Gujarati

Measurement of Volume and Surface Area Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Mensuration · Measurement of Volume and Surface Area

265+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 265 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
$3$ સમાન ઘન (cubes) ને એક હરોળમાં પાસ-પાસે મૂકવામાં આવે છે. નવા લંબઘન (cuboid) ની કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ અને ત્રણેય ઘનના સપાટીના ક્ષેત્રફળના સરવાળાનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$3:5$
B
$4:5$
C
$6:7$
D
$7:9$

Solution

(D) ધારો કે દરેક ઘનની બાજુનું માપ $x$ એકમ છે.
એક ઘનનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $6x^2$ થાય.
ત્રણેય ઘનના સપાટીના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો $3 \times 6x^2 = 18x^2$ થાય.
જ્યારે $3$ ઘનને પાસ-પાસે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તે એક લંબઘન બનાવે છે જેના પરિમાણો:
લંબાઈ $= 3x$,પહોળાઈ $= x$,ઊંચાઈ $= x$ છે.
નવા લંબઘનનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $2(lb + bh + lh)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$= 2(3x \cdot x + x \cdot x + x \cdot 3x)$
$= 2(3x^2 + x^2 + 3x^2)$
$= 2(7x^2) = 14x^2$.
નવા લંબઘનનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ અને ત્રણેય ઘનના સપાટીના ક્ષેત્રફળના સરવાળાનો ગુણોત્તર:
$= \frac{14x^2}{18x^2} = \frac{7}{9}$.
52
MediumMCQ
એક સમઘન પેટીનો વિકર્ણ $\sqrt{300} \text{ cm}$ છે. તેનું કુલ પૃષ્ઠફળ શોધો.
A
$600 \sqrt{3} \text{ cm}^2$
B
$600 \text{ cm}^2$
C
$1200 \text{ cm}^2$
D
$900 \sqrt{3} \text{ cm}^2$

Solution

(B) સમઘનનો વિકર્ણ શોધવાનું સૂત્ર $d = a\sqrt{3}$ છે,જ્યાં $a$ એ બાજુની લંબાઈ છે.
આપેલ છે કે વિકર્ણ $d = \sqrt{300} \text{ cm}$.
તેથી,$a\sqrt{3} = \sqrt{300}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$3a^2 = 300$ મળે.
$3$ વડે ભાગતા,$a^2 = 100$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $a = 10 \text{ cm}$.
સમઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ $6a^2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$a$ ની કિંમત મૂકતા,$6 \times (10)^2 = 6 \times 100 = 600 \text{ cm}^2$ મળે છે.
53
MediumMCQ
$10\, cm$ બાજુવાળા લોખંડના સમઘનને ટીપીને $0.5\, cm$ જાડાઈની લંબચોરસ શીટ બનાવવામાં આવે છે। જો શીટની બાજુઓનો ગુણોત્તર $1:5$ હોય, તો તેની બાજુઓ ($cm$ માં) કેટલી હશે?
A
$110\, cm, 50\, cm$
B
$20\, cm, 100\, cm$
C
$40\, cm, 200\, cm$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) લોખંડના સમઘનનું ઘનફળ $V = (\text{બાજુ})^3 = 10\, cm \times 10\, cm \times 10\, cm = 1000\, cm^3$ છે।
જ્યારે સમઘનને ટીપીને લંબચોરસ શીટ બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેનું ઘનફળ સમાન રહે છે।
ધારો કે લંબચોરસ શીટની બાજુઓ $x$ અને $5x$ છે (કારણ કે ગુણોત્તર $1:5$ છે)।
શીટની જાડાઈ $0.5\, cm$ છે।
લંબચોરસ શીટનું ઘનફળ = $\text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} \times \text{જાડાઈ} = x \times 5x \times 0.5 = 2.5x^2$ થાય।
ઘનફળને સરખાવતા: $2.5x^2 = 1000$.
$x^2 = \frac{1000}{2.5} = 400$.
$x = \sqrt{400} = 20\, cm$.
તેથી, બાજુઓ $x = 20\, cm$ અને $5x = 5 \times 20 = 100\, cm$ છે।
54
EasyMCQ
એક રૂમની લંબાઈ $12\, m$,પહોળાઈ $8\, m$ અને ઊંચાઈ $6\, m$ છે. જો દરેક બોક્સ $1.5\, m^3$ જગ્યા રોકતું હોય,તો તેમાં કેટલા બોક્સ સમાઈ શકે?
A
$864$
B
$506$
C
$384$
D
$436$

Solution

(C) રૂમનું ઘનફળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{ઘનફળ} = \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} \times \text{ઊંચાઈ} = 12\, m \times 8\, m \times 6\, m = 576\, m^3$.
સમાઈ શકતા બોક્સની સંખ્યા એ રૂમના કુલ ઘનફળને દરેક બોક્સ દ્વારા રોકવામાં આવતી જગ્યા વડે ભાગવાથી મળે છે.
$\text{બોક્સની સંખ્યા} = \frac{576\, m^3}{1.5\, m^3} = 384$.
આમ,રૂમમાં $384$ બોક્સ સમાઈ શકે છે.
55
MediumMCQ
$3.3\, m$ ઊંચા ઓરડાની લંબાઈ તેની પહોળાઈ કરતાં દોઢ ગણી છે અને તેનું ઘનફળ $123 \frac{3}{4}\, m^3$ છે. તેની લંબાઈ અને પહોળાઈ શોધો.
A
$7.5\, m, 5\, m$
B
$8\, m, 5\, m$
C
$7.5\, m, 6\, m$
D
$8.5\, m, 5\, m$

Solution

(A) ધારો કે ઓરડાની પહોળાઈ $b$ મીટર છે.
આપેલ છે કે લંબાઈ તેની પહોળાઈ કરતાં દોઢ ગણી છે,તેથી લંબાઈ $l = b + 0.5b = 1.5b = \frac{3}{2}b$.
ઊંચાઈ $h = 3.3\, m = \frac{33}{10}\, m$.
ઓરડાનું ઘનફળ $V = l \times b \times h = 123 \frac{3}{4}\, m^3 = \frac{495}{4}\, m^3$.
કિંમતો મૂકતા: $(\frac{3}{2}b) \times b \times \frac{33}{10} = \frac{495}{4}$.
$\frac{99}{20} b^2 = \frac{495}{4}$.
$b^2 = \frac{495}{4} \times \frac{20}{99}$.
$b^2 = 5 \times 5 = 25$.
$b = 5\, m$.
લંબાઈ $l = \frac{3}{2} \times 5 = 7.5\, m$.
આમ,લંબાઈ $7.5\, m$ અને પહોળાઈ $5\, m$ છે.
56
EasyMCQ
$22 \, m$ લાંબા અને $14 \, m$ પહોળા ખેતરમાં $3 \, m$ લાંબી,$2 \, m$ પહોળી અને $1.5 \, m$ ઊંડી ટાંકી ખોદવામાં આવે છે. જો ખોદવામાં આવેલી માટીને ખેતરમાં સમાન રીતે ફેલાવવામાં આવે,તો ખેતરની સપાટી આશરે કેટલા ($cm$ માં) ઊંચી આવશે?
A
$0.299$
B
$0.29$
C
$2.98$
D
$4.15$

Solution

(C) ટાંકીમાંથી ખોદવામાં આવેલી માટીનું ઘનફળ $= (3 \times 2 \times 1.5) \, m^3 = 9 \, m^3$ છે.
ખેતરનું કુલ ક્ષેત્રફળ $= (22 \times 14) \, m^2 = 308 \, m^2$ છે.
ટાંકીનું ક્ષેત્રફળ $= (3 \times 2) \, m^2 = 6 \, m^2$ છે.
જે વિસ્તારમાં માટી ફેલાવવામાં આવે છે તે ક્ષેત્રફળ $= (308 - 6) \, m^2 = 302 \, m^2$ છે.
ધારો કે ખેતરની સપાટીમાં થતો વધારો $h$ મીટર છે.
ફેલાવેલી માટીનું ઘનફળ = ક્ષેત્રફળ $\times$ ઊંચાઈ
$9 = 302 \times h$
$h = \frac{9}{302} \, m$ થાય.
તેને $cm$ માં ફેરવવા માટે $100$ વડે ગુણતા:
$h = \frac{9}{302} \times 100 \, cm = \frac{900}{302} \, cm \approx 2.98 \, cm$.
57
MediumMCQ
એક શાળાનો રૂમ $70$ બાળકોને સમાવવા માટે બનાવવાનો છે,જેથી દરેક બાળક માટે $2.2\, m^2$ ફ્લોર એરિયા અને $11\, m^3$ જગ્યા મળે. જો રૂમની લંબાઈ $14\, m$ હોય,તો તેની પહોળાઈ અને ઊંચાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?
A
$12\, m, 5.5\, m$
B
$11\, m, 5\, m$
C
$13\, m, 6\, m$
D
$11\, m, 4\, m$

