Gujarati

Measurement of Area Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Mensuration · Measurement of Area

407+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 407 questions in Gujarati

351
DifficultMCQ
$ABCD$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે જેમાં વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ પર છેદે છે. જો $E, F, G$ અને $H$ એ અનુક્રમે $AO, DO, CO$ અને $BO$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો ચતુષ્કોણ $EFGH$ ની પરિમિતિ અને સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ની પરિમિતિનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$1:4$
B
$2:3$
C
$1:2$
D
$1:3$

Solution

(C) $\Delta OAB$ માં,$E$ એ $AO$ નું મધ્યબિંદુ છે અને $H$ એ $BO$ નું મધ્યબિંદુ છે. મધ્યબિંદુ પ્રમેય મુજબ,$EH = \frac{1}{2} AB$.
તે જ રીતે,$\Delta OBC, \Delta OCD$ અને $\Delta ODA$ માં મધ્યબિંદુ પ્રમેય લાગુ પાડતા:
$EH = \frac{1}{2} AB$
$HG = \frac{1}{2} CD$
$GF = \frac{1}{2} BC$
$FE = \frac{1}{2} DA$
ચતુષ્કોણ $EFGH$ ની પરિમિતિ $= EH + HG + GF + FE = \frac{1}{2} (AB + CD + BC + DA) = \frac{1}{2} (ABCD \text{ ની પરિમિતિ})$.
તેથી,$EFGH$ ની પરિમિતિ અને $ABCD$ ની પરિમિતિનો ગુણોત્તર $\frac{1}{2} : 1$ એટલે કે $1:2$ થાય.
Solution diagram
352
MediumMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણની દરેક બાજુમાં $2\, cm$ નો ઘટાડો કરવાથી તેના ક્ષેત્રફળમાં $4\sqrt{3}\, cm^2$ નો ઘટાડો થાય છે. તો ત્રિકોણની દરેક બાજુની લંબાઈ.........$cm$ છે.
A
$6$
B
$8$
C
$3$
D
$5$

Solution

(D) સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $A = \frac{\sqrt{3}}{4} a^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $a$ એ બાજુની લંબાઈ છે.
જ્યારે દરેક બાજુમાં $2\, cm$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,ત્યારે નવી બાજુ $(a - 2)$ થાય છે.
નવું ક્ષેત્રફળ $A' = \frac{\sqrt{3}}{4} (a - 2)^2$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,ક્ષેત્રફળમાં ઘટાડો $4\sqrt{3}\, cm^2$ છે,તેથી $A - A' = 4\sqrt{3}$.
$\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 - \frac{\sqrt{3}}{4} (a - 2)^2 = 4\sqrt{3}$.
બંને બાજુને $\frac{\sqrt{3}}{4}$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે: $a^2 - (a - 2)^2 = 16$.
વર્ગનું વિસ્તરણ કરતા: $a^2 - (a^2 - 4a + 4) = 16$.
$a^2 - a^2 + 4a - 4 = 16$.
$4a - 4 = 16$.
$4a = 20$.
$a = 5\, cm$.
353
MediumMCQ
$112 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતા એક વર્તુળાકાર તારને કાપીને એક લંબચોરસના સ્વરૂપમાં વાળવામાં આવે છે,જેની બાજુઓનો ગુણોત્તર $9:7$ છે. લંબચોરસની નાની બાજુ ...... $cm$ છે.
A
$67$
B
$87$
C
$77$
D
$97$

Solution

(C) વર્તુળાકાર તારનો પરિઘ એ લંબચોરસની પરિમિતિ જેટલો હોય છે.
આપેલ વ્યાસ $d = 112 \, cm$.
વર્તુળનો પરિઘ $= \pi \times d = \frac{22}{7} \times 112 = 22 \times 16 = 352 \, cm$.
ધારો કે લંબચોરસની બાજુઓ $9x$ અને $7x$ છે.
લંબચોરસની પરિમિતિ $= 2 \times (9x + 7x) = 2 \times 16x = 32x$.
પરિમિતિને સરખાવતા: $32x = 352$.
$x = \frac{352}{32} = 11$.
લંબચોરસની નાની બાજુ $7x = 7 \times 11 = 77 \, cm$ છે.
354
MediumMCQ
એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુઓ $60\, cm$ અને $40\, cm$ છે અને તેનો એક વિકર્ણ $80\, cm$ લાંબો છે. તેનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$400 \sqrt{15}\, cm^2$
B
$450 \sqrt{15}\, cm^2$
C
$500 \sqrt{15}\, cm^2$
D
$600 \sqrt{15}\, cm^2$

Solution

(D) ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવા માટે હેરોનનું સૂત્ર: $\text{Area} = \sqrt{S(S-a)(S-b)(S-c)}$,જ્યાં $S = \frac{a+b+c}{2}$ છે.
$\Delta ABC$ માં,બાજુઓ $a = 60\, cm$,$b = 40\, cm$,અને $c = 80\, cm$ છે.
અર્ધ-પરિમિતિ $S = \frac{60 + 40 + 80}{2} = \frac{180}{2} = 90\, cm$.
$\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \sqrt{90(90-60)(90-40)(90-80)}$
$= \sqrt{90 \times 30 \times 50 \times 10} = \sqrt{1350000} = 300 \sqrt{15}\, cm^2$.
વિકર્ણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણને બે સમાન ક્ષેત્રફળવાળા ત્રિકોણમાં વિભાજિત કરે છે.
તેથી,સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ નું ક્ષેત્રફળ $= 2 \times \Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ.
ક્ષેત્રફળ $= 2 \times 300 \sqrt{15} = 600 \sqrt{15}\, cm^2$.
Solution diagram
355
EasyMCQ
એક લૉન લંબચોરસ આકારની છે,જેની પહોળાઈ અને લંબાઈનો ગુણોત્તર $3:4$ છે. લૉનનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{12}$ હેક્ટર છે. તો લૉનની પહોળાઈ..........$\text{મીટર}$ છે.
A
$25$
B
$50$
C
$75$
D
$100$

Solution

(A) આપેલ છે કે પહોળાઈ અને લંબાઈનો ગુણોત્તર $3:4$ છે. ધારો કે પહોળાઈ $3x$ અને લંબાઈ $4x$ છે.
લૉનનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{12}$ હેક્ટર છે. $1 \text{ હેક્ટર} = 10000 \text{ m}^2$ હોવાથી,ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{12} \times 10000 \text{ m}^2 = \frac{2500}{3} \text{ m}^2$ થાય.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ = $\text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = 4x \times 3x = 12x^2$.
બંને ક્ષેત્રફળને સરખાવતા: $12x^2 = \frac{2500}{3}$.
$x^2 = \frac{2500}{3 \times 12} = \frac{2500}{36}$.
વર્ગમૂળ લેતા: $x = \sqrt{\frac{2500}{36}} = \frac{50}{6}$.
લૉનની પહોળાઈ $3x = 3 \times \frac{50}{6} = \frac{50}{2} = 25 \text{ મીટર}$ થાય.
356
MediumMCQ
એક લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ ચોરસના ક્ષેત્રફળ કરતાં ત્રણ ગણું છે. લંબચોરસની લંબાઈ $20\,cm$ છે અને લંબચોરસની પહોળાઈ એ ચોરસની બાજુ કરતાં $\frac{3}{2}$ ગણી છે. તો ચોરસની બાજુનું માપ ($cm$ માં) કેટલું હશે?
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$60$

Solution

(A) ધારો કે ચોરસની બાજુનું માપ $x\,cm$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ:
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= 3 \times$ ચોરસનું ક્ષેત્રફળ
લંબચોરસની લંબાઈ $20\,cm$ છે અને પહોળાઈ $\frac{3}{2}x$ છે.
તેથી,લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= 20 \times \frac{3}{2}x = 30x$.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= x^2$.
બંને ક્ષેત્રફળને સરખાવતા:
$30x = 3 \times x^2$
બંને બાજુને $3x$ વડે ભાગતા ($x \neq 0$ હોવાથી):
$10 = x$
આમ,ચોરસની બાજુનું માપ $10\,cm$ છે.
357
EasyMCQ
એક સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $12 \ cm$ અને $16 \ cm$ છે. તેની એક બાજુની લંબાઈ ....... $cm$ છે.
A
$8$
B
$6$
C
$10$
D
$12$

