Gujarati

Definite integration by substitution Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · 7-2.Definite Integral · Definite integration by substitution

85+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 85 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$\int_{\pi /3}^{\pi /2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{(1 - \cos x)^{5/2}} \,dx = $
A
$\frac{5}{2}$
B
$\frac{3}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_{\pi /3}^{\pi /2} \frac{\sqrt{1 + \cos x}}{(1 - \cos x)^{5/2}} \,dx$.
અંશ અને છેદને $\sqrt{1 - \cos x}$ વડે ગુણતા:
$I = \int_{\pi /3}^{\pi /2} \frac{\sqrt{1 - \cos^2 x}}{(1 - \cos x)^{5/2} \sqrt{1 - \cos x}} \,dx = \int_{\pi /3}^{\pi /2} \frac{\sin x}{(1 - \cos x)^3} \,dx$.
ધારો કે $1 - \cos x = t$,તેથી $\sin x \,dx = dt$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{3}$,ત્યારે $t = 1 - \cos(\frac{\pi}{3}) = 1 - \frac{1}{2} = \frac{1}{2}$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $t = 1 - \cos(\frac{\pi}{2}) = 1 - 0 = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{1/2}^{1} t^{-3} \,dt = \left[ \frac{t^{-2}}{-2} \right]_{1/2}^{1} = -\frac{1}{2} \left[ \frac{1}{t^2} \right]_{1/2}^{1}$.
$I = -\frac{1}{2} \left( 1 - 4 \right) = -\frac{1}{2} (-3) = \frac{3}{2}$.
2
MediumMCQ
$\int_0^{\pi /4} \sec^7 \theta \sin^3 \theta \, d\theta = $
A
$\frac{1}{12}$
B
$\frac{3}{12}$
C
$\frac{5}{12}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપણને સંકલન $I = \int_0^{\pi /4} \sec^7 \theta \sin^3 \theta \, d\theta$ આપેલ છે.
સંકલ્યને આ રીતે ફરીથી લખતા:
$I = \int_0^{\pi /4} \frac{\sin^3 \theta}{\cos^3 \theta} \cdot \sec^4 \theta \, d\theta = \int_0^{\pi /4} \tan^3 \theta \sec^4 \theta \, d\theta$.
કારણ કે $\sec^4 \theta = \sec^2 \theta \cdot \sec^2 \theta = (1 + \tan^2 \theta) \sec^2 \theta$,તેથી સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$I = \int_0^{\pi /4} \tan^3 \theta (1 + \tan^2 \theta) \sec^2 \theta \, d\theta$.
ધારો કે $t = \tan \theta$,તો $dt = \sec^2 \theta \, d\theta$.
જ્યારે $\theta = 0, t = 0$. જ્યારે $\theta = \pi /4, t = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_0^1 t^3 (1 + t^2) \, dt = \int_0^1 (t^3 + t^5) \, dt$.
પદવાર સંકલન કરતા:
$I = \left[ \frac{t^4}{4} + \frac{t^6}{6} \right]_0^1 = \frac{1}{4} + \frac{1}{6} = \frac{3 + 2}{12} = \frac{5}{12}$.
3
MediumMCQ
$\int_{\pi /4}^{\pi /2} \cos \theta \csc^2 \theta \, d\theta = $
A
$\sqrt{2} - 1$
B
$1 - \sqrt{2}$
C
$\sqrt{2} + 1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{\pi /4}^{\pi /2} \cos \theta \csc^2 \theta \, d\theta$.
આપણે સંકલ્યને $\int_{\pi /4}^{\pi /2} \frac{\cos \theta}{\sin^2 \theta} \, d\theta$ તરીકે ફરીથી લખી શકીએ છીએ.
ધારો કે $t = \sin \theta$,તો $dt = \cos \theta \, d\theta$.
જ્યારે $\theta = \pi /4$,ત્યારે $t = \sin(\pi /4) = 1/\sqrt{2}$.
જ્યારે $\theta = \pi /2$,ત્યારે $t = \sin(\pi /2) = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int_{1/\sqrt{2}}^{1} \frac{1}{t^2} \, dt = \int_{1/\sqrt{2}}^{1} t^{-2} \, dt$.
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$I = \left[ -\frac{1}{t} \right]_{1/\sqrt{2}}^{1} = \left( -\frac{1}{1} \right) - \left( -\frac{1}{1/\sqrt{2}} \right)$.
$I = -1 + \sqrt{2} = \sqrt{2} - 1$.
4
EasyMCQ
$\int_0^1 \frac{\tan^{-1} x}{1 + x^2} \,dx = $
A
$\frac{\pi^2}{8}$
B
$\frac{\pi^2}{16}$
C
$\frac{\pi^2}{4}$
D
$\frac{\pi^2}{32}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^1 \frac{\tan^{-1} x}{1 + x^2} \,dx$.
$t = \tan^{-1} x$ આદેશ લેતા.
તેથી,$dt = \frac{1}{1 + x^2} \,dx$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(0) = 0$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(1) = \frac{\pi}{4}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int_0^{\pi/4} t \,dt = \left[ \frac{t^2}{2} \right]_0^{\pi/4} = \frac{1}{2} \left( \left( \frac{\pi}{4} \right)^2 - 0^2 \right) = \frac{1}{2} \cdot \frac{\pi^2}{16} = \frac{\pi^2}{32}$.
5
MediumMCQ
$\int_{1}^{2} \frac{\cos(\log x)}{x} \, dx = $
A
$\sin(\log 3)$
B
$\sin(\log 2)$
C
$\cos(\log 3)$
D
$\text{આમાંથી કોઈ નહીં}$

Solution

(B) ધારો કે $t = \log x$. તેથી,$dt = \frac{1}{x} dx$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = \log 1 = 0$.
જ્યારે $x = 2$,ત્યારે $t = \log 2$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\int_{1}^{2} \frac{\cos(\log x)}{x} \, dx = \int_{0}^{\log 2} \cos(t) \, dt$.
સંકલનનું મૂલ્ય શોધતા:
$\int_{0}^{\log 2} \cos(t) \, dt = [\sin(t)]_{0}^{\log 2} = \sin(\log 2) - \sin(0) = \sin(\log 2) - 0 = \sin(\log 2)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
6
EasyMCQ
સંકલન $\int_{1/\pi }^{2/\pi } \frac{\sin(1/x)}{x^2} \,dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$-1$
C
$0$
D
$1$