Solution

(B) આપેલ છે:
બાળકોની સંખ્યા = $70$
દરેક બાળક માટે ફ્લોર એરિયા = $2.2\, m^2$
દરેક બાળક માટે કદ (Volume) = $11\, m^3$
રૂમની લંબાઈ $(l)$ = $14\, m$
$1$. પહોળાઈ $(b)$ ની ગણતરી:
કુલ જરૂરી ફ્લોર એરિયા = $70 \times 2.2 = 154\, m^2$
ફ્લોર એરિયા = $l \times b$ હોવાથી:
$14 \times b = 154$
$b = \frac{154}{14} = 11\, m$
$2$. ઊંચાઈ $(h)$ ની ગણતરી:
કુલ જરૂરી કદ = $70 \times 11 = 770\, m^3$
કદ = $l \times b \times h$ હોવાથી:
$14 \times 11 \times h = 770$
$154 \times h = 770$
$h = \frac{770}{154} = 5\, m$
તેથી,પહોળાઈ $11\, m$ અને ઊંચાઈ $5\, m$ છે.
58
EasyMCQ
જો $12\, m$ લાંબી અને $5\, m$ પહોળી ટાંકીમાં $210\, m^{3}$ રેતી નાખવામાં આવે,તો પાણીની સપાટી કેટલી ઊંચી આવશે? ($m$ માં)
A
$3.5$
B
$4$
C
$7$
D
માહિતી અપૂરતી છે

Solution

(A) ઉમેરવામાં આવેલી રેતીનું કદ $V = 210\, m^{3}$ છે.
ટાંકીની લંબાઈ $l = 12\, m$ અને પહોળાઈ $w = 5\, m$ છે.
જ્યારે રેતીને ટાંકીમાં નાખવામાં આવે છે,ત્યારે તે ટાંકીના પાયાના ક્ષેત્રફળ અને પાણીની સપાટીમાં થયેલા વધારા $(h_{rise})$ ના ગુણાકાર જેટલું કદ રોકે છે.
તેથી,$V = l \times w \times h_{rise}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $210 = 12 \times 5 \times h_{rise}$.
$210 = 60 \times h_{rise}$.
$h_{rise} = \frac{210}{60} = \frac{21}{6} = 3.5\, m$.
આમ,પાણીની સપાટી $3.5\, m$ જેટલી ઊંચી આવશે.
59
MediumMCQ
જો એક લંબઘન (rectangular parallelopiped) ની લંબાઈ,પહોળાઈ અને ઊંચાઈનો ગુણોત્તર $6:5:4$ હોય અને જો કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $33,300\, m^{2}$ હોય,તો લંબઘનની લંબાઈ,પહોળાઈ અને ઊંચાઈ (મીટરમાં) અનુક્રમે કેટલી થાય?
A
$90, 85, 600$
B
$90, 75, 70$
C
$85, 75, 60$
D
$90, 75, 60$

Solution

(D) ધારો કે લંબાઈ,પહોળાઈ અને ઊંચાઈ અનુક્રમે $6x, 5x$ અને $4x$ મીટર છે.
લંબઘનની કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર $2(lb + bh + lh) = 33,300$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $2(6x \cdot 5x + 5x \cdot 4x + 4x \cdot 6x) = 33,300$.
$2(30x^{2} + 20x^{2} + 24x^{2}) = 33,300$.
$2(74x^{2}) = 33,300$.
$148x^{2} = 33,300$.
$x^{2} = \frac{33,300}{148} = 225$.
$x = \sqrt{225} = 15$.
તેથી,પરિમાણો નીચે મુજબ છે:
લંબાઈ $= 6 \times 15 = 90\, m$.
પહોળાઈ $= 5 \times 15 = 75\, m$.
ઊંચાઈ $= 4 \times 15 = 60\, m$.
60
EasyMCQ
$90 \, Kg$ વજન ધરાવતી $1 \, m^3$ ધાતુને $9 \, m$ લાંબા ચોરસ સળિયામાં ફેરવવામાં આવે છે. આ સળિયામાંથી એક ચોક્કસ સમઘન કાપવામાં આવે છે. તેનું વજન કેટલું હશે? ($kg$ માં)
A
$5 \frac{2}{3}$
B
$6 \frac{1}{3}$
C
$3 \frac{1}{3}$
D
$4 \frac{2}{3}$

Solution

(C) ધાતુનું કદ $1 \, m^3$ છે અને તેનું વજન $90 \, Kg$ છે.
ધાતુને $L = 9 \, m$ લંબાઈના ચોરસ સળિયામાં ફેરવવામાં આવે છે.
ધારો કે ચોરસ આડછેદની બાજુ $s$ છે. સળિયાનું કદ $s^2 \times L = 1 \, m^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$s^2 \times 9 = 1 \implies s^2 = \frac{1}{9} \implies s = \frac{1}{3} \, m$.
આ સળિયામાંથી એક સમઘન કાપવામાં આવે છે,જેનો અર્થ છે કે સમઘનની બાજુ ચોરસ આડછેદની બાજુ જેટલી જ છે,એટલે કે $s = \frac{1}{3} \, m$.
આ સમઘનનું કદ $V_{cube} = s^3 = (\frac{1}{3})^3 = \frac{1}{27} \, m^3$ છે.
ધાતુની ઘનતા સમાન હોવાથી,સમઘનનું વજન તેના કદના પ્રમાણમાં હોય છે: $\text{વજન} = \text{કદ} \times \text{ઘનતા}$.
સમઘનનું વજન $= \frac{1}{27} \times 90 \, Kg = \frac{90}{27} \, Kg = \frac{10}{3} \, Kg = 3 \frac{1}{3} \, Kg$.
61
MediumMCQ
$24\, cm^{2}$ પૃષ્ઠફળ ધરાવતા કેટલા સમઘન,$1\, m$ ધારવાળા મોટા સમઘનમાંથી બનાવી શકાય?
A
$165000$
B
$125000$
C
$180000$
D
$1555000$

Solution

(B) સમઘનનું પૃષ્ઠફળ શોધવાનું સૂત્ર $6e^{2}$ છે,જ્યાં $e$ એ ધારની લંબાઈ છે.
આપેલ છે કે $6e^{2} = 24\, cm^{2}$,તેથી $e^{2} = 4\, cm^{2}$,જેનો અર્થ છે કે $e = 2\, cm$.
મોટા સમઘનની ધાર $1\, m = 100\, cm$ છે.
મોટા સમઘનનું ઘનફળ $(100\, cm)^{3} = 1000000\, cm^{3}$ થાય.
દરેક નાના સમઘનનું ઘનફળ $(2\, cm)^{3} = 8\, cm^{3}$ થાય.
આવા સમઘનની કુલ સંખ્યા $\frac{1000000}{8} = 125000$ મળે.
62
MediumMCQ
$3$ ઘન સમઘન જેની બાજુઓ અનુક્રમે $6, 8$ અને $10 \, cm$ છે,તેને ઓગાળીને એક નવો સમઘન બનાવવામાં આવે છે. જો આ પ્રક્રિયામાં ધાતુનો કોઈ વ્યય ન થતો હોય,તો નવા સમઘનની બાજુનું માપ શોધો ( $cm$ માં).
A
$16$
B
$10$
C
$14$
D
$12$

Solution

(D) ધારો કે ત્રણ સમઘનની બાજુઓ $a_1 = 6 \, cm$,$a_2 = 8 \, cm$ અને $a_3 = 10 \, cm$ છે.
સમઘનનું ઘનફળ $V = a^3$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
ત્રણેય સમઘનનું કુલ ઘનફળ $V_{total} = a_1^3 + a_2^3 + a_3^3$ થશે.
$V_{total} = 6^3 + 8^3 + 10^3 = 216 + 512 + 1000 = 1728 \, cm^3$.
ધારો કે નવા સમઘનની બાજુ $A$ છે. ઘનફળ સમાન રહેતું હોવાથી,$A^3 = 1728$.
$A = \sqrt[3]{1728} = 12 \, cm$.
તેથી,નવા સમઘનની બાજુનું માપ $12 \, cm$ છે.
63
MediumMCQ
જો $6 \ cm$ ની ધારવાળા ઘનને ઓગાળીને $2 \ cm$ ની ધારવાળા નાના ઘન બનાવવામાં આવે,તો કુલ કેટલા ઘન બનશે?
A
$39$
B
$24$
C
$27$
D
$21$

