Gujarati

Relation between sides and angles, Solutions of triangles Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Trigonometrical Equations · Relation between sides and angles, Solutions of triangles

611+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 29 of 611 questions in Gujarati

551
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $\cot \frac{A}{2} : \cot \frac{B}{2} : \cot \frac{C}{2} = 4 : 3 : 2$ હોય,તો $a : b : c =$
A
$2 : 3 : 4$
B
$6 : 5 : 7$
C
$4 : 5 : 6$
D
$5 : 6 : 7$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\cot \frac{A}{2} : \cot \frac{B}{2} : \cot \frac{C}{2} = 4 : 3 : 2$.
સૂત્ર $\cot \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{s(s-a)}{(s-b)(s-c)}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sqrt{\frac{s(s-a)}{(s-b)(s-c)}} : \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)}} : \sqrt{\frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}} = 4 : 3 : 2$.
દરેક પદને $\sqrt{(s-a)(s-b)(s-c)}$ વડે ગુણતા:
$(s-a) : (s-b) : (s-c) = 4 : 3 : 2$.
ધારો કે $s-a = 4k$,$s-b = 3k$,અને $s-c = 2k$.
આ સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $3s - (a+b+c) = 9k$.
કારણ કે $a+b+c = 2s$,તેથી $3s - 2s = s = 9k$.
હવે,$a = s - 4k = 9k - 4k = 5k$.
$b = s - 3k = 9k - 3k = 6k$.
$c = s - 2k = 9k - 2k = 7k$.
તેથી,$a : b : c = 5k : 6k : 7k = 5 : 6 : 7$.
552
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $r_1 = 2r_2 = 3r_3$ હોય,તો $b : c$ ની કિંમત શોધો.
A
$4 : 3$
B
$5 : 4$
C
$2 : 1$
D
$3 : 2$

Solution

(A) આપેલ છે,$r_1 = 2r_2 = 3r_3$.
$s-a = \frac{\Delta}{r_1}$,$s-b = \frac{\Delta}{r_2} = \frac{2\Delta}{r_1}$,$s-c = \frac{\Delta}{r_3} = \frac{3\Delta}{r_1}$.
$s = (s-a) + (s-b) + (s-c) = \frac{\Delta}{r_1} + \frac{2\Delta}{r_1} + \frac{3\Delta}{r_1} = \frac{6\Delta}{r_1}$.
$b = s - (s-b) = \frac{6\Delta}{r_1} - \frac{2\Delta}{r_1} = \frac{4\Delta}{r_1}$.
$c = s - (s-c) = \frac{6\Delta}{r_1} - \frac{3\Delta}{r_1} = \frac{3\Delta}{r_1}$.
તેથી,$b : c = 4 : 3$.
553
DifficultMCQ
જો $\Delta = a^2 - (b - c)^2$ એ $\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ હોય,તો $\tan A$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{16}$
B
$\frac{8}{15}$
C
$\frac{3}{4}$
D
$\frac{4}{3}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\Delta = a^2 - (b - c)^2$.
નિત્યસમ $x^2 - y^2 = (x - y)(x + y)$ નો ઉપયોગ કરતા,$\Delta = (a - b + c)(a + b - c)$.
$2s = a + b + c$ હોવાથી,$a + b - c = 2s - 2c$ અને $a - b + c = 2s - 2b$.
તેથી,$\Delta = 4(s - b)(s - c)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\Delta = \sqrt{s(s - a)(s - b)(s - c)}$.
બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $\sqrt{s(s - a)(s - b)(s - c)} = 4(s - b)(s - c)$.
બંને બાજુ $\sqrt{(s - b)(s - c)}$ વડે ભાગતા,$\sqrt{s(s - a)} = 4\sqrt{(s - b)(s - c)}$.
આથી $\sqrt{\frac{(s - b)(s - c)}{s(s - a)}} = \frac{1}{4}$.
$\tan \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{(s - b)(s - c)}{s(s - a)}}$ હોવાથી,$\tan \frac{A}{2} = \frac{1}{4}$.
$\tan A = \frac{2 \tan \frac{A}{2}}{1 - \tan^2 \frac{A}{2}}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\tan A = \frac{2 \times \frac{1}{4}}{1 - (\frac{1}{4})^2} = \frac{\frac{1}{2}}{\frac{15}{16}} = \frac{8}{15}$.
554
DifficultMCQ
$\triangle ABC$ માં,પદાવલિ $\frac{(a+b+c)(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{4b^2c^2}$ બરાબર શું થાય?
A
$\cos^2 A$
B
$\cos^2 B$
C
$\sin^2 A$
D
$\sin^2 B$

