Gujarati

Probability distribution Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Probability · Probability distribution

430+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 49 of 430 questions in Gujarati

201
MediumMCQ
નીચે આપેલ સંભાવના વિતરણ માટે,$\operatorname{Var}(X)$ શોધો.
$X$$5$$6$$7$$8$$9$$10$$11$
$P(X=x)$$0.07$$0.2$$0.3$$k$$0.07$$0.04$$0.02$
A
$2.56$
B
$2.85$
C
$1.65$
D
$3.85$

Solution

(C) સંભાવના વિતરણમાં સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે.
$0.07 + 0.2 + 0.3 + k + 0.07 + 0.04 + 0.02 = 1$
$0.7 + k = 1 \implies k = 0.3$
હવે,આપણે મધ્યક $E(X) = \sum x_i p_i$ અને $E(X^2) = \sum x_i^2 p_i$ ની ગણતરી કરીએ.
$x_i$$p_i$$x_i p_i$$x_i^2 p_i$
$5$$0.07$$0.35$$1.75$
$6$$0.2$$1.2$$7.2$
$7$$0.3$$2.1$$14.7$
$8$$0.3$$2.4$$19.2$
$9$$0.07$$0.63$$5.67$
$10$$0.04$$0.4$$4$
$11$$0.02$$0.22$$2.42$
કુલ$1$$7.3$$55.04$

મધ્યક $E(X) = \sum x_i p_i = 7.3$
$E(X^2) = \sum x_i^2 p_i = 55.04$
વિચરણ $\operatorname{Var}(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$
$\operatorname{Var}(X) = 55.04 - (7.3)^2 = 55.04 - 53.29 = 1.75$
202
MediumMCQ
એક પાસાને ફેંકતા મળતી સંખ્યાઓનો મધ્યક શોધો,જેમાં ત્રણ બાજુઓ પર $1$,બે બાજુઓ પર $2$ અને એક બાજુ પર $5$ લખેલ છે.
A
$5$
B
$\frac{8}{3}$
C
$1$
D
$2$

Solution

(D) પાસાને $6$ બાજુઓ હોય છે. બાજુઓ પરની સંખ્યાઓ $1, 1, 1, 2, 2, 5$ છે.
$1$ મળવાની સંભાવના $P(X=1) = \frac{3}{6} = \frac{1}{2}$ છે.
$2$ મળવાની સંભાવના $P(X=2) = \frac{2}{6} = \frac{1}{3}$ છે.
$5$ મળવાની સંભાવના $P(X=5) = \frac{1}{6}$ છે.
મધ્યક (અપેક્ષિત મૂલ્ય) $E(X) = \sum p_i x_i$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મધ્યક $= (1 \times \frac{1}{2}) + (2 \times \frac{1}{3}) + (5 \times \frac{1}{6}) = \frac{1}{2} + \frac{2}{3} + \frac{5}{6} = \frac{3+4+5}{6} = \frac{12}{6} = 2$.
$x_i$$p_i x_i$
$1$$1/2$
$2$$2/3$
$5$$5/6$
કુલ$2$
203
MediumMCQ
જો વિધેય $f$ જે $f(x) = \begin{cases} K(x-x^2) & \text{જો } 0 < x < 1 \\ 0 & \text{અન્યથા} \end{cases}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તે યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના ઘનતા વિધેય (p.d.f.) હોય,તો $P(X < \frac{1}{2})$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(A) કારણ કે $f(x)$ એ યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.d.f. છે,તેથી વક્ર હેઠળનું કુલ ક્ષેત્રફળ $1$ હોવું જોઈએ.
$\int_{0}^{1} f(x) dx = 1 \Rightarrow \int_{0}^{1} K(x-x^2) dx = 1$
$K \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{3} \right]_{0}^{1} = 1 \Rightarrow K \left( \frac{1}{2} - \frac{1}{3} \right) = 1$
$K \left( \frac{1}{6} \right) = 1 \Rightarrow K = 6$
હવે,આપણે $P(X < \frac{1}{2}) = \int_{0}^{\frac{1}{2}} 6(x-x^2) dx$ ની ગણતરી કરીએ.
$= 6 \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{x^3}{3} \right]_{0}^{\frac{1}{2}} = \left[ 3x^2 - 2x^3 \right]_{0}^{\frac{1}{2}}$
$= 3 \left( \frac{1}{2} \right)^2 - 2 \left( \frac{1}{2} \right)^3 = 3 \left( \frac{1}{4} \right) - 2 \left( \frac{1}{8} \right)$
$= \frac{3}{4} - \frac{1}{4} = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
204
MediumMCQ
યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચેના કોષ્ટક દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે:
$X = x$$1$$2$$3$$\dots$$n$
$P(X = x)$$\frac{1}{n}$$\frac{1}{n}$$\frac{1}{n}$$\dots$$\frac{1}{n}$

તો $\operatorname{Var}(X) = $
A
$\frac{n^2-1}{12}$
B
$\frac{n^2-n}{6}$
C
$\frac{n^2-n}{12}$
D
$\frac{n^2-1}{6}$

Solution

(A) યાદચ્છિક ચલ $X$ નો મધ્યક $E(X) = \sum p_i x_i = \frac{1}{n} + \frac{2}{n} + \frac{3}{n} + \dots + \frac{n}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$E(X) = \frac{1}{n} (1 + 2 + 3 + \dots + n) = \frac{1}{n} \cdot \frac{n(n+1)}{2} = \frac{n+1}{2}$.
$X^2$ ની અપેક્ષિત કિંમત $E(X^2) = \sum p_i x_i^2 = \frac{1^2}{n} + \frac{2^2}{n} + \frac{3^2}{n} + \dots + \frac{n^2}{n}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$E(X^2) = \frac{1}{n} (1^2 + 2^2 + 3^2 + \dots + n^2) = \frac{1}{n} \cdot \frac{n(n+1)(2n+1)}{6} = \frac{(n+1)(2n+1)}{6}$.
$X$ નું વિચરણ $\operatorname{Var}(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\operatorname{Var}(X) = \frac{(n+1)(2n+1)}{6} - \left( \frac{n+1}{2} \right)^2$.
$\operatorname{Var}(X) = \frac{2n^2 + 3n + 1}{6} - \frac{n^2 + 2n + 1}{4}$.
લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $12$ લેતા:
$\operatorname{Var}(X) = \frac{2(2n^2 + 3n + 1) - 3(n^2 + 2n + 1)}{12} = \frac{4n^2 + 6n + 2 - 3n^2 - 6n - 3}{12} = \frac{n^2 - 1}{12}$.
205
EasyMCQ
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના દળ વિધેય $P(X=x) = \frac{{}^{5}C_{x}}{2^{5}}$ છે,જ્યાં $x = 0, 1, 2, 3, 4, 5$ અને અન્ય કિસ્સામાં $0$ છે. તો,$P(X \leq 2)$ કોના બરાબર છે?
A
$P(X > 3)$
B
$P(X \geq 3)$
C
$P(X \geq 2)$
D
$P(X > 4)$

Solution

(B) આપેલ સંભાવના દળ વિધેય $P(X=x) = \frac{{}^{5}C_{x}}{2^{5}}$ છે,જ્યાં $x \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5\}$.
આપણે $P(X \leq 2) = P(X=0) + P(X=1) + P(X=2)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
$P(X=0) = \frac{{}^{5}C_{0}}{2^{5}} = \frac{1}{32}$
$P(X=1) = \frac{{}^{5}C_{1}}{2^{5}} = \frac{5}{32}$
$P(X=2) = \frac{{}^{5}C_{2}}{2^{5}} = \frac{10}{32}$
આ કિંમતોનો સરવાળો કરતા: $P(X \leq 2) = \frac{1+5+10}{32} = \frac{16}{32} = \frac{1}{2}$.
હવે,વિકલ્પો તપાસીએ:
$P(X \geq 3) = P(X=3) + P(X=4) + P(X=5) = \frac{{}^{5}C_{3} + {}^{5}C_{4} + {}^{5}C_{5}}{2^{5}} = \frac{10+5+1}{32} = \frac{16}{32} = \frac{1}{2}$.
આમ,$P(X \leq 2) = \frac{1}{2}$ અને $P(X \geq 3) = \frac{1}{2}$ હોવાથી,$P(X \leq 2) = P(X \geq 3)$ થાય છે.
206
EasyMCQ
યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{k}{\sqrt{x}}$ જ્યાં $0 \leq x \leq 4$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તો $P(1 < X < 4) = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{5}$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(A) સંભાવના ઘનતા વિધેય માટે,વક્ર હેઠળનું કુલ ક્ષેત્રફળ $1$ હોવું જોઈએ.
$\int_{0}^{4} f(x) dx = 1$
$\int_{0}^{4} \frac{k}{\sqrt{x}} dx = 1$
$k [2\sqrt{x}]_{0}^{4} = 1$
$k [2(2) - 0] = 1 \Rightarrow 4k = 1 \Rightarrow k = \frac{1}{4}$
હવે,આપણે $P(1 < X < 4)$ ની ગણતરી કરીએ:
$P(1 < X < 4) = \int_{1}^{4} \frac{1/4}{\sqrt{x}} dx$
$= \frac{1}{4} [2\sqrt{x}]_{1}^{4}$
$= \frac{1}{2} [\sqrt{4} - \sqrt{1}]$
$= \frac{1}{2} [2 - 1] = \frac{1}{2}$
207
EasyMCQ
નીચે એક અસતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ આપેલ છે:
$X = x$$1$$2$$3$$4$$5$$6$
$P(X = x)$$k$$0$$2k$$5k$$k$$3k$

