TS EAMCET 2016 Physics Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

40 QuestionsGujaratiWith Solutions

PhysicsQ140 of 40 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બે કણોની સિસ્ટમમાં $m_1$ અને $m_2$ દળ ધરાવતા કણો છે. જો $m_1$ દળ ધરાવતા કણને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર તરફ $d$ જેટલા અંતરે ખસેડવામાં આવે,તો દ્રવ્યમાન કેન્દ્રને મૂળ સ્થાને જાળવી રાખવા માટે $m_2$ દળ ધરાવતા કણને કેટલા અંતરે ખસેડવો જોઈએ?
A
$\left(\frac{m_1}{m_1+m_2}\right) d$
B
$\left(\frac{m_2}{m_1+m_2}\right) d$
C
$\left(\frac{m_1}{m_2}\right) d$
D
$\left(\frac{m_2}{m_1}\right) d$

Solution

(C) દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું સ્થાન $R_{cm} = \frac{m_1 r_1 + m_2 r_2}{m_1 + m_2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર સમાન સ્થાને રહે તે માટે,દ્રવ્યમાન કેન્દ્રના સ્થાનમાં થતો ફેરફાર શૂન્ય હોવો જોઈએ,એટલે કે $\Delta R_{cm} = 0$.
તેથી,$m_1 \Delta r_1 + m_2 \Delta r_2 = 0$.
અહીં,$m_1$ દળ ધરાવતા કણને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર તરફ $d$ અંતરે ખસેડવામાં આવે છે,તેથી $\Delta r_1 = -d$ (ધારી લઈએ કે દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર તરફની દિશા ઋણ છે).
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $m_1 (-d) + m_2 \Delta r_2 = 0$.
$m_2 \Delta r_2 = m_1 d$.
$\Delta r_2 = \left(\frac{m_1}{m_2}\right) d$.
આમ,દ્રવ્યમાન કેન્દ્રને મૂળ સ્થાને જાળવી રાખવા માટે $m_2$ દળ ધરાવતા કણને $\left(\frac{m_1}{m_2}\right) d$ જેટલા અંતરે ખસેડવો જોઈએ.
2
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$3 \ kg$ દળ ધરાવતો પદાર્થ $(2 \hat{i}+3 \hat{j}+3 \hat{k}) \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરે છે અને તે $4 \ kg$ દળ ધરાવતા બીજા પદાર્થ સાથે અથડાય છે જે $(3 \hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}) \ m/s$ ના વેગથી ગતિ કરે છે. અથડામણ પછી બંને પદાર્થો એકબીજા સાથે જોડાઈ જાય છે. તો સંયુક્ત પદાર્થનો વેગ શોધો.
A
$\frac{1}{7}(4 \hat{i}+6 \hat{j}-3 \hat{k}) \ m/s$
B
$\frac{1}{7}(18 \hat{i}+17 \hat{j}-3 \hat{k}) \ m/s$
C
$\frac{1}{7}(6 \hat{i}+4 \hat{j}-6 \hat{k}) \ m/s$
D
$\frac{1}{7}(9 \hat{i}+8 \hat{j}-6 \hat{k}) \ m/s$

Solution

(B) આપેલ છે કે,પ્રથમ પદાર્થનું દળ $m_1 = 3 \ kg$ અને તેનો વેગ $v_1 = (2 \hat{i}+3 \hat{j}+3 \hat{k}) \ m/s$ છે.
બીજા પદાર્થનું દળ $m_2 = 4 \ kg$ અને તેનો વેગ $v_2 = (3 \hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}) \ m/s$ છે.
રેખીય વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,અથડામણ પહેલાનું કુલ વેગમાન એ અથડામણ પછીના કુલ વેગમાન જેટલું હોય છે.
$m_1 v_1 + m_2 v_2 = (m_1 + m_2) v$
કિંમતો મૂકતા:
$3(2 \hat{i}+3 \hat{j}+3 \hat{k}) + 4(3 \hat{i}+2 \hat{j}-3 \hat{k}) = (3 + 4) v$
$(6 \hat{i}+9 \hat{j}+9 \hat{k}) + (12 \hat{i}+8 \hat{j}-12 \hat{k}) = 7 v$
$(6+12) \hat{i} + (9+8) \hat{j} + (9-12) \hat{k} = 7 v$
$18 \hat{i} + 17 \hat{j} - 3 \hat{k} = 7 v$
$v = \frac{1}{7}(18 \hat{i}+17 \hat{j}-3 \hat{k}) \ m/s$.
3
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
$100 \,kg$ અને $8100 \,kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થોને $1 \,m$ ના અંતરે રાખવામાં આવ્યા છે. તેમને જોડતી રેખા પરના એક બિંદુએ ગુરુત્વાકર્ષી ક્ષેત્ર શૂન્ય છે. તે બિંદુએ ગુરુત્વાકર્ષી સ્થિતિમાન $J/kg$ માં કેટલું હશે? $\left(G = 6.67 \times 10^{-11} \,Nm^2/kg^2\right)$
A
$-6.67 \times 10^{-7}$
B
$-6.67 \times 10^{-10}$
C
$-13.34 \times 10^{-7}$
D
$-6.67 \times 10^{-9}$

Solution

(A) ધારો કે $m_1 = 100 \,kg$ અને $m_2 = 8100 \,kg$ એ $d = 1 \,m$ ના અંતરે રહેલા દળ છે.
ધારો કે $x$ એ $m_1$ થી શૂન્ય ક્ષેત્રવાળા બિંદુનું અંતર છે.
ગુરુત્વાકર્ષી ક્ષેત્ર શૂન્ય હોવાની શરત: $\frac{G m_1}{x^2} = \frac{G m_2}{(d-x)^2}$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $\frac{\sqrt{m_1}}{x} = \frac{\sqrt{m_2}}{d-x}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{10}{x} = \frac{90}{1-x} \implies 10 - 10x = 90x \implies 100x = 10 \implies x = 0.1 \,m$.
$m_2$ થી અંતર $d-x = 0.9 \,m$ છે.
આ બિંદુએ ગુરુત્વાકર્ષી સ્થિતિમાન $V = -\frac{G m_1}{x} - \frac{G m_2}{d-x}$ છે.
$V = -G \left( \frac{100}{0.1} + \frac{8100}{0.9} \right) = -G (1000 + 9000) = -10000 G$.
$V = -10000 \times 6.67 \times 10^{-11} = -6.67 \times 10^{-7} \,J/kg$.
4
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
યુરેનિયમના બે આઇસોટોપ્સના દળ $235$ અને $238$ એકમ છે. જો બંને યુરેનિયમ હેક્ઝાફ્લોરાઈડ વાયુમાં હાજર હોય,તો બે આઇસોટોપ્સના $rms$ વેગના તફાવતનો ભારે આઇસોટોપના $rms$ વેગ સાથેનો ટકાવારી ગુણોત્તર શોધો.
A
$1.64$
B
$0.064$
C
$0.64$
D
$6.4$

Solution

(C) આપેલ છે:
ભારે યુરેનિયમ આઇસોટોપનું દળ $(M_1)$ $= 238$ એકમ
હલકા યુરેનિયમ આઇસોટોપનું દળ $(M_2)$ $= 235$ એકમ
આપણે જાણીએ છીએ કે $rms$ વેગ $(v_{\text{rms}})$ નું સૂત્ર:
$v_{\text{rms}} = \sqrt{\frac{3RT}{M}}$
તેથી,$v_{\text{rms}} \propto \frac{1}{\sqrt{M}}$.
$rms$ વેગના તફાવતનો ભારે આઇસોટોપના $rms$ વેગ સાથેનો ટકાવારી ગુણોત્તર:
$\text{ગુણોત્તર} = \left( \frac{v_{\text{rms, lighter}} - v_{\text{rms, heavier}}}{v_{\text{rms, heavier}}} \right) \times 100$
$v_{\text{rms}} \propto \frac{1}{\sqrt{M}}$ સંબંધનો ઉપયોગ કરતા:
$\text{ગુણોત્તર} = \left( \frac{\frac{1}{\sqrt{235}} - \frac{1}{\sqrt{238}}}{\frac{1}{\sqrt{238}}} \right) \times 100 = \left( \frac{\sqrt{238}}{\sqrt{235}} - 1 \right) \times 100$
$\text{ગુણોત્તર} = \left( \sqrt{\frac{238}{235}} - 1 \right) \times 100 \approx (\sqrt{1.01276} - 1) \times 100$
$\text{ગુણોત્તર} \approx (1.00636 - 1) \times 100 = 0.00636 \times 100 = 0.636 \% \approx 0.64 \%$
5
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બે દળ $m_1$ અને $m_2$ ને એક લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર મૂકવામાં આવ્યા છે અને તે અવગણ્ય દળ ધરાવતી દોરી વડે જોડાયેલા છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $m_2$ દળ પર એક સમક્ષિતિજ બળ $F$ લગાડવામાં આવે છે. દોરીમાં ઉદ્ભવતું તણાવબળ કેટલું હશે?
A
$\left(\frac{m_1}{m_1+m_2}\right) F$
B
$\frac{m_2 F}{m_1+m_2}$
C
$\left(\frac{m_1}{m_2}\right) F$
D
$\frac{m_2 F}{m_1}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,સમગ્ર તંત્રને એક ગણીએ. તંત્રનું કુલ દળ $(m_1 + m_2)$ છે.
સપાટી લીસી હોવાથી,ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ તંત્રનો પ્રવેગ $(a)$ નીચે મુજબ મળે: $a = \frac{F}{m_1 + m_2}$.
હવે,$m_1$ દળ માટે ફ્રી બોડી ડાયાગ્રામ વિચારીએ. $m_1$ પર લાગતું એકમાત્ર સમક્ષિતિજ બળ દોરીમાં રહેલું તણાવબળ $(T)$ છે.
$m_1$ દળ માટે ન્યૂટનનો બીજો નિયમ વાપરતા: $T = m_1 \times a$.
પ્રવેગ $(a)$ ની કિંમત મૂકતા: $T = m_1 \times \left(\frac{F}{m_1 + m_2}\right)$.
તેથી,દોરીમાં ઉદ્ભવતું તણાવબળ $T = \left(\frac{m_1}{m_1 + m_2}\right) F$ છે.
Solution diagram
6
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
$20 \,kg$ દળ ધરાવતો એક પદાર્થ ખરબચડા સમક્ષિતિજ સમતલ પર ગતિ કરી રહ્યો છે. $3 \,kg$ દળનો એક બ્લોક આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક લીસી ગરગડી દ્વારા અવગણ્ય દળની દોરી વડે $20 \,kg$ ના દળ સાથે જોડાયેલ છે. દોરીમાં તણાવ $27 \,N$ છે. ભારે દળ અને સપાટી વચ્ચેનો ગતિક ઘર્ષણાંક શોધો $\left(g=10 \,m/s^2\right)$.
Question diagram
A
$0.025$
B
$0.035$
C
$0.35$
D
$0.25$