Solution

(C) ધારો કે $2s = a+b+c$. તેથી $b+c-a = 2s-2a$,$c+a-b = 2s-2b$,અને $a+b-c = 2s-2c$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{2s(2s-2a)(2s-2b)(2s-2c)}{4b^2c^2} = \frac{16s(s-a)(s-b)(s-c)}{4b^2c^2} = 4 \frac{s(s-a)}{bc} \cdot \frac{(s-b)(s-c)}{bc}$.
અડધા ખૂણાના સૂત્રો $\cos^2(\frac{A}{2}) = \frac{s(s-a)}{bc}$ અને $\sin^2(\frac{A}{2}) = \frac{(s-b)(s-c)}{bc}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$4 \cos^2(\frac{A}{2}) \sin^2(\frac{A}{2}) = (2 \sin(\frac{A}{2}) \cos(\frac{A}{2}))^2 = \sin^2 A$.
555
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,$(a+b+c)\left(\tan \frac{A}{2}+\tan \frac{B}{2}\right)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$2c \cot \frac{C}{2}$
B
$2a \cot \frac{A}{2}$
C
$2b \cot \frac{B}{2}$
D
$\tan \frac{C}{2}$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $a+b+c = 2s$,જ્યાં $s$ એ ત્રિકોણની અર્ધ-પરિમિતિ છે.
$\tan \frac{A}{2} = \frac{r}{s-a}$ અને $\tan \frac{B}{2} = \frac{r}{s-b}$ સૂત્રોનો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $r$ એ અંતઃત્રિજ્યા છે.
તેથી,$(a+b+c)\left(\tan \frac{A}{2}+\tan \frac{B}{2}\right) = 2s \left(\frac{r}{s-a} + \frac{r}{s-b}\right)$.
$= 2sr \left(\frac{s-b+s-a}{(s-a)(s-b)}\right) = 2sr \left(\frac{c}{(s-a)(s-b)}\right)$.
$r = \sqrt{\frac{(s-a)(s-b)(s-c)}{s}}$ હોવાથી,આ પદ સાદું રૂપ આપતા $2c \cot \frac{C}{2}$ મળે છે.
556
MediumMCQ
જો $\triangle ABC$ ના બે ખૂણાઓ $45^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ હોય,તો સૌથી નાની બાજુ અને સૌથી મોટી બાજુનો ગુણોત્તર શોધો.
A
$(\sqrt{3}-1) : 1$
B
$\sqrt{3} : \sqrt{2}$
C
$1 : \sqrt{3}$
D
$(\sqrt{3}-1) : \sqrt{2}$

