TS EAMCET 2016 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) આલ્કલાઇન $KMnO_4$ બેન્ઝીન રિંગ સાથે સીધા જોડાયેલા કોઈપણ આલ્કાઇલ ગ્રુપનું કાર્બોક્સિલિક એસિડ ગ્રુપ $(-COOH)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે,જો આલ્કાઇલ ગ્રુપમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય.
ઇથાઇલબેન્ઝીન અને પ્રોપાઇલબેન્ઝીન બંનેમાં,$\alpha$-કાર્બન પાસે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ છે,તેથી બંનેનું ઓક્સિડેશન બેન્ઝોઇક એસિડમાં થાય છે.
તેથી,$Y$ અને $Z$ બંને બેન્ઝોઇક એસિડ છે.

(A) સંયોજનનું બંધારણ $CH_3-C(=O)-CH_2-C \equiv N$ છે.
કાર્બનને નીચે મુજબ ક્રમ આપીએ:
$(i) CH_3-$,$(ii) -C(=O)-$,$(iii) -CH_2-$,$(iv) -CN$.
$1$. મિથાઈલ ગ્રુપ $(CH_3)$ માંનો કાર્બન ચાર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$2$. કાર્બોનિલ કાર્બન $(C=O)$ ત્રણ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
$3$. મિથિલીન કાર્બન $(CH_2)$ ચાર પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
$4$. સાયનો કાર્બન $(CN)$ બે પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે,તેથી તે $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,કાર્બન $(i), (ii), (iii),$ અને $(iv)$ નું સંકરણ અનુક્રમે $sp^3, sp^2, sp^3, sp$ છે.

(A) $VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ:
$1$. $PCl_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $Cl$ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $4$ ($3$ બંધકારક + $1$ અબંધકારક),જે ત્રિકોણીય પિરામિડલ ભૂમિતિ આપે છે $(A-III)$.
$2$. $BF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $B$ પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $3$,જે ત્રિકોણીય સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે $(B-V)$.
$3$. $ClF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $5$,જે $T$-આકારની ભૂમિતિ આપે છે $(C-II)$.
$4$. $XeF_4$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ સાથે $4$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. કુલ ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ = $6$,જે ચોરસ સમતલીય ભૂમિતિ આપે છે $(D-I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-V, C-II, D-I$ છે.

(D) ફાજન્સના નિયમ મુજબ,આયનીય બંધનો સહસંયોજક ગુણધર્મ ઋણાયન (anion) ના કદમાં વધારા સાથે વધે છે.
અહીં તમામ સંયોજનોમાં ધનાયન $K^{+}$ સમાન હોવાથી,સહસંયોજક ગુણધર્મ હેલાઇડ આયનો $(F^{-}, Cl^{-}, I^{-})$ ના કદ પર આધાર રાખે છે.
ઋણાયનોના કદનો ક્રમ $F^{-} < Cl^{-} < I^{-}$ છે.
તેથી,સહસંયોજક ગુણધર્મનો ક્રમ $KF < KCl < KI$ થશે.

(B) સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
$(A)$ $K_c$ તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
$(B)$ $K_c$ નું મૂલ્ય આપેલા તાપમાને અચળ હોય છે અને તે પ્રક્રિયકો અને નીપજોની પ્રારંભિક સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર હોય છે.
$(C)$ સંતુલન સમયે,બંને પ્રક્રિયાઓના દર સમાન હોય છે.
$(D)$ $Ni_{(s)} + 4CO_{(g)} \rightleftharpoons Ni(CO)_{4(g)}$ પ્રક્રિયા માટે,સંતુલન અચળાંકનું સૂત્ર $K_c = \frac{[Ni(CO)_4]}{[CO]^4}$ થાય છે.

(A) $Uus$ તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $117$ છે.
અનઅનસેપ્ટિયમ $(Uus)$ એ આવર્ત કોષ્ટકના $7^{th}$ આવર્તનું બીજું સૌથી ભારે જાણીતું તત્વ અને ઉપાંત્ય તત્વ છે.
$Uus$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2 7p^5$ છે.