Solution

(B) આપેલ છે,દોરીમાં તણાવ $(T) = 27 \,N$.
લટકતા બ્લોકનું દળ $(m) = 3 \,kg$.
ધારો કે તંત્રનો પ્રવેગ $a$ છે.
$3 \,kg$ દળના લટકતા બ્લોક માટે,ગતિનું સમીકરણ:
$m g - T = m a$
$3 \times 10 - 27 = 3 a$
$30 - 27 = 3 a$
$3 = 3 a$
$a = 1 \,m/s^2$.
સમક્ષિતિજ સપાટી પર ગતિ કરતા $M = 20 \,kg$ દળના પદાર્થ માટે,ગતિનું સમીકરણ:
$T - f_k = M a$
જ્યાં $f_k = \mu M g$ એ ગતિક ઘર્ષણ બળ છે.
$27 - \mu \times 20 \times 10 = 20 \times 1$
$27 - 200 \mu = 20$
$200 \mu = 27 - 20$
$200 \mu = 7$
$\mu = \frac{7}{200} = 0.035$.
તેથી,ગતિક ઘર્ષણાંક $0.035$ છે.
Solution diagram
7
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$\text{1.0 cm}$ ત્રિજ્યાનો સાબુનો પરપોટો $\text{2.0 cm}$ ત્રિજ્યાના બીજા સાબુના પરપોટાની અંદર રચાય છે. જે પરપોટામાં દબાણનો તફાવત નાના પરપોટાની અંદરના ભાગ અને મોટા પરપોટાની બહારના ભાગ વચ્ચેના દબાણના તફાવત જેટલો જ હોય, તેવા પરપોટાની ત્રિજ્યા મીટરમાં કેટલી હશે?
A
$6.67 \times 10^{-3}$
B
$3.34 \times 10^{-3}$
C
$2.23 \times 10^{-3}$
D
$4.5 \times 10^{-3}$

Solution

(A) $R$ ત્રિજ્યાના સાબુના પરપોટાની અંદરનું વધારાનું દબાણ $\Delta P = \frac{4T}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $T$ એ પૃષ્ઠતાણ છે।
ધારો કે $R_1 = 2.0 \text{ cm}$ અને $R_2 = 1.0 \text{ cm}$.
નાના પરપોટાની અંદરનું દબાણ $P_{in} = P_0 + \frac{4T}{R_2}$ છે.
બે પરપોટા વચ્ચેનું દબાણ $P_{mid} = P_0 + \frac{4T}{R_1}$ છે.
નાના પરપોટાની અંદર અને મોટા પરપોટાની બહારના દબાણનો તફાવત $\Delta P_{total} = \frac{4T}{R_2} + \frac{4T}{R_1} = 4T(\frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2})$ છે.
ધારો કે સમતુલ્ય પરપોટાની ત્રિજ્યા $R$ છે. તેથી $\frac{4T}{R} = 4T(\frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2})$.
$\frac{1}{R} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} = \frac{R_1 + R_2}{R_1 R_2}$.
$R = \frac{R_1 R_2}{R_1 + R_2} = \frac{2.0 \times 1.0}{2.0 + 1.0} \text{ cm} = \frac{2}{3} \text{ cm} = 0.667 \text{ cm}$.
મીટરમાં રૂપાંતર કરતા: $R = 0.667 \times 10^{-2} \text{ m} = 6.67 \times 10^{-3} \text{ m}$.
8
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
એક પદાર્થ જમીનથી અમુક ઊંચાઈએ આવેલા બિંદુ $A$ થી મુક્ત પતન કરે છે અને બિંદુઓ $B, C$ અને $D$ માંથી પસાર થાય છે (જેમ નીચે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે) જેથી $BC = CD$ થાય. કણ દ્વારા $B$ થી $C$ સુધી જવા માટે લાગતો સમય $2 \ s$ છે અને $C$ થી $D$ સુધી જવા માટે $1 \ s$ છે. $A$ થી $B$ સુધી જવા માટે લાગતો સમય સેકન્ડમાં કેટલો હશે?
Question diagram
A
$0.6$
B
$0.5$
C
$0.2$
D
$0.4$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $B$ પર કણનો વેગ $v$ છે.
પદાર્થ મુક્ત પતન કરતો હોવાથી,તેનો પ્રવેગ $g$ છે.
$BC$ અંતર માટે,લાગતો સમય $t_1 = 2 \ s$ છે. ગતિના સમીકરણ $s = ut + \frac{1}{2}at^2$ નો ઉપયોગ કરતા:
$BC = v(2) + \frac{1}{2}g(2)^2 = 2v + 2g$ --- $(i)$
$BD$ અંતર માટે,કુલ સમય $t_2 = 2 + 1 = 3 \ s$ છે.
$BD = BC + CD = 2BC$ (કારણ કે $BC = CD$).
$BD = v(3) + \frac{1}{2}g(3)^2 = 3v + 4.5g$
$BD = 2BC$ હોવાથી:
$2(2v + 2g) = 3v + 4.5g$
$4v + 4g = 3v + 4.5g$
$v = 0.5g$
હવે,$AB$ અંતર માટે,ધારો કે લાગતો સમય $t$ છે. પદાર્થ $A$ થી મુક્ત પતન કરતો હોવાથી,તેનો પ્રારંભિક વેગ $u = 0$ છે.
$v = u + at \Rightarrow 0.5g = 0 + gt$
$t = 0.5 \ s$.
Solution diagram
9
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
એક કાર સ્થિર સ્થિતિમાંથી $2 \,m/s^2$ ના પ્રવેગ સાથે સીધા માર્ગ પર ગતિ કરે છે અને ત્યારબાદ બ્રેક લગાવ્યા પછી સ્થિર થાય છે। કાર દ્વારા $20 \,s$ માં કાપેલું કુલ અંતર $100 \,m$ છે। તો,કાર દ્વારા પ્રાપ્ત થયેલો મહત્તમ વેગ કેટલો હશે ($\,m/s$ માં)?
A
$10$
B
$20$
C
$15$
D
$5$

Solution

$(A)$ ધારો કે પ્રવેગ $\alpha = 2 \,m/s^2$ અને પ્રતિપ્રવેગ $\beta$ છે। ધારો કે પ્રવેગિત થવા માટે લીધેલ સમય $t_1$ અને પ્રતિપ્રવેગિત થવા માટે લીધેલ સમય $t_2$ છે। કુલ સમય $t = t_1 + t_2 = 20 \,s$.
મહત્તમ વેગ $v_{max} = \alpha t_1 = \beta t_2$.
આમ,$t_1 = v_{max}/\alpha$ અને $t_2 = v_{max}/\beta$.
કુલ સમય $t = v_{max}(1/\alpha + 1/\beta) = v_{max}(\frac{\alpha + \beta}{\alpha \beta}) = 20$.
કુલ અંતર $s = \frac{1}{2} v_{max} t = 100 \,m$.
અંતરના સૂત્રમાં $t = 20 \,s$ મૂકતા: $100 = \frac{1}{2} \times v_{max} \times 20$.
$100 = 10 \times v_{max} \Rightarrow v_{max} = 10 \,m/s$.
10
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
એક કણને $2 \sqrt{gh}$ વેગથી અને સમક્ષિતિજ સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે જેથી તે $h$ ઊંચાઈની બે દીવાલોને બરાબર પાર કરે છે જે એકબીજાથી $2h$ અંતરે છે. આ બે દીવાલો વચ્ચે મુસાફરી કરવા માટે કણ દ્વારા લેવામાં આવતો સમય કેટલો છે?
A
$2 \sqrt{\frac{2h}{g}}$
B
$\sqrt{\frac{h}{2g}}$
C
$2 \sqrt{\frac{h}{g}}$
D
$\sqrt{\frac{h}{g}}$