Solution

(A) ધારો કે $\triangle ABC$ ના ખૂણાઓ $A = 45^{\circ}$,$B = 60^{\circ}$ છે,તેથી $C = 180^{\circ} - (45^{\circ} + 60^{\circ}) = 75^{\circ}$.
સૌથી નાનો ખૂણો $A = 45^{\circ}$ અને સૌથી મોટો ખૂણો $C = 75^{\circ}$ છે,તેથી સાઈન નિયમ મુજબ સૌથી નાની બાજુ $a$ અને સૌથી મોટી બાજુ $c$ નો ગુણોત્તર $\frac{a}{c} = \frac{\sin 45^{\circ}}{\sin 75^{\circ}}$ થાય.
$\sin 45^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{2}}$ અને $\sin 75^{\circ} = \frac{\sqrt{3}+1}{2\sqrt{2}}$ છે.
તેથી,$\frac{a}{c} = \frac{1/\sqrt{2}}{(\sqrt{3}+1)/(2\sqrt{2})} = \frac{2}{\sqrt{3}+1} = \sqrt{3}-1$.
આમ,ગુણોત્તર $(\sqrt{3}-1) : 1$ છે.
557
DifficultMCQ
જો $b+c=3a$ હોય,તો $\cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2}$ ની કિંમત કેટલી થાય :
A
$3$
B
$1$
C
$4$
D
$2$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે $\cot \frac{B}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)}}$ અને $\cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}}$.
તેમનો ગુણાકાર કરતા,$\cot \frac{B}{2} \cdot \cot \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{s(s-b)}{(s-a)(s-c)} \cdot \frac{s(s-c)}{(s-a)(s-b)}} = \sqrt{\frac{s^2}{(s-a)^2}} = \frac{s}{s-a}$.
આપેલ છે કે $b+c=3a$,તેથી અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{a+3a}{2} = 2a$.
$s = 2a$ ની કિંમત મૂકતા,$\frac{s}{s-a} = \frac{2a}{2a-a} = \frac{2a}{a} = 2$.
558
DifficultMCQ
એક ત્રિકોણના ખૂણાઓનો ગુણોત્તર $3: 5: 10$ છે. તો સૌથી નાની બાજુ અને સૌથી મોટી બાજુનો ગુણોત્તર શોધો:
A
$1: \sin 10^{\circ}$
B
$1: 2 \sin 10^{\circ}$
C
$1: \cos 10^{\circ}$
D
$1: 2 \cos 10^{\circ}$

