Gujarati

Multiplication of Vectors Questions in Gujarati

Class 11 Physics · 3-1.Vectors · Multiplication of Vectors

191+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 41 of 191 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
એક સદિશ $\vec{A}$ ઉત્તર દિશામાં છે અને સદિશ $\vec{B}$ ઉપરની દિશામાં છે,તો $\vec{A} \times \vec{B}$ કઈ દિશામાં હશે ...........
A
પૂર્વ
B
પશ્ચિમ
C
ઉત્તર
D
દક્ષિણ

Solution

(A) ધારો કે ઉત્તર દિશા ધન $y$-અક્ષ $(+\hat{j})$ પર છે અને પૂર્વ દિશા ધન $x$-અક્ષ $(+\hat{i})$ પર છે.
સદિશ $\vec{A}$ ઉત્તર દિશામાં હોવાથી,$\vec{A} = A\hat{j}$ થાય.
સદિશ $\vec{B}$ ઉપરની દિશામાં છે,જે સમક્ષિતિજ સમતલને લંબ છે. ધારો કે આ $z$-અક્ષ છે,તેથી $\vec{B} = B\hat{k}$.
સદિશ ગુણાકાર $\vec{A} \times \vec{B} = (A\hat{j}) \times (B\hat{k})$ થશે.
એકમ સદિશોના ગુણાકારના નિયમ મુજબ $(\hat{j} \times \hat{k} = \hat{i})$,આપણને $\vec{A} \times \vec{B} = AB\hat{i}$ મળે છે.
દિશા $\hat{i}$ એ પૂર્વ દિશા દર્શાવે છે.
તેથી,સદિશ $\vec{A} \times \vec{B}$ પૂર્વ દિશામાં હશે.
152
MediumMCQ
જો $\vec{A} + \vec{B} + \vec{C} = 0$ હોય,તો $\vec{A} \times \vec{B}$ બરાબર શું થાય?
A
$\vec{C} \times \vec{B}$
B
$\vec{B} \times \vec{C}$
C
$\vec{A} \times \vec{C}$
D
શૂન્ય

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $\vec{A} + \vec{B} + \vec{C} = 0$ છે.
આપણે લખી શકીએ કે $\vec{A} = -(\vec{B} + \vec{C})$.
બંને બાજુ $\vec{B}$ સાથે સદિશ ગુણાકાર (cross product) લેતા:
$\vec{A} \times \vec{B} = -(\vec{B} + \vec{C}) \times \vec{B}$.
સદિશ ગુણાકારના વિભાજનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{A} \times \vec{B} = -(\vec{B} \times \vec{B}) - (\vec{C} \times \vec{B})$.
કોઈપણ સદિશનો પોતાની સાથેનો સદિશ ગુણાકાર શૂન્ય હોવાથી $(\vec{B} \times \vec{B} = 0)$:
$\vec{A} \times \vec{B} = 0 - (\vec{C} \times \vec{B})$.
$\vec{C} \times \vec{B} = -(\vec{B} \times \vec{C})$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$\vec{A} \times \vec{B} = -(-(\vec{B} \times \vec{C})) = \vec{B} \times \vec{C}$.
આમ,$\vec{A} \times \vec{B} = \vec{B} \times \vec{C} = \vec{C} \times \vec{A}$ થાય.
153
MediumMCQ
ધારો કે $\vec{A} = 2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$ અને $\vec{B} = 4 \hat{i} + \hat{j} + 2 \hat{k}$ છે,તો $|\vec{A} \times \vec{B}|$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$440$
B
$2 \sqrt{110}$
C
$\sqrt{220}$
D
$4 \sqrt{65}$

Solution

(B) આપેલ સદિશો $\vec{A} = 2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$ અને $\vec{B} = 4 \hat{i} + \hat{j} + 2 \hat{k}$ છે.
સદિશ ગુણાકાર $\vec{A} \times \vec{B}$ શોધવા માટે,આપણે નિશ્ચાયકની રીતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\vec{A} \times \vec{B} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 2 & -3 & 4 \\ 4 & 1 & 2 \end{vmatrix}$
$= \hat{i} [(-3)(2) - (4)(1)] - \hat{j} [(2)(2) - (4)(4)] + \hat{k} [(2)(1) - (-3)(4)]$
$= \hat{i} [-6 - 4] - \hat{j} [4 - 16] + \hat{k} [2 + 12]$
$= -10 \hat{i} + 12 \hat{j} + 14 \hat{k}$
હવે,માન (magnitude) $|\vec{A} \times \vec{B}| = \sqrt{(-10)^2 + (12)^2 + (14)^2}$ ની ગણતરી કરીએ.
$= \sqrt{100 + 144 + 196}$
$= \sqrt{440}$
$= \sqrt{4 \times 110} = 2 \sqrt{110}$.
154
DifficultMCQ
સદિશો $a \hat{i} + b \hat{j} + \hat{k}$ અને $2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$ એકબીજાને લંબ છે. જો $3a + 2b = 7$ હોય અને $a$ નો $b$ સાથેનો ગુણોત્તર $\frac{x}{2}$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) બે સદિશો લંબ હોય ત્યારે તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય છે.
$(a \hat{i} + b \hat{j} + \hat{k}) \cdot (2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}) = 0$
$2a - 3b + 4 = 0 \Rightarrow 2a - 3b = -4$
બીજું સમીકરણ આપેલ છે: $3a + 2b = 7$.
$a$ અને $b$ શોધવા માટે,પ્રથમ સમીકરણને $2$ વડે અને બીજા સમીકરણને $3$ વડે ગુણતા:
$4a - 6b = -8$
$9a + 6b = 21$
બંનેનો સરવાળો કરતા: $13a = 13 \Rightarrow a = 1$.
$a = 1$ ને $3a + 2b = 7$ માં મૂકતા: $3(1) + 2b = 7 \Rightarrow 2b = 4 \Rightarrow b = 2$.
ગુણોત્તર $\frac{a}{b} = \frac{1}{2}$ છે.
આપેલ છે કે $\frac{a}{b} = \frac{x}{2}$,તેથી $\frac{1}{2} = \frac{x}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $x = 1$.
155
MediumMCQ
જો બે સદિશો $\vec{P} = \hat{i} + 2m \hat{j} + m \hat{k}$ અને $\vec{Q} = 4 \hat{i} - 2 \hat{j} + m \hat{k}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $m$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?
A
$1$
B
$-1$
C
$-3$
D
$2$

Solution

(D) બે સદિશો લંબ હોય ત્યારે તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) શૂન્ય થાય છે,એટલે કે $\vec{P} \cdot \vec{Q} = 0$.
આપેલ છે કે $\vec{P} = \hat{i} + 2m \hat{j} + m \hat{k}$ અને $\vec{Q} = 4 \hat{i} - 2 \hat{j} + m \hat{k}$.
અદિશ ગુણાકાર લેતા:
$(\hat{i} + 2m \hat{j} + m \hat{k}) \cdot (4 \hat{i} - 2 \hat{j} + m \hat{k}) = 0$
$(1)(4) + (2m)(-2) + (m)(m) = 0$
$4 - 4m + m^2 = 0$
આ એક દ્વિઘાત સમીકરણ છે જેને $(m - 2)^2 = 0$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$m = 2$.
156
MediumMCQ
જો $\overrightarrow{P} = 3\hat{i} + \sqrt{3}\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\overrightarrow{Q} = 4\hat{i} + \sqrt{3}\hat{j} + 2.5\hat{k}$ હોય,તો $\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\frac{1}{x}(\sqrt{3}\hat{i} + \hat{j} - 2\sqrt{3}\hat{k})$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$4$

