Gujarati

Trigonometrical ratios of sum and difference of two and three angles Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Ratios, Functions and Identities · Trigonometrical ratios of sum and difference of two and three angles

170+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 170 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
$\cos 105^\circ + \sin 105^\circ$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$1$
C
$\sqrt{2}$
D
$\frac{1}{\sqrt{2}}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 105^\circ = \cos(60^\circ + 45^\circ) = \cos 60^\circ \cos 45^\circ - \sin 60^\circ \sin 45^\circ = \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} - \frac{\sqrt{3}}{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{1 - \sqrt{3}}{2\sqrt{2}}$.
તે જ રીતે,$\sin 105^\circ = \sin(60^\circ + 45^\circ) = \sin 60^\circ \cos 45^\circ + \cos 60^\circ \sin 45^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{1}{2} \cdot \frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$.
આ બંને કિંમતોનો સરવાળો કરતા:
$\cos 105^\circ + \sin 105^\circ = \frac{1 - \sqrt{3}}{2\sqrt{2}} + \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}} = \frac{1 - \sqrt{3} + \sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}} = \frac{2}{2\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
2
EasyMCQ
જો $\tan A = \frac{1}{2}$ અને $\tan B = \frac{1}{3}$ હોય,તો $\cos 2A = $
A
$\sin B$
B
$\sin 2B$
C
$\sin 3B$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan A = \frac{1}{2}$ અને $\tan B = \frac{1}{3}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = \frac{\frac{1}{2} + \frac{1}{3}}{1 - (\frac{1}{2} \times \frac{1}{3})} = \frac{\frac{5}{6}}{1 - \frac{1}{6}} = \frac{\frac{5}{6}}{\frac{5}{6}} = 1$.
કારણ કે $\tan(A + B) = 1$,તેથી $A + B = 45^\circ$.
તેથી,$2A = 90^\circ - 2B$.
બંને બાજુ કોસાઇન લેતા,$\cos 2A = \cos(90^\circ - 2B) = \sin 2B$.
3
EasyMCQ
જો $\sin A = \frac{1}{\sqrt{10}}$ અને $\sin B = \frac{1}{\sqrt{5}}$,જ્યાં $A$ અને $B$ ધન લઘુકોણ છે,તો $A + B = $
A
$\pi$
B
$\pi/2$
C
$\pi/3$
D
$\pi/4$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin A = \frac{1}{\sqrt{10}}$ અને $\sin B = \frac{1}{\sqrt{5}}$.
$A$ અને $B$ લઘુકોણ હોવાથી,$\cos A = \sqrt{1 - \sin^2 A} = \sqrt{1 - \frac{1}{10}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
તે જ રીતે,$\cos B = \sqrt{1 - \sin^2 B} = \sqrt{1 - \frac{1}{5}} = \frac{2}{\sqrt{5}}$.
સૂત્ર $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(A + B) = \left(\frac{1}{\sqrt{10}}\right)\left(\frac{2}{\sqrt{5}}\right) + \left(\frac{3}{\sqrt{10}}\right)\left(\frac{1}{\sqrt{5}}\right) = \frac{2+3}{\sqrt{50}} = \frac{5}{5\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
તેથી,$A + B = \frac{\pi}{4}$.
4
MediumMCQ
જો $\sin A + \sin B = C$ અને $\cos A + \cos B = D$ હોય,તો $\sin (A + B)$ ની કિંમત શોધો.
A
$CD$
B
$\frac{CD}{C^2 + D^2}$
C
$\frac{C^2 + D^2}{2CD}$
D
$\frac{2CD}{C^2 + D^2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin A + \sin B = C$ અને $\cos A + \cos B = D$.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{\sin A + \sin B}{\cos A + \cos B} = \frac{C}{D}$
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2 \sin \frac{A+B}{2} \cos \frac{A-B}{2}}{2 \cos \frac{A+B}{2} \cos \frac{A-B}{2}} = \frac{C}{D}$
$\tan \frac{A+B}{2} = \frac{C}{D}$
નિત્યસમ $\sin \theta = \frac{2 \tan \frac{\theta}{2}}{1 + \tan^2 \frac{\theta}{2}}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $\theta = A+B$:
$\sin (A+B) = \frac{2 \tan \frac{A+B}{2}}{1 + \tan^2 \frac{A+B}{2}}$
$\tan \frac{A+B}{2} = \frac{C}{D}$ મુકતા:
$\sin (A+B) = \frac{2(\frac{C}{D})}{1 + (\frac{C}{D})^2} = \frac{2CD}{C^2 + D^2}$.
5
EasyMCQ
કિંમત શોધો: $\cos^2 48^\circ - \sin^2 12^\circ$
A
$\frac{\sqrt{5} - 1}{4}$
B
$\frac{\sqrt{5} + 1}{8}$
C
$\frac{\sqrt{3} - 1}{4}$
D
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$

