Gujarati

Cartesian Products of Sets Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Relations and Functions · Cartesian Products of Sets

51+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 51 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જો $A, B$ અને $C$ કોઈ પણ ત્રણ ગણ હોય,તો $A \times (B \cup C)$ એ કોના બરાબર છે?
A
$(A \times B) \cup (A \times C)$
B
$(A \cup B) \times (A \cup C)$
C
$(A \times B) \cap (A \times C)$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(A) ગણનો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર એ ગણના યોગગણ પર વિભાજનનો નિયમ ધરાવે છે.
યોગગણ પર કાર્તેઝિયન ગુણાકારના વિભાજનના ગુણધર્મ મુજબ:
$A \times (B \cup C) = (A \times B) \cup (A \times C)$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
2
EasyMCQ
જો $A = \{ 2, 4, 5 \}$ અને $B = \{ 7, 8, 9 \}$ હોય,તો $n(A \times B)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$6$
B
$9$
C
$3$
D
$0$

Solution

(B) આપેલ ગણ $A = \{ 2, 4, 5 \}$ અને $B = \{ 7, 8, 9 \}$ છે.
ગણ $A$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A) = 3$ છે.
ગણ $B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(B) = 3$ છે.
કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $n(A \times B) = n(A) \times n(B)$ છે.
તેથી,$n(A \times B) = 3 \times 3 = 9$ થાય.
3
EasyMCQ
જો ગણ $A$ માં $p$ ઘટકો હોય અને ગણ $B$ માં $q$ ઘટકો હોય,તો $A \times B$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$p + q$
B
$p + q + 1$
C
$pq$
D
$p^2$

Solution

(C) બે ગણ $A$ અને $B$ નો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર,જેને $A \times B$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે,તે તમામ ક્રમયુક્ત જોડીઓ $(a, b)$ નો ગણ છે જ્યાં $a \in A$ અને $b \in B$ હોય.
જો ગણ $A$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A) = p$ હોય અને ગણ $B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(B) = q$ હોય,તો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$n(A \times B) = n(A) \times n(B) = p \times q = pq$.
4
EasyMCQ
જો $A = \{a, b\}$,$B = \{c, d\}$,$C = \{d, e\}$ હોય,તો $\{(a, c), (a, d), (a, e), (b, c), (b, d), (b, e)\}$ એ કોના બરાબર છે?
A
$A \cap (B \cup C)$
B
$A \cup (B \cap C)$
C
$A \times (B \cup C)$
D
$A \times (B \cap C)$

Solution

(C) આપેલ ગણ $A = \{a, b\}$,$B = \{c, d\}$,અને $C = \{d, e\}$ છે.
પ્રથમ,ગણ $B$ અને $C$ નો યોગગણ શોધો:
$B \cup C = \{c, d\} \cup \{d, e\} = \{c, d, e\}$.
હવે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times (B \cup C)$ શોધો:
$A \times (B \cup C) = \{a, b\} \times \{c, d, e\} = \{(a, c), (a, d), (a, e), (b, c), (b, d), (b, e)\}$.
આમ,આપેલ ગણ $A \times (B \cup C)$ બરાબર છે.
5
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ બે ગણ હોય,તો $A \times B = B \times A$ ત્યારે અને તો જ થાય જો
A
$A \subseteq B$
B
$B \subseteq A$
C
$A = B$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) બે ગણ $A$ અને $B$ નો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B = \{(a, b) : a \in A, b \in B\}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
સામાન્ય રીતે,$A \times B \neq B \times A$,સિવાય કે ગણ સમાન હોય અથવા તેમાંથી કોઈ એક ખાલી ગણ હોય.
ચોક્કસ રીતે,$A \times B = B \times A$ ત્યારે અને તો જ થાય જો $A = B$ હોય (ધારી લઈએ કે $A, B \neq \emptyset$).
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
6
EasyMCQ
જો $A = \{1, 2, 4\}, B = \{2, 4, 5\}, C = \{2, 5\},$ હોય,તો $(A - B) \times (B - C)$ શું થાય?
A
$\{(1, 2), (1, 5), (2, 5)\}$
B
$\{(1, 4)\}$
C
$(1, 4)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \{1, 2, 4\}, B = \{2, 4, 5\}, C = \{2, 5\}$.
પ્રથમ,$A - B$ ની ગણતરી કરો:
$A - B = \{x : x \in A \text{ અને } x \notin B\} = \{1\}$.
ત્યારબાદ,$B - C$ ની ગણતરી કરો:
$B - C = \{x : x \in B \text{ અને } x \notin C\} = \{4\}$.
અંતે,કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $(A - B) \times (B - C)$ નીચે મુજબ છે:
$\{1\} \times \{4\} = \{(1, 4)\}$.
7
EasyMCQ
જો $(1, 3), (2, 5)$ અને $(3, 3)$ એ $A \times B$ ના ત્રણ ઘટકો હોય અને $A \times B$ માં કુલ ઘટકોની સંખ્યા $6$ હોય,તો $A \times B$ ના બાકીના ઘટકો કયા છે?
A
$(1, 5), (2, 3), (3, 5)$
B
$(5, 1), (3, 2), (5, 3)$
C
$(1, 5), (2, 3), (5, 3)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $(1, 3), (2, 5), (3, 3) \in A \times B$.
આ ક્રમયુક્ત જોડો પરથી,ગણ $A$ ના ઘટકો પ્રથમ ઘટકો છે: $A = \{1, 2, 3\}$.
ગણ $B$ ના ઘટકો બીજા ઘટકો છે: $B = \{3, 5\}$.
$A \times B$ માં કુલ ઘટકોની સંખ્યા $n(A) \times n(B) = 3 \times 2 = 6$ છે.
સંપૂર્ણ ગણ $A \times B = \{(1, 3), (1, 5), (2, 3), (2, 5), (3, 3), (3, 5)\}$ છે.
આપણને ત્રણ ઘટકો આપેલા છે: $(1, 3), (2, 5), (3, 3)$.
બાકીના ઘટકો $\{(1, 5), (2, 3), (3, 5)\}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
8
EasyMCQ
જો $A = \{1, 2, 3\}$ અને $B = \{3, 8\}$ હોય,તો $(A \cup B) \times (A \cap B)$ શું થાય?
A
$\{(3, 1), (3, 2), (3, 3), (3, 8)\}$
B
$\{(1, 3), (2, 3), (3, 3), (8, 3)\}$
C
$\{(1, 2), (2, 2), (3, 3), (8, 8)\}$
D
$\{(8, 3), (8, 2), (8, 1), (8, 8)\}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A = \{1, 2, 3\}$ અને $B = \{3, 8\}$.
પ્રથમ,ગણ $A$ અને $B$ નો યોગગણ શોધો: $A \cup B = \{1, 2, 3, 8\}$.
ત્યારબાદ,ગણ $A$ અને $B$ નો છેદગણ શોધો: $A \cap B = \{3\}$.
હવે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $(A \cup B) \times (A \cap B)$ શોધો:
$(A \cup B) \times (A \cap B) = \{1, 2, 3, 8\} \times \{3\} = \{(1, 3), (2, 3), (3, 3), (8, 3)\}$.
9
EasyMCQ
જો $A = \{2, 3, 5\}$ અને $B = \{2, 5, 6\}$ હોય,તો $(A - B) \times (A \cap B)$ શું થાય?
A
$\{(3, 2), (3, 3), (3, 5)\}$
B
$\{(3, 2), (3, 5), (3, 6)\}$
C
$\{(3, 2), (3, 5)\}$
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(C) આપેલ ગણ $A = \{2, 3, 5\}$ અને $B = \{2, 5, 6\}$ છે.
પ્રથમ,તફાવત ગણ $(A - B)$ શોધો:
$A - B = \{x : x \in A \text{ અને } x \notin B\} = \{3\}$.
ત્યારબાદ,છેદગણ $(A \cap B)$ શોધો:
$A \cap B = \{x : x \in A \text{ અને } x \in B\} = \{2, 5\}$.
અંતે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $(A - B) \times (A \cap B)$ શોધો:
$(A - B) \times (A \cap B) = \{3\} \times \{2, 5\} = \{(3, 2), (3, 5)\}$.
10
EasyMCQ
જો $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $B = \{a, b\}$ હોય,તો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B$ શું થાય?
A
$\{(a, 1), (3, b)\}$
B
$\{(a, 2), (4, b)\}$
C
$\{(1, a), (1, b), (2, a), (2, b), (3, a), (3, b), (4, a), (4, b)\}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) બે ગણ $A$ અને $B$ નો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર,જેને $A \times B$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે,તે તમામ ક્રમયુક્ત જોડીઓ $(x, y)$ નો ગણ છે જ્યાં $x \in A$ અને $y \in B$ હોય.
આપેલ છે કે $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $B = \{a, b\}$.
તેથી,$A \times B = \{(1, a), (1, b), (2, a), (2, b), (3, a), (3, b), (4, a), (4, b)\}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
11
DifficultMCQ
જો બે ગણ $A$ અને $B$ માં $99$ ઘટકો સામાન્ય હોય,તો $A \times B$ અને $B \times A$ બંને ગણમાં સામાન્ય ઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$2^{99}$
B
$99^2$
C
$100$
D
$18$