Solution

(D) સૌ પ્રથમ,નિશ્ચાયકની રીતનો ઉપયોગ કરીને સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q}$ શોધો:
$\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 3 & \sqrt{3} & 2 \\ 4 & \sqrt{3} & 2.5 \end{vmatrix}$
$= \hat{i}(\sqrt{3} \times 2.5 - 2 \times \sqrt{3}) - \hat{j}(3 \times 2.5 - 2 \times 4) + \hat{k}(3 \times \sqrt{3} - 4 \times \sqrt{3})$
$= 0.5\sqrt{3}\hat{i} + 0.5\hat{j} - \sqrt{3}\hat{k} = \frac{\sqrt{3}}{2}\hat{i} + \frac{1}{2}\hat{j} - \sqrt{3}\hat{k}$
હવે,તેનું માન $|\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q}| = \sqrt{(\frac{\sqrt{3}}{2})^2 + (\frac{1}{2})^2 + (-\sqrt{3})^2} = \sqrt{\frac{3}{4} + \frac{1}{4} + 3} = \sqrt{4} = 2$ મળે છે.
એકમ સદિશ = $\frac{\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q}}{|\overrightarrow{P} \times \overrightarrow{Q}|} = \frac{1}{2}(\frac{\sqrt{3}}{2}\hat{i} + \frac{1}{2}\hat{j} - \sqrt{3}\hat{k}) = \frac{1}{4}(\sqrt{3}\hat{i} + \hat{j} - 2\sqrt{3}\hat{k})$.
આમ,$x = 4$ મળે છે.
157
DifficultMCQ
ત્રણ સદિશો $\vec{A} = (-x \hat{i} - 6 \hat{j} - 2 \hat{k})$,$\vec{B} = (-\hat{i} + 4 \hat{j} + 3 \hat{k})$ અને $\vec{C} = (-8 \hat{i} - \hat{j} + 3 \hat{k})$ માટે,જો $\vec{A} \cdot (\vec{B} \times \vec{C}) = 0$ હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$2$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(B) અદિશ ત્રિગુણક ગુણાકાર $\vec{A} \cdot (\vec{B} \times \vec{C}) = 0$ સૂચવે છે કે ત્રણેય સદિશો એક જ સમતલમાં (coplanar) છે.
આની ગણતરી ઘટકોના નિશ્ચાયકનો ઉપયોગ કરીને કરી શકાય છે:
$\begin{vmatrix} -x & -6 & -2 \\ -1 & 4 & 3 \\ -8 & -1 & 3 \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હારના આધારે નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$-x(4(3) - 3(-1)) - (-6)((-1)(3) - 3(-8)) + (-2)((-1)(-1) - 4(-8)) = 0$
$-x(12 + 3) + 6(-3 + 24) - 2(1 + 32) = 0$
$-15x + 6(21) - 2(33) = 0$
$-15x + 126 - 66 = 0$
$-15x + 60 = 0$
$15x = 60$
$x = 4$
158
DifficultMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એકબીજા સાથે $\cos^{-1}\left(\frac{5}{9}\right)$ નો ખૂણો બનાવે છે,અને $|\vec{a}+\vec{b}|=\sqrt{2}|\vec{a}-\vec{b}|$ હોય,જ્યાં $|\vec{a}|=n|\vec{b}|$ છે,તો $n$ નું પૂર્ણાંક મૂલ્ય . . . . . . . છે.
A
$3$
B
$5$
C
$4$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \cos^{-1}\left(\frac{5}{9}\right)$ છે,તેથી $\cos \theta = \frac{5}{9}$.
આપણને શરત $|\vec{a}+\vec{b}| = \sqrt{2}|\vec{a}-\vec{b}|$ આપેલી છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $|\vec{a}+\vec{b}|^2 = 2|\vec{a}-\vec{b}|^2$.
ડોટ પ્રોડક્ટનું વિસ્તરણ કરતા: $a^2 + b^2 + 2\vec{a}\cdot\vec{b} = 2(a^2 + b^2 - 2\vec{a}\cdot\vec{b})$.
$a^2 + b^2 + 2ab\cos\theta = 2a^2 + 2b^2 - 4ab\cos\theta$.
પદોને ગોઠવતા: $6ab\cos\theta = a^2 + b^2$.
$\cos\theta = \frac{5}{9}$ મૂકતા: $6ab\left(\frac{5}{9}\right) = a^2 + b^2$.
$\frac{10}{3}ab = a^2 + b^2$.
આપેલ છે કે $|\vec{a}| = n|\vec{b}|$,તેથી $a = nb$. આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{10}{3}(nb)b = (nb)^2 + b^2$.
$\frac{10}{3}nb^2 = n^2b^2 + b^2$.
$b^2$ વડે ભાગતા ($b \neq 0$ ધારીને): $\frac{10}{3}n = n^2 + 1$.
$3n^2 - 10n + 3 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ ઉકેલતા: $(3n - 1)(n - 3) = 0$.
આમ,$n = \frac{1}{3}$ અથવા $n = 3$.
$n$ નું પૂર્ણાંક મૂલ્ય $3$ છે.
159
DifficultMCQ
જો $|\overrightarrow{A}|=4$ એકમ,$|\overrightarrow{A}+\overrightarrow{B}|=10$ એકમ અને $\overrightarrow{A} \cdot(\overrightarrow{A}+\overrightarrow{B})=20$ એકમ હોય,તો $|\overrightarrow{B}|=$ ?
A
$\sqrt{76}$ એકમ
B
$\sqrt{105}$ એકમ
C
$21$ એકમ
D
શૂન્ય

Solution

(A) આપેલ છે: $|\vec{A}|=4$,$|\vec{A}+\vec{B}|=10$,અને $\vec{A} \cdot(\vec{A}+\vec{B})=20$.
ડોટ ગુણાકારનું વિસ્તરણ કરતા: $\vec{A} \cdot \vec{A} + \vec{A} \cdot \vec{B} = 20$.
કારણ કે $\vec{A} \cdot \vec{A} = |\vec{A}|^2 = 4^2 = 16$,તેથી $16 + \vec{A} \cdot \vec{B} = 20$,જેનો અર્થ છે કે $\vec{A} \cdot \vec{B} = 4$.
હવે,સરવાળાનું માન ધ્યાનમાં લેતા: $|\vec{A}+\vec{B}|^2 = (\vec{A}+\vec{B}) \cdot (\vec{A}+\vec{B}) = |\vec{A}|^2 + |\vec{B}|^2 + 2(\vec{A} \cdot \vec{B})$.
જ્ઞાત કિંમતો મૂકતા: $10^2 = 4^2 + |\vec{B}|^2 + 2(4)$.
$100 = 16 + |\vec{B}|^2 + 8$.
$100 = 24 + |\vec{B}|^2$.
$|\vec{B}|^2 = 100 - 24 = 76$.
તેથી,$|\vec{B}| = \sqrt{76}$ એકમ.
160
DifficultMCQ
આપેલ છે કે $|\vec{A}_1|=2, |\vec{A}_2|=3$ અને $|\vec{A}_1+\vec{A}_2|=3$. $(\vec{A}_1+2 \vec{A}_2) \cdot (3 \vec{A}_1-4 \vec{A}_2)$ નું મૂલ્ય શોધો:
A
$-64$
B
$60$
C
$-60$
D
$64$