Solution

(B) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\cos^2 A - \sin^2 B = \cos(A + B) \cos(A - B)$.
$A = 48^\circ$ અને $B = 12^\circ$ મૂકતા:
$\cos^2 48^\circ - \sin^2 12^\circ = \cos(48^\circ + 12^\circ) \cos(48^\circ - 12^\circ)$
$= \cos 60^\circ \cos 36^\circ$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$ અને $\cos 36^\circ = \frac{\sqrt{5} + 1}{4}$.
તેથી,પદાવલિનું મૂલ્ય:
$= \frac{1}{2} \times \left( \frac{\sqrt{5} + 1}{4} \right) = \frac{\sqrt{5} + 1}{8}$.
6
EasyMCQ
$\sin 75^\circ = $
A
$\frac{2 - \sqrt{3}}{2}$
B
$\frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$
C
$\frac{\sqrt{3} - 1}{-2\sqrt{2}}$
D
$\frac{\sqrt{3} - 1}{2\sqrt{2}}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$.
$\sin 75^\circ = \sin(45^\circ + 30^\circ)$
$= \sin 45^\circ \cos 30^\circ + \cos 45^\circ \sin 30^\circ$
$= (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{\sqrt{3}}{2}) + (\frac{1}{\sqrt{2}} \times \frac{1}{2})$
$= \frac{\sqrt{3}}{2\sqrt{2}} + \frac{1}{2\sqrt{2}}$
$= \frac{\sqrt{3} + 1}{2\sqrt{2}}$.
7
MediumMCQ
જો $\tan \alpha = \frac{m}{m + 1}$ અને $\tan \beta = \frac{1}{2m + 1}$ હોય,તો $\alpha + \beta = $
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan \alpha = \frac{m}{m + 1}$ અને $\tan \beta = \frac{1}{2m + 1}$.
સૂત્ર $\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{\frac{m}{m + 1} + \frac{1}{2m + 1}}{1 - \left(\frac{m}{m + 1}\right) \left(\frac{1}{2m + 1}\right)}$
$= \frac{\frac{m(2m + 1) + (m + 1)}{(m + 1)(2m + 1)}}{\frac{(m + 1)(2m + 1) - m}{(m + 1)(2m + 1)}}$
$= \frac{2m^2 + m + m + 1}{2m^2 + m + 2m + 1 - m}$
$= \frac{2m^2 + 2m + 1}{2m^2 + 2m + 1} = 1$
તેથી,$\tan(\alpha + \beta) = 1$ હોવાથી,$\alpha + \beta = \frac{\pi}{4}$ મળે.
8
MediumMCQ
$\tan 20^\circ + \tan 40^\circ + \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = $
A
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
B
$\sqrt{3}$
C
$-\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$-\sqrt{3}$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(A + B)$ નું સૂત્ર આ મુજબ છે:
$\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$
$A = 20^\circ$ અને $B = 40^\circ$ લેતા:
$\tan(20^\circ + 40^\circ) = \frac{\tan 20^\circ + \tan 40^\circ}{1 - \tan 20^\circ \tan 40^\circ}$
$\tan(60^\circ) = \sqrt{3}$ હોવાથી:
$\sqrt{3} = \frac{\tan 20^\circ + \tan 40^\circ}{1 - \tan 20^\circ \tan 40^\circ}$
બંને બાજુ $(1 - \tan 20^\circ \tan 40^\circ)$ વડે ગુણતા:
$\sqrt{3} - \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = \tan 20^\circ + \tan 40^\circ$
પદોને ગોઠવતા:
$\tan 20^\circ + \tan 40^\circ + \sqrt{3} \tan 20^\circ \tan 40^\circ = \sqrt{3}$
9
EasyMCQ
$\frac{1}{4} [\sqrt{3} \cos 23^\circ - \sin 23^\circ] = $
A
$\cos 43^\circ$
B
$\cos 7^\circ$
C
$\cos 53^\circ$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\frac{1}{4} [\sqrt{3} \cos 23^\circ - \sin 23^\circ]$
કૌંસની અંદર $2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$= \frac{1}{2} [\frac{\sqrt{3}}{2} \cos 23^\circ - \frac{1}{2} \sin 23^\circ]$
$\cos 30^\circ = \frac{\sqrt{3}}{2}$ અને $\sin 30^\circ = \frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{2} [\cos 30^\circ \cos 23^\circ - \sin 30^\circ \sin 23^\circ]$
નિત્યસમ $\cos(A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{1}{2} \cos(30^\circ + 23^\circ)$
$= \frac{1}{2} \cos 53^\circ$
આમ,$\frac{1}{2} \cos 53^\circ$ એ આપેલ વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ નથી,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.
10
EasyMCQ
$\tan 75^\circ - \cot 75^\circ = $
A
$2\sqrt{3}$
B
$2 + \sqrt{3}$
C
$2 - \sqrt{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 75^\circ = \tan(45^\circ + 30^\circ) = \frac{\tan 45^\circ + \tan 30^\circ}{1 - \tan 45^\circ \tan 30^\circ} = \frac{1 + 1/\sqrt{3}}{1 - 1/\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3} + 1}{\sqrt{3} - 1} = \frac{(\sqrt{3} + 1)^2}{3 - 1} = \frac{3 + 1 + 2\sqrt{3}}{2} = 2 + \sqrt{3}$.
કારણ કે $\cot 75^\circ = \frac{1}{\tan 75^\circ} = \frac{1}{2 + \sqrt{3}} = 2 - \sqrt{3}$.
તેથી,$\tan 75^\circ - \cot 75^\circ = (2 + \sqrt{3}) - (2 - \sqrt{3}) = 2 + \sqrt{3} - 2 + \sqrt{3} = 2\sqrt{3}$.
11
EasyMCQ
જો $\tan A = -\frac{1}{2}$ અને $\tan B = -\frac{1}{3}$ હોય,તો $A + B = $
A
$\frac{\pi}{4}$
B
$\frac{3\pi}{4}$
C
$\frac{5\pi}{4}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપણને $\tan A = -\frac{1}{2}$ અને $\tan B = -\frac{1}{3}$ આપેલ છે.
બે ખૂણાઓના સરવાળા માટે ટેન્જન્ટનું સૂત્ર વાપરતા:
$\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$
કિંમતો મૂકતા:
$\tan(A + B) = \frac{-\frac{1}{2} - \frac{1}{3}}{1 - (-\frac{1}{2})(-\frac{1}{3})}$
$\tan(A + B) = \frac{-\frac{5}{6}}{1 - \frac{1}{6}} = \frac{-\frac{5}{6}}{\frac{5}{6}} = -1$
કારણ કે $\tan(A + B) = -1$ અને આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(\frac{3\pi}{4}) = -1,$
તેથી $A + B = \frac{3\pi}{4}.$
12
MediumMCQ
જો $\sin A = \frac{4}{5}$ અને $\cos B = -\frac{12}{13}$ હોય,જ્યાં $A$ અને $B$ અનુક્રમે પ્રથમ અને ત્રીજા ચરણમાં આવેલા હોય,તો $\cos(A + B) = $
A
$\frac{56}{65}$
B
$-\frac{56}{65}$
C
$\frac{16}{65}$
D
$-\frac{16}{65}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin A = \frac{4}{5}$ અને $\cos B = -\frac{12}{13}$.
$A$ પ્રથમ ચરણમાં હોવાથી,$\cos A = \sqrt{1 - \sin^2 A} = \sqrt{1 - \frac{16}{25}} = \frac{3}{5}$.
$B$ ત્રીજા ચરણમાં હોવાથી,$\sin B = -\sqrt{1 - \cos^2 B} = -\sqrt{1 - \frac{144}{169}} = -\sqrt{\frac{25}{169}} = -\frac{5}{13}$.
સૂત્ર $\cos(A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(A + B) = \left(\frac{3}{5}\right)\left(-\frac{12}{13}\right) - \left(\frac{4}{5}\right)\left(-\frac{5}{13}\right)$
$= -\frac{36}{65} + \frac{20}{65}$
$= -\frac{16}{65}$.
13
MediumMCQ
જો $A + B = \frac{\pi}{4}$ હોય,તો $(1 + \tan A)(1 + \tan B) = $
A
$1$
B
$2$
C
$\infty$
D
$-2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $A + B = \frac{\pi}{4}.$
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા,$\tan(A + B) = \tan\left(\frac{\pi}{4}\right).$
$\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = 1.$
આથી $\tan A + \tan B = 1 - \tan A \tan B.$
પદોને ગોઠવતા,$\tan A + \tan B + \tan A \tan B = 1.$
હવે,$(1 + \tan A)(1 + \tan B) = 1 + \tan B + \tan A + \tan A \tan B$ પદને ધ્યાનમાં લો.
$\tan A + \tan B + \tan A \tan B = 1$ કિંમત મૂકતા,આપણને $1 + 1 = 2$ મળે છે.
આમ,$(1 + \tan A)(1 + \tan B) = 2.$
14
EasyMCQ
જો $\cos (A + B) = \alpha \cos A \cos B + \beta \sin A \sin B$ હોય,તો $(\alpha, \beta) =$
A
$(-1, -1)$
B
$(-1, 1)$
C
$(1, -1)$
D
$(1, 1)$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે બે ખૂણાઓના સરવાળા માટેનું પ્રમાણિત ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ છે:
$\cos (A + B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$
આને આપેલા સમીકરણ $\cos (A + B) = \alpha \cos A \cos B + \beta \sin A \sin B$ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\alpha = 1$
$\beta = -1$
તેથી,$(\alpha, \beta) = (1, -1)$.
15
EasyMCQ
$\frac{\sin^2 A - \sin^2 B}{\sin A \cos A - \sin B \cos B} = $
A
$\tan(A - B)$
B
$\tan(A + B)$
C
$\cot(A - B)$
D
$\cot(A + B)$

