Gujarati

Trigonometry Questions in Gujarati

Competitive Exam Quantitative Aptitude · Trigonometry · Trigonometry

648+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 648 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
જો $\sin x + \sin^2 x = 1$ હોય,તો $\cos^8 x + 2\cos^6 x + \cos^4 x = $
A
$0$
B
$-1$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin x + \sin^2 x = 1.$
આનો અર્થ એ થાય કે $\sin x = 1 - \sin^2 x = \cos^2 x.$
હવે,આપણે $\cos^8 x + 2\cos^6 x + \cos^4 x$ ની કિંમત શોધવાની છે.
પદાવલિમાં $\cos^2 x = \sin x$ મૂકતા:
$= (\cos^2 x)^4 + 2(\cos^2 x)^3 + (\cos^2 x)^2$
$= (\sin x)^4 + 2(\sin x)^3 + (\sin x)^2$
$= \sin^4 x + 2\sin^3 x + \sin^2 x$
$= (\sin^2 x + \sin x)^2.$
કારણ કે $\sin x + \sin^2 x = 1$ છે,તેથી પદાવલિ $(1)^2 = 1$ થશે.
52
MediumMCQ
જો $x \sin^3 \alpha + y \cos^3 \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$ અને $x \sin \alpha - y \cos \alpha = 0$ હોય,તો $x^2 + y^2 = $
A
$-1$
B
$\pm 1$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો છે:
$x \sin^3 \alpha + y \cos^3 \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$ --- $(i)$
$x \sin \alpha - y \cos \alpha = 0$ --- $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,આપણને મળે છે $x \sin \alpha = y \cos \alpha$.
$x \sin \alpha = y \cos \alpha$ ની કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$(x \sin \alpha) \sin^2 \alpha + y \cos^3 \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$
$(y \cos \alpha) \sin^2 \alpha + y \cos^3 \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$
$y \cos \alpha (\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha) = \sin \alpha \cos \alpha$
કારણ કે $\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$,તેથી:
$y \cos \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$
જો $\cos \alpha \neq 0$ હોય,તો $y = \sin \alpha$.
$y = \sin \alpha$ ની કિંમત $x \sin \alpha = y \cos \alpha$ માં મૂકતા,આપણને મળે $x \sin \alpha = \sin \alpha \cos \alpha$,જેનો અર્થ છે કે $x = \cos \alpha$.
તેથી,$x^2 + y^2 = \cos^2 \alpha + \sin^2 \alpha = 1$.
53
EasyMCQ
જો $(1 + \sin A)(1 + \sin B)(1 + \sin C) = (1 - \sin A)(1 - \sin B)(1 - \sin C)$ હોય,તો દરેક બાજુ કોના બરાબર થાય?
A
$\pm \sin A \sin B \sin C$
B
$\pm \cos A \cos B \cos C$
C
$\pm \sin A \cos B \cos C$
D
$\pm \cos A \sin B \sin C$

Solution

(B) ધારો કે $x = (1 + \sin A)(1 + \sin B)(1 + \sin C)$ અને $y = (1 - \sin A)(1 - \sin B)(1 - \sin C)$.
આપેલ છે કે $x = y$.
બંને બાજુ $y$ વડે ગુણતા:
$xy = y^2$
$(1 + \sin A)(1 - \sin A)(1 + \sin B)(1 - \sin B)(1 + \sin C)(1 - \sin C) = y^2$
$(1 - \sin^2 A)(1 - \sin^2 B)(1 - \sin^2 C) = y^2$
$\cos^2 A \cos^2 B \cos^2 C = y^2$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$y = \pm \cos A \cos B \cos C$
કારણ કે $x = y$,તેથી દરેક બાજુ $\pm \cos A \cos B \cos C$ બરાબર થાય છે.
54
EasyMCQ
જો $(\sec \alpha + \tan \alpha )(\sec \beta + \tan \beta )(\sec \gamma + \tan \gamma ) = \tan \alpha \tan \beta \tan \gamma $ હોય,તો $(\sec \alpha - \tan \alpha )(\sec \beta - \tan \beta )(\sec \gamma - \tan \gamma ) = $
A
$\cot \alpha \cot \beta \cot \gamma $
B
$\tan \alpha \tan \beta \tan \gamma $
C
$\cot \alpha + \cot \beta + \cot \gamma $
D
$\tan \alpha + \tan \beta + \tan \gamma $