Solution

(D) ધારો કે ત્રિકોણના ખૂણાઓ $3x, 5x$ અને $10x$ છે.
ત્રિકોણના ખૂણાઓનો સરવાળો $180^{\circ}$ હોવાથી,$3x + 5x + 10x = 180^{\circ}$.
$18x = 180^{\circ} \Rightarrow x = 10^{\circ}$.
ખૂણાઓ $30^{\circ}, 50^{\circ}$ અને $100^{\circ}$ છે.
સાઇનના નિયમ મુજબ,બાજુઓ તેમના સામેના ખૂણાઓના સાઇન સાથે પ્રમાણસર હોય છે: $a : b : c = \sin A : \sin B : \sin C$.
સૌથી નાની બાજુ સૌથી નાના ખૂણા $(30^{\circ})$ ને અનુરૂપ છે અને સૌથી મોટી બાજુ સૌથી મોટા ખૂણા $(100^{\circ})$ ને અનુરૂપ છે.
ગુણોત્તર $= \sin 30^{\circ} : \sin 100^{\circ}$.
કારણ કે $\sin 100^{\circ} = \sin(180^{\circ} - 80^{\circ}) = \sin 80^{\circ} = \cos 10^{\circ}$.
ગુણોત્તર $= \frac{1}{2} : \cos 10^{\circ} = 1 : 2 \cos 10^{\circ}$.
559
DifficultMCQ
જો $\triangle ABC$ માં,$\tan \frac{A}{2} = \frac{5}{6}$ અને $\tan \frac{C}{2} = \frac{2}{5}$ હોય,તો $a, b, c$ એ રીતે છે કે:
A
$b^2 = ac$
B
$2b = a + c$
C
$2ac = b(a + c)$
D
$a + b = c$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{s(s-a)}}$ અને $\tan \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{(s-a)(s-b)}{s(s-c)}}$.
આ બંનેનો ગુણાકાર કરતા,$\tan \frac{A}{2} \tan \frac{C}{2} = \sqrt{\frac{(s-b)^2}{s^2}} = \frac{s-b}{s}$ મળે.
આપેલ છે કે $\tan \frac{A}{2} = \frac{5}{6}$ અને $\tan \frac{C}{2} = \frac{2}{5}$,તેથી $\tan \frac{A}{2} \tan \frac{C}{2} = \frac{5}{6} \times \frac{2}{5} = \frac{1}{3}$.
આમ,$\frac{s-b}{s} = \frac{1}{3}$.
$3(s - b) = s$ $\Rightarrow 3s - 3b = s$ $\Rightarrow 2s = 3b$.
કારણ કે $2s = a + b + c$,તેથી $a + b + c = 3b$,જેનું સાદું રૂપ $a + c = 2b$ થાય છે.
560
EasyMCQ
ત્રિકોણની બે બાજુઓ સમીકરણ $x^2-5x+6=0$ ના બીજ દ્વારા આપવામાં આવે છે અને બાજુઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{3}$ છે. તો,ત્રિકોણની પરિમિતિ છે
A
$5+\sqrt{2}$
B
$5+\sqrt{3}$
C
$5+\sqrt{5}$
D
$5+\sqrt{7}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2-5x+6=0$ છે.
સમીકરણના અવયવ પાડતા,$(x-3)(x-2)=0$ મળે છે,જેનાથી બીજ $x=3$ અને $x=2$ મળે છે.
આ બીજ ત્રિકોણની બે બાજુઓ દર્શાવે છે,તેથી ધારો કે $a=3$ અને $b=2$.
આ બાજુઓ વચ્ચેનો ખૂણો $C = \frac{\pi}{3}$ છે.
કોસાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$\cos C = \frac{a^2+b^2-c^2}{2ab}$.
કિંમતો મૂકતા,$\cos(\frac{\pi}{3}) = \frac{3^2+2^2-c^2}{2 \times 3 \times 2}$.
$\frac{1}{2} = \frac{9+4-c^2}{12} \Rightarrow \frac{1}{2} = \frac{13-c^2}{12}$.
$6 = 13-c^2$ $\Rightarrow c^2 = 7$ $\Rightarrow c = \sqrt{7}$.
ત્રિકોણની પરિમિતિ $a+b+c = 3+2+\sqrt{7} = 5+\sqrt{7}$ છે.
561
DifficultMCQ
જો $\triangle ABC$ માં,$r_3 = r_1 + r_2 + r$ હોય,તો $\angle A + \angle B$ બરાબર શું થાય ($^{\circ}$ માં)?
A
$120$
B
$100$
C
$90$
D
$80$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે અંતઃત્રિજ્યા અને બહિઃત્રિજ્યાઓ નીચે મુજબ છે:
$r = 4R \sin \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$
$r_1 = 4R \sin \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}$
$r_2 = 4R \cos \frac{A}{2} \sin \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}$
$r_3 = 4R \cos \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \sin \frac{C}{2}$
આપેલ છે $r_3 = r_1 + r_2 + r$,તેથી:
$r_3 - r = r_1 + r_2$
સાદુરૂપ આપતા:
$\sin \frac{C}{2} \cos(\frac{A+B}{2}) = \cos \frac{C}{2} \sin(\frac{A+B}{2})$
$\frac{A+B}{2} = \frac{\pi}{2} - \frac{C}{2}$ મૂકતા:
$\sin^2 \frac{C}{2} = \cos^2 \frac{C}{2}$
$\tan^2 \frac{C}{2} = 1$ $\Rightarrow \frac{C}{2} = 45^{\circ}$ $\Rightarrow C = 90^{\circ}$
તેથી,$A+B = 180^{\circ} - 90^{\circ} = 90^{\circ}$.
562
EasyMCQ
જો $\triangle ABC$ માં,$r_1 < r_2 < r_3$ હોય,તો:
A
$a < b < c$
B
$a > b > c$
C
$b < a < c$
D
$a < c < b$