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin^2 A - \sin^2 B}{\sin A \cos A - \sin B \cos B}$
અંશ અને છેદને $2$ વડે ગુણતા:
$= \frac{2(\sin^2 A - \sin^2 B)}{2 \sin A \cos A - 2 \sin B \cos B}$
નિત્યસમ $2 \sin^2 \theta = 1 - \cos 2\theta$ અને $2 \sin \theta \cos \theta = \sin 2\theta$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{(1 - \cos 2A) - (1 - \cos 2B)}{\sin 2A - \sin 2B} = \frac{\cos 2B - \cos 2A}{\sin 2A - \sin 2B}$
ત્રિકોણમિતીય સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2 \sin(A + B) \sin(A - B)}{2 \cos(A + B) \sin(A - B)}$
$= \frac{\sin(A + B)}{\cos(A + B)} = \tan(A + B)$.
16
MediumMCQ
જો $\cos (\alpha + \beta ) = \frac{4}{5}$,$\sin (\alpha - \beta ) = \frac{5}{13}$ અને $\alpha, \beta$ એ $0$ અને $\frac{\pi}{4}$ ની વચ્ચે હોય,તો $\tan 2\alpha = $
A
$\frac{16}{63}$
B
$\frac{56}{33}$
C
$\frac{28}{33}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\cos (\alpha + \beta ) = \frac{4}{5}$ અને $\sin (\alpha - \beta ) = \frac{5}{13}$.
$0 < \alpha, \beta < \frac{\pi}{4}$ હોવાથી,$0 < \alpha + \beta < \frac{\pi}{2}$ અને $-\frac{\pi}{4} < \alpha - \beta < \frac{\pi}{4}$ થાય.
તેથી,$\sin (\alpha + \beta ) = \sqrt{1 - (\frac{4}{5})^2} = \frac{3}{5}$ અને $\cos (\alpha - \beta ) = \sqrt{1 - (\frac{5}{13})^2} = \frac{12}{13}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $2\alpha = (\alpha + \beta ) + (\alpha - \beta )$.
$\sin(A+B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin 2\alpha = \sin ((\alpha + \beta ) + (\alpha - \beta )) = \sin (\alpha + \beta ) \cos (\alpha - \beta ) + \cos (\alpha + \beta ) \sin (\alpha - \beta )$.
$\sin 2\alpha = (\frac{3}{5} \times \frac{12}{13}) + (\frac{4}{5} \times \frac{5}{13}) = \frac{36}{65} + \frac{20}{65} = \frac{56}{65}$.
$\cos(A+B) = \cos A \cos B - \sin A \sin B$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos 2\alpha = \cos ((\alpha + \beta ) + (\alpha - \beta )) = \cos (\alpha + \beta ) \cos (\alpha - \beta ) - \sin (\alpha + \beta ) \sin (\alpha - \beta )$.
$\cos 2\alpha = (\frac{4}{5} \times \frac{12}{13}) - (\frac{3}{5} \times \frac{5}{13}) = \frac{48}{65} - \frac{15}{65} = \frac{33}{65}$.
તેથી,$\tan 2\alpha = \frac{\sin 2\alpha}{\cos 2\alpha} = \frac{56/65}{33/65} = \frac{56}{33}$.
17
MediumMCQ
જો $\cos \theta = \frac{8}{17}$ અને $\theta$ એ $1^{st}$ ચરણમાં હોય,તો $\cos (30^\circ + \theta) + \cos (45^\circ - \theta) + \cos (120^\circ - \theta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{23}{17} \left( \frac{\sqrt{3} - 1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
B
$\frac{23}{17} \left( \frac{\sqrt{3} + 1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
C
$\frac{23}{17} \left( \frac{\sqrt{3} - 1}{2} - \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
D
$\frac{23}{17} \left( \frac{\sqrt{3} + 1}{2} - \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\cos \theta = \frac{8}{17}$ અને $\theta$ એ $1^{st}$ ચરણમાં છે,તેથી $\sin \theta = \frac{15}{17}$.
આપેલ પદાવલિનું વિસ્તરણ કરતા:
$= \cos \theta (\cos 30^\circ + \cos 45^\circ + \cos 120^\circ) + \sin \theta (-\sin 30^\circ + \sin 45^\circ + \sin 120^\circ)$
$= \cos \theta \left( \frac{\sqrt{3}}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} - \frac{1}{2} \right) + \sin \theta \left( -\frac{1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} + \frac{\sqrt{3}}{2} \right)$
$= \frac{8}{17} \left( \frac{\sqrt{3} - 1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} \right) + \frac{15}{17} \left( \frac{\sqrt{3} - 1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$
$= \frac{23}{17} \left( \frac{\sqrt{3} - 1}{2} + \frac{1}{\sqrt{2}} \right)$.
18
MediumMCQ
$\sin 47^\circ + \sin 61^\circ - \sin 11^\circ - \sin 25^\circ$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sin 36^\circ $
B
$\cos 36^\circ $
C
$\sin 7^\circ $
D
$\cos 7^\circ $

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $\sin 47^\circ + \sin 61^\circ - \sin 11^\circ - \sin 25^\circ$
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા: $(\sin 61^\circ + \sin 47^\circ) - (\sin 25^\circ + \sin 11^\circ)$
સૂત્ર $\sin C + \sin D = 2 \sin \frac{C+D}{2} \cos \frac{C-D}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 2 \sin 54^\circ \cos 7^\circ - 2 \sin 18^\circ \cos 7^\circ$
$= 2 \cos 7^\circ (\sin 54^\circ - \sin 18^\circ)$
સૂત્ર $\sin C - \sin D = 2 \cos \frac{C+D}{2} \sin \frac{C-D}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 4 \cos 7^\circ \cos 36^\circ \sin 18^\circ$
કિંમતો મૂકતા $\cos 36^\circ = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ અને $\sin 18^\circ = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$:
$= 4 \cos 7^\circ \left( \frac{5-1}{16} \right) = \cos 7^\circ$
19
EasyMCQ
$\cos 15^\circ - \sin 15^\circ$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$-\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$0$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos A - \sin A = \sqrt{2} \cos(A + 45^\circ)$.
$A = 15^\circ$ મૂકતા:
$\cos 15^\circ - \sin 15^\circ = \sqrt{2} \cos(15^\circ + 45^\circ)$
$= \sqrt{2} \cos 60^\circ$
$= \sqrt{2} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
20
EasyMCQ
$\tan 5x \tan 3x \tan 2x = $
A
$\tan 5x - \tan 3x - \tan 2x$
B
$\frac{\sin 5x - \sin 3x - \sin 2x}{\cos 5x - \cos 3x - \cos 2x}$
C
$0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $5x = 3x + 2x$.
બંને બાજુ ટેન્જન્ટ લેતા,આપણને $\tan 5x = \tan (3x + 2x)$ મળે છે.
$\tan (A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan 5x = \frac{\tan 3x + \tan 2x}{1 - \tan 3x \tan 2x}$.
ગુણાકાર કરતા:
$\tan 5x (1 - \tan 3x \tan 2x) = \tan 3x + \tan 2x$.
$\tan 5x - \tan 5x \tan 3x \tan 2x = \tan 3x + \tan 2x$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$\tan 5x \tan 3x \tan 2x = \tan 5x - \tan 3x - \tan 2x$.
21
EasyMCQ
$\tan \frac{2\pi}{5} - \tan \frac{\pi}{15} - \sqrt{3} \tan \frac{2\pi}{5} \tan \frac{\pi}{15}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\sqrt{3}$
B
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
C
$1$
D
$\sqrt{3}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$.
ધારો કે $A = \frac{2\pi}{5} = \frac{6\pi}{15}$ અને $B = \frac{\pi}{15}$.
તેથી $A - B = \frac{6\pi}{15} - \frac{\pi}{15} = \frac{5\pi}{15} = \frac{\pi}{3}$.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\tan\left(\frac{6\pi}{15} - \frac{\pi}{15}\right) = \frac{\tan \frac{6\pi}{15} - \tan \frac{\pi}{15}}{1 + \tan \frac{6\pi}{15} \tan \frac{\pi}{15}} = \tan \frac{\pi}{3}$.
કારણ કે $\tan \frac{\pi}{3} = \sqrt{3}$,તેથી $\frac{\tan \frac{2\pi}{5} - \tan \frac{\pi}{15}}{1 + \tan \frac{2\pi}{5} \tan \frac{\pi}{15}} = \sqrt{3}$.
બંને બાજુ છેદ વડે ગુણતા: $\tan \frac{2\pi}{5} - \tan \frac{\pi}{15} = \sqrt{3} (1 + \tan \frac{2\pi}{5} \tan \frac{\pi}{15})$.
$\tan \frac{2\pi}{5} - \tan \frac{\pi}{15} = \sqrt{3} + \sqrt{3} \tan \frac{2\pi}{5} \tan \frac{\pi}{15}$.
પદોને ગોઠવતા: $\tan \frac{2\pi}{5} - \tan \frac{\pi}{15} - \sqrt{3} \tan \frac{2\pi}{5} \tan \frac{\pi}{15} = \sqrt{3}$.
22
EasyMCQ
$\cos 12^\circ + \cos 84^\circ + \cos 156^\circ + \cos 132^\circ$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$1$
C
$-\frac{1}{2}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $\cos 12^\circ + \cos 84^\circ + \cos 156^\circ + \cos 132^\circ$
પદોને જૂથમાં ગોઠવતા: $(\cos 132^\circ + \cos 12^\circ) + (\cos 156^\circ + \cos 84^\circ)$
સૂત્ર $\cos C + \cos D = 2 \cos \frac{C+D}{2} \cos \frac{C-D}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 2 \cos 72^\circ \cos 60^\circ + 2 \cos 120^\circ \cos 36^\circ$
$\cos 60^\circ = \frac{1}{2}$ અને $\cos 120^\circ = -\frac{1}{2}$ હોવાથી:
$= 2 \cos 72^\circ \left(\frac{1}{2}\right) + 2 \left(-\frac{1}{2}\right) \cos 36^\circ$
$= \cos 72^\circ - \cos 36^\circ$
$\cos 72^\circ = \frac{\sqrt{5}-1}{4}$ અને $\cos 36^\circ = \frac{\sqrt{5}+1}{4}$ કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{\sqrt{5}-1}{4} - \frac{\sqrt{5}+1}{4} = \frac{-2}{4} = -\frac{1}{2}$.
23
EasyMCQ
$\frac{\cos 17^\circ + \sin 17^\circ}{\cos 17^\circ - \sin 17^\circ} = $
A
$\tan 62^\circ$
B
$\tan 56^\circ$
C
$\tan 54^\circ$
D
$\tan 73^\circ$