Solution

(C) ધારો કે સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $d_1 = 12 \ cm$ અને $d_2 = 16 \ cm$ છે.
સમબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને કાટખૂણે $(90^{\circ})$ દુભાગે છે.
આનાથી ચાર કાટકોણ ત્રિકોણ બને છે,જેમાં બાજુઓ વિકર્ણોની અડધી લંબાઈ જેટલી હોય છે.
બાજુ $1 = \frac{d_1}{2} = \frac{12}{2} = 6 \ cm$.
બાજુ $2 = \frac{d_2}{2} = \frac{16}{2} = 8 \ cm$.
સમબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુ આ કાટકોણ ત્રિકોણના કર્ણ તરીકે કામ કરે છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા: $\text{બાજુ} = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 \ cm$.
358
MediumMCQ
એક ગોળાકાર પૈડાનો વ્યાસ $7\, m$ છે. $22\, km$ નું અંતર કાપવા માટે તે કેટલા પરિભ્રમણ કરશે?
A
$100$
B
$400$
C
$500$
D
$1000$

Solution

(D) પૈડા દ્વારા એક પરિભ્રમણમાં કાપેલું અંતર તેના પરિઘ જેટલું હોય છે,જેનું સૂત્ર $C = \pi d$ છે.
અહીં વ્યાસ $d = 7\, m$ આપેલ છે,તેથી પરિઘ $C = \frac{22}{7} \times 7 = 22\, m$ થાય.
કુલ અંતર $22\, km = 22,000\, m$ છે.
પરિભ્રમણની સંખ્યા શોધવા માટે કુલ અંતરને એક પરિભ્રમણમાં કાપેલા અંતર વડે ભાગતા:
$\text{પરિભ્રમણની સંખ્યા} = \frac{\text{કુલ અંતર}}{\text{પરિઘ}} = \frac{22,000\, m}{22\, m} = 1000$.
359
MediumMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $9 \sqrt{3} \ m^{2}$ છે. તેની મધ્યગાની લંબાઈ ($m$ માં) કેટલી થાય?
A
$2 \sqrt{3}$
B
$3 \sqrt{3}$
C
$3 \sqrt{2}$
D
$2 \sqrt{2}$

Solution

(B) સમબાજુ ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર $\frac{\sqrt{3}}{4} \times \text{બાજુ}^{2}$ છે.
આપેલ છે કે,$\frac{\sqrt{3}}{4} \times \text{બાજુ}^{2} = 9 \sqrt{3}$.
$\Rightarrow \text{બાજુ}^{2} = 9 \times 4 = 36$.
$\Rightarrow \text{બાજુ} = \sqrt{36} = 6 \ m$.
સમબાજુ ત્રિકોણમાં,મધ્યગા એ જ વેધ (ઊંચાઈ) હોય છે. ધારો કે $AD$ એ બાજુ $BC$ પરની મધ્યગા છે. $D$ એ $BC$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$BD = \frac{6}{2} = 3 \ m$.
$\triangle ABD$ માં પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$AD = \sqrt{AB^{2} - BD^{2}} = \sqrt{6^{2} - 3^{2}}$.
$AD = \sqrt{36 - 9} = \sqrt{27} = 3 \sqrt{3} \ m$.
Solution diagram
360
MediumMCQ
$8 \, m$ લાંબા અને $6 \, m$ પહોળા ઓરડાના ભોંયતળિયાને ઢાંકવા માટે $4 \, dm$ ચોરસ માપની કેટલી ટાઇલ્સની જરૂર પડશે?
A
$200$
B
$260$
C
$280$
D
$300$

Solution

(D) ઓરડાની લંબાઈ $8 \, m = 80 \, dm$ અને પહોળાઈ $6 \, m = 60 \, dm$ છે.
ભોંયતળિયાનું ક્ષેત્રફળ $= 80 \, dm \times 60 \, dm = 4800 \, dm^2$.
દરેક ટાઇલ $4 \, dm$ બાજુવાળો ચોરસ છે.
એક ટાઇલનું ક્ષેત્રફળ $= 4 \, dm \times 4 \, dm = 16 \, dm^2$.
જરૂરી ટાઇલ્સની સંખ્યા $= \frac{\text{ભોંયતળિયાનું ક્ષેત્રફળ}}{\text{એક ટાઇલનું ક્ષેત્રફળ}} = \frac{4800}{16} = 300$.
361
MediumMCQ
એક સમબાજુ ત્રિકોણના પરિવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $3 \pi \, cm^2$ છે. તો ત્રિકોણની પરિમિતિ શોધો.
A
$3 \sqrt{3} \, cm$
B
$9 \, cm$
C
$18 \, cm$
D
$3 \, cm$

Solution

(B) ધારો કે સમબાજુ ત્રિકોણની બાજુનું માપ $a$ છે.
સમબાજુ ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા $R = \frac{a}{\sqrt{3}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પરિવર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $\pi R^2 = 3 \pi$ છે.
$R$ ની કિંમત મૂકતા,આપણને મળે છે $\pi \left( \frac{a}{\sqrt{3}} \right)^2 = 3 \pi$.
$\frac{a^2}{3} = 3$.
$a^2 = 9$,જેનો અર્થ છે કે $a = 3 \, cm$.
સમબાજુ ત્રિકોણની પરિમિતિ $3a = 3 \times 3 = 9 \, cm$ થાય.
362
DifficultMCQ
$\triangle ABC$ માં,$\angle A = 90^{\circ}$ અને $AD \perp BC$ છે,જ્યાં $D$ એ $BC$ પર આવેલું છે. જો $BC = 8 \ cm$ અને $AC = 6 \ cm$ હોય,તો $\triangle ABC$ ના ક્ષેત્રફળ અને $\triangle ACD$ ના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$4:3$
B
$25:16$
C
$16:9$
D
$25:9$

Solution

(C) $\triangle ABC$ માં,$\angle BAC = 90^{\circ}$ અને $AD \perp BC$ છે.
કારણ કે $\triangle ABC \sim \triangle ACD$ ($AA$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,કારણ કે $\angle C = \angle C$ અને $\angle ADC = \angle BAC = 90^{\circ}$),તેમના ક્ષેત્રફળનો ગુણોત્તર તેમની અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરના વર્ગ જેટલો હોય છે.
તેથી,$\frac{\text{Area}(\triangle ABC)}{\text{Area}(\triangle ACD)} = \left( \frac{BC}{AC} \right)^{2}$.
અહીં $BC = 8 \ cm$ અને $AC = 6 \ cm$ આપેલ છે.
તેથી,$\frac{\text{Area}(\triangle ABC)}{\text{Area}(\triangle ACD)} = \left( \frac{8}{6} \right)^{2} = \left( \frac{4}{3} \right)^{2} = \frac{16}{9}$.
આમ,ગુણોત્તર $16:9$ છે.
Solution diagram
363
MediumMCQ
એક ત્રિકોણની બાજુઓનો ગુણોત્તર $\frac{1}{4}: \frac{1}{6}: \frac{1}{8}$ છે અને તેની પરિમિતિ $91\, cm$ છે. સૌથી લાંબી બાજુ અને સૌથી ટૂંકી બાજુની લંબાઈનો તફાવત કેટલો થાય?
A
$19$
B
$20$
C
$28$
D
$21$

Solution

(D) ત્રિકોણની બાજુઓનો ગુણોત્તર $\frac{1}{4}: \frac{1}{6}: \frac{1}{8}$ આપેલ છે.
આ ગુણોત્તરને સરળ બનાવવા માટે,આપણે દરેક પદને $4, 6$ અને $8$ ના લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવી $(LCM)$ એટલે કે $24$ વડે ગુણીશું.
ગુણોત્તર $= (\frac{1}{4} \times 24) : (\frac{1}{6} \times 24) : (\frac{1}{8} \times 24) = 6: 4: 3$.
ધારો કે બાજુઓ $6x, 4x$ અને $3x$ છે.
ત્રિકોણની પરિમિતિ તેની બાજુઓનો સરવાળો છે,જે $91\, cm$ છે.
તેથી,$6x + 4x + 3x = 91$.
$13x = 91$.
$x = \frac{91}{13} = 7$.
સૌથી લાંબી બાજુ $6x = 6 \times 7 = 42\, cm$ છે.
સૌથી ટૂંકી બાજુ $3x = 3 \times 7 = 21\, cm$ છે.
સૌથી લાંબી અને સૌથી ટૂંકી બાજુ વચ્ચેનો તફાવત $42\, cm - 21\, cm = 21\, cm$ થાય.
364
DifficultMCQ
એક સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણની પરિમિતિ $2p \, cm$ છે. તેનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$(3+2 \sqrt{2}) p \, cm^2$
B
$(3-2 \sqrt{2}) p^2 \, cm^2$
C
$(2-\sqrt{2}) p \, cm^2$
D
$(2+\sqrt{2}) p^2 \, cm^2$

