TS EAMCET 2021 Mathematics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

483 QuestionsGujaratiWith Solutions

MathematicsQ251287 of 483 questions

Page 6 of 6 · Gujarati

251
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $a:b:c = 4:5:6$ હોય,તો $\frac{1}{4R}[r_1+r_2+r_3] =$
A
$\frac{71}{64}$
B
$\frac{4}{5}$
C
$\frac{81}{84}$
D
$\frac{7}{9}$

Solution

(A) આપેલ છે,$a:b:c = 4:5:6$. ધારો કે $a=4x, b=5x, c=6x$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{4x+5x+6x}{2} = \frac{15x}{2}$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \sqrt{\frac{15x}{2} \cdot \frac{7x}{2} \cdot \frac{5x}{2} \cdot \frac{3x}{2}} = \frac{15x^2\sqrt{7}}{4}$.
પરિવૃત ત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{4x \cdot 5x \cdot 6x}{4 \cdot \frac{15x^2\sqrt{7}}{4}} = \frac{8x}{\sqrt{7}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1+r_2+r_3 = 4R+r$. વળી,$r = \frac{\Delta}{s} = \frac{15x^2\sqrt{7}/4}{15x/2} = \frac{\sqrt{7}x}{2}$.
તેથી,$r_1+r_2+r_3 = 4R + \frac{\sqrt{7}x}{2} = 4(\frac{8x}{\sqrt{7}}) + \frac{\sqrt{7}x}{2} = \frac{32x}{\sqrt{7}} + \frac{\sqrt{7}x}{2} = \frac{64x+7x}{2\sqrt{7}} = \frac{71x}{2\sqrt{7}}$.
અંતે,$\frac{1}{4R}[r_1+r_2+r_3] = \frac{1}{4(8x/\sqrt{7})} \cdot \frac{71x}{2\sqrt{7}} = \frac{\sqrt{7}}{32x} \cdot \frac{71x}{2\sqrt{7}} = \frac{71}{64}$.
252
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
જો $a, b, c$ એ $\Delta ABC$ ની બાજુઓ હોય અને બહિર્રિજ્યાઓ $r_1, r_2, r_3$ અનુક્રમે $12, 6, 4$ હોય,તો $a+2b+3c=$
A
$24$
B
$44$
C
$30$
D
$54$

Solution

(B) આપેલ છે: $r_1=12, r_2=6, r_3=4$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}, r_2 = \frac{\Delta}{s-b}, r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$.
તેથી,$s-a = \frac{\Delta}{12}, s-b = \frac{\Delta}{6}, s-c = \frac{\Delta}{4}$.
આનો સરવાળો કરતા,$(s-a)+(s-b)+(s-c) = 3s-(a+b+c) = s = \Delta(\frac{1}{12} + \frac{1}{6} + \frac{1}{4}) = \Delta(\frac{1+2+3}{12}) = \frac{6\Delta}{12} = \frac{\Delta}{2}$.
તેથી,$\Delta = 2s$.
હવે,$s-a = \frac{2s}{12} = \frac{s}{6} \Rightarrow a = s - \frac{s}{6} = \frac{5s}{6}$.
$s-b = \frac{2s}{6} = \frac{s}{3} \Rightarrow b = s - \frac{s}{3} = \frac{2s}{3}$.
$s-c = \frac{2s}{4} = \frac{s}{2} \Rightarrow c = s - \frac{s}{2} = \frac{s}{2}$.
$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$ નો ઉપયોગ કરતા,$(2s)^2 = s(\frac{s}{6})(\frac{s}{3})(\frac{s}{2})$.
$4s^2 = \frac{s^4}{36}$ $\Rightarrow s^2 = 144$ $\Rightarrow s = 12$.
તેથી $a = \frac{5 \times 12}{6} = 10, b = \frac{2 \times 12}{3} = 8, c = \frac{12}{2} = 6$.
તેથી,$a+2b+3c = 10 + 2(8) + 3(6) = 10 + 16 + 18 = 44$.
253
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
સમબાજુ ત્રિકોણ $ABC$ માં,$r : R : r_1$ નો ગુણોત્તર શું છે?
A
$1 : 2 : 3$
B
$1 : 3 : 1$
C
$1 : 2 : 2$
D
$2 : 1 : 3$

Solution

(A) સમબાજુ ત્રિકોણમાં,ધારો કે બાજુની લંબાઈ $a$ છે.
તેથી,અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{3a}{2}$ અને ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{\sqrt{3}}{4} a^2$ છે.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s} = \frac{a}{2\sqrt{3}}$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta} = \frac{a}{\sqrt{3}}$.
બહિર ત્રિજ્યા $r_1 = \frac{\Delta}{s-a} = \frac{\sqrt{3}}{2} a$.
હવે,ગુણોત્તર $r : R : r_1 = \frac{a}{2\sqrt{3}} : \frac{a}{\sqrt{3}} : \frac{\sqrt{3}a}{2} = 1 : 2 : 3$.
254
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$\triangle ABC$ માં,જો $(a-b)(s-c)=(b-c)(s-a)$ હોય,તો $r_1, r_2$ અને $r_3$ એ
A
સમાંતર શ્રેણીમાં છે
B
સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે
C
હરાત્મક શ્રેણીમાં છે
D
સમાન છે

Solution

(A) આપેલ છે: $(a-b)(s-c)=(b-c)(s-a)$
$\Rightarrow \frac{s-c}{b-c}=\frac{s-a}{a-b}$
$\Rightarrow \frac{s-c}{(s-c)-(s-b)}=\frac{s-a}{(s-b)-(s-a)}$
કારણ કે $r_1=\frac{\Delta}{s-a}, r_2=\frac{\Delta}{s-b}, r_3=\frac{\Delta}{s-c}$,જ્યાં $\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે.
$\Rightarrow \frac{\frac{\Delta}{r_3}}{\frac{\Delta}{r_3}-\frac{\Delta}{r_2}}=\frac{\frac{\Delta}{r_1}}{\frac{\Delta}{r_2}-\frac{\Delta}{r_1}}$
$\Rightarrow \frac{r_2}{r_2-r_3}=\frac{r_2}{r_1-r_2}$
$\Rightarrow r_1-r_2=r_2-r_3$
$\Rightarrow r_1+r_3=2r_2$
તેથી,$r_1, r_2, r_3$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
255
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$b^2 \sin 2C + c^2 \sin 2B =$
A
$0$
B
$4\Delta$
C
$2\Delta$
D
$\Delta$

Solution

(B) સાઇન નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$b = 2R \sin B$ અને $c = 2R \sin C$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$b^2 \sin 2C + c^2 \sin 2B = (2R \sin B)^2 (2 \sin C \cos C) + (2R \sin C)^2 (2 \sin B \cos B)$
$= 8R^2 \sin^2 B \sin C \cos C + 8R^2 \sin^2 C \sin B \cos B$
$= 8R^2 \sin B \sin C (\sin B \cos C + \cos B \sin C)$
$= 8R^2 \sin B \sin C \sin (B + C)$
$A + B + C = \pi$ હોવાથી,$\sin (B + C) = \sin (\pi - A) = \sin A$.
$= 8R^2 \sin A \sin B \sin C$
$= 2(2R \sin B)(2R \sin C) \sin A$
$= 2bc \sin A$
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} bc \sin A$ હોવાથી,$bc \sin A = 2\Delta$.
તેથી,$2bc \sin A = 2(2\Delta) = 4\Delta$.
256
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
જો ત્રિકોણની બાજુઓ $3$,$4$ અને $5$ હોય,તો ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$2$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$\frac{7}{2}$