Solution

(D) ધારો કે $t = \frac{1}{x}$.
તેથી,$dt = -\frac{1}{x^2} \,dx$,જેનો અર્થ છે કે $-\,dt = \frac{1}{x^2} \,dx$.
જ્યારે $x = \frac{1}{\pi}$,ત્યારે $t = \pi$.
જ્યારે $x = \frac{2}{\pi}$,ત્યારે $t = \frac{\pi}{2}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$\int_{1/\pi}^{2/\pi} \frac{\sin(1/x)}{x^2} \,dx = \int_{\pi}^{\pi/2} \sin(t) \cdot (-dt)$
$= \int_{\pi/2}^{\pi} \sin(t) \,dt$
$= [-\cos(t)]_{\pi/2}^{\pi}$
$= -(\cos(\pi) - \cos(\pi/2))$
$= -(-1 - 0) = 1$.
7
MediumMCQ
$\int_0^{\pi /2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} \, dx = $
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{8}$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^{\pi /2} \frac{\sin x \cos x}{1 + \sin^4 x} \, dx$.
$\sin^2 x = t$ આદેશ લો.
તેથી,$2 \sin x \cos x \, dx = dt$,જેનો અર્થ છે કે $\sin x \cos x \, dx = \frac{1}{2} \, dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \sin^2(0) = 0$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $t = \sin^2(\frac{\pi}{2}) = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_0^1 \frac{1}{1 + t^2} \cdot \frac{1}{2} \, dt = \frac{1}{2} \int_0^1 \frac{1}{1 + t^2} \, dt$.
$I = \frac{1}{2} [\tan^{-1} t]_0^1$.
$I = \frac{1}{2} (\tan^{-1}(1) - \tan^{-1}(0)) = \frac{1}{2} (\frac{\pi}{4} - 0) = \frac{\pi}{8}$.
8
EasyMCQ
$\int_0^{\pi /4} \tan^6 x \sec^2 x \, dx = $
A
$\frac{1}{7}$
B
$\frac{2}{7}$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $t = \tan x$.
તેથી,$dt = \sec^2 x \, dx$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \tan(0) = 0$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{4}$,ત્યારે $t = \tan(\frac{\pi}{4}) = 1$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$\int_0^1 t^6 \, dt = \left[ \frac{t^7}{7} \right]_0^1 = \frac{1}{7}(1^7 - 0^7) = \frac{1}{7}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
9
EasyMCQ
$\int_0^{\pi /6} \frac{\sin x}{\cos^3 x} \, dx = $
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{1}{6}$
C
$2$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^{\pi /6} \frac{\sin x}{\cos^3 x} \, dx = \int_0^{\pi /6} \tan x \sec^2 x \, dx$.
$t = \tan x$ આદેશ લેતા.
તેથી $dt = \sec^2 x \, dx$ મળે.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \tan(0) = 0$.
જ્યારે $x = \pi/6$,ત્યારે $t = \tan(\pi/6) = 1/\sqrt{3}$.
આમ,$I = \int_0^{1/\sqrt{3}} t \, dt = \left[ \frac{t^2}{2} \right]_0^{1/\sqrt{3}} = \frac{1}{2} \left( \frac{1}{\sqrt{3}} \right)^2 - 0 = \frac{1}{2} \times \frac{1}{3} = \frac{1}{6}$.
10
MediumMCQ
સંકલન $\int_0^{\log 5} {\frac{{{e^x}\sqrt {{e^x} - 1} }}{{{e^x} + 3}}} \,dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$3 + 2\pi $
B
$4 - \pi $
C
$2 + \pi $
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^{\log 5} {\frac{{{e^x}\sqrt {{e^x} - 1} }}{{{e^x} + 3}}} \,dx$.
${e^x} - 1 = {t^2}$ આદેશ લેતા,${e^x} = {t^2} + 1$.
બંને બાજુ વિકલન કરતા,${e^x}dx = 2t\,dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે ${t^2} = {e^0} - 1 = 0$,તેથી $t = 0$.
જ્યારે $x = \log 5$,ત્યારે ${t^2} = {e^{\log 5}} - 1 = 5 - 1 = 4$,તેથી $t = 2$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_0^2 {\frac{{2t \cdot t}}{{{t^2} + 1 + 3}}} \,dt = \int_0^2 {\frac{{2{t^2}}}{{{t^2} + 4}}} \,dt$.
$I = 2 \int_0^2 {\frac{{{t^2} + 4 - 4}}{{{t^2} + 4}}} \,dt = 2 \left[ {\int_0^2 {1\,dt - 4\int_0^2 {\frac{{dt}}{{{t^2} + 2^2}}} } } \right]$.
$I = 2 \left[ {t|_0^2 - 4 \cdot \frac{1}{2} \tan^{-1}(\frac{t}{2})|_0^2} \right]$.
$I = 2 \left[ {2 - 2 \tan^{-1}(1)} \right] = 2 \left[ {2 - 2(\frac{\pi}{4})} \right] = 4 - \pi$.
11
EasyMCQ
$\int_1^e \frac{1 + \log x}{x} \, dx = $
A
$\frac{3}{2}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{e}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_1^e \frac{1 + \log x}{x} \, dx$.
$u = \log x$ આદેશ લેતા,$du = \frac{1}{x} \, dx$ મળે.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $u = \log 1 = 0$.
જ્યારે $x = e$,ત્યારે $u = \log e = 1$.
તેથી,$I = \int_0^1 (1 + u) \, du$.
$I = [u + \frac{u^2}{2}]_0^1$.
$I = (1 + \frac{1}{2}) - (0 + 0) = \frac{3}{2}$.
12
EasyMCQ
$\int_0^2 \frac{3^{\sqrt{x}}}{\sqrt{x}} \, dx$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{2}{\log 3}(3^{\sqrt{2}} - 1)$
B
$0$
C
$2 \cdot \frac{\sqrt{2}}{\log 3}$
D
$\frac{3^{\sqrt{2}}}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_0^2 \frac{3^{\sqrt{x}}}{\sqrt{x}} \, dx$.
$\sqrt{x} = t$ આદેશ લેતા.
તેથી,$\frac{1}{2\sqrt{x}} \, dx = dt$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{1}{\sqrt{x}} \, dx = 2 \, dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0$.
જ્યારે $x = 2$,ત્યારે $t = \sqrt{2}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \int_0^{\sqrt{2}} 3^t \cdot 2 \, dt$
$I = 2 \int_0^{\sqrt{2}} 3^t \, dt$
સૂત્ર $\int a^x \, dx = \frac{a^x}{\log a} + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2 \left[ \frac{3^t}{\log 3} \right]_0^{\sqrt{2}}$
$I = \frac{2}{\log 3} (3^{\sqrt{2}} - 3^0)$
$I = \frac{2}{\log 3} (3^{\sqrt{2}} - 1)$.
13
EasyMCQ
$\int_0^{\pi /2} \frac{\sin x}{1 + \cos^2 x} \, dx$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\pi /2$
B
$\pi /4$
C
$\pi /3$
D
$\pi /6$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^{\pi /2} \frac{\sin x}{1 + \cos^2 x} \, dx$.
$\cos x = t$ આદેશ લેતા,$-\sin x \, dx = dt$,એટલે કે $\sin x \, dx = -dt$ મળે.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 0$ હોય,ત્યારે $t = \cos(0) = 1$.
જ્યારે $x = \pi /2$ હોય,ત્યારે $t = \cos(\pi /2) = 0$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_1^0 \frac{-dt}{1 + t^2} = \int_0^1 \frac{dt}{1 + t^2}$.
પ્રમાણિત સંકલન $\int \frac{dt}{1 + t^2} = \tan^{-1} t$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = [\tan^{-1} t]_0^1 = \tan^{-1}(1) - \tan^{-1}(0) = \frac{\pi}{4} - 0 = \frac{\pi}{4}$.
14
MediumMCQ
$\int_0^{\pi /4} \frac{\sec^2 x}{(1 + \tan x)(2 + \tan x)} \,dx = $
A
$\log_e \left( \frac{2}{3} \right)$
B
$\log_e 3$
C
$\frac{1}{2} \log_e \left( \frac{4}{3} \right)$
D
$\log_e \left( \frac{4}{3} \right)$