તો $P(X \geq 4) = $
A
$\frac{1}{4}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(D) સંભાવના વિતરણ માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$k + 0 + 2k + 5k + k + 3k = 1$.
$12k = 1 \Rightarrow k = \frac{1}{12}$.
આપણે $P(X \geq 4)$ શોધવાનું છે,જે $P(X = 4) + P(X = 5) + P(X = 6)$ છે.
$P(X \geq 4) = 5k + k + 3k = 9k$.
$k$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને $P(X \geq 4) = 9 \times \frac{1}{12} = \frac{9}{12} = \frac{3}{4}$ મળે છે.
208
EasyMCQ
જો યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના દળ વિધેય (p.m.f.) નીચે મુજબ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
$X$$1$$2$$3$$4$$5$
$P(X = x)$$k$$\frac{k}{3}$$\frac{k}{4}$$\frac{k}{2}$$\frac{k}{2}$
A
$\frac{15}{31}$
B
$\frac{1}{12}$
C
$\frac{11}{12}$
D
$\frac{12}{31}$

Solution

(D) સંભાવના દળ વિધેય માટે,બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$P(X=1) + P(X=2) + P(X=3) + P(X=4) + P(X=5) = 1$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $k + \frac{k}{3} + \frac{k}{4} + \frac{k}{2} + \frac{k}{2} = 1$.
છેદ $(3, 4, 2, 2)$ નો લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ $12$ લેતા:
$\frac{12k + 4k + 3k + 6k + 6k}{12} = 1$.
અંશનો સરવાળો કરતા: $\frac{31k}{12} = 1$.
$k$ માટે ઉકેલતા: $k = \frac{12}{31}$.
209
MediumMCQ
જો એક સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x) = \frac{x^3}{3}$ હોય,જ્યાં $-1 < x < 2$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ હોય,તો $-1 < x < 2$ માટે સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ શું થશે?
A
$\frac{1}{14}(x^4 - 1)$
B
$\frac{1}{10}(x^4 - 1)$
C
$\frac{1}{12}(x^4 - 1)$
D
$\frac{1}{16}(x^4 - 1)$

Solution

(C) સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ ને $F(x) = P(X \leq x) = \int_{-\infty}^{x} f(t) dt$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$-1 < x < 2$ માટે,આપણી પાસે છે:
$F(x) = \int_{-1}^{x} \frac{t^3}{3} dt$
$F(x) = \frac{1}{3} \left[ \frac{t^4}{4} \right]_{-1}^{x}$
$F(x) = \frac{1}{3} \left( \frac{x^4}{4} - \frac{(-1)^4}{4} \right)$
$F(x) = \frac{1}{3} \left( \frac{x^4}{4} - \frac{1}{4} \right)$
$F(x) = \frac{1}{12} (x^4 - 1)$
210
EasyMCQ
એક સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{1}{2}$ જો $0 < x < 2$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. જો $a = P(X < \frac{1}{2})$ અને $b = P(X > \frac{3}{2})$ હોય,તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$a - b = 0$
B
$2a - b = 0$
C
$3a - b = 0$
D
$a - 2b = 0$

Solution

(A) આપેલ p.d.f. $f(x) = \frac{1}{2}$ છે,જ્યાં $0 < x < 2$.
પ્રથમ,આપણે $a = P(X < \frac{1}{2})$ ની ગણતરી કરીએ:
$a = \int_{0}^{1/2} \frac{1}{2} dx = \frac{1}{2} [x]_{0}^{1/2} = \frac{1}{2} (\frac{1}{2} - 0) = \frac{1}{4}$.
ત્યારબાદ,આપણે $b = P(X > \frac{3}{2})$ ની ગણતરી કરીએ:
$b = \int_{3/2}^{2} \frac{1}{2} dx = \frac{1}{2} [x]_{3/2}^{2} = \frac{1}{2} (2 - \frac{3}{2}) = \frac{1}{2} (\frac{1}{2}) = \frac{1}{4}$.
$a$ અને $b$ ની સરખામણી કરતા,આપણને $a = \frac{1}{4}$ અને $b = \frac{1}{4}$ મળે છે.
તેથી,$a - b = \frac{1}{4} - \frac{1}{4} = 0$.
211
EasyMCQ
એક સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x) = \frac{\sqrt{x}}{2}$ છે,જ્યાં $0 \leq x \leq 4$. તો $P[X > 1]$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(C) સંચયી વિતરણ વિધેય (c.d.f.) $F(x) = P(X \leq x) = \frac{\sqrt{x}}{2}$ આપેલ છે.
આપણે સંભાવના $P[X > 1]$ શોધવાની છે.
સંચયી વિતરણ વિધેયના ગુણધર્મ મુજબ,$P(X > x) = 1 - P(X \leq x) = 1 - F(x)$ થાય.
તેથી,$P[X > 1] = 1 - F(1)$.
આપેલ વિધેયમાં $x = 1$ મૂકતા: $F(1) = \frac{\sqrt{1}}{2} = \frac{1}{2}$.
આમ,$P[X > 1] = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$.
212
MediumMCQ
એક અસતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$X = x$$0$$1$$2$$3$$4$
$P(X = x)$$k$$2k$$4k$$2k$$k$

તો $P(X \leq 2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{10}$
B
$\frac{7}{10}$
C
$\frac{3}{10}$
D
$\frac{9}{10}$

Solution

(B) સંભાવના વિતરણ માટે,બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$P(0) + P(1) + P(2) + P(3) + P(4) = 1$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $k + 2k + 4k + 2k + k = 1$.
$10k = 1 \Rightarrow k = \frac{1}{10}$.
આપણે $P(X \leq 2)$ શોધવાનું છે,જે $P(0) + P(1) + P(2)$ છે.
$P(X \leq 2) = k + 2k + 4k = 7k$.
$k$ ની કિંમત મૂકતા: $7 \times \frac{1}{10} = \frac{7}{10}$.
213
MediumMCQ
જો કોઈ ચોક્કસ માપન કરવામાં સામેલ ભૂલ એ સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x) = k(4 - x^2)$ સાથેનો સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ હોય,જ્યાં $-2 \leq x \leq 2$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ હોય,તો $P[-1 < X < 1] = $
A
$\frac{13}{16}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{11}{16}$