Solution

(C) ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા એ ત્રિકોણના તમામ શિરોબિંદુઓમાંથી પસાર થતા વર્તુળની ત્રિજ્યા છે.
આપેલ ત્રિકોણની બાજુઓ $3$,$4$ અને $5$ છે.
અહીં $3^2 + 4^2 = 9 + 16 = 25 = 5^2$ હોવાથી,આ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ માટે,પરિત્રિજ્યા $R$ એ કર્ણની અડધી હોય છે.
અહીં કર્ણ સૌથી મોટી બાજુ $5$ છે.
તેથી,પરિત્રિજ્યા $R = \frac{\text{કર્ણ}}{2} = \frac{5}{2}$.
Solution diagram
257
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
એક $\triangle ABC$ માં,$r_1, r_2$ અને $r_3$ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ની સામેના બહિરવૃત્તોની ત્રિજ્યા દર્શાવે છે અને $r$ એ અંતઃવૃત્તની ત્રિજ્યા દર્શાવે છે. જો $p_1, p_2$ અને $p_3$ અનુક્રમે શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ માંથી ત્રિકોણના વેધ હોય,તો $\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right)^2$ બરાબર શું થાય?
A
$\left(\frac{1}{r_1}+\frac{1}{r_2}+\frac{1}{r_3}\right)^2 r^2$
B
$\frac{1}{r}\left(\frac{1}{r_1}+\frac{1}{r_2}+\frac{1}{r_3}\right)$
C
$\left(\frac{r}{r_1}+\frac{r}{r_2}+\frac{r}{r_3}\right)^2$
D
$r r_1+r r_2+r r_3$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} a p_1 = \frac{1}{2} b p_2 = \frac{1}{2} c p_3$ છે.
તેથી,$\frac{1}{p_1} = \frac{a}{2\Delta}$,$\frac{1}{p_2} = \frac{b}{2\Delta}$,અને $\frac{1}{p_3} = \frac{c}{2\Delta}$ થાય.
તેથી,$\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right) = \frac{a+b+c}{2\Delta} = \frac{2s}{2\Delta} = \frac{s}{\Delta} = \frac{1}{r}$ થાય.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $\left(\frac{1}{p_1}+\frac{1}{p_2}+\frac{1}{p_3}\right)^2 = \frac{1}{r^2}$ મળે છે.
આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{r}$ થાય.
તેથી,$\frac{1}{r^2} = \frac{1}{r} \left(\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3}\right)$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
Solution diagram
258
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
$\tanh^{-1}\left(\frac{1}{3}\right) + \coth^{-1}(2) = $
A
$\log \sqrt{6}$
B
$\log 6$
C
$-\log \sqrt{6}$
D
$-\log 6$

Solution

(A) આપણે વ્યસ્ત હાયપરબોલિક વિધેયોની લઘુગણકીય વ્યાખ્યાઓનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $|x| < 1$ માટે $\tanh^{-1}(x) = \frac{1}{2} \log \left(\frac{1+x}{1-x}\right)$ અને $|x| > 1$ માટે $\coth^{-1}(x) = \frac{1}{2} \log \left(\frac{x+1}{x-1}\right)$.
$\tanh^{-1}(x)$ માં $x = \frac{1}{3}$ મૂકતા: $\tanh^{-1}\left(\frac{1}{3}\right) = \frac{1}{2} \log \left(\frac{1 + 1/3}{1 - 1/3}\right) = \frac{1}{2} \log \left(\frac{4/3}{2/3}\right) = \frac{1}{2} \log(2)$.
$\coth^{-1}(x)$ માં $x = 2$ મૂકતા: $\coth^{-1}(2) = \frac{1}{2} \log \left(\frac{2+1}{2-1}\right) = \frac{1}{2} \log(3)$.
આ પરિણામોનો સરવાળો કરતા: $\frac{1}{2} \log(2) + \frac{1}{2} \log(3) = \frac{1}{2} \log(2 \times 3) = \frac{1}{2} \log(6) = \log(6^{1/2}) = \log \sqrt{6}$.
259
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
$x \in R-\{-6\}$ માટે,$\frac{(x+2)(x+5)}{(x+6)}$ ની કિંમત કયા અંતરાલમાં નથી?
A
$[-9,-1]$
B
$[-5,-2]$
C
$(-5,-2)$
D
$(-9,-1)$

Solution

(D) ધારો કે $y = \frac{(x+2)(x+5)}{x+6}$.
$xy + 6y = x^2 + 7x + 10$
$x^2 + (7-y)x + (10-6y) = 0$
$x$ વાસ્તવિક હોય તે માટે,વિવેચક $\Delta \geq 0$.
$(7-y)^2 - 4(10-6y) \geq 0$
$y^2 - 14y + 49 - 40 + 24y \geq 0$
$y^2 + 10y + 9 \geq 0$
$(y+1)(y+9) \geq 0$
આમ,$y \in (-\infty, -9] \cup [-1, \infty)$.
$y$ ની જે કિંમતો વિસ્તારમાં નથી તે $(-9, -1)$ અંતરાલમાં છે.
Solution diagram
260
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
ધારો કે $S$ એ $X$-અક્ષ પરના બિંદુઓનો ગણ છે જે $(3, 4)$ થી $d$ એકમ અંતરે આવેલા છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સત્ય છે?
A
જો $d < 4$ હોય તો $S$ ખાલી ગણ છે
B
જો $d < 4$ હોય તો $S$ માં અનંત બિંદુઓ છે
C
જો $d = 4$ હોય તો $S$ માં ઓછામાં ઓછા બે બિંદુઓ છે
D
કોઈપણ $d > 4$ માટે $S$ માં બરાબર ત્રણ બિંદુઓ છે

Solution

(A) ધારો કે $X$-અક્ષ પરનું બિંદુ $S = (x, 0)$ છે અને આપેલ બિંદુ $P = (3, 4)$ છે.
$S$ અને $P$ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે,તેથી $d^2 = (x - 3)^2 + (0 - 4)^2$.
$d^2 = (x - 3)^2 + 16$.
$(x - 3)^2 = d^2 - 16$.
જો $d < 4$ હોય,તો $d^2 < 16$,જેનો અર્થ છે કે $d^2 - 16 < 0$.
વાસ્તવિક સંખ્યાનો વર્ગ ઋણ હોઈ શકે નહીં,તેથી $d < 4$ માટે $x$ ની કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી.
તેથી,જો $d < 4$ હોય તો $S$ ખાલી ગણ છે.
261
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
કોઈપણ દ્વિઘાત બહુપદી $f(x)$ માટે,તે સાચું છે કે $f(x)=f(a)+f^{\prime}(a)(x-a)+\frac{f^{\prime \prime}(a)}{2!}(x-a)^2$ જ્યાં $a$ એ કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા છે. જો $\frac{3 x^2+4 x+7}{(x-2)^3}=\frac{A}{(x-2)^3}+\frac{B}{(x-2)^2}+\frac{C}{(x-2)}$ અને $g(x)=3 x^2+4 x+7$ હોય,તો $A+B+C=$
A
$g(2)+g^{\prime}(2)+g^{\prime \prime}(2)$
B
$g^{\prime \prime}(2)+2 g(2)+\frac{g^{\prime}(1)}{2!}$
C
$g(2)+g^{\prime}(2)+\frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!}$
D
$2 g(2)+2 g^{\prime}(2)+\frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!}$