Solution

(D) ધારો કે $1 + \tan x = t$. તેથી,$\sec^2 x \,dx = dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 1 + \tan(0) = 1$.
જ્યારે $x = \pi/4$,ત્યારે $t = 1 + \tan(\pi/4) = 2$.
સંકલન $\int_1^2 \frac{dt}{t(t+1)}$ બને છે.
આંશિક અપૂર્ણાંકનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{1}{t(t+1)} = \frac{1}{t} - \frac{1}{t+1}$.
તેથી,$\int_1^2 \left( \frac{1}{t} - \frac{1}{t+1} \right) dt = [\log_e |t| - \log_e |t+1|]_1^2$.
$= [\log_e |\frac{t}{t+1}|]_1^2 = \log_e \left( \frac{2}{3} \right) - \log_e \left( \frac{1}{2} \right) = \log_e \left( \frac{2/3}{1/2} \right) = \log_e \left( \frac{4}{3} \right)$.
15
EasyMCQ
$\int_0^a {{x^2}\sin {x^3}\,dx} $ ની કિંમત શોધો.
A
$(1 - \cos {a^3})$
B
$3(1 - \cos {a^3})$
C
$ - \frac{1}{3}(1 - \cos {a^3})$
D
$\frac{1}{3}(1 - \cos {a^3})$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_0^a {{x^2}\sin {x^3}\,dx}$.
$t = x^3$ આદેશ લેતા,$dt = 3x^2\,dx$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $x^2\,dx = \frac{dt}{3}$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0^3 = 0$. જ્યારે $x = a$,ત્યારે $t = a^3$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_0^{a^3} \sin(t) \cdot \frac{dt}{3} = \frac{1}{3} \int_0^{a^3} \sin(t)\,dt$.
$\sin(t)$ નું સંકલન $-\cos(t)$ થાય છે:
$I = \frac{1}{3} [-\cos(t)]_0^{a^3} = -\frac{1}{3} [\cos(a^3) - \cos(0)]$.
કારણ કે $\cos(0) = 1$,તેથી:
$I = -\frac{1}{3} [\cos(a^3) - 1] = \frac{1}{3} (1 - \cos(a^3))$.
16
EasyMCQ
$\int_{0}^{1} \frac{\tan^{-1} x}{1 + x^2} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\pi / 4$
B
$\pi^2 / 32$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_{0}^{1} \frac{\tan^{-1} x}{1 + x^2} dx$.
$t = \tan^{-1} x$ આદેશ લેતા.
તેથી,$dt = \frac{1}{1 + x^2} dx$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(0) = 0$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(1) = \pi / 4$.
તેથી,સંકલન $I = \int_{0}^{\pi / 4} t dt$ થશે.
સંકલન કરતા,$I = \left[ \frac{t^2}{2} \right]_{0}^{\pi / 4}$.
$I = \frac{(\pi / 4)^2}{2} - 0 = \frac{\pi^2 / 16}{2} = \frac{\pi^2}{32}$.
17
DifficultMCQ
$\int_{8}^{15} \frac{dx}{(x - 3)\sqrt{x + 1}} = $
A
$\frac{1}{2}\log \frac{5}{3}$
B
$\frac{1}{3}\log \frac{5}{3}$
C
$\frac{1}{2}\log \frac{3}{5}$
D
$\frac{1}{5}\log \frac{3}{5}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{8}^{15} \frac{dx}{(x - 3)\sqrt{x + 1}}$.
$t = \sqrt{x + 1}$ આદેશ લેતા,$t^2 = x + 1$,તેથી $x = t^2 - 1$ અને $dx = 2t \, dt$ મળે.
જ્યારે $x = 8$,ત્યારે $t = \sqrt{8 + 1} = 3$. જ્યારે $x = 15$,ત્યારે $t = \sqrt{15 + 1} = 4$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{3}^{4} \frac{2t \, dt}{(t^2 - 1 - 3)t} = \int_{3}^{4} \frac{2 \, dt}{t^2 - 4}$.
સૂત્ર $\int \frac{dx}{x^2 - a^2} = \frac{1}{2a} \log \left| \frac{x - a}{x + a} \right| + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = 2 \times \frac{1}{2(2)} \left[ \log \left| \frac{t - 2}{t + 2} \right| \right]_{3}^{4}$.
$I = \frac{1}{2} \left[ \log \left( \frac{4 - 2}{4 + 2} \right) - \log \left( \frac{3 - 2}{3 + 2} \right) \right]$.
$I = \frac{1}{2} \left[ \log \left( \frac{2}{6} \right) - \log \left( \frac{1}{5} \right) \right] = \frac{1}{2} \left[ \log \left( \frac{1}{3} \right) - \log \left( \frac{1}{5} \right) \right]$.
$I = \frac{1}{2} \log \left( \frac{1/3}{1/5} \right) = \frac{1}{2} \log \frac{5}{3}$.
18
EasyMCQ
$\int_1^{e^2} \frac{dx}{x(1 + \ln x)^2}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$2/3$
B
$1/3$
C
$3/2$
D
$\ln 2$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_1^{e^2} \frac{dx}{x(1 + \ln x)^2}$.
$t = 1 + \ln x$ આદેશ લેતા.
તેથી,$dt = \frac{1}{x} dx$ મળે.
સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = 1 + \ln(1) = 1 + 0 = 1$.
જ્યારે $x = e^2$,ત્યારે $t = 1 + \ln(e^2) = 1 + 2 = 3$.
હવે,સંકલનમાં કિંમતો મૂકતા:
$I = \int_1^3 \frac{dt}{t^2} = \int_1^3 t^{-2} dt$.
$t^{-2}$ નું સંકલન કરતા $\left[ \frac{t^{-1}}{-1} \right]_1^3 = \left[ -\frac{1}{t} \right]_1^3$ મળે.
સીમાઓ લાગુ પાડતા:
$I = -\left( \frac{1}{3} - \frac{1}{1} \right) = -\left( \frac{1}{3} - 1 \right) = -\left( -\frac{2}{3} \right) = \frac{2}{3}$.
19
DifficultMCQ
જો $\int_{\log 2}^x \frac{du}{({e^u} - 1)^{1/2}} = \frac{\pi}{6}$ હોય,તો ${e^x} = $
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$-1$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{\log 2}^x \frac{du}{({e^u} - 1)^{1/2}} = \frac{\pi}{6}$.
$e^u - 1 = t^2$ આદેશ લેતા,$e^u du = 2t dt$,જેનો અર્થ છે કે $du = \frac{2t}{e^u} dt = \frac{2t}{t^2 + 1} dt$.
જ્યારે $u = \log 2$,ત્યારે $t = \sqrt{e^{\log 2} - 1} = \sqrt{2 - 1} = 1$.
જ્યારે $u = x$,ત્યારે $t = \sqrt{e^x - 1}$.
સંકલન આ મુજબ બનશે: $\int_{1}^{\sqrt{e^x - 1}} \frac{2t}{t^2 + 1} \cdot \frac{1}{t} dt = \int_{1}^{\sqrt{e^x - 1}} \frac{2}{t^2 + 1} dt = \frac{\pi}{6}$.
$2 [\tan^{-1} t]_{1}^{\sqrt{e^x - 1}} = \frac{\pi}{6}$.
$\tan^{-1}(\sqrt{e^x - 1}) - \tan^{-1}(1) = \frac{\pi}{12}$.
$\tan^{-1}(\sqrt{e^x - 1}) - \frac{\pi}{4} = \frac{\pi}{12}$.
$\tan^{-1}(\sqrt{e^x - 1}) = \frac{\pi}{12} + \frac{\pi}{4} = \frac{\pi + 3\pi}{12} = \frac{4\pi}{12} = \frac{\pi}{3}$.
$\sqrt{e^x - 1} = \tan(\frac{\pi}{3}) = \sqrt{3}$.
$e^x - 1 = 3$.
$e^x = 4$.
20
MediumMCQ
ધારો કે $f$ દરેક જગ્યાએ સતત છે,તો $\frac{1}{c}\int_{ac}^{bc} {f\left( {\frac{x}{c}} \right)} \,dx = $
A
$\int_a^b {f\left( {\frac{x}{c}} \right)} \,dx$
B
$\frac{1}{c}\int_a^b {f(x)\,dx}$
C
$\int_a^b {f(x)\,dx}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $I = \frac{1}{c}\int_{ac}^{bc} {f\left( \frac{x}{c} \right)} \,dx$.
$\frac{x}{c} = t$ આદેશ લેતા,જેનો અર્થ છે કે $x = ct$.
તેથી,વિકલન $dx = c \, dt$ થશે.
હવે,સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = ac$,ત્યારે $t = \frac{ac}{c} = a$.
જ્યારે $x = bc$,ત્યારે $t = \frac{bc}{c} = b$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \frac{1}{c} \int_{a}^{b} f(t) \cdot (c \, dt)$
$I = \int_{a}^{b} f(t) \, dt$.
સંકલનનો ચલ એ ડમી ચલ હોવાથી,આપણે $t$ ને $x$ દ્વારા બદલી શકીએ છીએ:
$I = \int_{a}^{b} f(x) \, dx$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
21
DifficultMCQ
ધારો કે $\frac{d}{dx}F(x) = \frac{e^{\sin x}}{x}$ જ્યાં $x > 0$. જો $\int_{1}^{4} \frac{3}{x} e^{\sin(x^3)} dx = F(k) - F(1)$ હોય,તો $k$ ની શક્ય કિંમતો પૈકીની એક કિંમત છે:
A
$15$
B
$16$
C
$63$
D
$64$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\frac{d}{dx}F(x) = \frac{e^{\sin x}}{x}$.
આપણે સંકલન $I = \int_{1}^{4} \frac{3}{x} e^{\sin(x^3)} dx$ ની ગણતરી કરવાની છે.
આદેશ લેવા માટે અંશ અને છેદને $x^2$ વડે ગુણતા:
$I = \int_{1}^{4} \frac{3x^2}{x^3} e^{\sin(x^3)} dx$.
ધારો કે $t = x^3$,તેથી $dt = 3x^2 dx$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = 1^3 = 1$.
જ્યારે $x = 4$,ત્યારે $t = 4^3 = 64$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{1}^{64} \frac{e^{\sin t}}{t} dt$.
કારણ કે $\frac{d}{dt}F(t) = \frac{e^{\sin t}}{t}$,તેથી સંકલન:
$I = [F(t)]_{1}^{64} = F(64) - F(1)$.
આપેલ પદ $F(k) - F(1)$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = 64$ મળે છે.
22
DifficultMCQ
$\int_0^1 \frac{x^7}{\sqrt{1 - x^4}} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{2}{3}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^1 \frac{x^7}{\sqrt{1 - x^4}} dx = \int_0^1 \frac{x^6 \cdot x}{\sqrt{1 - x^4}} dx$.
$u = x^4$ લેતા,$du = 4x^3 dx$. તેથી $x^4 = u$ અને $x^2 = \sqrt{u}$.
$I = \int_0^1 \frac{x^4 \cdot x^3}{\sqrt{1 - x^4}} dx = \int_0^1 \frac{u}{\sqrt{1 - u}} \cdot \frac{1}{4} du$.
$1 - u = v^2$ લેતા,$du = -2v dv$. જ્યારે $u=0, v=1$; જ્યારે $u=1, v=0$.
$I = \frac{1}{4} \int_1^0 \frac{1 - v^2}{v} (-2v) dv = \frac{1}{2} \int_0^1 (1 - v^2) dv$.
$I = \frac{1}{2} [v - \frac{v^3}{3}]_0^1 = \frac{1}{2} (1 - \frac{1}{3}) = \frac{1}{2} \cdot \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
23
MediumMCQ
જો $a \le x \le b$ માટે $\frac{d[f(x)]}{dx} = g(x)$ હોય,તો $\int_a^b f(x)g(x) dx$ ની કિંમત શું થાય?
A
$f(b) - f(a)$
B
$g(b) - g(a)$
C
$\frac{[f(b)]^2 - [f(a)]^2}{2}$
D
$\frac{[g(b)]^2 - [g(a)]^2}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_a^b f(x)g(x) dx$.
આપેલ છે કે $\frac{d[f(x)]}{dx} = g(x)$,તેથી આપણે $g(x) dx = d[f(x)]$ લખી શકીએ.
$f(x) = t$ લેતા,$df(x) = dt$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $g(x) dx = dt$.
જ્યારે $x = a$ હોય ત્યારે $t = f(a)$ અને જ્યારે $x = b$ હોય ત્યારે $t = f(b)$ થાય.
આમ,સંકલન $I = \int_{f(a)}^{f(b)} t dt$ બને છે.
સંકલન કરતા,$I = \left[ \frac{t^2}{2} \right]_{f(a)}^{f(b)} = \frac{[f(b)]^2 - [f(a)]^2}{2}$ મળે છે.
24
MediumMCQ
સંકલન $\int_0^{\pi /4} \frac{\sqrt{\tan x}}{\sin x \cos x} \, dx$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$0$
D
$4$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^{\pi /4} \frac{\sqrt{\tan x}}{\sin x \cos x} \, dx$.
અંશ અને છેદને $\cos^2 x$ વડે ભાગતા:
$I = \int_0^{\pi /4} \frac{\sqrt{\tan x} / \cos^2 x}{(\sin x \cos x) / \cos^2 x} \, dx = \int_0^{\pi /4} \frac{\sqrt{\tan x} \sec^2 x}{\tan x} \, dx = \int_0^{\pi /4} \frac{\sec^2 x}{\sqrt{\tan x}} \, dx$.
ધારો કે $t = \tan x$,તેથી $dt = \sec^2 x \, dx$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0$. જ્યારે $x = \pi / 4$,ત્યારે $t = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_0^1 \frac{1}{\sqrt{t}} \, dt = \int_0^1 t^{-1/2} \, dt$.
સંકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$I = [2t^{1/2}]_0^1 = 2(1) - 2(0) = 2$.
25
AdvancedMCQ
નિશ્ચિત સંકલન $\int\limits_0^{\sqrt {\ln \left( {\frac{\pi }{2}} \right)} } {\cos \left( {{e^{{x^2}}}} \right)} \cdot 2x {e^{{x^2}}}dx$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$1$
B
$1 + \sin(1)$
C
$1 - \sin(1)$
D
$\sin(1) - 1$