Solution

(A) આપેલ છે: $(\sec \alpha + \tan \alpha )(\sec \beta + \tan \beta )(\sec \gamma + \tan \gamma ) = \tan \alpha \tan \beta \tan \gamma$ ... $(i)$
ધારો કે $x = (\sec \alpha - \tan \alpha )(\sec \beta - \tan \beta )(\sec \gamma - \tan \gamma )$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો ગુણાકાર કરતા,આપણને મળે છે:
$(\sec^2 \alpha - \tan^2 \alpha )(\sec^2 \beta - \tan^2 \beta )(\sec^2 \gamma - \tan^2 \gamma ) = x \cdot (\tan \alpha \tan \beta \tan \gamma )$
કોઈપણ ખૂણા $\theta$ માટે $\sec^2 \theta - \tan^2 \theta = 1$ હોવાથી,ડાબી બાજુ $(1)(1)(1) = 1$ થશે.
તેથી,$1 = x \cdot (\tan \alpha \tan \beta \tan \gamma )$.
$x = \frac{1}{\tan \alpha \tan \beta \tan \gamma } = \cot \alpha \cot \beta \cot \gamma $.
55
EasyMCQ
જો $\sin \theta_1 + \sin \theta_2 + \sin \theta_3 = 3$ હોય,તો $\cos \theta_1 + \cos \theta_2 + \cos \theta_3 = $
A
$3$
B
$2$
C
$1$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin \theta_1 + \sin \theta_2 + \sin \theta_3 = 3$.
સાઇન વિધેયનું મહત્તમ મૂલ્ય $1$ હોવાથી,આ સમીકરણ ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે દરેક પદ $1$ હોય.
તેથી,$\sin \theta_1 = 1$,$\sin \theta_2 = 1$,અને $\sin \theta_3 = 1$.
આનો અર્થ એ છે કે $\theta_1 = \theta_2 = \theta_3 = \frac{\pi}{2}$.
હવે,આ કિંમતોને $\cos \theta_1 + \cos \theta_2 + \cos \theta_3$ માં મૂકતા:
$\cos(\frac{\pi}{2}) + \cos(\frac{\pi}{2}) + \cos(\frac{\pi}{2}) = 0 + 0 + 0 = 0$.
56
EasyMCQ
જો $\sin^2 \theta = \frac{x^2 + y^2 + 1}{2x}$ હોય,તો $x$ શું હોવું જોઈએ?
A
$-3$
B
$-2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 \theta$ નો વિસ્તાર $0 \le \sin^2 \theta \le 1$ છે.
આપેલ સમીકરણ $\sin^2 \theta = \frac{x^2 + y^2 + 1}{2x}$ માટે,શરત $\frac{x^2 + y^2 + 1}{2x} \le 1$ નું પાલન થવું જોઈએ.
ધારો કે $x > 0$,તો $x^2 + y^2 + 1 \le 2x$ થાય.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $x^2 - 2x + 1 + y^2 \le 0$ મળે છે.
આને $(x - 1)^2 + y^2 \le 0$ તરીકે લખી શકાય.
વાસ્તવિક સંખ્યાઓના વર્ગોનો સરવાળો હંમેશા અ-ઋણ હોય છે,તેથી આ અસમતા ત્યારે જ શક્ય છે જ્યારે $(x - 1)^2 = 0$ અને $y^2 = 0$ હોય.
આનો અર્થ એ છે કે $x = 1$ અને $y = 0$.
$x$ ની કિંમત $y$ ની કિંમત પર આધાર રાખે છે,તેથી આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ નિશ્ચિત નથી,તેથી સાચો વિકલ્પ "આમાંથી કોઈ નહીં" છે.
57
MediumMCQ
જો $\tan \theta - \cot \theta = a$ અને $\sin \theta + \cos \theta = b$ હોય,તો ${({b^2} - 1)^2}({a^2} + 4)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$-4$
C
$\pm 4$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\tan \theta - \cot \theta = a$ $(i)$ અને $\sin \theta + \cos \theta = b$ $(ii)$.
હવે,પદાવલિ $({b^2} - 1)^2({a^2} + 4)$ ધ્યાનમાં લો.
$b = \sin \theta + \cos \theta$ મૂકતા:
$b^2 - 1 = (\sin \theta + \cos \theta)^2 - 1 = 1 + 2 \sin \theta \cos \theta - 1 = 2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$.
તેથી,$(b^2 - 1)^2 = \sin^2 2\theta$.
$a = \tan \theta - \cot \theta$ મૂકતા:
$a^2 + 4 = (\tan \theta - \cot \theta)^2 + 4 = \tan^2 \theta + \cot^2 \theta - 2 + 4 = \tan^2 \theta + \cot^2 \theta + 2 = (\tan \theta + \cot \theta)^2$.
કારણ કે $\tan \theta + \cot \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta} + \frac{\cos \theta}{\sin \theta} = \frac{\sin^2 \theta + \cos^2 \theta}{\sin \theta \cos \theta} = \frac{1}{\sin \theta \cos \theta} = \frac{2}{\sin 2\theta}$.
તેથી,$(a^2 + 4) = (\frac{2}{\sin 2\theta})^2 = \frac{4}{\sin^2 2\theta}$.
બંને ભાગનો ગુણાકાર કરતા:
$(b^2 - 1)^2(a^2 + 4) = \sin^2 2\theta \times \frac{4}{\sin^2 2\theta} = 4$.
વૈકલ્પિક રીતે,પદાવલિ $\theta$ થી સ્વતંત્ર હોવાથી,$\theta = 45^\circ$ લેતા,$a = 0$ અને $b = \sqrt{2}$ મળે છે. કિંમતો મૂકતા: $((\sqrt{2})^2 - 1)^2(0^2 + 4) = 4$.
58
DifficultMCQ
જો $\tan^2 \alpha \tan^2 \beta + \tan^2 \beta \tan^2 \gamma + \tan^2 \gamma \tan^2 \alpha + 2 \tan^2 \alpha \tan^2 \beta \tan^2 \gamma = 1$ હોય,તો $\sin^2 \alpha + \sin^2 \beta + \sin^2 \gamma$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$0$
B
$-1$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે $x = \tan^2 \alpha$,$y = \tan^2 \beta$,અને $z = \tan^2 \gamma$.
આપેલ સમીકરણ $xy + yz + zx + 2xyz = 1$ છે.
આપણે $S = \sin^2 \alpha + \sin^2 \beta + \sin^2 \gamma$ નું મૂલ્ય શોધવું છે.
કારણ કે $\sin^2 \theta = \frac{\tan^2 \theta}{1 + \tan^2 \theta}$,તેથી $S = \frac{x}{1+x} + \frac{y}{1+y} + \frac{z}{1+z}$.
$S = \frac{x(1+y)(1+z) + y(1+x)(1+z) + z(1+x)(1+y)}{(1+x)(1+y)(1+z)}$.
અંશનું વિસ્તરણ કરતા: $x(1+y+z+yz) + y(1+x+z+xz) + z(1+x+y+xy) = x+xy+xz+xyz + y+yx+yz+xyz + z+zx+zy+xyz = (x+y+z) + 2(xy+yz+zx) + 3xyz$.
નિત્યસમ $(1+x)(1+y)(1+z) = 1 + (x+y+z) + (xy+yz+zx) + xyz$ નો ઉપયોગ કરીને અને $xy+yz+zx = 1 - 2xyz$ મૂકતા:
$S = \frac{(x+y+z) + 2(1-2xyz) + 3xyz}{1 + (x+y+z) + (1-2xyz) + xyz} = \frac{x+y+z + 2 - 4xyz + 3xyz}{2 + x+y+z - xyz} = \frac{x+y+z + 2 - xyz}{2 + x+y+z - xyz} = 1$.
59
EasyMCQ
$\cos 1^\circ \cdot \cos 2^\circ \cdot \cos 3^\circ \dots \cos 179^\circ = $
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ $1^\circ$ થી $179^\circ$ સુધીના કોસાઇન મૂલ્યોનો ગુણાકાર છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ખૂણાઓની શ્રેણીમાં $90^\circ$ નો સમાવેશ થાય છે.
કારણ કે $\cos 90^\circ = 0$ થાય છે,તેથી સમગ્ર ગુણાકાર શૂન્ય થઈ જશે કારણ કે કોઈપણ સંખ્યાનો શૂન્ય સાથેનો ગુણાકાર શૂન્ય જ મળે છે.
તેથી,$\cos 1^\circ \cdot \cos 2^\circ \cdot \cos 3^\circ \dots \cos 90^\circ \dots \cos 179^\circ = 0$.
60
EasyMCQ
$\frac{\cot 54^\circ}{\tan 36^\circ} + \frac{\tan 20^\circ}{\cot 70^\circ}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$0$