Solution

(C) ઘનનું ઘનફળ શોધવાનું સૂત્ર $V = a^3$ છે,જ્યાં $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
$6 \ cm$ ધારવાળા મૂળ ઘનનું ઘનફળ $V_1 = (6 \ cm)^3 = 216 \ cm^3$ થાય.
$2 \ cm$ ધારવાળા દરેક નાના ઘનનું ઘનફળ $V_2 = (2 \ cm)^3 = 8 \ cm^3$ થાય.
બનતા નાના ઘનની સંખ્યા એ કુલ ઘનફળ અને એક નાના ઘનના ઘનફળનો ગુણોત્તર છે:
$\text{ઘનની સંખ્યા} = \frac{V_1}{V_2} = \frac{216}{8} = 27$.
વૈકલ્પિક રીતે,ધારના ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા:
$\text{ઘનની સંખ્યા} = \left(\frac{\text{મૂળ ધાર}}{\text{નવી ધાર}}\right)^3 = \left(\frac{6}{2}\right)^3 = 3^3 = 27$.
64
EasyMCQ
$20\, cm$ ની બાજુ ધરાવતા સમઘન બ્લોકમાંથી $5\, cm$ ની બાજુ ધરાવતા કેટલા નાના સમઘન બ્લોક કાપી શકાય?
A
$56$
B
$48$
C
$64$
D
$52$

Solution

(C) સમઘનનું ઘનફળ શોધવાનું સૂત્ર $V = a^3$ છે,જ્યાં $a$ એ બાજુની લંબાઈ છે.
$20\, cm$ ની બાજુ ધરાવતા મોટા સમઘન બ્લોકનું ઘનફળ $= (20\, cm)^3 = 8000\, cm^3$ થાય.
$5\, cm$ ની બાજુ ધરાવતા એક નાના સમઘન બ્લોકનું ઘનફળ $= (5\, cm)^3 = 125\, cm^3$ થાય.
કાપી શકાતા નાના સમઘનની સંખ્યા એ બંને ઘનફળના ગુણોત્તર જેટલી હોય છે:
સમઘનની સંખ્યા $= \frac{\text{મોટા સમઘનનું ઘનફળ}}{\text{નાના સમઘનનું ઘનફળ}} = \frac{8000}{125} = 64$.
65
MediumMCQ
એક સમઘનનું પૃષ્ઠફળ $600\, cm^{2}$ છે. તેના વિકર્ણની લંબાઈ શોધો.
A
$15\sqrt{3}$
B
$12\sqrt{3}$
C
$10\sqrt{3}\, cm$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) સમઘનનું પૃષ્ઠફળ શોધવાનું સૂત્ર: $6 \times (\text{બાજુ})^{2}$ છે.
આપેલ છે કે પૃષ્ઠફળ $600\, cm^{2}$ છે,તેથી:
$6 \times (\text{બાજુ})^{2} = 600$
બંને બાજુ $6$ વડે ભાગતા:
$(\text{બાજુ})^{2} = 100$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$\text{બાજુ} = \sqrt{100} = 10\, cm$.
સમઘનના વિકર્ણની લંબાઈનું સૂત્ર $\sqrt{3} \times \text{બાજુ}$ છે.
બાજુની કિંમત મૂકતા:
$\text{વિકર્ણ} = \sqrt{3} \times 10 = 10\sqrt{3}\, cm$.
66
DifficultMCQ
એક લંબચોરસ ટાંકી $30\,m$ લાંબી અને $20\,m$ પહોળી છે. તેમાં $5\,cm$ બાજુવાળી ચોરસ પાઇપ દ્વારા પાણી વહી રહ્યું છે. જો ટાંકીમાં પાણીનું સ્તર $8\,\text{કલાક}$ માં $1\,m$ વધતું હોય,તો પાણીની ઝડપ કેટલી હશે? ($km/h$ માં)
A
$30$
B
$36$
C
$40$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $8\,\text{કલાક}$ માં ટાંકીમાં એકત્રિત થયેલ પાણીનું ઘનફળ $V = \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} \times \text{ઊંચાઈ}$ દ્વારા મળે છે.
$V = 30\,m \times 20\,m \times 1\,m = 600\,m^3$.
તેથી,$1\,\text{કલાક}$ માં એકત્રિત થયેલ પાણીનું ઘનફળ $\frac{600}{8} = 75\,m^3$ છે.
ચોરસ પાઇપનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = 5\,cm \times 5\,cm = 25\,cm^2$ છે.
ક્ષેત્રફળને ચોરસ મીટરમાં ફેરવતા: $A = \frac{25}{10000}\,m^2 = 0.0025\,m^2$.
$1\,\text{કલાક}$ માં પાઇપમાંથી વહેતા પાણીનું ઘનફળ એ આડછેદના ક્ષેત્રફળ અને પાણીની ઝડપ $(v)$ ના ગુણાકાર જેટલું હોય છે: $V = A \times v$.
$75\,m^3 = 0.0025\,m^2 \times v$.
$v = \frac{75}{0.0025}\,m/h = 30000\,m/h$.
$1\,km = 1000\,m$ હોવાથી,ઝડપ $v = \frac{30000}{1000}\,km/h = 30\,km/h$ થાય.
67
DifficultMCQ
$25 \, cm \times 15 \, cm \times 8 \, cm$ માપની ઈંટોનો ઉપયોગ કરીને $19 \, m \times 4 \, m \times 5 \, m$ માપની દીવાલ બનાવવા માટે કેટલી ઈંટોની જરૂર પડશે,જો દીવાલના કુલ કદના $10 \%$ ભાગમાં સિમેન્ટ (મોર્ટાર) વપરાતું હોય?
A
$4000$
B
$8000$
C
$7000$
D
$114000$

Solution

(NONE) દીવાલનું કુલ કદ $= 19 \, m \times 4 \, m \times 5 \, m = 380 \, m^3$.
સિમેન્ટ (મોર્ટાર) નું કદ $= 380 \, m^3$ ના $10 \% = 0.10 \times 380 = 38 \, m^3$.
ઈંટો દ્વારા રોકાયેલું કદ $= 380 \, m^3 - 38 \, m^3 = 342 \, m^3$.
એક ઈંટનું કદ $= 25 \, cm \times 15 \, cm \times 8 \, cm = 3000 \, cm^3$.
ઈંટના કદને $m^3$ માં ફેરવતા: $3000 \div (100 \times 100 \times 100) = 0.003 \, m^3$.
જરૂરી ઈંટોની સંખ્યા $= \frac{342}{0.003} = 114000$.
68
DifficultMCQ
$3$ ધાતુના સમઘન જેની ધારનો ગુણોત્તર $3: 4: 5$ છે,તેમને ઓગાળીને એક નવો સમઘન બનાવવામાં આવે છે,જેના વિકર્ણની લંબાઈ $48 \sqrt{3} \text{ m}$ છે. તો ત્રણેય સમઘનની ધારની લંબાઈ શોધો.
A
$24 \text{ m}, 32 \text{ m}, 40 \text{ m}$
B
$40 \text{ m}, 32 \text{ m}, 24 \text{ m}$
C
$30 \text{ m}, 22 \text{ m}, 18 \text{ m}$
D
$48 \text{ m}, 36 \text{ m}, 24 \text{ m}$

Solution

(A) ધારો કે ત્રણેય સમઘનની ધાર અનુક્રમે $3k, 4k,$ અને $5k$ મીટર છે.
સમઘનનું ઘનફળ $(\text{ધાર})^3$ દ્વારા મળે છે. તેથી,ત્રણેય સમઘનનું ઘનફળ $(3k)^3 = 27k^3$,$(4k)^3 = 64k^3$,અને $(5k)^3 = 125k^3$ થશે.
આ ત્રણેયને ઓગાળીને બનાવેલા નવા સમઘનનું કુલ ઘનફળ તેમના વ્યક્તિગત ઘનફળનો સરવાળો થશે:
$V = 27k^3 + 64k^3 + 125k^3 = 216k^3$.
જો નવા સમઘનની ધાર $a$ હોય,તો $a^3 = 216k^3$,જેનો અર્થ છે કે $a = \sqrt[3]{216k^3} = 6k$.
$a$ ધારવાળા સમઘનનો વિકર્ણ $a\sqrt{3}$ થાય છે.
આપેલ છે કે નવા સમઘનનો વિકર્ણ $48\sqrt{3} \text{ m}$ છે,તેથી:
$a\sqrt{3} = 48\sqrt{3} \implies a = 48 \text{ m}$.
અહીં $a = 6k$ હોવાથી,$6k = 48$,જે આપણને $k = 8$ આપે છે.
તેથી,ત્રણેય સમઘનની ધારની લંબાઈ:
$3k = 3 \times 8 = 24 \text{ m}$
$4k = 4 \times 8 = 32 \text{ m}$
$5k = 5 \times 8 = 40 \text{ m}$.
69
MediumMCQ
$6\, cm$ ની બાજુ ધરાવતા સીસાના એક સમઘનને ઓગાળીને $27$ સમાન સમઘન બનાવવામાં આવે છે. નવા સમઘનની બાજુની લંબાઈ .......$cm$ છે.
A
$3$
B
$4$
C
$2$
D
$1.5$