Solution

(A) આપેલ છે કે $|\vec{A}_1|=2, |\vec{A}_2|=3$ અને $|\vec{A}_1+\vec{A}_2|=3$.
સરવાળાના માનનો વર્ગ કરતા:
$(|\vec{A}_1+\vec{A}_2|)^2 = 3^2$
$A_1^2 + A_2^2 + 2 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 = 9$
$4 + 9 + 2 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 = 9$
$13 + 2 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 = 9$
$2 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 = -4$
$\vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 = -2$
હવે,$(\vec{A}_1+2 \vec{A}_2) \cdot (3 \vec{A}_1-4 \vec{A}_2)$ પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$= 3 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_1 - 4 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 + 6 \vec{A}_2 \cdot \vec{A}_1 - 8 \vec{A}_2 \cdot \vec{A}_2$
$= 3 |\vec{A}_1|^2 + 2 \vec{A}_1 \cdot \vec{A}_2 - 8 |\vec{A}_2|^2$
કિંમતો મૂકતા:
$= 3(2)^2 + 2(-2) - 8(3)^2$
$= 3(4) - 4 - 8(9)$
$= 12 - 4 - 72$
$= 8 - 72 = -64$
161
MediumMCQ
જો $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ બે સદિશો હોય,તો નીચેનામાંથી કયા સાચા છે?
$(a) \ (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp \overrightarrow{A}$
$(b) \ (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp \overrightarrow{B}$
$(c) \ (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp (\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B})$
$(d) \ (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp (\overrightarrow{A} - \overrightarrow{B})$
$(e) \ (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp (\overrightarrow{A} \cdot \overrightarrow{B})$
A
$(a), (b), (c), (d), (e)$
B
$(a), (b)$
C
$(a), (b), (c)$
D
$(a), (b), (c), (d)$

Solution

(D) સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{C} = \overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}$ એ એક એવો સદિશ છે જે $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ બંનેને લંબ હોય છે.
કારણ કે $\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}$ એ $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ ધરાવતા સમતલને લંબ છે,તેથી તે તે સમતલમાં આવેલા કોઈપણ સદિશને લંબ હોવો જોઈએ.
$(\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B})$ અને $(\overrightarrow{A} - \overrightarrow{B})$ બંને $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ ના રેખીય સંયોજનો છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ એક જ સમતલમાં આવેલા છે.
તેથી,$(\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp (\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B})$ અને $(\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) \perp (\overrightarrow{A} - \overrightarrow{B})$ બંને સાચા છે.
વિધાન $(e)$ ખોટું છે કારણ કે $\overrightarrow{A} \cdot \overrightarrow{B}$ એ અદિશ રાશિ છે,સદિશ નથી,અને લંબ હોવાની વ્યાખ્યા માત્ર સદિશો માટે જ હોય છે.
162
MediumMCQ
જો $|\hat{a} \cdot \hat{b}| = \frac{1}{2}$ હોય,તો $|\hat{a} - \hat{b}|$ ની કિંમત શું હોઈ શકે $:-$
A
$1$
B
$\sqrt{3}$
C
$1$ અથવા $\sqrt{3}$
D
આપેલ પૈકી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $|\hat{a} \cdot \hat{b}| = \frac{1}{2}$.
કારણ કે $\hat{a}$ અને $\hat{b}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\hat{a}| = 1$ અને $|\hat{b}| = 1$.
આમ,$|\cos \theta| = \frac{1}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = 60^\circ$ અથવા $\theta = 120^\circ$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|\hat{a} - \hat{b}|^2 = |\hat{a}|^2 + |\hat{b}|^2 - 2(\hat{a} \cdot \hat{b})$.
કિસ્સો $1$: જો $\hat{a} \cdot \hat{b} = \frac{1}{2}$ હોય,તો $|\hat{a} - \hat{b}|^2 = 1 + 1 - 2(\frac{1}{2}) = 1$,તેથી $|\hat{a} - \hat{b}| = 1$.
કિસ્સો $2$: જો $\hat{a} \cdot \hat{b} = -\frac{1}{2}$ હોય,તો $|\hat{a} - \hat{b}|^2 = 1 + 1 - 2(-\frac{1}{2}) = 3$,તેથી $|\hat{a} - \hat{b}| = \sqrt{3}$.
તેથી,$|\hat{a} - \hat{b}|$ ની કિંમત $1$ અથવા $\sqrt{3}$ હોઈ શકે છે.
163
MediumMCQ
$\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}$ ને લંબ સદિશ કયો છે?
A
$\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}$
B
$\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$
C
$-\hat{i}-\hat{j}-\hat{k}$
D
$3\hat{i}+2\hat{j}-5\hat{k}$

Solution

(D) બે સદિશો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) શૂન્ય હોય,એટલે કે $\vec{A} \cdot \vec{B} = 0$.
ધારો કે $\vec{A} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$.
વિકલ્પ $A$ માટે: $(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) \cdot (\hat{i} - \hat{j} + \hat{k}) = (1)(1) + (1)(-1) + (1)(1) = 1 - 1 + 1 = 1 \neq 0$.
વિકલ્પ $B$ માટે: $(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) \cdot (\hat{i} - \hat{j} - \hat{k}) = (1)(1) + (1)(-1) + (1)(-1) = 1 - 1 - 1 = -1 \neq 0$.
વિકલ્પ $C$ માટે: $(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) \cdot (-\hat{i} - \hat{j} - \hat{k}) = (1)(-1) + (1)(-1) + (1)(-1) = -1 - 1 - 1 = -3 \neq 0$.
વિકલ્પ $D$ માટે: $(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}) \cdot (3\hat{i} + 2\hat{j} - 5\hat{k}) = (1)(3) + (1)(2) + (1)(-5) = 3 + 2 - 5 = 0$.
અહીં વિકલ્પ $D$ માટે અદિશ ગુણાકાર શૂન્ય હોવાથી,તે સાચો જવાબ છે.
164
EasyMCQ
$(\vec{a}-\vec{b}) \times(\vec{a}+\vec{b})$ કોના બરાબર છે?
A
$0$
B
$\vec{a} \times \vec{b}$
C
$2(\vec{a} \times \vec{b})$
D
$|\vec{a}|^2+|\vec{b}|^2$

Solution

(C) ક્રોસ પ્રોડક્ટના વિભાજનના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$(\vec{a}-\vec{b}) \times(\vec{a}+\vec{b}) = \vec{a} \times \vec{a} + \vec{a} \times \vec{b} - \vec{b} \times \vec{a} - \vec{b} \times \vec{b}$
કોઈપણ સદિશનો તેની પોતાની સાથેનો ક્રોસ પ્રોડક્ટ શૂન્ય હોવાથી,$\vec{a} \times \vec{a} = 0$ અને $\vec{b} \times \vec{b} = 0$ થાય.
વળી,એન્ટિકોમ્યુટેટિવ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$-\vec{b} \times \vec{a} = \vec{a} \times \vec{b}$ થાય.
તેથી,પદાવલિ $0 + \vec{a} \times \vec{b} + \vec{a} \times \vec{b} - 0 = 2(\vec{a} \times \vec{b})$ બને છે.
165
DifficultMCQ
બે એકમ સદિશો $\hat{a}_{1}$ અને $\hat{a}_{2}$ એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. જો $|\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}|=\sqrt{3}$ હોય,તો $(\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}) \cdot (2\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2})$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1/2$
B
$2$
C
$1$
D
$4.5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\hat{a}_{1}$ અને $\hat{a}_{2}$ એકમ સદિશો છે,તેથી $|\hat{a}_{1}| = 1$ અને $|\hat{a}_{2}| = 1$.
આપેલ છે કે $|\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}| = \sqrt{3}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $|\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}|^2 = 3$ મળે છે.
$(\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}) \cdot (\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}) = 3 \implies |\hat{a}_{1}|^2 + |\hat{a}_{2}|^2 - 2(\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2}) = 3$.
$1 + 1 - 2(\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2}) = 3 \implies 2 - 2(\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2}) = 3 \implies \hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2} = -1/2$.
હવે,આપણે $(\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2}) \cdot (2\hat{a}_{1}-\hat{a}_{2})$ નું મૂલ્ય શોધવાનું છે.
$= 2(\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{1}) - (\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2}) - 2(\hat{a}_{2} \cdot \hat{a}_{1}) + (\hat{a}_{2} \cdot \hat{a}_{2})$.
$= 2(1) - 3(\hat{a}_{1} \cdot \hat{a}_{2}) + 1$.
$= 3 - 3(-1/2) = 3 + 3/2 = 9/2 = 4.5$.
166
MediumMCQ
કોઈપણ બે સદિશો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ માટે,જો $\vec{A} \cdot \vec{B} = |\vec{A} \times \vec{B}|$ હોય,તો $(\vec{A} + \vec{B})$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય? $(\tan \frac{\pi}{4} = 1, \cos \frac{\pi}{4} = \frac{1}{\sqrt{2}})$
A
$\sqrt{A^{2} + B^{2} + \sqrt{2} AB}$
B
$\sqrt{A^{2} + B^{2} + \frac{AB}{\sqrt{2}}}$
C
$A + B$
D
$\sqrt{A^{2} + B^{2}}$