Solution

(C) વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક $v_x = v \cos \theta = 2 \sqrt{gh} \cos 60^{\circ}$ છે.
કારણ કે $\cos 60^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી $v_x = 2 \sqrt{gh} \times \frac{1}{2} = \sqrt{gh}$ મળે.
કણ બે દીવાલો વચ્ચે $d = 2h$ જેટલું સમક્ષિતિજ અંતર કાપે છે.
પ્રક્ષિપ્ત ગતિમાં વેગનો સમક્ષિતિજ ઘટક અચળ રહેતો હોવાથી,દીવાલો વચ્ચે મુસાફરી કરવા માટે લાગતો સમય $t = \frac{d}{v_x}$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા,$t = \frac{2h}{\sqrt{gh}} = 2 \sqrt{\frac{h}{g}}$.
11
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
$9 \text{ kg}$ દ્રાવણ એક કાચની $U$-ટ્યુબમાં રેડવામાં આવે છે,જે નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. ટ્યુબનો આંતરિક વ્યાસ $2 \sqrt{\frac{\pi}{5}} \text{ m}$ છે અને દ્રાવણ તેની સંતુલન સ્થિતિ $(x=0)$ ની આસપાસ મુક્તપણે ઉપર-નીચે દોલન કરે છે. દોલનનો આવર્તકાળ સેકન્ડમાં કેટલો હશે? (આપેલ છે: $1 \text{ m}^3$ દ્રાવણનું દળ $\rho=900 \text{ kg/m}^3$,$g=10 \text{ m/s}^2$,ઘર્ષણ અને પૃષ્ઠતાણની અસરોને અવગણો).
Question diagram
A
$0.1$
B
$10$
C
$\sqrt{\pi}$
D
$1$

Solution

(A) પ્રવાહી સ્તંભનું દળ $M = 9 \text{ kg}$ છે.
પ્રવાહીની ઘનતા $\rho = 900 \text{ kg/m}^3$ છે.
ટ્યુબનો આંતરિક વ્યાસ $D = 2 \sqrt{\frac{\pi}{5}} \text{ m}$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = \sqrt{\frac{\pi}{5}} \text{ m}$ થાય.
ટ્યુબનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \pi \left(\sqrt{\frac{\pi}{5}}\right)^2 = \frac{\pi^2}{5} \text{ m}^2$ છે.
પ્રવાહી સ્તંભની કુલ લંબાઈ $L$ એ $M = \rho A L$ દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા: $9 = 900 \times \frac{\pi^2}{5} \times L$.
$9 = 180 \pi^2 L \implies L = \frac{9}{180 \pi^2} = \frac{1}{20 \pi^2} \text{ m}$.
$U$-ટ્યુબ માટે,દોલનનો આવર્તકાળ $T = 2 \pi \sqrt{\frac{L}{2g}}$ છે.
$L = \frac{1}{20 \pi^2}$ અને $g = 10 \text{ m/s}^2$ મૂકતા:
$T = 2 \pi \sqrt{\frac{1 / (20 \pi^2)}{2 \times 10}} = 2 \pi \sqrt{\frac{1}{400 \pi^2}} = 2 \pi \times \frac{1}{20 \pi} = \frac{2}{20} = 0.1 \text{ s}$.
12
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક પાતળી સમાન વર્તુળાકાર તકતી તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષ પર $\omega$ કોણીય વેગ સાથે સમક્ષિતિજ સમતલમાં ભ્રમણ કરે છે. સમાન જાડાઈ અને ત્રિજ્યા ધરાવતી પરંતુ $\frac{1}{8} M$ દળ ધરાવતી બીજી તકતીને પ્રથમ તકતી પર અક્ષીય રીતે હળવેકથી મૂકવામાં આવે છે. હવે તંત્રનો કોણીય વેગ કેટલો હશે?
A
$\frac{8}{9} \omega$
B
$\frac{5}{9} \omega$
C
$\frac{1}{3} \omega$
D
$\frac{2}{9} \omega$

Solution

(A) આપેલ છે: પ્રથમ તકતીનું દળ $m_1 = M$,ત્રિજ્યા $r_1 = R$,અને પ્રારંભિક કોણીય વેગ $\omega_1 = \omega$.
પ્રથમ તકતીની જડત્વની ચાકમાત્રા $I_1 = \frac{1}{2} M R^2$ છે.
બીજી તકતીનું દળ $m_2 = \frac{1}{8} M$ અને ત્રિજ્યા $r_2 = R$ છે.
બીજી તકતીની જડત્વની ચાકમાત્રા $I_2 = \frac{1}{2} (\frac{1}{8} M) R^2 = \frac{1}{16} M R^2$ છે.
જ્યારે બીજી તકતીને પ્રથમ તકતી પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની કુલ જડત્વની ચાકમાત્રા $I_{total} = I_1 + I_2 = \frac{1}{2} M R^2 + \frac{1}{16} M R^2 = \frac{8+1}{16} M R^2 = \frac{9}{16} M R^2$ થાય છે.
કોણીય વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,$L_{initial} = L_{final}$.
$I_1 \omega = I_{total} \omega_{final}$
$\frac{1}{2} M R^2 \omega = \frac{9}{16} M R^2 \omega_{final}$
$\frac{1}{2} \omega = \frac{9}{16} \omega_{final}$
$\omega_{final} = \frac{16}{18} \omega = \frac{8}{9} \omega$.
13
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$3600 \, cm^2$ ક્ષેત્રફળ અને $10 \, cm$ જાડાઈ ધરાવતા પથ્થરના સ્લેબની નીચેની સપાટીને $100^{\circ} C$ તાપમાનની વરાળના સંપર્કમાં રાખવામાં આવે છે। $0^{\circ} C$ તાપમાન ધરાવતો બરફનો ટુકડો સ્લેબની ઉપરની સપાટી પર રાખવામાં આવે છે। એક કલાકમાં $4.8 \, kg$ બરફ ઓગળે છે। તો પથ્થરની ઉષ્મા વાહકતા $J \, s^{-1} \, m^{-1} \, K^{-1}$ માં શોધો। (બરફની ગલન ગુપ્ત ઉષ્મા $= 3.36 \times 10^5 \, J/kg$)
A
$12$
B
$10.5$
C
$1.02$
D
$1.24$

Solution

(D) આપેલ છે: સ્લેબનું ક્ષેત્રફળ $(A) = 3600 \, cm^2 = 0.36 \, m^2$.
જાડાઈ $(d) = 10 \, cm = 0.1 \, m$.
તાપમાનનો તફાવત $(\Delta \theta) = 100^{\circ} C - 0^{\circ} C = 100 \, K$.
સમય $(t) = 1 \, \text{કલાક } = 3600 \, s$.
ઓગળેલા બરફનું દળ $(m) = 4.8 \, kg$.
ગલન ગુપ્ત ઉષ્મા $(L) = 3.36 \times 10^5 \, J/kg$.
બરફને ઓગાળવા માટે જરૂરી ઉષ્મા $Q = m \times L = 4.8 \times 3.36 \times 10^5 \, J$.
ઉષ્મા વહનનો દર $\frac{Q}{t} = \frac{K A \Delta \theta}{d}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{4.8 \times 3.36 \times 10^5}{3600} = \frac{K \times 0.36 \times 100}{0.1}$.
$\frac{1612800}{3600} = K \times 360$.
$448 = K \times 360$.
$K = \frac{448}{360} \approx 1.24 \, J \, s^{-1} \, m^{-1} \, K^{-1}$.
14
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
એક કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) ની સપાટીનું તાપમાન $727^{\circ} C$ છે અને તેનો આડછેદ $1 \,m^2$ છે. આ સપાટીમાંથી એક મિનિટમાં ઉત્સર્જિત થતી ઉષ્મા જૂલમાં કેટલી હશે? (સ્ટીફનનો અચળાંક $=5.7 \times 10^{-8} \,W / m^2 / K^4$)
A
$34.2 \times 10^5$
B
$2.5 \times 10^5$
C
$3.42 \times 10^5$
D
$2.5 \times 10^6$