Solution

(B) $A \times B$ અને $B \times A$ માં સામાન્ય ઘટકોની સંખ્યા $n((A \times B) \cap (B \times A))$ દ્વારા મળે છે.
કાર્તેઝીય ગુણાકારના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$(A \times B) \cap (B \times A) = (A \cap B) \times (B \cap A)$.
તેથી,$n((A \times B) \cap (B \times A)) = n((A \cap B) \times (A \cap B)) = n(A \cap B) \times n(A \cap B)$.
આપેલ છે કે $n(A \cap B) = 99$,તેથી $99 \times 99 = 99^2$.
12
MediumMCQ
ધારો કે $A = \{a, b, c\}$ અને $B = \{1, 2\}$ છે. ગણ $A$ થી ગણ $B$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R$ ધ્યાનમાં લો. તો $R$ એ નીચેનામાંથી કયા ગણનો ઉપગણ છે?
A
$A$
B
$B$
C
$A \times B$
D
$B \times A$

Solution

(C) વ્યાખ્યા મુજબ,ગણ $A$ થી ગણ $B$ પરનો સંબંધ $R$ એ કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B$ નો ઉપગણ છે.
તેથી,$R \subseteq A \times B$.
આમ,$R$ એ $A \times B$ નો ઉપગણ છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $A \times B$ છે.
13
EasyMCQ
જો $A = \{x : x^2 - 5x + 6 = 0\}, B = \{2, 4\}, C = \{4, 5\}$ હોય,તો $A \times (B \cap C)$ શું થાય?
A
$\{(2, 4), (3, 4)\}$
B
$\{(4, 2), (4, 3)\}$
C
$\{(2, 4), (3, 4), (4, 4)\}$
D
$\{(2, 2), (3, 3), (4, 4), (5, 5)\}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,ગણ $A$ ના ઘટકો શોધવા માટે સમીકરણ $x^2 - 5x + 6 = 0$ ઉકેલીએ.
$x^2 - 2x - 3x + 6 = 0 \implies x(x - 2) - 3(x - 2) = 0 \implies (x - 2)(x - 3) = 0$.
તેથી,$A = \{2, 3\}$.
આપેલ છે કે $B = \{2, 4\}$ અને $C = \{4, 5\}$,તેથી છેદગણ $B \cap C$ એ સામાન્ય ઘટકોનો ગણ છે.
$B \cap C = \{4\}$.
હવે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times (B \cap C) = \{2, 3\} \times \{4\}$ શોધીએ.
$A \times (B \cap C) = \{(2, 4), (3, 4)\}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
14
EasyMCQ
ધારો કે $A = \{1, 2, 3, 4, 5\}$ અને $B = \{2, 3, 6, 7\}$ છે. તો $(A \times B) \cap (B \times A)$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$18$
B
$6$
C
$4$
D
$0$

Solution

(C) બે કાર્તેઝિયન ગુણાકારનો છેદગણ $(A \times B) \cap (B \times A) = (A \cap B) \times (B \cap A)$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
આપેલ છે કે $A = \{1, 2, 3, 4, 5\}$ અને $B = \{2, 3, 6, 7\}$.
ગણનો છેદગણ $A \cap B = \{2, 3\}$ છે.
તેથી,$(A \cap B) \times (B \cap A) = \{2, 3\} \times \{2, 3\} = \{(2, 2), (2, 3), (3, 2), (3, 3)\}$.
આ ગણમાં ઘટકોની સંખ્યા $2 \times 2 = 4$ છે.
15
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ બે ગણ છે જેમાં અનુક્રમે $4$ અને $2$ ઘટકો છે. તો ગણ $A \times B$ ના એવા ઉપગણોની સંખ્યા શોધો જેમાં ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો હોય:
A
$510$
B
$219$
C
$256$
D
$275$