Solution

(C) મૂળ સીસાના સમઘનની બાજુ $6\, cm$ છે.
મૂળ સમઘનનું ઘનફળ $V = (\text{બાજુ})^3 = 6^3 = 216\, cm^3$ થાય.
ધારો કે દરેક $27$ નવા નાના સમઘનની બાજુ $x\, cm$ છે.
$27$ નવા સમઘનનું કુલ ઘનફળ એ મૂળ સમઘનના ઘનફળ જેટલું જ હોવું જોઈએ.
$27 \times x^3 = 216$.
બંને બાજુ $27$ વડે ભાગતા, આપણને $x^3 = \frac{216}{27} = 8$ મળે છે.
બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા, $x = \sqrt[3]{8} = 2\, cm$ મળે છે.
70
EasyMCQ
એક સમઘનનું ઘનફળ $729 \, cm^3$ છે. તો તે સમઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ ........ $cm^2$ થાય.
A
$216$
B
$384$
C
$486$
D
$512$

Solution

(C) ધારો કે સમઘનની બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
સમઘનનું ઘનફળ $V = a^3$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં $V = 729 \, cm^3$ આપેલ છે,તેથી $a^3 = 729$.
બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા,$a = \sqrt[3]{729} = 9 \, cm$ મળે.
સમઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ $TSA = 6a^2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$a$ ની કિંમત મૂકતા,$TSA = 6 \times (9)^2 = 6 \times 81 = 486 \, cm^2$ થાય.
71
EasyMCQ
$2$ સમઘન (cubes) ના ઘનફળનો ગુણોત્તર $1:27$ છે. તો તેમની એક બાજુના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1:2$
B
$1:3$
C
$1:6$
D
$1:9$

Solution

(D) ધારો કે બે સમઘનની બાજુની લંબાઈ અનુક્રમે $a_1$ અને $a_2$ છે.
તેમના ઘનફળનો ગુણોત્તર $\frac{a_1^3}{a_2^3} = \frac{1}{27}$ આપેલ છે.
બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા,આપણને $\frac{a_1}{a_2} = \sqrt[3]{\frac{1}{27}} = \frac{1}{3}$ મળે છે.
સમઘનની એક બાજુનું ક્ષેત્રફળ $a^2$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,એક સમઘનની બાજુના ક્ષેત્રફળનો બીજા સમઘન સાથેનો ગુણોત્તર $\frac{a_1^2}{a_2^2} = \left(\frac{a_1}{a_2}\right)^2 = \left(\frac{1}{3}\right)^2 = \frac{1}{9}$ થાય.
આમ,જરૂરી ગુણોત્તર $1:9$ છે.
72
EasyMCQ
$12\, cm$ બાજુવાળા $2$ સમઘનને એકબીજા સાથે જોડવામાં આવે છે. પરિણામી લંબઘનનું પૃષ્ઠફળ ........... $cm^2$ થાય.
A
$1240$
B
$1440$
C
$2250$
D
$4252$

Solution

(B) જ્યારે $a = 12\, cm$ બાજુવાળા બે સમઘનને એકબીજા સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે એક લંબઘન બનાવે છે.
પરિણામી લંબઘનના માપ નીચે મુજબ છે:
લંબાઈ $(l)$ = $12 + 12 = 24\, cm$
પહોળાઈ $(b)$ = $12\, cm$
ઊંચાઈ $(h)$ = $12\, cm$
લંબઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ શોધવાનું સૂત્ર: $2(lb + bh + lh)$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
પૃષ્ઠફળ = $2(24 \times 12 + 12 \times 12 + 24 \times 12)$
પૃષ્ઠફળ = $2(288 + 144 + 288)$
પૃષ્ઠફળ = $2(720)$
પૃષ્ઠફળ = $1440\, cm^2$.
73
EasyMCQ
એક સમઘનની એક બાજુની પરિમિતિ $20\, cm$ છે. તેનું ઘનફળ.........$cm^3$ છે.
A
$100$
B
$525$
C
$320$
D
$125$

Solution

(D) સમઘનની દરેક બાજુ ચોરસ હોય છે. ધારો કે સમઘનની બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
એક બાજુની પરિમિતિ $4a = 20\, cm$ આપેલ છે.
$a$ માટે ઉકેલતા,આપણને $a = 20 / 4 = 5\, cm$ મળે છે.
સમઘનનું ઘનફળ શોધવાનું સૂત્ર $V = a^3$ છે.
$a$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $V = 5^3 = 125\, cm^3$ મળે છે.
74
MediumMCQ
$3\, cm$ ની ધાર ધરાવતા લોખંડના સમઘનનું વજન $12\, gm$ છે. $12\, cm$ ની ધાર ધરાવતા સમાન લોખંડના સમઘનનું વજન કેટલું હશે? ($gm$ માં)
A
$768$
B
$678$
C
$964$
D
$864$

Solution

(A) સમઘનનું ઘનફળ $V = a^3$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $a$ એ ધારની લંબાઈ છે.
પ્રથમ સમઘન માટે,$a_1 = 3\, cm$,તેથી $V_1 = 3^3 = 27\, cm^3$.
બીજા સમઘન માટે,$a_2 = 12\, cm$,તેથી $V_2 = 12^3 = 1728\, cm^3$.
ઘનફળનો ગુણોત્તર $\frac{V_2}{V_1} = \frac{1728}{27} = 64$ છે.
પદાર્થ સમાન હોવાથી,વજન એ ઘનફળના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
બીજા સમઘનનું વજન = $64 \times \text{પ્રથમ સમઘનનું વજન}$.
વજન = $64 \times 12\, gm = 768\, gm$.
75
EasyMCQ
$1 \, cm$ ધાર ધરાવતા લોખંડના ઘનનું વજન $17 \, gm$ છે. તો $3 \, cm$ ધાર ધરાવતા સમાન ઘનનું વજન કેટલું હશે? ($gm$ માં)
A
$449$
B
$459$
C
$469$
D
$4390$

Solution

(B) ધાર લંબાઈ ધરાવતા ઘનનું કદ $V = a^3$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પદાર્થ સમાન હોવાથી,વજન $W$ એ કદ $V$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે,તેથી $W \propto a^3$.
પ્રથમ ઘન માટે,$a_1 = 1 \, cm$ અને $W_1 = 17 \, gm$ છે.
બીજા ઘન માટે,$a_2 = 3 \, cm$ છે.
ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{W_2}{W_1} = \left( \frac{a_2}{a_1} \right)^3$.
$\frac{W_2}{17} = \left( \frac{3}{1} \right)^3 = 27$.
$W_2 = 27 \times 17 = 459 \, gm$.
76
MediumMCQ
$900\, Kg$ વજન ધરાવતા એક ઘન મીટર ચાંદીને $16\, m$ લાંબા ચોરસ સળિયામાં ફેરવવામાં આવે છે. તેમાંથી કાપવામાં આવેલા ચોક્કસ સમઘનનું વજન શોધો.
A
$14\, Kg\, 62\frac{1}{2}\, g$
B
$30\, Kg$
C
$10\, Kg$
D
$7\, Kg\, 50\, g$

Solution

(A) ધારો કે $16\, m$ લાંબા ચોરસ સળિયાના પાયાની બાજુ $x$ છે.
ચાંદીનું કદ $1\, m^3$ હોવાથી,$16 \times x^2 = 1\, m^3$ થાય.
તેથી,$x^2 = \frac{1}{16}$,જેનો અર્થ છે કે $x = \frac{1}{4}\, m$.
આ સળિયામાંથી કાપવામાં આવેલા ચોક્કસ સમઘનની બાજુનું માપ $x = \frac{1}{4}\, m$ હશે.
આ સમઘનનું કદ $V = x^3 = (\frac{1}{4})^3 = \frac{1}{64}\, m^3$ થશે.
આપેલ છે કે $1\, m^3$ ચાંદીનું વજન $900\, Kg$ છે,તેથી સમઘનનું વજન $\frac{900}{64}\, Kg$ થશે.
ગણતરી કરતા: $\frac{900}{64} = 14.0625\, Kg$.
$14.0625\, Kg = 14\, Kg + 0.0625 \times 1000\, g = 14\, Kg\, 62.5\, g$ અથવા $14\, Kg\, 62\frac{1}{2}\, g$.
77
EasyMCQ
$4\, cm$ ના ઘનને $1\, cm$ ના નાના ઘનમાં કાપવામાં આવે છે. બધા નાના ઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ અને મોટા ઘનના પૃષ્ઠફળનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$4:1$
B
$2:3$
C
$1:16$
D
$6:1$