Solution

(A) આપેલ શરત $\vec{A} \cdot \vec{B} = |\vec{A} \times \vec{B}|$ પરથી.
ડોટ અને ક્રોસ ગુણાકારની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા,$AB \cos \theta = AB \sin \theta$ મળે.
બંને બાજુ $AB$ વડે ભાગતા,$\cos \theta = \sin \theta$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\tan \theta = 1$.
આમ,$\theta = 45^{\circ}$ અથવા $\frac{\pi}{4}$ રેડિયન થાય.
પરિણામી સદિશ $\vec{R} = \vec{A} + \vec{B}$ નું મૂલ્ય $|\vec{R}| = \sqrt{A^{2} + B^{2} + 2AB \cos \theta}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\theta = 45^{\circ}$ મૂકતા,$|\vec{R}| = \sqrt{A^{2} + B^{2} + 2AB \cos 45^{\circ}}$ મળે.
કારણ કે $\cos 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$,તેથી $|\vec{R}| = \sqrt{A^{2} + B^{2} + 2AB \times \frac{1}{\sqrt{2}}}$.
સાદુરૂપ આપતા,$|\vec{R}| = \sqrt{A^{2} + B^{2} + \sqrt{2} AB}$ મળે.
167
EasyMCQ
જો સદિશ $A=2i+2j+3k$ અને $B=3i+6j+nk$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $n$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$0.5$
B
$-0.5$
C
$1$
D
$-6$

Solution

(D) જો બે સદિશો એકબીજાને લંબ હોય,તો તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય છે.
આપેલ સદિશો $A = 2i + 2j + 3k$ અને $B = 3i + 6j + nk$ છે.
ડોટ ગુણાકાર $A \cdot B = (2)(3) + (2)(6) + (3)(n) = 0$.
પદોની ગણતરી કરતા: $6 + 12 + 3n = 0$.
$18 + 3n = 0$.
$3n = -18$.
$n = -6$.
તેથી,$n$ નું મૂલ્ય $-6$ છે.
168
EasyMCQ
જો $\overrightarrow{A} = a_{1} \hat{\imath} + a_{2} \hat{\jmath}$ અને $\overrightarrow{B} = b_{1} \hat{\imath} + b_{2} \hat{\jmath}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો:
A
$\frac{b_{2}}{a_{1}} = -\frac{a_{2}}{b_{1}}$
B
$\frac{a_{1}}{b_{2}} = +\frac{a_{2}}{b_{1}}$
C
$\frac{b_{2}}{a_{1}} = +\frac{a_{2}}{b_{1}}$
D
$\frac{a_{1}}{b_{2}} = -\frac{a_{2}}{b_{1}}$

Solution

(D) બે સદિશો $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ લંબ હોય જો તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય હોય,એટલે કે $\overrightarrow{A} \cdot \overrightarrow{B} = 0$.
આપેલ છે $\overrightarrow{A} = a_{1} \hat{\imath} + a_{2} \hat{\jmath}$ અને $\overrightarrow{B} = b_{1} \hat{\imath} + b_{2} \hat{\jmath}$.
ડોટ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $(a_{1} \hat{\imath} + a_{2} \hat{\jmath}) \cdot (b_{1} \hat{\imath} + b_{2} \hat{\jmath}) = a_{1}b_{1} + a_{2}b_{2} = 0$.
આ સૂચવે છે કે $a_{1}b_{1} = -a_{2}b_{2}$.
આ સમીકરણને ફરીથી ગોઠવતા: $\frac{a_{1}}{b_{2}} = -\frac{a_{2}}{b_{1}}$.
તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો છે.
169
EasyMCQ
$\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B}$ અને $\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}$ ના પરિણામી સદિશ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો છે?
A
$\pi \text{ rad}$
B
$0^{\circ}$
C
$\frac{\pi}{2} \text{ rad}$
D
$\frac{\pi}{4} \text{ rad}$

Solution

(C) ધારો કે $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ એ એક સમતલમાં રહેલા બે સદિશો છે. તેમનો સરવાળો $\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B}$ એ એક સદિશ છે જે $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ ધરાવતા સમતલમાં જ રહેલો છે.
સદિશ ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,$\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}$ એ એક એવો સદિશ છે જે $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ બંને ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
જેથી,$(\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B})$ સદિશ સમતલમાં છે અને $(\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B})$ સદિશ સમતલને લંબ છે,તેથી તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ અથવા $\frac{\pi}{2} \text{ rad}$ થાય.
ગાણિતિક રીતે,આ બે સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર:
$(\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B}) \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) = \overrightarrow{A} \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) + \overrightarrow{B} \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B})$
સ્કેલર ટ્રિપલ પ્રોડક્ટના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\overrightarrow{A} \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) = 0$ અને $\overrightarrow{B} \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) = 0$ થાય છે.
તેથી,$(\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B}) \cdot (\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B}) = 0$,જે સાબિત કરે છે કે સદિશો પરસ્પર લંબ છે અને તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $90^{\circ}$ છે.
170
MediumMCQ
જો $\vec{P} = b \hat{i} + 6 \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{Q} = \hat{i} - a \hat{j} + 4 \hat{k}$ એકબીજાને લંબ હોય,અને $3b - a = 5$ હોય,તો $a$ અને $b$ ની કિંમત શોધો.
A
$a = 2, b = 1$
B
$a = 1, b = 2$
C
$a = 2, b = 3$
D
$a = 4, b = 3$

Solution

(B) બે સદિશો $\vec{P}$ અને $\vec{Q}$ પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય હોય,એટલે કે $\vec{P} \cdot \vec{Q} = 0$.
આપેલ છે કે $\vec{P} = b \hat{i} + 6 \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{Q} = \hat{i} - a \hat{j} + 4 \hat{k}$.
ડોટ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $(b)(1) + (6)(-a) + (1)(4) = 0$.
આ સમીકરણ $b - 6a + 4 = 0$ અથવા $b - 6a = -4$ માં પરિણમે છે.
આપણને બીજું સમીકરણ $3b - a = 5$ આપેલ છે,જેનો અર્થ છે કે $a = 3b - 5$.
$a$ ની કિંમત પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $b - 6(3b - 5) = -4$.
$b - 18b + 30 = -4$.
$-17b = -34$,તેથી $b = 2$.
હવે,$a$ શોધો: $a = 3(2) - 5 = 6 - 5 = 1$.
આમ,$a = 1$ અને $b = 2$ મળે છે.
171
EasyMCQ
$5 \sqrt{3}$ એકમનું સદિશ $\vec{A}$ અને $10$ એકમનું બીજું સદિશ $\vec{B}$ એકબીજા સાથે $30^{\circ}$ ના ખૂણે નમેલા છે. બે સદિશોના સદિશ ગુણાકારનું મૂલ્ય કેટલું થશે? $\left[\sin 30^{\circ}=\frac{1}{2}\right]$
A
$5 \sqrt{3}$ એકમ
B
$10$ એકમ
C
$25 \sqrt{3}$ એકમ
D
$75$ એકમ