Solution

(A) આપેલ છે: કૃષ્ણ પદાર્થનું તાપમાન $T = 727^{\circ} C = 727 + 273 = 1000 \,K$.
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A = 1 \,m^2$.
સ્ટીફનનો અચળાંક $\sigma = 5.7 \times 10^{-8} \,W / m^2 / K^4$.
સમય $t = 1 \,minute = 60 \,seconds$.
સ્ટીફન-બોલ્ટ્ઝમેન નિયમ મુજબ,ઉત્સર્જિત પાવર $P = \sigma A T^4$ છે।
$P = 5.7 \times 10^{-8} \times 1 \times (1000)^4 = 5.7 \times 10^{-8} \times 10^{12} = 5.7 \times 10^4 \,W$.
કુલ ઉત્સર્જિત ઉષ્મા $Q = P \times t$.
$Q = 5.7 \times 10^4 \times 60 = 342 \times 10^4 = 34.2 \times 10^5 \,J$.
15
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બે મોલ વાયુને બે અલગ-અલગ પ્રક્રિયાઓ દ્વારા તેના કદ કરતાં બમણું કરવામાં આવે છે. એક સમદાબી (isobaric) છે અને બીજી સમતાપી (isothermal) છે. જો $W_1$ અને $W_2$ અનુક્રમે થયેલ કાર્ય હોય,તો:
A
$W_2 = \frac{W_1}{\log_e 2}$
B
$W_2 = W_1$
C
$W_2 = W_1 \log_e 2^2$
D
$W_2 = W_1 \log_e 2$

Solution

(D) આપેલ છે: $n = 2$ મોલ. કદ $V$ થી વધીને $2V$ થાય છે.
સમદાબી પ્રક્રિયા માટે,થયેલ કાર્ય $W_1 = P \Delta V = P(2V - V) = PV$ છે.
સમતાપી પ્રક્રિયા માટે,થયેલ કાર્ય $W_2 = nRT \ln(\frac{V_2}{V_1})$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $PV = nRT$,તેથી $nRT$ ની જગ્યાએ $PV$ મૂકતા,
$W_2 = PV \ln(\frac{2V}{V}) = PV \ln(2)$.
બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા,$W_1 = PV$ હોવાથી,આપણને $W_2 = W_1 \ln(2)$ મળે છે.
16
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બળને $F = A \cos(Bx) + C \cos(Dt)$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં $x$ એ સ્થાનાંતર છે અને $t$ એ સમય છે. $\left(\frac{D}{B}\right)$ નું પરિમાણ કોના પરિમાણ જેવું જ છે?
A
વેગ
B
વેગ પ્રચલન
C
કોણીય વેગ
D
કોણીય વેગમાન

Solution

(A) $F = A \cos(Bx) + C \cos(Dt)$ સમીકરણમાં,ત્રિકોણમિતીય વિધેયનો આર્ગ્યુમેન્ટ પરિમાણરહિત હોવો જોઈએ.
તેથી,$Bx$ અને $Dt$ ના પરિમાણો અચળાંક (પરિમાણરહિત) ના પરિમાણ જેટલા હોવા જોઈએ.
$[Bx] = [M^0 L^0 T^0] \implies [B] = [x^{-1}] = [L^{-1}]$.
$[Dt] = [M^0 L^0 T^0] \implies [D] = [t^{-1}] = [T^{-1}]$.
હવે,આપણે $\left(\frac{D}{B}\right)$ નું પરિમાણ શોધીએ:
$\left[\frac{D}{B}\right] = \frac{[T^{-1}]}{[L^{-1}]} = [L T^{-1}]$.
કારણ કે $[L T^{-1}]$ એ વેગનું પરિમાણ દર્શાવે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
17
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$340 \,Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતો એક સ્ત્રોત નીચેના છેડે બંધ નળાકાર ટ્યુબની ઉપર રાખવામાં આવે છે। ટ્યુબની લંબાઈ $120 \,cm$ છે। અનુનાદ ઉત્પન્ન કરવા માટે પૂરતું પાણી ધીમે ધીમે અંદર રેડવામાં આવે છે। તો, તે અનુનાદ માટે ટ્યુબમાં પાણીના સ્તરની ન્યૂનતમ ઊંચાઈ (ધ્વનિનો વેગ $= 340 \,m/s$) કેટલી હશે ($\,m$ માં)?
A
$0.75$
B
$0.25$
C
$0.95$
D
$0.45$

Solution

(D) સ્ત્રોતની આવૃત્તિ $f = 340 \,Hz$ છે અને ધ્વનિનો વેગ $v = 340 \,m/s$ છે.
ધ્વનિ તરંગની તરંગલંબાઇ $\lambda = \frac{v}{f} = \frac{340}{340} = 1 \,m = 100 \,cm$ છે.
એક છેડે બંધ ટ્યુબ માટે, અનુનાદ ત્યારે થાય છે જ્યારે હવાના સ્તંભની લંબાઈ $l$ એ $l = (2n-1) \frac{\lambda}{4}$ શરતનું પાલન કરે, જ્યાં $n = 1, 2, 3, \dots$.
$n=1$ માટે, $l_1 = \frac{\lambda}{4} = \frac{100}{4} = 25 \,cm$.
$n=2$ માટે, $l_2 = \frac{3\lambda}{4} = \frac{3 \times 100}{4} = 75 \,cm$.
$n=3$ માટે, $l_3 = \frac{5\lambda}{4} = \frac{5 \times 100}{4} = 125 \,cm$.
ટ્યુબની કુલ લંબાઈ $120 \,cm$ હોવાથી, હવાના સ્તંભની શક્ય લંબાઈઓ $25 \,cm$ અને $75 \,cm$ છે.
તળિયેથી પાણીના સ્તરની ઊંચાઈ $h$ એ $h = L - l$ દ્વારા આપવામાં આવે છે, જ્યાં $L = 120 \,cm$ એ ટ્યુબની કુલ લંબાઈ છે.
$l_1 = 25 \,cm$ માટે, $h_1 = 120 - 25 = 95 \,cm = 0.95 \,m$.
$l_2 = 75 \,cm$ માટે, $h_2 = 120 - 75 = 45 \,cm = 0.45 \,m$.
પાણીના સ્તરની ન્યૂનતમ ઊંચાઈ $0.45 \,m$ છે.
Solution diagram
18
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$L$ જેટલી અખિંચાયેલી લંબાઈ અને $k$ જેટલો બળ અચળાંક ધરાવતી એક સ્થિતિસ્થાપક સ્પ્રિંગને $x$ જેટલી નાની લંબાઈ સુધી ખેંચવામાં આવે છે. તેને વધુ $y$ જેટલી નાની લંબાઈ સુધી ખેંચવામાં આવે છે. બીજા ખેંચાણ દરમિયાન થયેલું કાર્ય કેટલું હશે?
A
$\frac{k y}{2}(x+2 y)$
B
$\frac{k}{2}(2 x+y)$
C
$k y(x+2 y)$
D
$\frac{k y}{2}(2 x+y)$

Solution

(D) સ્પ્રિંગને $x$ જેટલી લંબાઈ સુધી ખેંચવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય $W = \frac{1}{2} k x^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
શરૂઆતમાં,સ્પ્રિંગને $x$ જેટલી ખેંચવામાં આવે છે. સંગ્રહિત સ્થિતિઊર્જા $U_1 = \frac{1}{2} k x^2$ છે.
ત્યારબાદ,તેને વધુ $y$ જેટલી ખેંચવામાં આવે છે,તેથી કુલ લંબાઈ $(x + y)$ થાય છે. સંગ્રહિત સ્થિતિઊર્જા $U_2 = \frac{1}{2} k (x + y)^2$ છે.
બીજા ખેંચાણ દરમિયાન થયેલું કાર્ય એ સ્થિતિઊર્જામાં થતો ફેરફાર છે:
$W = U_2 - U_1 = \frac{1}{2} k (x + y)^2 - \frac{1}{2} k x^2$.
$(x + y)^2$ પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$W = \frac{1}{2} k (x^2 + y^2 + 2xy - x^2) = \frac{1}{2} k (y^2 + 2xy)$.
$y$ સામાન્ય લેતા:
$W = \frac{ky}{2} (2x + y)$.
19
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
$L$ લંબાઈના સાદા લોલક સાથે $m$ દળનો ગોળો જોડાયેલ છે. જ્યારે ગોળો તેના સૌથી નીચલા સ્થાને હોય,ત્યારે તેને શિરોલંબ વર્તુળમાં ગતિ કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ સમક્ષિતિજ ઝડપ આપવામાં આવે છે. જ્યારે દોરી સમક્ષિતિજ હોય,ત્યારે ગોળા પર લાગતું પરિણામી બળ કેટલું હશે?
A
$\sqrt{10} mg$
B
$\sqrt{5} mg$
C
$4 mg$
D
$1 mg$

Solution

(A) ગોળા માટે શિરોલંબ વર્તુળ પૂર્ણ કરવા માટે,સૌથી નીચલા બિંદુએ લઘુત્તમ વેગ $v_0 = \sqrt{5gL}$ છે.
સૌથી નીચલા બિંદુ અને જ્યાં દોરી સમક્ષિતિજ છે (ઊંચાઈ $L$ પર) તે બિંદુ વચ્ચે ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ લાગુ પાડતા:
$\frac{1}{2}mv_0^2 = \frac{1}{2}mv^2 + mgL$
$\frac{1}{2}m(5gL) = \frac{1}{2}mv^2 + mgL$
$\frac{5}{2}gL = \frac{1}{2}v^2 + gL \implies \frac{3}{2}gL = \frac{1}{2}v^2 \implies v^2 = 3gL$.
સમક્ષિતિજ સ્થિતિમાં,ગોળા પર લાગતા બળો:
$1$. કેન્દ્રગામી બળ (સમક્ષિતિજ): $F_x = \frac{mv^2}{L} = \frac{m(3gL)}{L} = 3mg$.
$2$. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ (શિરોલંબ): $F_y = mg$.
પરિણામી બળ $F_{\text{net}} = \sqrt{F_x^2 + F_y^2} = \sqrt{(3mg)^2 + (mg)^2} = \sqrt{9m^2g^2 + m^2g^2} = \sqrt{10}mg$.
20
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
જ્યારે એક કણ પર બળ $F = \hat{i} + 5 \hat{k}$ લાગે છે,ત્યારે તે $(1, 0, 3)$ થી $(-3, 4, 5)$ બિંદુ સુધી ગતિ કરે છે. તો થયેલ કાર્યનું મૂલ્ય જૂલમાં કેટલું હશે?
A
$14$
B
$10$
C
$6$
D
$15$