(B) ઓક્સાઇડનો બેઝિક ગુણધર્મ તત્વના ધાત્વીય ગુણધર્મમાં વધારા સાથે વધે છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ ધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે.
આપેલા તત્વો ($B$,$Al$,$Ga$,$Tl$) માંથી,$Tl$ $(Thallium)$ સમૂહમાં સૌથી નીચે છે અને તેથી તે સૌથી વધુ ધાત્વીય ગુણધર્મ ધરાવે છે.
તેથી,$Tl$ બેઝિક ઓક્સાઇડ બનાવે છે.
$B$ $(Boron)$ એસિડિક ઓક્સાઇડ બનાવે છે,જ્યારે $Al$ $(Aluminium)$ અને $Ga$ $(Gallium)$ ઉભયગુણી (amphoteric) ઓક્સાઇડ બનાવે છે.

(C) એસિડિક માધ્યમમાં,પરમેંગેનેટ આયન $(MnO_4^{-})$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને હાઇડ્રોજન પેરોક્સાઇડ $(H_2O_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
આ પ્રક્રિયાનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2MnO_4^{-} + 5H_2O_2 + 6H^{+} \rightarrow 2Mn^{2+} + 5O_2 + 8H_2O$ છે.
$MnO_4^{-}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $x + 4(-2) = -1$,જે $x = +7$ આપે છે.
નીપજ $Mn^{2+}$ માં,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે.
તેથી,$Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ થી બદલાઈને $+2$ થાય છે.

(B) ત્રિકોણની અસમતા મુજબ,કોઈપણ સંકર સંખ્યાઓ $z_1$ અને $z_2$ માટે,આપણી પાસે $|z_1| + |z_2| \geq |z_1 + z_2|$ છે.
વધુ ચોક્કસ રીતે,$|z-1| + |z-5|$ પદાવલિ માટે,આપણે $|a| + |b| \geq |a - b|$ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ.
ધારો કે $a = z-1$ અને $b = z-5$.
તો $|z-1| + |z-5| \geq |(z-1) - (z-5)|$.
$|z-1| + |z-5| \geq |z - 1 - z + 5|$.
$|z-1| + |z-5| \geq |4|$.
$|z-1| + |z-5| \geq 4$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $4$ છે.

(D) સૌ પ્રથમ,$7!$ નું અવિભાજ્ય અવયવીકરણ શોધો:
$7! = 7 \times 6 \times 5 \times 4 \times 3 \times 2 \times 1 = 2^4 \times 3^2 \times 5^1 \times 7^1$.
કોઈ સંખ્યા $N = p_1^{a} p_2^{b} p_3^{c} p_4^{d}$ ના ભાજકોની સંખ્યા $(a+1)(b+1)(c+1)(d+1)$ દ્વારા મળે છે.
અહીં,$a=4, b=2, c=1, d=1$.
તેથી,ભાજકોની સંખ્યા $(4+1)(2+1)(1+1)(1+1) = 5 \times 3 \times 2 \times 2 = 60$ છે.

(D) પર્યાવરણીય રસાયણવિજ્ઞાનમાં,જે માધ્યમ અથવા ઘટક પ્રદૂષક દ્વારા પ્રતિકૂળ રીતે અસરગ્રસ્ત થાય છે તેને $receptor$ (ગ્રાહક) અથવા $target$ (લક્ષ્ય) કહેવામાં આવે છે. $Receptors$ એ જૈવિક (સજીવ) અથવા અજૈવિક (નિર્જીવ) ઘટકો હોઈ શકે છે જે પ્રદૂષણના કારણે નકારાત્મક અસરો અનુભવે છે.

(D) વર્તુળોના સમીકરણો નીચે મુજબ છે:
$x^2+y^2-2 \lambda x-2 y-7=0$ $(i)$
$3(x^2+y^2)-8 x+29 y=0 \Rightarrow x^2+y^2-\frac{8}{3} x+\frac{29}{3} y=0$ $(ii)$
આ સમીકરણોને વ્યાપક સ્વરૂપ $x^2+y^2+2gx+2fy+c=0$ સાથે સરખાવતા:
વર્તુળ $(i)$ માટે: $g_1 = -\lambda, f_1 = -1, c_1 = -7$
વર્તુળ $(ii)$ માટે: $g_2 = -\frac{4}{3}, f_2 = \frac{29}{6}, c_2 = 0$
વર્તુળો લંબકોણીય હોવાથી,શરત $2g_1g_2 + 2f_1f_2 = c_1 + c_2$ થાય.
કિંમતો મૂકતા:
$2(-\lambda)(-\frac{4}{3}) + 2(-1)(\frac{29}{6}) = -7 + 0$
$\frac{8}{3}\lambda - \frac{29}{3} = -7$
$\frac{8}{3}\lambda = -7 + \frac{29}{3} = \frac{-21+29}{3} = \frac{8}{3}$
$\lambda = 1$