Solution

(C) બે સદિશો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ ના સદિશ ગુણાકાર (ક્રોસ પ્રોડક્ટ) નું મૂલ્ય નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$|\vec{A} \times \vec{B}| = |\vec{A}| |\vec{B}| \sin \theta$
આપેલ છે:
$|\vec{A}| = 5 \sqrt{3}$ એકમ
$|\vec{B}| = 10$ એકમ
$\theta = 30^{\circ}$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$|\vec{A} \times \vec{B}| = (5 \sqrt{3}) \times (10) \times \sin 30^{\circ}$
$|\vec{A} \times \vec{B}| = 50 \sqrt{3} \times \frac{1}{2}$
$|\vec{A} \times \vec{B}| = 25 \sqrt{3}$ એકમ
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
172
MediumMCQ
જો $|\vec{a}| = \sqrt{26}$,$|\vec{b}| = 7$,અને $|\vec{a} \times \vec{b}| = 35$ હોય,તો $\vec{a} \cdot \vec{b}$ શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(D) આપણને $|\vec{a}| = \sqrt{26}$,$|\vec{b}| = 7$,અને $|\vec{a} \times \vec{b}| = 35$ આપેલ છે.
સદિશ ગુણાકારના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $|\vec{a} \times \vec{b}| = |\vec{a}| |\vec{b}| \sin \theta = 35$.
કિંમતો મૂકતા: $\sqrt{26} \times 7 \times \sin \theta = 35$.
$\sin \theta = \frac{35}{7 \sqrt{26}} = \frac{5}{\sqrt{26}}$.
$\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$ હોવાથી,$\cos^2 \theta = 1 - \sin^2 \theta = 1 - \frac{25}{26} = \frac{1}{26}$.
તેથી,$|\cos \theta| = \frac{1}{\sqrt{26}}$.
અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b} = |\vec{a}| |\vec{b}| \cos \theta$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{a} \cdot \vec{b} = \sqrt{26} \times 7 \times \left( \pm \frac{1}{\sqrt{26}} \right) = \pm 7$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $7$ છે.
173
MediumMCQ
જો $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$ હોય,તો $[(\vec{a} + 3\vec{b}) \cdot (2\vec{a} - \vec{b})]$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
-$13$
B
$13$
C
-$15$
D
$15$

Solution

(D) આપેલ છે: $\vec{a} = \hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$.
સૌ પ્રથમ,સદિશો $(\vec{a} + 3\vec{b})$ અને $(2\vec{a} - \vec{b})$ ની ગણતરી કરો:
$\vec{a} + 3\vec{b} = (\hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}) + 3(3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) = (1+9)\hat{i} + (1+6)\hat{j} + (2-3)\hat{k} = 10\hat{i} + 7\hat{j} - \hat{k}$.
$2\vec{a} - \vec{b} = 2(\hat{i} + \hat{j} + 2\hat{k}) - (3\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}) = (2-3)\hat{i} + (2-2)\hat{j} + (4+1)\hat{k} = -\hat{i} + 0\hat{j} + 5\hat{k}$.
હવે,અદિશ ગુણાકાર (dot product) શોધો: $[(\vec{a} + 3\vec{b}) \cdot (2\vec{a} - \vec{b})] = (10\hat{i} + 7\hat{j} - \hat{k}) \cdot (-\hat{i} + 0\hat{j} + 5\hat{k})$.
$= (10 \times -1) + (7 \times 0) + (-1 \times 5) = -10 + 0 - 5 = -15$.
$-15$ નું મૂલ્ય (magnitude) $|-15| = 15$ થાય.
174
MediumMCQ
બે સદિશો $a \hat{i} + b \hat{j} + \hat{k}$ અને $2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$ એકબીજાને લંબ છે. જો $3a + 2b = 7$ હોય,તો $a$ અને $b$ નો ગુણોત્તર $\frac{x}{2}$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
શૂન્ય
B
$2$
C
$1$
D
$4$

Solution

(C) બે સદિશો લંબ હોય તો તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય થાય.
ધારો કે $\vec{A} = a \hat{i} + b \hat{j} + \hat{k}$ અને $\vec{B} = 2 \hat{i} - 3 \hat{j} + 4 \hat{k}$.
$\vec{A} \cdot \vec{B} = (a)(2) + (b)(-3) + (1)(4) = 0$.
$2a - 3b + 4 = 0$,જેનો અર્થ છે કે $2a - 3b = -4$.
આપણને સમીકરણોની સિસ્ટમ આપવામાં આવી છે:
$1) 2a - 3b = -4$
$2) 3a + 2b = 7$
સમીકરણ $(1)$ ને $2$ વડે અને સમીકરણ $(2)$ ને $3$ વડે ગુણતા:
$4a - 6b = -8$
$9a + 6b = 21$
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $13a = 13$,તેથી $a = 1$.
$a = 1$ ને $3a + 2b = 7$ માં મૂકતા: $3(1) + 2b = 7 \implies 2b = 4 \implies b = 2$.
ગુણોત્તર $a/b = 1/2$ છે.
આપણને $a/b = x/2$ આપેલ છે,તેથી $1/2 = x/2$,જેનો અર્થ છે કે $x = 1$.
175
EasyMCQ
ત્રણ સદિશો $\vec{A}, \vec{B}$ અને $\vec{C}$ એવા છે કે $\vec{A} \cdot \vec{B} = 0$ અને $\vec{A} \cdot \vec{C} = 0$. તો $\vec{A}$ એ કોને સમાંતર છે?
A
$\vec{B} \cdot \vec{C}$
B
$\vec{B} \times \vec{C}$
C
$\vec{C}$
D
$\vec{B}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\vec{A} \cdot \vec{B} = 0$,જેનો અર્થ છે કે સદિશ $\vec{A}$ એ સદિશ $\vec{B}$ ને લંબ છે.
આપેલ છે કે $\vec{A} \cdot \vec{C} = 0$,જેનો અર્થ છે કે સદિશ $\vec{A}$ એ સદિશ $\vec{C}$ ને લંબ છે.
સદિશ $\vec{A}$ એ $\vec{B}$ અને $\vec{C}$ બંનેને લંબ હોવાથી,તે $\vec{B}$ અને $\vec{C}$ ના સદિશ ગુણાકાર (cross product) ની દિશાને સમાંતર હોવો જોઈએ.
સદિશ ગુણાકાર $\vec{B} \times \vec{C}$ એવો સદિશ આપે છે જે $\vec{B}$ અને $\vec{C}$ બંને ધરાવતા સમતલને લંબ હોય છે.
તેથી,$\vec{A}$ એ $\vec{B} \times \vec{C}$ ને સમાંતર છે.
176
EasyMCQ
ધારો કે $\vec{P} = P \sin \theta \hat{i} - P \cos \theta \hat{j}$ એ કોઈ સદિશ છે. બીજો સદિશ $\vec{Q}$ જે $\vec{P}$ ને લંબ હોય તે કયો છે?
A
$(Q \sin \theta \hat{i} + Q \cos \theta \hat{j})$
B
$(Q \cos \theta \hat{i} + Q \sin \theta \hat{j})$
C
$(Q \cos \theta \hat{i} - Q \sin \theta \hat{j})$
D
$(P \sin \theta \hat{i} + P \cos \theta \hat{j})$

Solution

(B) આપેલ સદિશ $\vec{P} = P \sin \theta \hat{i} - P \cos \theta \hat{j}$ છે.
બે સદિશો પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય હોય,એટલે કે $\vec{P} \cdot \vec{Q} = 0$.
ચાલો વિકલ્પ $B$ ચકાસીએ: $\vec{Q} = Q \cos \theta \hat{i} + Q \sin \theta \hat{j}$.
$\vec{P} \cdot \vec{Q} = (P \sin \theta \hat{i} - P \cos \theta \hat{j}) \cdot (Q \cos \theta \hat{i} + Q \sin \theta \hat{j})$
$= (P \sin \theta)(Q \cos \theta) + (-P \cos \theta)(Q \sin \theta)$
$= PQ \sin \theta \cos \theta - PQ \sin \theta \cos \theta = 0$.
ડોટ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,સદિશો પરસ્પર લંબ છે.
177
MediumMCQ
$P$ અને $Q$ એ બે શૂન્યતર સદિશો છે જે એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. $P$ ની દિશામાં $Q$ નો ઘટક શું થશે?
A
$P \cdot Q$
B
$\frac{P \times Q}{P}$
C
$\frac{P \cdot Q}{P}$
D
$\hat{p} \cdot \hat{q}$