Solution

(C) કણનો પ્રારંભિક સ્થાન સદિશ $\vec{r}_1 = \hat{i} + 3 \hat{k}$ છે.
કણનો અંતિમ સ્થાન સદિશ $\vec{r}_2 = -3 \hat{i} + 4 \hat{j} + 5 \hat{k}$ છે.
કણ પર લાગતું બળ $\vec{F} = \hat{i} + 5 \hat{k}$ છે.
સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{s} = \vec{r}_2 - \vec{r}_1$ દ્વારા મળે છે:
$\vec{s} = (-3 \hat{i} + 4 \hat{j} + 5 \hat{k}) - (\hat{i} + 3 \hat{k})$
$\vec{s} = -4 \hat{i} + 4 \hat{j} + 2 \hat{k}$.
થયેલ કાર્ય $W$ એ બળ અને સ્થાનાંતરનો અદિશ ગુણાકાર છે:
$W = \vec{F} \cdot \vec{s} = (\hat{i} + 5 \hat{k}) \cdot (-4 \hat{i} + 4 \hat{j} + 2 \hat{k})$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$W = (1)(-4) + (0)(4) + (5)(2)$
$W = -4 + 0 + 10 = 6 \ J$.
21
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$\left(\frac{10^{-3}}{2 \pi}\right) F$ નું કેપેસીટન્સ,$\left(\frac{100}{\pi}\right) mH$ નું ઇન્ડક્ટન્સ અને $10 \Omega$ નો અવરોધ $220 V, 50 Hz$ ના $AC$ વોલ્ટેજ સ્ત્રોત સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલ છે. પરિપથનો ફેઝ એંગલ (કળા તફાવત) કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$60$
B
$30$
C
$45$
D
$90$

Solution

(C) આપેલ છે: કેપેસીટન્સ $C = \frac{10^{-3}}{2 \pi} F$,ઇન્ડક્ટન્સ $L = \frac{100}{\pi} mH = \frac{100}{\pi} \times 10^{-3} H$,અવરોધ $R = 10 \Omega$,અને આવૃત્તિ $f = 50 Hz$.
સૌ પ્રથમ,ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ $X_L = \omega L = 2 \pi f L = 2 \pi \times 50 \times \frac{100}{\pi} \times 10^{-3} = 10 \Omega$ ગણો.
ત્યારબાદ,કેપેસીટિવ રિએક્ટન્સ $X_C = \frac{1}{\omega C} = \frac{1}{2 \pi f C} = \frac{1}{2 \pi \times 50 \times \frac{10^{-3}}{2 \pi}} = \frac{1}{50 \times 10^{-3}} = \frac{1000}{50} = 20 \Omega$ ગણો.
ફેઝ એંગલ $\phi$ નું સૂત્ર $\tan \phi = \frac{X_C - X_L}{R}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\tan \phi = \frac{20 - 10}{10} = \frac{10}{10} = 1$.
તેથી,$\phi = \tan^{-1}(1) = 45^{\circ}$.
22
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
જો લાયમન શ્રેણીની પ્રથમ રેખાની તરંગલંબાઈ $1215.4 \text{ Å}$ હોય, તો બામર શ્રેણીની પ્રથમ રેખા આશરે કેટલી હશે ($\text{ Å}$ માં)?
A
$4864$
B
$1025.5$
C
$6563$
D
$6400$

Solution

(C) હાઇડ્રોજન વર્ણપટ મુજબ, જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન $n_2$ કક્ષામાંથી $n_1$ કક્ષામાં સંક્રમણ કરે છે, ત્યારે ઉત્સર્જિત તરંગલંબાઈ $\lambda$ માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{\lambda} = R Z^2 \left( \frac{1}{n_1^2} - \frac{1}{n_2^2} \right)$ છે.
લાયમન શ્રેણી માટે, $n_1 = 1$. પ્રથમ રેખા માટે $n_2 = 2$ લેતા, $\frac{1}{\lambda_L} = R Z^2 \left( \frac{1}{1^2} - \frac{1}{2^2} \right) = \frac{3}{4} R Z^2$.
બામર શ્રેણી માટે, $n_1 = 2$. પ્રથમ રેખા માટે $n_2 = 3$ લેતા, $\frac{1}{\lambda_B} = R Z^2 \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{3^2} \right) = R Z^2 \left( \frac{5}{36} \right)$.
બંને સમીકરણોનો ગુણોત્તર લેતા: $\frac{\lambda_B}{\lambda_L} = \frac{3/4}{5/36} = \frac{3}{4} \times \frac{36}{5} = \frac{27}{5} = 5.4$.
આપેલ છે કે $\lambda_L = 1215.4 \text{ Å}$, તેથી $\lambda_B = 5.4 \times 1215.4 \text{ Å} = 6563.16 \text{ Å} \approx 6563 \text{ Å}$.
23
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
$12 kHz$ અને $20 V$ ના પીક વોલ્ટેજ ધરાવતા મેસેજ સિગ્નલનો ઉપયોગ $12 MHz$ ની આવૃત્તિ અને $30 V$ ના પીક વોલ્ટેજ ધરાવતા કેરિયર વેવને મોડ્યુલેટ કરવા માટે થાય છે. તો,મોડ્યુલેશન ઇન્ડેક્સ કેટલો હશે?
A
$0.32$
B
$6.7$
C
$0.67$
D
$67$

Solution

(C) મોડ્યુલેશન ઇન્ડેક્સ $m_a$ એ મેસેજ સિગ્નલના પીક વોલ્ટેજ $(E_m)$ અને કેરિયર વેવના પીક વોલ્ટેજ $(E_c)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
આપેલ છે:
મેસેજ સિગ્નલનો પીક વોલ્ટેજ,$E_m = 20 V$
કેરિયર વેવનો પીક વોલ્ટેજ,$E_c = 30 V$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$m_a = \frac{E_m}{E_c}$
$m_a = \frac{20}{30} = \frac{2}{3} \approx 0.67$
તેથી,મોડ્યુલેશન ઇન્ડેક્સ $0.67$ છે.
24
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
ત્રણ અસમાન અવરોધો સમાંતર જોડાણમાં છે. આમાંથી બે અવરોધોનો ગુણોત્તર $1:2$ છે. આ ત્રણ અવરોધોનું સમાંતર જોડાણમાં સમતુલ્ય અવરોધ $1 \Omega$ છે. જો કોઈ પણ અવરોધ અપૂર્ણાંક ન હોય,તો આ ત્રણ અવરોધોમાંથી સૌથી વધુ અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($Omega$ માં)?
A
$10$
B
$8$
C
$15$
D
$6$

Solution

(D) ધારો કે ત્રણ અવરોધો $R_1, R_2$ અને $R_3$ છે. સમાંતર જોડાણ માટે સમતુલ્ય અવરોધ $R_{\text{eq}}$ નું સૂત્ર $\frac{1}{R_{\text{eq}}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \frac{1}{R_3}$ છે.
આપેલ છે કે $R_{\text{eq}} = 1 \Omega$,તેથી $\frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \frac{1}{R_3} = 1$.
બે અવરોધોનો ગુણોત્તર $R_1 : R_2 = 1 : 2$ છે,જેનો અર્થ છે કે $R_2 = 2R_1$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{1}{R_1} + \frac{1}{2R_1} + \frac{1}{R_3} = 1 \Rightarrow \frac{3}{2R_1} + \frac{1}{R_3} = 1$.
આપણે $R_1, R_2, R_3$ માટે પૂર્ણાંક કિંમતો શોધવાની છે જે અસમાન હોય અને સમીકરણનું પાલન કરે.
જો $R_1 = 2$ લઈએ,તો $R_2 = 4$ થાય. કિંમત મૂકતા: $\frac{3}{4} + \frac{1}{R_3} = 1 \Rightarrow \frac{1}{R_3} = \frac{1}{4} \Rightarrow R_3 = 4$. અહીં $R_2 = R_3$ થાય છે,જે અસમાન હોવાની શરતનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
જો $R_1 = 3$ લઈએ,તો $R_2 = 6$ થાય. કિંમત મૂકતા: $\frac{3}{6} + \frac{1}{R_3} = 1 \Rightarrow \frac{1}{2} + \frac{1}{R_3} = 1 \Rightarrow \frac{1}{R_3} = \frac{1}{2} \Rightarrow R_3 = 2$. અવરોધો $3 \Omega, 6 \Omega, 2 \Omega$ છે. આ અસમાન છે અને શરતનું પાલન કરે છે.
આમ,અવરોધો $2 \Omega, 3 \Omega, 6 \Omega$ છે. સૌથી વધુ અવરોધ $6 \Omega$ છે.
25
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બે વિદ્યુત અવરોધોના મૂલ્યો સમાન $R$ છે. દરેકને $220 \ V$ પર $320 \ W$ ના પાવર સાથે ચલાવી શકાય છે. જો બંને અવરોધોને શ્રેણીમાં $110 \ V$ ના વિદ્યુત પુરવઠા સાથે જોડવામાં આવે,તો દરેક અવરોધમાં ઉત્પન્ન થતો પાવર કેટલો હશે ($W$ માં)?
A
$90$
B
$80$
C
$60$
D
$20$