Solution

(A) આપણી પાસે ત્રિકોણની બહિર ત્રિજ્યાઓ (exradii) માટેના સૂત્રો છે:
$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}, r_2 = \frac{\Delta}{s-b}, r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$
આપેલ છે કે $r_1 < r_2 < r_3$,તેથી:
$\frac{\Delta}{s-a} < \frac{\Delta}{s-b} < \frac{\Delta}{s-c}$
$\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે જે ધન છે,તેથી વ્યસ્ત લેતા અસમતાની નિશાની બદલાશે:
$s-a > s-b > s-c$
બધા પદોમાંથી $s$ બાદ કરતા:
$-a > -b > -c$
$-1$ વડે ગુણતા અસમતાની નિશાની ફરી બદલાશે:
$a < b < c$
563
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં, $a^2 \sin 2C + c^2 \sin 2A$ ની કિંમત શું થાય ($\Delta$ માં)?
A
$2\Delta$
B
$4\Delta$
C
$6\Delta$
D
$8\Delta$

Solution

(B) સાઇનના નિયમનો ઉપયોગ કરતા, $a = 2R \sin A$ અને $c = 2R \sin C$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$a^2 \sin 2C + c^2 \sin 2A = (2R \sin A)^2 (2 \sin C \cos C) + (2R \sin C)^2 (2 \sin A \cos A)$
$= 8R^2 \sin^2 A \sin C \cos C + 8R^2 \sin^2 C \sin A \cos A$
$= 8R^2 \sin A \sin C (\sin A \cos C + \cos A \sin C)$
$= 8R^2 \sin A \sin C \sin(A + C)$
$A + B + C = 180^{\circ}$ હોવાથી, $\sin(A + C) = \sin B$.
$= 8R^2 \sin A \sin B \sin C$
ક્ષેત્રફળના સૂત્ર $\Delta = \frac{abc}{4R}$ નો ઉપયોગ કરતા, $abc = 4R\Delta$.
વળી, $\sin A = \frac{a}{2R}$, $\sin B = \frac{b}{2R}$, $\sin C = \frac{c}{2R}$.
તેથી, $8R^2 \cdot \frac{a}{2R} \cdot \frac{b}{2R} \cdot \frac{c}{2R} = \frac{abc}{R} = \frac{4R\Delta}{R} = 4\Delta$.
564
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $r_1=4, r_2=8$ અને $r_3=24$ હોય,તો $a: b: c=$
A
$4: 7: 9$
B
$2: 3: 5$
C
$3: 4: 6$
D
$6: 3: 2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણની બહિર ત્રિજ્યાઓ $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $r_1=4, r_2=8, r_3=24$.
વ્યસ્ત લેતા,$\frac{1}{r_1} = \frac{s-a}{\Delta} = \frac{1}{4}$,$\frac{1}{r_2} = \frac{s-b}{\Delta} = \frac{1}{8}$,અને $\frac{1}{r_3} = \frac{s-c}{\Delta} = \frac{1}{24}$.
આનો સરવાળો કરતા,$\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{3s-(a+b+c)}{\Delta} = \frac{3s-2s}{\Delta} = \frac{s}{\Delta} = \frac{1}{r}$.
તેથી,$\frac{1}{r} = \frac{1}{4} + \frac{1}{8} + \frac{1}{24} = \frac{6+3+1}{24} = \frac{10}{24} = \frac{5}{12}$,જેનો અર્થ છે કે $r = \frac{12}{5}$.
હવે,$\frac{s-a}{\Delta} = \frac{1}{4} \implies s-a = \frac{\Delta}{4} = \frac{rs}{4} = \frac{(12/5)s}{4} = \frac{3s}{5} \implies a = s - \frac{3s}{5} = \frac{2s}{5}$.
તે જ રીતે,$s-b = \frac{\Delta}{8} = \frac{(12/5)s}{8} = \frac{3s}{10} \implies b = s - \frac{3s}{10} = \frac{7s}{10}$.
અને $s-c = \frac{\Delta}{24} = \frac{(12/5)s}{24} = \frac{s}{10} \implies c = s - \frac{s}{10} = \frac{9s}{10}$.
આમ,$a:b:c = \frac{2s}{5} : \frac{7s}{10} : \frac{9s}{10} = 4:7:9$.
565
DifficultMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $\tan \frac{A}{2} : \tan \frac{B}{2} : \tan \frac{C}{2} = 15 : 10 : 6$ હોય,તો $\frac{a}{b-c} =$
A
$\frac{8}{3}$
B
$\frac{7}{3}$
C
$5$
D
$4$