(A) પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. વિસીનલ ડાયબ્રોમાઈડની $Zn$ ડસ્ટ સાથેની પ્રક્રિયા (ડીહેલોજનેશન) થી આલ્કીન બને છે.
$2$. $X = (CH_3)_2CBrCH_2Br$ એ $Zn$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $Y = (CH_3)_2C=CH_2$ (આઈસોબ્યુટીલીન) બનાવે છે.
$3$. $Zn/H_2O$ ની હાજરીમાં આઈસોબ્યુટીલીન $(CH_3)_2C=CH_2$ નું ઓઝોનોલિસિસ કરવાથી એસિટોન $(CH_3)_2CO$ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડ $(CH_2O)$ મળે છે.

(C) પ્રોપાઇન $(CH_3-C \equiv CH)$ ની $2$ મોલ $HBr$ સાથેની પ્રક્રિયા માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે.
પ્રથમ તબક્કામાં,$HBr$ ત્રિબંધમાં ઉમેરાઈને $CH_3-CBr=CH_2$ ($2$-બ્રોમોપ્રોપીન) બનાવે છે.
બીજા તબક્કામાં,$HBr$ નો બીજો અણુ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ દ્વિબંધમાં ઉમેરાય છે,જેમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુ વધુ હાઇડ્રોજન ધરાવતા કાર્બન સાથે જોડાય છે,પરિણામે $CH_3-CBr_2-CH_3$ ($2$,$2$-ડાયબ્રોમોપ્રોપેન) મળે છે.

(C) $NH_4Cl$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(NH_4OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ થી બનેલો ક્ષાર છે.
પાણીમાં,તેનું જળવિભાજન થાય છે: $NH_4^+ + H_2O \rightleftharpoons NH_4OH + H^+$.
$H^+$ આયનોના ઉત્પાદનને કારણે,દ્રાવણ એસિડિક બને છે.
તેથી,$NH_4Cl$ ના જલીય દ્રાવણનું $pH < 7$ હોય છે.

(C) ગરમ કોક પરથી હવા પસાર કરવાથી ઉત્પન્ન થતા વાયુને પ્રોડ્યુસર ગેસ કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ થાય છે:
$2 C (s) + (O_2 + 3.76 N_2) (g) \xrightarrow{\Delta} 2 CO (g) + 3.76 N_2 (g)$
$CO$ અને $N_2$ ના આ મિશ્રણને પ્રોડ્યુસર ગેસ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) બેરેલિયમ $(Be)$ સમૂહ $2$ માં સૌથી નાનું પરમાણ્વીય કદ ધરાવે છે. તેની ઉચ્ચ આયનીકરણ એન્થાલ્પીને કારણે,તેના સૌથી બહારના ઇલેક્ટ્રોન મજબૂતીથી જકડાયેલા હોય છે અને જ્યોત કસોટીમાં મળતી ઉર્જા દ્વારા તે ઉત્તેજિત થઈ શકતા નથી. તેથી,$Be$ જ્યોતને કોઈ લાક્ષણિક રંગ આપતું નથી.

(B) એસિડિક માધ્યમમાં આપેલી પ્રક્રિયામાં,$KMnO_4$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
$Mn^{7+}$ નું $Mn^{2+}$ માં રિડક્શન થવા માટે $KMnO_4$ નો એક અણુ $5$ ઇલેક્ટ્રોન મેળવે છે.
તેથી,એસિડિક માધ્યમમાં $KMnO_4$ માટે $n$-ફેક્ટર $5$ છે.
તુલ્ય વજન = $\frac{\text{આણ્વીય વજન}}{n\text{-ફેક્ટર}}$
તુલ્ય વજન = $\frac{158}{5} = 31.6 \ g/\text{equivalent}$.