Solution

(D) દરેક અવરોધનો અવરોધ $R$ એ સૂત્ર $P = \frac{V^2}{R}$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે,જે $R = \frac{V^2}{P}$ આપે છે.
અહીં $P = 320 \ W$ અને $V = 220 \ V$ આપેલ છે,તેથી $R = \frac{220^2}{320} \ \Omega$.
જ્યારે બે સમાન અવરોધોને $V_{total} = 110 \ V$ ના સપ્લાય વોલ્ટેજ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક અવરોધ પરનો વોલ્ટેજ $V' = \frac{V_{total}}{2} = \frac{110}{2} = 55 \ V$ થાય છે.
દરેક અવરોધમાં ઉત્પન્ન થતો પાવર $P' = \frac{(V')^2}{R}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $P' = \frac{55^2}{R} = \frac{55^2}{220^2 / 320} = \frac{55^2 \times 320}{220^2}$.
કારણ કે $\frac{55}{220} = \frac{1}{4}$,તેથી $P' = (\frac{1}{4})^2 \times 320 = \frac{1}{16} \times 320 = 20 \ W$.
26
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ કયા સિદ્ધાંત પર આધારિત છે?
A
ફોટોઇલેક્ટ્રિક અસર
B
ઇલેક્ટ્રોનનો તરંગ સ્વભાવ
C
સુપરકન્ડક્ટિવિટી
D
વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણના નિયમો

Solution

(B) ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ડી બ્રોગ્લી દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા ઇલેક્ટ્રોનના તરંગ સ્વભાવના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે. ડી બ્રોગ્લીની પૂર્વધારણા મુજબ,ગતિશીલ ઇલેક્ટ્રોન સાથે $\lambda = \frac{h}{p}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો તરંગ સંકળાયેલો હોય છે,જ્યાં $h$ એ પ્લાન્કનો અચળાંક છે અને $p$ એ ઇલેક્ટ્રોનનું વેગમાન છે. ઇલેક્ટ્રોનની તરંગલંબાઇ દ્રશ્ય પ્રકાશની તરંગલંબાઇ કરતા ઘણી નાની હોવાથી,ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ કરતા ઘણી વધારે રિઝોલ્યુશન ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.
27
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
એક વીજભારિત કણને સ્થિર સ્થિતિમાંથી અમુક વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે. જ્યારે તેને $V_1$ દ્વારા પ્રવેગિત કરવામાં આવે ત્યારે ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda_1$ છે અને જ્યારે $V_2$ દ્વારા પ્રવેગિત કરવામાં આવે ત્યારે તે $\lambda_2$ છે. ગુણોત્તર $\lambda_1 / \lambda_2$ શું છે?
A
$V_1^{3/2} : V_2^{3/2}$
B
$V_2^{1/2} : V_1^{1/2}$
C
$V_1^{1/2} : V_2^{1/2}$
D
$V_1^2 : V_2^2$

Solution

(B) $m$ દળ અને $q$ વીજભાર ધરાવતા વીજભારિત કણ માટે $V$ વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત હેઠળ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $\lambda$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\lambda = \frac{h}{\sqrt{2mqV}}$
અહીં $h$,$m$ અને $q$ અચળ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\lambda \propto \frac{1}{\sqrt{V}}$
તેથી,તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર:
$\frac{\lambda_1}{\lambda_2} = \sqrt{\frac{V_2}{V_1}} = \frac{V_2^{1/2}}{V_1^{1/2}}$
જેને $V_2^{1/2} : V_1^{1/2}$ તરીકે લખી શકાય છે.
28
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
બે કોઈલનું અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ (mutual inductance) $0.005 \ H$ છે. પ્રથમ કોઈલમાં પ્રવાહ $I = I_0 \sin \omega t$ સમીકરણ મુજબ બદલાય છે,જ્યાં $I_0 = 10 \ A$ અને $\omega = 100 \pi \ rad/s$ છે. બીજી કોઈલમાં ઉદ્ભવતા પ્રેરિત emf નું મહત્તમ મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$5 \ V$
B
$5 \pi \ V$
C
$0.5 \pi \ V$
D
$\pi \ V$

Solution

(B) આપેલ છે: અન્યોન્ય પ્રેરકત્વ $M = 0.005 \ H$,પ્રવાહ $I = I_0 \sin \omega t$,$I_0 = 10 \ A$,અને $\omega = 100 \pi \ rad/s$.
બીજી કોઈલમાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf $(e)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$e = M \frac{dI}{dt}$
પ્રવાહનું સમીકરણ મૂકતા:
$e = M \frac{d}{dt} (I_0 \sin \omega t) = M I_0 \omega \cos \omega t$
પ્રેરિત emf નું મહત્તમ મૂલ્ય $(e_{\max})$ ત્યારે મળે જ્યારે $\cos \omega t = 1$ હોય:
$e_{\max} = M I_0 \omega$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$e_{\max} = 0.005 \times 10 \times 100 \pi$
$e_{\max} = 0.05 \times 100 \pi = 5 \pi \ V$
આમ,પ્રેરિત emf નું મહત્તમ મૂલ્ય $5 \pi \ V$ છે.
29
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
બે વિદ્યુતભારીત સમાન ધાતુના ગોળાઓ $A$ અને $B$ એકબીજાને $3 \times 10^{-5} \,N$ ના બળથી અપાકર્ષે છે. અન્ય એક સમાન વિદ્યુતભાર રહિત ગોળા $C$ ને ગોળા $A$ સાથે સ્પર્શ કરાવીને પછી તેને $A$ અને $B$ ની વચ્ચે મધ્યમાં મૂકવામાં આવે છે. તો, $C$ પર લાગતું પરિણામી બળ કેટલું હશે?
A
$1 \times 10^{-5} \,N$
B
$3 \times 10^{-5} \,N$
C
$2 \times 10^{-5} \,N$
D
$5 \times 10^{-5} \,N$

Solution

(B) ધારો કે ગોળાઓ $A$ અને $B$ પરનો પ્રારંભિક વિદ્યુતભાર $q$ છે. તેમની વચ્ચેનું અંતર $r$ છે.
પ્રારંભિક અપાકર્ષણ બળ $F = \frac{k q^2}{r^2} = 3 \times 10^{-5} \,N$ છે.
જ્યારે વિદ્યુતભાર રહિત ગોળો $C$ ગોળા $A$ ને સ્પર્શે છે, ત્યારે વિદ્યુતભાર $q$ એ $A$ અને $C$ વચ્ચે સમાન રીતે વહેંચાય છે. આમ, $A$ પરનો વિદ્યુતભાર $q/2$ અને $C$ પરનો વિદ્યુતભાર $q/2$ થાય છે.
ત્યારબાદ ગોળા $C$ ને $A$ અને $B$ ની વચ્ચે મધ્યમાં મૂકવામાં આવે છે. $C$ નું $A$ અને $B$ બંનેથી અંતર $r/2$ છે.
$A$ દ્વારા $C$ પર લાગતું બળ $F_{AC} = \frac{k (q/2)(q/2)}{(r/2)^2} = \frac{k q^2}{r^2} = F = 3 \times 10^{-5} \,N$ (અપાકર્ષી, $B$ તરફની દિશામાં).
$B$ દ્વારા $C$ પર લાગતું બળ $F_{BC} = \frac{k (q)(q/2)}{(r/2)^2} = 2 \frac{k q^2}{r^2} = 2F = 6 \times 10^{-5} \,N$ (અપાકર્ષી, $A$ તરફની દિશામાં).
$C$ પર લાગતું પરિણામી બળ $F' = |F_{BC} - F_{AC}| = |2F - F| = F = 3 \times 10^{-5} \,N$ છે.
Solution diagram
30
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
એક વિદ્યુતભારીત ગોળાની અંદર સ્થિત વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V = A r^2 + B$ તરીકે આપવામાં આવે છે,જ્યાં $r$ એ ગોળાના કેન્દ્રથી અંતર છે,$A$ અને $B$ અચળાંકો છે. તો,ગોળામાં વિદ્યુતભાર ઘનતા કેટલી હશે?
A
$16 A \varepsilon_0$
B
$-6 A \varepsilon_0$
C
$20 A \varepsilon_0$
D
$-15 A \varepsilon_0$