Solution

(B) ધારો કે સમદ્વિબાજુ કાટકોણ ત્રિકોણની બે સમાન બાજુઓ $x \, cm$ છે.
તેથી,કર્ણ $\sqrt{x^2 + x^2} = \sqrt{2}x \, cm$ થશે.
પરિમિતિ $x + x + \sqrt{2}x = 2p \, cm$ આપેલ છે.
$x(2 + \sqrt{2}) = 2p \implies x = \frac{2p}{2 + \sqrt{2}}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $x = \frac{2p(2 - \sqrt{2})}{(2 + \sqrt{2})(2 - \sqrt{2})} = \frac{2p(2 - \sqrt{2})}{4 - 2} = p(2 - \sqrt{2})$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} x^2$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} [p(2 - \sqrt{2})]^2 = \frac{1}{2} p^2 (4 + 2 - 4\sqrt{2}) = \frac{1}{2} p^2 (6 - 4\sqrt{2}) = (3 - 2\sqrt{2}) p^2 \, cm^2$.
Solution diagram
365
MediumMCQ
બે વર્તુળોના ક્ષેત્રફળોનો ગુણોત્તર $4: 7$ છે. તેમની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર શું હશે?
A
$2: \sqrt{7}$
B
$4: 7$
C
$16: 49$
D
$4: \sqrt{7}$

Solution

(A) ધારો કે બે વર્તુળોની ત્રિજ્યાઓ અનુક્રમે $r_1$ અને $r_2$ છે.
વર્તુળના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર $A = \pi r^2$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ક્ષેત્રફળોનો ગુણોત્તર $\frac{\pi r_1^2}{\pi r_2^2} = \frac{4}{7}$ છે.
સાદુરૂપ આપતા,આપણને $\frac{r_1^2}{r_2^2} = \frac{4}{7}$ મળે છે.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$\frac{r_1}{r_2} = \sqrt{\frac{4}{7}} = \frac{2}{\sqrt{7}}$ મળે છે.
તેથી,તેમની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર $2: \sqrt{7}$ છે.
366
MediumMCQ
એક બિન-ચોરસ સમબાજુ ચતુષ્કોણની પરિમિતિ $20 \, cm$ છે. તેનો એક વિકર્ણ $8 \, cm$ છે. સમબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ.........$cm^2$ છે.
A
$28$
B
$20$
C
$22$
D
$24$

Solution

(D) ધારો કે સમબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ છે જેના વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ બિંદુ $O$ પર છેદે છે.
સમબાજુ ચતુષ્કોણની પરિમિતિ $20 \, cm$ છે.
સમબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુ $(s) = \frac{20}{4} = 5 \, cm$.
ધારો કે વિકર્ણ $d_1 = BD = 8 \, cm$. સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને કાટખૂણે દુભાગે છે,તેથી $OB = \frac{d_1}{2} = 4 \, cm$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle AOB$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$OA^2 + OB^2 = AB^2$
$OA^2 + 4^2 = 5^2$
$OA^2 + 16 = 25$
$OA^2 = 9 \implies OA = 3 \, cm$.
તેથી,બીજો વિકર્ણ $d_2 = AC = 2 \times OA = 2 \times 3 = 6 \, cm$.
સમબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times d_1 \times d_2 = \frac{1}{2} \times 8 \times 6 = 24 \, cm^2$.
Solution diagram
367
MediumMCQ
જો દરેક વર્તુળનો વ્યાસ $14 \, cm$ હોય અને $DC = CE$ હોય,તો $\Delta BDE$ નું ક્ષેત્રફળ $cm^2$ માં શોધો.
Question diagram
A
$784$
B
$748$
C
$874$
D
$441$

Solution

(A) આપેલ આકૃતિમાં,એક ચોરસની અંદર $2 \times 2$ ના ગ્રીડમાં ચાર વર્તુળો ગોઠવાયેલા છે. દરેક વર્તુળનો વ્યાસ $14 \, cm$ છે.
આ વર્તુળોને સમાવતા ચોરસની બાજુની લંબાઈ $2 \times 14 \, cm = 28 \, cm$ છે. તેથી,$DC = 28 \, cm$ અને $BC = 28 \, cm$.
આપેલ છે કે $DC = CE$,તેથી $CE = 28 \, cm$.
$\Delta BDE$ નો પાયો $DE = DC + CE = 28 \, cm + 28 \, cm = 56 \, cm$ છે.
પાયા $DE$ ને અનુરૂપ $\Delta BDE$ ની ઊંચાઈ $BC = 28 \, cm$ છે.
$\Delta BDE$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{ઊંચાઈ} = \frac{1}{2} \times DE \times BC$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 56 \times 28 = 28 \times 28 = 784 \, cm^2$.
368
MediumMCQ
ચોરસ $ABCD$ ની અંદરના છાયાંકિત ભાગનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . $cm^2$ છે. (ધારો કે ચોરસની બાજુ $28 \ cm$ છે અને તેમાં ચાર સમાન વર્તુળો છે).
Question diagram
A
$186$
B
$168$
C
$188$
D
$441$

Solution

(B) ચોરસ $ABCD$ ની બાજુની લંબાઈ $28 \ cm$ છે.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= \text{બાજુ} \times \text{બાજુ} = 28 \times 28 = 784 \ cm^2$.
ચોરસમાં ચાર સમાન વર્તુળો આવેલા હોવાથી,દરેક વર્તુળનો વ્યાસ ચોરસની બાજુ કરતા અડધો હશે.
દરેક વર્તુળનો વ્યાસ $= 28 / 2 = 14 \ cm$.
દરેક વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r) = 14 / 2 = 7 \ cm$.
એક વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $= \pi r^2 = (22 / 7) \times 7 \times 7 = 154 \ cm^2$.
આવા ચાર વર્તુળોનું ક્ષેત્રફળ $= 4 \times 154 = 616 \ cm^2$.
છાયાંકિત ભાગનું ક્ષેત્રફળ $= \text{ચોરસનું ક્ષેત્રફળ} - \text{ચાર વર્તુળોનું ક્ષેત્રફળ} = 784 - 616 = 168 \ cm^2$.
369
DifficultMCQ
આપેલ કાટકોણ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે?
$I.$ કર્ણની લંબાઈ $5\, cm$ છે.
$II.$ ત્રિકોણની પરિમિતિ તેના પાયા કરતાં ચાર ગણી છે.
$III.$ ત્રિકોણનો એક ખૂણો $60^{\circ}$ છે.
A
માત્ર $II$
B
માત્ર $III$
C
$II$ અથવા $III$
D
$I$ અને $III$ બંને

Solution

(D) વિધાન $I$ પરથી,કર્ણ $b = 5\, cm$.
વિધાન $III$ પરથી,એક ખૂણો $60^{\circ}$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ માં (જ્યાં $B$ કાટખૂણો છે),જો $\angle C = 60^{\circ}$ હોય,તો $\angle A = 30^{\circ}$ થાય.
ત્રિકોણમિતિનો ઉપયોગ કરતા,$\cos 60^{\circ} = \frac{BC}{AC} = \frac{a}{b}$.
તેથી,$a = b \cos 60^{\circ} = 5 \times \frac{1}{2} = 2.5\, cm$.
તે જ રીતે,$\sin 60^{\circ} = \frac{AB}{AC} = \frac{c}{b}$.
તેથી,$c = b \sin 60^{\circ} = 5 \times \frac{\sqrt{3}}{2} = 2.5\sqrt{3}\, cm$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times a \times c$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 2.5 \times 2.5\sqrt{3} = \frac{6.25\sqrt{3}}{2} = 3.125\sqrt{3}\, cm^{2} = \frac{25\sqrt{3}}{8}\, cm^{2}$.
આમ,વિધાન $I$ અને $III$ સાથે મળીને પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે પૂરતા છે.
Solution diagram
370
MediumMCQ
ત્રિકોણની બાજુઓ $50 \, cm$,$78 \, cm$ અને $112 \, cm$ છે. સૌથી નાનો વેધ $........... \, cm$ છે.
A
$20$
B
$30$
C
$40$
D
$50$