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$.
પ્રક્રિયકોના મોલની ગણતરી:
$n_{N_2} = \frac{50.0 \ g}{28.0 \ g/mol} \approx 1.786 \ mol$.
$n_{H_2} = \frac{10.0 \ g}{2.016 \ g/mol} \approx 4.96 \ mol$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$1 \ mol$ $N_2$ ને $3 \ mol$ $H_2$ ની જરૂર છે.
$1.786 \ mol$ $N_2$ માટે,આપણને $1.786 \times 3 = 5.358 \ mol$ $H_2$ ની જરૂર છે.
આપણી પાસે ફક્ત $4.96 \ mol$ $H_2$ હોવાથી,$H_2$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
ઉત્પન્ન થયેલ $NH_3$ ના મોલ સીમિત પ્રક્રિયક $(H_2)$ પર આધાર રાખે છે:
$n_{NH_3} = n_{H_2} \times \frac{2 \ mol \ NH_3}{3 \ mol \ H_2} = 4.96 \times \frac{2}{3} \approx 3.31 \ mol$.
ચોક્કસ દળની ગણતરીનો ઉપયોગ કરતા: $n_{NH_3} = \frac{10 \ g}{6 \ g} \times 2 = \frac{20}{6} = 3.33 \ mol$.

(D) મેક્સવેલ-બોલ્ટ્ઝમેન વિતરણ મુજબ,જેમ વાયુનું તાપમાન વધે છે,તેમ સૌથી સંભવિત ઝડપ $(u_{mp})$ વધે છે,અને વિતરણ વક્રની ટોચ જમણી તરફ ખસે છે અને સપાટ બને છે.
આપેલી આકૃતિમાં,$T_2$ માટેની ટોચ સૌથી વધુ ઝડપ પર છે,ત્યારબાદ $T_3$,અને પછી $T_1$ આવે છે.
તેથી,સૌથી સંભવિત ઝડપ $u_{mp}(T_2) > u_{mp}(T_3) > u_{mp}(T_1)$ ક્રમ અનુસરે છે.
કારણ કે $u_{mp} = \sqrt{\frac{2RT}{M}}$,જે સૂચવે છે કે $u_{mp} \propto \sqrt{T}$.
આમ,તાપમાનનો સાચો ક્રમ $T_2 > T_3 > T_1$ છે.

(A) આદર્શ વાયુની સરેરાશ ગતિઊર્જાનું સૂત્ર $KE = \frac{3}{2} RT$ છે.
ગતિઊર્જા માત્ર તાપમાન $T$ અને વાયુ અચળાંક $R$ પર આધાર રાખે છે,તેથી તે વાયુના પ્રકાર કે મોલર દળથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,સમાન તાપમાન $T$ પર,$CH_4$ અને $O_2$ ની ગતિઊર્જા સમાન હશે.
આમ,$KE_{(CH_4)} = KE_{(O_2)} = X$.

(D) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ એટલે કે સમાન સંખ્યામાં ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા પરમાણુઓ અથવા આયનો.
$(I)$ માટે: $O^{2-} (10)$,$F^{-} (10)$,$Na^{+} (10)$,$Mg^{2+} (10)$. બધામાં $10$ ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી $(I)$ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
$(II)$ માટે: $Na^{+} (10)$,$Mg^{+} (11)$,$Al^{3+} (10)$,$F^{-} (10)$. $Mg^{+}$ માં $11$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,$(II)$ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક નથી.
$(III)$ માટે: $N^{3-} (10)$,$O^{2-} (10)$,$F^{-} (10)$,$Ne (10)$. બધામાં $10$ ઇલેક્ટ્રોન છે,તેથી $(III)$ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
તેથી,$(I)$ અને $(III)$ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ છે.

(A) આપેલ ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^1$ છે.
ઇલેક્ટ્રોનનો સરવાળો: $2+2+6+2+6+10+1 = 29$.
પરમાણુ ક્રમાંક $29$ ધરાવતું તત્વ કોપર $(Cu)$ છે.
આ કોન્ફિગરેશન $Cu$ ની સ્થાયી ધરા-સ્થિતિ દર્શાવે છે જેમાં $3d$ સબશેલ સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે.