Solution

(C) ધારો કે $t = e^{x^2}$.
તેથી,$dt = e^{x^2} \cdot 2x dx$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = e^{0^2} = e^0 = 1$.
જ્યારે $x = \sqrt{\ln(\frac{\pi}{2})}$,ત્યારે $t = e^{(\sqrt{\ln(\frac{\pi}{2})})^2} = e^{\ln(\frac{\pi}{2})} = \frac{\pi}{2}$.
આમ,સંકલન $\int_{1}^{\frac{\pi}{2}} \cos(t) dt$ બને છે.
સંકલનનું મૂલ્ય મેળવતા: $[\sin(t)]_{1}^{\frac{\pi}{2}} = \sin(\frac{\pi}{2}) - \sin(1) = 1 - \sin(1)$.
26
AdvancedMCQ
$\int\limits_0^{\ln 5} \frac{e^x \sqrt{e^x - 1}}{e^x + 3} dx = $
A
$4 - \pi$
B
$6 - \pi$
C
$5 - \pi$
D
કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{e^x \sqrt{e^x - 1}}{e^x + 3} dx$.
$t = e^x$ આદેશ લેતા,$dt = e^x dx$ મળે.
સંકલન $I = \int \frac{\sqrt{t - 1}}{t + 3} dt$ બને છે.
$u = \sqrt{t - 1}$ આદેશ લેતા,$u^2 = t - 1$,તેથી $t = u^2 + 1$ અને $2u du = dt$ મળે.
$I = \int \frac{u \cdot 2u du}{u^2 + 1 + 3} = 2 \int \frac{u^2}{u^2 + 4} du$.
$I = 2 \int \left( 1 - \frac{4}{u^2 + 4} \right) du = 2u - 8 \int \frac{1}{u^2 + 2^2} du$.
$I = 2u - 8 \cdot \frac{1}{2} \tan^{-1}\left( \frac{u}{2} \right) = 2u - 4 \tan^{-1}\left( \frac{u}{2} \right)$.
$u = \sqrt{e^x - 1}$ પાછું મૂકતા,$2 \sqrt{e^x - 1} - 4 \tan^{-1}\left( \frac{\sqrt{e^x - 1}}{2} \right)$ મળે.
સીમા $0$ થી $\ln 5$ લેતા:
$x = \ln 5$ માટે,$e^x = 5$,તેથી $u = \sqrt{5 - 1} = 2$.
$x = 0$ માટે,$e^x = 1$,તેથી $u = \sqrt{1 - 1} = 0$.
પરિણામ $= [2(2) - 4 \tan^{-1}(1)] - [2(0) - 4 \tan^{-1}(0)] = 4 - 4(\frac{\pi}{4}) = 4 - \pi$.
27
AdvancedMCQ
$\int\limits_0^{{{\left( {\frac{\pi }{2}} \right)}^{\frac{1}{3}}}} {\,{x^5}\cdot\sin {x^3}\,dx} $ $=$
A
$1$
B
$1/2$
C
$2$
D
$1/3$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int\limits_0^{{{\left( {\frac{\pi }{2}} \right)}^{\frac{1}{3}}}} {\,{x^5}\cdot\sin {x^3}\,dx} $.
$t = x^3$ આદેશ લેતા,$dt = 3x^2 dx$,જેનો અર્થ છે કે $x^2 dx = \frac{1}{3} dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0$.
જ્યારે $x = (\frac{\pi}{2})^{1/3}$,ત્યારે $t = \frac{\pi}{2}$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {t \cdot \sin(t) \cdot \frac{1}{3} dt} = \frac{1}{3} \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {t \sin(t) dt}$.
ખંડશઃ સંકલન $\int u dv = uv - \int v du$ નો ઉપયોગ કરતા,$u = t$ અને $dv = \sin(t) dt$ લો.
તેથી $du = dt$ અને $v = -\cos(t)$.
$I = \frac{1}{3} [ -t \cos(t) |_0^{\frac{\pi}{2}} - \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {-\cos(t) dt} ]$.
$I = \frac{1}{3} [ (- \frac{\pi}{2} \cos(\frac{\pi}{2}) + 0) + \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} \cos(t) dt ]$.
કારણ કે $\cos(\frac{\pi}{2}) = 0$,પ્રથમ પદ $0$ થશે.
$I = \frac{1}{3} [ \sin(t) |_0^{\frac{\pi}{2}} ] = \frac{1}{3} [ \sin(\frac{\pi}{2}) - \sin(0) ] = \frac{1}{3} [ 1 - 0 ] = \frac{1}{3}$.
28
AdvancedMCQ
$\int\limits_0^1 {\frac{{{{\tan }^{ - 1}}x}}{x}\,dx} = $
A
$\int\limits_0^{\frac{\pi }{4}} {\frac{x}{{\sin x}}\,dx} $
B
$\int\limits_0^{\frac{\pi }{2}} {\frac{x}{{\sin x}}\,dx} $
C
$\frac{1}{2}\int\limits_0^{\frac{\pi }{2}} {\frac{x}{{\sin x}}\,dx} $
D
$\frac{1}{2}\int\limits_0^{\frac{\pi }{4}} {\frac{x}{{\sin x}}\,dx} $

Solution

(C) ધારો કે $I = \int\limits_0^1 {\frac{{{{\tan }^{ - 1}}x}}{x}\,dx} $.
$x = \tan \theta$ આદેશ લેતા,$dx = \sec^2 \theta \, d\theta$ મળે.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $\theta = 0$ અને જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $\theta = \frac{\pi}{4}$.
$I = \int\limits_0^{\frac{\pi}{4}} {\frac{\theta}{{\tan \theta}} \cdot \sec^2 \theta \, d\theta} = \int\limits_0^{\frac{\pi}{4}} {\frac{\theta}{{\sin \theta \cos \theta}} \, d\theta} = \int\limits_0^{\frac{\pi}{4}} {\frac{{2\theta}}{{\sin 2\theta}} \, d\theta}$.
હવે $2\theta = y$ લેતા,$2 \, d\theta = dy$ એટલે કે $d\theta = \frac{1}{2} dy$.
જ્યારે $\theta = 0$,ત્યારે $y = 0$ અને જ્યારે $\theta = \frac{\pi}{4}$,ત્યારે $y = \frac{\pi}{2}$.
$I = \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {\frac{y}{{\sin y}} \cdot \frac{1}{2} \, dy} = \frac{1}{2} \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {\frac{y}{{\sin y}} \, dy} = \frac{1}{2} \int\limits_0^{\frac{\pi}{2}} {\frac{x}{{\sin x}} \, dx}$.
29
AdvancedMCQ
જો $\int\limits_0^2 375 x^5 (1 + x^2)^{-4} dx = 2^n$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો:
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$7$