Solution

(C) ધારો કે બે સદિશો $P$ અને $Q$ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે.
અહીં,$Q_P$ એ સદિશ $P$ ની દિશામાં સદિશ $Q$ નો ઘટક છે.
$Q$ નો $P$ પરના પ્રક્ષેપ દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણ પરથી,આપણને મળે છે:
$\cos \theta = \frac{Q_P}{Q}$
$\Rightarrow Q_P = Q \cos \theta$
આપણે જાણીએ છીએ કે બે સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર $P \cdot Q = PQ \cos \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\cos \theta = \frac{P \cdot Q}{PQ}$.
આ કિંમતને $Q_P$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$Q_P = Q \left( \frac{P \cdot Q}{PQ} \right)$
$Q_P = \frac{P \cdot Q}{P}$
આમ,$P$ ની દિશામાં $Q$ નો ઘટક $\frac{P \cdot Q}{P}$ છે.
Solution diagram
178
EasyMCQ
જો $\vec{A} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 8\hat{k}$ એ $\vec{B} = -4\hat{i} + 4\hat{j} + \alpha\hat{k}$ ને લંબ હોય,તો $\alpha$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1/2$
B
$-1/2$
C
$11$
D
$-1$

Solution

(B) બે સદિશો $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ પરસ્પર લંબ હોય ત્યારે તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) શૂન્ય થાય છે,એટલે કે $\vec{A} \cdot \vec{B} = 0$.
આપેલ છે કે $\vec{A} = 2\hat{i} + 3\hat{j} + 8\hat{k}$ અને $\vec{B} = -4\hat{i} + 4\hat{j} + \alpha\hat{k}$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા: $(2\hat{i} + 3\hat{j} + 8\hat{k}) \cdot (-4\hat{i} + 4\hat{j} + \alpha\hat{k}) = 0$.
$(2)(-4) + (3)(4) + (8)(\alpha) = 0$.
$-8 + 12 + 8\alpha = 0$.
$4 + 8\alpha = 0$.
$8\alpha = -4$.
$\alpha = -4/8 = -1/2$.
179
EasyMCQ
જો બે સદિશો $A$ અને $B$ પરસ્પર લંબ હોય,તો $A+B$ ની દિશામાં $A-B$ નો ઘટક શું થાય?
A
$|A|-|B|$
B
$\frac{|A|-|B|}{\sqrt{|A|^2+|B|^2}}$
C
$\frac{|A|^2-|B|^2}{\sqrt{|A|^2+|B|^2}}$
D
$\frac{|A|^2+|B|^2}{\sqrt{|A|^2+|B|^2}}$

Solution

(C) આપેલ છે કે સદિશો $A$ અને $B$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી $A \cdot B = 0$.
આપણે સદિશ $(A+B)$ ની દિશામાં સદિશ $(A-B)$ નો ઘટક શોધવાનો છે.
કોઈ સદિશ $P$ નો સદિશ $Q$ ની દિશામાં ઘટક શોધવાનું સૂત્ર: $\text{Component} = \frac{P \cdot Q}{|Q|}$ છે.
અહીં,$P = A-B$ અને $Q = A+B$ છે.
પ્રથમ,$(A+B)$ નું માન શોધીએ:
$|A+B| = \sqrt{(A+B) \cdot (A+B)} = \sqrt{A \cdot A + B \cdot B + 2(A \cdot B)} = \sqrt{|A|^2 + |B|^2 + 0} = \sqrt{|A|^2 + |B|^2}$.
હવે,ડોટ પ્રોડક્ટ $(A-B) \cdot (A+B)$ શોધીએ:
$(A-B) \cdot (A+B) = A \cdot A + A \cdot B - B \cdot A - B \cdot B = |A|^2 + 0 - 0 - |B|^2 = |A|^2 - |B|^2$.
છેલ્લે,ઘટક થશે:
$\text{Component} = \frac{(A-B) \cdot (A+B)}{|A+B|} = \frac{|A|^2 - |B|^2}{\sqrt{|A|^2 + |B|^2}}$.
180
EasyMCQ
સદિશ $(4 \hat{i}-3 \hat{j})$ ને લંબ સદિશ કયો છે?
A
$4 \hat{i}+3 \hat{j}$
B
$6 \hat{i}$
C
$3 \hat{i}+4 \hat{j}$
D
$7 \hat{k}$

Solution

(C) બે સદિશો પરસ્પર લંબ હોય જો તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) $0$ થાય.
ધારો કે આપેલ સદિશ $\vec{A} = 4 \hat{i} - 3 \hat{j}$ છે.
આપણે દરેક વિકલ્પ સાથે $\vec{A}$ નો અદિશ ગુણાકાર ચકાસીએ:
વિકલ્પ $C$ માટે: $\vec{B} = 3 \hat{i} + 4 \hat{j}$.
$\vec{A} \cdot \vec{B} = (4 \hat{i} - 3 \hat{j}) \cdot (3 \hat{i} + 4 \hat{j}) = (4 \times 3) + (-3 \times 4) = 12 - 12 = 0$.
અદિશ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,સદિશ $(3 \hat{i} + 4 \hat{j})$ એ $(4 \hat{i} - 3 \hat{j})$ ને લંબ છે.
181
EasyMCQ
જો $\overrightarrow{F}=(4 \hat{i}-10 \hat{j}) \text{ N}$ અને $\overrightarrow{r}=(-5 \hat{i}-3 \hat{j}) \text{ m}$ હોય,તો $(\overrightarrow{r} \times \overrightarrow{F})$ શું થાય?
A
$(-20 \hat{i}+3 \hat{j}) \text{ Nm}$
B
$62 \hat{k} \text{ Nm}$
C
$10 \sqrt{13} \text{ Nm}$
D
$38 \text{ Nm}$

Solution

(B) બે સદિશો $\overrightarrow{r}$ અને $\overrightarrow{F}$ નો સદિશ ગુણાકાર (cross product) નિશ્ચાયકની રીત દ્વારા મેળવી શકાય છે:
$\overrightarrow{r} \times \overrightarrow{F} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ r_x & r_y & r_z \\ F_x & F_y & F_z \end{vmatrix}$
અહીં $\overrightarrow{r} = (-5 \hat{i} - 3 \hat{j} + 0 \hat{k}) \text{ m}$ અને $\overrightarrow{F} = (4 \hat{i} - 10 \hat{j} + 0 \hat{k}) \text{ N}$ આપેલ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\overrightarrow{r} \times \overrightarrow{F} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ -5 & -3 & 0 \\ 4 & -10 & 0 \end{vmatrix}$
$= \hat{i}((-3)(0) - (0)(-10)) - \hat{j}((-5)(0) - (0)(4)) + \hat{k}((-5)(-10) - (-3)(4))$
$= \hat{i}(0) - \hat{j}(0) + \hat{k}(50 - (-12))$
$= \hat{k}(50 + 12) = 62 \hat{k} \text{ Nm}$.
182
EasyMCQ
બે સદિશોના સદિશ ગુણાકાર વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
બે સદિશોનો સદિશ ગુણાકાર પરાવર્તન હેઠળ ચિહ્ન બદલે છે.
B
સદિશ ગુણાકાર ક્રમનો નિયમ પાળે છે.
C
બે સમાંતર સદિશોનો સદિશ ગુણાકાર શૂન્ય સદિશ છે.
D
બે સદિશોનો સદિશ ગુણાકાર અદિશ છે.