Solution

(D) કારણ કે $f(x)$ એ સંભાવના ઘનતા વિધેય છે,તેથી વક્ર હેઠળનો કુલ વિસ્તાર $1$ હોવો જોઈએ:
$\int_{-2}^{2} k(4 - x^2) dx = 1$
વિધેય યુગ્મ હોવાથી,આપણને મળે છે $2k \int_{0}^{2} (4 - x^2) dx = 1$.
$2k [4x - \frac{x^3}{3}]_0^2 = 1$
$2k (8 - \frac{8}{3}) = 1 \Rightarrow 2k(\frac{16}{3}) = 1 \Rightarrow k = \frac{3}{32}$.
હવે,આપણે $P[-1 < X < 1]$ ની ગણતરી કરીએ:
$P[-1 < X < 1] = \int_{-1}^{1} \frac{3}{32}(4 - x^2) dx = 2 \times \frac{3}{32} \int_{0}^{1} (4 - x^2) dx$
$= \frac{6}{32} [4x - \frac{x^3}{3}]_0^1 = \frac{3}{16} (4 - \frac{1}{3}) = \frac{3}{16} \times \frac{11}{3} = \frac{11}{16}$.
214
MediumMCQ
જો $f(x) = \frac{x+2}{18}$ એ $-2 < x < 4$ માટે અને અન્યથા $f(x) = 0$ એ યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના ઘટત્વ વિધેય (p.d.f.) હોય,તો $P(|X| < 2)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{5}{9}$
B
$\frac{4}{9}$
C
$\frac{2}{9}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(B) સંભાવના $P(|X| < 2)$ એ $P(-2 < X < 2)$ ને સમાન છે.
આપેલ p.d.f. $f(x) = \frac{x+2}{18}$ નો અંતરાલ $(-2, 2)$ પર સંકલન કરતા:
$P(-2 < X < 2) = \int_{-2}^{2} \frac{x+2}{18} dx$
$= \frac{1}{18} \left[ \frac{x^2}{2} + 2x \right]_{-2}^{2}$
$= \frac{1}{18} \left[ (\frac{2^2}{2} + 2(2)) - (\frac{(-2)^2}{2} + 2(-2)) \right]$
$= \frac{1}{18} \left[ (2 + 4) - (2 - 4) \right]$
$= \frac{1}{18} [6 - (-2)]$
$= \frac{8}{18} = \frac{4}{9}$
215
EasyMCQ
જો સંભાવના દળ વિધેય (p.m.f.) $P(X) = k \binom{4}{x}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,જ્યાં $x = 0, 1, 2, 3, 4$ અને $k > 0$,અને અન્ય કિસ્સામાં $P(X) = 0$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{3}{16}$
B
$\frac{7}{16}$
C
$\frac{1}{16}$
D
$\frac{5}{16}$

Solution

(C) સંભાવના દળ વિધેય (p.m.f.) માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ,એટલે કે $\sum P(X) = 1$.
આપેલ છે કે $P(X) = k \binom{4}{x}$ જ્યાં $x = 0, 1, 2, 3, 4$.
દરેક સંભાવનાની ગણતરી કરતા:
$P(X=0) = k \binom{4}{0} = k \times 1 = k$
$P(X=1) = k \binom{4}{1} = k \times 4 = 4k$
$P(X=2) = k \binom{4}{2} = k \times 6 = 6k$
$P(X=3) = k \binom{4}{3} = k \times 4 = 4k$
$P(X=4) = k \binom{4}{4} = k \times 1 = k$
આ સંભાવનાઓનો સરવાળો કરતા:
$k + 4k + 6k + 4k + k = 1$
$16k = 1$
$k = \frac{1}{16}$
216
EasyMCQ
નીચે આપેલ $X$ ના સંભાવના વિતરણ માટે,$X$ નું વિચરણ શોધો:
$X = x$$-2$$-1$$0$$1$$2$
$P(X = x)$$0.2$$0.3$$0.1$$0.15$$0.25$
A
$2.4257$
B
$2.5427$
C
$2.5742$
D
$2.2475$

Solution

(D) મધ્યક $E(X)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$E(X) = \sum x_i P_i = (-2)(0.2) + (-1)(0.3) + (0)(0.1) + (1)(0.15) + (2)(0.25)$
$E(X) = -0.4 - 0.3 + 0 + 0.15 + 0.5 = -0.05$
ત્યારબાદ,આપણે $E(X^2)$ ની ગણતરી કરીએ છીએ:
$E(X^2) = \sum x_i^2 P_i = (-2)^2(0.2) + (-1)^2(0.3) + (0)^2(0.1) + (1)^2(0.15) + (2)^2(0.25)$
$E(X^2) = (4)(0.2) + (1)(0.3) + 0 + (1)(0.15) + (4)(0.25)$
$E(X^2) = 0.8 + 0.3 + 0.15 + 1.0 = 2.25$
વિચરણ $Var(X)$ નીચે મુજબ મળે છે:
$Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$
$Var(X) = 2.25 - (-0.05)^2$
$Var(X) = 2.25 - 0.0025 = 2.2475$
217
EasyMCQ
જો યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.m.f. $P(X=x) = \frac{\binom{5}{x}}{2^{5}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $x = 0, 1, 2, \ldots, 5$ અને અન્યથા $0$ છે,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું નથી?
A
$P(X \leq 1) = P(X \geq 4)$
B
$P(X \leq 2) \geq P(X \geq 4)$
C
$P(X \leq 3) \leq P(X \geq 3)$
D
$P(X \leq 2) = P(X \geq 3)$

Solution

(C) આપેલ સંભાવના દળ વિધેય $P(X=x) = \frac{\binom{5}{x}}{2^5}$ છે,જ્યાં $x \in \{0, 1, 2, 3, 4, 5\}$.
સંભાવનાઓની ગણતરી કરતા:
$P(X=0) = \frac{\binom{5}{0}}{32} = \frac{1}{32}$,$P(X=1) = \frac{\binom{5}{1}}{32} = \frac{5}{32}$,$P(X=2) = \frac{\binom{5}{2}}{32} = \frac{10}{32}$,$P(X=3) = \frac{\binom{5}{3}}{32} = \frac{10}{32}$,$P(X=4) = \frac{\binom{5}{4}}{32} = \frac{5}{32}$,$P(X=5) = \frac{\binom{5}{5}}{32} = \frac{1}{32}$.
હવે વિકલ્પો તપાસીએ:
$A$. $P(X \leq 1) = P(0) + P(1) = \frac{1+5}{32} = \frac{6}{32}$ અને $P(X \geq 4) = P(4) + P(5) = \frac{5+1}{32} = \frac{6}{32}$. તેથી,$P(X \leq 1) = P(X \geq 4)$ સાચું છે.
$B$. $P(X \leq 2) = P(0) + P(1) + P(2) = \frac{1+5+10}{32} = \frac{16}{32} = 0.5$. $P(X \geq 4) = \frac{6}{32} = 0.1875$. $0.5 \geq 0.1875$ હોવાથી,આ સાચું છે.
$C$. $P(X \leq 3) = P(0) + P(1) + P(2) + P(3) = \frac{1+5+10+10}{32} = \frac{26}{32} = 0.8125$. $P(X \geq 3) = P(3) + P(4) + P(5) = \frac{10+5+1}{32} = \frac{16}{32} = 0.5$. $0.8125 \leq 0.5$ એ ખોટું હોવાથી,વિકલ્પ $C$ સાચું નથી.
$D$. $P(X \leq 2) = \frac{16}{32} = 0.5$ અને $P(X \geq 3) = \frac{16}{32} = 0.5$. તેથી,$P(X \leq 2) = P(X \geq 3)$ સાચું છે.
218
EasyMCQ
એક સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{x+2}{18}$ છે,જ્યાં $-2 < x < 4$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ છે. તો $P[|x| < 1] = $
A
$\frac{1}{18}$
B
$\frac{4}{9}$
C
$\frac{2}{9}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(C) આપણને સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x) = \frac{x+2}{18}$ આપેલ છે,જ્યાં $-2 < x < 4$ છે.
આપણે $P[|x| < 1]$ શોધવાનું છે.
શરત $|x| < 1$ એ $-1 < x < 1$ ને સમાન છે.
તેથી,$P[|x| < 1] = \int_{-1}^{1} f(x) \, dx = \int_{-1}^{1} \frac{x+2}{18} \, dx$.
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$P = \frac{1}{18} \int_{-1}^{1} (x+2) \, dx = \frac{1}{18} \left[ \frac{x^2}{2} + 2x \right]_{-1}^{1}$.
સીમાઓ મૂકતા:
$P = \frac{1}{18} \left[ (\frac{1}{2} + 2) - (\frac{(-1)^2}{2} + 2(-1)) \right]$.
$P = \frac{1}{18} \left[ (\frac{1}{2} + 2) - (\frac{1}{2} - 2) \right]$.
$P = \frac{1}{18} [ \frac{1}{2} + 2 - \frac{1}{2} + 2 ] = \frac{1}{18} [4] = \frac{4}{18} = \frac{2}{9}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
219
EasyMCQ
જો એક પાસાને યાદચ્છિક રીતે ફેંકવામાં આવે,તો તેના પર મળતી સંખ્યાની અપેક્ષિત કિંમત (expectation) કેટલી થાય?
A
$2.4$
B
$3.5$
C
$2.1$
D
$3.3$