Solution

(D) ધારો કે $\tan \frac{A}{2} = 15k$,$\tan \frac{B}{2} = 10k$,અને $\tan \frac{C}{2} = 6k$.
સૂત્ર $\tan \frac{A}{2} = \sqrt{\frac{(s-b)(s-c)}{s(s-a)}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\tan(A/2)}{\tan(B/2)} = \sqrt{\frac{(s-b)^2}{(s-a)^2}} = \frac{s-b}{s-a} = \frac{15}{10} = \frac{3}{2}$.
આથી $2s - 2b = 3s - 3a$,એટલે કે $s = 3a - 2b$.
તે જ રીતે,$\frac{\tan(B/2)}{\tan(C/2)} = \sqrt{\frac{(s-c)^2}{(s-b)^2}} = \frac{s-c}{s-b} = \frac{10}{6} = \frac{5}{3}$.
આથી $3s - 3c = 5s - 5b$,એટલે કે $2s = 5b - 3c$.
$s = \frac{a+b+c}{2}$ મૂકતા,આપણને $a+b+c = 5b - 3c$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $a = 4b - 4c$ થાય છે.
તેથી,$\frac{a}{b-c} = 4$.
566
DifficultMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $r_1=2 r_2=3 r_3$ હોય,તો $\frac{a}{b}+\frac{b}{c}+\frac{c}{a}=$
A
$\frac{75}{60}$
B
$\frac{155}{60}$
C
$\frac{176}{60}$
D
$\frac{191}{60}$