Solution

(B) એક વિદ્યુતભારીત ગોળાની અંદર સ્થિત વિદ્યુત સ્થિતિમાન $V$ એ $V = A r^2 + B$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ એ સ્થિતિમાન $V$ સાથે $E = -\frac{dV}{dr}$ સંબંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
$V$ માટે આપેલ સમીકરણ મૂકતા:
$E = -\frac{d}{dr}(A r^2 + B) = -2 A r$.
ગોસના નિયમના વિકલન સ્વરૂપ મુજબ,કદ વિદ્યુતભાર ઘનતા $\rho$ એ વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ સાથે $\nabla \cdot E = \frac{\rho}{\varepsilon_0}$ સમીકરણ દ્વારા જોડાયેલ છે.
ગોલીય સંમિતિ ધરાવતા વિતરણ માટે,આ સમીકરણ $\frac{1}{r^2} \frac{d}{dr}(r^2 E) = \frac{\rho}{\varepsilon_0}$ બને છે.
$E = -2 A r$ મૂકતા:
$\frac{\rho}{\varepsilon_0} = \frac{1}{r^2} \frac{d}{dr}(r^2 \cdot (-2 A r)) = \frac{1}{r^2} \frac{d}{dr}(-2 A r^3) = \frac{1}{r^2} (-6 A r^2) = -6 A$.
તેથી,વિદ્યુતભાર ઘનતા $\rho = -6 A \varepsilon_0$ છે.
Solution diagram
31
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
નીચે બે સમીકરણો આપેલા છે:
$A. \oint E \cdot dA = \frac{Q}{\varepsilon_0}$
$B. \oint B \cdot dA = 0$
તેઓ શું છે?
A
$A$. એમ્પીયરનો નિયમ,$B$. વિદ્યુત માટે ગૌસનો નિયમ
B
$A$. વિદ્યુત ક્ષેત્રો માટે ગૌસનો નિયમ,$B$. ચુંબકીય ક્ષેત્રો માટે ગૌસનો નિયમ
C
$A$. ફેરાડેનો નિયમ,$B$. વિદ્યુત ક્ષેત્રો માટે ગૌસનો નિયમ
D
$A$ અને $B$ બંને ફેરાડેનો નિયમ દર્શાવે છે

Solution

(B) સમીકરણ $A$ એ $\oint E \cdot dA = \frac{Q}{\varepsilon_0}$ છે,જે સ્થિર વિદ્યુતશાસ્ત્ર માટે ગૌસનો નિયમ છે. તે દર્શાવે છે કે બંધ સપાટીમાંથી પસાર થતું કુલ વિદ્યુત ફ્લક્સ એ સપાટીની અંદર રહેલા કુલ વિદ્યુતભાર અને શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટીના ગુણોત્તર જેટલું હોય છે.
સમીકરણ $B$ એ $\oint B \cdot dA = 0$ છે,જે ચુંબકત્વ માટે ગૌસનો નિયમ છે. તે સૂચવે છે કે ચુંબકીય મોનોપોલ (એકધ્રુવી) અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી,એટલે કે કોઈપણ બંધ સપાટીમાંથી પસાર થતું કુલ ચુંબકીય ફ્લક્સ હંમેશા શૂન્ય હોય છે.
32
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
$4.5 \times 10^{-2} \,m$ બાજુ ધરાવતા સમબાજુ ત્રિકોણની બાજુઓ પર $1 \,A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર શોધો $(\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \,T \cdot m/A)$.
A
$4 \times 10^{-5} \,T$
B
$2 \times 10^{-5} \,T$
C
$4 \times 10^{-4} \,T$
D
$2 \times 10^{-4} \,T$

Solution

(A) લંબાઈના સીધા તાર માટે જેમાં $i$ પ્રવાહ વહે છે, લંબ અંતર $r$ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \frac{\mu_0 i}{4 \pi r} (\sin \phi_1 + \sin \phi_2)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમબાજુ ત્રિકોણ માટે, મધ્યકેન્દ્રથી કોઈપણ બાજુનું લંબ અંતર $r = \frac{a}{2 \sqrt{3}}$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર પર ખૂણાઓ $\phi_1 = \phi_2 = 60^{\circ}$ છે.
એક બાજુને કારણે ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_1 = \frac{\mu_0 i}{4 \pi (a / 2 \sqrt{3})} (\sin 60^{\circ} + \sin 60^{\circ}) = \frac{3 \mu_0 i}{2 \pi a}$ છે.
ત્રણેય બાજુઓને કારણે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = 3 B_1 = \frac{9 \mu_0 i}{2 \pi a}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $B = 3 \times \frac{10^{-7} \times 1 \times (\sqrt{3} + \sqrt{3})}{4.5 \times 10^{-2} / 2 \sqrt{3}} = 3 \times \frac{10^{-7} \times 2 \sqrt{3} \times 2 \sqrt{3}}{4.5 \times 10^{-2}} = 3 \times \frac{10^{-7} \times 12}{4.5 \times 10^{-2}} = 4 \times 10^{-5} \,T$.
Solution diagram
33
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
એક વિદ્યુતભારિત કણ (વિદ્યુતભાર $= q$; દળ $= m$) $R$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં $V$ જેટલી સમાન ઝડપથી ભ્રમણ કરે છે. તેના ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ અને કોણીય વેગમાન $(L)$ નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$\frac{q}{2m}$
B
$\frac{q}{m}$
C
$\frac{q}{4m}$
D
$\frac{2q}{m}$

Solution

(A) પ્રવાહ લૂપની ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ નું સૂત્ર $\mu = iA$ છે,જ્યાં $i$ એ પ્રવાહ છે અને $A$ એ લૂપનું ક્ષેત્રફળ છે.
$q$ વિદ્યુતભાર ધરાવતો કણ $R$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં $V$ ઝડપથી ગતિ કરતો હોય,ત્યારે તેનો આવર્તકાળ $T = \frac{2\pi R}{V}$ થાય.
સમતુલ્ય પ્રવાહ $i = \frac{q}{T} = \frac{qV}{2\pi R}$ મળે.
વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi R^2$ છે.
તેથી,$\mu = iA = \left(\frac{qV}{2\pi R}\right) \times (\pi R^2) = \frac{qVR}{2}$.
વર્તુળના કેન્દ્રની સાપેક્ષ કણનું કોણીય વેગમાન $(L) = mVR$ થાય.
ચુંબકીય મોમેન્ટ અને કોણીય વેગમાનનો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{\mu}{L} = \frac{qVR / 2}{mVR} = \frac{q}{2m}$.
Solution diagram
34
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
બે નાના ચુંબકોના દળ અને લંબાઈનો ગુણોત્તર $1:2$ છે. સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં તેમના દ્વારા અનુભવાતા મહત્તમ ટોર્ક સમાન છે. નાના દોલનો માટે,તેમના આવર્તકાળનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$\frac{1}{2 \sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$2 \sqrt{2}$

Solution

(A) ધારો કે પ્રથમ ચુંબકનું દળ $m_1 = m$ અને બીજા ચુંબકનું દળ $m_2 = 2m$ છે. ધારો કે લંબાઈ $l_1 = l$ અને $l_2 = 2l$ છે.
ગજિયા ચુંબકની તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I = \frac{m l^2}{12}$ છે.
તેથી,$I_1 = \frac{m l^2}{12}$ અને $I_2 = \frac{(2m)(2l)^2}{12} = \frac{8 m l^2}{12} = 8 I_1$ થાય.
મહત્તમ ટોર્ક $\tau_{max} = M B$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. કારણ કે $\tau_{max,1} = \tau_{max,2}$,તેથી $M_1 B = M_2 B$,એટલે કે $M_1 = M_2 = M$ થાય.
દોલનનો આવર્તકાળ $T = 2 \pi \sqrt{\frac{I}{M B}}$ છે.
આવર્તકાળનો ગુણોત્તર $\frac{T_1}{T_2} = \sqrt{\frac{I_1}{I_2} \cdot \frac{M_2}{M_1}}$ છે.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{T_1}{T_2} = \sqrt{\frac{I_1}{8 I_1} \cdot \frac{M}{M}} = \sqrt{\frac{1}{8}} = \frac{1}{2 \sqrt{2}}$ મળે.
35
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
એક ચોક્કસ રેડિયોએક્ટિવ તત્વ $7.9 \times 10^{-10} / s$ ના ક્ષય અચળાંક સાથે વિઘટન પામે છે. સમયની કોઈ એક ક્ષણે,જો નમૂનાની એક્ટિવિટી $55.3 \times 10^{11}$ વિઘટન/સેકન્ડ હોય,તો તે સમયે ન્યુક્લિયસની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$7.0 \times 10^{21}$
B
$4.27 \times 10^{13}$
C
$4.27 \times 10^3$
D
$6 \times 10^{23}$

