેલ કોએક્સિયલ વર્તુળ પ્રણાલી $4x^2 + 4y^2 - 12x + 6y - 3 + \lambda(x + 2y - 6) = 0$ છે.
$4$ વડે ભાગતા,$x^2 + y^2 - 3x + \frac{3}{2}y - \frac{3}{4} + \frac{\lambda}{4}(x + 2y - 6) = 0$ મળે.
રેડિકલ અક્ષ $x + 2y - 6 = 0$ છે. કેન્દ્રોની રેખા રેડિકલ અક્ષને લંબ હોય છે,તેથી તે $2x - y + k = 0$ સ્વરૂપમાં છે.
મૂળ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 3x + \frac{3}{2}y - \frac{3}{4} = 0$ નું કેન્દ્ર $(\frac{3}{2}, -\frac{3}{4})$ છે.
કેન્દ્રોની રેખા આ બિંદુમાંથી પસાર થતી હોવાથી,આપણે તેને $2x - y + k = 0$ માં મૂકીએ:
$2(\frac{3}{2}) - (-\frac{3}{4}) + k = 0 \implies 3 + \frac{3}{4} + k = 0 \implies k = -\frac{15}{4}$.
આમ,કેન્દ્રોની રેખાનું સમીકરણ $2x - y - \frac{15}{4} = 0$ છે,જેનું સાદું રૂપ $8x - 4y - 15 = 0$ થાય છે.
342
DifficultMCQ
કોએક્સિયલ સિસ્ટમ $x^2+y^2+2 \lambda x+c=0$ માટે,જ્યાં $\lambda$ એક પેરામીટર છે અને $c$ એક અચળાંક છે,તેના માટે અલગ લિમિટિંગ પોઈન્ટ્સ હોવાની શરત શું છે?
A
$c=0$
B
$c < 0$
C
$c=-1$
D
$c>0$

Solution

(D) કોએક્સિયલ સિસ્ટમનું આપેલ સમીકરણ $x^2+y^2+2 \lambda x+c=0$ છે.
લિમિટિંગ પોઈન્ટ્સ એ સિસ્ટમના પોઈન્ટ સર્કલના કેન્દ્રો છે.
જ્યારે ત્રિજ્યા $r=0$ હોય ત્યારે પોઈન્ટ સર્કલ મળે છે.
વર્તુળ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ ની ત્રિજ્યા $r = \sqrt{g^2+f^2-c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$g=\lambda$,$f=0$,અને અચળ પદ $c$ છે.
તેથી,$r = \sqrt{\lambda^2-c}$.
લિમિટિંગ પોઈન્ટ્સ અલગ હોવા માટે,ત્રિજ્યા કાલ્પનિક હોવી જોઈએ,જેનો અર્થ છે $\lambda^2-c < 0$,અથવા $c > \lambda^2$.
જોકે,સિસ્ટમ પાસે વાસ્તવિક અને અલગ લિમિટિંગ પોઈન્ટ્સ હોવા માટેની શરત $c > 0$ છે.

10-1.Circle and System of Circles — System of circles · Frequently Asked Questions

1Are these 10-1.Circle and System of Circles questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 10-1.Circle and System of Circles Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.