Solution

(B) ધારો કે $n(A) = 4$ અને $n(B) = 2$.
તો $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A \times B) = 4 \times 2 = 8$ છે.
$A \times B$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $2^8 = 256$ છે.
આપણે ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા શોધવાની છે.
આ કુલ ઉપગણોમાંથી $0, 1,$ અથવા $2$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા બાદ કરવાથી મળે છે.
$0$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = $\binom{8}{0} = 1$.
$1$ ઘટક ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = $\binom{8}{1} = 8$.
$2$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = $\binom{8}{2} = \frac{8 \times 7}{2} = 28$.
$3$ થી ઓછા ઘટકો ધરાવતા કુલ ઉપગણોની સંખ્યા = $1 + 8 + 28 = 37$.
તેથી,ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = $256 - 37 = 219$.
16
EasyMCQ
જો $A, B,$ અને $C$ ત્રણ ગણ હોય,તો $A \times (B \cap C)$ કોના બરાબર છે?
A
$(A \times B) \cup (A \times C)$
B
$(A \times B) \cap (A \times C)$
C
$(A \cup B) \times (A \cup C)$
D
$(A \cap B) \times (A \cap C)$

Solution

(B) ગણનો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર એ ગણના છેદ પર વિભાજનનો ગુણધર્મ ધરાવે છે.
તેથી,$A \times (B \cap C) = (A \times B) \cap (A \times C).$
આને કાર્તેઝિયન ગુણાકારનો છેદ પર વિભાજનનો નિયમ કહેવામાં આવે છે.
17
EasyMCQ
જો $A = \{0, 1\}$ અને $B = \{1, 0\}$ હોય,તો $A \times B$ બરાબર શું થાય?
A
$\{0, 1, 1, 0\}$
B
$\{(0, 1), (1, 0)\}$
C
$\{0, 0\}$
D
$\{(0, 1), (0, 0), (1, 1), (1, 0)\}$

Solution

(D) બે ગણ $A$ અને $B$ ના કાર્તેઝિયન ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,$A \times B = \{(a, b) : a \in A, b \in B\}$.
અહીં $A = \{0, 1\}$ અને $B = \{1, 0\}$ આપેલ છે.
$A$ ના દરેક ઘટકને $B$ ના દરેક ઘટક સાથે જોડતા:
$a = 0$ માટે: $(0, 1)$ અને $(0, 0)$.
$a = 1$ માટે: $(1, 1)$ અને $(1, 0)$.
તેથી,$A \times B = \{(0, 1), (0, 0), (1, 1), (1, 0)\}$.
18
EasyMCQ
જો ગણ $A$ માં $p$ ઘટકો અને ગણ $B$ માં $q$ ઘટકો હોય,તો $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$p + q$
B
$p + q + 1$
C
$pq$
D
$p^2$

Solution

(C) બે ગણ $A$ અને $B$ ના કાર્તેઝીય ગુણાકારમાં ઘટકોની સંખ્યા એ દરેક ગણમાં રહેલા ઘટકોના ગુણાકાર જેટલી હોય છે.
અહીં $n(A) = p$ અને $n(B) = q$ આપેલ છે.
તેથી,$n(A \times B) = n(A) \times n(B) = p \times q = pq$.
19
EasyMCQ
જો $A = \{a, b\}$,$B = \{c, d\}$,અને $C = \{d, e\}$ હોય,તો ગણ $\{(a, c), (a, d), (a, e), (b, c), (b, d), (b, e)\}$ એ કોના બરાબર છે?
A
$A \cap (B \cup C)$
B
$A \cup (B \cap C)$
C
$A \times (B \cup C)$
D
$A \times (B \cap C)$

Solution

(C) આપેલ ગણ $A = \{a, b\}$,$B = \{c, d\}$,અને $C = \{d, e\}$ છે.
પ્રથમ,$B$ અને $C$ નો યોગગણ શોધો:
$B \cup C = \{c, d\} \cup \{d, e\} = \{c, d, e\}$.
હવે,$A$ અને $(B \cup C)$ નો કાર્તેઝીય ગુણાકાર શોધો:
$A \times (B \cup C) = \{a, b\} \times \{c, d, e\} = \{(a, c), (a, d), (a, e), (b, c), (b, d), (b, e)\}$.
આમ,આપેલ ગણ $A \times (B \cup C)$ બરાબર છે.
20
MediumMCQ
જો $A = \{x : x^2 - 5x + 6 = 0\}, B = \{2, 4\}, C = \{4, 5\}$ હોય,તો $A \times (B \cap C)$ શોધો.
A
$\{(2, 4), (3, 4)\}$
B
$\{(4, 2), (4, 3)\}$
C
$\{(2, 4), (3, 4), (4, 4)\}$
D
$\{(2, 2), (3, 3), (4, 4), (5, 5)\}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A = \{x : x^2 - 5x + 6 = 0\}$.
દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - 5x + 6 = 0$ ઉકેલતા,આપણને $(x - 2)(x - 3) = 0$ મળે છે,તેથી $A = \{2, 3\}$.
આપેલ છે કે $B = \{2, 4\}$ અને $C = \{4, 5\}$.
છેદગણ $B \cap C$ એ સામાન્ય ઘટકોનો ગણ છે,તેથી $B \cap C = \{4\}$.
હવે,કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times (B \cap C) = \{2, 3\} \times \{4\}$.
આનાથી ક્રમયુક્ત જોડીઓનો ગણ $\{(2, 4), (3, 4)\}$ મળે છે.
21
EasyMCQ
જો $A = \{2, 3, 5\}$ અને $B = \{2, 5, 6\}$ હોય,તો $(A - B) \times (A \cap B)$ શોધો.
A
$\{(3, 2), (3, 5)\}$
B
$\{(3, 2), (3, 3), (3, 5)\}$
C
$\{(3, 2), (3, 5), (3, 6)\}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ ગણ $A = \{2, 3, 5\}$ અને $B = \{2, 5, 6\}$ છે.
પ્રથમ,તફાવત ગણ $(A - B)$ શોધો:
$A - B$ માં એવા ઘટકો છે જે $A$ માં છે પણ $B$ માં નથી.
$A - B = \{3\}$.
ત્યારબાદ,છેદ ગણ $(A \cap B)$ શોધો:
$A \cap B$ માં $A$ અને $B$ બંનેમાં સામાન્ય ઘટકો છે.
$A \cap B = \{2, 5\}$.
છેલ્લે,કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $(A - B) \times (A \cap B)$ ગણો:
$(A - B) \times (A \cap B) = \{3\} \times \{2, 5\} = \{(3, 2), (3, 5)\}$.
22
EasyMCQ
ધારો કે $A = \{a, b, c\}$ અને $B = \{1, 2\}$ છે. તો ગણ $A$ થી ગણ $B$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R$ એ નીચેનામાંથી કોનો ઉપગણ છે?
A
$A$
B
$B$
C
$A \times B$
D
$B \times A$