Solution

(B) ત્રિકોણની અર્ધ-પરિમિતિ $(s)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$s = \frac{50 + 78 + 112}{2} = \frac{240}{2} = 120 \, cm$.
હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$
$= \sqrt{120(120-50)(120-78)(120-112)}$
$= \sqrt{120 \times 70 \times 42 \times 8} = \sqrt{2822400} = 1680 \, cm^2$.
જ્યારે પાયો સૌથી મોટી બાજુ હોય ત્યારે વેધ સૌથી નાનો હોય છે.
ધારો કે પાયો $b = 112 \, cm$ અને સૌથી નાનો વેધ $h$ છે.
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$
$1680 = \frac{1}{2} \times 112 \times h$
$1680 = 56 \times h$
$h = \frac{1680}{56} = 30 \, cm$.
371
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$AB + BC = 12 \text{ cm}$,$BC + CA = 14 \text{ cm}$ અને $CA + AB = 18 \text{ cm}$ છે. તે વર્તુળની ત્રિજ્યા ($\text{cm}$ માં) શોધો જેની પરિમિતિ ત્રિકોણની પરિમિતિ જેટલી જ હોય.
A
$\frac{5}{2}$
B
$\frac{7}{2}$
C
$\frac{9}{2}$
D
$\frac{11}{2}$

Solution

(B) આપેલ છે:
$AB + BC = 12 \text{ cm}$
$BC + CA = 14 \text{ cm}$
$CA + AB = 18 \text{ cm}$
આ ત્રણેય સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$(AB + BC) + (BC + CA) + (CA + AB) = 12 + 14 + 18$
$2(AB + BC + CA) = 44$
$AB + BC + CA = 22 \text{ cm}$
ત્રિકોણની પરિમિતિ $22 \text{ cm}$ છે.
ધારો કે વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ છે. વર્તુળની પરિમિતિ (પરિઘ) $2 \pi r$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,વર્તુળની પરિમિતિ ત્રિકોણની પરિમિતિ જેટલી છે:
$2 \pi r = 22$
$2 \times \frac{22}{7} \times r = 22$
$r = \frac{22 \times 7}{2 \times 22}$
$r = \frac{7}{2} \text{ cm}$
372
MediumMCQ
એક રમતનું મેદાન લંબચોરસ આકારનું છે. મેદાનને ઉપયોગી બનાવવા માટે $25$ પૈસા પ્રતિ $m^2$ ના દરે ₹ $1,000$ ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. મેદાનની પહોળાઈ $50\, m$ છે. જો મેદાનની લંબાઈમાં $20\, m$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો તે જ દરે પ્રતિ $m^2$ કેટલો ખર્ચ થશે?
A
$1250$
B
$1000$
C
$1500$
D
$2250$

Solution

(A) દર $25$ પૈસા પ્રતિ $m^2$ છે,જે $₹ \frac{25}{100} = ₹ \frac{1}{4}$ પ્રતિ $m^2$ થાય છે.
લંબચોરસ મેદાનનું ક્ષેત્રફળ = $\frac{\text{કુલ ખર્ચ}}{\text{દર પ્રતિ } m^2} = \frac{1000}{1/4} = 4000\, m^2$.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ = $\text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ}$ હોવાથી,$4000 = \text{લંબાઈ} \times 50$.
તેથી,મૂળ લંબાઈ = $\frac{4000}{50} = 80\, m$.
જો લંબાઈમાં $20\, m$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો નવી લંબાઈ = $80 + 20 = 100\, m$.
નવું ક્ષેત્રફળ = $100\, m \times 50\, m = 5000\, m^2$.
નવો ખર્ચ = $\text{નવું ક્ષેત્રફળ} \times \text{દર} = 5000 \times \frac{1}{4} = ₹ 1250$.
373
DifficultMCQ
એક ત્રિકોણની ત્રણ મધ્યગાઓની લંબાઈ $9 \, cm$,$12 \, cm$ અને $15 \, cm$ છે. ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ ($cm^2$ માં) શોધો.
A
$24$
B
$72$
C
$48$
D
$144$

Solution

(B) ધારો કે મધ્યગાઓ $m_1 = 9 \, cm$,$m_2 = 12 \, cm$ અને $m_3 = 15 \, cm$ છે.
મધ્યગાઓ $m_1, m_2, m_3$ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{4}{3} \sqrt{s_m(s_m - m_1)(s_m - m_2)(s_m - m_3)}$,જ્યાં $s_m = \frac{m_1 + m_2 + m_3}{2}$.
અહીં,$s_m = \frac{9 + 12 + 15}{2} = \frac{36}{2} = 18 \, cm$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{4}{3} \sqrt{18(18 - 9)(18 - 12)(18 - 15)}$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{4}{3} \sqrt{18 \times 9 \times 6 \times 3}$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{4}{3} \sqrt{2916}$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{4}{3} \times 54 = 72 \, cm^2$.
Solution diagram
374
MediumMCQ
એક વર્તુળ અને એક લંબચોરસની પરિમિતિ સમાન છે. લંબચોરસની બાજુઓ $18 \text{ cm}$ અને $26 \text{ cm}$ છે. તો વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ .......... $\text{cm}^2$ થાય. [$\pi = \frac{22}{7}$ લો]
A
$125$
B
$230$
C
$550$
D
$616$

Solution

(D) લંબચોરસની પરિમિતિ $P = 2(l + b) = 2(18 + 26) = 2(44) = 88 \text{ cm}$ છે.
વર્તુળની પરિમિતિ લંબચોરસની પરિમિતિ જેટલી હોવાથી,$2 \pi r = 88 \text{ cm}$ થાય.
$\pi = \frac{22}{7}$ લેતા,$2 \times \frac{22}{7} \times r = 88$ મળે.
$\frac{44}{7} \times r = 88 \Rightarrow r = 88 \times \frac{7}{44} = 14 \text{ cm}$.
વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \frac{22}{7} \times 14 \times 14$ થાય.
$A = 22 \times 2 \times 14 = 616 \text{ cm}^2$.
375
MediumMCQ
જ્યારે વર્તુળની ત્રિજ્યામાં $1\, cm$ નો વધારો કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેના ક્ષેત્રફળમાં $22\, cm^{2}$ નો વધારો થાય છે. વર્તુળની મૂળ ત્રિજ્યા.......$cm$ છે.
A
$3$
B
$5$
C
$7$
D
$9$

Solution

(A) ધારો કે વર્તુળની મૂળ ત્રિજ્યા $r\, cm$ છે.
મૂળ વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A_1 = \pi r^{2}$ છે.
જ્યારે ત્રિજ્યામાં $1\, cm$ નો વધારો થાય,ત્યારે નવી ત્રિજ્યા $(r + 1)\, cm$ થાય છે.
નવા વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $A_2 = \pi(r + 1)^{2}$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ક્ષેત્રફળમાં વધારો $22\, cm^{2}$ છે,તેથી $A_2 - A_1 = 22$.
$\pi(r + 1)^{2} - \pi r^{2} = 22$
$\pi(r^{2} + 2r + 1 - r^{2}) = 22$
$\pi(2r + 1) = 22$
$\pi = \frac{22}{7}$ મૂકતા:
$\frac{22}{7}(2r + 1) = 22$
બંને બાજુ $22$ વડે ભાગતા:
$\frac{1}{7}(2r + 1) = 1$
$2r + 1 = 7$
$2r = 6$
$r = 3\, cm$.
આમ,વર્તુળની મૂળ ત્રિજ્યા $3\, cm$ છે.
376
EasyMCQ
એક નિયમિત બહુકોણના તમામ અંતઃકોણોનો સરવાળો તેના તમામ બહિષ્કોણોના સરવાળા કરતાં બમણો છે. તો બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$10$
B
$8$
C
$12$
D
$6$

Solution

(D) $n$ બાજુઓ ધરાવતા બહુકોણના તમામ અંતઃકોણોનો સરવાળો $(n-2) \times 180^{\circ}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કોઈપણ બહિર્મુખ બહુકોણના તમામ બહિષ્કોણોનો સરવાળો હંમેશા $360^{\circ}$ હોય છે.
પ્રશ્ન મુજબ,અંતઃકોણોનો સરવાળો એ બહિષ્કોણોના સરવાળા કરતાં બમણો છે:
$(n-2) \times 180^{\circ} = 2 \times 360^{\circ}$
બંને બાજુઓને $180^{\circ}$ વડે ભાગતા:
$n-2 = 2 \times 2$
$n-2 = 4$
$n = 6$
તેથી,બહુકોણની બાજુઓની સંખ્યા $6$ છે.
377
MediumMCQ
જો સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $8$ અને $6$ હોય,તો તેની બાજુનો વર્ગ કેટલો થાય?
A
$25$
B
$55$
C
$64$
D
$36$