Solution

(B) ધારો કે $I = \int_0^2 \frac{375 x^5}{(1 + x^2)^4} dx$.
$u = 1 + x^2$ આદેશ લેતા,$du = 2x dx$,તેથી $x^2 = u - 1$ અને $x dx = \frac{du}{2}$ મળે.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $u = 1$. જ્યારે $x = 2$,ત્યારે $u = 5$.
$I = \int_1^5 \frac{375 (x^2)^2 x}{(1 + x^2)^4} dx = \int_1^5 \frac{375 (u - 1)^2}{u^4} \cdot \frac{du}{2}$.
$I = \frac{375}{2} \int_1^5 \frac{u^2 - 2u + 1}{u^4} du = \frac{375}{2} \int_1^5 (u^{-2} - 2u^{-3} + u^{-4}) du$.
$I = \frac{375}{2} \left[ -u^{-1} + u^{-2} - \frac{1}{3} u^{-3} \right]_1^5$.
$I = \frac{375}{2} \left[ (-\frac{1}{5} + \frac{1}{25} - \frac{1}{375}) - (-1 + 1 - \frac{1}{3}) \right]$.
$I = \frac{375}{2} \left[ \frac{-75 + 15 - 1}{375} + \frac{1}{3} \right] = \frac{375}{2} \left[ \frac{-61}{375} + \frac{125}{375} \right] = \frac{375}{2} \cdot \frac{64}{375} = \frac{64}{2} = 32$.
$32 = 2^5$ હોવાથી,$2^n = 2^5$,જેનો અર્થ છે કે $n = 5$.
30
AdvancedMCQ
$\int\limits_0^{\frac{1}{2}} \frac{1}{1 - x^2} \ln \left( \frac{1 + x}{1 - x} \right) dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{4} \ln^2 \left( \frac{1}{3} \right)$
B
$\frac{1}{2} \ln^2 3$
C
$-\frac{1}{4} \ln^2 3$
D
ગણી શકાતું નથી.

Solution

(A) ધારો કે $I = \int\limits_0^{\frac{1}{2}} \frac{1}{1 - x^2} \ln \left( \frac{1 + x}{1 - x} \right) dx$.
આદેશ લો $t = \ln \left( \frac{1 + x}{1 - x} \right) = \ln(1 + x) - \ln(1 - x)$.
તેથી $dt = \left( \frac{1}{1 + x} - \frac{-1}{1 - x} \right) dx = \left( \frac{1 - x + 1 + x}{1 - x^2} \right) dx = \frac{2}{1 - x^2} dx$.
આમ,$\frac{dx}{1 - x^2} = \frac{1}{2} dt$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \ln(1) = 0$.
જ્યારે $x = \frac{1}{2}$,ત્યારે $t = \ln \left( \frac{1 + 1/2}{1 - 1/2} \right) = \ln \left( \frac{3/2}{1/2} \right) = \ln 3$.
તેથી,$I = \int\limits_0^{\ln 3} t \cdot \frac{1}{2} dt = \frac{1}{2} \left[ \frac{t^2}{2} \right]_0^{\ln 3} = \frac{1}{4} \ln^2 3$.
કારણ કે $\ln^2(1/3) = (\ln 1 - \ln 3)^2 = (-\ln 3)^2 = \ln^2 3$,તેથી જવાબ $\frac{1}{4} \ln^2 3$ અથવા $\frac{1}{4} \ln^2 \left( \frac{1}{3} \right)$ છે.
31
AdvancedMCQ
$\int_{\sin \theta}^{\cos \theta} f(x \tan \theta) \, dx$ ની કિંમત શોધો,જ્યાં $\theta \neq \frac{n \pi}{2}, n \in I$.
A
$-\cos \theta \int_{1}^{\tan \theta} f(x \sin \theta) \, dx$
B
$-\tan \theta \int_{\sin \theta}^{\cos \theta} f(x) \, dx$
C
$\sin \theta \int_{0}^{\tan \theta} f(x \cos \theta) \, dx$
D
$\cot \theta \int_{\sin \theta}^{\sin \theta \tan \theta} f(x) \, dx$

Solution

(D) ધારો કે $u = x \tan \theta$. તેથી $du = \tan \theta \, dx$,જેનો અર્થ છે કે $dx = \frac{du}{\tan \theta} = \cot \theta \, du$.
જ્યારે $x = \sin \theta$,ત્યારે $u = \sin \theta \tan \theta$.
જ્યારે $x = \cos \theta$,ત્યારે $u = \cos \theta \tan \theta = \sin \theta$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$\int_{\sin \theta}^{\cos \theta} f(x \tan \theta) \, dx = \int_{\sin \theta \tan \theta}^{\sin \theta} f(u) \cot \theta \, du$
$= \cot \theta \int_{\sin \theta \tan \theta}^{\sin \theta} f(u) \, du$
$= -\cot \theta \int_{\sin \theta}^{\sin \theta \tan \theta} f(u) \, du$.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો જવાબ વિકલ્પ $D$ છે.
32
DifficultMCQ
જો $\frac{d}{{dx}}G(x) = \frac{{{e^{\tan x}}}}{x}$ હોય,જ્યાં $x \in (0, \pi/2)$,તો $\int_{1/4}^{1/2} \frac{2}{x} e^{\tan(\pi x^2)} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$G(\pi/4) - G(\pi/16)$
B
$2[G(\pi/4) - G(\pi/16)]$
C
$\pi[G(1/2) - G(1/4)]$
D
$G(1/\sqrt{2}) - G(1/2)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\frac{d}{dx} G(x) = \frac{e^{\tan x}}{x}$,જ્યાં $x \in (0, \pi/2)$.
ધારો કે $I = \int_{1/4}^{1/2} \frac{2}{x} e^{\tan(\pi x^2)} dx$.
સંકલનની અંદર $\pi$ વડે ગુણતા અને ભાગતા: $I = \int_{1/4}^{1/2} \frac{2\pi x}{\pi x^2} e^{\tan(\pi x^2)} dx$.
ધારો કે $t = \pi x^2$. તેથી $dt = 2\pi x dx$.
જ્યારે $x = 1/4$,ત્યારે $t = \pi/16$. જ્યારે $x = 1/2$,ત્યારે $t = \pi/4$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા,આપણને મળે છે $I = \int_{\pi/16}^{\pi/4} \frac{e^{\tan t}}{t} dt$.
કારણ કે $\frac{d}{dt} G(t) = \frac{e^{\tan t}}{t}$,તેથી સંકલનનું મૂલ્ય $[G(t)]_{\pi/16}^{\pi/4} = G(\pi/4) - G(\pi/16)$ થશે.
33
DifficultMCQ
સંકલન $\int_{\pi /6}^{\pi /3} {\sec ^{2/3} x \, \csc ^{4/3} x \, dx}$ ની કિંમત શોધો.
A
$3^{5/6} - 3^{2/3}$
B
$3^{5/3} - 3^{1/3}$
C
$3^{7/6} - 3^{5/6}$
D
$3^{4/3} - 3^{1/3}$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \sec^{2/3} x \csc^{4/3} x \, dx$.
આપણે સંકલ્યને આ રીતે લખી શકીએ:
$I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\cos^{2/3} x \sin^{4/3} x} \, dx = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\cos^{2/3} x \sin^{2/3} x \cdot \sin^{2/3} x} \, dx$
$I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{(\sin x \cos x)^{2/3} \cdot \sin^{2/3} x} \, dx = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{1}{\tan^{2/3} x \cdot \sin^2 x} \, dx$
$I = \int_{\pi/6}^{\pi/3} \frac{\sec^2 x}{\tan^{2/3} x} \, dx$.
ધારો કે $\tan x = t$,તેથી $\sec^2 x \, dx = dt$.
જ્યારે $x = \pi/6$,ત્યારે $t = \tan(\pi/6) = 1/\sqrt{3} = 3^{-1/2}$.
જ્યારે $x = \pi/3$,ત્યારે $t = \tan(\pi/3) = \sqrt{3} = 3^{1/2}$.
$I = \int_{3^{-1/2}}^{3^{1/2}} t^{-2/3} \, dt = \left[ \frac{t^{1/3}}{1/3} \right]_{3^{-1/2}}^{3^{1/2}} = 3 \left[ t^{1/3} \right]_{3^{-1/2}}^{3^{1/2}}$
$I = 3 \left( (3^{1/2})^{1/3} - (3^{-1/2})^{1/3} \right) = 3 \left( 3^{1/6} - 3^{-1/6} \right)$
$I = 3^{1 + 1/6} - 3^{1 - 1/6} = 3^{7/6} - 3^{5/6}$.
34
DifficultMCQ
$\int_{3}^{5} \frac{1}{2x + 3} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$\ln \left( \frac{13}{9} \right)$
B
$\frac{1}{2} \ln \left( \frac{13}{9} \right)$
C
$\frac{1}{2} \ln \left( \frac{15}{9} \right)$
D
કોઈ નહીં