Solution

(C) બે સદિશો $\overrightarrow{A}$ અને $\overrightarrow{B}$ નો સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{C} = \overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B} = AB \sin \theta \hat{n}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
બે સમાંતર સદિશો માટે,તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = 0^\circ$ હોય છે.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા: $\overrightarrow{A} \times \overrightarrow{B} = AB \sin(0^\circ) \hat{n} = AB(0) \hat{n} = \vec{0}$.
આમ,બે સમાંતર સદિશોનો સદિશ ગુણાકાર શૂન્ય સદિશ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(C)$ સાચો છે.
183
MediumMCQ
સદિશો $\vec{A}, \vec{B}$ અને $\vec{C}$ માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું નથી?
A
$(\vec{A} \cdot \vec{A})(\vec{B} \cdot \vec{C})$ એ અદિશ મૂલ્ય છે.
B
$(\vec{A} \times \vec{B}) \cdot(\vec{B} \times \vec{C})$ એ અદિશ મૂલ્ય છે.
C
$(\vec{A} \times \vec{C}) \times(\vec{B} \times \vec{C})$ એ અદિશ મૂલ્ય છે.
D
$\vec{A} \times(\vec{B} \times \vec{C})$ એ સદિશ મૂલ્ય છે.

Solution

(C) બે સદિશોનો ડોટ ગુણાકાર (અદિશ ગુણાકાર) અદિશ પરિણામ આપે છે,જ્યારે ક્રોસ ગુણાકાર (સદિશ ગુણાકાર) સદિશ પરિણામ આપે છે.
$1$. $(\vec{A} \cdot \vec{A})(\vec{B} \cdot \vec{C})$ માટે: $(\vec{A} \cdot \vec{A})$ અને $(\vec{B} \cdot \vec{C})$ બંને અદિશ છે. બે અદિશોનો ગુણાકાર અદિશ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$2$. $(\vec{A} \times \vec{B}) \cdot(\vec{B} \times \vec{C})$ માટે: $(\vec{A} \times \vec{B})$ અને $(\vec{B} \times \vec{C})$ બંને સદિશો છે. બે સદિશોનો ડોટ ગુણાકાર અદિશ હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$3$. $(\vec{A} \times \vec{C}) \times(\vec{B} \times \vec{C})$ માટે: $(\vec{A} \times \vec{C})$ અને $(\vec{B} \times \vec{C})$ બંને સદિશો છે. બે સદિશોનો ક્રોસ ગુણાકાર સદિશ હોય છે. તેથી,તે અદિશ મૂલ્ય છે તેવું વિધાન ખોટું છે.
$4$. $\vec{A} \times(\vec{B} \times \vec{C})$ માટે: $(\vec{B} \times \vec{C})$ એ એક સદિશ છે. $\vec{A}$ નો આ સદિશ સાથેનો ક્રોસ ગુણાકાર પરિણામે બીજો સદિશ આપે છે. આ વિધાન સાચું છે.
184
MediumMCQ
$5 \hat{i}+12 \hat{j}$ અને $3 \hat{i}+4 \hat{j}$ ને સમાંતર એકમ સદિશો $\hat{n}_1$ અને $\hat{n}_2$ નો ડોટ ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$\frac{63}{65}$
B
$63$
C
$\frac{63}{4225}$
D
$\frac{63}{845}$

Solution

(A) ધારો કે આપેલા સદિશો $\vec{A} = 5 \hat{i} + 12 \hat{j}$ અને $\vec{B} = 3 \hat{i} + 4 \hat{j}$ છે.
પ્રથમ,આપણે આ સદિશોના માન શોધીએ:
$|\vec{A}| = \sqrt{5^2 + 12^2} = \sqrt{25 + 144} = \sqrt{169} = 13$.
$|\vec{B}| = \sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
હવે,એકમ સદિશો $\hat{n}_1 = \frac{\vec{A}}{|\vec{A}|} = \frac{1}{13}(5 \hat{i} + 12 \hat{j})$ અને $\hat{n}_2 = \frac{\vec{B}}{|\vec{B}|} = \frac{1}{5}(3 \hat{i} + 4 \hat{j})$ છે.
ડોટ ગુણાકાર $\hat{n}_1 \cdot \hat{n}_2 = \left[ \frac{1}{13}(5 \hat{i} + 12 \hat{j}) \right] \cdot \left[ \frac{1}{5}(3 \hat{i} + 4 \hat{j}) \right]$ થાય.
$= \frac{1}{65} (5 \times 3 + 12 \times 4) = \frac{1}{65} (15 + 48) = \frac{63}{65}$.
185
MediumMCQ
બે સ્થાન સદિશો $\overrightarrow{r_1} = (1, 1, 1)$ અને $\overrightarrow{r_2} = (1, -1, 1)$ આપેલા છે. $\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ શોધો.
A
$\frac{\hat{i}}{\sqrt{2}} - \frac{\hat{k}}{\sqrt{2}}$
B
$-\frac{\hat{i}}{\sqrt{2}} - \frac{\hat{k}}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{\hat{i}}{\sqrt{2}} + \frac{\hat{k}}{\sqrt{2}}$
D
$-\frac{\hat{i}}{\sqrt{2}} + \frac{\hat{k}}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) આપેલ સદિશો $\overrightarrow{r_1} = \hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ અને $\overrightarrow{r_2} = \hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$ છે.
પ્રથમ,આપણે નિશ્ચાયકની રીતનો ઉપયોગ કરીને સદિશ ગુણાકાર $\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}$ શોધીએ:
$\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2} = \begin{vmatrix} \hat{i} & \hat{j} & \hat{k} \\ 1 & 1 & 1 \\ 1 & -1 & 1 \end{vmatrix}$
$= \hat{i}(1 - (-1)) - \hat{j}(1 - 1) + \hat{k}(-1 - 1)$
$= \hat{i}(2) - \hat{j}(0) + \hat{k}(-2) = 2\hat{i} - 2\hat{k}$.
હવે,આ સદિશનું માન $|\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}| = \sqrt{2^2 + 0^2 + (-2)^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$ છે.
$\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}$ ની દિશામાં એકમ સદિશ $\hat{n} = \frac{\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}}{|\overrightarrow{r_1} \times \overrightarrow{r_2}|} = \frac{2\hat{i} - 2\hat{k}}{2\sqrt{2}} = \frac{\hat{i}}{\sqrt{2}} - \frac{\hat{k}}{\sqrt{2}}$ થાય.
186
EasyMCQ
સદિશો $A=2 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $B=4 \hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$0$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(D) આપેલ છે,$A=2 \hat{i}+4 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $B=4 \hat{i}+2 \hat{j}-4 \hat{k}$.
ધારો કે $A$ અને $B$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
અદિશ ગુણાકારના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$A \cdot B = |A| |B| \cos \theta$,જ્યાં $|A|$ અને $|B|$ એ અનુક્રમે સદિશો $A$ અને $B$ ના મૂલ્યો છે.
પ્રથમ,મૂલ્યોની ગણતરી કરીએ:
$|A| = \sqrt{2^2 + 4^2 + 4^2} = \sqrt{4 + 16 + 16} = \sqrt{36} = 6$.
$|B| = \sqrt{4^2 + 2^2 + (-4)^2} = \sqrt{16 + 4 + 16} = \sqrt{36} = 6$.
હવે,અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરીએ:
$A \cdot B = (2)(4) + (4)(2) + (4)(-4) = 8 + 8 - 16 = 0$.
આ કિંમતોને અદિશ ગુણાકારના સૂત્રમાં મૂકતા:
$0 = (6)(6) \cos \theta$.
$0 = 36 \cos \theta$.
$\cos \theta = 0$.
તેથી,$\theta = 90^{\circ}$.
187
DifficultMCQ
બે સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો શોધો: $\vec{a}=3 \hat{i}+2 \hat{j}+5 \hat{k}$ અને $\vec{b}=5 \hat{i}+3 \hat{j}+\hat{k}$.
A
$\cos^{-1}\left(\frac{26}{\sqrt{1330}}\right)$
B
$\sin^{-1}\left(\frac{26}{\sqrt{1330}}\right)$
C
$\cos^{-1}\left(\frac{26}{\sqrt{1335}}\right)$
D
$\tan^{-1}\left(\frac{26}{\sqrt{1330}}\right)$