Solution

(C) વ્યાખ્યા મુજબ,ગણ $A$ થી ગણ $B$ પરનો સંબંધ $R$ એ કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ નો ઉપગણ છે.
અહીં $A = \{a, b, c\}$ અને $B = \{1, 2\}$ હોવાથી,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y)$ નો ગણ છે જ્યાં $x \in A$ અને $y \in B$ થાય.
તેથી,$A \times B = \{(a, 1), (a, 2), (b, 1), (b, 2), (c, 1), (c, 2)\}$.
ગણ $A$ થી $B$ પરનો કોઈપણ સંબંધ $R$ એ $R \subseteq A \times B$ ની શરતનું પાલન કરે છે.
23
MediumMCQ
ધારો કે $A, B, C$ ત્રણ ગણ છે જેથી $n(A \cap B) = n(B \cap C) = n(C \cap A) = n(A \cap B \cap C) = 2$ થાય,તો $n((A \times B) \cap (B \times C))$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$4$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ગણ $A, B, C$ માટે,કાર્તેઝિયન ગુણાકારનો છેદ નીચે મુજબ મળે છે: $(A \times B) \cap (B \times C) = (A \cap B) \times (B \cap C)$.
આપેલ છે કે $n(A \cap B) = 2$ અને $n(B \cap C) = 2$.
તેથી,છેદમાં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા $n((A \cap B) \times (B \cap C)) = n(A \cap B) \times n(B \cap C)$ થશે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને $2 \times 2 = 4$ મળે છે.
આમ,$n((A \times B) \cap (B \times C)) = 4$.
24
AdvancedMCQ
ધારો કે $n(A) = 3$ અને $n(B) = 3$ (જ્યાં $n(S)$ એ ગણ $S$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા દર્શાવે છે). તો $(A \times B)$ ના એકી સંખ્યામાં ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા શોધો:
A
$64$
B
$128$
C
$256$
D
$512$

Solution

(C) આપેલ છે કે $n(A) = 3$ અને $n(B) = 3$,તેથી કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A \times B) = n(A) \times n(B) = 3 \times 3 = 9$ થાય.
$m$ ઘટકો ધરાવતા ગણના એકી સંખ્યામાં ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા $\sum_{k \text{ is odd}} \binom{m}{k} = \binom{m}{1} + \binom{m}{3} + \dots + \binom{m}{m}$ દ્વારા મળે છે.
$m = 9$ માટે,આ સરવાળો $\binom{9}{1} + \binom{9}{3} + \binom{9}{5} + \binom{9}{7} + \binom{9}{9}$ થાય.
નિત્યસમ $\sum_{k \text{ is odd}} \binom{m}{k} = 2^{m-1}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $2^{9-1} = 2^8 = 256$ મળે છે.
25
AdvancedMCQ
જો $A = \{1, 2, 3, 4, \dots, 100\}$ અને $B = \{51, 52, 53, \dots, 180\}$ હોય,તો $(A \times B) \cap (B \times A)$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$1800$
B
$1600$
C
$2500$
D
$1500$

Solution

(C) ગણ $A$ માં $1$ થી $100$ સુધીના ઘટકો છે,તેથી $n(A) = 100$.
ગણ $B$ માં $51$ થી $180$ સુધીના ઘટકો છે,તેથી $n(B) = 180 - 51 + 1 = 130$.
છેદગણ $A \cap B$ માં $51$ થી $100$ સુધીના ઘટકો છે,તેથી $n(A \cap B) = 100 - 51 + 1 = 50$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(A \times B) \cap (B \times A) = (A \cap B) \times (B \cap A)$.
તેથી,ઘટકોની સંખ્યા $n((A \cap B) \times (B \cap A)) = n(A \cap B) \times n(B \cap A)$ થશે.
$n(A \cap B) = 50$ હોવાથી,$50 \times 50 = 2500$ મળે.
26
EasyMCQ
જો $(x+1, y-2) = (3, 1)$ હોય,તો $x$ અને $y$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x = 2, y = 3$
B
$x = 3, y = 2$
C
$x = 1, y = 4$
D
$x = 4, y = 1$

Solution

(A) આપેલ ક્રમયુક્ત જોડ સમાન હોવાથી,તેમના અનુરૂપ ઘટકો સમાન થાય.
તેથી,આપણને મળે:
$x + 1 = 3 \implies x = 3 - 1 = 2$
અને,
$y - 2 = 1 \implies y = 1 + 2 = 3$
આમ,$x = 2$ અને $y = 3$ મળે છે.
27
Easy
જો $P = \{a, b, c\}$ અને $Q = \{r\}$ હોય,તો $P \times Q$ અને $Q \times P$ ગણ શોધો. શું આ બંને ગુણાકાર સમાન છે?