(A) અડધી ભરાયેલી અને સંપૂર્ણ ભરાયેલી ઇલેક્ટ્રોનિક રચનાની વધારાની સ્થિરતાને સંમિતિ અને વિનિમય ઉર્જાના સંદર્ભમાં સમજાવી શકાય છે.
સમાન પેટાકોષના તમામ કક્ષકો જે કાં તો સંપૂર્ણ ભરાયેલા હોય અથવા અડધા ભરાયેલા હોય તેમાં ઇલેક્ટ્રોનનું વધુ સપ્રમાણ વિતરણ હોય છે.
પરિણામે,તેમનું એકબીજાનું શીલ્ડિંગ પ્રમાણમાં ઓછું હોય છે અને ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્ર દ્વારા વધુ મજબૂત રીતે આકર્ષાય છે.
વધુમાં,આ રચનાઓમાં શક્ય વિનિમયોની સંખ્યા મહત્તમ હોય છે,જે ઉચ્ચ વિનિમય ઉર્જા તરફ દોરી જાય છે અને તેથી,પરમાણુની સ્થિરતા વધે છે.
આમ,$(A)$ અને $(R)$ બંને સાચા છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(D) પ્રમાણિત મોલર સર્જન એન્થાલ્પી $(\Delta_f H^{\circ})$ એટલે કે જ્યારે $1 \ mol$ પદાર્થ તેના ઘટક તત્વોમાંથી તેમની પ્રમાણિત અવસ્થામાં બને ત્યારે થતો એન્થાલ્પી ફેરફાર.
પ્રક્રિયા માટે: $N_{2(g)} + 3 H_{2(g)} \longrightarrow 2 NH_{3(g)}$,એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta_r H^{\circ} = -92 \ kJ$ છે જે $2 \ mol$ $NH_{3(g)}$ ના સર્જન માટે છે.
$1 \ mol$ $NH_{3(g)}$ માટે સર્જન એન્થાલ્પી શોધવા માટે,આપણે પ્રક્રિયાને $2$ વડે ભાગીએ છીએ:
$\frac{1}{2} N_{2(g)} + \frac{3}{2} H_{2(g)} \longrightarrow NH_{3(g)}$
$\Delta_f H^{\circ} = \frac{\Delta_r H^{\circ}}{2} = \frac{-92 \ kJ}{2} = -46 \ kJ \ mol^{-1}$.

(B) એસ્પિરિન (એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ) નું સંશ્લેષણ સેલિસિલિક એસિડના એસીટાઇલેશન દ્વારા થાય છે.
સેલિસિલિક એસિડ $(X)$ એ એસિડ ઉદ્દીપક $(H^+)$ ની હાજરીમાં એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $(Y)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એસીટાઇલ સેલિસિલિક એસિડ (એસ્પિરિન) અને એસિટિક એસિડ $(CH_3COOH)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે:
$\text{સેલિસિલિક એસિડ} + (CH_3CO)_2O \xrightarrow{H^+} \text{એસ્પિરિન} + CH_3COOH$.
આમ,$X$ એ સેલિસિલિક એસિડ છે અને $Y$ એ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $(CH_3CO)_2O$ છે.

(C) નાઈટ્રાઈલ્સ $(R-CN)$ ની હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ ની હાજરીમાં સ્ટેનસ ક્લોરાઈડ $(SnCl_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા,ત્યારબાદ જળવિભાજન $(H_3O^+)$ કરવાથી આલ્ડિહાઈડ $(R-CHO)$ મળે છે. આ ચોક્કસ રિડક્શન પદ્ધતિને સ્ટીફન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઈમાઈન હાઈડ્રોક્લોરાઈડ મધ્યવર્તી સંયોજન બને છે,જેનું ત્યારબાદ જળવિભાજન થઈને આલ્ડિહાઈડ મળે છે:
$R-C \equiv N + SnCl_2 + 2HCl \rightarrow R-CH=NH \cdot HCl$
$R-CH=NH \cdot HCl + H_2O \rightarrow R-CHO + NH_4Cl$