Solution

(B) જ્યારે એક પાસાને ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે શક્ય પરિણામો $S = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે.
કોઈપણ સંખ્યા $x \in S$ મળવાની સંભાવના $P(x) = \frac{1}{6}$ છે.
અપેક્ષિત કિંમત $E(X)$ નું સૂત્ર $E(X) = \sum x \cdot P(x)$ છે.
$E(X) = (1 \times \frac{1}{6}) + (2 \times \frac{1}{6}) + (3 \times \frac{1}{6}) + (4 \times \frac{1}{6}) + (5 \times \frac{1}{6}) + (6 \times \frac{1}{6})$.
$E(X) = \frac{1}{6} \times (1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6)$.
$E(X) = \frac{1}{6} \times 21 = 3.5$.
220
EasyMCQ
એક સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{x}{8}$ જ્યાં $0 < x < 4$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તો $P(X \leq 2)$ શોધો.
A
$\frac{5}{16}$
B
$\frac{9}{16}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{7}{16}$

Solution

(C) $P(X \leq 2)$ શોધવા માટે,આપણે સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x)$ નું $0$ થી $2$ ની સીમાઓ વચ્ચે સંકલન કરીશું.
$P(X \leq 2) = \int_{0}^{2} f(x) \, dx$
$P(X \leq 2) = \int_{0}^{2} \frac{x}{8} \, dx$
$P(X \leq 2) = \frac{1}{8} \left[ \frac{x^2}{2} \right]_{0}^{2}$
$P(X \leq 2) = \frac{1}{8} \left( \frac{2^2}{2} - \frac{0^2}{2} \right)$
$P(X \leq 2) = \frac{1}{8} \left( \frac{4}{2} \right) = \frac{1}{8} \times 2 = \frac{2}{8} = \frac{1}{4}$
221
EasyMCQ
જો યાદચ્છિક ચલ $X$ નું p.m.f. નીચેના કોષ્ટક દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો $X$ નું પ્રમાણિત વિચલન શોધો (આપેલ છે $p+q=1$):
$x$ $0$ $1$ $2$
$P(X=x)$ $q^2$ $2pq$ $p^2$
A
$2 \sqrt{q}$
B
$\sqrt{2pq}$
C
$2 \sqrt{p}$
D
$\sqrt{pq}$

Solution

(B) પ્રમાણિત વિચલન શોધવા માટે,આપણે પહેલા મધ્યક $\mu = E(X)$ અને વિચરણ $\sigma^2 = E(X^2) - [E(X)]^2$ ની ગણતરી કરીશું.
સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$x_i$ $p_i$ $p_i x_i$ $p_i x_i^2$
$0$ $q^2$ $0$ $0$
$1$ $2pq$ $2pq$ $2pq$
$2$ $p^2$ $2p^2$ $4p^2$
કુલ $1$ $2pq + 2p^2$ $2pq + 4p^2$

મધ્યક $\mu = E(X) = \sum p_i x_i = 2pq + 2p^2 = 2p(q+p)$.
કારણ કે $p+q=1$,તેથી $\mu = 2p(1) = 2p$.
વિચરણ $\sigma^2 = E(X^2) - \mu^2 = (2pq + 4p^2) - (2p)^2 = 2pq + 4p^2 - 4p^2 = 2pq$.
પ્રમાણિત વિચલન $\sigma = \sqrt{\text{વિચરણ}} = \sqrt{2pq}$.
222
EasyMCQ
એક અસતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંચયી વિતરણ વિધેય (c.d.f.) $F(x)$ નીચેના કોષ્ટક દ્વારા આપવામાં આવ્યું છે:
$X$$-3$$-1$$0$$1$$3$$5$$7$$9$
$F(X)$$0.1$$0.3$$0.5$$0.65$$0.75$$0.85$$0.90$$1$

તો,$P[X=3]$ શોધો.
A
$0.85$
B
$0.10$
C
$0.75$
D
$0.65$

Solution

(B) અસતત યાદચ્છિક ચલ $X$ માટે,સંભાવના દળ વિધેય $P[X=x]$ એ સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ સાથે નીચેના સૂત્ર દ્વારા સંબંધિત છે:
$P[X=x] = F(x) - F(x^-)$
જ્યાં $F(x^-)$ એ $x$ ની તરત પહેલાની કિંમત માટે સંચયી વિતરણ વિધેયનું મૂલ્ય છે.
અહીં,આપણે $P[X=3]$ શોધવા માંગીએ છીએ.
કોષ્ટક જોતા,$3$ ની તરત પહેલાની $X$ ની કિંમત $1$ છે.
તેથી,$P[X=3] = F(3) - F(1)$.
કોષ્ટક પરથી:
$F(3) = 0.75$
$F(1) = 0.65$
આ કિંમતો મૂકતા:
$P[X=3] = 0.75 - 0.65 = 0.10$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
223
MediumMCQ
જો $X$ એ સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ ધરાવતો યાદચ્છિક ચલ હોય અને તેનું સંભાવના વિતરણ નીચેના કોષ્ટક દ્વારા આપવામાં આવ્યું હોય:
$X = x$$-1.5$$-0.5$$0.5$$1.5$$2.5$
$P(X = x)$$0.05$$0.2$$0.15$$0.25$$0.35$

તો,$F(1.5) - F(-0.5)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.2$
B
$0.4$
C
$0.1$
D
$0.3$

Solution

(B) સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ ને $F(x) = P(X \leq x)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આપણે $F(1.5) - F(-0.5) = P(X \leq 1.5) - P(X \leq -0.5)$ ની ગણતરી કરવાની છે.
અસતત યાદચ્છિક ચલ માટે સંભાવનાની વ્યાખ્યા મુજબ,$P(X \leq x) = \sum_{x_i \leq x} P(X = x_i)$.
તેથી,$P(X \leq 1.5) = P(X = -1.5) + P(X = -0.5) + P(X = 0.5) + P(X = 1.5) = 0.05 + 0.2 + 0.15 + 0.25 = 0.65$.
અને $P(X \leq -0.5) = P(X = -1.5) + P(X = -0.5) = 0.05 + 0.2 = 0.25$.
આમ,$F(1.5) - F(-0.5) = 0.65 - 0.25 = 0.4$.
વૈકલ્પિક રીતે,$F(1.5) - F(-0.5) = P(-0.5 < X \leq 1.5) = P(X = 0.5) + P(X = 1.5) = 0.15 + 0.25 = 0.4$.
સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
224
EasyMCQ
સંભાવના ઘનતા વિધેય (p.d.f.) $f(x) = 3(1 - 2x^2)$ જ્યાં $0 < x < 1$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ માટે સંચયી વિતરણ વિધેય (c.d.f.) $F(x) = k(x - \frac{2x^3}{k})$ છે,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$1$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(A) સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ એ સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x)$ નું સંકલન છે.
$F(x) = \int_{0}^{x} f(t) dt = \int_{0}^{x} 3(1 - 2t^2) dt$.
સંકલન કરતા:
$F(x) = 3 \left[ t - \frac{2t^3}{3} \right]_{0}^{x} = 3 \left( x - \frac{2x^3}{3} \right)$.
આપેલ સ્વરૂપ $F(x) = k(x - \frac{2x^3}{k}) = kx - 2x^3$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = 3$ મળે છે.
225
EasyMCQ
જો એક અસતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ હોય:
$X = x$$0$$1$$2$$3$
$P(X = x)$$k$$3k$$3k$$k$

તો $Var(X) = $
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{22}{27}$
C
$\frac{24}{27}$
D
$\frac{23}{27}$

Solution

(A) સંભાવના વિતરણ માટે,બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$k + 3k + 3k + k = 1$,જેનો અર્થ છે કે $8k = 1$,તેથી $k = \frac{1}{8}$.
મધ્યક $E(X) = \sum x_i P(x_i) = (0 \times \frac{1}{8}) + (1 \times \frac{3}{8}) + (2 \times \frac{3}{8}) + (3 \times \frac{1}{8}) = 0 + \frac{3}{8} + \frac{6}{8} + \frac{3}{8} = \frac{12}{8} = \frac{3}{2}$.
વર્ગની અપેક્ષિત કિંમત,$E(X^2) = \sum x_i^2 P(x_i) = (0^2 \times \frac{1}{8}) + (1^2 \times \frac{3}{8}) + (2^2 \times \frac{3}{8}) + (3^2 \times \frac{1}{8}) = 0 + \frac{3}{8} + \frac{12}{8} + \frac{9}{8} = \frac{24}{8} = 3$.
વિચરણ $Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$.
$Var(X) = 3 - (\frac{3}{2})^2 = 3 - \frac{9}{4} = \frac{12 - 9}{4} = \frac{3}{4}$.
226
EasyMCQ
જો $f(x) = \frac{x}{8}$ જ્યારે $0 < x < 4$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ એ સતત યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના ઘનતા વિધેય (p.d.f.) હોય અને $F(x)$ એ $f(x)$ સાથે સંકળાયેલ સંચયી વિતરણ વિધેય (c.d.f.) હોય,તો $F(0.5)$ શોધો.
A
$\frac{1}{64}$
B
$\frac{1}{8}$
C
$\frac{1}{32}$
D
$\frac{1}{128}$