Solution

(C) આપેલ છે $g(x) = 3x^2 + 4x + 7$. $x=2$ ની આસપાસ ટેલર વિસ્તરણ દ્વારા,આપણી પાસે $g(x) = g(2) + g^{\prime}(2)(x-2) + \frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!}(x-2)^2$ છે.
સમીકરણ $\frac{3x^2+4x+7}{(x-2)^3} = \frac{A}{(x-2)^3} + \frac{B}{(x-2)^2} + \frac{C}{(x-2)}$ સૂચવે છે કે $3x^2+4x+7 = A + B(x-2) + C(x-2)^2$.
આને ટેલર વિસ્તરણ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = g(2)$,$B = g^{\prime}(2)$,અને $C = \frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!}$ મળે છે.
કિંમતોની ગણતરી કરતા: $g(2) = 3(4)+4(2)+7 = 27$,$g^{\prime}(x) = 6x+4 \Rightarrow g^{\prime}(2) = 16$,$g^{\prime \prime}(x) = 6 \Rightarrow \frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!} = \frac{6}{2} = 3$.
આમ,$A=27, B=16, C=3$.
$A+B+C = 27+16+3 = 46$.
વિકલ્પો તપાસતા: $g(2)+g^{\prime}(2)+\frac{g^{\prime \prime}(2)}{2!} = 27+16+3 = 46$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
262
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
વક્ર $2x^2 + y^2 = 20$ અને $4y^2 - x^2 = 8$ વચ્ચેનો ખૂણો,જ્યાં તેઓ $4^{th}$ ચરણમાં છેદે છે,તે છે
A
$0$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{4}$
D
$\frac{\pi}{6}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો $2x^2 + y^2 = 20$ $(1)$ અને $4y^2 - x^2 = 8$ $(2)$ છે.
$(2)$ પરથી,$x^2 = 4y^2 - 8$. આ કિંમત $(1)$ માં મૂકતા:
$2(4y^2 - 8) + y^2 = 20$
$8y^2 - 16 + y^2 = 20$
$9y^2 = 36 \Rightarrow y^2 = 4 \Rightarrow y = \pm 2$.
છેદનબિંદુ $4^{th}$ ચરણમાં હોવાથી,$y = -2$ લેતા.
$y = -2$ ને $x^2 = 4y^2 - 8$ માં મૂકતા:
$x^2 = 4(4) - 8 = 8 \Rightarrow x = \pm 2\sqrt{2}$.
$4^{th}$ ચરણમાં $x > 0$ હોવાથી,$x = 2\sqrt{2}$. બિંદુ $(2\sqrt{2}, -2)$ છે.
$(2)$ નું વિકલન કરતા: $8y \frac{dy}{dx} - 2x = 0 \Rightarrow \frac{dy}{dx} = \frac{x}{4y}$.
$(2\sqrt{2}, -2)$ પર,$m_1 = \frac{2\sqrt{2}}{4(-2)} = -\frac{\sqrt{2}}{4} = -\frac{1}{2\sqrt{2}}$.
$(1)$ નું વિકલન કરતા: $4x + 2y \frac{dy}{dx} = 0 \Rightarrow \frac{dy}{dx} = -\frac{2x}{y}$.
$(2\sqrt{2}, -2)$ પર,$m_2 = -\frac{2(2\sqrt{2})}{-2} = 2\sqrt{2}$.
અહીં $m_1 \times m_2 = (-\frac{1}{2\sqrt{2}}) \times (2\sqrt{2}) = -1$ હોવાથી,વક્રો લંબ છે.
તેથી,વક્રો વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{2}$ છે.
263
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
ધારો કે $A, B, C$ અને $D$ એ વક્રો $\frac{x^2}{18}+\frac{y^2}{8}=1$ અને $x^2-y^2=5$ ના અનુક્રમે $I, II, III$ અને $IV$ ચરણમાં ચાર છેદબિંદુઓ છે. જો $\theta_1, \theta_2, \theta_3$ અને $\theta_4$ એ $A, B, C$ અને $D$ પર વક્રો વચ્ચેના ખૂણા હોય,તો
A
$\theta_1 \neq \theta_2 \neq \theta_3 \neq \theta_4$
B
$\theta_1=\theta_2, \theta_3=\theta_4, \theta_2 \neq \theta_3$
C
$\theta_1=\theta_3, \theta_2=\theta_4, \theta_3 \neq \theta_2$
D
$\theta_1=\theta_2=\theta_3=\theta_4$

Solution

(D) આપેલ વક્રો $\frac{x^2}{18}+\frac{y^2}{8}=1$ $(i)$ અને $x^2-y^2=5$ (ii) છે.
(ii) પરથી,$x^2 = 5+y^2$. $(i)$ માં મૂકતા:
$\frac{5+y^2}{18} + \frac{y^2}{8} = 1 \Rightarrow \frac{20+4y^2+9y^2}{72} = 1 \Rightarrow 13y^2 = 52 \Rightarrow y^2 = 4 \Rightarrow y = \pm 2$.
જો $y = 2$,તો $x^2 = 9 \Rightarrow x = \pm 3$. જો $y = -2$,તો $x^2 = 9 \Rightarrow x = \pm 3$.
છેદબિંદુઓ: $A(3, 2), B(-3, 2), C(-3, -2), D(3, -2)$.
$(i)$ નું વિકલન કરતા: $\frac{2x}{18} + \frac{2yy'}{8} = 0 \Rightarrow y' = -\frac{4x}{9y}$.
(ii) નું વિકલન કરતા: $2x - 2yy' = 0 \Rightarrow y' = \frac{x}{y}$.
$A(3, 2)$ પર: $m_1 = -\frac{4(3)}{9(2)} = -\frac{2}{3}$,$m_2 = \frac{3}{2}$.
$\tan \theta_1 = |\frac{3/2 - (-2/3)}{1 + (3/2)(-2/3)}| = |\frac{13/6}{0}| \to \infty \Rightarrow \theta_1 = 90^\circ$.
બંને અક્ષોની સાપેક્ષે વક્રોની સમપ્રમાણતાને કારણે,ચારેય બિંદુઓ પર છેદનકોણ સમાન રહેશે.
તેથી,$\theta_1 = \theta_2 = \theta_3 = \theta_4$.
264
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2021
જો $\theta$ એ વક્રો $x^2+y^2=2020 \sqrt{2}$ અને $x^2-y^2=2020$ વચ્ચેનો લઘુકોણ હોય,તો $\frac{\sin \theta+\cos \theta}{\tan \theta}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{3+\sqrt{3}}{2}$
C
$\frac{3+\sqrt{3}}{4}$
D
$\frac{3+\sqrt{3}}{6}$