(D) એમાઇન્સની બેઝિકતા નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરના ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની પ્રોટોનેશન માટેની ઉપલબ્ધતા પર આધાર રાખે છે.
$C_6H_5NH_2$,$C_6H_5NHCH_3$,અને $C_6H_5N(CH_3)_2$ જેવા એરોમેટિક એમાઇન્સમાં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ પરનું ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદન (resonance) માં ભાગ લે છે,જે તેની પ્રોટોનેશન માટેની ઉપલબ્ધતા ઘટાડે છે.
$CH_3NH_2$ જેવા એલિફેટિક એમાઇન્સમાં,આવું કોઈ સંસ્પંદન હોતું નથી,અને આલ્કાઇલ સમૂહની ઇલેક્ટ્રોન-ડોનેટિંગ પ્રેરક અસર નાઇટ્રોજન પરમાણુ પર ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે,જે તેને પ્રોટોનેશન માટે વધુ ઉપલબ્ધ બનાવે છે.
તેથી,$CH_3NH_2$ એ આપેલા એરોમેટિક એમાઇન્સ કરતા વધુ પ્રબળ બેઇઝ છે.

(B) ઇન્સ્યુલિન એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવતું પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે યકૃત,સ્નાયુઓ અને ચરબીના કોષોને લોહીમાંથી વધારાનું ગ્લુકોઝ લેવા માટે સંકેત આપીને લોહીમાં ગ્લુકોઝના ચયાપચયનું નિયમન કરે છે,જેથી તેનું સ્તર સામાન્ય મર્યાદામાં જળવાઈ રહે છે.

(C) આપેલ પ્રક્રિયા માટે: $5Br^-{_{\text{(aq)}}} + 6H^+{_{\text{(aq)}}} + BrO_3^-{_{\text{(aq)}}} \rightarrow 3Br_{2\text{(aq)}} + 3H_2O_{\text{(l)}}$
પ્રક્રિયાનો વેગ દર્શાવતું સમીકરણ:
$Rate = -\frac{1}{5} \frac{\Delta[Br^{-}]}{\Delta t} = -\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = +\frac{1}{3} \frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t}$
આપેલ છે કે $-\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = 0.01 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$,આપણે પદોને સરખાવીએ:
$-\frac{\Delta[BrO_3^{-}]}{\Delta t} = \frac{1}{3} \frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t}$
આપેલ કિંમત મૂકતા:
$0.01 = \frac{1}{3} \frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t}$
તેથી,$\frac{\Delta[Br_2]}{\Delta t} = 3 \times 0.01 = 0.03 \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.

(A) ક્લોરોઝાયલેનોલ એ એન્ટિસેપ્ટિકનું ઉદાહરણ છે.
ડેટોલ એ ક્લોરોઝાયલેનોલ અને $\alpha$-ટર્પિનીઓલનું મિશ્રણ છે.
ક્લોરોઝાયલેનોલ ડેટોલના એન્ટિસેપ્ટિક અને જંતુનાશક ગુણધર્મો માટે જવાબદાર છે.

(C) ભૌમિતિક સમઘટકતા એવા સંકીર્ણોમાં જોવા મળે છે જ્યાં મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુની આસપાસ લિગેન્ડ્સના સાપેક્ષ સ્થાન બદલાઈ શકે છે.
$1$. $[MX_2L_4]$ પ્રકારના અષ્ટફલકીય સંકીર્ણો ભૌમિતિક સમઘટકતા (cis અને trans સ્વરૂપો) દર્શાવે છે.
$2$. $[MX_2L_2]$ પ્રકારના સમતલીય ચોરસ સંકીર્ણો ભૌમિતિક સમઘટકતા (cis અને trans સ્વરૂપો) દર્શાવે છે.
$3$. $[MABXL]$ પ્રકારના સમચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણો ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવતા નથી કારણ કે સમચતુષ્ફલકમાં ચારેય સ્થાનો એકબીજાની પાસપાસે હોય છે,જેથી લિગેન્ડ્સના સાપેક્ષ સ્થાન સમાન રહે છે.
$4$. $[MX_2(L^{-}L)_2]$ પ્રકારના અષ્ટફલકીય સંકીર્ણો $X$ લિગેન્ડ્સની ગોઠવણીને કારણે ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ સમચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણ છે.