Solution

(A) આપેલ ક્ષય અચળાંક,$\lambda = 7.9 \times 10^{-10} / s$.
નમૂનાની એક્ટિવિટી,$A = 55.3 \times 10^{11} \text{ વિઘટન/સેકન્ડ}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે એક્ટિવિટી $A$ અને ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $N$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$A = \lambda N$
ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $N$ શોધવા માટે,સૂત્રને આ રીતે લખી શકાય:
$N = \frac{A}{\lambda}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$N = \frac{55.3 \times 10^{11}}{7.9 \times 10^{-10}}$
$N = 7.0 \times 10^{21}$
તેથી,તે ક્ષણે ન્યુક્લિયસની સંખ્યા $7.0 \times 10^{21}$ છે.
36
PhysicsDifficultMCQTS EAMCET · 2016
$f_1$ અને $f_2$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બે બહિર્ગોળ લેન્સ જ્યારે સમાન અંતરે રાખેલી વસ્તુ માટે વ્યક્તિગત રીતે વાપરવામાં આવે છે,ત્યારે $m_1$ અને $m_2$ મોટવણી સાથે પ્રતિબિંબ રચે છે. તો $f_1 / f_2$ શું થાય?
A
$\frac{m_1(1-m_1)}{m_2(1-m_2)}$
B
$\frac{m_1(1-m_2)}{m_2(1-m_1)}$
C
$\frac{m_2(1-m_1)}{m_1(1-m_2)}$
D
$\frac{m_2(1-m_2)}{m_1(1-m_1)}$

Solution

(B) લેન્સની રેખીય મોટવણી $m$ એ કેન્દ્રલંબાઈ $f$ અને વસ્તુ અંતર $u$ ના સંદર્ભમાં $m = \frac{f}{f+u}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ લેન્સ માટે,$m_1 = \frac{f_1}{f_1+u}$,જેનો અર્થ છે કે $f_1 + u = \frac{f_1}{m_1}$,તેથી $u = f_1(\frac{1}{m_1} - 1) = f_1(\frac{1-m_1}{m_1})$.
બીજા લેન્સ માટે,$m_2 = \frac{f_2}{f_2+u}$,જેનો અર્થ છે કે $u = f_2(\frac{1-m_2}{m_2})$.
વસ્તુ અંતર $u$ બંને લેન્સ માટે સમાન હોવાથી,આપણને $f_1(\frac{1-m_1}{m_1}) = f_2(\frac{1-m_2}{m_2})$ મળે છે.
$f_1/f_2$ નો ગુણોત્તર શોધવા માટે પદોને ગોઠવતા,આપણને $\frac{f_1}{f_2} = \frac{m_1(1-m_2)}{m_2(1-m_1)}$ મળે છે.
37
PhysicsMediumMCQTS EAMCET · 2016
ક્રાઉન ગ્લાસમાંથી બનેલા $f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા પાતળા બહિર્ગોળ લેન્સને $\mu_l$ $(\mu_l > \mu_c)$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે છે,જ્યાં $\mu_c$ એ ક્રાઉન ગ્લાસનો વક્રીભવનાંક છે. હવે આ બહિર્ગોળ લેન્સ:
A
વધારે કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ બનશે
B
ઓછી કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ બનશે
C
અપસારી (divergent) લેન્સ બનશે
D
$(\mu_c - \mu_l)$ $f$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ બનશે

Solution

(C) લેન્સ મેકરના સૂત્ર મુજબ,માધ્યમમાં લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f'$ નીચે મુજબ મળે છે: $\frac{1}{f'} = \left( \frac{\mu_c}{\mu_l} - 1 \right) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$.
હવામાં બહિર્ગોળ લેન્સ માટે,$\frac{1}{f} = (\mu_c - 1) \left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$.
જ્યારે તેને $\mu_l > \mu_c$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે છે,ત્યારે પદ $\left( \frac{\mu_c}{\mu_l} - 1 \right)$ ઋણ બને છે કારણ કે $\frac{\mu_c}{\mu_l} < 1$ છે.
બહિર્ગોળ લેન્સ માટે પદ $\left( \frac{1}{R_1} - \frac{1}{R_2} \right)$ ધન હોવાથી,નવી કેન્દ્રલંબાઈ $f'$ ઋણ મળે છે.
ઋણ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો લેન્સ અંતર્ગોળ અથવા અપસારી લેન્સ તરીકે વર્તે છે.
38
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
$200 \,cm$ વ્યાસ ધરાવતા ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સવાળા ટેલિસ્કોપની મદદથી, એવું સાબિત થાય છે કે તારામાંથી આવતા $6400 \text{ Å}$ તરંગલંબાઇના પ્રકાશને સરળતાથી રિઝોલ્વ કરી શકાય છે। તો, રિઝોલ્યુશનની મર્યાદા કેટલી હશે?
A
$3.9 \times 10^{-7} \,rad$
B
$3.9 \times 10^{-8} \,rad$
C
$1.95 \times 10^{-7} \,rad$
D
$1.95 \times 10^{-8} \,rad$

Solution

(A) ટેલિસ્કોપની રિઝોલ્યુશનની મર્યાદા નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\theta = \frac{1.22 \lambda}{d}$
જ્યાં $\lambda$ એ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે અને $d$ એ ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સનો વ્યાસ છે.
આપેલ છે:
$\lambda = 6400 \text{ Å} = 6400 \times 10^{-10} \,m = 6.4 \times 10^{-7} \,m$
$d = 200 \,cm = 2 \,m$
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\theta = \frac{1.22 \times 6.4 \times 10^{-7}}{2}$
$\theta = 1.22 \times 3.2 \times 10^{-7}$
$\theta = 3.904 \times 10^{-7} \,rad$
નજીકના સાર્થક અંક સુધી ગણતરી કરતા, $\theta \approx 3.9 \times 10^{-7} \,rad$ મળે છે.
39
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
જ્યારે ફોરવર્ડ બાયસ વોલ્ટેજમાં $0.6 \, V$ નો ફેરફાર કરવામાં આવે ત્યારે જંકશન ડાયોડમાંથી પસાર થતા પ્રવાહમાં $12 \, mA$ નો ફેરફાર થાય છે. તો ડાયનેમિક અવરોધ કેટલો હશે?
A
$500 \, \Omega$
B
$300 \, \Omega$
C
$150 \, \Omega$
D
$250 \, \Omega$

Solution

(A) જંકશન ડાયોડનો ડાયનેમિક અવરોધ $(R_{\text{dyn}})$ એ વોલ્ટેજમાં થતા ફેરફાર $(\Delta V)$ અને પ્રવાહમાં થતા ફેરફાર $(\Delta I)$ ના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
આપેલ છે:
પ્રવાહમાં ફેરફાર, $\Delta I = 12 \, mA = 12 \times 10^{-3} \, A$
વોલ્ટેજમાં ફેરફાર, $\Delta V = 0.6 \, V$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$R_{\text{dyn}} = \frac{\Delta V}{\Delta I}$
$R_{\text{dyn}} = \frac{0.6}{12 \times 10^{-3}} = 50 \, \Omega$
નોંધ: પ્રશ્નમાં આપેલ કિંમતો મુજબ જવાબ $50 \, \Omega$ આવે છે. જો પ્રવાહનો ફેરફાર $1.2 \, mA$ લેવામાં આવે, તો જવાબ $500 \, \Omega$ મળે છે, જે વિકલ્પ $A$ સાથે સુસંગત છે.
40
PhysicsEasyMCQTS EAMCET · 2016
એક સેમિકન્ડક્ટર (અર્ધવાહક) માં ઇલેક્ટ્રોન અને હોલની સાંદ્રતા સમાન $2 \times 10^8 \ m^{-3}$ છે. ચોક્કસ અશુદ્ધિ ઉમેરવાથી,ઇલેક્ટ્રોનની સાંદ્રતા વધીને $4 \times 10^{10} \ m^{-3}$ થાય છે,તો સેમિકન્ડક્ટરની નવી હોલ સાંદ્રતા કેટલી હશે?
A
$10^6 \ m^{-3}$
B
$10^8 \ m^{-3}$
C
$10^{10} \ m^{-3}$
D
$10^{12} \ m^{-3}$

Solution

(A) ઇન્ટ્રિન્સિક સેમિકન્ડક્ટર માટે,ઇલેક્ટ્રોન સાંદ્રતા $n_e$ અને હોલ સાંદ્રતા $n_h$ એ ઇન્ટ્રિન્સિક કેરિયર સાંદ્રતા $n_i$ જેટલી હોય છે.
આપેલ છે: $n_e = n_h = 2 \times 10^8 \ m^{-3}$.
માસ એક્શનના નિયમ મુજબ $n_e \times n_h = n_i^2$.
તેથી,$n_i^2 = (2 \times 10^8) \times (2 \times 10^8) = 4 \times 10^{16} \ m^{-6}$.
ડોપિંગ પછી,નવી ઇલેક્ટ્રોન સાંદ્રતા $n_e' = 4 \times 10^{10} \ m^{-3}$ છે.
આપેલ તાપમાને કેરિયર સાંદ્રતાનો ગુણાકાર અચળ રહેતો હોવાથી,$n_e' \times n_h' = n_i^2$.
કિંમતો મૂકતા: $(4 \times 10^{10}) \times n_h' = 4 \times 10^{16}$.
$n_h'$ માટે ઉકેલતા: $n_h' = \frac{4 \times 10^{16}}{4 \times 10^{10}} = 10^6 \ m^{-3}$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Physics questions are in TS EAMCET 2016?

There are 40 Physics questions from the TS EAMCET 2016 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2016 Physics solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2016 Physics as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Physics papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Physics Paper

Pick TS EAMCET 2016 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.