Solution

(A) આપેલ વક્રો છે:
$x^2+y^2=2020 \sqrt{2} \quad (i)$
$x^2-y^2=2020 \quad (ii)$
$(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$2x^2 = 2020(\sqrt{2}+1) \implies x^2 = 1010(\sqrt{2}+1)$
$(i)$ માંથી $(ii)$ બાદ કરતા:
$2y^2 = 2020(\sqrt{2}-1) \implies y^2 = 1010(\sqrt{2}-1)$
વક્ર $(i)$ માટે,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2x + 2yy' = 0 \implies y' = -\frac{x}{y} = m_1$
વક્ર $(ii)$ માટે,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$2x - 2yy' = 0 \implies y' = \frac{x}{y} = m_2$
વક્રો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ નીચે મુજબ મળે છે:
$\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right| = \left| \frac{-\frac{x}{y} - \frac{x}{y}}{1 + (-\frac{x}{y})(\frac{x}{y})} \right| = \left| \frac{-\frac{2x}{y}}{1 - \frac{x^2}{y^2}} \right| = \left| \frac{-2xy}{y^2 - x^2} \right|$
$(ii)$ પરથી,$y^2 - x^2 = -2020$. તેમજ $x^2y^2 = (1010)^2(\sqrt{2}+1)(\sqrt{2}-1) = (1010)^2$,તેથી $xy = \pm 1010$.
$\tan \theta = \left| \frac{-2(\pm 1010)}{-2020} \right| = |\pm 1| = 1$
$\theta$ લઘુકોણ હોવાથી,$\theta = \frac{\pi}{4}$.
તેથી,$\frac{\sin \theta + \cos \theta}{\tan \theta} = \frac{\sin(\pi/4) + \cos(\pi/4)}{\tan(\pi/4)} = \frac{\frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{\sqrt{2}}}{1} = \frac{2}{\sqrt{2}} = \sqrt{2}$.
265
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
જો $y = \log_2 \sin x$ હોય,તો $\cosh y$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું થાય?
A
$2$
B
$\frac{2}{e}$
C
$\frac{e}{2}$
D
$1$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cosh y = \frac{e^y + e^{-y}}{2}$.
ધારો કે $u = \cosh y = \frac{e^y + e^{-y}}{2}$.
$u$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધવા માટે,આપણે $\cosh y$ વિધેયનું વિશ્લેષણ કરીએ.
$\cosh y$ એ એક પ્રમાણિત હાયપરબોલિક વિધેય છે જે $\cosh y = \frac{e^y + e^{-y}}{2}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $y$ માટે,$e^y > 0$ અને $e^{-y} > 0$ થાય.
એરિથમેટિક મીન-જ્યોમેટ્રિક મીન ($AM$-$GM$) અસમતા મુજબ,$\frac{e^y + e^{-y}}{2} \ge \sqrt{e^y \cdot e^{-y}} = \sqrt{e^0} = 1$.
સમાનતા ત્યારે મળે છે જ્યારે $e^y = e^{-y}$ થાય,જેનો અર્થ છે $e^{2y} = 1$,તેથી $y = 0$.
કારણ કે $y = \log_2 \sin x$,આપણે તપાસીએ કે શું $y=0$ શક્ય છે. $y=0 \implies \log_2 \sin x = 0 \implies \sin x = 2^0 = 1$.
કારણ કે $x = \frac{\pi}{2}$ માટે $\sin x = 1$ શક્ય છે,તેથી $y=0$ કિંમત મેળવી શકાય છે.
તેથી,$\cosh y$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $1$ છે.
266
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
જો $\frac{1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$ અને $\frac{x}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{P}{x-1}+\frac{Q}{x-2}+\frac{R}{x-3}$ હોય,તો $A+2B+3C=$
A
$P+Q+R$
B
$P+2Q+3R$
C
$3P+2Q+R$
D
$AP+BQ+CR$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$.
$(x-1)(x-2)(x-3)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $1=A(x-2)(x-3)+B(x-1)(x-3)+C(x-1)(x-2)$.
$x=1$ માટે,$1=A(1-2)(1-3) \Rightarrow A=\frac{1}{2}$.
$x=2$ માટે,$1=B(2-1)(2-3) \Rightarrow B=-1$.
$x=3$ માટે,$1=C(3-1)(3-2) \Rightarrow C=\frac{1}{2}$.
તેથી,$A+2B+3C = \frac{1}{2} + 2(-1) + 3(\frac{1}{2}) = \frac{1}{2} - 2 + \frac{3}{2} = 0$.
હવે,$\frac{x}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{P}{x-1}+\frac{Q}{x-2}+\frac{R}{x-3}$ માટે,આપણને મળે $x=P(x-2)(x-3)+Q(x-1)(x-3)+R(x-1)(x-2)$.
$x=1$ માટે,$1=P(1-2)(1-3) \Rightarrow P=\frac{1}{2}$.
$x=2$ માટે,$2=Q(2-1)(2-3) \Rightarrow Q=-2$.
$x=3$ માટે,$3=R(3-1)(3-2) \Rightarrow R=\frac{3}{2}$.
$P+Q+R = \frac{1}{2} - 2 + \frac{3}{2} = 0$ ની ગણતરી કરતા.
બંને પદાવલિઓ $0$ હોવાથી,$A+2B+3C = P+Q+R$.
267
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$\frac{9x-7}{(x+3)(x^2+1)}$ નું આંશિક અપૂર્ણાંક વિઘટન શું છે?
A
$\frac{17}{5(x+3)}-\frac{(17x-6)}{5(x^2+1)}$
B
$\frac{-17}{5(x+3)}-\frac{(17x-6)}{5(x^2+1)}$
C
$\frac{17}{5(x+3)}+\frac{(17x-6)}{5(x^2+1)}$
D
$\frac{-17}{5(x+3)}+\frac{(17x-6)}{5(x^2+1)}$

Solution

(D) $\frac{px+q}{(x+a)(x^2+b^2)}$ માટે આંશિક અપૂર્ણાંકનું સ્વરૂપ $\frac{A}{x+a}+\frac{Bx+C}{x^2+b^2}$ છે.
$\frac{9x-7}{(x+3)(x^2+1)} = \frac{A}{x+3} + \frac{Bx+C}{x^2+1}$ લો.
બંને બાજુ $(x+3)(x^2+1)$ વડે ગુણતા,આપણને $9x-7 = A(x^2+1) + (Bx+C)(x+3)$ મળે છે.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $9x-7 = Ax^2 + A + Bx^2 + 3Bx + Cx + 3C = (A+B)x^2 + (3B+C)x + (A+3C)$.
સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+B = 0 \implies B = -A$
$3B+C = 9$
$A+3C = -7$
બીજા સમીકરણમાં $B = -A$ મૂકતા: $3(-A) + C = 9 \implies -3A + C = 9 \implies C = 9 + 3A$.
ત્રીજા સમીકરણમાં $C$ ની કિંમત મૂકતા: $A + 3(9 + 3A) = -7 \implies A + 27 + 9A = -7 \implies 10A = -34 \implies A = -\frac{34}{10} = -\frac{17}{5}$.
તેથી $B = -A = \frac{17}{5}$ અને $C = 9 + 3(-\frac{17}{5}) = \frac{45-51}{5} = -\frac{6}{5}$.
આ કિંમતો પાછી મૂકતા,આપણને $\frac{-17}{5(x+3)} + \frac{\frac{17}{5}x - \frac{6}{5}}{x^2+1} = \frac{-17}{5(x+3)} + \frac{17x-6}{5(x^2+1)}$ મળે છે.
268
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
જો $\frac{9x-7}{(x+3)(x^2+1)} = \frac{A}{x+3} + \frac{Bx+C}{x^2+1}$,જ્યાં $A, B, C \in \mathbb{R}$,તો $A+B+C = $
A
$\frac{17}{5}$
B
$\frac{-6}{5}$
C
$\frac{6}{5}$
D
$\frac{-17}{5}$

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{9x-7}{(x+3)(x^2+1)} = \frac{A}{x+3} + \frac{Bx+C}{x^2+1}$
અંશને સરખાવતા:
$9x-7 = A(x^2+1) + (Bx+C)(x+3)$
$9x-7 = (A+B)x^2 + (3B+C)x + (A+3C)$
બંને બાજુ સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$A+B = 0$
$3B+C = 9$
$A+3C = -7$
સમીકરણો ઉકેલતા,$A = -\frac{17}{5}, B = \frac{17}{5}, C = -\frac{6}{5}$
તેથી,$A+B+C = -\frac{17}{5} + \frac{17}{5} - \frac{6}{5} = -\frac{6}{5}$
269
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
બંને દ્વિઘાત અસમતાઓ $x^2 < 4x + 77$ અને $x^2 > 4$ નું સમાધાન કરતો સૌથી નાનો ઋણ પૂર્ણાંક કયો છે?
A
$-6$
B
$-3$
C
$-2$
D
$-7$

Solution

(A) આપેલ અસમતાઓ $x^2 < 4x + 77$ અને $x^2 > 4$ છે.
પ્રથમ,$x^2 - 4x < 77$ ઉકેલો.
બંને બાજુ $4$ ઉમેરતા,$x^2 - 4x + 4 < 77 + 4$,જે $(x - 2)^2 < 81$ થાય છે.
વર્ગમૂળ લેતા,$-9 < x - 2 < 9$,જે $-7 < x < 11$ આપે છે.
આગળ,$x^2 > 4$ ઉકેલો,જેનો અર્થ છે $x^2 - 4 > 0$,એટલે કે $(x - 2)(x + 2) > 0$.
આ શરત $x > 2$ અથવા $x < -2$ માટે સાચી છે.
બંને શરતોને જોડતા,આપણને $(-7 < x < 11)$ અને $(x > 2 \text{ અથવા } x < -2)$ મળે છે.
છેદગણ $(-7, -2) \cup (2, 11)$ છે.
આ ગણમાં રહેલા ઋણ પૂર્ણાંકો $\{-6, -5, -4, -3\}$ છે.
આ ગણમાં સૌથી નાનો ઋણ પૂર્ણાંક $-6$ છે.
270
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
ચાર બિંદુઓ $A(2,-1,3), B(4,-2,1), C(4,5,-7)$ અને $D(2,6,-5)$ શું બનાવે છે?
A
ચોરસ
B
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
C
લંબચોરસ
D
સમબાજુ ચતુષ્કોણ