(C) કોપર મેટ એ $Cu_2S$ અને $FeS$ નું મિશ્રણ છે.
ભૂંજેલા કોપર અયસ્ક (કોપર પાયરાઇટ્સ,$CuFeS_2$) ના સ્મેલ્ટિંગ દરમિયાન,અયસ્કને બ્લાસ્ટ ફર્નેસમાં સિલિકા $(SiO_2)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે.
બનેલ આયર્ન ઓક્સાઇડ $(FeO)$ સિલિકા સાથે પ્રક્રિયા કરીને સ્લેગ $(FeSiO_3)$ બનાવે છે,જ્યારે બાકી રહેલ $Cu_2S$ અને $FeS$ પીગળેલ કોપર મેટ બનાવે છે.
$2CuFeS_2 + O_2 \longrightarrow Cu_2S + 2FeS + SO_2$

(B) $KCl$ જેવા પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે સાંદ્રતા $(C)$ સાથે મોલર વાહકતા $(\Lambda_m)$ માં થતો ફેરફાર કોહલરાઉસ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Lambda_m = \Lambda_m^{\circ} - A \sqrt{C}$.
અહીં,$\Lambda_m^{\circ}$ એ અનંત મંદને મોલર વાહકતા છે અને $A$ એ અચળાંક છે.
આ સમીકરણ $y = mx + c$ ના રેખીય સ્વરૂપને અનુસરે છે,જ્યાં $y = \Lambda_m$,$x = \sqrt{C}$,$m = -A$ (ઢાળ),અને $c = \Lambda_m^{\circ}$ (અંતઃખંડ) છે.
ઢાળ ઋણ $(-A)$ હોવાથી,$\Lambda_m$ વિરુદ્ધ $\sqrt{C}$ નો આલેખ ઋણ ઢાળ સાથેની સીધી રેખા છે,જે દર્શાવે છે કે જેમ $\sqrt{C}$ વધે છે તેમ $\Lambda_m$ ઘટે છે.

(A) સાચો જવાબ $H_3CCH_2CH_2CH_2Cl$ (n-બ્યુટાઇલ ક્લોરાઇડ) છે.
આઇસોમેરિક આલ્કાઇલ હેલાઇડ્સ માટે,શાખાઓ વધવાની સાથે ઉત્કલનબિંદુ ઘટે છે.
કાર્બન શૃંખલામાં શાખાઓ પડવાથી અણુ વધુ કોમ્પેક્ટ બને છે,જેનાથી સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે.
જેમ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,તેમ આંતરઆણ્વીય વાન ડર વાલ્સ આકર્ષણ બળોનું મૂલ્ય પણ ઘટે છે.
તેથી,સમાન આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતા શાખિત શૃંખલાવાળા આઇસોમર્સની સરખામણીમાં સીધી શૃંખલાવાળા આઇસોમર્સના ઉત્કલનબિંદુ ઊંચા હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$H_3CCH_2CH_2CH_2Cl$ એ સીધી શૃંખલા ધરાવતો આઇસોમર છે,જ્યારે અન્ય શાખિત છે,તેથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ છે.

(D) $Zn$ એ $\text{ખૂબ જ મંદ નાઈટ્રિક એસિડ}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને 'લાફિંગ ગેસ' $(N_2O)$ બનાવે છે।
$4 Zn + 10 HNO_3 (\text{ખૂબ જ મંદ}) \longrightarrow 4 Zn(NO_3)_2 + N_2O + 5 H_2O$

(A) $XeF_4$ એ ઝેનોન અને ફ્લોરિનના $1: 5$ ના મોલર ગુણોત્તરમાં મિશ્રણને $873 \ K$ તાપમાને અને $7 \ bar$ દબાણે નિકલના બંધ પાત્રમાં ગરમ કરવાથી મેળવવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ થાય છે:
$Xe_{(g)} + 2 \ F_{2(g)} \xrightarrow{873 \ K, 7 \ bar} XeF_4$
વધારાનો ફ્લોરિન લેવાથી ઉત્પાદનમાં વધારો થાય છે.