Solution

(A) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\tan(90^\circ - \theta) = \cot \theta$ અને $\cot(90^\circ - \theta) = \tan \theta$.
આપેલ પદાવલિ: $\frac{\cot 54^\circ}{\tan 36^\circ} + \frac{\tan 20^\circ}{\cot 70^\circ}$.
પગલું $1$: પ્રથમ પદના છેદને $\tan 36^\circ = \tan(90^\circ - 54^\circ) = \cot 54^\circ$ નો ઉપયોગ કરીને બદલો.
પગલું $2$: બીજા પદના છેદને $\cot 70^\circ = \cot(90^\circ - 20^\circ) = \tan 20^\circ$ નો ઉપયોગ કરીને બદલો.
પગલું $3$: આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\cot 54^\circ}{\cot 54^\circ} + \frac{\tan 20^\circ}{\tan 20^\circ} = 1 + 1 = 2$.
61
EasyMCQ
$\sin 10^\circ + \sin 20^\circ + \sin 30^\circ + ... + \sin 360^\circ$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ એ સમાંતર શ્રેણીમાં રહેલા ખૂણાઓના સાઈનનો સરવાળો છે: $S = \sum_{k=1}^{36} \sin(k \cdot 10^\circ)$.
સમાંતર શ્રેણીમાં ખૂણાઓના સાઈનનો સરવાળો શોધવાનું સૂત્ર: $\sum_{k=1}^{n} \sin(a + (k-1)d) = \frac{\sin(n d / 2)}{\sin(d / 2)} \cdot \sin\left(a + \frac{(n-1)d}{2}\right)$.
અહીં,$a = 10^\circ$,$d = 10^\circ$,અને $n = 36$ છે.
$S = \frac{\sin(36 \cdot 10^\circ / 2)}{\sin(10^\circ / 2)} \cdot \sin\left(10^\circ + \frac{35 \cdot 10^\circ}{2}\right)$.
$S = \frac{\sin(180^\circ)}{\sin(5^\circ)} \cdot \sin(10^\circ + 175^\circ)$.
કારણ કે $\sin(180^\circ) = 0$ થાય છે,તેથી સમગ્ર પદાવલિનું મૂલ્ય $0$ મળે છે.
62
EasyMCQ
$\cos 1^\circ + \cos 2^\circ + \cos 3^\circ + \dots + \cos 180^\circ = $
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ $S = \cos 1^\circ + \cos 2^\circ + \dots + \cos 179^\circ + \cos 180^\circ$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(180^\circ - \theta) = -\cos \theta$.
તેથી,$\cos 179^\circ = -\cos 1^\circ$,$\cos 178^\circ = -\cos 2^\circ$,વગેરે.
$1^\circ$ થી $179^\circ$ સુધીના પદોને $(\cos 1^\circ + \cos 179^\circ) + (\cos 2^\circ + \cos 178^\circ) + \dots + (\cos 89^\circ + \cos 91^\circ) + \cos 90^\circ$ તરીકે જોડી શકાય.
કારણ કે $\cos(180^\circ - \theta) + \cos \theta = 0$,દરેક જોડીનો સરવાળો $0$ થાય છે.
વળી,$\cos 90^\circ = 0$.
આમ,પ્રથમ $179$ પદોનો સરવાળો $0$ થાય છે.
બાકી રહેલું પદ $\cos 180^\circ = -1$ છે.
તેથી,કુલ સરવાળો $0 + (-1) = -1$ થાય છે.
63
MediumMCQ
જો $\alpha = 22^\circ 30'$ હોય,તો $(1 + \cos \alpha )(1 + \cos 3\alpha )(1 + \cos 5\alpha )(1 + \cos 7\alpha )$ ની કિંમત શોધો.
A
$1/8$
B
$1/4$
C
$\frac{1 + \sqrt{2}}{2\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{2} - 1}{\sqrt{2} + 1}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\alpha = 22^\circ 30' = 22.5^\circ$.
આપણે $P = (1 + \cos \alpha)(1 + \cos 3\alpha)(1 + \cos 5\alpha)(1 + \cos 7\alpha)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
અહીં $3\alpha = 67.5^\circ$,$5\alpha = 112.5^\circ = 180^\circ - 67.5^\circ$,અને $7\alpha = 157.5^\circ = 180^\circ - 22.5^\circ$ છે.
$\cos(180^\circ - \theta) = -\cos \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1 + \cos 5\alpha = 1 - \cos 67.5^\circ = 1 - \cos 3\alpha$
$1 + \cos 7\alpha = 1 - \cos 22.5^\circ = 1 - \cos \alpha$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$P = (1 + \cos \alpha)(1 - \cos \alpha)(1 + \cos 3\alpha)(1 - \cos 3\alpha)$
$P = (1 - \cos^2 \alpha)(1 - \cos^2 3\alpha) = \sin^2 \alpha \cdot \sin^2 3\alpha$
$\sin^2 \theta = \frac{1 - \cos 2\theta}{2}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin^2 22.5^\circ = \frac{1 - \cos 45^\circ}{2} = \frac{1 - 1/\sqrt{2}}{2} = \frac{\sqrt{2} - 1}{2\sqrt{2}}$
$\sin^2 67.5^\circ = \frac{1 - \cos 135^\circ}{2} = \frac{1 - (-1/\sqrt{2})}{2} = \frac{\sqrt{2} + 1}{2\sqrt{2}}$
$P = \left( \frac{\sqrt{2} - 1}{2\sqrt{2}} \right) \left( \frac{\sqrt{2} + 1}{2\sqrt{2}} \right) = \frac{(\sqrt{2})^2 - 1^2}{8} = \frac{2 - 1}{8} = \frac{1}{8}$.
64
MediumMCQ
$6(\sin^6 \theta + \cos^6 \theta) - 9(\sin^4 \theta + \cos^4 \theta) + 4$ ની કિંમત શોધો.
A
$-3$
B
$0$
C
$1$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $6(\sin^6 \theta + \cos^6 \theta) - 9(\sin^4 \theta + \cos^4 \theta) + 4$
નિત્યસમ $\sin^6 \theta + \cos^6 \theta = (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)^3 - 3\sin^2 \theta \cos^2 \theta (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta) = 1 - 3\sin^2 \theta \cos^2 \theta$ અને $\sin^4 \theta + \cos^4 \theta = (\sin^2 \theta + \cos^2 \theta)^2 - 2\sin^2 \theta \cos^2 \theta = 1 - 2\sin^2 \theta \cos^2 \theta$ નો ઉપયોગ કરતા.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= 6(1 - 3\sin^2 \theta \cos^2 \theta) - 9(1 - 2\sin^2 \theta \cos^2 \theta) + 4$
$= 6 - 18\sin^2 \theta \cos^2 \theta - 9 + 18\sin^2 \theta \cos^2 \theta + 4$
$= 6 - 9 + 4$
$= 1$.
65
EasyMCQ
$\sin 15^\circ + \cos 105^\circ = $
A
$0$
B
$2\sin 15^\circ$
C
$\cos 15^\circ + \sin 15^\circ$
D
$\sin 15^\circ - \cos 15^\circ$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $\sin 15^\circ + \cos 105^\circ$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(90^\circ + \theta) = -\sin \theta$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે $\cos 105^\circ$ ને નીચે મુજબ લખી શકીએ:
$\cos 105^\circ = \cos(90^\circ + 15^\circ) = -\sin 15^\circ$
આ કિંમતને મૂળ પદાવલિમાં મૂકતા:
$\sin 15^\circ + (-\sin 15^\circ) = \sin 15^\circ - \sin 15^\circ = 0$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
66
EasyMCQ
$\cos 105^\circ + \sin 105^\circ$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$1$
C
$\sqrt{2}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(D) આપણને પદાવલિ $\cos 105^\circ + \sin 105^\circ$ આપેલ છે.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(90^\circ + \theta) = -\sin \theta$ અને $\sin(90^\circ + \theta) = \cos \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos 105^\circ = \cos(90^\circ + 15^\circ) = -\sin 15^\circ$
$\sin 105^\circ = \sin(90^\circ + 15^\circ) = \cos 15^\circ$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\cos 105^\circ + \sin 105^\circ = \cos 15^\circ - \sin 15^\circ$
$\cos 15^\circ = \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$ અને $\sin 15^\circ = \frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}$ ની કિંમતોનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}} - \frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}$
$= \frac{\sqrt{3} + 1 - \sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$
$= \frac{2}{2\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
67
MediumMCQ
$\cos y \cos \left( \frac{\pi}{2} - x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{2} - y \right) \cos x + \sin y \cos \left( \frac{\pi}{2} - x \right) + \cos x \sin \left( \frac{\pi}{2} - y \right)$ ની કિંમત શૂન્ય થાય,જો
A
$x = 0$
B
$y = 0$
C
$x = y$
D
$x = n\pi - \frac{\pi}{4} + y, (n \in I)$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $E = \cos y \cos \left( \frac{\pi}{2} - x \right) - \cos \left( \frac{\pi}{2} - y \right) \cos x + \sin y \cos \left( \frac{\pi}{2} - x \right) + \cos x \sin \left( \frac{\pi}{2} - y \right)$.
નિત્યસમ $\cos \left( \frac{\pi}{2} - \theta \right) = \sin \theta$ અને $\sin \left( \frac{\pi}{2} - \theta \right) = \cos \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = \cos y \sin x - \sin y \cos x + \sin y \sin x + \cos x \cos x$.
$E = \sin(x - y) + \cos(x - y)$.
$E = 0$ માટે,$\sin(x - y) + \cos(x - y) = 0$.
$\Rightarrow \sin(x - y) = -\cos(x - y)$.
$\Rightarrow \tan(x - y) = -1$.
$\Rightarrow x - y = n\pi - \frac{\pi}{4}$.
$\Rightarrow x = n\pi - \frac{\pi}{4} + y$,જ્યાં $n \in I$.
68
EasyMCQ
$\sin \left( \frac{\pi}{10} \right) \sin \left( \frac{3\pi}{10} \right) = $
A
$1/2$
B
$-1/2$
C
$1/4$
D
$1$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{\pi}{10} = 18^\circ$ અને $\frac{3\pi}{10} = 54^\circ$ થાય.
તેથી,પદાવલિ $\sin 18^\circ \sin 54^\circ$ બને છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 54^\circ = \cos(90^\circ - 54^\circ) = \cos 36^\circ$ થાય.
પ્રમાણિત કિંમતોનો ઉપયોગ કરતા: $\sin 18^\circ = \frac{\sqrt{5} - 1}{4}$ અને $\cos 36^\circ = \frac{\sqrt{5} + 1}{4}$ છે.
આ કિંમતોનો ગુણાકાર કરતા: $\left( \frac{\sqrt{5} - 1}{4} \right) \left( \frac{\sqrt{5} + 1}{4} \right) = \frac{(\sqrt{5})^2 - 1^2}{16} = \frac{5 - 1}{16} = \frac{4}{16} = \frac{1}{4}$.
69
EasyMCQ
જો $x \sin 45^\circ \cos^2 60^\circ = \frac{\tan^2 60^\circ \csc 30^\circ}{\sec 45^\circ \cot^2 30^\circ}$ હોય,તો $x = $
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$16$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $x \sin 45^\circ \cos^2 60^\circ = \frac{\tan^2 60^\circ \csc 30^\circ}{\sec 45^\circ \cot^2 30^\circ}$
ત્રિકોણમિતીય કિંમતો મૂકતા: $\sin 45^\circ = \frac{1}{\sqrt{2}}$,$\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$,$\tan 60^\circ = \sqrt{3}$,$\csc 30^\circ = 2$,$\sec 45^\circ = \sqrt{2}$,$\cot 30^\circ = \sqrt{3}$.
$x \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} \cdot (\frac{1}{2})^2 = \frac{(\sqrt{3})^2 \cdot 2}{\sqrt{2} \cdot (\sqrt{3})^2}$
$x \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} \cdot \frac{1}{4} = \frac{3 \cdot 2}{\sqrt{2} \cdot 3}$
$\frac{x}{4\sqrt{2}} = \frac{6}{3\sqrt{2}}$
$\frac{x}{4\sqrt{2}} = \frac{2}{\sqrt{2}}$
$x = 2 \cdot 4 = 8$.
70
EasyMCQ
જો $A = 130^\circ$ અને $x = \sin A + \cos A$ હોય,તો
A
$x > 0$
B
$x < 0$
C
$x = 0$
D
$x \le 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x = \sin 130^\circ + \cos 130^\circ$.
નિત્યસમ $\sin A = \cos(90^\circ - A)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\sin 130^\circ = \cos(90^\circ - 130^\circ) = \cos(-40^\circ) = \cos 40^\circ$ મળે.
તેથી,$x = \cos 40^\circ + \cos 130^\circ$.
સરવાળામાંથી ગુણાકારના સૂત્ર $\cos C + \cos D = 2 \cos(\frac{C+D}{2}) \cos(\frac{C-D}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = 2 \cos(\frac{40^\circ + 130^\circ}{2}) \cos(\frac{40^\circ - 130^\circ}{2})$
$x = 2 \cos(85^\circ) \cos(-45^\circ) = 2 \cos 85^\circ \cos 45^\circ$.
કારણ કે $85^\circ$ એ પ્રથમ ચરણમાં છે,તેથી $\cos 85^\circ > 0$ અને $\cos 45^\circ > 0$ થાય.
આમ,$x > 0$ મળે.
71
EasyMCQ
$\cos A + \sin (270^\circ + A) - \sin (270^\circ - A) + \cos (180^\circ + A) = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણે ત્રિકોણમિતીય રિડક્શન સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $\sin (270^\circ + A) = -\cos A$
$2$. $\sin (270^\circ - A) = -\cos A$
$3$. $\cos (180^\circ + A) = -\cos A$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\cos A + (-\cos A) - (-\cos A) + (-\cos A)$
$= \cos A - \cos A + \cos A - \cos A$
$= 0$
72
MediumMCQ
જો $\pi < \alpha < \frac{3\pi}{2}$ હોય,તો $\sqrt{\frac{1 - \cos \alpha}{1 + \cos \alpha}} + \sqrt{\frac{1 + \cos \alpha}{1 - \cos \alpha}} = $
A
$\frac{2}{\sin \alpha}$
B
$-\frac{2}{\sin \alpha}$
C
$\frac{1}{\sin \alpha}$
D
$-\frac{1}{\sin \alpha}$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $E = \sqrt{\frac{1 - \cos \alpha}{1 + \cos \alpha}} + \sqrt{\frac{1 + \cos \alpha}{1 - \cos \alpha}}$
છેદ સમાન કરતા:
$E = \frac{(1 - \cos \alpha) + (1 + \cos \alpha)}{\sqrt{(1 + \cos \alpha)(1 - \cos \alpha)}}$
$E = \frac{2}{\sqrt{1 - \cos^2 \alpha}} = \frac{2}{\sqrt{\sin^2 \alpha}} = \frac{2}{|\sin \alpha|}$
અહીં $\pi < \alpha < \frac{3\pi}{2}$ હોવાથી,ખૂણો $\alpha$ ત્રીજા ચરણમાં છે.
ત્રીજા ચરણમાં $\sin \alpha$ ની કિંમત ઋણ હોય છે.
તેથી,$|\sin \alpha| = -\sin \alpha$.
આમ,$E = \frac{2}{-\sin \alpha} = -\frac{2}{\sin \alpha}$.
73
EasyMCQ
$\tan \left( \frac{\pi }{4} + \theta \right) - \tan \left( \frac{\pi }{4} - \theta \right) = $
A
$2\tan 2\theta $
B
$2\cot 2\theta $
C
$\tan 2\theta $
D
$\cot 2\theta $