Solution

(B) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A(2,-1,3), B(4,-2,1), C(4,5,-7)$ અને $D(2,6,-5)$ છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ ના મધ્યબિંદુઓ શોધીએ:
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{2+4}{2}, \frac{-1+5}{2}, \frac{3-7}{2}\right) = (3, 2, -2)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{4+2}{2}, \frac{-2+6}{2}, \frac{1-5}{2}\right) = (3, 2, -2)$.
વિકર્ણોના મધ્યબિંદુઓ સમાન હોવાથી,ચતુષ્કોણ $ABCD$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
હવે,બાજુઓની લંબાઈ તપાસીએ:
$AB = \sqrt{(4-2)^2 + (-2 - (-1))^2 + (1-3)^2} = \sqrt{2^2 + (-1)^2 + (-2)^2} = \sqrt{4+1+4} = \sqrt{9} = 3$.
$BC = \sqrt{(4-4)^2 + (5 - (-2))^2 + (-7-1)^2} = \sqrt{0^2 + 7^2 + (-8)^2} = \sqrt{0+49+64} = \sqrt{113}$.
$AB \neq BC$ હોવાથી,તે ચોરસ કે સમબાજુ ચતુષ્કોણ નથી.
હવે,પાસપાસેની બાજુઓનો ડોટ ગુણાકાર કરીને તે લંબચોરસ છે કે નહીં તે તપાસીએ:
$\vec{AB} = 2\hat{i} - \hat{j} - 2\hat{k}$.
$\vec{BC} = 0\hat{i} + 7\hat{j} - 8\hat{k}$.
$\vec{AB} \cdot \vec{BC} = (2)(0) + (-1)(7) + (-2)(-8) = 0 - 7 + 16 = 9 \neq 0$.
ડોટ ગુણાકાર શૂન્ય નથી,તેથી બાજુઓ પરસ્પર લંબ નથી.
તેથી,$ABCD$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
Solution diagram
271
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
જો ત્રિકોણની બાજુઓ $AB$,$BC$ અને $CA$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $D(1, 2, -3)$,$E(3, 0, 1)$ અને $F(-1, 1, -4)$ હોય,તો ત્રિકોણ $ADF$ નું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(-1, 2, -5)$
B
$\left(3, \frac{5}{3}, \frac{-2}{3}\right)$
C
$(1, 0, -3)$
D
$\left(-1, \frac{5}{3}, -3\right)$

Solution

(A) ધારો કે $\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ છે.
આપેલ છે કે $D, E, F$ એ અનુક્રમે $AB, BC, CA$ ના મધ્યબિંદુઓ છે:
$D = \left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}, \frac{z_1+z_2}{2}\right) = (1, 2, -3) \Rightarrow x_1+x_2=2, y_1+y_2=4, z_1+z_2=-6$
$E = \left(\frac{x_2+x_3}{2}, \frac{y_2+y_3}{2}, \frac{z_2+z_3}{2}\right) = (3, 0, 1) \Rightarrow x_2+x_3=6, y_2+y_3=0, z_2+z_3=2$
$F = \left(\frac{x_1+x_3}{2}, \frac{y_1+y_3}{2}, \frac{z_1+z_3}{2}\right) = (-1, 1, -4) \Rightarrow x_1+x_3=-2, y_1+y_3=2, z_1+z_3=-8$
$x_1, x_2, x_3$ માટે ઉકેલતા: $(x_1+x_2)+(x_2+x_3)+(x_1+x_3) = 2+6-2 = 6 \Rightarrow 2(x_1+x_2+x_3)=6 \Rightarrow x_1+x_2+x_3=3$. તેથી $x_3=3-2=1, x_1=3-6=-3, x_2=3-(-2)=5$.
તે જ રીતે $y$ માટે: $y_1+y_2+y_3 = \frac{4+0+2}{2} = 3$. તેથી $y_3=3-4=-1, y_1=3-0=3, y_2=3-2=1$.
તે જ રીતે $z$ માટે: $z_1+z_2+z_3 = \frac{-6+2-8}{2} = -6$. તેથી $z_3=-6-(-6)=0, z_1=-6-2=-8, z_2=-6-(-8)=2$.
તેથી,$A(-3, 3, -8)$,$D(1, 2, -3)$,અને $F(-1, 1, -4)$.
$\triangle ADF$ નું મધ્યકેન્દ્ર $\left(\frac{-3+1-1}{3}, \frac{3+2+1}{3}, \frac{-8-3-4}{3}\right) = \left(\frac{-3}{3}, \frac{6}{3}, \frac{-15}{3}\right) = (-1, 2, -5)$ થાય.
272
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
$A(3,4,5)$,$B(6,7,2)$ અને $C(x, y, z)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(3,2,3)$ છે,તો $x+y+z=$
A
$-3$
B
$7$
C
$3$
D
$-7$

Solution

(A) $A(x_1, y_1, z_1)$,$B(x_2, y_2, z_2)$ અને $C(x_3, y_3, z_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ શોધવાનું સૂત્ર $G = \left( \frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3} \right)$ છે.
આપેલ શિરોબિંદુઓ $A(3,4,5)$,$B(6,7,2)$ અને $C(x, y, z)$ છે અને મધ્યકેન્દ્ર $(3,2,3)$ છે.
યામોને સરખાવતા:
$3 = \frac{3+6+x}{3} \implies 9 = 9+x \implies x = 0$.
$2 = \frac{4+7+y}{3} \implies 6 = 11+y \implies y = -5$.
$3 = \frac{5+2+z}{3} \implies 9 = 7+z \implies z = 2$.
તેથી,$x+y+z = 0 + (-5) + 2 = -3$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
273
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$B\left(\frac{33}{5}, \frac{28}{5}, \frac{38}{5}\right)$ બિંદુ,$A(3, 2, 4)$ અને $C(9, 8, 10)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2: 1$
B
$1: 3$
C
$3: 2$
D
$5: 3$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુ $B$ એ રેખાખંડ $AC$ નું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$B$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$B = \left( \frac{k(9) + 1(3)}{k+1}, \frac{k(8) + 1(2)}{k+1}, \frac{k(10) + 1(4)}{k+1} \right)$
આપેલ છે કે $B = \left( \frac{33}{5}, \frac{28}{5}, \frac{38}{5} \right)$,તેથી $x$-યામને સરખાવતા:
$\frac{9k + 3}{k + 1} = \frac{33}{5}$
$5(9k + 3) = 33(k + 1)$
$45k + 15 = 33k + 33$
$45k - 33k = 33 - 15$
$12k = 18$
$k = \frac{18}{12} = \frac{3}{2}$
આમ,ગુણોત્તર $k: 1$ એ $3: 2$ છે.
Solution diagram
274
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2021
બિંદુઓ $A(3, 2, 4)$,$B\left(\frac{33}{5}, \frac{28}{5}, \frac{38}{5}\right)$ અને $C(9, 8, 10)$ આપેલા છે. $B$ એ $\overline{AC}$ ને જે ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે તે ગુણોત્તર શોધો.
A
$5: 3$
B
$2: 1$
C
$1: 3$
D
$3: 2$