Solution

(A) ધારો કે સમબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ છે જેના વિકર્ણો $AC = 8$ અને $BD = 6$ છે. સમબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને કાટખૂણે દુભાગે છે,જે બિંદુ $O$ પર છે.
તેથી,$BO = \frac{BD}{2} = \frac{6}{2} = 3$ એકમ અને $OC = \frac{AC}{2} = \frac{8}{2} = 4$ એકમ.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle BOC$ માં,પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ:
$BC^2 = BO^2 + OC^2$
$BC^2 = 3^2 + 4^2$
$BC^2 = 9 + 16 = 25$ ચોરસ એકમ.
આમ,તેની બાજુનો વર્ગ $25$ છે.
Solution diagram
378
MediumMCQ
$8\, cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળમાં અંતર્ગત ચોરસનું ક્ષેત્રફળ......$cm^2$ છે.
A
$256$
B
$250$
C
$128$
D
$125$

Solution

(C) વર્તુળમાં અંતર્ગત ચોરસનો વિકર્ણ એ વર્તુળના વ્યાસ જેટલો હોય છે.
આપેલ ત્રિજ્યા $r = 8\, cm$.
વ્યાસ $d = 2 \times r = 2 \times 8 = 16\, cm$.
તેથી,ચોરસનો વિકર્ણ $BD = 16\, cm$.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ તેના વિકર્ણનો ઉપયોગ કરીને નીચે મુજબ ગણી શકાય:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (\text{વિકર્ણ})^2$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (16)^2$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times 256 = 128\, cm^2$.
Solution diagram
379
DifficultMCQ
એક ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $1444 \ m^2$ છે. એક લંબચોરસની પહોળાઈ એ ચોરસની બાજુના $\frac{1}{4}$ ભાગ જેટલી છે અને લંબચોરસની લંબાઈ તેની પહોળાઈ કરતાં ત્રણ ગણી છે. ચોરસના ક્ષેત્રફળ અને લંબચોરસના ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત કેટલો છે? ($m^2$ માં)
A
$1152.38$
B
$1169.33$
C
$1181.21$
D
$1173.25$

Solution

(D) ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= 1444 \ m^2$.
ધારો કે ચોરસની બાજુ $a$ છે.
તેથી,$a^2 = 1444$.
$\therefore a = \sqrt{1444} = 38 \ m$.
લંબચોરસની પહોળાઈ $= \frac{1}{4} \times 38 = 9.5 \ m$.
લંબચોરસની લંબાઈ $= 3 \times 9.5 = 28.5 \ m$.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = 28.5 \times 9.5 = 270.75 \ m^2$.
ચોરસના ક્ષેત્રફળ અને લંબચોરસના ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત $= 1444 - 270.75 = 1173.25 \ m^2$.
380
DifficultMCQ
એક ભોંયતળિયા પર કાર્પેટ પાથરવાનો ખર્ચ કેટલો થશે,જેની લંબાઈ અને પહોળાઈનો ગુણોત્તર $32:21$ છે અને તેની પરિમિતિ $212$ ફૂટ છે,જો કાર્પેટ પાથરવાનો ખર્ચ પ્રતિ ચોરસ ફૂટ $₹ 2.5$ હોય?
A
$6720$
B
$5420$
C
$7390$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(A) ધારો કે ભોંયતળિયાની લંબાઈ $32x$ અને પહોળાઈ $21x$ છે.
આપેલ છે કે ભોંયતળિયાની પરિમિતિ $212$ ફૂટ છે.
લંબચોરસની પરિમિતિનું સૂત્ર $2 \times (\text{લંબાઈ} + \text{પહોળાઈ})$ છે.
તેથી,$2(32x + 21x) = 212$.
$2(53x) = 212$.
$106x = 212$.
$x = 2$.
તેથી,લંબાઈ $= 32 \times 2 = 64$ ફૂટ અને પહોળાઈ $= 21 \times 2 = 42$ ફૂટ.
ભોંયતળિયાનું ક્ષેત્રફળ $= \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = 64 \times 42 = 2688$ ચોરસ ફૂટ.
કાર્પેટ પાથરવાનો ખર્ચ $= \text{ક્ષેત્રફળ} \times \text{પ્રતિ ચોરસ ફૂટ ખર્ચ} = 2688 \times 2.5 = ₹ 6720$.
381
MediumMCQ
$2$ વર્તુળોનો પરિઘ અનુક્રમે $88 \, m$ અને $220 \, m$ છે. મોટા વર્તુળ અને નાના વર્તુળના ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત કેટલો છે? ($m^2$ માં)
A
$3422$
B
$3242$
C
$3244$
D
$3234$

Solution

(D) નાના વર્તુળ માટે,પરિઘ $C_1 = 2 \pi r_1 = 88 \, m$ છે.
$r_1 = \frac{88 \times 7}{2 \times 22} = 14 \, m$.
ક્ષેત્રફળ $A_1 = \pi r_1^2 = \frac{22}{7} \times 14 \times 14 = 616 \, m^2$.
મોટા વર્તુળ માટે,પરિઘ $C_2 = 2 \pi r_2 = 220 \, m$ છે.
$r_2 = \frac{220 \times 7}{2 \times 22} = 35 \, m$.
ક્ષેત્રફળ $A_2 = \pi r_2^2 = \frac{22}{7} \times 35 \times 35 = 3850 \, m^2$.
ક્ષેત્રફળો વચ્ચેનો તફાવત $A_2 - A_1 = 3850 - 616 = 3234 \, m^2$ છે.
382
EasyMCQ
આપેલ આકૃતિનું ક્ષેત્રફળ કેટલું છે? ($cm^2$ માં)
Question diagram
A
$2504$
B
$1940$
C
$2100$
D
નિર્ધારિત કરી શકાતું નથી

Solution

(D) આકૃતિ એક મધ્ય લંબચોરસ અને બે છેડા પરના અર્ધવર્તુળોની બનેલી છે.
લંબચોરસની પહોળાઈ $= 28 \ cm$ છે,તેથી અર્ધવર્તુળોની ત્રિજ્યા $r = 14 \ cm$ થશે.
કુલ લંબાઈ $53 \ cm$ છે. લંબચોરસ ભાગની લંબાઈ $= 53 - 14 - 14 = 25 \ cm$ થશે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= \text{લંબાઈ} \times \text{પહોળાઈ} = 25 \times 28 = 700 \ cm^2$.
બે અર્ધવર્તુળોનું ક્ષેત્રફળ $= 2 \times (\frac{1}{2} \pi r^2) = \pi r^2 = \frac{22}{7} \times 14 \times 14 = 22 \times 2 \times 14 = 616 \ cm^2$.
કુલ ક્ષેત્રફળ $= 700 + 616 = 1316 \ cm^2$.
નોંધ: પ્રશ્નમાં આપેલ ઉકેલ ખોટો હતો. ભૂમિતિ મુજબ,સાચું ક્ષેત્રફળ $1316 \ cm^2$ છે. જે વિકલ્પોમાં આપેલ નથી,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
383
DifficultMCQ
એક લંબચોરસની લંબાઈ વર્તુળના વ્યાસ કરતાં બમણી છે. વર્તુળનો પરિઘ $22\, cm$ બાજુવાળા ચોરસના ક્ષેત્રફળ જેટલો છે. જો લંબચોરસની પરિમિતિ $668\, cm$ હોય,તો તેની પહોળાઈ કેટલી હશે? ($cm$ માં)
A
$24$
B
$26$
C
$52$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(B) ધારો કે વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ છે અને ચોરસની બાજુ $a = 22\, cm$ છે.
આપેલ છે કે વર્તુળનો પરિઘ ચોરસના ક્ષેત્રફળ જેટલો છે:
$2\pi r = a^2$
$2 \times \frac{22}{7} \times r = (22)^2$
$2 \times \frac{22}{7} \times r = 484$
$r = \frac{484 \times 7}{2 \times 22} = \frac{484 \times 7}{44} = 11 \times 7 = 77\, cm$.
વર્તુળનો વ્યાસ $d = 2r = 2 \times 77 = 154\, cm$ છે.
લંબચોરસની લંબાઈ $(l)$ વર્તુળના વ્યાસ કરતાં બમણી છે:
$l = 2 \times d = 2 \times 154 = 308\, cm$.
લંબચોરસની પરિમિતિ $668\, cm$ આપેલી છે:
$2(l + b) = 668$
$l + b = 334$
$308 + b = 334$
$b = 334 - 308 = 26\, cm$.
આમ,લંબચોરસની પહોળાઈ $26\, cm$ છે.
384
MediumMCQ
એક ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $200\, m^2$ છે. એક નવો ચોરસ એવી રીતે બનાવવામાં આવે છે કે તેના વિકર્ણની લંબાઈ આપેલા ચોરસના વિકર્ણ કરતાં $\sqrt{2}$ ગણી હોય. તો નવા બનેલા ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $m^2$ માં કેટલું હશે?
A
$200 \sqrt{2}$
B
$400 \sqrt{2}$
C
$400$
D
$800$