Solution

(A) આપણે $\tan(A+B)$ અને $\tan(A-B)$ ના વિસ્તરણ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\tan \left( \frac{\pi }{4} + \theta \right) = \frac{\tan(\pi/4) + \tan \theta}{1 - \tan(\pi/4)\tan \theta} = \frac{1 + \tan \theta}{1 - \tan \theta}$
$\tan \left( \frac{\pi }{4} - \theta \right) = \frac{\tan(\pi/4) - \tan \theta}{1 + \tan(\pi/4)\tan \theta} = \frac{1 - \tan \theta}{1 + \tan \theta}$
હવે,બંને પદોની બાદબાકી કરતા:
$\frac{1 + \tan \theta}{1 - \tan \theta} - \frac{1 - \tan \theta}{1 + \tan \theta} = \frac{(1 + \tan \theta)^2 - (1 - \tan \theta)^2}{(1 - \tan \theta)(1 + \tan \theta)}$
$= \frac{(1 + 2\tan \theta + \tan^2 \theta) - (1 - 2\tan \theta + \tan^2 \theta)}{1 - \tan^2 \theta}$
$= \frac{4\tan \theta}{1 - \tan^2 \theta}$
$= 2 \left( \frac{2\tan \theta}{1 - \tan^2 \theta} \right)$
કારણ કે $\tan 2\theta = \frac{2\tan \theta}{1 - \tan^2 \theta}$,તેથી આ પદ $2\tan 2\theta$ બને છે.
74
EasyMCQ
$\sin (\pi + \theta )\sin (\pi - \theta )\csc^2 \theta = $
A
$1$
B
$-1$
C
$\sin \theta $
D
$-\sin \theta $