Solution

(B) કાર્તેઝીય ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ:
$P \times Q = \{(a, r), (b, r), (c, r)\}$
$Q \times P = \{(r, a), (r, b), (r, c)\}$
ક્રમયુક્ત જોડની સમાનતાની વ્યાખ્યા મુજબ,જોડ $(a, r)$ એ જોડ $(r, a)$ ને સમાન નથી,તેથી આપણે કહી શકીએ કે $P \times Q \neq Q \times P$.
જોકે,દરેક ગણમાં ઘટકોની સંખ્યા સમાન છે.
28
EasyMCQ
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$,$B = \{3, 4\}$ અને $C = \{4, 5, 6\}$ છે. $A \times (B \cap C)$ શોધો.
A
$\{(1, 4), (2, 4), (3, 4)\}$
B
$\{(1, 3), (2, 3), (3, 3)\}$
C
$\{(1, 5), (2, 5), (3, 5)\}$
D
$\{(1, 6), (2, 6), (3, 6)\}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,ગણ $B$ અને $C$ નો છેદગણ શોધો:
$B \cap C = \{3, 4\} \cap \{4, 5, 6\} = \{4\}$.
હવે,ગણ $A$ અને મળેલા ગણ $\{4\}$ નો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર શોધો:
$A \times (B \cap C) = \{1, 2, 3\} \times \{4\} = \{(1, 4), (2, 4), (3, 4)\}$.
29
EasyMCQ
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$,$B = \{3, 4\}$ અને $C = \{4, 5, 6\}$ છે. $(A \times B) \cap (A \times C)$ શોધો.
A
$\{(1, 4), (2, 4), (3, 4)\}$
B
$\{(1, 3), (2, 3), (3, 3)\}$
C
$\{(1, 5), (2, 5), (3, 5)\}$
D
$\{(1, 6), (2, 6), (3, 6)\}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $(A \times B) \cap (A \times C) = A \times (B \cap C)$.
પ્રથમ,ગણ $B$ અને $C$ નો છેદગણ શોધો:
$B \cap C = \{3, 4\} \cap \{4, 5, 6\} = \{4\}$.
હવે,કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times (B \cap C)$ શોધો:
$A \times \{4\} = \{(1, 4), (2, 4), (3, 4)\}$.
આમ,$(A \times B) \cap (A \times C) = \{(1, 4), (2, 4), (3, 4)\}$.
30
EasyMCQ
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$,$B = \{3, 4\}$,અને $C = \{4, 5, 6\}$ છે. $A \times (B \cup C)$ શોધો.
A
$\{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$
B
$\{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$
C
$\{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$
D
$\{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$

Solution

(A) સૌ પ્રથમ,ગણ $B$ અને $C$ નો યોગગણ શોધો:
$(B \cup C) = \{3, 4\} \cup \{4, 5, 6\} = \{3, 4, 5, 6\}$.
હવે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times (B \cup C)$ શોધો:
$A \times (B \cup C) = \{1, 2, 3\} \times \{3, 4, 5, 6\} = \{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$.
31
Easy
ધારો કે $A = \{1, 2, 3\}$,$B = \{3, 4\}$ અને $C = \{4, 5, 6\}$ છે. $(A \times B) \cup (A \times C)$ શોધો.

Solution

(D) પ્રથમ,આપણે કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ અને $A \times C$ શોધીએ:
$A \times B = \{(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 4), (3, 3), (3, 4)\}$
$A \times C = \{(1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$
હવે,બંને ગણમાંથી તમામ અનન્ય ક્રમયુક્ત જોડીઓને જોડીને આપણે યોગગણ $(A \times B) \cup (A \times C)$ શોધીએ:
$(A \times B) \cup (A \times C) = \{(1, 3), (1, 4), (1, 5), (1, 6), (2, 3), (2, 4), (2, 5), (2, 6), (3, 3), (3, 4), (3, 5), (3, 6)\}$
32
Easy
જો $P = \{1, 2\}$ હોય,તો $P \times P \times P$ ગણ બનાવો.

Solution

(N/A) આપેલ છે કે $P = \{1, 2\}$.
$P \times P \times P$ કાર્તેઝીય ગુણાકાર શોધવા માટે,આપણે તમામ શક્ય ક્રમિત ત્રિપુટીઓ $(a, b, c)$ શોધીએ છીએ જ્યાં $a, b, c \in P$.
$P \times P \times P = \{(1, 1, 1), (1, 1, 2), (1, 2, 1), (1, 2, 2), (2, 1, 1), (2, 1, 2), (2, 2, 1), (2, 2, 2)\}$.
33
EasyMCQ
જો $R$ એ તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ હોય,તો કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $R \times R$ અને $R \times R \times R$ શું દર્શાવે છે?
A
$R \times R$ એ રેખા પરના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે અને $R \times R \times R$ એ સમતલના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે.
B
$R \times R$ એ સમતલના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે અને $R \times R \times R$ એ ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે.
C
$R \times R$ એ ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે અને $R \times R \times R$ એ સમતલના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે.
D
$R \times R$ એ રેખા પરના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે અને $R \times R \times R$ એ ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશના તમામ બિંદુઓનો ગણ દર્શાવે છે.

Solution

(B) કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $R \times R$ ને $R \times R = \{(x, y) : x, y \in R \}$ ગણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. આ ગણ દ્વિ-પરિમાણીય સમતલના તમામ બિંદુઓના યામ દર્શાવે છે.
કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $R \times R \times R$ ને $R \times R \times R = \{(x, y, z) : x, y, z \in R \}$ ગણ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. આ ગણ ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશના તમામ બિંદુઓના યામ દર્શાવે છે.
34
EasyMCQ
જો $A \times B = \{(p, q), (p, r), (m, q), (m, r)\}$ હોય,તો $A$ અને $B$ શોધો.
A
$A = \{p, m\}, B = \{q, r\}$
B
$A = \{p, q\}, B = \{m, r\}$
C
$A = \{q, r\}, B = \{p, m\}$
D
$A = \{p, r\}, B = \{m, q\}$