Solution

(A) મોટા ઘનનું ઘનફળ $V_L = 4^3 = 64\, cm^3$ છે.
એક નાના ઘનનું ઘનફળ $V_s = 1^3 = 1\, cm^3$ છે.
મળતા નાના ઘનની સંખ્યા $n = \frac{64}{1} = 64$ છે.
મોટા ઘનનું પૃષ્ઠફળ $A_L = 6 \times (4)^2 = 6 \times 16 = 96\, cm^2$ છે.
એક નાના ઘનનું પૃષ્ઠફળ $A_s = 6 \times (1)^2 = 6\, cm^2$ છે.
$64$ નાના ઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ $A_{total} = 64 \times 6 = 384\, cm^2$ થાય.
નાના ઘનનું કુલ પૃષ્ઠફળ અને મોટા ઘનના પૃષ્ઠફળનો ગુણોત્તર $\frac{384}{96} = 4:1$ છે.
78
MediumMCQ
$3, 4$ અને $5 \, cm$ બાજુવાળા ત્રણ નાના સમઘનને ઓગાળીને તેમાંથી એક મોટો સમઘન બનાવવામાં આવે છે. નાના સમઘનોના કુલ પૃષ્ઠફળ અને મોટા સમઘનના પૃષ્ઠફળનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$2:1$
B
$3:2$
C
$27:20$
D
$25:18$

Solution

(D) ત્રણ નાના સમઘનોના પૃષ્ઠફળનો સરવાળો $6 \times (3^2 + 4^2 + 5^2) = 6 \times (9 + 16 + 25) = 6 \times 50 = 300 \, cm^2$ થાય છે.
તેમને ઓગાળીને બનતા મોટા સમઘનનું ઘનફળ તેમના ઘનફળના સરવાળા જેટલું હોય છે: $V = 3^3 + 4^3 + 5^3 = 27 + 64 + 125 = 216 \, cm^3$.
ધારો કે મોટા સમઘનની બાજુ $a$ છે. તેથી $a^3 = 216$,જેનો અર્થ છે કે $a = 6 \, cm$.
મોટા સમઘનનું પૃષ્ઠફળ $6 \times a^2 = 6 \times 6^2 = 6 \times 36 = 216 \, cm^2$ થાય.
નાના સમઘનોના કુલ પૃષ્ઠફળ અને મોટા સમઘનના પૃષ્ઠફળનો ગુણોત્તર $300 : 216$ છે.
બંનેને તેમના ગુરુત્તમ સામાન્ય અવયવ $12$ વડે ભાગતા,આપણને $300/12 : 216/12 = 25 : 18$ મળે છે.
79
MediumMCQ
$96\,cm^{2}$ પૃષ્ઠફળ ધરાવતા નાના સમઘન,$384\,cm^{2}$ પૃષ્ઠફળ ધરાવતા મોટા સમઘનને ઓગાળીને તેમાંથી કેટલા બનાવી શકાય?
A
$8$
B
$5$
C
$800$
D
$8000$

Solution

(A) સમઘનનું પૃષ્ઠફળ $6a^{2}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $a$ એ બાજુની લંબાઈ છે.
નાના સમઘન માટે: $6a_{s}^{2} = 96 \implies a_{s}^{2} = 16 \implies a_{s} = 4\,cm$.
નાના સમઘનનું ઘનફળ $V_{s} = a_{s}^{3} = 4^{3} = 64\,cm^{3}$ થાય.
મોટા સમઘન માટે: $6a_{L}^{2} = 384 \implies a_{L}^{2} = 64 \implies a_{L} = 8\,cm$.
મોટા સમઘનનું ઘનફળ $V_{L} = a_{L}^{3} = 8^{3} = 512\,cm^{3}$ થાય.
બનાવી શકાતા નાના સમઘનની સંખ્યા $\frac{V_{L}}{V_{s}} = \frac{512}{64} = 8$ છે.
80
DifficultMCQ
એક ઘનાકાર ધાતુની ટાંકી જેની દરેક બાજુનું માપ $30\, cm$ છે, તે પાણીથી સંપૂર્ણ ભરેલી છે. જો તેમાંથી $2.7\, \text{litres}$ પાણી બહાર કાઢવામાં આવે, તો ટાંકીમાં બાકી રહેલા પાણીની ઊંડાઈ કેટલી હશે? ($cm$ માં)
A
$37$
B
$27$
C
$17$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ઘનાકાર ટાંકીનું ઘનફળ $V = \text{બાજુ}^3 = 30 \times 30 \times 30 = 27000 \, cm^3$ છે。
કારણ કે $1000 \, cm^3 = 1 \, \text{litre}$, ટાંકીની કુલ ક્ષમતા $27000 / 1000 = 27 \, \text{litres}$ છે。
જ્યારે $2.7 \, \text{litres}$ પાણી કાઢી લેવામાં આવે, ત્યારે બાકી રહેલા પાણીનું ઘનફળ $27 - 2.7 = 24.3 \, \text{litres}$ થાય。
આને $cm^3$ માં ફેરવતા, આપણને $24.3 \times 1000 = 24300 \, cm^3$ મળે છે。
ટાંકીના પાયાનું ક્ષેત્રફળ $30 \times 30 = 900 \, cm^2$ છે。
ધારો કે બાકી રહેલા પાણીની ઊંડાઈ $h$ છે. તેથી, $\text{પાયાનું ક્ષેત્રફળ} \times h = \text{બાકી રહેલું ઘનફળ}$.
$900 \times h = 24300$.
$h = 24300 / 900 = 27 \, cm$.
81
DifficultMCQ
$28\, cm$ લાંબી અને $0.5\, cm$ જાડી પોલા નળાકાર સીસાની પાઇપનું વજન શોધો. તેનો આંતરિક વ્યાસ $8\, cm$ છે. ($kg$ માં) ($1\, cm^3$ સીસાનું વજન $11.4\, g$ છે,$\pi = \frac{22}{7}$)
A
$3.762$
B
$4.562$
C
$7.462$
D
$6.762$

Solution

(A) આપેલ છે: લંબાઈ $(h)$ = $28\, cm$,જાડાઈ = $0.5\, cm$,આંતરિક વ્યાસ $(d_i)$ = $8\, cm$.
આંતરિક ત્રિજ્યા $(r)$ = $\frac{8}{2} = 4\, cm$.
બાહ્ય ત્રિજ્યા $(R)$ = આંતરિક ત્રિજ્યા + જાડાઈ = $4 + 0.5 = 4.5\, cm$.
સીસાનું ઘનફળ = બાહ્ય ઘનફળ - આંતરિક ઘનફળ = $\pi R^2 h - \pi r^2 h = \pi h (R^2 - r^2)$.
ઘનફળ = $\frac{22}{7} \times 28 \times (4.5^2 - 4^2) = 22 \times 4 \times (20.25 - 16) = 88 \times 4.25 = 374\, cm^3$.
સીસાનું વજન = ઘનફળ $\times$ ઘનતા = $374 \times 11.4 = 4263.6\, g = 4.2636\, kg$.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પો મુજબ,જો આંતરિક ત્રિજ્યા $3.5\, cm$ લેવામાં આવે તો જવાબ $3.762\, kg$ મળે છે.
82
EasyMCQ
નળાકારનું ઘનફળ $1650\, m^3$ છે,જ્યારે તેના પાયાનું ક્ષેત્રફળ $78 \frac{4}{7}\, m^2$ છે. નળાકારની ઊંચાઈ શોધો ( $m$ માં).
A
$2.1$
B
$7.5$
C
$21$
D
$14$

Solution

(C) નળાકારના ઘનફળનું સૂત્ર છે: $V = A \times h$,જ્યાં $A$ એ પાયાનું ક્ષેત્રફળ છે અને $h$ એ ઊંચાઈ છે.
આપેલ છે કે,ઘનફળ $V = 1650\, m^3$ અને પાયાનું ક્ષેત્રફળ $A = 78 \frac{4}{7}\, m^2$.
સૌ પ્રથમ,મિશ્ર અપૂર્ણાંકને અશુદ્ધ અપૂર્ણાંકમાં ફેરવો: $78 \frac{4}{7} = \frac{78 \times 7 + 4}{7} = \frac{546 + 4}{7} = \frac{550}{7}\, m^2$.
હવે,$h = \frac{V}{A}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરો:
$h = \frac{1650}{550 / 7} = 1650 \times \frac{7}{550}$.
$h = 3 \times 7 = 21\, m$.
આમ,નળાકારની ઊંચાઈ $21\, m$ છે.
83
EasyMCQ
$1496 \, cm^3$ ધાતુનો ઉપયોગ $28 \, cm$ લંબાઈની પાઇપ બનાવવા માટે થાય છે. જો પાઇપની આંતરિક ત્રિજ્યા $8 \, cm$ હોય,તો પાઇપની બાહ્ય ત્રિજ્યા ($cm$ માં) કેટલી હશે?
A
$7$
B
$9$
C
$10$
D
$12$