Solution

(B) આપણે પૂરક અને સંબંધિત ખૂણાઓ માટેના ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$\sin (\pi + \theta ) = -\sin \theta $
$\sin (\pi - \theta ) = \sin \theta $
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$= (-\sin \theta )(\sin \theta ) \csc^2 \theta $
$= -\sin^2 \theta \cdot \frac{1}{\sin^2 \theta }$
$= -1$
75
EasyMCQ
$\cot (45^\circ + \theta ) \cot (45^\circ - \theta ) = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$\infty $

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cot(A) = \tan(90^\circ - A)$.
પ્રથમ પદ માટે આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\cot(45^\circ + \theta) = \tan(90^\circ - (45^\circ + \theta)) = \tan(45^\circ - \theta)$.
આ કિંમતને મૂળ પદાવલિમાં મૂકતા:
$\cot(45^\circ + \theta) \cot(45^\circ - \theta) = \tan(45^\circ - \theta) \cot(45^\circ - \theta)$.
કોઈપણ ખૂણા $x$ માટે $\tan(x) \cot(x) = 1$ હોવાથી,આપણને મળે છે:
$\tan(45^\circ - \theta) \cot(45^\circ - \theta) = 1$.
76
EasyMCQ
કિંમત શોધો: $\tan A + \cot (180^\circ + A) + \cot (90^\circ + A) + \cot (360^\circ - A)$
A
$0$
B
$2 \tan A$
C
$2 \cot A$
D
$2(\tan A - \cot A)$

Solution

(A) આપણે ત્રિકોણમિતીય ન્યૂનતમ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $\cot (180^\circ + A) = \cot A$ (કારણ કે તે ત્રીજા ચરણમાં છે જ્યાં $\cot$ ધન છે).
$2$. $\cot (90^\circ + A) = -\tan A$ (કારણ કે તે બીજા ચરણમાં છે જ્યાં $\cot$ ઋણ છે).
$3$. $\cot (360^\circ - A) = -\cot A$ (કારણ કે તે ચોથા ચરણમાં છે જ્યાં $\cot$ ઋણ છે).
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\tan A + \cot A - \tan A - \cot A$
$= (\tan A - \tan A) + (\cot A - \cot A)$
$= 0 + 0 = 0$.
77
EasyMCQ
$\tan \theta \sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) \cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right) = $
A
$1$
B
$0$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\tan \theta \sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) \cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right)$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \left( \frac{\pi }{2} + \theta \right) = \cos \theta$
$\cos \left( \frac{\pi }{2} - \theta \right) = \sin \theta$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \tan \theta \cdot \cos \theta \cdot \sin \theta$
$= \frac{\sin \theta}{\cos \theta} \cdot \cos \theta \cdot \sin \theta$
$= \sin^2 \theta$
કારણ કે $\sin^2 \theta$ એ આપેલા કોઈ પણ વિકલ્પની કિંમત સાથે મેળ ખાતું નથી,તેથી સાચો જવાબ 'આમાંથી કોઈ નહીં' છે.
78
DifficultMCQ
જો ખૂણા $\theta$ ને બે ભાગમાં એવી રીતે વિભાજિત કરવામાં આવે કે એક ભાગનો ટેન્જન્ટ બીજા ભાગના ટેન્જન્ટ કરતા $k$ ગણો હોય અને $\phi$ તેમનો તફાવત હોય,તો $\sin \theta = $
A
$\frac{k + 1}{k - 1} \sin \phi$
B
$\frac{k - 1}{k + 1} \sin \phi$
C
$\frac{2k - 1}{2k + 1} \sin \phi$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બે ભાગ $A$ અને $B$ છે જેથી $A + B = \theta$ અને $A - B = \phi$.
આપેલ છે કે $\tan A = k \tan B$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\tan A}{\tan B} = k$.
સાઇન અને કોસાઇન વ્યાખ્યાઓનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{\sin A \cos B}{\cos A \sin B} = k$.
યોગ-વિયોગ (componendo and dividendo) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{k + 1}{k - 1} = \frac{\sin A \cos B + \cos A \sin B}{\sin A \cos B - \cos A \sin B}$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin(A \pm B) = \sin A \cos B \pm \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{k + 1}{k - 1} = \frac{\sin(A + B)}{\sin(A - B)} = \frac{\sin \theta}{\sin \phi}$.
તેથી,$\sin \theta = \frac{k + 1}{k - 1} \sin \phi$.
79
EasyMCQ
જો $x = y \cos \frac{2\pi}{3} = z \cos \frac{4\pi}{3}$ હોય,તો $xy + yz + zx = $
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $x = y \cos \frac{2\pi}{3} = z \cos \frac{4\pi}{3}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos \frac{2\pi}{3} = \cos(120^\circ) = -\frac{1}{2}$ અને $\cos \frac{4\pi}{3} = \cos(240^\circ) = -\frac{1}{2}$ થાય.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $x = y(-\frac{1}{2}) = z(-\frac{1}{2})$ મળે છે.
ધારો કે $x = y(-\frac{1}{2}) = z(-\frac{1}{2}) = k$,જ્યાં $k$ એક અચળાંક છે.
તેથી $x = k$,$y = -2k$,અને $z = -2k$ થાય.
હવે,$xy + yz + zx$ પદાવલિની ગણતરી કરીએ:
$xy + yz + zx = (k)(-2k) + (-2k)(-2k) + (-2k)(k)$
$= -2k^2 + 4k^2 - 2k^2$
$= 0$.
80
DifficultMCQ
આપેલ છે કે $\pi < \alpha < \frac{3\pi}{2},$ તો પદાવલિ $\sqrt{4\sin^4 \alpha + \sin^2 2\alpha} + 4\cos^2 \left( \frac{\pi}{4} - \frac{\alpha}{2} \right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$2 - 4\sin \alpha$
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
આમાંથી કોઈ પણ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $\pi < \alpha < \frac{3\pi}{2},$ એટલે કે $\alpha$ ત્રીજા ચરણમાં છે.
પદાવલિનું સાદુરૂપ આપતા: $\sqrt{4\sin^4 \alpha + \sin^2 2\alpha} + 4\cos^2 \left( \frac{\pi}{4} - \frac{\alpha}{2} \right)$
$= \sqrt{4\sin^4 \alpha + 4\sin^2 \alpha \cos^2 \alpha} + 2 \left[ 2\cos^2 \left( \frac{\pi}{4} - \frac{\alpha}{2} \right) \right]$
$= \sqrt{4\sin^2 \alpha (\sin^2 \alpha + \cos^2 \alpha)} + 2 \left[ 1 + \cos \left( \frac{\pi}{2} - \alpha \right) \right]$
$= \sqrt{4\sin^2 \alpha} + 2(1 + \sin \alpha) = 2|\sin \alpha| + 2 + 2\sin \alpha$
કારણ કે $\pi < \alpha < \frac{3\pi}{2},$ $\sin \alpha$ ઋણ છે,તેથી $|\sin \alpha| = -\sin \alpha$.
તેથી,પદાવલિ $= 2(-\sin \alpha) + 2 + 2\sin \alpha = 2$.
81
MediumMCQ
$\sin ^2 \frac{\pi }{8} + \sin ^2 \frac{3\pi }{8} + \sin ^2 \frac{5\pi }{8} + \sin ^2 \frac{7\pi }{8} = $
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $S = \sin ^2 \frac{\pi }{8} + \sin ^2 \frac{3\pi }{8} + \sin ^2 \frac{5\pi }{8} + \sin ^2 \frac{7\pi }{8}$
નિત્યસમ $\sin(\pi - \theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin \frac{5\pi }{8} = \sin(\pi - \frac{3\pi }{8}) = \sin \frac{3\pi }{8}$
$\sin \frac{7\pi }{8} = \sin(\pi - \frac{\pi }{8}) = \sin \frac{\pi }{8}$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$S = \sin ^2 \frac{\pi }{8} + \sin ^2 \frac{3\pi }{8} + \sin ^2 \frac{3\pi }{8} + \sin ^2 \frac{\pi }{8}$
$S = 2(\sin ^2 \frac{\pi }{8} + \sin ^2 \frac{3\pi }{8})$
$\sin^2 \theta + \sin^2(\frac{\pi}{2} - \theta) = \sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
અહીં $\frac{3\pi}{8} = \frac{\pi}{2} - \frac{\pi}{8}$ હોવાથી,$\sin \frac{3\pi}{8} = \cos \frac{\pi}{8}$ થાય.
$S = 2(\sin ^2 \frac{\pi }{8} + \cos ^2 \frac{\pi }{8}) = 2(1) = 2$.
82
EasyMCQ
$(\sec A + \tan A - 1)(\sec A - \tan A + 1) - 2\tan A = $
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$2\tan A$