Solution

(B) સંકલન $I = \int_{3}^{5} \frac{1}{2x + 3} dx$ ની ગણતરી કરવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીશું.
ધારો કે $u = 2x + 3$,તેથી $du = 2 dx$,જેનો અર્થ છે કે $dx = \frac{du}{2}$.
જ્યારે $x = 3$ હોય,ત્યારે $u = 2(3) + 3 = 9$.
જ્યારે $x = 5$ હોય,ત્યારે $u = 2(5) + 3 = 13$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{9}^{13} \frac{1}{u} \cdot \frac{du}{2} = \frac{1}{2} [\ln |u|]_{9}^{13}$.
$I = \frac{1}{2} (\ln 13 - \ln 9) = \frac{1}{2} \ln \left( \frac{13}{9} \right)$.
35
Medium
નીચેના સંકલનનું મૂલ્ય શોધો:
$\int_{4}^{9} \frac{\sqrt{x}}{\left(30-x^{\frac{3}{2}}\right)^{2}} d x$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{4}^{9} \frac{\sqrt{x}}{\left(30-x^{\frac{3}{2}}\right)^{2}} d x$.
આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીશું. ધારો કે $t = 30 - x^{\frac{3}{2}}$.
તેથી,$dt = -\frac{3}{2} x^{\frac{1}{2}} dx$,જેનો અર્થ છે કે $\sqrt{x} dx = -\frac{2}{3} dt$.
જ્યારે $x = 4$,ત્યારે $t = 30 - 4^{\frac{3}{2}} = 30 - 8 = 22$.
જ્યારે $x = 9$,ત્યારે $t = 30 - 9^{\frac{3}{2}} = 30 - 27 = 3$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{22}^{3} -\frac{2}{3} \frac{dt}{t^2} = \frac{2}{3} \int_{3}^{22} t^{-2} dt$.
$I = \frac{2}{3} \left[ -\frac{1}{t} \right]_{3}^{22} = \frac{2}{3} \left( -\frac{1}{22} - (-\frac{1}{3}) \right) = \frac{2}{3} \left( \frac{1}{3} - \frac{1}{22} \right)$.
$I = \frac{2}{3} \left( \frac{22 - 3}{66} \right) = \frac{2}{3} \left( \frac{19}{66} \right) = \frac{19}{99}$.
36
Medium
નીચેના સંકલિતનું મૂલ્ય શોધો: $\int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \sin ^{3} 2 t \cos 2 t \,d t$

Solution

(1/8) ધારો કે $I = \int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \sin ^{3} 2 t \cos 2 t \,d t$.
$\sin 2 t = u$ લો. તેથી,$t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા $2 \cos 2 t \,d t = d u$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\cos 2 t \,d t = \frac{1}{2} d u$.
હવે,સંકલનની સીમાઓ બદલો:
જ્યારે $t = 0$,ત્યારે $u = \sin(2 \times 0) = \sin 0 = 0$.
જ્યારે $t = \frac{\pi}{4}$,ત્યારે $u = \sin(2 \times \frac{\pi}{4}) = \sin \frac{\pi}{2} = 1$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{0}^{1} u^{3} \cdot \frac{1}{2} d u$
$I = \frac{1}{2} \left[ \frac{u^{4}}{4} \right]_{0}^{1}$
$I = \frac{1}{2} \left( \frac{1^{4}}{4} - \frac{0^{4}}{4} \right)$
$I = \frac{1}{2} \times \frac{1}{4} = \frac{1}{8}$.
37
Medium
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{2}^{3} \frac{x}{x^{2}+1} dx$ ની કિંમત શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $I = \int_{2}^{3} \frac{x}{x^{2}+1} dx$.
આનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીએ છીએ. ધારો કે $u = x^{2} + 1$. તો $du = 2x dx$,જેનો અર્થ છે કે $x dx = \frac{1}{2} du$.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 2$,ત્યારે $u = 2^{2} + 1 = 5$.
જ્યારે $x = 3$,ત્યારે $u = 3^{2} + 1 = 10$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{5}^{10} \frac{1}{2u} du = \frac{1}{2} [\ln |u|]_{5}^{10}$.
કલનશાસ્ત્રના મૂળભૂત પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા:
$I = \frac{1}{2} (\ln 10 - \ln 5) = \frac{1}{2} \ln \left(\frac{10}{5}\right) = \frac{1}{2} \ln 2$.
38
Medium
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{0}^{1} x e^{x^{2}} d x$ ની કિંમત શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $I = \int_{0}^{1} x e^{x^{2}} d x$.
$x^{2} = t$ આદેશ લેતા,જેથી $2x \, dx = dt$ અથવા $x \, dx = \frac{1}{2} dt$ મળે.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0^{2} = 0$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = 1^{2} = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{0}^{1} e^{t} \cdot \frac{1}{2} dt = \frac{1}{2} \int_{0}^{1} e^{t} dt$.
$e^{t}$ નું સંકલન $e^{t}$ થાય છે.
સીમાઓ લાગુ પાડતા:
$I = \frac{1}{2} [e^{t}]_{0}^{1} = \frac{1}{2} (e^{1} - e^{0})$.
કારણ કે $e^{0} = 1$,તેથી:
$I = \frac{1}{2} (e - 1)$.
39
MediumMCQ
$\int_{-1}^{1} 5 x^{4} \sqrt{x^{5}+1} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{4\sqrt{2}}{3}$
B
$\frac{2\sqrt{2}}{3}$
C
$\frac{8\sqrt{2}}{3}$
D
$\frac{\sqrt{2}}{3}$

Solution

(A) ધારો કે $t = x^{5} + 1$. તેથી,$dt = 5x^{4} dx$.
જ્યારે $x = -1$,ત્યારે $t = (-1)^{5} + 1 = 0$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = (1)^{5} + 1 = 2$.
તેથી,સંકલન નીચે મુજબ થશે:
$\int_{0}^{2} \sqrt{t} dt = \left[ \frac{2}{3} t^{\frac{3}{2}} \right]_{0}^{2}$
$= \frac{2}{3} (2^{\frac{3}{2}} - 0^{\frac{3}{2}})$
$= \frac{2}{3} (2\sqrt{2}) = \frac{4\sqrt{2}}{3}$.
40
MediumMCQ
$\int_{0}^{1} \frac{\tan ^{-1} x}{1+x^{2}} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi^2}{8}$
B
$\frac{\pi^2}{16}$
C
$\frac{\pi^2}{32}$
D
$\frac{\pi^2}{64}$

Solution

(C) ધારો કે $t = \tan^{-1} x$. તેથી,$dt = \frac{1}{1+x^2} dx$.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(0) = 0$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = \tan^{-1}(1) = \frac{\pi}{4}$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$\int_{0}^{1} \frac{\tan^{-1} x}{1+x^2} dx = \int_{0}^{\frac{\pi}{4}} t dt$.
સંકલનનું મૂલ્ય મેળવતા:
$\int_{0}^{\frac{\pi}{4}} t dt = \left[ \frac{t^2}{2} \right]_{0}^{\frac{\pi}{4}} = \frac{1}{2} \left( \left( \frac{\pi}{4} \right)^2 - 0^2 \right) = \frac{1}{2} \left( \frac{\pi^2}{16} \right) = \frac{\pi^2}{32}$.
41
EasyMCQ
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{0}^{1} \frac{x}{x^{2}+1} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2} \log 2$
B
$\log 2$
C
$\frac{1}{2} \log 1$
D
$\log 1$

Solution

(A) સંકલન $\int_{0}^{1} \frac{x}{x^{2}+1} d x$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે આદેશની રીતનો ઉપયોગ કરીશું.
ધારો કે $x^{2}+1 = t$. તેથી,$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $2x dx = dt$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $x dx = \frac{1}{2} dt$.
હવે,સંકલનની સીમાઓ બદલો:
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 0^{2} + 1 = 1$.
જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $t = 1^{2} + 1 = 2$.
આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$\int_{0}^{1} \frac{x}{x^{2}+1} d x = \int_{1}^{2} \frac{1}{t} \cdot \frac{1}{2} dt = \frac{1}{2} \int_{1}^{2} \frac{1}{t} dt$.
$\frac{1}{t}$ નું સંકલન $\log |t|$ થાય છે.
$= \frac{1}{2} [\log |t|]_{1}^{2}$.
$= \frac{1}{2} (\log 2 - \log 1)$.
કારણ કે $\log 1 = 0$,આપણને મળે છે:
$= \frac{1}{2} \log 2$.
42
Difficult
સંકલન $\int_{0}^{1} \sin ^{-1}\left(\frac{2 x}{1+x^{2}}\right) d x$ ની કિંમત શોધો.