Solution

(A) સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ ને $F(x) = \int_{-\infty}^{x} f(t) dt$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$0 < x < 4$ માટે,$F(x) = \int_{0}^{x} \frac{t}{8} dt$.
$F(x) = \frac{1}{8} \left[ \frac{t^2}{2} \right]_{0}^{x} = \frac{1}{16} (x^2 - 0) = \frac{x^2}{16}$.
હવે,$F(x)$ ના સૂત્રમાં $x = 0.5$ મૂકતા:
$F(0.5) = \frac{(0.5)^2}{16} = \frac{0.25}{16} = \frac{1/4}{16} = \frac{1}{64}$.
227
EasyMCQ
યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$X = x$$0$$1$$2$
$P(X = x)$$\frac{1}{5}$$\frac{2}{5}$$\frac{2}{5}$

તો $X$ નું વિચરણ શોધો.
A
$\frac{14}{25}$
B
$\frac{9}{25}$
C
$\frac{6}{25}$
D
$\frac{1}{25}$

Solution

(A) યાદચ્છિક ચલ $X$ નું વિચરણ શોધવા માટે,આપણે સૂત્ર $Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$x_{i}$$p(x_{i})$$p_{i} x_{i}$$p_{i} x_{i}^{2}$
$0$$\frac{1}{5}$$0$$0$
$1$$\frac{2}{5}$$\frac{2}{5}$$\frac{2}{5}$
$2$$\frac{2}{5}$$\frac{4}{5}$$\frac{8}{5}$

પ્રથમ,મધ્યક $E(X) = \sum p_{i} x_{i} = 0 + \frac{2}{5} + \frac{4}{5} = \frac{6}{5}$ શોધો.
ત્યારબાદ,$E(X^2) = \sum p_{i} x_{i}^{2} = 0 + \frac{2}{5} + \frac{8}{5} = \frac{10}{5} = 2$ શોધો.
હવે,વિચરણની ગણતરી કરો: $Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2 = 2 - (\frac{6}{5})^2 = 2 - \frac{36}{25} = \frac{50 - 36}{25} = \frac{14}{25}$.
228
DifficultMCQ
આપેલ સંભાવના ઘનતા વિધેય: $f(x) = \begin{cases} 3(1 - 2x^2), & 0 < x < 1 \\ 0, & \text{અન્યથા} \end{cases}$ સંભાવના $P\left(\frac{1}{4} < X < \frac{1}{3}\right)$ આ રીતે મળે છે: $P\left(\frac{1}{4} < X < \frac{1}{3}\right) = \int_{1/4}^{1/3} 3(1 - 2x^2) \, dx$
A
$\frac{179}{864}$
B
$\frac{159}{864}$
C
$\frac{169}{864}$
D
$\frac{189}{864}$

Solution

(A) યાદચ્છિક ચલ $X$ માટે આપેલ p.d.f.: $f(x) = \begin{cases} 3(1 - 2x^2), & 0 < x < 1 \\ 0, & \text{અન્યથા} \end{cases}$
સંભાવનાની ગણતરી આ મુજબ થાય છે: $P\left(\frac{1}{4} < X < \frac{1}{3}\right) = \int_{1/4}^{1/3} 3(1 - 2x^2) \, dx$
$= 3 \left[ x - \frac{2}{3}x^3 \right]_{1/4}^{1/3}$
$= 3 \left[ \left( \frac{1}{3} - \frac{2}{3} \cdot \frac{1}{27} \right) - \left( \frac{1}{4} - \frac{2}{3} \cdot \frac{1}{64} \right) \right]$
$= 3 \left[ \left( \frac{1}{3} - \frac{2}{81} \right) - \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{96} \right) \right]$
$= 3 \left[ \frac{27-2}{81} - \frac{24-1}{96} \right] = 3 \left[ \frac{25}{81} - \frac{23}{96} \right]$
$= 3 \left[ \frac{25 \times 32 - 23 \times 27}{2592} \right] = 3 \left[ \frac{800 - 621}{2592} \right]$
$= 3 \times \frac{179}{2592} = \frac{179}{864}$
229
DifficultMCQ
યાદચ્છિક ચલ $x$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{1}{4a}$ જ્યાં $0 < x < 4a$ $(a > 0)$ અને અન્યથા $f(x) = 0$ આપેલ છે. જો $P(x < \frac{3a}{2}) = k P(x > \frac{5a}{2})$ હોય,તો $k = . . . . . .$
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{3}{2}$

Solution

(A) યાદચ્છિક ચલ $x$ નું p.d.f. $f(x) = \frac{1}{4a}$ છે,જ્યાં $0 < x < 4a$.
આપણને સમીકરણ $P(x < \frac{3a}{2}) = k P(x > \frac{5a}{2})$ આપેલ છે.
ડાબી બાજુની ગણતરી કરતા: $P(x < \frac{3a}{2}) = \int_{0}^{\frac{3a}{2}} \frac{1}{4a} dx = \frac{1}{4a} [x]_{0}^{\frac{3a}{2}} = \frac{1}{4a} \times \frac{3a}{2} = \frac{3}{8}$.
જમણી બાજુની ગણતરી કરતા: $P(x > \frac{5a}{2}) = \int_{\frac{5a}{2}}^{4a} \frac{1}{4a} dx = \frac{1}{4a} [x]_{\frac{5a}{2}}^{4a} = \frac{1}{4a} (4a - \frac{5a}{2}) = \frac{1}{4a} \times \frac{3a}{2} = \frac{3}{8}$.
આ કિંમતોને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{3}{8} = k \times \frac{3}{8}$.
તેથી,$k = 1$.
230
DifficultMCQ
જો $c.d.f.$ (સંચયી વિતરણ વિધેય) $F(x) = \frac{x-25}{10}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો $P(27 \leq x \leq 33) = \_\_\_\_$
A
$0.6$
B
$0.3$
C
$0.2$
D
$0.1$

Solution

(A) સંભાવના $P(a \leq x \leq b)$ એ $F(b) - F(a)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $F(x) = \frac{x-25}{10}$.
આપણે $P(27 \leq x \leq 33) = F(33) - F(27)$ શોધવાનું છે.
$F(33) = \frac{33-25}{10} = \frac{8}{10} = 0.8$.
$F(27) = \frac{27-25}{10} = \frac{2}{10} = 0.2$.
તેથી,$P(27 \leq x \leq 33) = 0.8 - 0.2 = 0.6 = \frac{3}{5}$.
231
DifficultMCQ
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે. તો,$P(2 \leq X < 5) = $ . . . . . .
$X = x$$1$$2$$3$$4$$5$$6$
$P(X = x)$$K$$3K$$5K$$7K$$8K$$K$
A
$\frac{3}{5}$
B
$\frac{7}{25}$
C
$\frac{23}{25}$
D
$\frac{24}{25}$