Solution

(A) આપેલ પદાવલિ: $(\sec A + \tan A - 1)(\sec A - \tan A + 1) - 2\tan A$
પ્રથમ ભાગને આ રીતે લખતા: $(\sec A + (\tan A - 1))(\sec A - (\tan A - 1)) - 2\tan A$
નિત્યસમ $(x+y)(x-y) = x^2 - y^2$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $x = \sec A$ અને $y = \tan A - 1$ છે:
$= \sec^2 A - (\tan A - 1)^2 - 2\tan A$
$= \sec^2 A - (\tan^2 A - 2\tan A + 1) - 2\tan A$
$= \sec^2 A - \tan^2 A + 2\tan A - 1 - 2\tan A$
કારણ કે $\sec^2 A - \tan^2 A = 1$:
$= 1 - 1 = 0$
83
EasyMCQ
જો $\tan A = \frac{1}{2}$ અને $\tan B = \frac{1}{3}$ હોય,તો $\cos 2A = $
A
$\sin B$
B
$\sin 2B$
C
$\sin 3B$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan A = \frac{1}{2}$ અને $\tan B = \frac{1}{3}$.
આપણે સૂત્ર જાણીએ છીએ $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$.
કિંમતો મૂકતા: $\tan(A + B) = \frac{1/2 + 1/3}{1 - (1/2)(1/3)} = \frac{5/6}{1 - 1/6} = \frac{5/6}{5/6} = 1$.
તેથી,$\tan(A + B) = 1$ હોવાથી $A + B = 45^\circ$ થાય.
આથી,$2A = 90^\circ - 2B$.
બંને બાજુ કોસાઇન લેતા: $\cos 2A = \cos(90^\circ - 2B)$.
નિત્યસમ $\cos(90^\circ - \theta) = \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\cos 2A = \sin 2B$ મળે છે.
84
EasyMCQ
$\cos (270^\circ + \theta )\,\cos (90^\circ - \theta ) - \sin (270^\circ - \theta )\,\cos \theta $ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$0$
B
$-1$
C
$0.5$
D
$1$

Solution

(D) આપણે ત્રિકોણમિતીય ન્યૂનતમ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$1$. $\cos (270^\circ + \theta) = \sin \theta$
$2$. $\cos (90^\circ - \theta) = \sin \theta$
$3$. $\sin (270^\circ - \theta) = -\cos \theta$
આ કિંમતોને પદાવલિમાં મૂકતા:
$\cos (270^\circ + \theta) \cos (90^\circ - \theta) - \sin (270^\circ - \theta) \cos \theta$
$= (\sin \theta)(\sin \theta) - (-\cos \theta)(\cos \theta)$
$= \sin^2 \theta + \cos^2 \theta$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^2 \theta + \cos^2 \theta = 1$,તેથી અંતિમ મૂલ્ય $1$ છે.
85
DifficultMCQ
જો $\cos (\alpha - \beta ) = 1$ અને $\cos (\alpha + \beta ) = \frac{1}{e}$,જ્યાં $-\pi < \alpha, \beta < \pi$ હોય,તો $(\alpha, \beta)$ ની ક્રમયુક્ત જોડીઓની કુલ સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\cos(\alpha - \beta) = 1$. કારણ કે $-\pi < \alpha, \beta < \pi$,તફાવત માટેનો વિસ્તાર $-2\pi < \alpha - \beta < 2\pi$ છે.
$\cos(\alpha - \beta) = 1$ માટે,$\alpha - \beta$ ની શક્ય કિંમત $0$ છે.
આમ,$\alpha - \beta = 0$,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = \beta$.
બીજા સમીકરણમાં $\alpha = \beta$ મૂકતા: $\cos(\alpha + \alpha) = \cos(2\alpha) = \frac{1}{e}$.
કારણ કે $-\pi < \alpha < \pi$,આપણી પાસે $-2\pi < 2\alpha < 2\pi$ છે.
અંતરાલ $(-2\pi, 2\pi)$ માં,સમીકરણ $\cos(2\alpha) = \frac{1}{e}$ (જ્યાં $0 < \frac{1}{e} < 1$) માટે $2\alpha$ ના ચાર અલગ-અલગ ઉકેલો મળે છે.
તેથી,$(\alpha, \beta)$ ની કુલ $4$ ક્રમયુક્ત જોડીઓ મળે છે.
86
EasyMCQ
જો $\sin A = \frac{1}{\sqrt{10}}$ અને $\sin B = \frac{1}{\sqrt{5}}$ હોય,જ્યાં $A$ અને $B$ ધન લઘુકોણ છે,તો $A + B = $
A
$\pi$
B
$\pi/2$
C
$\pi/3$
D
$\pi/4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin A = \frac{1}{\sqrt{10}}$ અને $\sin B = \frac{1}{\sqrt{5}}$.
અહીં $A$ અને $B$ લઘુકોણ હોવાથી,$\cos A = \sqrt{1 - \sin^2 A} = \sqrt{1 - \frac{1}{10}} = \sqrt{\frac{9}{10}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
તે જ રીતે,$\cos B = \sqrt{1 - \sin^2 B} = \sqrt{1 - \frac{1}{5}} = \sqrt{\frac{4}{5}} = \frac{2}{\sqrt{5}}$.
સૂત્ર $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(A + B) = \left(\frac{1}{\sqrt{10}}\right) \left(\frac{2}{\sqrt{5}}\right) + \left(\frac{3}{\sqrt{10}}\right) \left(\frac{1}{\sqrt{5}}\right)$
$\sin(A + B) = \frac{2}{\sqrt{50}} + \frac{3}{\sqrt{50}} = \frac{5}{\sqrt{50}} = \frac{5}{5\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
તેથી,$\sin(A + B) = \frac{1}{\sqrt{2}}$ હોવાથી,$A + B = \frac{\pi}{4}$ મળે.
87
EasyMCQ
જો $\tan A = 2\tan B + \cot B$ હોય,તો $2\tan (A - B) = $
A
$\tan B$
B
$2\tan B$
C
$\cot B$
D
$2\cot B$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\tan A = 2\tan B + \cot B.$
આપણે $2\tan (A - B)$ ની કિંમત શોધવાની છે.
સૂત્ર $\tan (A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા,
$2\tan (A - B) = 2 \left( \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B} \right).$
$\tan A = 2\tan B + \cot B$ ને પદમાં મૂકતા:
$2\tan (A - B) = 2 \left( \frac{(2\tan B + \cot B) - \tan B}{1 + (2\tan B + \cot B)\tan B} \right)$
$= 2 \left( \frac{\tan B + \cot B}{1 + 2\tan^2 B + \cot B \tan B} \right)$
કારણ કે $\cot B \tan B = 1,$
$= 2 \left( \frac{\tan B + \cot B}{1 + 2\tan^2 B + 1} \right) = 2 \left( \frac{\tan B + \cot B}{2 + 2\tan^2 B} \right)$
$= 2 \left( \frac{\tan B + \cot B}{2(1 + \tan^2 B)} \right) = \frac{\tan B + \cot B}{\sec^2 B}$
$= \frac{\tan B}{\sec^2 B} + \frac{\cot B}{\sec^2 B} = \frac{\sin B}{\cos B} \cdot \cos^2 B + \frac{\cos B}{\sin B} \cdot \cos^2 B$
$= \sin B \cos B + \frac{\cos^3 B}{\sin B} = \frac{\sin^2 B \cos B + \cos^3 B}{\sin B}$
$= \frac{\cos B (\sin^2 B + \cos^2 B)}{\sin B} = \frac{\cos B (1)}{\sin B} = \cot B.$
88
MediumMCQ
જો $\sin A + \sin B = C$ અને $\cos A + \cos B = D$ હોય,તો $\sin (A + B)$ ની કિંમત શોધો.
A
$CD$
B
$\frac{CD}{C^2 + D^2}$
C
$\frac{C^2 + D^2}{2CD}$
D
$\frac{2CD}{C^2 + D^2}$