Solution

(C) પ્રથમ ચોરસની બાજુ $= \sqrt{\text{ક્ષેત્રફળ}} = \sqrt{200} = 10\sqrt{2}\, m$ છે.
તેનો વિકર્ણ $= \sqrt{2} \times \text{બાજુ} = \sqrt{2} \times 10\sqrt{2} = 20\, m$ છે.
નવા ચોરસનો વિકર્ણ $= \sqrt{2} \times 20 = 20\sqrt{2}\, m$ છે.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (\text{વિકર્ણ})^2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
તેથી,નવા ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (20\sqrt{2})^2 = \frac{1}{2} \times 400 \times 2 = 400\, m^2$ થાય.
385
MediumMCQ
જો એક લંબચોરસ ખેતરની લંબાઈમાં $20 \%$ નો વધારો કરવામાં આવે અને પહોળાઈમાં $20 \%$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,તો લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $192 \, m^2$ થાય છે. તો મૂળ લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું હશે? ($m^2$ માં)
A
$184$
B
$196$
C
$204$
D
$200$

Solution

(D) ધારો કે મૂળ લંબાઈ $L$ છે અને મૂળ પહોળાઈ $B$ છે. મૂળ ક્ષેત્રફળ $A = L \times B$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,નવી લંબાઈ $L' = L + 0.20L = 1.2L$ અને નવી પહોળાઈ $B' = B - 0.20B = 0.8B$ છે.
નવું ક્ષેત્રફળ $192 \, m^2$ આપેલું છે.
તેથી,$L' \times B' = 192.$
કિંમતો મૂકતા,$(1.2L) \times (0.8B) = 192.$
$0.96 \times (L \times B) = 192.$
કારણ કે $L \times B = A,$ તેથી $0.96 \times A = 192.$
$A = \frac{192}{0.96} = \frac{19200}{96} = 200 \, m^2.$
આમ,મૂળ લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $200 \, m^2$ છે.
386
MediumMCQ
એક ચોરસ પ્લોટની અંદર,એક ગોળાકાર બગીચો બનાવવામાં આવ્યો છે જે ચોરસ પ્લોટમાં બરાબર બંધ બેસે છે અને બગીચાનો વ્યાસ ચોરસ પ્લોટની બાજુ જેટલો છે,જે $28\, m$ છે. બગીચો બનાવ્યા પછી ચોરસ પ્લોટમાં બાકી રહેલી જગ્યાનું ક્ષેત્રફળ કેટલું હશે? ($m^2$ માં)
A
$98$
B
$146$
C
$84$
D
$168$

Solution

(D) ચોરસ પ્લોટની બાજુ $a = 28\, m$ છે.
ચોરસ પ્લોટનું ક્ષેત્રફળ $a^2 = 28^2 = 784\, m^2$ છે.
ગોળાકાર બગીચાનો વ્યાસ $d = 28\, m$ છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = \frac{d}{2} = 14\, m$ થશે.
ગોળાકાર બગીચાનું ક્ષેત્રફળ $\pi r^2 = \frac{22}{7} \times 14 \times 14 = 22 \times 2 \times 14 = 616\, m^2$ છે.
બાકી રહેલી જગ્યાનું ક્ષેત્રફળ એ ચોરસના ક્ષેત્રફળ અને વર્તુળના ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત છે:
બાકી રહેલી જગ્યા $= 784\, m^2 - 616\, m^2 = 168\, m^2$.
Solution diagram
387
MediumMCQ
લંબચોરસ હોલના ભોંયતળિયે ટાઇલ્સ લગાવવાનો ખર્ચ કેટલો થાય?
વિધાનો:
$I.$ લંબચોરસની લંબાઈ $6 \ m$ છે.
$II.$ લંબચોરસની પહોળાઈ તેની લંબાઈના $2/3$ ભાગની છે.
$III.$ $1 \ m^2$ વિસ્તારમાં ટાઇલ્સ લગાવવાનો ખર્ચ ₹ $4500$ છે.
A
માત્ર $I$ અને $III$
B
માત્ર $II$ અને $III$
C
બધા જ $I, II$ અને $III$
D
ત્રણેય વિધાનોના ડેટા સાથે પણ પ્રશ્નનો જવાબ આપી શકાતો નથી.

Solution

(C) ભોંયતળિયે ટાઇલ્સ લગાવવાનો ખર્ચ શોધવા માટે,આપણે હોલનું કુલ ક્ષેત્રફળ અને પ્રતિ એકમ ક્ષેત્રફળનો દર જાણવો જરૂરી છે.
પગલું $1$: વિધાન $I$ પરથી,લંબાઈ $L = 6 \ m$.
પગલું $2$: વિધાન $II$ પરથી,પહોળાઈ $B = (2/3) \times 6 = 4 \ m$.
પગલું $3$: હોલનું ક્ષેત્રફળ = $L \times B = 6 \ m \times 4 \ m = 24 \ m^2$.
પગલું $4$: વિધાન $III$ ટાઇલ્સ લગાવવાનો દર આપે છે. ત્રણેય વિધાનોને જોડવાથી,આપણે કુલ ખર્ચ = $\text{ક્ષેત્રફળ} \times \text{દર}$ ગણી શકીએ છીએ.
તેથી,ત્રણેય વિધાનો જરૂરી છે.
388
DifficultMCQ
એક લંબચોરસની લંબાઈ એક ચોરસની બાજુના $3/5$ ભાગ જેટલી છે. વર્તુળની ત્રિજ્યા ચોરસની બાજુ જેટલી છે. વર્તુળનો પરિઘ $132 \, cm$ છે. જો લંબચોરસની પહોળાઈ $8 \, cm$ હોય,તો લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થશે? ($cm^2$ માં)
A
$112.4$
B
$104.2$
C
$100.8$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(C) ધારો કે ચોરસની બાજુ $a \, cm$ છે.
આપેલ છે કે વર્તુળની ત્રિજ્યા ચોરસની બાજુ જેટલી છે,તેથી ત્રિજ્યા $r = a$.
વર્તુળનો પરિઘ $2 \pi r = 132 \, cm$ છે.
$\pi = 22/7$ લેતા,$2 \times (22/7) \times a = 132$.
$a = (132 \times 7) / (2 \times 22) = 66 \times 7 / 22 = 3 \times 7 = 21 \, cm$.
લંબચોરસની લંબાઈ ચોરસની બાજુના $3/5$ ભાગ છે,તેથી લંબાઈ $l = (3/5) \times 21 = 63/5 = 12.6 \, cm$.
લંબચોરસની પહોળાઈ $b = 8 \, cm$ આપેલ છે.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $l \times b = 12.6 \times 8 = 100.8 \, cm^2$ થાય.
389
MediumMCQ
એક કાટકોણ ત્રિકોણની સૌથી નાની બાજુ એ $56\, cm$ પરિમિતિ ધરાવતા ચોરસની બાજુ કરતાં $8\, cm$ ઓછી છે. કાટકોણ ત્રિકોણની બીજી સૌથી મોટી બાજુ એ $96\, cm^2$ ક્ષેત્રફળ અને $8\, cm$ પહોળાઈ ધરાવતા લંબચોરસની લંબાઈ કરતાં $4\, cm$ ઓછી છે. કાટકોણ ત્રિકોણની સૌથી મોટી બાજુ કેટલી છે? ($cm$ માં)
A
$20$
B
$12$
C
$10$
D
$15$