Solution

(D) ધારો કે $B$ એ રેખાખંડ $\overline{AC}$ ને $k: 1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે. વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$B$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$B = \left( \frac{k(9) + 1(3)}{k+1}, \frac{k(8) + 1(2)}{k+1}, \frac{k(10) + 1(4)}{k+1} \right)$
$x$-યામને સરખાવતા:
$\frac{9k + 3}{k+1} = \frac{33}{5}$
$5(9k + 3) = 33(k + 1)$
$45k + 15 = 33k + 33$
$12k = 18$
$k = \frac{18}{12} = \frac{3}{2}$
આમ,ગુણોત્તર $k: 1$ એ $\frac{3}{2}: 1$ એટલે કે $3: 2$ છે.
275
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
બીજગણિતનો એક પ્રશ્ન બે વિદ્યાર્થીઓ $A$ અને $B$ ને આપવામાં આવે છે,જેમના તેને ઉકેલવાની સંભાવનાઓ અનુક્રમે $\frac{2}{5}$ અને $\frac{3}{4}$ છે. જો બંને સ્વતંત્ર રીતે પ્રયાસ કરે,તો પ્રશ્ન ઉકેલાય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{17}{20}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{3}{20}$
D
$\frac{13}{20}$

Solution

(A) ધારો કે $P(A)$ એ વિદ્યાર્થી $A$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના છે અને $P(B)$ એ વિદ્યાર્થી $B$ દ્વારા પ્રશ્ન ઉકેલવાની સંભાવના છે.
આપેલ છે કે $P(A) = \frac{2}{5}$ અને $P(B) = \frac{3}{4}$.
પ્રશ્ન ત્યારે ઉકેલાય છે જો તેમાંથી ઓછામાં ઓછો એક વિદ્યાર્થી તેને ઉકેલે.
$P(\text{પ્રશ્ન ઉકેલાય}) = 1 - P(\text{પ્રશ્ન ન ઉકેલાય})$.
$A$ અને $B$ સ્વતંત્ર રીતે પ્રયાસ કરતા હોવાથી,બંનેમાંથી કોઈ પણ પ્રશ્ન ન ઉકેલે તેની સંભાવના $P(\bar{A}) \times P(\bar{B})$ છે.
$P(\bar{A}) = 1 - P(A) = 1 - \frac{2}{5} = \frac{3}{5}$.
$P(\bar{B}) = 1 - P(B) = 1 - \frac{3}{4} = \frac{1}{4}$.
$P(\text{પ્રશ્ન ઉકેલાય}) = 1 - (\frac{3}{5} \times \frac{1}{4}) = 1 - \frac{3}{20} = \frac{17}{20}$.
276
MathematicsDifficultMCQTS EAMCET · 2021
$3n$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોમાંથી ત્રણ પૂર્ણાંકો યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમનો સરવાળો $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{3^n C_3+n^2}{3^n C_3}$
B
$\frac{2^n C_3+n^3}{3^n C_3}$
C
$\frac{3n^2-3n+2}{(3n-1)(3n-2)}$
D
$\frac{3n^2-3n+2}{(3n+1)(3n+2)}$

Solution

(C) $3n$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોને $3$ વડે ભાગતા મળતી શેષના આધારે ત્રણ ગણમાં વિભાજિત કરો:
$G_1 = \{x, x+3, \dots, x+3(n-1)\}$
$G_2 = \{x+1, x+4, \dots, x+3(n-1)+1\}$
$G_3 = \{x+2, x+5, \dots, x+3(n-1)+2\}$
દરેક ગણમાં $n$ પૂર્ણાંકો છે.
ત્રણ પૂર્ણાંકોનો સરવાળો $3$ વડે વિભાજ્ય હોય તે માટે,કાં તો ત્રણેય એક જ ગણમાંથી હોવા જોઈએ અથવા ત્રણેય ગણમાંથી એક-એક પૂર્ણાંક લેવો જોઈએ.
એક જ ગણમાંથી $3$ પસંદ કરવાની રીતો: $3 \times \binom{n}{3} = \frac{n(n-1)(n-2)}{2}$.
દરેક ગણમાંથી એક પસંદ કરવાની રીતો: $\binom{n}{1} \times \binom{n}{1} \times \binom{n}{1} = n^3$.
કુલ સાનુકૂળ રીતો: $\frac{n(n-1)(n-2)}{2} + n^3 = \frac{3n^3-3n^2+2n}{2}$.
કુલ નિદર્શાવકાશ: $\binom{3n}{3} = \frac{n(3n-1)(3n-2)}{2}$.
સંભાવના: $\frac{3n^2-3n+2}{(3n-1)(3n-2)}$.
277
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
એક પેટીમાં $8$ લાલ,$3$ સફેદ અને $9$ વાદળી દડા છે. જો પેટીમાંથી એક પછી એક એમ $3$ દડા પુરવણી વગર યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો $2$ લાલ દડા અને $1$ સફેદ દડો હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{7}{95}$
B
$\frac{13}{95}$
C
$\frac{7}{36}$
D
$\frac{11}{36}$

Solution

(A) કુલ દડાની સંખ્યા $= 8 + 3 + 9 = 20$.
$20$ દડામાંથી $3$ દડા પસંદ કરવાની રીતો $n(S) = {}^{20}C_3 = \frac{20 \times 19 \times 18}{3 \times 2 \times 1} = 1140$.
$8$ લાલ દડામાંથી $2$ અને $3$ સફેદ દડામાંથી $1$ દડો પસંદ કરવાની રીતો $n(E) = {}^{8}C_2 \times {}^{3}C_1 = 28 \times 3 = 84$.
સંભાવના $P(E) = \frac{n(E)}{n(S)} = \frac{84}{1140} = \frac{7}{95}$.
278
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
એક કોલેજમાં,$40 \%$ વિદ્યાર્થીઓ ગણિતનો વર્ગ ભરે છે,$30 \%$ વિદ્યાર્થીઓ ભૌતિકવિજ્ઞાનનો વર્ગ ભરે છે અને $20 \%$ વિદ્યાર્થીઓ બંને વર્ગ ભરે છે. જો કોલેજમાંથી એક વિદ્યાર્થીને યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો પસંદ કરેલ વિદ્યાર્થી ફક્ત એક જ વર્ગ ભરે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{3}{10}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) ધારો કે $M$ એ ગણિતનો વર્ગ ભરતા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે અને $P$ એ ભૌતિકવિજ્ઞાનનો વર્ગ ભરતા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે. આપેલ છે: $P(M) = 40 \%$,$P(P) = 30 \%$,અને $P(M \cap P) = 20 \%$.
માત્ર ગણિતનો વર્ગ ભરતા વિદ્યાર્થીઓની સંભાવના $P(M) - P(M \cap P) = 40 \% - 20 \% = 20 \%$ છે.
માત્ર ભૌતિકવિજ્ઞાનનો વર્ગ ભરતા વિદ્યાર્થીઓની સંભાવના $P(P) - P(M \cap P) = 30 \% - 20 \% = 10 \%$ છે.
વિદ્યાર્થી ફક્ત એક જ વર્ગ ભરે તેની સંભાવના એ માત્ર ગણિત અને માત્ર ભૌતિકવિજ્ઞાનના વર્ગ ભરતા વિદ્યાર્થીઓની સંભાવનાનો સરવાળો છે: $20 \% + 10 \% = 30 \%$.
અપૂર્ણાંકમાં ફેરવતા,$30 \% = \frac{30}{100} = \frac{3}{10}$.
Solution diagram
279
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
એક શૂન્યતર પૂર્ણાંક $x$ ને પૂર્ણાંકોના ગણ $\{x \in Z \mid -25 \leq x \leq 25, x \neq 0\}$ માંથી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. $x + 6 \leq \frac{135}{x}$ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{12}{25}$
B
$\frac{2}{5}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{14}{25}$