Solution

(A) કોઈપણ સંભાવના વિતરણ માટે,બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ હોવો જોઈએ.
$\sum P(X=x) = K + 3K + 5K + 7K + 8K + K = 1$
$25K = 1 \implies K = \frac{1}{25}$
આપણે $P(2 \leq X < 5)$ શોધવાની જરૂર છે,જેમાં $X = 2, 3, 4$ ના મૂલ્યોનો સમાવેશ થાય છે.
$P(2 \leq X < 5) = P(X=2) + P(X=3) + P(X=4)$
$= 3K + 5K + 7K = 15K$
$K = \frac{1}{25}$ મૂકતા:
$= 15 \times \frac{1}{25} = \frac{15}{25} = \frac{3}{5}$
232
MediumMCQ
એક સિક્કાને ત્રણ વાર ઉછાળવામાં આવે છે. જો $X$ એ છાપની સંખ્યા અને કાંટાની સંખ્યા વચ્ચેનો તફાવત દર્શાવતું હોય,તો $P(X=1) = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{2}{3}$
C
$\frac{1}{6}$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(D) જ્યારે સિક્કાને ત્રણ વાર ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $2^3 = 8$ છે. નિદર્શાવકાશ $S = \{HHH, HHT, HTH, HTT, THH, THT, TTH, TTT\}$ છે.
ધારો કે $n(H)$ એ છાપની સંખ્યા છે અને $n(T)$ એ કાંટાની સંખ્યા છે. $X = |n(H) - n(T)|$.
$HHH$ માટે: $n(H)=3, n(T)=0, X=|3-0|=3$.
$HHT$ માટે: $n(H)=2, n(T)=1, X=|2-1|=1$.
$HTH$ માટે: $n(H)=2, n(T)=1, X=|2-1|=1$.
$HTT$ માટે: $n(H)=1, n(T)=2, X=|1-2|=1$.
$THH$ માટે: $n(H)=2, n(T)=1, X=|2-1|=1$.
$THT$ માટે: $n(H)=1, n(T)=2, X=|1-2|=1$.
$TTH$ માટે: $n(H)=1, n(T)=2, X=|1-2|=1$.
$TTT$ માટે: $n(H)=0, n(T)=3, X=|0-3|=3$.
$X=1$ હોય તેવા પરિણામો $\{HHT, HTH, HTT, THH, THT, TTH\}$ છે.
આવા કુલ $6$ પરિણામો છે.
તેથી,$P(X=1) = \frac{6}{8} = \frac{3}{4}$.
233
MediumMCQ
એક પાસો ફેંકવામાં આવે છે. જો $X$ એ પરિણામના ધન ભાજકોની સંખ્યા દર્શાવે છે,તો યાદચ્છિક ચલ $X$ નો વિસ્તાર શું છે?
A
$\{1, 2, 3\}$
B
$\{1, 2, 3, 4\}$
C
$\{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$
D
$\{1, 3, 5\}$

Solution

(B) પાસો ફેંકવાના શક્ય પરિણામો $\{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે. આપણે દરેક પરિણામ માટે ધન ભાજકોની સંખ્યા નીચે મુજબ નક્કી કરીએ છીએ:
પરિણામધન ભાજકોભાજકોની સંખ્યા $(X)$
$1$$1$$1$
$2$$1, 2$$2$
$3$$1, 3$$2$
$4$$1, 2, 4$$3$
$5$$1, 5$$2$
$6$$1, 2, 3, 6$$4$

યાદચ્છિક ચલ $X$ દ્વારા લેવામાં આવતા મૂલ્યોનો સમૂહ એ વિસ્તાર છે. કોષ્ટક પરથી,મૂલ્યો $\{1, 2, 3, 4\}$ છે. આમ,$X$ નો વિસ્તાર $\{1, 2, 3, 4\}$ છે.
234
MediumMCQ
યાદચ્છિક ચલ $X$ ના નીચે આપેલા નીચે આપેલા સંચયી વિતરણ વિધેય $F(x)$ માટે,$P(3 < X \leq 5)$ શોધો.
$x$$1$$2$$3$$4$$5$$6$
$F(x)$$0.2$$0.37$$0.48$$0.62$$0.85$$1$
A
$0.37$
B
$0.48$
C
$0.62$
D
$0.85$

Solution

(A) સંભાવના $P(3 < X \leq 5)$ એ $F(5) - F(3)$ દ્વારા મળે છે.
આપેલા કોષ્ટક પરથી:
$F(5) = 0.85$
$F(3) = 0.48$
તેથી,$P(3 < X \leq 5) = F(5) - F(3) = 0.85 - 0.48 = 0.37$.
235
DifficultMCQ
એક પેટીમાં $6$ પેન છે,જેમાંથી $2$ ખામીયુક્ત છે. પેટીમાંથી યાદચ્છિક રીતે બે પેન લેવામાં આવે છે. જો યાદચ્છિક ચલ $x$ એ મેળવેલી ખામીયુક્ત પેનનો નંબર દર્શાવે,તો $x$ નું પ્રમાણિત વિચલન કેટલું થાય?
A
$\pm \frac{4}{3 \sqrt{5}}$
B
$\frac{8}{3}$
C
$\frac{16}{45}$
D
$\frac{4}{3 \sqrt{5}}$

Solution

(D) $x$ : ખામીયુક્ત પેનની સંખ્યા.
પેટીમાંથી બે પેન લેવામાં આવે છે.
તેથી,$x$ ની કિંમતો $0, 1, 2$ હોઈ શકે છે.
$P(x=0) = \frac{{}^4C_2}{{}^6C_2} = \frac{6}{15}$
$P(x=1) = \frac{{}^2C_1 \times {}^4C_1}{{}^6C_2} = \frac{8}{15}$
$P(x=2) = \frac{{}^2C_2}{{}^6C_2} = \frac{1}{15}$
$x_i$ $P(x_i)$ $x_i P(x_i)$ $x_i^2 P(x_i)$
$0$ $\frac{6}{15}$ $0$ $0$
$1$ $\frac{8}{15}$ $\frac{8}{15}$ $\frac{8}{15}$
$2$ $\frac{1}{15}$ $\frac{2}{15}$ $\frac{4}{15}$

$E(x) = \sum x_i P(x_i) = 0 + \frac{8}{15} + \frac{2}{15} = \frac{10}{15} = \frac{2}{3}$
$E(x^2) = \sum x_i^2 P(x_i) = 0 + \frac{8}{15} + \frac{4}{15} = \frac{12}{15} = \frac{4}{5}$
$\text{વિચરણ}(x) = E(x^2) - [E(x)]^2 = \frac{4}{5} - (\frac{2}{3})^2 = \frac{4}{5} - \frac{4}{9} = \frac{36-20}{45} = \frac{16}{45}$
$\text{પ્રમાણિત વિચલન} = \sqrt{\text{વિચરણ}(x)} = \sqrt{\frac{16}{45}} = \frac{4}{3 \sqrt{5}}$
236
DifficultMCQ
જો યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચેના કોષ્ટક દ્વારા આપવામાં આવ્યું હોય,તો $F(0) =$ . . . . . .
$x_i$$-2$$-1$$0$$1$$2$
$P(X = x_i)$$0.2$$0.5$$0.15$$0.25$$0.1$
A
$P(X < 0)$
B
$P(X > 0)$
C
$1 - P(X > 0)$
D
$1 - P(X < 0)$

Solution

(C) સંચયી સંભાવના વિતરણ વિધેય $F(x)$ ને $F(x) = P(X \leq x)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$x = 0$ માટે,આપણી પાસે $F(0) = P(X \leq 0)$ છે.
આપેલ સંભાવના વિતરણ કોષ્ટક પરથી:
$P(X \leq 0) = P(X = -2) + P(X = -1) + P(X = 0)$
$P(X \leq 0) = 0.2 + 0.5 + 0.15 = 0.85$.
વૈકલ્પિક રીતે,આપણે જાણીએ છીએ કે બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે,તેથી $P(X \leq 0) + P(X > 0) = 1$.
તેથી,$F(0) = P(X \leq 0) = 1 - P(X > 0)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
237
DifficultMCQ
જો યાદચ્છિક ચલ $X$ એ બસ માટે રાહ જોવાનો સમય (મિનિટમાં) હોય અને $X$ નું સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x) = \begin{cases} \frac{1}{5}, & 0 \leq x \leq 5 \\ 0, & \text{અન્યથા} \end{cases}$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો રાહ જોવાનો સમય $4$ મિનિટથી વધુ ન હોય તેની સંભાવના = . . . . . . .
A
$0.3$
B
$0.8$
C
$0.2$
D
$0.5$