Solution

(A) કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડો $(a, b)$ નો ગણ છે જ્યાં $a \in A$ અને $b \in B$ હોય.
આપેલ છે કે $A \times B = \{(p, q), (p, r), (m, q), (m, r)\}$.
$A$ એ $A \times B$ માં રહેલી ક્રમયુક્ત જોડોના પ્રથમ ઘટકોનો ગણ છે.
તેથી,$A = \{p, m\}$.
$B$ એ $A \times B$ માં રહેલી ક્રમયુક્ત જોડોના બીજા ઘટકોનો ગણ છે.
તેથી,$B = \{q, r\}$.
35
EasyMCQ
જો $\left(\frac{x}{3}+1, y-\frac{2}{3}\right)=\left(\frac{5}{3}, \frac{1}{3}\right)$ હોય,તો $x$ અને $y$ ની કિંમતો શોધો.
A
$x=2, y=1$
B
$x=1, y=2$
C
$x=3, y=1$
D
$x=2, y=3$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\left(\frac{x}{3}+1, y-\frac{2}{3}\right)=\left(\frac{5}{3}, \frac{1}{3}\right)$.
ક્રમયુક્ત જોડીઓ સમાન હોવાથી,તેમના અનુરૂપ ઘટકો પણ સમાન હશે.
પ્રથમ ઘટકોને સરખાવતા: $\frac{x}{3}+1=\frac{5}{3}$
$\Rightarrow \frac{x}{3}=\frac{5}{3}-1$
$\Rightarrow \frac{x}{3}=\frac{2}{3}$
$\Rightarrow x=2$
બીજા ઘટકોને સરખાવતા: $y-\frac{2}{3}=\frac{1}{3}$
$\Rightarrow y=\frac{1}{3}+\frac{2}{3}$
$\Rightarrow y=\frac{3}{3}$
$\Rightarrow y=1$
તેથી,$x=2$ અને $y=1$ મળે છે.
36
EasyMCQ
જો ગણ $A$ માં $3$ ઘટકો હોય અને ગણ $B = \{3, 4, 5\}$ હોય,તો $(A \times B)$ માં રહેલા ઘટકોની સંખ્યા શોધો.
A
$6$
B
$8$
C
$9$
D
$12$

Solution

(C) આપેલ છે કે ગણ $A$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A) = 3$ છે.
ગણ $B = \{3, 4, 5\}$ આપેલ છે,તેથી ગણ $B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(B) = 3$ છે.
કાર્તેઝીય ગુણાકાર $(A \times B)$ માં ઘટકોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $n(A \times B) = n(A) \times n(B)$ છે.
કિંમતો મૂકતા,આપણને $n(A \times B) = 3 \times 3 = 9$ મળે છે.
આમ,$(A \times B)$ માં ઘટકોની સંખ્યા $9$ છે.
37
MediumMCQ
જો $G = \{7, 8\}$ અને $H = \{5, 4, 2\}$ હોય,તો $G \times H$ અને $H \times G$ શોધો.
A
$G \times H = \{(7, 5), (7, 4), (7, 2), (8, 5), (8, 4), (8, 2)\}, H \times G = \{(5, 7), (5, 8), (4, 7), (4, 8), (2, 7), (2, 8)\}$
B
$G \times H = \{(5, 7), (4, 7), (2, 7), (5, 8), (4, 8), (2, 8)\}, H \times G = \{(7, 5), (7, 4), (7, 2), (8, 5), (8, 4), (8, 2)\}$
C
$G \times H = \{(7, 5), (8, 5), (7, 4), (8, 4), (7, 2), (8, 2)\}, H \times G = \{(5, 7), (4, 7), (2, 7), (5, 8), (4, 8), (2, 8)\}$
D
$G \times H = \{(5, 7), (5, 8), (4, 7), (4, 8), (2, 7), (2, 8)\}, H \times G = \{(7, 5), (7, 4), (7, 2), (8, 5), (8, 4), (8, 2)\}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $G = \{7, 8\}$ અને $H = \{5, 4, 2\}$.
બે અરિક્ત ગણો $P$ અને $Q$ નો કાર્તેઝીય ગુણાકાર $P \times Q$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડો $(p, q)$ નો ગણ છે જ્યાં $p \in P$ અને $q \in Q$.
તેથી,$G \times H = \{(7, 5), (7, 4), (7, 2), (8, 5), (8, 4), (8, 2)\}$.
તે જ રીતે,$H \times G = \{(5, 7), (5, 8), (4, 7), (4, 8), (2, 7), (2, 8)\}$.
38
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. જો વિધાન અસત્ય હોય,તો આપેલ વિધાનને સાચી રીતે ફરીથી લખો.
જો $P = \{m, n\}$ અને $Q = \{n, m\}$ હોય,તો $P \times Q = \{(m, n), (n, m)\}$ થાય.

Solution

(N/A) અસત્ય.
કાર્તેઝીય ગુણાકાર $P \times Q$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડો $(p, q)$ નો ગણ છે જ્યાં $p \in P$ અને $q \in Q$ હોય.
આપેલ $P = \{m, n\}$ અને $Q = \{n, m\}$ માટે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર નીચે મુજબ છે:
$P \times Q = \{(m, n), (m, m), (n, n), (n, m)\}$.
39
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. જો વિધાન અસત્ય હોય,તો તેને સુધારીને ફરીથી લખો.
જો $A$ અને $B$ અરિક્ત ગણ હોય,તો $A \times B$ એ ક્રમયુક્ત જોડ $(x, y)$ નો અરિક્ત ગણ છે,જ્યાં $x \in A$ અને $y \in B$ છે.

Solution

(A) આ વિધાન સત્ય છે.
બે ગણ $A$ અને $B$ ના કાર્તેઝીય ગુણાકારની વ્યાખ્યા મુજબ,$A \times B = \{(x, y) : x \in A \text{ અને } y \in B\}$. જો $A$ અને $B$ અરિક્ત હોય,તો ઓછામાં ઓછો એક ઘટક $a \in A$ અને $b \in B$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે $(a, b) \in A \times B$. આમ,$A \times B$ એ અરિક્ત ગણ છે.
40
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. જો વિધાન અસત્ય હોય,તો તેને સુધારીને ફરીથી લખો.
જો $A = \{1, 2\}$ અને $B = \{3, 4\}$ હોય,તો $A \times \{B \cap \varnothing\} = \varnothing$.