Solution

(A) અંશ અને છેદને $\cos 17^\circ$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$\frac{\cos 17^\circ + \sin 17^\circ}{\cos 17^\circ - \sin 17^\circ} = \frac{1 + \tan 17^\circ}{1 - \tan 17^\circ}$
કારણ કે $\tan 45^\circ = 1$,આપણે આને આ રીતે લખી શકીએ:
$= \frac{\tan 45^\circ + \tan 17^\circ}{1 - \tan 45^\circ \tan 17^\circ}$
સૂત્ર $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = 45^\circ$ અને $B = 17^\circ$:
$= \tan(45^\circ + 17^\circ) = \tan 62^\circ$.
24
EasyMCQ
$\frac{\cos 9^\circ + \sin 9^\circ}{\cos 9^\circ - \sin 9^\circ} = $
A
$\tan 54^\circ$
B
$\tan 36^\circ$
C
$\tan 18^\circ$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) અંશ અને છેદને $\cos 9^\circ$ વડે ભાગતા:
$\frac{\frac{\cos 9^\circ}{\cos 9^\circ} + \frac{\sin 9^\circ}{\cos 9^\circ}}{\frac{\cos 9^\circ}{\cos 9^\circ} - \frac{\sin 9^\circ}{\cos 9^\circ}} = \frac{1 + \tan 9^\circ}{1 - \tan 9^\circ}$
સૂત્ર $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = 45^\circ$ અને $B = 9^\circ$:
$\frac{\tan 45^\circ + \tan 9^\circ}{1 - \tan 45^\circ \tan 9^\circ} = \tan(45^\circ + 9^\circ) = \tan 54^\circ$.
25
EasyMCQ
જો $\cos (A - B) = \frac{3}{5}$ અને $\tan A \tan B = 2$ હોય,તો
A
$\cos A \cos B = \frac{1}{5}$
B
$\sin A \sin B = - \frac{2}{5}$
C
$\cos A \cos B = - \frac{1}{5}$
D
$\sin A \sin B = - \frac{1}{5}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\cos (A - B) = \frac{3}{5}$.
વિસ્તરણ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\cos A \cos B + \sin A \sin B = \frac{3}{5}$ ..... $(i)$.
આપેલ છે કે $\tan A \tan B = 2$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\sin A \sin B}{\cos A \cos B} = 2$,તેથી $\sin A \sin B = 2 \cos A \cos B$ ..... $(ii)$.
$(ii)$ ને $(i)$ માં મૂકતા:
$\cos A \cos B + 2 \cos A \cos B = \frac{3}{5}$
$3 \cos A \cos B = \frac{3}{5}$
$\cos A \cos B = \frac{1}{5}$.
હવે,$\cos A \cos B = \frac{1}{5}$ ને $(ii)$ માં મૂકતા:
$\sin A \sin B = 2 \times \frac{1}{5} = \frac{2}{5}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $\cos A \cos B = \frac{1}{5}$ છે.
26
EasyMCQ
$\tan 100^\circ + \tan 125^\circ + \tan 100^\circ \tan 125^\circ = $
A
$0$
B
$1/2$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(D) આપણે સૂત્ર $\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ નો ઉપયોગ કરીએ.
ધારો કે $A = 100^\circ$ અને $B = 125^\circ$.
તેથી $\tan(100^\circ + 125^\circ) = \frac{\tan 100^\circ + \tan 125^\circ}{1 - \tan 100^\circ \tan 125^\circ}$.
કારણ કે $100^\circ + 125^\circ = 225^\circ$,તેથી $\tan 225^\circ = \tan(180^\circ + 45^\circ) = \tan 45^\circ = 1$.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા: $1 = \frac{\tan 100^\circ + \tan 125^\circ}{1 - \tan 100^\circ \tan 125^\circ}$.
બંને બાજુ $(1 - \tan 100^\circ \tan 125^\circ)$ વડે ગુણતા,આપણને $1 - \tan 100^\circ \tan 125^\circ = \tan 100^\circ + \tan 125^\circ$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $\tan 100^\circ + \tan 125^\circ + \tan 100^\circ \tan 125^\circ = 1$ મળે છે.
27
MediumMCQ
જો $\frac{\pi}{2} < \alpha < \pi$ અને $\pi < \beta < \frac{3\pi}{2}$,જ્યાં $\sin \alpha = \frac{15}{17}$ અને $\tan \beta = \frac{12}{5}$ હોય,તો $\sin(\beta - \alpha)$ ની કિંમત શોધો. ($/221$ માં)
A
$-171$
B
$-21$
C
$21$
D
$171$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\sin \alpha = \frac{15}{17}$ અને $\frac{\pi}{2} < \alpha < \pi$ (બીજું ચરણ),તેથી $\cos \alpha = -\sqrt{1 - (\frac{15}{17})^2} = -\frac{8}{17}$.
આપેલ છે કે $\tan \beta = \frac{12}{5}$ અને $\pi < \beta < \frac{3\pi}{2}$ (ત્રીજું ચરણ),તેથી $\sin \beta = -\frac{12}{13}$ અને $\cos \beta = -\frac{5}{13}$.
સૂત્ર $\sin(\beta - \alpha) = \sin \beta \cos \alpha - \cos \beta \sin \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(\beta - \alpha) = (-\frac{12}{13})(-\frac{8}{17}) - (-\frac{5}{13})(\frac{15}{17})$
$= \frac{96}{221} + \frac{75}{221} = \frac{171}{221}$.
28
EasyMCQ
$\frac{\cos 10^o + \sin 10^o}{\cos 10^o - \sin 10^o} = $
A
$\tan 55^o$
B
$\cot 55^o$
C
$-\tan 35^o$
D
$-\cot 35^o$