Solution

(D) આપેલ છે: $\sin A + \sin B = C$ અને $\cos A + \cos B = D$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{\sin A + \sin B}{\cos A + \cos B} = \frac{C}{D}$
સરવાળાના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2 \sin \frac{A + B}{2} \cos \frac{A - B}{2}}{2 \cos \frac{A + B}{2} \cos \frac{A - B}{2}} = \frac{C}{D}$
$\tan \frac{A + B}{2} = \frac{C}{D}$
હવે,ટેન્જન્ટના પદોમાં ડબલ એંગલ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin (A + B) = \frac{2 \tan \frac{A + B}{2}}{1 + \tan^2 \frac{A + B}{2}}$
$\tan \frac{A + B}{2} = \frac{C}{D}$ મૂકતા:
$\sin (A + B) = \frac{2(C/D)}{1 + (C/D)^2} = \frac{2C/D}{(D^2 + C^2)/D^2} = \frac{2CD}{C^2 + D^2}$.
89
MediumMCQ
જો $\sin A = \sin B$ અને $\cos A = \cos B$ હોય,તો
A
$\sin \frac{A - B}{2} = 0$
B
$\sin \frac{A + B}{2} = 0$
C
$\cos \frac{A - B}{2} = 0$
D
$\cos (A + B) = 0$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin A = \sin B$ અને $\cos A = \cos B$.
બંને સમીકરણોનો વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા:
$\sin^2 A + \cos^2 A = \sin^2 B + \cos^2 B$
$1 = 1$ (આ હંમેશા સાચું છે).
વૈકલ્પિક રીતે,$\cos A = \cos B$ અને $\sin A = \sin B$ લો.
સમીકરણોની બાદબાકી કરતા: $\cos A - \cos B = 0$ અને $\sin A - \sin B = 0$.
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$-2 \sin \frac{A+B}{2} \sin \frac{A-B}{2} = 0$
$2 \cos \frac{A+B}{2} \sin \frac{A-B}{2} = 0$
બંને શરતો સંતોષવા માટે,$\sin \frac{A-B}{2} = 0$ હોવું જોઈએ.
90
EasyMCQ
$\sin 50^\circ - \sin 70^\circ + \sin 10^\circ = $
A
$1$
B
$0$
C
$1/2$
D
$2$

Solution

(B) ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin C - \sin D = 2 \cos \left( \frac{C+D}{2} \right) \sin \left( \frac{C-D}{2} \right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 50^\circ - \sin 70^\circ + \sin 10^\circ$
$= 2 \cos \left( \frac{50^\circ + 70^\circ}{2} \right) \sin \left( \frac{50^\circ - 70^\circ}{2} \right) + \sin 10^\circ$
$= 2 \cos(60^\circ) \sin(-10^\circ) + \sin 10^\circ$
કારણ કે $\sin(-\theta) = -\sin \theta$ અને $\cos 60^\circ = 1/2$:
$= 2 \left( \frac{1}{2} \right) (-\sin 10^\circ) + \sin 10^\circ$
$= -\sin 10^\circ + \sin 10^\circ = 0.$
91
EasyMCQ
$\cos^2 48^\circ - \sin^2 12^\circ = $
A
$\frac{\sqrt{5} - 1}{4}$
B
$\frac{\sqrt{5} + 1}{8}$
C
$\frac{\sqrt{3} - 1}{4}$
D
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$

Solution

(B) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\cos^2 A - \sin^2 B = \cos(A + B) \cdot \cos(A - B)$.
$A = 48^\circ$ અને $B = 12^\circ$ મૂકતા:
$\cos^2 48^\circ - \sin^2 12^\circ = \cos(48^\circ + 12^\circ) \cdot \cos(48^\circ - 12^\circ)$
$= \cos(60^\circ) \cdot \cos(36^\circ)$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(60^\circ) = \frac{1}{2}$ અને $\cos(36^\circ) = \frac{\sqrt{5} + 1}{4}$.
તેથી,પદાવલિ $\frac{1}{2} \cdot \left( \frac{\sqrt{5} + 1}{4} \right) = \frac{\sqrt{5} + 1}{8}$ થાય છે.
92
DifficultMCQ
જો $y = (1 + \tan A)(1 - \tan B)$ જ્યાં $A - B = \frac{\pi}{4}$ હોય,તો $(y + 1)^{y + 1}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$9$
B
$4$
C
$27$
D
$81$

Solution

(C) આપેલ છે: $A - B = \frac{\pi}{4}$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા: $\tan(A - B) = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1$.
સૂત્ર $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B} = 1$.
$\tan A - \tan B = 1 + \tan A \tan B$.
$\tan A - \tan B - \tan A \tan B = 1$.
બંને બાજુ $1$ ઉમેરતા:
$1 + \tan A - \tan B - \tan A \tan B = 1 + 1$.
$(1 + \tan A) - \tan B(1 + \tan A) = 2$.
$(1 + \tan A)(1 - \tan B) = 2$.
કારણ કે $y = (1 + \tan A)(1 - \tan B)$,તેથી $y = 2$.
તેથી,$(y + 1)^{y + 1} = (2 + 1)^{2 + 1} = 3^3 = 27$.
93
EasyMCQ
$\sin 75^\circ = $
A
$\frac{2 - \sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3} - 1}{-2\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}$

Solution

(B) $\sin 75^\circ$ ની કિંમત શોધવા માટે,આપણે $75^\circ$ ને બે પ્રમાણિત ખૂણાઓના સરવાળા તરીકે દર્શાવી શકીએ છીએ: $45^\circ + 30^\circ$.
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 75^\circ = \sin(45^\circ + 30^\circ)$
$= \sin 45^\circ \cos 30^\circ + \cos 45^\circ \sin 30^\circ$
$= (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{\sqrt{3}}{2}) + (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{1}{2})$
$= \frac{\sqrt{3}}{2\sqrt{2}} + \frac{1}{2\sqrt{2}}$
$= \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$.
94
MediumMCQ
જો $\tan \alpha = \frac{m}{m + 1}$ અને $\tan \beta = \frac{1}{2m + 1}$ હોય,તો $\alpha + \beta = $
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણને $\tan \alpha = \frac{m}{m + 1}$ અને $\tan \beta = \frac{1}{2m + 1}$ આપેલ છે.
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{\frac{m}{m + 1} + \frac{1}{2m + 1}}{1 - (\frac{m}{m + 1})(\frac{1}{2m + 1})}$
$= \frac{\frac{m(2m + 1) + 1(m + 1)}{(m + 1)(2m + 1)}}{\frac{(m + 1)(2m + 1) - m}{(m + 1)(2m + 1)}}$
$= \frac{2m^2 + m + m + 1}{2m^2 + m + 2m + 1 - m}$
$= \frac{2m^2 + 2m + 1}{2m^2 + 2m + 1} = 1$
$\tan(\alpha + \beta) = 1$ હોવાથી,$\alpha + \beta = \frac{\pi}{4}$ થાય.
95
MediumMCQ
$\tan 20^\circ + \tan 40^\circ + \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = $
A
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
B
$\sqrt{3}$
C
$-\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$-\sqrt{3}$