Solution

ધારો કે $I = \int_{0}^{1} \sin ^{-1}\left(\frac{2 x}{1+x^{2}}\right) d x$.
$x = \tan \theta$ આદેશ લેતા,$d x = \sec ^{2} \theta d \theta$ મળે.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $\theta = 0$ અને જ્યારે $x = 1$,ત્યારે $\theta = \frac{\pi}{4}$.
$I = \int_{0}^{\frac{\pi}{4}} \sin ^{-1}(\sin 2 \theta) \sec ^{2} \theta d \theta = \int_{0}^{\frac{\pi}{4}} 2 \theta \sec ^{2} \theta d \theta$.
ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા,$\int u v d \theta = u \int v d \theta - \int (u' \int v d \theta) d \theta$,જ્યાં $u = \theta$ અને $v = \sec^2 \theta$:
$I = 2 \left[ \theta \tan \theta - \int \tan \theta d \theta \right]_{0}^{\frac{\pi}{4}} = 2 [ \theta \tan \theta + \ln |\cos \theta| ]_{0}^{\frac{\pi}{4}}$.
સીમાઓ મૂકતા:
$I = 2 \left[ \frac{\pi}{4} \tan \frac{\pi}{4} + \ln |\cos \frac{\pi}{4}| - (0 + \ln |\cos 0|) \right] = 2 \left[ \frac{\pi}{4} + \ln \frac{1}{\sqrt{2}} - 0 \right]$.
કારણ કે $\ln \frac{1}{\sqrt{2}} = -\frac{1}{2} \ln 2$:
$I = 2 \left[ \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2} \ln 2 \right] = \frac{\pi}{2} - \ln 2$.
43
MediumMCQ
આદેશ $x+2=t^{2}$ નો ઉપયોગ કરીને સંકલન $\int_{0}^{2} x \sqrt{x+2} \, dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$16/15$
B
$2$
C
$32/15$
D
$14/15$

Solution

(C) આપણે સંકલન $I = \int_{0}^{2} x \sqrt{x+2} \, dx$ ની કિંમત શોધવાની છે.
ધારો કે $x+2 = t^{2}$. તેથી $x = t^{2}-2$ અને $dx = 2t \, dt$ થાય.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x=0$,ત્યારે $t^{2} = 0+2 = 2$,તેથી $t = \sqrt{2}$.
જ્યારે $x=2$,ત્યારે $t^{2} = 2+2 = 4$,તેથી $t = 2$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{\sqrt{2}}^{2} (t^{2}-2) \sqrt{t^{2}} \cdot (2t) \, dt$
$I = \int_{\sqrt{2}}^{2} (t^{2}-2) \cdot t \cdot 2t \, dt$
$I = 2 \int_{\sqrt{2}}^{2} (t^{4}-2t^{2}) \, dt$
હવે,$t$ ની સાપેક્ષમાં સંકલન કરતા:
$I = 2 \left[ \frac{t^{5}}{5} - \frac{2t^{3}}{3} \right]_{\sqrt{2}}^{2}$
$I = 2 \left[ \left( \frac{32}{5} - \frac{16}{3} \right) - \left( \frac{(\sqrt{2})^{5}}{5} - \frac{2(\sqrt{2})^{3}}{3} \right) \right]$
$I = 2 \left[ \left( \frac{96-80}{15} \right) - \left( \frac{4\sqrt{2}}{5} - \frac{4\sqrt{2}}{3} \right) \right]$
$I = 2 \left[ \frac{16}{15} - \left( \frac{12\sqrt{2}-20\sqrt{2}}{15} \right) \right]$
$I = 2 \left[ \frac{16}{15} - \left( -\frac{8\sqrt{2}}{15} \right) \right] = 2 \left( \frac{16+8\sqrt{2}}{15} \right) = \frac{32+16\sqrt{2}}{15}$
44
MediumMCQ
સંકલન $\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x}{1+\cos ^{2} x} \,d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{3}$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x}{1+\cos ^{2} x} \,d x$.
$\cos x = t$ આદેશ લેતા,જેનો અર્થ છે કે $-\sin x \,d x = d t$ અથવા $\sin x \,d x = -d t$.
સંકલનની સીમાઓ બદલતા:
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = \cos(0) = 1$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{2}$,ત્યારે $t = \cos(\frac{\pi}{2}) = 0$.
હવે,આ કિંમતોને સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{1}^{0} \frac{-d t}{1+t^{2}} = \int_{0}^{1} \frac{d t}{1+t^{2}}$.
પ્રમાણિત સંકલન સૂત્ર $\int \frac{1}{1+t^2} \,dt = \tan^{-1} t + C$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = [\tan^{-1} t]_{0}^{1}$.
સીમાઓ પર મૂલ્ય શોધતા:
$I = \tan^{-1}(1) - \tan^{-1}(0) = \frac{\pi}{4} - 0 = \frac{\pi}{4}$.
45
Difficult
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sin x+\cos x}{\sqrt{\sin 2 x}} d x$ ની કિંમત શોધો.

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sin x+\cos x}{\sqrt{\sin 2 x}} d x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 2x = 1 - (1 - \sin 2x) = 1 - (\sin^2 x + \cos^2 x - 2\sin x \cos x) = 1 - (\sin x - \cos x)^2$.
તેથી,$I = \int_{\frac{\pi}{6}}^{\frac{\pi}{3}} \frac{\sin x+\cos x}{\sqrt{1 - (\sin x - \cos x)^2}} d x$.
ધારો કે $t = \sin x - \cos x$. તો $dt = (\cos x + \sin x) dx$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{6}$,ત્યારે $t = \sin(\frac{\pi}{6}) - \cos(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{2} - \frac{\sqrt{3}}{2} = \frac{1-\sqrt{3}}{2}$.
જ્યારે $x = \frac{\pi}{3}$,ત્યારે $t = \sin(\frac{\pi}{3}) - \cos(\frac{\pi}{3}) = \frac{\sqrt{3}}{2} - \frac{1}{2} = \frac{\sqrt{3}-1}{2}$.
આમ,$I = \int_{\frac{1-\sqrt{3}}{2}}^{\frac{\sqrt{3}-1}{2}} \frac{dt}{\sqrt{1-t^2}}$.
કારણ કે $f(t) = \frac{1}{\sqrt{1-t^2}}$ એ યુગ્મ વિધેય છે,તેથી $I = 2 \int_{0}^{\frac{\sqrt{3}-1}{2}} \frac{dt}{\sqrt{1-t^2}}$.
$I = 2 [\sin^{-1} t]_{0}^{\frac{\sqrt{3}-1}{2}} = 2 \sin^{-1}(\frac{\sqrt{3}-1}{2})$.
$\sin^{-1}(\frac{\sqrt{3}-1}{2}) = \frac{\pi}{12}$ હોવાથી,
તેથી,$I = 2 \times \frac{\pi}{12} = \frac{\pi}{6}$.
46
Difficult
નિશ્ચિત સંકલન $\int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin 2x \tan^{-1}(\sin x) dx$ ની કિંમત શોધો.