Solution

(B) ધારો કે બાહ્ય ત્રિજ્યા $R \, cm$ છે અને આંતરિક ત્રિજ્યા $r = 8 \, cm$ છે. પાઇપની લંબાઈ (ઊંચાઈ) $h = 28 \, cm$ છે.
પાઇપ બનાવવા માટે વપરાયેલી ધાતુનું ઘનફળ પોલા નળાકારના ઘનફળના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$V = \pi h (R^2 - r^2)$
અહીં $V = 1496 \, cm^3$,$h = 28 \, cm$,અને $r = 8 \, cm$ આપેલ છે,તેથી:
$1496 = \frac{22}{7} \times 28 \times (R^2 - 8^2)$
$1496 = 22 \times 4 \times (R^2 - 64)$
$1496 = 88 \times (R^2 - 64)$
$R^2 - 64 = \frac{1496}{88}$
$R^2 - 64 = 17$
$R^2 = 17 + 64 = 81$
$R = \sqrt{81} = 9 \, cm$.
આમ,પાઇપની બાહ્ય ત્રિજ્યા $9 \, cm$ છે.
84
MediumMCQ
$10\, cm$ ઊંચા નક્કર નળાકારનો પાયો $7\, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતું અર્ધવર્તુળ છે. તેનું કુલ પૃષ્ઠફળ ($cm^2$ માં) કેટલું થાય? ($\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો)
A
$154$
B
$176$
C
$514$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આ નક્કર પદાર્થ એક અર્ધ-નળાકાર પ્રિઝમ છે જેની ઊંચાઈ $h = 10\, cm$ અને પાયાની ત્રિજ્યા $r = 7\, cm$ છે.
અર્ધ-નળાકારની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $\pi r h = \frac{22}{7} \times 7 \times 10 = 220\, cm^2$ થાય.
પાયામાં બે અર્ધવર્તુળાકાર સપાટીઓ (ઉપર અને નીચે) અને એક લંબચોરસ સપાટી (અર્ધ-નળાકારની સપાટ બાજુ) નો સમાવેશ થાય છે.
બે અર્ધવર્તુળાકાર સપાટીઓનું ક્ષેત્રફળ $= 2 \times (\frac{1}{2} \pi r^2) = \pi r^2 = \frac{22}{7} \times 7^2 = 154\, cm^2$ થાય.
લંબચોરસ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $= (2r) \times h = (2 \times 7) \times 10 = 140\, cm^2$ થાય.
કુલ પૃષ્ઠફળ = (વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ) + (બે અર્ધવર્તુળાકાર સપાટીઓનું ક્ષેત્રફળ) + (લંબચોરસ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ)
કુલ પૃષ્ઠફળ $= 220 + 154 + 140 = 514\, cm^2$ થાય.
85
DifficultMCQ
એક ગોલકને ઓગાળીને એક નળાકાર બનાવવામાં આવે છે જેની ઊંચાઈ તેની ત્રિજ્યા કરતાં $4 \frac{1}{2}$ ગણી છે. ગોલકની ત્રિજ્યા અને નળાકારની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$3:2$
B
$4:3$
C
$3:5$
D
$2:3$

Solution

(A) ધારો કે ગોલકની ત્રિજ્યા $R$ છે અને નળાકારની ત્રિજ્યા $r$ છે.
આપેલ છે કે નળાકારની ઊંચાઈ $h = 4 \frac{1}{2} r = \frac{9}{2} r$ છે.
ગોલકને ઓગાળીને નળાકાર બનાવવામાં આવતો હોવાથી,બંનેના ઘનફળ સમાન હોય.
ગોલકનું ઘનફળ = $\frac{4}{3} \pi R^3$.
નળાકારનું ઘનફળ = $\pi r^2 h = \pi r^2 (\frac{9}{2} r) = \frac{9}{2} \pi r^3$.
ઘનફળને સરખાવતા: $\frac{4}{3} \pi R^3 = \frac{9}{2} \pi r^3$.
બંને બાજુ $\pi$ વડે ભાગતા: $\frac{4}{3} R^3 = \frac{9}{2} r^3$.
ત્રિજ્યાઓના ગુણોત્તર માટે ગોઠવતા: $\frac{R^3}{r^3} = \frac{9}{2} \times \frac{3}{4} = \frac{27}{8}$.
બંને બાજુ ઘનમૂળ લેતા: $\frac{R}{r} = \sqrt[3]{\frac{27}{8}} = \frac{3}{2}$.
આમ,ગોલકની ત્રિજ્યા અને નળાકારની ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર $3:2$ છે.
86
EasyMCQ
એક નળાકારની ત્રિજ્યા એક ગોળાની ત્રિજ્યા જેટલી જ છે. તેમના ઘનફળ સમાન છે. તો નળાકારની ઊંચાઈ કેટલી હશે?
A
તેની ત્રિજ્યાના $4/3$ ગણી.
B
તેની ત્રિજ્યાના $2/3$ ગણી.
C
તેની ત્રિજ્યા જેટલી.
D
તેના વ્યાસ જેટલી.

Solution

(A) ધારો કે ગોળાની ત્રિજ્યા $r$ છે અને નળાકારની ત્રિજ્યા પણ $r$ છે. ધારો કે નળાકારની ઊંચાઈ $h$ છે.
આપેલ છે કે ગોળાનું ઘનફળ અને નળાકારનું ઘનફળ સમાન છે.
ગોળાનું ઘનફળ $V_s = \frac{4}{3} \pi r^3$ છે.
નળાકારનું ઘનફળ $V_c = \pi r^2 h$ છે.
બંને ઘનફળને સરખાવતા: $\frac{4}{3} \pi r^3 = \pi r^2 h$.
બંને બાજુ $\pi r^2$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે $h = \frac{4}{3} r$.
તેથી,નળાકારની ઊંચાઈ તેની ત્રિજ્યાના $4/3$ ગણી છે.
87
MediumMCQ
$3.5\,m$ આંતરિક વ્યાસ ધરાવતો $12\,m$ ઊંડો કૂવો ખોદવામાં આવે છે. તેમાંથી નીકળેલી માટીને સમાન રીતે પાથરીને $10.5\,m \times 8.8\,m$ માપનું એક પ્લેટફોર્મ બનાવવામાં આવે છે. પ્લેટફોર્મની ઊંચાઈ મીટરમાં શોધો. ($.25$ માં)
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$4$

Solution

(C) ખોદવામાં આવેલી માટીનું ઘનફળ એ નળાકાર કૂવાના ઘનફળ જેટલું હોય છે.
કૂવાની ત્રિજ્યા $r = \frac{3.5}{2} = 1.75\,m$.
કૂવાની ઊંડાઈ $h = 12\,m$.
માટીનું ઘનફળ = $\pi r^2 h = \frac{22}{7} \times 1.75 \times 1.75 \times 12 = 115.5\,m^3$.
ધારો કે પ્લેટફોર્મની ઊંચાઈ $H$ છે.
પ્લેટફોર્મનું ઘનફળ એ ખોદવામાં આવેલી માટીના ઘનફળ જેટલું જ હોય.
પ્લેટફોર્મનું ઘનફળ = $\text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} \times \text{ઊંચાઈ} = 10.5 \times 8.8 \times H = 92.4 \times H$.
બંને ઘનફળને સરખાવતા: $92.4 \times H = 115.5$.
$H = \frac{115.5}{92.4} = 1.25\,m$.
88
DifficultMCQ
એક નળાકાર કૂવાની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $264 \, m^2$ છે અને તેનું ઘનફળ $924 \, m^3$ છે. કૂવાનો વ્યાસ અને ઊંડાઈ કેટલા હશે? (મીટરમાં)
A
$14, 6$
B
$7, 12$
C
$14, 12$
D
$7, 6$