Solution

(A) બે સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર: $\cos \theta = \frac{\vec{a} \cdot \vec{b}}{|\vec{a}| |\vec{b}|}$ છે.
પ્રથમ,ડોટ પ્રોડક્ટની ગણતરી કરો: $\vec{a} \cdot \vec{b} = (3)(5) + (2)(3) + (5)(1) = 15 + 6 + 5 = 26$.
ત્યારબાદ,સદિશોના માન (magnitudes) શોધો:
$|\vec{a}| = \sqrt{3^2 + 2^2 + 5^2} = \sqrt{9 + 4 + 25} = \sqrt{38}$.
$|\vec{b}| = \sqrt{5^2 + 3^2 + 1^2} = \sqrt{25 + 9 + 1} = \sqrt{35}$.
હવે,આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકો:
$\cos \theta = \frac{26}{\sqrt{38} \cdot \sqrt{35}} = \frac{26}{\sqrt{1330}}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}\left(\frac{26}{\sqrt{1330}}\right)$.
188
MediumMCQ
બળ $\vec{F}=3 \hat{i}+4 \hat{j}-5 \hat{k}$ અને સ્થાનાંતર $\vec{d}=5 \hat{i}+4 \hat{j}+3 \hat{k}$ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો છે?
A
$\cos ^{-1}(0.16)$
B
$\cos ^{-1}(0.32)$
C
$\cos ^{-1}(0.24)$
D
$\cos ^{-1}(0.64)$

Solution

(B) બે સદિશો $\vec{F}$ અને $\vec{d}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ શોધવા માટેનું સૂત્ર: $\cos \theta = \frac{\vec{F} \cdot \vec{d}}{|\vec{F}| |\vec{d}|}$
સૌ પ્રથમ,ડોટ પ્રોડક્ટની ગણતરી કરો: $\vec{F} \cdot \vec{d} = (3)(5) + (4)(4) + (-5)(3) = 15 + 16 - 15 = 16$
ત્યારબાદ,માન (magnitudes) શોધો: $|\vec{F}| = \sqrt{3^2 + 4^2 + (-5)^2} = \sqrt{9 + 16 + 25} = \sqrt{50}$
$|\vec{d}| = \sqrt{5^2 + 4^2 + 3^2} = \sqrt{25 + 16 + 9} = \sqrt{50}$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા: $\cos \theta = \frac{16}{\sqrt{50} \times \sqrt{50}} = \frac{16}{50}$
તેથી,$\cos \theta = 0.32$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = \cos^{-1}(0.32)$.
189
MediumMCQ
સદિશ $\vec{P} = 2 \hat{i} + 3 \hat{j}$ નો સદિશ $\vec{Q} = \hat{i} + \hat{j}$ ની દિશામાં ઘટક શોધો.
A
$2$
B
$2 \sqrt{5}$
C
$\frac{5}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{5}$

Solution

(C) કોઈ સદિશ $\vec{P}$ નો બીજા સદિશ $\vec{Q}$ ની દિશામાં ઘટક પ્રક્ષેપના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\text{ઘટક} = \vec{P} \cdot \hat{Q} = \vec{P} \cdot \frac{\vec{Q}}{|\vec{Q}|}$.
અહીં $\vec{P} = 2 \hat{i} + 3 \hat{j}$ અને $\vec{Q} = \hat{i} + \hat{j}$ આપેલ છે.
સૌ પ્રથમ,સદિશ $\vec{Q}$ નું માન શોધો:
$|\vec{Q}| = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2}$.
હવે,અદિશ ગુણાકાર $\vec{P} \cdot \vec{Q}$ શોધો:
$\vec{P} \cdot \vec{Q} = (2 \hat{i} + 3 \hat{j}) \cdot (\hat{i} + \hat{j}) = (2 \times 1) + (3 \times 1) = 2 + 3 = 5$.
છેલ્લે,$\vec{Q}$ ની દિશામાં $\vec{P}$ નો ઘટક:
$\frac{\vec{P} \cdot \vec{Q}}{|\vec{Q}|} = \frac{5}{\sqrt{2}}$.
190
MediumMCQ
જો સદિશ $\vec{A}$ નો સદિશ $\vec{B}$ ની દિશામાં ઘટક,સદિશ $\vec{B}$ ના સદિશ $\vec{A}$ ની દિશામાં ઘટક કરતા બમણો હોય,તો સદિશ $\vec{A}$ અને $\vec{B}$ ના માનનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1: 2$
B
$3: 2$
C
$2: 1$
D
$3: 1$

Solution

(C) સદિશ $\vec{A}$ નો $\vec{B}$ ની દિશામાં ઘટક $\frac{\vec{A} \cdot \vec{B}}{|\vec{B}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સદિશ $\vec{B}$ નો $\vec{A}$ ની દિશામાં ઘટક $\frac{\vec{A} \cdot \vec{B}}{|\vec{A}|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$\vec{A}$ નો $\vec{B}$ ની દિશામાં ઘટક એ $\vec{B}$ ના $\vec{A}$ ની દિશામાં ઘટક કરતા બમણો છે:
$\frac{\vec{A} \cdot \vec{B}}{|\vec{B}|} = 2 \left( \frac{\vec{A} \cdot \vec{B}}{|\vec{A}|} \right)$.
ધારો કે $\vec{A} \cdot \vec{B} \neq 0$,તો બંને બાજુને $(\vec{A} \cdot \vec{B})$ વડે ભાગતા:
$\frac{1}{|\vec{B}|} = \frac{2}{|\vec{A}|}$.
માનનો ગુણોત્તર $\frac{|\vec{A}|}{|\vec{B}|}$ શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$\frac{|\vec{A}|}{|\vec{B}|} = 2$.
આમ,ગુણોત્તર $2: 1$ છે.
191
MediumMCQ
એક કીડી ઉગમબિંદુથી શરૂ કરીને $x$-અક્ષ પર $10 \ cm$ અને ત્યારબાદ $y$-અક્ષ પર $20 \ cm$ ચાલે છે. કીડીના સ્થાનાંતર સદિશનો તે બિંદુના સ્થાન સદિશ સાથેનો અદિશ ગુણાકાર શોધો જે $x$-અક્ષ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે અને તેનું મૂલ્ય $\sqrt{2} \ cm$ છે.
A
$30 \ cm^2$
B
$30 \sqrt{2} \ cm^2$
C
$\frac{30}{\sqrt{2}} \ cm^2$
D
$15 \ cm^2$

Solution

(A) કીડીનો સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{a}$ એ $x$ અને $y$ અક્ષ પરની ગતિ દ્વારા નીચે મુજબ મળે છે:
$\vec{a} = 10 \hat{i} + 20 \hat{j}$
$r = \sqrt{2} \ cm$ મૂલ્ય ધરાવતા અને $x$-અક્ષ સાથે $\theta = 45^{\circ}$ ખૂણો બનાવતા બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\vec{b}$:
$\vec{b} = r \cos \theta \hat{i} + r \sin \theta \hat{j}$
$\vec{b} = \sqrt{2} \cos 45^{\circ} \hat{i} + \sqrt{2} \sin 45^{\circ} \hat{j}$
$\vec{b} = \sqrt{2} \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right) \hat{i} + \sqrt{2} \left( \frac{1}{\sqrt{2}} \right) \hat{j} = \hat{i} + \hat{j}$
હવે,અદિશ ગુણાકાર $\vec{a} \cdot \vec{b}$:
$\vec{a} \cdot \vec{b} = (10 \hat{i} + 20 \hat{j}) \cdot (\hat{i} + \hat{j})$
$= (10 \times 1) + (20 \times 1) = 10 + 20 = 30 \ cm^2$

3-1.Vectors — Multiplication of Vectors · Frequently Asked Questions

1Are these 3-1.Vectors questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 3-1.Vectors Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.