Solution

(C) પગલું $1$: ચોરસની બાજુ શોધો.
ચોરસની પરિમિતિ $= 56\, cm$.
ચોરસની બાજુ $= \frac{56}{4} = 14\, cm$.
પગલું $2$: કાટકોણ ત્રિકોણની સૌથી નાની બાજુ શોધો.
સૌથી નાની બાજુ $= 14 - 8 = 6\, cm$.
પગલું $3$: લંબચોરસની લંબાઈ શોધો.
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= 96\, cm^2$ અને પહોળાઈ $= 8\, cm$.
લંબાઈ $= \frac{96}{8} = 12\, cm$.
પગલું $4$: કાટકોણ ત્રિકોણની બીજી સૌથી મોટી બાજુ શોધો.
બીજી સૌથી મોટી બાજુ $= 12 - 4 = 8\, cm$.
પગલું $5$: કાટકોણ ત્રિકોણની સૌથી મોટી બાજુ (કર્ણ) શોધો.
પાયથાગોરસના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$c = \sqrt{a^2 + b^2}$.
સૌથી મોટી બાજુ $= \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10\, cm$.
390
MediumMCQ
એક વર્તુળના પરિઘ અને એક ચોરસની પરિમિતિનો સરવાળો $272 \, cm$ છે. વર્તુળનો વ્યાસ $56 \, cm$ છે. તો વર્તુળ અને ચોરસના ક્ષેત્રફળનો સરવાળો કેટલો થાય? ($cm^2$ માં)
A
$2464$
B
$2644$
C
$3040$
D
નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(C) વર્તુળનો પરિઘ $= \pi \times \text{વ્યાસ} = \frac{22}{7} \times 56 = 176 \, cm$.
ચોરસની પરિમિતિ $= 272 - 176 = 96 \, cm$.
ચોરસની બાજુ $= \frac{96}{4} = 24 \, cm$.
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= 24 \times 24 = 576 \, cm^2$.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $= \frac{56}{2} = 28 \, cm$.
વર્તુળનું ક્ષેત્રફળ $= \pi r^2 = \frac{22}{7} \times 28 \times 28 = 2464 \, cm^2$.
ક્ષેત્રફળનો જરૂરી સરવાળો $= 576 + 2464 = 3040 \, cm^2$.
391
MediumMCQ
એક ત્રિકોણના સૌથી મોટા અને બીજા સૌથી મોટા ખૂણાનો ગુણોત્તર $4:3$ છે. સૌથી નાનો ખૂણો એ સૌથી મોટા ખૂણા કરતાં અડધો છે. ત્રિકોણના સૌથી નાના અને સૌથી મોટા ખૂણા વચ્ચેનો તફાવત કેટલો છે? ($^o$ માં)
A
$30$
B
$60$
C
$40$
D
$20$

Solution

(C) ધારો કે સૌથી મોટો ખૂણો $4x$ છે અને બીજો સૌથી મોટો ખૂણો $3x$ છે.
આપેલ છે કે સૌથી નાનો ખૂણો એ સૌથી મોટા ખૂણા કરતાં અડધો છે,તેથી સૌથી નાનો ખૂણો $= \frac{1}{2} \times 4x = 2x$ થાય.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોય છે.
તેથી,$4x + 3x + 2x = 180^{\circ}$.
$9x = 180^{\circ}$.
$x = 20^{\circ}$.
સૌથી મોટો ખૂણો $= 4x = 4 \times 20^{\circ} = 80^{\circ}$.
સૌથી નાનો ખૂણો $= 2x = 2 \times 20^{\circ} = 40^{\circ}$.
સૌથી મોટા અને સૌથી નાના ખૂણા વચ્ચેનો તફાવત $= 80^{\circ} - 40^{\circ} = 40^{\circ}$ થાય.
392
MediumMCQ
ચતુષ્કોણના $3$ ખૂણાઓનો ગુણોત્તર $13: 9: 5$ છે. ચતુષ્કોણના ચોથા ખૂણાનું માપ $36^{\circ}$ છે. તો ચતુષ્કોણના સૌથી મોટા અને બીજા સૌથી નાના ખૂણા વચ્ચેનો તફાવત કેટલો હશે? (ડિગ્રીમાં)
A
$104$
B
$108$
C
$72$
D
$96$

Solution

(D) ધારો કે ચતુષ્કોણના ત્રણ ખૂણાઓ અનુક્રમે $13x^{\circ}$,$9x^{\circ}$ અને $5x^{\circ}$ છે.
ચતુષ્કોણના તમામ આંતરિક ખૂણાઓનો સરવાળો $360^{\circ}$ થાય છે.
ચોથો ખૂણો $36^{\circ}$ આપેલ હોવાથી:
$13x + 9x + 5x + 36^{\circ} = 360^{\circ}$
$27x = 360^{\circ} - 36^{\circ}$
$27x = 324^{\circ}$
$x = \frac{324}{27} = 12$
ખૂણાઓ નીચે મુજબ છે:
$1^{st} = 13 \times 12 = 156^{\circ}$
$2^{nd} = 9 \times 12 = 108^{\circ}$
$3^{rd} = 5 \times 12 = 60^{\circ}$
$4^{th} = 36^{\circ}$
સૌથી મોટો ખૂણો $156^{\circ}$ છે અને બીજો સૌથી નાનો ખૂણો $60^{\circ}$ છે (કારણ કે $36 < 60 < 108 < 156$).
તફાવત $= 156^{\circ} - 60^{\circ} = 96^{\circ}$.
393
MediumMCQ
બે વર્તુળોનો પરિઘ અનુક્રમે $88 \text{ m}$ અને $220 \text{ m}$ છે. મોટા વર્તુળના ક્ષેત્રફળ અને નાના વર્તુળના ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત કેટલો થાય? (in $m^2$)
A
$3422$
B
$3242$
C
$3244$
D
$3234$

Solution

(D) નાના વર્તુળ માટે,પરિઘ $C_1 = 2 \pi r = 88 \text{ m}$.
$\pi = \frac{22}{7}$ લેતા,$2 \times \frac{22}{7} \times r = 88$,તેથી $r = \frac{88 \times 7}{44} = 14 \text{ m}$.
મોટા વર્તુળ માટે,પરિઘ $C_2 = 2 \pi R = 220 \text{ m}$.
$2 \times \frac{22}{7} \times R = 220$,તેથી $R = \frac{220 \times 7}{44} = 35 \text{ m}$.
ક્ષેત્રફળ વચ્ચેનો તફાવત $\pi R^2 - \pi r^2 = \pi(R^2 - r^2)$ છે.
તફાવત $= \frac{22}{7} \times (35^2 - 14^2) = \frac{22}{7} \times (35 - 14)(35 + 14)$.
તફાવત $= \frac{22}{7} \times 21 \times 49 = 22 \times 3 \times 49 = 3234 \text{ m}^2$.
394
MediumMCQ
એક ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $196 \, cm^2$ છે. તેની બાજુ વર્તુળની ત્રિજ્યા કરતાં અડધી છે. જો વર્તુળનો પરિઘ લંબચોરસની પહોળાઈ જેટલો હોય અને લંબચોરસની પરિમિતિ $712 \, cm$ હોય,તો લંબચોરસની લંબાઈ કેટલી હશે? ($cm$ માં)
A
$196$
B
$186$
C
$180$
D
$190$

Solution

(C) ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $= a^2 = 196 \, cm^2$.
તેથી,બાજુ $a = \sqrt{196} = 14 \, cm$.
આપેલ છે કે ચોરસની બાજુ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા $(r)$ કરતાં અડધી છે,તેથી $a = r/2$.
તેથી,$r = 2 \times a = 2 \times 14 = 28 \, cm$.
વર્તુળનો પરિઘ $= 2 \pi r = 2 \times (22/7) \times 28 = 176 \, cm$.
પ્રશ્ન મુજબ,લંબચોરસની પહોળાઈ $(b)$ એ વર્તુળના પરિઘ જેટલી છે,તેથી $b = 176 \, cm$.
લંબચોરસની પરિમિતિ $2(l + b) = 712 \, cm$ આપેલ છે.
$b$ ની કિંમત મૂકતા: $2(l + 176) = 712$.
$2$ વડે ભાગતા: $l + 176 = 356$.
તેથી,$l = 356 - 176 = 180 \, cm$.
395
DifficultMCQ
એક કાટકોણ ત્રિકોણની કાટખૂણો બનાવતી બાજુઓનો ગુણોત્તર $5: 12$ છે. જો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $270 \, cm^2$ હોય,તો કર્ણની લંબાઈ .......... $cm$ થાય.
A
$39$
B
$42$
C
$45$
D
$51$