Solution

(A) ધારો કે નળાકાર કૂવાની ત્રિજ્યા $r$ અને ઊંડાઈ $h$ છે.
વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $2 \pi r h = 264 \, m^2$ છે $... (1)$
ઘનફળ $\pi r^2 h = 924 \, m^3$ છે $... (2)$
સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ વડે ભાગતા:
$\frac{\pi r^2 h}{2 \pi r h} = \frac{924}{264}$
$\frac{r}{2} = 3.5$
$r = 7 \, m$
તેથી,વ્યાસ $d = 2r = 14 \, m$ થાય.
સમીકરણ $(1)$ માં $r = 7$ મૂકતા:
$2 \times \frac{22}{7} \times 7 \times h = 264$
$44 \times h = 264$
$h = \frac{264}{44} = 6 \, m$.
આમ,કૂવાનો વ્યાસ $14 \, m$ અને ઊંડાઈ $6 \, m$ છે.
89
EasyMCQ
એક નક્કર નળાકારના પાયાની ત્રિજ્યા અને ઊંચાઈનો સરવાળો $37 \, m$ છે. જો નળાકારની કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $1628 \, m^2$ હોય,તો તેનું ઘનફળ ($m^3$ માં) શોધો.
A
$4620$
B
$4630$
C
$4520$
D
$4830$

Solution

(A) આપેલ છે: $r + h = 37 \, m$ અને કુલ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $= 2 \pi r(r + h) = 1628 \, m^2$.
સપાટીના ક્ષેત્રફળના સૂત્રમાં $(r + h)$ ની કિંમત મૂકતા:
$2 \times \frac{22}{7} \times r \times 37 = 1628$
$r = \frac{1628 \times 7}{44 \times 37} = \frac{1628}{1628} \times 7 = 7 \, m$.
હવે,ઊંચાઈ $h$ શોધો:
$h = 37 - r = 37 - 7 = 30 \, m$.
નળાકારનું ઘનફળ $V = \pi r^2 h$ દ્વારા મળે છે.
$V = \frac{22}{7} \times 7 \times 7 \times 30 = 22 \times 7 \times 30 = 4620 \, m^3$.
90
MediumMCQ
એક ઈંટનું માપ $20 \, cm \times 10 \, cm \times 7.5 \, cm$ છે. $25 \, m$ લાંબી,$2 \, m$ ઊંચી અને $0.75 \, m$ જાડી દીવાલ બનાવવા માટે કેટલી ઈંટોની જરૂર પડશે?
A
$25000$
B
$35000$
C
$20000$
D
$45000$

Solution

(A) પગલું $1$: દીવાલનું ઘનફળ ઘન મીટરમાં $(m^3)$ શોધો.
દીવાલનું ઘનફળ $= \text{લંબાઈ} \times \text{ઊંચાઈ} \times \text{જાડાઈ} = 25 \, m \times 2 \, m \times 0.75 \, m = 37.5 \, m^3$.
પગલું $2$: એક ઈંટનું ઘનફળ ઘન મીટરમાં $(m^3)$ શોધો.
ઈંટના પરિમાણો $20 \, cm = 0.2 \, m$,$10 \, cm = 0.1 \, m$,અને $7.5 \, cm = 0.075 \, m$ છે.
એક ઈંટનું ઘનફળ $= 0.2 \, m \times 0.1 \, m \times 0.075 \, m = 0.0015 \, m^3$.
પગલું $3$: જરૂરી ઈંટોની સંખ્યા શોધો.
ઈંટોની સંખ્યા $= \frac{\text{દીવાલનું ઘનફળ}}{\text{એક ઈંટનું ઘનફળ}} = \frac{37.5}{0.0015} = 25000$.
91
EasyMCQ
એક લંબવૃત્તીય નળાકારની ઊંચાઈ $6 \, m$ છે. તેના બે વર્તુળાકાર પાયાના ક્ષેત્રફળોના સરવાળાના $3$ ગણા,તેના વક્ર સપાટીના ક્ષેત્રફળના બમણા જેટલા છે. તો પાયાની ત્રિજ્યા ...... $m$ છે.
A
$4$
B
$2$
C
$6$
D
$1.5$

Solution

(A) ધારો કે પાયાની ત્રિજ્યા $r$ છે અને ઊંચાઈ $h = 6 \, m$ છે.
એક વર્તુળાકાર પાયાનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^2$ છે. બે વર્તુળાકાર પાયાના ક્ષેત્રફળોનો સરવાળો $2 \pi r^2$ થાય.
નળાકારની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $2 \pi r h$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$3 \times (2 \pi r^2) = 2 \times (2 \pi r h)$.
$h = 6$ મૂકતા,આપણને $6 \pi r^2 = 4 \pi r (6)$ મળે.
બંને બાજુ $2 \pi r$ વડે ભાગતા ($r \neq 0$ ધારીને),$3r = 2(6)$ મળે.
$3r = 12$.
$r = 4 \, m$.
92
EasyMCQ
નળાકારની ત્રિજ્યા બમણી કરવામાં આવે છે. ઘનફળ સમાન રહે તે માટે ઊંચાઈમાં શું ફેરફાર કરવો જોઈએ?
A
$1/2 \times$ મૂળ ઊંચાઈ
B
$1/4 \times$ મૂળ ઊંચાઈ
C
$1/4 \pi r^2$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) નળાકારનું ઘનફળ $V = \pi r^2 h$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે મૂળ ત્રિજ્યા $r$ છે અને મૂળ ઊંચાઈ $h$ છે. મૂળ ઘનફળ $V_1 = \pi r^2 h$ છે.
જો નવી ત્રિજ્યા $r' = 2r$ હોય,તો ધારો કે નવી ઊંચાઈ $h'$ છે.
ઘનફળ સમાન રહે તે માટે $V_2 = V_1$,તેથી $\pi (r')^2 h' = \pi r^2 h$.
$r' = 2r$ મૂકતા: $\pi (2r)^2 h' = \pi r^2 h$.
$\pi (4r^2) h' = \pi r^2 h$.
$4 h' = h$.
તેથી,$h' = \frac{1}{4} h$.
ઊંચાઈને મૂળ ઊંચાઈના $\frac{1}{4}$ ભાગ જેટલી કરવી જોઈએ.
93
EasyMCQ
એક લંબ નળાકાર અને એક લંબ વર્તુળાકાર શંકુની ત્રિજ્યા સમાન છે અને ઘનફળ પણ સમાન છે. નળાકારની ઊંચાઈ અને શંકુની ઊંચાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$3:5$
B
$2:5$
C
$3:1$
D
$1:3$

Solution

(D) ધારો કે નળાકાર અને શંકુ બંનેની ત્રિજ્યા $r$ છે.
ધારો કે નળાકારની ઊંચાઈ $h$ છે અને શંકુની ઊંચાઈ $H$ છે.
નળાકારનું ઘનફળ $V_{cylinder} = \pi r^{2} h$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
લંબ વર્તુળાકાર શંકુનું ઘનફળ $V_{cone} = \frac{1}{3} \pi r^{2} H$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન મુજબ,બંનેના ઘનફળ સમાન છે,તેથી:
$\pi r^{2} h = \frac{1}{3} \pi r^{2} H$
બંને બાજુ $\pi r^{2}$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$h = \frac{1}{3} H$
તેથી,નળાકારની ઊંચાઈ અને શંકુની ઊંચાઈનો ગુણોત્તર:
$\frac{h}{H} = \frac{1}{3} = 1:3$ થાય.
94
MediumMCQ
$2$ કેન સમાન ઊંચાઈ $21\, cm$ ધરાવે છે. એક કેન નળાકાર છે,જેના પાયાનો વ્યાસ $10\, cm$ છે. બીજા કેનનો પાયો $10\, cm$ બાજુવાળો ચોરસ છે. તેમની ક્ષમતા વચ્ચેનો તફાવત કેટલો છે? ($cm^3$ માં)
A
$350$
B
$450$
C
$250$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) નળાકાર કેનનું ઘનફળ $V_{cyl} = \pi r^2 h$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $h = 21\, cm$ અને વ્યાસ $d = 10\, cm$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = 5\, cm$ થાય.
$V_{cyl} = \frac{22}{7} \times (5)^2 \times 21 = 22 \times 25 \times 3 = 1650\, cm^3$.
ચોરસ પાયાવાળા કેનનું ઘનફળ $V_{sq} = (\text{બાજુ})^2 \times h$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં બાજુ $= 10\, cm$ અને $h = 21\, cm$ છે.
$V_{sq} = (10)^2 \times 21 = 100 \times 21 = 2100\, cm^3$.
તેમની ક્ષમતા વચ્ચેનો તફાવત $V_{sq} - V_{cyl} = 2100 - 1650 = 450\, cm^3$ છે.
95
DifficultMCQ
એક રોલર $120 \, cm$ લાંબુ છે અને તેનો વ્યાસ $84 \, cm$ છે. જો રમતનું મેદાન સમતળ કરવા માટે તે $500$ પૂર્ણ પરિભ્રમણ કરે છે,તો $30 \, \text{paise}$ પ્રતિ $m^2$ ના દરે સમતળ કરવાનો ખર્ચ શોધો. ($\pi = \frac{22}{7}$ લો)
A
$475.40$
B
$375.45$
C
$375.20$
D
$475.20$