Solution

(B) આ વિધાન અસત્ય છે.
પગલું $1$: છેદગણ $B \cap \varnothing$ ની કિંમત શોધો. કોઈપણ ગણનો ખાલી ગણ સાથેનો છેદગણ ખાલી ગણ જ હોય,તેથી $B \cap \varnothing = \varnothing$.
પગલું $2$: આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા: $A \times \{B \cap \varnothing\} = A \times \{\varnothing\}$.
પગલું $3$: કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times \{\varnothing\}$ એ તમામ ક્રમયુક્ત જોડ $(a, b)$ નો ગણ છે જ્યાં $a \in A$ અને $b \in \{\varnothing\}$. આથી પરિણામ $\{(1, \varnothing), (2, \varnothing)\}$ મળે.
સુધારેલું વિધાન: જો $A = \{1, 2\}$ અને $B = \{3, 4\}$ હોય,તો $A \times \{B \cap \varnothing\} = \{(1, \varnothing), (2, \varnothing)\}$.
41
EasyMCQ
જો $A = \{-1, 1\}$ હોય,તો $A \times A \times A$ શોધો.
A
$A \times A \times A = \{(-1, -1, -1), (-1, -1, 1), (-1, 1, -1), (-1, 1, 1), (1, -1, -1), (1, -1, 1), (1, 1, -1), (1, 1, 1)\}$
B
$A \times A \times A = \{(-1, -1), (-1, 1), (1, -1), (1, 1)\}$
C
$A \times A \times A = \{(-1, -1, -1), (1, 1, 1)\}$
D
$A \times A \times A = \{(-1, 1, -1), (1, -1, 1)\}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ અરિક્ત ગણ $A$ માટે,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times A \times A$ એ $(a, b, c)$ સ્વરૂપની તમામ ક્રમયુક્ત ત્રિપુટીઓનો ગણ છે જ્યાં $a, b, c \in A$.
અહીં $A = \{-1, 1\}$ આપેલ છે.
તેથી,$A \times A \times A = \{(a, b, c) : a, b, c \in \{-1, 1\} \}$.
$A$ ના ઘટકોના તમામ શક્ય સંયોજનો લેતા,આપણને મળે છે:
$A \times A \times A = \{(-1, -1, -1), (-1, -1, 1), (-1, 1, -1), (-1, 1, 1), (1, -1, -1), (1, -1, 1), (1, 1, -1), (1, 1, 1)\}$.
42
EasyMCQ
જો $A \times B = \{(a, x), (a, y), (b, x), (b, y)\}$ હોય,તો $A$ અને $B$ શોધો.
A
$A = \{a, b\}, B = \{x, y\}$
B
$A = \{a, x\}, B = \{b, y\}$
C
$A = \{x, y\}, B = \{a, b\}$
D
$A = \{a, y\}, B = \{b, x\}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $A \times B = \{(a, x), (a, y), (b, x), (b, y)\}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે બે અરિક્ત ગણો $A$ અને $B$ નો કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B = \{(p, q) : p \in A, q \in B\}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
તેથી,$A$ એ $A \times B$ માંના ક્રમયુક્ત જોડના તમામ પ્રથમ ઘટકોનો ગણ છે અને $B$ એ તમામ બીજા ઘટકોનો ગણ છે.
આમ,$A = \{a, b\}$ અને $B = \{x, y\}$.
43
Medium
ધારો કે $A=\{1,2\}, B=\{1,2,3,4\}, C=\{5,6\}$ અને $D=\{5,6,7,8\}$ છે. ચકાસો કે $A \times (B \cap C) = (A \times B) \cap (A \times C)$.

Solution

(N/A) ચકાસવા માટે: $A \times (B \cap C) = (A \times B) \cap (A \times C)$.
પ્રથમ,ગણ $B$ અને $C$ નો છેદગણ શોધો:
$B \cap C = \{1, 2, 3, 4\} \cap \{5, 6\} = \varnothing$.
હવે,ડાબી બાજુ $(L.H.S.)$ ની ગણતરી કરો:
$L.H.S. = A \times (B \cap C) = \{1, 2\} \times \varnothing = \varnothing$.
ત્યારબાદ,જમણી બાજુ $(R.H.S.)$ ની ગણતરી કરો:
$A \times B = \{(1, 1), (1, 2), (1, 3), (1, 4), (2, 1), (2, 2), (2, 3), (2, 4)\}$.
$A \times C = \{(1, 5), (1, 6), (2, 5), (2, 6)\}$.
$R.H.S. = (A \times B) \cap (A \times C) = \varnothing$.
આમ,$L.H.S. = R.H.S. = \varnothing$ હોવાથી,નિત્યસમ $A \times (B \cap C) = (A \times B) \cap (A \times C)$ સાબિત થાય છે.
44
Medium
ધારો કે $A = \{1, 2\}$,$B = \{1, 2, 3, 4\}$,$C = \{5, 6\}$ અને $D = \{5, 6, 7, 8\}$ છે. ચકાસો કે $A \times C$ એ $B \times D$ નો ઉપગણ છે.

Solution

(N/A) ચકાસણી: $A \times C$ એ $B \times D$ નો ઉપગણ છે.
પ્રથમ,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times C$ શોધો:
$A \times C = \{(1, 5), (1, 6), (2, 5), (2, 6)\}$.
ત્યારબાદ,કાર્તેઝીય ગુણાકાર $B \times D$ શોધો:
$B \times D = \{(1, 5), (1, 6), (1, 7), (1, 8), (2, 5), (2, 6), (2, 7), (2, 8), (3, 5), (3, 6), (3, 7), (3, 8), (4, 5), (4, 6), (4, 7), (4, 8)\}$.
આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $A \times C$ ના દરેક ઘટક $B \times D$ માં હાજર છે.
તેથી,$A \times C \subset B \times D$ સાબિત થાય છે.
45
Medium
ધારો કે $A = \{1, 2\}$ અને $B = \{3, 4\}$ છે. $A \times B$ શોધો. $A \times B$ ના કેટલા ઉપગણો હશે? તેમને યાદી સ્વરૂપે લખો.