Solution

(B) આપણે સરવાળા માટે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ જાણીએ છીએ: $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$.
ધારો કે $A = 20^\circ$ અને $B = 40^\circ$.
તેથી,$\tan(20^\circ + 40^\circ) = \tan 60^\circ = \sqrt{3}$.
આ કિંમતોને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$\sqrt{3} = \frac{\tan 20^\circ + \tan 40^\circ}{1 - \tan 20^\circ \tan 40^\circ}$.
ચોકડી ગુણાકાર કરતા:
$\sqrt{3}(1 - \tan 20^\circ \tan 40^\circ) = \tan 20^\circ + \tan 40^\circ$.
$\sqrt{3} - \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = \tan 20^\circ + \tan 40^\circ$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$\tan 20^\circ + \tan 40^\circ + \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = \sqrt{3}$.
96
EasyMCQ
$\frac{1}{4} [\sqrt{3} \cos 23^\circ - \sin 23^\circ] = $
A
$\cos 43^\circ$
B
$\cos 7^\circ$
C
$\cos 53^\circ$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\frac{1}{4} [\sqrt{3} \cos 23^\circ - \sin 23^\circ]$
કૌંસની અંદર $2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$= \frac{1}{2} [\frac{\sqrt{3}}{2} \cos 23^\circ - \frac{1}{2} \sin 23^\circ]$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને $\sin 30^\circ = \frac{1}{2}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{1}{2} [\cos 30^\circ \cos 23^\circ - \sin 30^\circ \sin 23^\circ]$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{2} \cos(30^\circ + 23^\circ)$
$= \frac{1}{2} \cos 53^\circ$
આમ,$\frac{1}{2} \cos 53^\circ$ એ આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ નથી,તેથી સાચો જવાબ $(d)$ છે.
97
EasyMCQ
$\tan 75^\circ - \cot 75^\circ = $
A
$2\sqrt{3}$
B
$2 + \sqrt{3}$
C
$2 - \sqrt{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 75^\circ = \tan(45^\circ + 30^\circ) = \frac{\tan 45^\circ + \tan 30^\circ}{1 - \tan 45^\circ \tan 30^\circ} = \frac{1 + 1/\sqrt{3}}{1 - 1/\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3} + 1}{\sqrt{3} - 1}$.
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા: $\frac{(\sqrt{3} + 1)(\sqrt{3} + 1)}{(\sqrt{3} - 1)(\sqrt{3} + 1)} = \frac{3 + 1 + 2\sqrt{3}}{3 - 1} = \frac{4 + 2\sqrt{3}}{2} = 2 + \sqrt{3}$.
કારણ કે $\cot 75^\circ = \frac{1}{\tan 75^\circ} = \frac{1}{2 + \sqrt{3}} = 2 - \sqrt{3}$.
તેથી,$\tan 75^\circ - \cot 75^\circ = (2 + \sqrt{3}) - (2 - \sqrt{3}) = 2 + \sqrt{3} - 2 + \sqrt{3} = 2\sqrt{3}$.
98
EasyMCQ
જો $\tan A = - \frac{1}{2}$ અને $\tan B = - \frac{1}{3}$ હોય,તો $A + B = $
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{3\pi}{4}$
C
$\frac{5\pi}{4}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણને $\tan A = - \frac{1}{2}$ અને $\tan B = - \frac{1}{3}$ આપેલ છે.
સરવાળા માટેના ટેન્જન્ટનું સૂત્ર વાપરતા: $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$.
કિંમતો મૂકતા: $\tan(A + B) = \frac{-\frac{1}{2} - \frac{1}{3}}{1 - (-\frac{1}{2})(-\frac{1}{3})} = \frac{-\frac{5}{6}}{1 - \frac{1}{6}} = \frac{-\frac{5}{6}}{\frac{5}{6}} = -1$.
કારણ કે $\tan(A + B) = -1$,અને $A$ તથા $B$ ના બીજા અને ચોથા ચરણમાં મૂલ્યોને ધ્યાનમાં લેતા,આપણને $A + B = \frac{3\pi}{4}$ મળે છે.
99
MediumMCQ
જો $A + B = 225^\circ$ હોય,તો $\frac{{\cot A}}{{1 + \cot A}} \cdot \frac{{\cot B}}{{1 + \cot B}} = $
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$1/2$

Solution

(D) ધારો કે $X = \frac{\cot A}{1 + \cot A} \cdot \frac{\cot B}{1 + \cot B}$.
તેને ટેન્જન્ટ સ્વરૂપમાં ફેરવતા: $X = \frac{1/\tan A}{1 + 1/\tan A} \cdot \frac{1/\tan B}{1 + 1/\tan B} = \frac{1}{\tan A + 1} \cdot \frac{1}{\tan B + 1} = \frac{1}{1 + \tan A + \tan B + \tan A \tan B}$.
આપેલ છે કે $A + B = 225^\circ$,તેથી $\tan(A + B) = \tan(225^\circ) = 1$.
સૂત્ર $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\tan A + \tan B = 1 - \tan A \tan B$ મળે છે.
આ કિંમતને $X$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$X = \frac{1}{1 + (1 - \tan A \tan B) + \tan A \tan B} = \frac{1}{1 + 1} = \frac{1}{2}$.
100
MediumMCQ
જો $\sin A = \frac{4}{5}$ અને $\cos B = - \frac{12}{13}$ હોય,જ્યાં $A$ અને $B$ અનુક્રમે પ્રથમ અને ત્રીજા ચરણમાં આવેલા હોય,તો $\cos (A + B) = $
A
$\frac{56}{65}$
B
$-\frac{56}{65}$
C
$\frac{16}{65}$
D
$-\frac{16}{65}$

Solution

(D) આપેલ છે: $\sin A = \frac{4}{5}$ ($A$ પ્રથમ ચરણમાં છે,તેથી $\cos A$ ધન છે) અને $\cos B = -\frac{12}{13}$ ($B$ ત્રીજા ચરણમાં છે,તેથી $\sin B$ ઋણ છે).
પગલું $1$: $\cos A$ શોધો.
$\cos A = \sqrt{1 - \sin^2 A} = \sqrt{1 - (\frac{4}{5})^2} = \sqrt{1 - \frac{16}{25}} = \sqrt{\frac{9}{25}} = \frac{3}{5}$.
પગલું $2$: $\sin B$ શોધો.
$\sin B = -\sqrt{1 - \cos^2 B} = -\sqrt{1 - (-\frac{12}{13})^2} = -\sqrt{1 - \frac{144}{169}} = -\sqrt{\frac{25}{169}} = -\frac{5}{13}$.
પગલું $3$: સૂત્ર $\cos(A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરો.
$\cos(A + B) = (\frac{3}{5})(-\frac{12}{13}) - (\frac{4}{5})(-\frac{5}{13})$
$= -\frac{36}{65} + \frac{20}{65}$
$= -\frac{16}{65}$.

Trigonometry — Trigonometry · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.