Solution

(A) અંશ અને છેદને $\cos 10^o$ વડે ભાગતા:
$\frac{1 + \tan 10^o}{1 - \tan 10^o}$
$\tan(A + B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $A = 45^o$ અને $B = 10^o$ છે:
$\tan(45^o + 10^o) = \tan 55^o$
29
EasyMCQ
જો $\cos P = \frac{1}{7}$ અને $\cos Q = \frac{13}{14}$ હોય,જ્યાં $P$ અને $Q$ બંને લઘુકોણ છે,તો $P - Q$ નું મૂલ્ય ....$^o$ છે.
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$75$

Solution

(B) આપેલ છે,$\cos P = \frac{1}{7}$ અને $\cos Q = \frac{13}{14}$.
$P$ અને $Q$ લઘુકોણ હોવાથી,$\sin P = \sqrt{1 - \cos^2 P} = \sqrt{1 - (\frac{1}{7})^2} = \frac{4\sqrt{3}}{7}$.
તે જ રીતે,$\sin Q = \sqrt{1 - \cos^2 Q} = \sqrt{1 - (\frac{13}{14})^2} = \frac{3\sqrt{3}}{14}$.
સૂત્ર $\cos(P - Q) = \cos P \cos Q + \sin P \sin Q$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(P - Q) = (\frac{1}{7})(\frac{13}{14}) + (\frac{4\sqrt{3}}{7})(\frac{3\sqrt{3}}{14})$
$= \frac{13}{98} + \frac{36}{98} = \frac{49}{98} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\cos(P - Q) = \frac{1}{2}$,એટલે કે $P - Q = 60^o$.
30
MediumMCQ
જો $\tan \alpha = (1 + 2^{-x})^{-1}$ અને $\tan \beta = (1 + 2^{x+1})^{-1}$ હોય,તો $\alpha + \beta$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\pi /6$
B
$\pi /4$
C
$\pi /3$
D
$\pi /2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\tan \alpha = \frac{2^x}{2^x + 1}$ અને $\tan \beta = \frac{1}{1 + 2^{x+1}}$.
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
ગણતરી કરતા $\tan(\alpha + \beta) = 1$ મળે છે.
તેથી,$\alpha + \beta = \frac{\pi}{4}$.
31
EasyMCQ
જો $\sin \theta = \frac{12}{13}$ જ્યાં $0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ અને $\cos \phi = -\frac{3}{5}$ જ્યાં $\pi < \phi < \frac{3\pi}{2}$ હોય,તો $\sin(\theta + \phi)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{-56}{61}$
B
$\frac{-56}{65}$
C
$\frac{1}{65}$
D
$-56$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin \theta = \frac{12}{13}$ અને $0 < \theta < \frac{\pi}{2}$ (પ્રથમ ચરણ),તેથી $\cos \theta$ ધન છે.
$\cos \theta = \sqrt{1 - \sin^2 \theta} = \sqrt{1 - (\frac{12}{13})^2} = \frac{5}{13}$.
આપેલ છે કે $\cos \phi = -\frac{3}{5}$ અને $\pi < \phi < \frac{3\pi}{2}$ (ત્રીજું ચરણ),તેથી $\sin \phi$ ઋણ છે.
$\sin \phi = -\sqrt{1 - \cos^2 \phi} = -\sqrt{1 - (-\frac{3}{5})^2} = -\frac{4}{5}$.
નિત્યસમ $\sin(\theta + \phi) = \sin \theta \cos \phi + \cos \theta \sin \phi$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(\theta + \phi) = (\frac{12}{13})(-\frac{3}{5}) + (\frac{5}{13})(-\frac{4}{5})$
$= -\frac{36}{65} - \frac{20}{65} = -\frac{56}{65}$.
32
EasyMCQ
$\frac{\sin 3\theta + \sin 5\theta + \sin 7\theta + \sin 9\theta}{\cos 3\theta + \cos 5\theta + \cos 7\theta + \cos 9\theta} = $
A
$\tan 3\theta$
B
$\cot 3\theta$
C
$\tan 6\theta$
D
$\cot 6\theta$

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $\frac{\sin 3\theta + \sin 5\theta + \sin 7\theta + \sin 9\theta}{\cos 3\theta + \cos 5\theta + \cos 7\theta + \cos 9\theta}$
પદોને જૂથબદ્ધ કરતા: $\frac{(\sin 9\theta + \sin 3\theta) + (\sin 7\theta + \sin 5\theta)}{(\cos 9\theta + \cos 3\theta) + (\cos 7\theta + \cos 5\theta)}$
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્રો $\sin A + \sin B = 2 \sin \frac{A+B}{2} \cos \frac{A-B}{2}$ અને $\cos A + \cos B = 2 \cos \frac{A+B}{2} \cos \frac{A-B}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
અંશ: $2 \sin 6\theta \cos 3\theta + 2 \sin 6\theta \cos \theta = 2 \sin 6\theta (\cos 3\theta + \cos \theta)$
છેદ: $2 \cos 6\theta \cos 3\theta + 2 \cos 6\theta \cos \theta = 2 \cos 6\theta (\cos 3\theta + \cos \theta)$
અંશને છેદ વડે ભાગતા: $\frac{2 \sin 6\theta (\cos 3\theta + \cos \theta)}{2 \cos 6\theta (\cos 3\theta + \cos \theta)} = \frac{\sin 6\theta}{\cos 6\theta} = \tan 6\theta$.
33
EasyMCQ
$\sin {163^\circ} \cos {347^\circ} + \sin {73^\circ} \sin {167^\circ} = $
A
$0$
B
$1/2$
C
$1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $\sin {163^\circ} \cos {347^\circ} + \sin {73^\circ} \sin {167^\circ}$
રિડક્શન સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\sin {163^\circ} = \sin (180^\circ - 17^\circ) = \sin {17^\circ}$
$\cos {347^\circ} = \cos (360^\circ - 13^\circ) = \cos {13^\circ}$
$\sin {73^\circ} = \sin (90^\circ - 17^\circ) = \cos {17^\circ}$
$\sin {167^\circ} = \sin (180^\circ - 13^\circ) = \sin {13^\circ}$
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$= \sin {17^\circ} \cos {13^\circ} + \cos {17^\circ} \sin {13^\circ}$
નિત્યસમ $\sin(A + B) = \sin A \cos B + \cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \sin (17^\circ + 13^\circ) = \sin {30^\circ}$
કારણ કે $\sin {30^\circ} = 1/2$,તેથી અંતિમ જવાબ $1/2$ છે.
34
EasyMCQ
$\cos A + \cos (240^\circ + A) + \cos (240^\circ - A) = $
A
$\cos A$
B
$0$
C
$\sqrt{3} \sin A$
D
$\sqrt{3} \cos A$