Solution

આપેલ છે કે $A = \{1, 2\}$ અને $B = \{3, 4\}$.
$A \times B = \{(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 4)\}$.
$A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A \times B) = 4$ છે.
$m$ ઘટકો ધરાવતા ગણના ઉપગણોની સંખ્યા $2^m$ હોય છે.
તેથી,$A \times B$ ના ઉપગણોની સંખ્યા $2^4 = 16$ છે.
આ ઉપગણો નીચે મુજબ છે:
$\varnothing, \{(1, 3)\}, \{(1, 4)\}, \{(2, 3)\}, \{(2, 4)\}, \{(1, 3), (1, 4)\}, \{(1, 3), (2, 3)\}, \{(1, 3), (2, 4)\}, \{(1, 4), (2, 3)\}, \{(1, 4), (2, 4)\}, \{(2, 3), (2, 4)\}, \{(1, 3), (1, 4), (2, 3)\}, \{(1, 3), (1, 4), (2, 4)\}, \{(1, 3), (2, 3), (2, 4)\}, \{(1, 4), (2, 3), (2, 4)\}, \{(1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 4)\}$.
46
EasyMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ બે ગણ છે જેથી $n(A)=3$ અને $n(B)=2$ થાય. જો $(x, 1), (y, 2), (z, 1)$ એ $A \times B$ માં હોય,તો $A$ અને $B$ શોધો,જ્યાં $x, y$ અને $z$ ભિન્ન ઘટકો છે.
A
$A = \{x, y, z\}, B = \{1, 2\}$
B
$A = \{x, y\}, B = \{1, 2, z\}$
C
$A = \{x, z\}, B = \{1, 2, y\}$
D
$A = \{y, z\}, B = \{1, 2, x\}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $n(A) = 3$ અને $n(B) = 2$.
કારણ કે $(x, 1), (y, 2), (z, 1) \in A \times B$,આ ક્રમયુક્ત જોડીઓના પ્રથમ ઘટકો ગણ $A$ માં અને બીજા ઘટકો ગણ $B$ માં હોવા જોઈએ.
આમ,$A = \{x, y, z\}$ અને $B = \{1, 2\}$.
$n(A) = 3$ અને $n(B) = 2$ હોવાથી,આ ગણ આપેલી શરતોનું પાલન કરે છે.
તેથી,$A = \{x, y, z\}$ અને $B = \{1, 2\}$.
47
MediumMCQ
કાર્તેઝિયન ગુણાકાર $A \times A$ માં $9$ ઘટકો છે,જેમાં $(-1, 0)$ અને $(0, 1)$ જોવા મળે છે. ગણ $A$ અને $A \times A$ ના બાકીના ઘટકો શોધો.
A
$(-1, -1), (-1, 1), (0, -1), (0, 0), (1, -1), (1, 0), (1, 1)$
B
$(-1, -1), (-1, 0), (0, -1), (0, 0), (0, 1), (1, 0), (1, 1)$
C
$(-1, -1), (-1, 1), (0, -1), (0, 0), (1, -1), (1, 1), (0, 1)$
D
$(-1, 0), (-1, 1), (0, -1), (0, 0), (1, -1), (1, 0), (1, 1)$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે જો $n(A) = p$ હોય,તો $n(A \times A) = p^2$ થાય.
આપેલ છે કે $n(A \times A) = 9,$ તેથી $p^2 = 9,$ જેનો અર્થ છે કે $n(A) = 3.$
$A \times A$ ના ઘટકો $(a, b)$ સ્વરૂપના છે જ્યાં $a, b \in A.$
કારણ કે $(-1, 0) \in A \times A,$ તેથી $-1 \in A$ અને $0 \in A.$
કારણ કે $(0, 1) \in A \times A,$ તેથી $0 \in A$ અને $1 \in A.$
આમ,ગણ $A = \{-1, 0, 1\}.$
ગણ $A \times A$ માં $3 \times 3 = 9$ ઘટકો છે:
$A \times A = \{(-1, -1), (-1, 0), (-1, 1), (0, -1), (0, 0), (0, 1), (1, -1), (1, 0), (1, 1)\}.$
આપેલ ઘટકો $(-1, 0)$ અને $(0, 1)$ છે.
બાકીના ઘટકો $(-1, -1), (-1, 1), (0, -1), (0, 0), (1, -1), (1, 0), (1, 1)$ છે.
48
EasyMCQ
જો $n(A)=4$ અને $n(B)=2$ હોય,તો ગણ $A \times B$ ના ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$275$
B
$510$
C
$219$
D
$256$

Solution

(C) આપેલ છે કે $n(A)=4$ અને $n(B)=2$.
કાર્તેઝીય ગુણાકાર $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $n(A \times B) = n(A) \times n(B) = 4 \times 2 = 8$ છે.
આપણે $A \times B$ ના ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા શોધવાની છે.
$8$ ઘટકો ધરાવતા ગણના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $2^8 = 256$ છે.
$0, 1,$ અથવા $2$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા $\binom{8}{0} + \binom{8}{1} + \binom{8}{2}$ દ્વારા મળે છે.
$\binom{8}{0} = 1$,$\binom{8}{1} = 8$,અને $\binom{8}{2} = \frac{8 \times 7}{2} = 28$.
આ ઉપગણોનો સરવાળો $= 1 + 8 + 28 = 37$.
ઓછામાં ઓછા $3$ ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા $= 2^8 - (\binom{8}{0} + \binom{8}{1} + \binom{8}{2}) = 256 - 37 = 219$.
49
EasyMCQ
જો $A=\{2,4\}, B=\{3,4,5\}$ હોય,તો $(A \cap B) \times (A \cup B) =$
A
$\{(3,2), (3,4), (4,4), (5,4)\}$
B
$\{(2,3), (2,4), (2,5)\}$
C
$\{(4,2), (4,3), (4,4), (4,5)\}$
D
$\{(4,3), (4,4), (4,5)\}$

Solution

(C) $A \cap B = \{4\}$
$A \cup B = \{2, 3, 4, 5\}$
તેથી,કાર્તેઝિયન ગુણાકાર:
$(A \cap B) \times (A \cup B) = \{4\} \times \{2, 3, 4, 5\}$
$= \{(4, 2), (4, 3), (4, 4), (4, 5)\}$
50
EasyMCQ
ધારો કે ગણ $A$ માં ઘટકોની સંખ્યા $p$ છે,ગણ $B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $q$ છે અને $A \times B$ માં ઘટકોની સંખ્યા $7$ છે,તો $p^2+q^2=$
A
$50$
B
$51$
C
$42$
D
$49$

Solution

(A) આપેલ છે,$n(A)=p, n(B)=q$ અને $n(A \times B)=7$.
કારણ કે,$n(A \times B)=n(A) \times n(B)$,તેથી $p \times q = 7$.
$p$ અને $q$ એ ગણના ઘટકોની સંખ્યા હોવાથી,તે ધન પૂર્ણાંક હોવા જોઈએ. $7$ ના અવયવો $1$ અને $7$ છે.
આમ,$(p, q)$ માટે શક્ય કિંમતો $(7, 1)$ અથવા $(1, 7)$ છે.
બંને કિસ્સામાં,$p^2+q^2 = 7^2 + 1^2 = 49 + 1 = 50$.

Relations and Functions — Cartesian Products of Sets · Frequently Asked Questions

1Are these Relations and Functions questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Relations and Functions Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.