Solution

(A) ધારો કે કાટકોણ ત્રિકોણની કાટખૂણો બનાવતી બાજુઓ $5x$ અને $12x$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ:
$\frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = 270 \, cm^2$
$\frac{1}{2} \times 5x \times 12x = 270$
$30x^2 = 270$
$x^2 = \frac{270}{30} = 9$
$x = 3$
હવે,બાજુઓ $5 \times 3 = 15 \, cm$ અને $12 \times 3 = 36 \, cm$ છે.
પાયથાગોરસના પ્રમેય મુજબ કર્ણની લંબાઈ:
$\text{કર્ણ} = \sqrt{(15)^2 + (36)^2} = \sqrt{225 + 1296} = \sqrt{1521} = 39 \, cm$.
વૈકલ્પિક રીતે,$5:12:13$ ગુણોત્તરનો ઉપયોગ કરતા,કર્ણ $13x = 13 \times 3 = 39 \, cm$ થાય.
Solution diagram
396
DifficultMCQ
જો એક લંબચોરસના વિકર્ણનું માપ $25\, cm$ અને ક્ષેત્રફળ $168\, cm^2$ હોય,તો લંબચોરસની લંબાઈ કેટલી હશે? ($cm$ માં)
A
$31$
B
$24$
C
$17$
D
$27$

Solution

(B) ધારો કે લંબચોરસની લંબાઈ $a$ અને પહોળાઈ $b$ છે.
આપેલ છે કે,વિકર્ણ $d = 25\, cm$ અને ક્ષેત્રફળ $A = 168\, cm^2$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $a^2 + b^2 = d^2 = 25^2 = 625$.
વળી,$ab = 168$.
નિત્યસમ $(a+b)^2 = a^2 + b^2 + 2ab$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $(a+b)^2 = 625 + 2(168) = 625 + 336 = 961$.
તેથી,$a+b = \sqrt{961} = 31\, cm$ (સમીકરણ $1$).
નિત્યસમ $(a-b)^2 = a^2 + b^2 - 2ab$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $(a-b)^2 = 625 - 336 = 289$.
તેથી,$a-b = \sqrt{289} = 17\, cm$ (સમીકરણ $2$).
સમીકરણ $1$ અને $2$ નો સરવાળો કરતા: $2a = 31 + 17 = 48$,જેથી $a = 24\, cm$.
સમીકરણ $1$ માંથી $2$ બાદ કરતા: $2b = 31 - 17 = 14$,જેથી $b = 7\, cm$.
આમ,લંબચોરસની લંબાઈ $24\, cm$ છે.
397
MediumMCQ
એક જનરલે તેના $6000$ સૈનિકોને ચોરસ આકારમાં ગોઠવતી વખતે જોયું કે $71$ સૈનિકો બાકી રહી ગયા હતા. તો દરેક હરોળમાં કેટલા સૈનિકો ગોઠવવામાં આવ્યા હતા?
A
$73$
B
$77$
C
$87$
D
$93$

Solution

(B) ધારો કે દરેક હરોળમાં ઉભેલા સૈનિકોની સંખ્યા $x$ છે.
ચોરસ આકારમાં ગોઠવાયેલા સૈનિકોની કુલ સંખ્યા $x^2$ થશે.
પ્રશ્ન મુજબ,સૈનિકોની કુલ સંખ્યા $6000$ છે અને ચોરસ બનાવ્યા પછી $71$ સૈનિકો બાકી રહે છે.
તેથી,સમીકરણ આ મુજબ બનશે: $x^2 + 71 = 6000$.
બંને બાજુથી $71$ બાદ કરતા,આપણને મળે છે: $x^2 = 6000 - 71 = 5929$.
$x$ શોધવા માટે,આપણે $5929$ નું વર્ગમૂળ કાઢીશું: $x = \sqrt{5929} = 77$.
આમ,દરેક હરોળમાં $77$ સૈનિકો ગોઠવવામાં આવ્યા હતા.
398
EasyMCQ
જો લંબચોરસની લંબાઈમાં $10 \%$ નો વધારો કરવામાં આવે અને તેની પહોળાઈમાં $10 \%$ નો ઘટાડો કરવામાં આવે,તો તેના ક્ષેત્રફળમાં શું ફેરફાર થશે?
A
$1 \%$ નો ઘટાડો
B
$1 \%$ નો વધારો
C
$2 \%$ નો ઘટાડો
D
કોઈ ફેરફાર થશે નહીં

Solution

(A) ધારો કે મૂળ લંબાઈ $L$ છે અને મૂળ પહોળાઈ $B$ છે. મૂળ ક્ષેત્રફળ $A_1 = L \times B$ છે.
ફેરફાર પછી,નવી લંબાઈ $L' = L + 0.10L = 1.10L$ અને નવી પહોળાઈ $B' = B - 0.10B = 0.90B$ થશે.
નવું ક્ષેત્રફળ $A_2 = L' \times B' = (1.10L) \times (0.90B) = 0.99LB = 0.99A_1$ થશે.
ક્ષેત્રફળમાં થતો ફેરફાર $A_2 - A_1 = 0.99A_1 - A_1 = -0.01A_1$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે ક્ષેત્રફળમાં $1 \%$ નો ઘટાડો થાય છે.
399
EasyMCQ
જો લંબચોરસની લંબાઈ $6:7$ ના ગુણોત્તરમાં વધારવામાં આવે અને તેની પહોળાઈ $5:4$ ના ગુણોત્તરમાં ઘટાડવામાં આવે,તો તેના ક્ષેત્રફળમાં કયા ગુણોત્તરમાં ફેરફાર થશે?
A
$17:16$
B
$15:14$
C
$9:8$
D
$8:7$

Solution

(B) ધારો કે મૂળ લંબાઈ $L_1 = 6x$ અને મૂળ પહોળાઈ $B_1 = 5y$ છે.
મૂળ ક્ષેત્રફળ $A_1 = L_1 \times B_1 = 6x \times 5y = 30xy$ થાય.
ફેરફાર પછી,નવી લંબાઈ $L_2 = 7x$ અને નવી પહોળાઈ $B_2 = 4y$ થાય.
નવું ક્ષેત્રફળ $A_2 = L_2 \times B_2 = 7x \times 4y = 28xy$ થાય.
ક્ષેત્રફળમાં થયેલો ફેરફાર મૂળ ક્ષેત્રફળ અને નવા ક્ષેત્રફળના ગુણોત્તર $A_1 : A_2 = 30xy : 28xy = 30 : 28$ દ્વારા મળે છે.
આ ગુણોત્તરને $2$ વડે ભાગતા,આપણને $15 : 14$ મળે છે.
400
DifficultMCQ
$3$ ઘોડાઓને $20 \, m$,$30 \, m$ અને $40 \, m$ બાજુઓ ધરાવતી ત્રિકોણાકાર જમીનના $3$ ખૂણે $7 \, m$ લાંબા દોરડા વડે બાંધવામાં આવ્યા છે. આ પ્લોટનો જે વિસ્તાર ઘોડાઓ દ્વારા ચરી શકાય છે તેનું ક્ષેત્રફળ ($m^2$ માં) કેટલું હશે? ($\pi = \frac{22}{7}$ નો ઉપયોગ કરો)
A
$\frac{77}{3}$
B
$75$
C
$77$
D
$80$

Solution

(C) ઘોડાઓને ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર $r = 7 \, m$ લંબાઈના દોરડા વડે બાંધવામાં આવ્યા છે. દરેક ઘોડા દ્વારા ચરવામાં આવતો વિસ્તાર એ $r$ ત્રિજ્યા અને ત્રિકોણના તે ખૂણા જેટલો કેન્દ્રિય ખૂણો ધરાવતો વૃત્તાંશ છે.
ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ પરના ખૂણાઓ અનુક્રમે $\angle A, \angle B$ અને $\angle C$ છે.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ થાય છે.
કુલ ચરેલો વિસ્તાર $= A$ પરના વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ $+ B$ પરના વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ $+ C$ પરના વૃત્તાંશનું ક્ષેત્રફળ
$= \frac{\angle A}{360^{\circ}} \pi r^2 + \frac{\angle B}{360^{\circ}} \pi r^2 + \frac{\angle C}{360^{\circ}} \pi r^2$
$= \frac{(\angle A + \angle B + \angle C)}{360^{\circ}} \pi r^2$
કારણ કે $\angle A + \angle B + \angle C = 180^{\circ}$,
કુલ ચરેલો વિસ્તાર $= \frac{180^{\circ}}{360^{\circ}} \pi r^2 = \frac{1}{2} \pi r^2$
$= \frac{1}{2} \times \frac{22}{7} \times 7^2 = \frac{1}{2} \times \frac{22}{7} \times 49 = 11 \times 7 = 77 \, m^2$.
Solution diagram

Mensuration — Measurement of Area · Frequently Asked Questions

1Are these Mensuration questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Mensuration Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.