Solution

(B) સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્ર $\cos(X + Y) + \cos(X - Y) = 2 \cos X \cos Y$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos A + \cos(240^\circ + A) + \cos(240^\circ - A)$
$= \cos A + 2 \cos 240^\circ \cos A$
$= \cos A(1 + 2 \cos 240^\circ)$
અહીં $\cos 240^\circ = \cos(180^\circ + 60^\circ) = -\cos 60^\circ = -\frac{1}{2}$ હોવાથી,
$= \cos A(1 + 2(-\frac{1}{2}))$
$= \cos A(1 - 1)$
$= \cos A(0) = 0$.
35
EasyMCQ
$\cos^2 \left( \frac{\pi}{6} + \theta \right) - \sin^2 \left( \frac{\pi}{6} - \theta \right) = $
A
$\frac{1}{2} \cos 2\theta$
B
$0$
C
$-\frac{1}{2} \cos 2\theta$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(A) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\cos^2 A - \sin^2 B = \cos(A + B) \cos(A - B)$.
ધારો કે $A = \frac{\pi}{6} + \theta$ અને $B = \frac{\pi}{6} - \theta$.
તેથી,$A + B = \left( \frac{\pi}{6} + \theta \right) + \left( \frac{\pi}{6} - \theta \right) = \frac{2\pi}{6} = \frac{\pi}{3}$.
અને,$A - B = \left( \frac{\pi}{6} + \theta \right) - \left( \frac{\pi}{6} - \theta \right) = 2\theta$.
આ કિંમતોને નિત્યસમમાં મૂકતા:
$\cos^2 \left( \frac{\pi}{6} + \theta \right) - \sin^2 \left( \frac{\pi}{6} - \theta \right) = \cos \left( \frac{\pi}{3} \right) \cos(2\theta)$.
કારણ કે $\cos \left( \frac{\pi}{3} \right) = \frac{1}{2}$,તેથી પદાવલિ $\frac{1}{2} \cos 2\theta$ બને છે.
36
EasyMCQ
જો $b \sin \alpha = a \sin (\alpha + 2\beta)$ હોય,તો $\frac{a + b}{a - b} = $
A
$\frac{\tan \beta}{\tan (\alpha + \beta)}$
B
$\frac{\cot \beta}{\cot (\alpha - \beta)}$
C
$\frac{-\cot \beta}{\cot (\alpha + \beta)}$
D
$\frac{\cot \beta}{\cot (\alpha + \beta)}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $b \sin \alpha = a \sin (\alpha + 2\beta)$.
બંને બાજુ ભાગતા,આપણને મળે $\frac{a}{b} = \frac{\sin \alpha}{\sin (\alpha + 2\beta)}$.
યોગ-વિયોગના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\frac{a + b}{a - b} = \frac{\sin \alpha + \sin (\alpha + 2\beta)}{\sin \alpha - \sin (\alpha + 2\beta)}$.
સરવાળા-ગુણાકારના સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{a + b}{a - b} = \frac{2 \sin (\alpha + \beta) \cos (-\beta)}{2 \cos (\alpha + \beta) \sin (-\beta)}$.
$\cos(-\beta) = \cos \beta$ અને $\sin(-\beta) = -\sin \beta$ હોવાથી:
$\frac{a + b}{a - b} = \frac{2 \sin (\alpha + \beta) \cos \beta}{-2 \cos (\alpha + \beta) \sin \beta} = -\tan (\alpha + \beta) \cot \beta$.
જેને $-\frac{\cot \beta}{\cot (\alpha + \beta)}$ તરીકે લખી શકાય.
37
EasyMCQ
$\frac{\sin(B + A) + \cos(B - A)}{\sin(B - A) + \cos(B + A)} = $
A
$\frac{\cos B + \sin B}{\cos B - \sin B}$
B
$\frac{\cos A + \sin A}{\cos A - \sin A}$
C
$\frac{\cos A - \sin A}{\cos A + \sin A}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ પદાવલિ: $E = \frac{\sin(B + A) + \cos(B - A)}{\sin(B - A) + \cos(B + A)}$
$\cos \theta = \sin(90^\circ - \theta)$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{\sin(B + A) + \sin(90^\circ - (B - A))}{\sin(B - A) + \sin(90^\circ - (B + A))}$
$\sin C + \sin D = 2 \sin(\frac{C+D}{2}) \cos(\frac{C-D}{2})$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{2 \sin(45^\circ + A) \cos(B - 45^\circ)}{2 \sin(45^\circ - A) \cos(B - 45^\circ)} = \frac{\sin(45^\circ + A)}{\sin(45^\circ - A)}$
$\sin(x \pm y)$ ના વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E = \frac{\cos A + \sin A}{\cos A - \sin A}$.
38
EasyMCQ
જો $\frac{\sin(x + y)}{\sin(x - y)} = \frac{a + b}{a - b}$ હોય,તો $\frac{\tan x}{\tan y}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{b}{a}$
B
$\frac{a}{b}$
C
$ab$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે,$\frac{\sin(x + y)}{\sin(x - y)} = \frac{a + b}{a - b}$.
યોગ-વિયોગ (Componendo and Dividendo) ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\sin(x + y) + \sin(x - y)}{\sin(x + y) - \sin(x - y)} = \frac{(a + b) + (a - b)}{(a + b) - (a - b)}$.
નિત્યસમ $\sin(A+B) + \sin(A-B) = 2\sin A \cos B$ અને $\sin(A+B) - \sin(A-B) = 2\cos A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{2\sin x \cos y}{2\cos x \sin y} = \frac{2a}{2b}$.
$\frac{\sin x}{\cos x} \cdot \frac{\cos y}{\sin y} = \frac{a}{b}$.
$\tan x \cdot \frac{1}{\tan y} = \frac{a}{b}$.
તેથી,$\frac{\tan x}{\tan y} = \frac{a}{b}$.
39
EasyMCQ
$\cos \alpha \sin (\beta - \gamma ) + \cos \beta \sin (\gamma - \alpha ) + \cos \gamma \sin (\alpha - \beta ) = $
A
$0$
B
$1/2$
C
$1$
D
$4 \cos \alpha \cos \beta \cos \gamma $