Solution

(B) પૂર્ણાંકોનો ગણ $S = \{x \in Z \mid -25 \leq x \leq 25, x \neq 0\}$ છે. કુલ ઘટકોની સંખ્યા $50$ છે.
અસમતા $x + 6 \leq \frac{135}{x}$ ને ઉકેલતા,આપણને $\frac{x^2 + 6x - 135}{x} \leq 0$ મળે છે.
અંશના અવયવ પાડતા,$\frac{(x + 15)(x - 9)}{x} \leq 0$ મળે છે.
ચિહ્ન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,અસમતાનો ઉકેલ $x \in (-\infty, -15] \cup (0, 9]$ છે.
આને આપેલ ગણ $S$ સાથે છેદતા,આપણને $x \in [-25, -15] \cup \{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9\}$ મળે છે.
$[-25, -15]$ માં પૂર્ણાંકોની સંખ્યા $11$ છે અને $\{1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9\}$ માં પૂર્ણાંકોની સંખ્યા $9$ છે.
કુલ સાનુકૂળ પરિણામો $= 11 + 9 = 20$.
સંભાવના $= \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ પરિણામો}} = \frac{20}{50} = \frac{2}{5}$.
280
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
જો પૂર્ણાંક $2520$ નો યોગ્ય ભાજક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તે એકી સંખ્યા હોવાની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{11}{46}$
B
$\frac{12}{46}$
C
$\frac{11}{48}$
D
$\frac{1}{4}$

Solution

(A) $2520$ નું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ $2^3 \times 3^2 \times 5^1 \times 7^1$ છે.
કુલ ભાજકોની સંખ્યા $(3+1)(2+1)(1+1)(1+1) = 48$ છે.
યોગ્ય ભાજકોની સંખ્યા $48 - 2 = 46$ છે.
એકી ભાજકોની સંખ્યા $(2+1)(1+1)(1+1) = 12$ છે.
આ $12$ ભાજકોમાં $1$ નો સમાવેશ થાય છે,જે યોગ્ય ભાજકોમાં ગણાય છે.
તેથી,સંભાવના $= \frac{12-1}{46} = \frac{11}{46}$ છે.
281
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
જો $P(A \cup B)=0.8$ અને $P(A \cap B)=0.3$ હોય,તો $P(A^C)+P(B^C)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0.3$
B
$0.5$
C
$0.7$
D
$0.9$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$P(A \cup B)=0.8$ અને $P(A \cap B)=0.3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
તેથી,$P(A) + P(B) = P(A \cup B) + P(A \cap B) = 0.8 + 0.3 = 1.1$.
આપણે $P(A^C) + P(B^C)$ શોધવાનું છે.
ગુણધર્મ $P(E^C) = 1 - P(E)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$P(A^C) + P(B^C) = (1 - P(A)) + (1 - P(B)) = 2 - (P(A) + P(B))$.
$P(A) + P(B)$ ની કિંમત મૂકતા:
$P(A^C) + P(B^C) = 2 - 1.1 = 0.9$.
282
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$A, B, C$ ફુગ્ગાને નિશાન બનાવી રહ્યા છે. $A$ $6$ પ્રયત્નોમાંથી $4$ વાર સફળ થાય છે. $B$ દ્વારા ફુગ્ગાને નિશાન બનાવવાની સંભાવના $5$ માંથી $3$ છે અને $C$ ની સંભાવના $3$ માંથી $2$ છે. જો ત્રણેય એકસાથે ફુગ્ગાને નિશાન બનાવે,તો ઓછામાં ઓછા બે વ્યક્તિ ફુગ્ગાને નિશાન લગાવે તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{5}{9}$
B
$\frac{9}{25}$
C
$\frac{32}{45}$
D
$\frac{4}{9}$

Solution

(C) ધારો કે $P(A), P(B), P(C)$ એ અનુક્રમે $A, B, C$ દ્વારા ફુગ્ગાને નિશાન લગાવવાની સંભાવનાઓ છે.
$P(A) = \frac{4}{6} = \frac{2}{3}$,તેથી $P(\bar{A}) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
$P(B) = \frac{3}{5}$,તેથી $P(\bar{B}) = 1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}$.
$P(C) = \frac{2}{3}$,તેથી $P(\bar{C}) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
ઓછામાં ઓછા બે વ્યક્તિ નિશાન લગાવે તેનો અર્થ છે કે બરાબર બે વ્યક્તિ નિશાન લગાવે અથવા ત્રણેય નિશાન લગાવે.
સંભાવના (બરાબર બે નિશાન લગાવે) = $P(A)P(B)P(\bar{C}) + P(A)P(\bar{B})P(C) + P(\bar{A})P(B)P(C)$
$= (\frac{2}{3} \times \frac{3}{5} \times \frac{1}{3}) + (\frac{2}{3} \times \frac{2}{5} \times \frac{2}{3}) + (\frac{1}{3} \times \frac{3}{5} \times \frac{2}{3})$
$= \frac{6}{45} + \frac{8}{45} + \frac{6}{45} = \frac{20}{45} = \frac{4}{9}$.
સંભાવના (ત્રણેય નિશાન લગાવે) = $P(A)P(B)P(C) = \frac{2}{3} \times \frac{3}{5} \times \frac{2}{3} = \frac{12}{45} = \frac{4}{15}$.
કુલ સંભાવના = $\frac{20}{45} + \frac{12}{45} = \frac{32}{45}$.
283
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$40$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોમાંથી બે પૂર્ણાંકો યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તેમનો સરવાળો અયુગ્મ (એકી) હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{15}{29}$
B
$\frac{20}{39}$
C
$\frac{25}{29}$
D
$\frac{40}{39}$

Solution

(B) $40$ પૂર્ણાંકોમાંથી $2$ પૂર્ણાંકો પસંદ કરવાની કુલ રીતો સંચયના સૂત્ર ${}^{n}C_{r} = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ દ્વારા મળે છે.
કુલ પરિણામો $= {}^{40}C_{2} = \frac{40 \times 39}{2 \times 1} = 20 \times 39 = 780$.
બે પૂર્ણાંકોનો સરવાળો અયુગ્મ (એકી) થાય તે માટે એક સંખ્યા યુગ્મ (બેકી) અને બીજી સંખ્યા અયુગ્મ (એકી) હોવી જોઈએ.
$40$ ક્રમિક પૂર્ણાંકોમાં $20$ યુગ્મ અને $20$ અયુગ્મ પૂર્ણાંકો હોય છે.
$20$ માંથી એક યુગ્મ પૂર્ણાંક પસંદ કરવાની રીતો $= {}^{20}C_{1} = 20$.
$20$ માંથી એક અયુગ્મ પૂર્ણાંક પસંદ કરવાની રીતો $= {}^{20}C_{1} = 20$.
આમ,સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા $= 20 \times 20 = 400$.
સંભાવના $= \frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામો}}{\text{કુલ પરિણામો}} = \frac{400}{780}$.
અપૂર્ણાંકનું સાદું રૂપ આપતા,આપણને $\frac{40}{78} = \frac{20}{39}$ મળે છે.
284
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
બાળકોના ત્રણ જૂથ $A$,$B$,અને $C$ માં નીચે મુજબ છોકરાઓ અને છોકરીઓ છે. જૂથ $A$ માં $3$ છોકરીઓ અને $1$ છોકરો છે,જૂથ $B$ માં $2$ છોકરીઓ અને $2$ છોકરાઓ છે અને જૂથ $C$ માં $3$ છોકરાઓ અને $1$ છોકરી છે. જો દરેક જૂથમાંથી $1$ બાળક યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો પસંદ કરાયેલા ત્રણ બાળકોમાં $1$ છોકરી અને $2$ છોકરાઓ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{9}{32}$
B
$\frac{3}{32}$
C
$\frac{13}{32}$
D
$\frac{19}{32}$