Solution

(D) ધારો કે $I = \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} \sin 2x \tan^{-1}(\sin x) dx = \int_{0}^{\frac{\pi}{2}} 2 \sin x \cos x \tan^{-1}(\sin x) dx$.
ધારો કે $\sin x = t$,તેથી $\cos x dx = dt$.
જ્યારે $x = 0, t = 0$ અને જ્યારે $x = \frac{\pi}{2}, t = 1$.
તેથી,$I = 2 \int_{0}^{1} t \tan^{-1}(t) dt$.....$(1)$.
$\int t \tan^{-1} t dt$ માટે ખંડશઃ સંકલનનો ઉપયોગ કરતા:
$\int t \tan^{-1} t dt = \tan^{-1} t \cdot \frac{t^2}{2} - \int \frac{1}{1+t^2} \cdot \frac{t^2}{2} dt$
$= \frac{t^2 \tan^{-1} t}{2} - \frac{1}{2} \int \frac{t^2+1-1}{1+t^2} dt$
$= \frac{t^2 \tan^{-1} t}{2} - \frac{1}{2} \int (1 - \frac{1}{1+t^2}) dt$
$= \frac{t^2 \tan^{-1} t}{2} - \frac{1}{2} (t - \tan^{-1} t) = \frac{t^2 \tan^{-1} t}{2} - \frac{t}{2} + \frac{1}{2} \tan^{-1} t$.
નિશ્ચિત સંકલનનું મૂલ્યાંકન કરતા:
$\int_{0}^{1} t \tan^{-1} t dt = [\frac{t^2 \tan^{-1} t}{2} - \frac{t}{2} + \frac{1}{2} \tan^{-1} t]_{0}^{1}$
$= (\frac{1 \cdot \frac{\pi}{4}}{2} - \frac{1}{2} + \frac{1}{2} \cdot \frac{\pi}{4}) - (0) = \frac{\pi}{8} - \frac{1}{2} + \frac{\pi}{8} = \frac{\pi}{4} - \frac{1}{2}$.
સમીકરણ $(1)$ માં કિંમત મૂકતા:
$I = 2 \times (\frac{\pi}{4} - \frac{1}{2}) = \frac{\pi}{2} - 1$.
47
DifficultMCQ
જો $\int \limits_0^1 (x^{21}+x^{14}+x^7)(2x^{14}+3x^7+6)^{1/7} dx = \frac{1}{l}(11)^{m/n}$ જ્યાં $l, m, n \in N$,$m$ અને $n$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોય,તો $l+m+n$ ની કિંમત $...........$ થાય.
A
$62$
B
$61$
C
$63$
D
$64$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int \limits_0^1 (x^{21}+x^{14}+x^7)(2x^{14}+3x^7+6)^{1/7} dx$.
$t = 2x^{21} + 3x^{14} + 6x^7$ લેતા,
$dt = (42x^{20} + 42x^{13} + 42x^6) dx = 42x^6(x^{14} + x^7 + 1) dx$.
તેથી,$\int_0^1 (x^{21}+x^{14}+x^7)(2x^{14}+3x^7+6)^{1/7} dx = \frac{1}{42} \int_0^{11} t^{1/7} dt = \frac{1}{42} [\frac{7}{8} t^{8/7}]_0^{11} = \frac{1}{48} (11)^{8/7}$.
અહીં $l = 48, m = 8, n = 7$. $m$ અને $n$ પરસ્પર અવિભાજ્ય હોવાથી,$l+m+n = 48+8+7 = 63$.
48
DifficultMCQ
ધારો કે $y=f(x)$ એ $(-5,5)$ માં ત્રણ વાર વિકલનીય વિધેય છે. ધારો કે વક્ર $y=f(x)$ ના $(1, f(1))$ અને $(3, f(3))$ આગળના સ્પર્શકો ધન $x$-અક્ષ સાથે અનુક્રમે $\frac{\pi}{6}$ અને $\frac{\pi}{4}$ ના ખૂણા બનાવે છે. જો $27 \int_1^3\left(\left(f^{\prime}(t)\right)^2+1\right) f^{\prime \prime}(t) d t=\alpha+\beta \sqrt{3}$,જ્યાં $\alpha$ અને $\beta$ પૂર્ણાંકો છે,તો $\alpha+\beta$ ની કિંમત શોધો:
A
$-14$
B
$26$
C
$-16$
D
$36$

Solution

(B) આપેલ છે $y=f(x)$,સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = f'(x)$ છે.
$x=1$ આગળ,$f'(1) = \tan(\frac{\pi}{6}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
$x=3$ આગળ,$f'(3) = \tan(\frac{\pi}{4}) = 1$.
સંકલન $I = \int_1^3 ((f'(t))^2 + 1) f''(t) dt$ ધ્યાનમાં લો.
ધારો કે $z = f'(t)$,તો $dz = f''(t) dt$.
જ્યારે $t=1$,$z = f'(1) = \frac{1}{\sqrt{3}}$.
જ્યારે $t=3$,$z = f'(3) = 1$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int_{1/\sqrt{3}}^1 (z^2 + 1) dz = \left[ \frac{z^3}{3} + z \right]_{1/\sqrt{3}}^1$
$I = (\frac{1}{3} + 1) - (\frac{1}{3} \cdot \frac{1}{3\sqrt{3}} + \frac{1}{\sqrt{3}})$
$I = \frac{4}{3} - (\frac{1}{9\sqrt{3}} + \frac{3}{3\sqrt{3}}) = \frac{4}{3} - \frac{10}{9\sqrt{3}} = \frac{4}{3} - \frac{10\sqrt{3}}{27}$.
હવે,$27I = 27(\frac{4}{3} - \frac{10\sqrt{3}}{27}) = 36 - 10\sqrt{3}$.
$\alpha + \beta\sqrt{3}$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 36$ અને $\beta = -10$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + \beta = 36 - 10 = 26$.
49
DifficultMCQ
ધારો કે $f: R \rightarrow R$ એ $f(x)=\frac{x}{(1+x^4)^{1/4}}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત વિધેય છે અને $g(x)=f(f(f(f(x))))$ છે,તો $18 \int_0^{\sqrt{2\sqrt{5}}} x^3 g(x) dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$33$
B
$36$
C
$42$
D
$39$

Solution

(D) આપેલ છે કે $f(x)=\frac{x}{(1+x^4)^{1/4}}$.
પ્રથમ,$f(f(x)) = \frac{f(x)}{(1+f(x)^4)^{1/4}} = \frac{\frac{x}{(1+x^4)^{1/4}}}{(1+\frac{x^4}{1+x^4})^{1/4}} = \frac{x}{(1+2x^4)^{1/4}}$ મેળવીએ.
ગાણિતિક અનુમાન દ્વારા,$g(x) = f(f(f(f(x)))) = \frac{x}{(1+4x^4)^{1/4}}$.
આપણે $I = 18 \int_0^{\sqrt{2\sqrt{5}}} \frac{x^4}{(1+4x^4)^{1/4}} dx$ ની ગણતરી કરવાની છે.
ધારો કે $1+4x^4 = t^4$,તેથી $16x^3 dx = 4t^3 dt$,જેનો અર્થ છે કે $x^3 dx = \frac{1}{4} t^3 dt$.
જ્યારે $x=0$,ત્યારે $t=1$. જ્યારે $x=\sqrt{2\sqrt{5}}$,ત્યારે $x^4 = 4(5) = 20$,તેથી $t^4 = 1+4(20) = 81$,એટલે કે $t=3$.
$I = 18 \int_1^3 \frac{1}{t} \cdot \frac{1}{4} t^3 dt = \frac{18}{4} \int_1^3 t^2 dt = \frac{9}{2} [\frac{t^3}{3}]_1^3 = \frac{9}{2} \cdot \frac{1}{3} (27-1) = \frac{3}{2} (26) = 39$.
50
MediumMCQ
$\int_0^{\pi / 4} \frac{\cos ^2 x \sin ^2 x}{\left(\cos ^3 x+\sin ^3 x\right)^2} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$1 / 12$
B
$1 / 9$
C
$1 / 6$
D
$1 / 3$

Solution

(C) ધારો કે $I = \int_0^{\pi / 4} \frac{\cos ^2 x \sin ^2 x}{\left(\cos ^3 x+\sin ^3 x\right)^2} d x$.
અંશ અને છેદને $\cos^6 x$ વડે ભાગતા:
$I = \int_0^{\pi / 4} \frac{\frac{\cos ^2 x \sin ^2 x}{\cos^6 x}}{\left(\frac{\cos ^3 x+\sin ^3 x}{\cos^3 x}\right)^2} d x = \int_0^{\pi / 4} \frac{\tan^2 x \sec^2 x}{(1+\tan^3 x)^2} d x$.
ધારો કે $t = 1 + \tan^3 x$. તેથી $dt = 3 \tan^2 x \sec^2 x d x$,જેનો અર્થ છે કે $\tan^2 x \sec^2 x d x = \frac{dt}{3}$.
જ્યારે $x = 0$,ત્યારે $t = 1 + 0 = 1$. જ્યારે $x = \pi / 4$,ત્યારે $t = 1 + (1)^3 = 2$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \frac{1}{3} \int_1^2 \frac{dt}{t^2} = \frac{1}{3} \left[ -\frac{1}{t} \right]_1^2 = \frac{1}{3} \left( -\frac{1}{2} - (-1) \right) = \frac{1}{3} \left( \frac{1}{2} \right) = \frac{1}{6}$.

7-2.Definite Integral — Definite integration by substitution · Frequently Asked Questions

1Are these 7-2.Definite Integral questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a 7-2.Definite Integral Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.