Solution

(A) આપણી પાસે પદાવલિ છે: $E = \cos \alpha \sin (\beta - \gamma ) + \cos \beta \sin (\gamma - \alpha ) + \cos \gamma \sin (\alpha - \beta )$.
$\sin(x - y) = \sin x \cos y - \cos x \sin y$ નિત્યસમનો ઉપયોગ કરીને દરેક પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$E = \cos \alpha (\sin \beta \cos \gamma - \cos \beta \sin \gamma) + \cos \beta (\sin \gamma \cos \alpha - \cos \gamma \sin \alpha) + \cos \gamma (\sin \alpha \cos \beta - \cos \alpha \sin \beta)$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$E = \cos \alpha \sin \beta \cos \gamma - \cos \alpha \cos \beta \sin \gamma + \cos \beta \sin \gamma \cos \alpha - \cos \beta \cos \gamma \sin \alpha + \cos \gamma \sin \alpha \cos \beta - \cos \gamma \cos \alpha \sin \beta$.
પદોનું અવલોકન કરતા:
$(\cos \alpha \sin \beta \cos \gamma - \cos \gamma \cos \alpha \sin \beta) + (-\cos \alpha \cos \beta \sin \gamma + \cos \beta \sin \gamma \cos \alpha) + (-\cos \beta \cos \gamma \sin \alpha + \cos \gamma \sin \alpha \cos \beta) = 0 + 0 + 0 = 0$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
40
EasyMCQ
કિંમત શોધો: $\sin (\beta + \gamma - \alpha ) + \sin (\gamma + \alpha - \beta ) + \sin (\alpha + \beta - \gamma ) - \sin (\alpha + \beta + \gamma )$
A
$2\sin \alpha \sin \beta \sin \gamma $
B
$4\sin \alpha \sin \beta \sin \gamma $
C
$\sin \alpha \sin \beta \sin \gamma $
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે પદાવલિ $E = \sin (\beta + \gamma - \alpha ) + \sin (\gamma + \alpha - \beta ) + \sin (\alpha + \beta - \gamma ) - \sin (\alpha + \beta + \gamma )$ છે.
સરવાળાથી ગુણાકારના સૂત્ર $\sin C + \sin D = 2 \sin \frac{C+D}{2} \cos \frac{C-D}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
પ્રથમ બે પદોને જૂથબદ્ધ કરતા: $\sin (\beta + \gamma - \alpha ) + \sin (\gamma + \alpha - \beta ) = 2 \sin \gamma \cos (\beta - \alpha )$.
છેલ્લા બે પદોને જૂથબદ્ધ કરતા: $\sin (\alpha + \beta - \gamma ) - \sin (\alpha + \beta + \gamma ) = 2 \cos (\alpha + \beta ) \sin (-\gamma) = -2 \sin \gamma \cos (\alpha + \beta )$.
આ બંનેને જોડતા,$E = 2 \sin \gamma [\cos (\beta - \alpha ) - \cos (\alpha + \beta )]$.
નિત્યસમ $\cos (A-B) - \cos (A+B) = 2 \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા:
$E = 2 \sin \gamma [2 \sin \alpha \sin \beta] = 4 \sin \alpha \sin \beta \sin \gamma $.
41
EasyMCQ
જો $m \tan (\theta - 30^\circ) = n \tan (\theta + 120^\circ)$ હોય,તો $\frac{m + n}{m - n} = $
A
$2 \cos 2\theta$
B
$\cos 2\theta$
C
$2 \sin 2\theta$
D
$\sin 2\theta$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$m \tan (\theta - 30^\circ) = n \tan (\theta + 120^\circ)$.
$\frac{m}{n} = \frac{\tan (\theta + 120^\circ)}{\tan (\theta - 30^\circ)}$.
યોગ-વિયોગની રીત (componendo and dividendo) વાપરતા:
$\frac{m + n}{m - n} = \frac{\tan (\theta + 120^\circ) + \tan (\theta - 30^\circ)}{\tan (\theta + 120^\circ) - \tan (\theta - 30^\circ)}$.
$\frac{m + n}{m - n} = \frac{\sin((\theta + 120^\circ) + (\theta - 30^\circ))}{\sin((\theta + 120^\circ) - (\theta - 30^\circ))} = \frac{\sin(2\theta + 90^\circ)}{\sin(150^\circ)}$.
$\sin(2\theta + 90^\circ) = \cos 2\theta$ અને $\sin(150^\circ) = \frac{1}{2}$ હોવાથી:
$\frac{m + n}{m - n} = \frac{\cos 2\theta}{1/2} = 2 \cos 2\theta$.
42
EasyMCQ
$1 + \cos 2x + \cos 4x + \cos 6x = $
A
$2\cos x \cos 2x \cos 3x$
B
$4\sin x \cos 2x \cos 3x$
C
$4\cos x \cos 2x \cos 3x$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ પદાવલિ: $1 + \cos 2x + \cos 4x + \cos 6x$
પદોને જૂથબદ્ધ કરતા: $(1 + \cos 6x) + (\cos 2x + \cos 4x)$
નિત્યસમ $1 + \cos 2\theta = 2\cos^2 \theta$ અને $\cos A + \cos B = 2\cos(\frac{A+B}{2})\cos(\frac{A-B}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 2\cos^2 3x + 2\cos(\frac{4x+2x}{2})\cos(\frac{4x-2x}{2})$
$= 2\cos^2 3x + 2\cos 3x \cos x$
$2\cos 3x$ સામાન્ય લેતા:
$= 2\cos 3x(\cos 3x + \cos x)$
ફરીથી $\cos A + \cos B = 2\cos(\frac{A+B}{2})\cos(\frac{A-B}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 2\cos 3x \cdot 2\cos(\frac{3x+x}{2})\cos(\frac{3x-x}{2})$
$= 4\cos 3x \cos 2x \cos x$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
43
MediumMCQ
$\frac{\tan 70^o - \tan 20^o}{\tan 50^o}$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$0$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{\tan 70^o - \tan 20^o}{\tan 50^o}$.
$\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{\frac{\sin 70^o}{\cos 70^o} - \frac{\sin 20^o}{\cos 20^o}}{\tan 50^o}$
$= \frac{\sin 70^o \cos 20^o - \cos 70^o \sin 20^o}{\cos 70^o \cos 20^o \tan 50^o}$
$\sin(A - B) = \sin A \cos B - \cos A \sin B$ સૂત્ર મુજબ અંશ $\sin(70^o - 20^o) = \sin 50^o$ થશે.
$= \frac{\sin 50^o}{\cos 70^o \cos 20^o \tan 50^o}$
$\tan 50^o = \frac{\sin 50^o}{\cos 50^o}$ હોવાથી:
$= \frac{\sin 50^o \cos 50^o}{\cos 70^o \cos 20^o \sin 50^o} = \frac{\cos 50^o}{\cos 70^o \cos 20^o}$
અંશ અને છેદને $2$ વડે ગુણતા:
$= \frac{2 \cos 50^o}{2 \cos 70^o \cos 20^o}$
$2 \cos A \cos B = \cos(A + B) + \cos(A - B)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{2 \cos 50^o}{\cos(70^o + 20^o) + \cos(70^o - 20^o)}$
$= \frac{2 \cos 50^o}{\cos 90^o + \cos 50^o}$
$\cos 90^o = 0$ હોવાથી:
$= \frac{2 \cos 50^o}{0 + \cos 50^o} = \frac{2 \cos 50^o}{\cos 50^o} = 2$.
44
MediumMCQ
જો $\cos \theta = \frac{3}{5}$ અને $\cos \phi = \frac{4}{5}$ હોય,જ્યાં $\theta$ અને $\phi$ ધન લઘુકોણ છે,તો $\cos \frac{\theta - \phi}{2} = $
A
$\frac{7}{\sqrt{2}}$
B
$\frac{7}{5\sqrt{2}}$
C
$\frac{7}{\sqrt{5}}$
D
$\frac{7}{2\sqrt{5}}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\cos \theta = \frac{3}{5}$ અને $\cos \phi = \frac{4}{5}$.
$\theta$ અને $\phi$ લઘુકોણ હોવાથી,$\sin \theta = \frac{4}{5}$ અને $\sin \phi = \frac{3}{5}$ મળે.
સૂત્ર $\cos(\theta - \phi) = \cos \theta \cos \phi + \sin \theta \sin \phi$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(\theta - \phi) = \left(\frac{3}{5}\right)\left(\frac{4}{5}\right) + \left(\frac{4}{5}\right)\left(\frac{3}{5}\right) = \frac{24}{25}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $2\cos^2\left(\frac{\theta - \phi}{2}\right) = 1 + \cos(\theta - \phi)$.
કિંમત મૂકતા,$2\cos^2\left(\frac{\theta - \phi}{2}\right) = 1 + \frac{24}{25} = \frac{49}{25}$.
તેથી,$\cos^2\left(\frac{\theta - \phi}{2}\right) = \frac{49}{50}$.
વર્ગમૂળ લેતા,$\cos\left(\frac{\theta - \phi}{2}\right) = \frac{7}{5\sqrt{2}}$.
45
EasyMCQ
$(\cos \alpha + \cos \beta )^2 + (\sin \alpha + \sin \beta )^2 = $
A
$4\cos ^2\frac{\alpha - \beta }{2}$
B
$4\sin ^2\frac{\alpha - \beta }{2}$
C
$4\cos ^2\frac{\alpha + \beta }{2}$
D
$4\sin ^2\frac{\alpha + \beta }{2}$