Solution

(C) ધારો કે $G$ એ છોકરી અને $B$ એ છોકરો દર્શાવે છે. દરેક જૂથ માટેની સંભાવનાઓ નીચે મુજબ છે:
જૂથ $A$: $P(G_A) = \frac{3}{4}$,$P(B_A) = \frac{1}{4}$
જૂથ $B$: $P(G_B) = \frac{2}{4}$,$P(B_B) = \frac{2}{4}$
જૂથ $C$: $P(G_C) = \frac{1}{4}$,$P(B_C) = \frac{3}{4}$
આપણે $1$ છોકરી અને $2$ છોકરાઓ પસંદ કરવાના છે. શક્ય કિસ્સાઓ નીચે મુજબ છે:
કિસ્સો$A, B, C$ માંથી પસંદગીસંભાવના
$1$$G, B, B$$\frac{3}{4} \times \frac{2}{4} \times \frac{3}{4} = \frac{18}{64}$
$2$$B, G, B$$\frac{1}{4} \times \frac{2}{4} \times \frac{3}{4} = \frac{6}{64}$
$3$$B, B, G$$\frac{1}{4} \times \frac{2}{4} \times \frac{1}{4} = \frac{2}{64}$

કુલ સંભાવના $= \frac{18}{64} + \frac{6}{64} + \frac{2}{64} = \frac{26}{64} = \frac{13}{32}$.
285
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
બે બોક્સ $P$ અને $Q$ માંથી દરેક માં $1$ થી $100$ સુધીના ક્રમાંકિત $100$ ચિઠ્ઠીઓ છે. જો દરેક બોક્સમાંથી એક ચિઠ્ઠી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો બોક્સ $P$ માંથી પસંદ કરેલી ચિઠ્ઠી પરનો નંબર એ બોક્સ $Q$ માંથી પસંદ કરેલી ચિઠ્ઠી પરના નંબરનો વર્ગ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે ($\%$ માં)?
A
$0.1$
B
$10$
C
$1$
D
$0.01$

Solution

(A) ધારો કે બોક્સ $Q$ માંથી પસંદ કરેલી ચિઠ્ઠી પરનો નંબર $x$ છે અને બોક્સ $P$ માંથી પસંદ કરેલી ચિઠ્ઠી પરનો નંબર $y$ છે. $x$ અને $y$ બંને પૂર્ણાંકો છે જેથી $1 \leq x, y \leq 100$.
આપણને શરત આપવામાં આવી છે કે $y = x^2$.
કારણ કે $y \leq 100$,તેથી $x^2 \leq 100$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $x \leq 10$.
આમ,શક્ય જોડીઓ $(x, y)$ નીચે મુજબ છે: $(1, 1), (2, 4), (3, 9), (4, 16), (5, 25), (6, 36), (7, 49), (8, 64), (9, 81), (10, 100)$.
આવા $10$ સાનુકૂળ પરિણામો છે.
દરેક બોક્સમાંથી એક ચિઠ્ઠી પસંદ કરતી વખતે કુલ શક્ય પરિણામોની સંખ્યા $100 \times 100 = 10000$ છે.
સંભાવના = $\frac{\text{સાનુકૂળ પરિણામોની સંખ્યા}}{\text{કુલ પરિણામોની સંખ્યા}} = \frac{10}{10000} = \frac{1}{1000}$.
આને ટકાવારીમાં ફેરવતા: $\frac{1}{1000} \times 100\% = 0.1\%$.
Solution diagram
286
MathematicsEasyMCQTS EAMCET · 2021
$\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ છે. જ્યારે એક નિષ્પક્ષ પાસાને $3$ વાર ફેંકવામાં આવે છે,જો $\beta_1, \beta_2, \beta_3$ એ પાસા પર મળતી સંખ્યાઓ હોય,તો $\beta_1, \beta_2$ અને $\beta_3$ એ $\omega^{\beta_1}+\omega^{\beta_2}=-\omega^{\beta_3}$ નું સમાધાન કરે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{212}{513}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{3}{5}$
D
$\frac{2}{9}$

Solution

(D) જ્યારે પાસાને $3$ વાર ફેંકવામાં આવે ત્યારે કુલ પરિણામોની સંખ્યા $6 \times 6 \times 6 = 216$ છે.
આપેલ શરત $\omega^{\beta_1} + \omega^{\beta_2} = -\omega^{\beta_3}$ ને $\omega^{\beta_1} + \omega^{\beta_2} + \omega^{\beta_3} = 0$ તરીકે લખી શકાય.
$\omega$ એ એકમનું સંકર ઘનમૂળ હોવાથી,$\omega^n$ ની કિંમત $n \equiv 1, 2, 0 \pmod{3}$ મુજબ $\omega, \omega^2, 1$ હોઈ શકે.
સરવાળો શૂન્ય થાય તે માટે,${\omega^{\beta_1}, \omega^{\beta_2}, \omega^{\beta_3}}$ એ ${1, \omega, \omega^2}$ નો ક્રમચય હોવો જોઈએ.
આનો અર્થ એ છે કે $\beta_1, \beta_2, \beta_3$ માંથી એક $3k$ સ્વરૂપની,એક $3k+1$ સ્વરૂપની અને એક $3k+2$ સ્વરૂપની હોવી જોઈએ.
ગણ ${1, 2, 3, 4, 5, 6}$ માં દરેક પ્રકારની બે સંખ્યાઓ છે:
પ્રકાર $0$ $(n \equiv 0 \pmod{3})$: ${3, 6}$
પ્રકાર $1$ $(n \equiv 1 \pmod{3})$: ${1, 4}$
પ્રકાર $2$ $(n \equiv 2 \pmod{3})$: ${2, 5}$
દરેક ગણમાંથી એક સંખ્યા પસંદ કરવાની રીતો $2 \times 2 \times 2 = 8$ છે.
$\beta_1, \beta_2, \beta_3$ નો ક્રમ મહત્વનો હોવાથી,આપણે $3! = 6$ વડે ગુણીશું.
સાનુકૂળ પરિણામો $= 8 \times 6 = 48$.
સંભાવના $= \frac{48}{216} = \frac{2}{9}$.
287
MathematicsMediumMCQTS EAMCET · 2021
જ્યારે એક પાસાને $42$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે,ત્યારે એવું જોવા મળે છે કે અંક $i$ ધરાવતી બાજુ $2i$ વખત આવે છે. આ અસતત આવૃત્તિ વિતરણ માટે મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન શોધો.
A
$\frac{80}{63}$
B
$\frac{32}{3}$
C
$\frac{72}{41}$
D
$\frac{15}{4}$

Solution

(A) આવૃત્તિ વિતરણ $f_i = 2i$ છે,જ્યાં $x_i = i$ અને $i \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$.
$x_i$$1$$2$$3$$4$$5$$6$
$f_i$$2$$4$$6$$8$$10$$12$

કુલ આવૃત્તિ $N = \sum f_i = 2(1+2+3+4+5+6) = 2(21) = 42$.
મધ્યક $\bar{x} = \frac{\sum f_i x_i}{N} = \frac{2(1^2+2^2+3^2+4^2+5^2+6^2)}{42} = \frac{2(91)}{42} = \frac{182}{42} = \frac{13}{3}$.
મધ્યકથી સરેરાશ વિચલન $MD = \frac{\sum f_i |x_i - \bar{x}|}{N}$.
$MD = \frac{2|1-\frac{13}{3}| + 4|2-\frac{13}{3}| + 6|3-\frac{13}{3}| + 8|4-\frac{13}{3}| + 10|5-\frac{13}{3}| + 12|6-\frac{13}{3}|}{42}$.
$MD = \frac{2(\frac{10}{3}) + 4(\frac{7}{3}) + 6(\frac{4}{3}) + 8(\frac{1}{3}) + 10(\frac{2}{3}) + 12(\frac{5}{3})}{42}$.
$MD = \frac{20 + 28 + 24 + 8 + 20 + 60}{3 \times 42} = \frac{160}{126} = \frac{80}{63}$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Mathematics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Mathematics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Mathematics questions are in TS EAMCET 2021?

There are 483 Mathematics questions from the TS EAMCET 2021 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2021 Mathematics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2021 Mathematics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Mathematics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Mathematics papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Mathematics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Mathematics Paper

Pick TS EAMCET 2021 Mathematics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.