(D) પોલિમરનો પોલિડિસ્પર્સિટી ઇન્ડેક્સ $(PDI)$ એ વેઇટ એવરેજ મોલેક્યુલર માસ $(\bar{M}_w)$ અને નંબર એવરેજ મોલેક્યુલર માસ $(\bar{M}_n)$ નો ગુણોત્તર છે.
$PDI = \frac{\bar{M}_w}{\bar{M}_n}$
તે પોલિમરના નમૂનામાં આણ્વીય દળના વિતરણની પહોળાઈ માપવા માટે વપરાય છે.

(A) પેકિંગ કાર્યક્ષમતા એ સ્ફટિક લેટિસમાં ઘટક કણો દ્વારા રોકાયેલી કુલ જગ્યાની ટકાવારી છે.
સિમ્પલ ક્યુબિક $(sc)$ લેટિસ માટે,પેકિંગ કાર્યક્ષમતા $52.4 \%$ છે.
બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(bcc)$ લેટિસ માટે,પેકિંગ કાર્યક્ષમતા $68 \%$ છે.
ક્યુબિક ક્લોઝ પેકિંગ $(ccp)$ અથવા ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(fcc)$ લેટિસ માટે,પેકિંગ કાર્યક્ષમતા $74 \%$ છે.
તેથી,પેકિંગ કાર્યક્ષમતાનો ક્રમ $sc < bcc < ccp$ છે.

(B) ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયનનું સૂત્ર $\Delta T_b = K_b \times m$ છે.
આપેલ છે,$K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$ અને મોલાલિટી $m = 0.1 \ m$.
ઉત્કલનબિંદુમાં થતો વધારો ગણતા: $\Delta T_b = 0.52 \times 0.1 = 0.052 \ K$ (અથવા $^{\circ}C$).
દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ $T_b = T_b^{\circ} + \Delta T_b$ છે.
શુદ્ધ પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $T_b^{\circ} = 100^{\circ}C$ હોવાથી,$T_b = 100 + 0.052 = 100.052^{\circ}C$ મળે.

(C) વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ એ અવલોકિત સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ અને ગણતરી કરેલ (સૈદ્ધાંતિક) સંખ્યાત્મક ગુણધર્મનો ગુણોત્તર છે.
$i = \frac{\Delta T_f \text{ (અવલોકિત)}}{\Delta T_f \text{ (ગણતરી કરેલ)}}$
આપેલ છે:
$\Delta T_f \text{ (અવલોકિત)} = 0.025 \ K$
$i = 2.0$
કિંમતો મૂકતા:
$2.0 = \frac{0.025}{\Delta T_f \text{ (ગણતરી કરેલ)}}$
$\Delta T_f \text{ (ગણતરી કરેલ)} = \frac{0.025}{2.0} = 0.0125 \ K$

(B) ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા '$n$' સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે: $\mu_{eff} = \sqrt{n(n+2)} \ BM$.
આપેલ છે કે $\mu_{eff} = \sqrt{24} \ BM$,તેથી $\sqrt{n(n+2)} = \sqrt{24}$,જેનો અર્થ છે કે $n(n+2) = 24$.
આ સમીકરણ ઉકેલતા $n = 4$ મળે છે.
હવે,દરેક આયન માટે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા તપાસીએ:
$Mn^{2+}$ $(Z=25)$: $[Ar] 3d^5$,$n = 5$.
$Fe^{2+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^6$,$n = 4$.
$Fe^{3+}$ $(Z=26)$: $[Ar] 3d^5$,$n = 5$.
$Co^{2+}$ $(Z=27)$: $[Ar] 3d^7$,$n = 3$.
આમ,$Fe^{2+}$ પાસે $4$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે અને તે $\sqrt{24} \ BM$ ની ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવે છે.

(A) પાયસ એ એક એવી કલિલ પ્રણાલી છે જેમાં વિક્ષિપ્ત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમ બંને પ્રવાહી હોય છે.
દૂધ એ પાયસનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં ચરબીના ટીપાં પાણીમાં વિક્ષિપ્ત થયેલા હોય છે.
જોકે માખણ અને વેનિશિંગ ક્રીમ પણ પાયસ છે,પરંતુ પાઠ્યપુસ્તકોમાં પ્રવાહી-પ્રવાહી કલિલ પ્રણાલી માટે દૂધને સૌથી પ્રમાણભૂત ઉદાહરણ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.