Solution

(A) પદનું વિસ્તરણ કરતા:
$(\cos \alpha + \cos \beta )^2 + (\sin \alpha + \sin \beta )^2 = \cos ^2 \alpha + \cos ^2 \beta + 2\cos \alpha \cos \beta + \sin ^2 \alpha + \sin ^2 \beta + 2\sin \alpha \sin \beta$
નિત્યસમ $\sin ^2 \theta + \cos ^2 \theta = 1$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= (\cos ^2 \alpha + \sin ^2 \alpha) + (\cos ^2 \beta + \sin ^2 \beta) + 2(\cos \alpha \cos \beta + \sin \alpha \sin \beta)$
$= 1 + 1 + 2\cos (\alpha - \beta)$
$= 2 + 2\cos (\alpha - \beta)$
$= 2(1 + \cos (\alpha - \beta))$
નિત્યસમ $1 + \cos \theta = 2\cos ^2 \frac{\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 2 \times 2\cos ^2 \left( \frac{\alpha - \beta }{2} \right)$
$= 4\cos ^2 \left( \frac{\alpha - \beta }{2} \right)$.
46
EasyMCQ
$1 - 2{\sin ^2}\left( {\frac{\pi }{4} + \theta } \right) = $
A
$\cos 2\theta $
B
$ - \cos 2\theta $
C
$\sin 2\theta $
D
$ - \sin 2\theta $

Solution

(D) આપણે ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos(2A) = 1 - 2\sin^2(A)$ જાણીએ છીએ.
$A = \frac{\pi}{4} + \theta$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$1 - 2\sin^2\left( \frac{\pi}{4} + \theta \right) = \cos\left( 2\left( \frac{\pi}{4} + \theta \right) \right)$
$= \cos\left( \frac{\pi}{2} + 2\theta \right)$
નિત્યસમ $\cos\left( \frac{\pi}{2} + x \right) = -\sin(x)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= -\sin(2\theta)$.
47
EasyMCQ
$\tan 15^\circ = $
A
$1/3$
B
$\sqrt{3} - 2$
C
$2 - \sqrt{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(A - B) = \frac{\tan A - \tan B}{1 + \tan A \tan B}$.
$\tan 15^\circ = \tan(45^\circ - 30^\circ)$
$= \frac{\tan 45^\circ - \tan 30^\circ}{1 + \tan 45^\circ \tan 30^\circ}$
$= \frac{1 - 1/\sqrt{3}}{1 + 1 \times 1/\sqrt{3}}$
$= \frac{(\sqrt{3} - 1)/\sqrt{3}}{(\sqrt{3} + 1)/\sqrt{3}}$
$= \frac{\sqrt{3} - 1}{\sqrt{3} + 1}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરવા માટે,અંશ અને છેદને $(\sqrt{3} - 1)$ વડે ગુણો:
$= \frac{(\sqrt{3} - 1)^2}{(\sqrt{3} + 1)(\sqrt{3} - 1)}$
$= \frac{3 + 1 - 2\sqrt{3}}{3 - 1}$
$= \frac{4 - 2\sqrt{3}}{2}$
$= 2 - \sqrt{3}$.
48
MediumMCQ
જો $\theta$ અને $\phi$ એ $1^{st}$ ચરણમાં આવેલા ખૂણાઓ હોય કે જેથી $\tan \theta = 1/7$ અને $\sin \phi = 1/\sqrt{10}$ હોય,તો:
A
$\theta + 2\phi = 90^\circ$
B
$\theta + 2\phi = 60^\circ$
C
$\theta + 2\phi = 30^\circ$
D
$\theta + 2\phi = 45^\circ$

Solution

(D) આપેલ છે,$\tan \theta = \frac{1}{7}$ અને $\sin \phi = \frac{1}{\sqrt{10}}$.
$\theta$ એ $1^{st}$ ચરણમાં હોવાથી,$\sin \theta = \frac{1}{\sqrt{50}}$ અને $\cos \theta = \frac{7}{\sqrt{50}}$.
$\phi$ એ $1^{st}$ ચરણમાં હોવાથી,$\cos \phi = \sqrt{1 - \sin^2 \phi} = \sqrt{1 - \frac{1}{10}} = \frac{3}{\sqrt{10}}$.
હવે,$\cos 2\phi = 2\cos^2 \phi - 1 = 2(\frac{9}{10}) - 1 = \frac{18}{10} - 1 = \frac{8}{10} = \frac{4}{5}$.
અને $\sin 2\phi = 2\sin \phi \cos \phi = 2(\frac{1}{\sqrt{10}})(\frac{3}{\sqrt{10}}) = \frac{6}{10} = \frac{3}{5}$.
હવે,$\cos(\theta + 2\phi) = \cos \theta \cos 2\phi - \sin \theta \sin 2\phi$.
$\cos(\theta + 2\phi) = (\frac{7}{\sqrt{50}})(\frac{8}{10}) - (\frac{1}{\sqrt{50}})(\frac{6}{10}) = \frac{56 - 6}{10\sqrt{50}} = \frac{50}{10(5\sqrt{2})} = \frac{5}{5\sqrt{2}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
તેથી,$\theta + 2\phi = 45^\circ$.
49
MediumMCQ
જો $\sin A = n \sin B$ હોય,તો $\frac{n - 1}{n + 1} \tan \frac{A + B}{2} = $
A
$\sin \frac{A - B}{2}$
B
$\tan \frac{A - B}{2}$
C
$\cot \frac{A - B}{2}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ છે કે $\sin A = n \sin B,$ તેથી $\frac{n}{1} = \frac{\sin A}{\sin B}.$
યોગ-વિયોગની રીત (componendo and dividendo) વાપરતા,$\frac{n - 1}{n + 1} = \frac{\sin A - \sin B}{\sin A + \sin B}.$
સરવાળા-ગુણાકારના સૂત્રો $\sin A - \sin B = 2 \cos \frac{A + B}{2} \sin \frac{A - B}{2}$ અને $\sin A + \sin B = 2 \sin \frac{A + B}{2} \cos \frac{A - B}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,
$\frac{n - 1}{n + 1} = \frac{2 \cos \frac{A + B}{2} \sin \frac{A - B}{2}}{2 \sin \frac{A + B}{2} \cos \frac{A - B}{2}} = \cot \frac{A + B}{2} \tan \frac{A - B}{2}.$
આમ,$\frac{n - 1}{n + 1} \tan \frac{A + B}{2} = \tan \frac{A - B}{2}.$
50
DifficultMCQ
જો $\sin \alpha = 1/\sqrt{5}$ અને $\sin \beta = 3/5$ હોય,તો $\beta - \alpha$ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$[0, \pi/4]$
B
$[\pi/2, 3\pi/4]$
C
$[3\pi/4, \pi]$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે $\sin \alpha = 1/\sqrt{5}$,તેથી $\cos \alpha = 2/\sqrt{5}$.
આપેલ છે કે $\sin \beta = 3/5$,તેથી $\cos \beta = 4/5$.
સૂત્ર $\sin(\beta - \alpha) = \sin \beta \cos \alpha - \cos \beta \sin \alpha$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(\beta - \alpha) = (3/5)(2/\sqrt{5}) - (4/5)(1/\sqrt{5}) = 2/(5\sqrt{5}) \approx 0.1789$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 0 = 0$ અને $\sin(\pi/4) \approx 0.707$.
તેથી $0 < \beta - \alpha < \pi/4$.
આમ,$\beta - \alpha$ એ $[0, \pi/4]$ અંતરાલમાં છે.

Trigonometrical Ratios, Functions and Identities — Trigonometrical ratios of sum and difference of two and three angles · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Ratios, Functions and Identities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Ratios, Functions and Identities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.