Solution

(D) આપેલ છે: રોલરની લંબાઈ $(h)$ = $120 \, cm = 1.2 \, m$.
રોલરનો વ્યાસ = $84 \, cm$,તેથી ત્રિજ્યા $(r)$ = $42 \, cm = 0.42 \, m$.
એક પરિભ્રમણમાં સમતળ કરેલ વિસ્તાર એ નળાકારની વક્ર સપાટીના ક્ષેત્રફળ જેટલો હોય છે:
$CSA = 2 \pi r h = 2 \times \frac{22}{7} \times 0.42 \times 1.2 \, m^2$.
$CSA = 2 \times 22 \times 0.06 \times 1.2 = 3.168 \, m^2$.
$500$ પરિભ્રમણમાં સમતળ કરેલ કુલ વિસ્તાર = $500 \times 3.168 = 1584 \, m^2$.
સમતળ કરવાનો ખર્ચ = $1584 \times 30 \, \text{paise} = 47520 \, \text{paise}$.
રૂપિયામાં ફેરવતા: $47520 / 100 = Rs. 475.20$.
96
MediumMCQ
એક લંબવૃત્તીય શંકુના આડછેદ (frustum) ના એક છેડાનો પરિઘ $48\, cm$ અને બીજા છેડાનો પરિઘ $34\, cm$ છે. જો આડછેદની ઊંચાઈ $10\, cm$ હોય,તો તેનું ઘનફળ ($cm^3$ માં) કેટલું થાય?
A
$5400$
B
$1350$
C
$2700$
D
$4050$

Solution

(B) ધારો કે શંકુના આડછેદના બે વર્તુળાકાર છેડાઓની ત્રિજ્યાઓ $r_1$ અને $r_2$ છે.
આપેલ પરિઘ $C_1 = 2\pi r_1 = 48\, cm$ અને $C_2 = 2\pi r_2 = 34\, cm$ છે.
તેથી,$r_1 = \frac{48}{2\pi}$ અને $r_2 = \frac{34}{2\pi}$ થાય.
આડછેદની ઊંચાઈ $h = 10\, cm$ છે.
શંકુના આડછેદનું ઘનફળ $V = \frac{1}{3}\pi h (r_1^2 + r_2^2 + r_1 r_2)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$V = \frac{1}{3}\pi (10) \left[ \left(\frac{48}{2\pi}\right)^2 + \left(\frac{34}{2\pi}\right)^2 + \left(\frac{48}{2\pi}\right) \left(\frac{34}{2\pi}\right) \right]$
$V = \frac{10\pi}{3} \left[ \frac{2304}{4\pi^2} + \frac{1156}{4\pi^2} + \frac{1632}{4\pi^2} \right]$
$V = \frac{10\pi}{3} \times \frac{1}{4\pi^2} (2304 + 1156 + 1632)$
$V = \frac{10}{12\pi} (5092) \approx 1351.2\, cm^3$.
આપેલ વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત $1350$ છે.
97
MediumMCQ
એક કોંક્રિટના થાંભલાને બનાવવા માટે જરૂરી કોંક્રિટનું પ્રમાણ શોધો,જેના વર્તુળાકાર પાયાની પરિમિતિ $8.8\, m$ છે અને તેની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $17.6\, m^2$ છે. $\left(\pi=\frac{22}{7}\right)$
A
$12 \frac{4}{25}\, m^3$
B
$12 \frac{3}{25}\, m^3$
C
$12 \frac{1}{2}\, m^3$
D
$12 \frac{8}{25}\, m^3$

Solution

(D) આપેલ છે કે,વર્તુળાકાર પાયાની પરિમિતિ (પરિઘ) $2\pi r = 8.8\, m$ છે.
નળાકાર થાંભલાની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $2\pi rh = 17.6\, m^2$ છે.
વક્ર સપાટીના ક્ષેત્રફળને પરિઘ વડે ભાગતા: $\frac{2\pi rh}{2\pi r} = \frac{17.6}{8.8} = 2$. તેથી,ઊંચાઈ $h = 2\, m$ મળે.
$2\pi r = 8.8$ નો ઉપયોગ કરતા,$2 \times \frac{22}{7} \times r = 8.8$,જે આપણને $r = \frac{8.8 \times 7}{44} = 0.2 \times 7 = 1.4\, m$ આપે છે.
જરૂરી કોંક્રિટનું પ્રમાણ નળાકારના ઘનફળ જેટલું હોય છે,$V = \pi r^2 h$.
$V = \frac{22}{7} \times (1.4)^2 \times 2 = \frac{22}{7} \times 1.96 \times 2 = 22 \times 0.28 \times 2 = 12.32\, m^3$.
$12.32$ ને અપૂર્ણાંકમાં ફેરવતા: $12.32 = 12 + \frac{32}{100} = 12 + \frac{8}{25} = 12 \frac{8}{25}\, m^3$.
98
MediumMCQ
એક લંબઘનની લંબાઈ,પહોળાઈ અને ઊંડાઈનો સરવાળો $s$ છે અને તેનો વિકર્ણ $d$ છે. તેનું પૃષ્ઠફળ કેટલું થાય?
A
$s^{2}$
B
$d^{2}$
C
$s^{2}-d^{2}$
D
$s^{2}+d^{2}$

Solution

(C) ધારો કે લંબઘનની લંબાઈ,પહોળાઈ અને ઊંડાઈ અનુક્રમે $l$,$b$ અને $h$ છે.
આપેલ છે કે પરિમાણોનો સરવાળો $l + b + h = s$ છે.
લંબઘનનો વિકર્ણ $\sqrt{l^{2} + b^{2} + h^{2}} = d$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જેનો અર્થ છે કે $l^{2} + b^{2} + h^{2} = d^{2}$.
આપણે બીજગણિતીય નિત્યસમ જાણીએ છીએ: $(l + b + h)^{2} = l^{2} + b^{2} + h^{2} + 2(lb + bh + hl)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે: $s^{2} = d^{2} + 2(lb + bh + hl)$.
લંબઘનનું પૃષ્ઠફળ $2(lb + bh + hl)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$2(lb + bh + hl) = s^{2} - d^{2}$.
આમ,પૃષ્ઠફળ $s^{2} - d^{2}$ છે.
99
EasyMCQ
એક નળાકાર ટાવરનો વ્યાસ $5 \, m$ અને ઊંચાઈ $14 \, m$ છે. તેની વક્ર સપાટી પર $50$ પૈસા પ્રતિ $m^{2}$ ના દરે સફેદ રંગ કરવાનો ખર્ચ (રૂપિયામાં) કેટલો થાય?
A
$90$
B
$97$
C
$100$
D
$110$

Solution

(D) નળાકારનો વ્યાસ $d = 5 \, m$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = \frac{d}{2} = 2.5 \, m$ થાય.
નળાકારની ઊંચાઈ $h = 14 \, m$ છે.
નળાકારની વક્ર સપાટીનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર $A = 2 \pi r h$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $A = 2 \times \frac{22}{7} \times 2.5 \times 14$.
$A = 2 \times 22 \times 2.5 \times 2 = 220 \, m^{2}$.
સફેદ રંગ કરવાનો ખર્ચ $50$ પૈસા પ્રતિ $m^{2}$ છે,જે $₹ 0.50$ પ્રતિ $m^{2}$ થાય.
કુલ ખર્ચ $= 220 \times 0.50 = ₹ 110$.
100
MediumMCQ
$49 \times 33 \times 24 \text{ cm}$ પરિમાણ ધરાવતા લોખંડના એક નક્કર ટુકડાને ઓગાળીને ગોળો બનાવવામાં આવે છે. તો આ ગોળાની ત્રિજ્યા ......$\text{cm}$ છે.
A
$35$
B
$21$
C
$29$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે ગોળાની ત્રિજ્યા $r$ છે.
જ્યારે લોખંડના ટુકડાને ઓગાળીને ગોળો બનાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું કદ સમાન રહે છે. તેથી,ગોળાનું કદ = લંબઘનનું કદ.
લંબઘનનું કદ = $49 \times 33 \times 24 \text{ cm}^3$.
ગોળાનું કદ = $\frac{4}{3} \pi r^3$.
બંને કદને સરખાવતા:
$\frac{4}{3} \times \frac{22}{7} \times r^3 = 49 \times 33 \times 24$.
$r^3 = \frac{49 \times 33 \times 24 \times 3 \times 7}{4 \times 22}$.
$r^3 = 7^3 \times 3^3$.
$r = 7 \times 3 = 21 \text{ cm}$.

Mensuration — Measurement of Volume and Surface Area · Frequently Asked Questions

1Are these Mensuration questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Mensuration Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.