Solution

(B) સંભાવના ઘનતા વિધેય $f(x) = \frac{1}{5}$ જ્યાં $0 \leq x \leq 5$ અને અન્યથા $0$ આપેલ છે.
આપણે રાહ જોવાનો સમય $X$ એ $4$ મિનિટથી વધુ ન હોય તેની સંભાવના શોધવાની છે,જે $P(X \leq 4)$ છે.
આ સંભાવનાની ગણતરી સંભાવના ઘનતા વિધેયનું $0$ થી $4$ સુધી સંકલન કરીને કરવામાં આવે છે:
$P(X \leq 4) = \int_{0}^{4} f(x) \, dx$
$P(X \leq 4) = \int_{0}^{4} \frac{1}{5} \, dx$
$P(X \leq 4) = \left[ \frac{x}{5} \right]_{0}^{4}$
$P(X \leq 4) = \frac{4}{5} - \frac{0}{5} = \frac{4}{5} = 0.8$
તેથી,સંભાવના $0.8$ છે.
238
EasyMCQ
બે સિક્કા એકસાથે ઉછાળવામાં આવે છે. તો,$E(X)$ નું મૂલ્ય,જ્યાં $X$ એ છાપની સંખ્યા દર્શાવે છે,તે શું છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) જ્યારે બે સિક્કા એકસાથે ઉછાળવામાં આવે,ત્યારે નિદર્શાવકાશ $S = \{HH, HT, TH, TT\}$ થાય છે.
ધારો કે $X$ એ છાપની સંખ્યા દર્શાવતો યાદચ્છિક ચલ છે.
$X$ માટે શક્ય કિંમતો $0, 1, 2$ છે.
સંભાવનાઓ નીચે મુજબ છે:
$P(X=0) = P(TT) = \frac{1}{4}$
$P(X=1) = P(HT, TH) = \frac{2}{4} = \frac{1}{2}$
$P(X=2) = P(HH) = \frac{1}{4}$
અપેક્ષિત મૂલ્ય $E(X) = \sum x_i P(x_i) = 0 \times \frac{1}{4} + 1 \times \frac{1}{2} + 2 \times \frac{1}{4} = 0 + \frac{1}{2} + \frac{1}{2} = 1$.
વૈકલ્પિક રીતે,આ દ્વિપદી વિતરણને અનુસરે છે જ્યાં $n=2$ અને $p=\frac{1}{2}$,તેથી $E(X) = np = 2 \times \frac{1}{2} = 1$.
239
DifficultMCQ
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
| $x$ | $1$ | $2$ | $3$ | $4$ | $5$ | $6$ | $7$ | $8$ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| $P(x)$ | $0.15$ | $0.23$ | $0.12$ | $0.10$ | $0.20$ | $0.08$ | $0.07$ | $0.05$ |
ઘટનાઓ $E = \{x \text{ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે}\}$ અને $F = \{x < 4\}$ માટે,સંભાવના $P(E \cup F)$ શોધો.
Question diagram
A
$0.50$
B
$0.77$
C
$0.35$
D
$0.87$

Solution

(B) આપેલ છે,$E = \{x \text{ અવિભાજ્ય સંખ્યા છે}\} = \{2, 3, 5, 7\}$.
$P(E) = P(2) + P(3) + P(5) + P(7) = 0.23 + 0.12 + 0.20 + 0.07 = 0.62$.
આપેલ છે,$F = \{x < 4\} = \{1, 2, 3\}$.
$P(F) = P(1) + P(2) + P(3) = 0.15 + 0.23 + 0.12 = 0.50$.
છેદ ઘટના $E \cap F = \{x \text{ અવિભાજ્ય છે અને } x < 4\} = \{2, 3\}$.
$P(E \cap F) = P(2) + P(3) = 0.23 + 0.12 = 0.35$.
સૂત્ર $P(E \cup F) = P(E) + P(F) - P(E \cap F)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(E \cup F) = 0.62 + 0.50 - 0.35 = 0.77$.
240
MediumMCQ
નીચે આપેલ સંભાવના વિતરણ માટે,$Var(X)$ શોધો.
$X$$-2$$-1$$0$$1$$2$$3$
$P(X)$$0.1$$0.2$$0.2$$0.3$$0.15$$0.05$

(આપેલ છે : $(0.25)^2 = 0.0625$,$(0.35)^2 = 0.1225$,$(0.45)^2 = 0.2025$)
A
$0.8275$
B
$1.1225$
C
$1.8275$
D
$2.0725$

Solution

(C) અપેક્ષિત મૂલ્ય $E(X)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$E(X) = \sum x_i P(x_i)$
$E(X) = (-2)(0.1) + (-1)(0.2) + (0)(0.2) + (1)(0.3) + (2)(0.15) + (3)(0.05)$
$E(X) = -0.2 - 0.2 + 0 + 0.3 + 0.3 + 0.15 = 0.35$
વર્ગનું અપેક્ષિત મૂલ્ય $E(X^2)$ છે:
$E(X^2) = \sum x_i^2 P(x_i)$
$E(X^2) = (-2)^2(0.1) + (-1)^2(0.2) + (0)^2(0.2) + (1)^2(0.3) + (2)^2(0.15) + (3)^2(0.05)$
$E(X^2) = (4)(0.1) + (1)(0.2) + 0 + (1)(0.3) + (4)(0.15) + (9)(0.05)$
$E(X^2) = 0.4 + 0.2 + 0 + 0.3 + 0.6 + 0.45 = 1.95$
વિચરણ $Var(X)$ નીચે મુજબ છે:
$Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$
$Var(X) = 1.95 - (0.35)^2$
$Var(X) = 1.95 - 0.1225 = 1.8275$
241
EasyMCQ
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ એ $0, 1, 2$ કિંમતો ધારણ કરે છે. તેનો મધ્યક $1.2$ છે. જો $P(X=0)=0.3$ હોય,તો $P(X=1)=$
A
$0.1$
B
$0.5$
C
$0.2$
D
$0.4$

Solution

(C) યાદચ્છિક ચલ $X$ ની કિંમતો $x_i \in \{0, 1, 2\}$ છે.
આપેલ મધ્યક $E(X) = \sum x_i P(x_i) = 1.2$.
કિંમતો મૂકતા: $(0 \times P(X=0)) + (1 \times P(X=1)) + (2 \times P(X=2)) = 1.2$.
$P(X=0) = 0.3$ હોવાથી: $0 + P(X=1) + 2P(X=2) = 1.2 \implies P(X=1) + 2P(X=2) = 1.2$ (સમીકરણ $1$).
વળી,સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે: $P(X=0) + P(X=1) + P(X=2) = 1$.
$0.3 + P(X=1) + P(X=2) = 1 \implies P(X=1) + P(X=2) = 0.7$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ માંથી સમીકરણ $2$ બાદ કરતા: $(P(X=1) + 2P(X=2)) - (P(X=1) + P(X=2)) = 1.2 - 0.7$.
$P(X=2) = 0.5$.
$P(X=2) = 0.5$ ને સમીકરણ $2$ માં મૂકતા: $P(X=1) + 0.5 = 0.7 \implies P(X=1) = 0.2$.
242
EasyMCQ
એક સભામાં,$60 \%$ સભ્યો દરખાસ્તની તરફેણમાં છે અને $40 \%$ સભ્યો વિરોધમાં છે. એક સભ્યને યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. આપણે એક યાદચ્છિક ચલ $X$ વ્યાખ્યાયિત કરીએ છીએ જેથી જો સભ્ય વિરોધમાં હોય તો $X=0$ અને જો સભ્ય તરફેણમાં હોય તો $X=1$. તો,$\text{Var}(X) = $
A
$0.36$
B
$0.24$
C
$0.6$
D
$0.06$

Solution

(B) $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
| $x_i$ | $p_i$ | $x_i p_i$ | $x_i^2 p_i$ |
|---|---|---|---|
| $0$ | $0.4$ | $0$ | $0$ |
| $1$ | $0.6$ | $0.6$ | $0.6$ |
| કુલ | | $0.6$ | $0.6$ |
આપણે જાણીએ છીએ કે $\text{Var}(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$.
કોષ્ટક પરથી,$E(X) = \sum x_i p_i = 0.6$.
$E(X^2) = \sum x_i^2 p_i = 0.6$.
તેથી,$\text{Var}(X) = 0.6 - (0.6)^2 = 0.6 - 0.36 = 0.24$.
243
MediumMCQ
એક પિઝા હટમાં,પિઝાની દૈનિક માંગ માટે નીચે મુજબનું વિતરણ જોવા મળે છે. તો અપેક્ષિત દૈનિક માંગ અને વિચરણ અનુક્રમે છે:
પિઝાની સંખ્યા $(x_i)$$5$$6$$7$$8$$9$$10$
સંભાવના $(P_i)$$0.07$$0.2$$0.3$$0.3$$0.07$$0.06$
A
$7.28$ અને $1.52$
B
$1.52$ અને $7.28$
C
$7.28$ અને $54.52$
D
$7.28$ અને $53$

Solution

(A) અપેક્ષિત દૈનિક માંગ (મધ્યક) $E(X) = \Sigma P_i x_i$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$E(X) = (5 \times 0.07) + (6 \times 0.2) + (7 \times 0.3) + (8 \times 0.3) + (9 \times 0.07) + (10 \times 0.06)$
$E(X) = 0.35 + 1.2 + 2.1 + 2.4 + 0.63 + 0.6 = 7.28$.
વિચરણ $Var(X) = \Sigma P_i x_i^2 - (E(X))^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ,$\Sigma P_i x_i^2$ ની ગણતરી કરો:
$\Sigma P_i x_i^2 = (25 \times 0.07) + (36 \times 0.2) + (49 \times 0.3) + (64 \times 0.3) + (81 \times 0.07) + (100 \times 0.06)$
$\Sigma P_i x_i^2 = 1.75 + 7.2 + 14.7 + 19.2 + 5.67 + 6.0 = 54.52$.
હવે,વિચરણની ગણતરી કરો:
$Var(X) = 54.52 - (7.28)^2$
$Var(X) = 54.52 - 52.9984 \approx 1.52$.
આમ,અપેક્ષિત માંગ $7.28$ છે અને વિચરણ $1.52$ છે.
244
EasyMCQ
આપેલ સંભાવના વિતરણ માટે,$E(X^2)$ શોધો.
$X$$1$$2$$3$$4$
$P(X)$$\frac{1}{10}$$\frac{1}{5}$$\frac{3}{10}$$\frac{2}{5}$
A
$3$
B
$7$
C
$5$
D
$10$

Solution

(D) અપેક્ષિત મૂલ્ય $E(X^2)$ ની ગણતરી $E(X^2) = \sum x_i^2 P(x_i)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
આપેલ કિંમતો:
$x_1 = 1, P(x_1) = \frac{1}{10} \implies x_1^2 P(x_1) = 1^2 \times \frac{1}{10} = \frac{1}{10}$
$x_2 = 2, P(x_2) = \frac{1}{5} \implies x_2^2 P(x_2) = 2^2 \times \frac{1}{5} = 4 \times \frac{1}{5} = \frac{4}{5} = \frac{8}{10}$
$x_3 = 3, P(x_3) = \frac{3}{10} \implies x_3^2 P(x_3) = 3^2 \times \frac{3}{10} = 9 \times \frac{3}{10} = \frac{27}{10}$
$x_4 = 4, P(x_4) = \frac{2}{5} \implies x_4^2 P(x_4) = 4^2 \times \frac{2}{5} = 16 \times \frac{2}{5} = \frac{32}{5} = \frac{64}{10}$
આ કિંમતોનો સરવાળો કરતા:
$E(X^2) = \frac{1}{10} + \frac{8}{10} + \frac{27}{10} + \frac{64}{10} = \frac{1 + 8 + 27 + 64}{10} = \frac{100}{10} = 10$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
245
EasyMCQ
સંભાવના વિતરણ $P(x) = \frac{c}{3} \binom{4}{x}$ માટે,જ્યાં $x = 1, 2, 3, 4$ છે,તો $c$ ની કિંમત . . . . . . છે.
A
$5$
B
$\frac{3}{16}$
C
$\frac{16}{3}$
D
$\frac{1}{5}$

Solution

(D) સંભાવના વિતરણ માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ હોવો જોઈએ.
આમ,$\sum_{x=1}^{4} P(x) = 1$.
આપેલ છે કે $P(x) = \frac{c}{3} \binom{4}{x}$,તેથી:
$\frac{c}{3} [\binom{4}{1} + \binom{4}{2} + \binom{4}{3} + \binom{4}{4}] = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sum_{x=0}^{n} \binom{n}{x} = 2^n$.
તેથી,$\binom{4}{0} + \binom{4}{1} + \binom{4}{2} + \binom{4}{3} + \binom{4}{4} = 2^4 = 16$.
કારણ કે $\binom{4}{0} = 1$,તેથી $\binom{4}{1} + \binom{4}{2} + \binom{4}{3} + \binom{4}{4} = 16 - 1 = 15$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{c}{3} \times 15 = 1$.
$5c = 1$.
$c = \frac{1}{5}$.
246
EasyMCQ
જો સંભાવના વિતરણ $P(x) = C \binom{4}{x}$ જ્યાં $x = 0, 1, 2, 3, 4$ હોય,તો $C$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{4}$
B
$4$
C
$0$
D
$\frac{1}{16}$

Solution

(D) સંભાવના વિતરણ માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ.
તેથી,$\sum_{x=0}^{4} P(x) = 1$.
આપેલ પદ મૂકતા: $\sum_{x=0}^{4} C \binom{4}{x} = 1$.
$C \sum_{x=0}^{4} \binom{4}{x} = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે દ્વિપદી સહગુણકોનો સરવાળો $\sum_{k=0}^{n} \binom{n}{k} = 2^n$ થાય છે.
$n = 4$ માટે,$\sum_{x=0}^{4} \binom{4}{x} = 2^4 = 16$.
તેથી,$C \times 16 = 1$.
$C = \frac{1}{16}$.
247
EasyMCQ
$X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$\begin{array}{|c|c|c|c|c|} \hline X & 0 & 1 & 2 & 3 \\ \hline P(X) & 0.3 & k & 2k & 2k \\ \hline \end{array}$
$k$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.14$
B
$0.3$
C
$0.7$
D
$1.1$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે સંભાવના વિતરણ માટે,બધી સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થવો જોઈએ,એટલે કે $\sum P(X) = 1$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$0.3 + k + 2k + 2k = 1$
$0.3 + 5k = 1$
$5k = 1 - 0.3$
$5k = 0.7$
$k = \frac{0.7}{5}$
$k = 0.14$
248
DifficultMCQ
$x$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$x$$0$$1$$2$$3$
$P(x)$$0.2$$k$$k$$2k$

$k$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.2$
B
$0.3$
C
$0.4$
D
$0.1$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ સંભાવના વિતરણ માટે,તમામ સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ હોવો જોઈએ.
તેથી,$\sum P(x) = 1$.
કોષ્ટકમાંથી આપેલી કિંમતો મૂકતા:
$0.2 + k + k + 2k = 1$
સમાન પદોનો સરવાળો કરતા:
$0.2 + 4k = 1$
બંને બાજુથી $0.2$ બાદ કરતા:
$4k = 1 - 0.2$
$4k = 0.8$
$4$ વડે ભાગતા:
$k = \frac{0.8}{4} = 0.2$
આમ,$k$ ની કિંમત $0.2$ છે.
249
MediumMCQ
એક યાદચ્છિક ચલ $X$ નું સંભાવના વિતરણ નીચે મુજબ છે:
$X$$0$$1$$2$
$P(X)$$\frac{25}{36}$$k$$\frac{1}{36}$

જો યાદચ્છિક ચલ $X$ નો મધ્યક $\frac{1}{3}$ હોય,તો વિચરણ શોધો:
A
$\frac{1}{18}$
B
$\frac{5}{18}$
C
$\frac{7}{18}$
D
$\frac{11}{18}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે સંભાવના વિતરણમાં સંભાવનાઓનો સરવાળો $1$ થાય છે. તેથી,$\frac{25}{36} + k + \frac{1}{36} = 1 \Rightarrow k + \frac{26}{36} = 1 \Rightarrow k = 1 - \frac{13}{18} = \frac{5}{18}$.
યાદચ્છિક ચલ $X$ નો મધ્યક $E(X) = \sum x_i P(x_i)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $E(X) = \frac{1}{3}$,તેથી:
$E(X) = 0 \times \frac{25}{36} + 1 \times k + 2 \times \frac{1}{36} = k + \frac{2}{36} = k + \frac{1}{18}$.
$E(X) = \frac{1}{3}$ હોવાથી,$k + \frac{1}{18} = \frac{1}{3} \Rightarrow k = \frac{1}{3} - \frac{1}{18} = \frac{6-1}{18} = \frac{5}{18}$.
$X$ નું વિચરણ $Var(X) = E(X^2) - [E(X)]^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ,$E(X^2) = \sum x_i^2 P(x_i)$ ની ગણતરી કરો:
$E(X^2) = 0^2 \times \frac{25}{36} + 1^2 \times k + 2^2 \times \frac{1}{36} = 0 + k + \frac{4}{36} = k + \frac{1}{9}$.
$k = \frac{5}{18}$ મૂકતા:
$E(X^2) = \frac{5}{18} + \frac{1}{9} = \frac{5+2}{18} = \frac{7}{18}$.
હવે,$Var(X) = \frac{7}{18} - (\frac{1}{3})^2 = \frac{7}{18} - \frac{1}{9} = \frac{7-2}{18} = \frac{5}{18}$.

Probability — Probability distribution · Frequently Asked Questions

1Are these Probability questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Probability Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.