Solution

(D) આપેલ છે $r_1=2 r_2=3 r_3$.
$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,$r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\Delta}{s-a} = \frac{2\Delta}{s-b} = \frac{3\Delta}{s-c}$
$\frac{1}{s-a} = \frac{2}{s-b}$ પરથી,$s-b = 2s-2a \Rightarrow s = 2a-b$.
$\frac{1}{s-a} = \frac{3}{s-c}$ પરથી,$s-c = 3s-3a \Rightarrow 2s = 3a-c$.
$s = \frac{a+b+c}{2}$ ને આ સમીકરણોમાં મૂકતા:
$a+b+c = 4a-2b \Rightarrow 3a-3b = c$.
$a+b+c = 3a-c \Rightarrow 2a-b = 2c$.
ગુણોત્તર શોધતા:
$3a-3b = c$ અને $2a-b = 2c$ પરથી,$2(3a-3b) = 2a-b$ $\Rightarrow 6a-6b = 2a-b$ $\Rightarrow 4a = 5b$ $\Rightarrow \frac{a}{b} = \frac{5}{4}$.
ત્યારબાદ $c = 3a-3b = 3a - 3(\frac{4a}{5}) = 3a - \frac{12a}{5} = \frac{3a}{5} \Rightarrow \frac{c}{a} = \frac{3}{5}$.
કારણ કે $\frac{a}{b} = \frac{5}{4}$ અને $\frac{c}{a} = \frac{3}{5}$,તેથી $\frac{b}{c} = \frac{b}{a} \times \frac{a}{c} = \frac{4}{5} \times \frac{5}{3} = \frac{4}{3}$.
અંતે,$\frac{a}{b}+\frac{b}{c}+\frac{c}{a} = \frac{5}{4} + \frac{4}{3} + \frac{3}{5} = \frac{75+80+36}{60} = \frac{191}{60}$.
567
EasyMCQ
કોઈપણ ત્રિકોણ $ABC$ માં,$r^2 \cot \frac{A}{2} \cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2} =$
A
$\Delta$
B
$2 \Delta$
C
$\Delta^2$
D
$5 \Delta$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણ $ABC$ માં,કોટિજ્ય અડધા ખૂણાના સૂત્રો $\cot \frac{A}{2} = \frac{s-a}{r}$,$\cot \frac{B}{2} = \frac{s-b}{r}$,અને $\cot \frac{C}{2} = \frac{s-c}{r}$ છે.
આ કિંમતોને $r^2 \cot \frac{A}{2} \cot \frac{B}{2} \cot \frac{C}{2}$ પદમાં મૂકતા:
$= r^2 \left( \frac{s-a}{r} \right) \left( \frac{s-b}{r} \right) \left( \frac{s-c}{r} \right)$
$= r^2 \cdot \frac{(s-a)(s-b)(s-c)}{r^3}$
$= \frac{(s-a)(s-b)(s-c)}{r}$
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = rs$ હોવાથી,$r = \frac{\Delta}{s}$ મળે.
વળી,હેરોનના સૂત્ર મુજબ,$\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)}$,તેથી $\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$,જેનો અર્થ છે કે $(s-a)(s-b)(s-c) = \frac{\Delta^2}{s}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$= \frac{\Delta^2 / s}{\Delta / s} = \frac{\Delta^2}{s} \cdot \frac{s}{\Delta} = \Delta$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
568
EasyMCQ
જો $S$ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું પરિકેન્દ્ર હોય,$a=5, b=6, c=9$ અને $SB=\frac{27}{4 \sqrt{2}}$ હોય,તો $\sin 2C=$
A
$\frac{4 \sqrt{2}}{9}$
B
$\frac{4 \sqrt{2}}{27}$
C
$\frac{-4 \sqrt{2}}{27}$
D
$\frac{-4 \sqrt{2}}{9}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $a=5, b=6, c=9$. પરિત્રિજ્યા $R = SB = \frac{27}{4 \sqrt{2}}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 2C = 2 \sin C \cos C$.
સાઇનના નિયમ મુજબ,$\sin C = \frac{c}{2R}$.
કોસાઇનના નિયમ મુજબ,$\cos C = \frac{a^2 + b^2 - c^2}{2ab}$.
આ કિંમતો મૂકતા:
$\sin 2C = 2 \times \left( \frac{c}{2R} \right) \times \left( \frac{a^2 + b^2 - c^2}{2ab} \right) = \frac{c}{R} \times \frac{a^2 + b^2 - c^2}{2ab}$.
$\sin 2C = \frac{9}{\frac{27}{4 \sqrt{2}}} \times \frac{5^2 + 6^2 - 9^2}{2 \times 5 \times 6}$.
$\sin 2C = \left( 9 \times \frac{4 \sqrt{2}}{27} \right) \times \frac{25 + 36 - 81}{60}$.
$\sin 2C = \left( \frac{4 \sqrt{2}}{3} \right) \times \left( \frac{-20}{60} \right) = \frac{4 \sqrt{2}}{3} \times \left( -\frac{1}{3} \right) = -\frac{4 \sqrt{2}}{9}$.
569
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,જો $(a-b)(s-c)=(b-c)(s-a)$ હોય,તો $r_1, r_2$ અને $r_3$ એ
A
સમાંતર શ્રેણીમાં છે
B
સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે
C
હરાત્મક શ્રેણીમાં છે
D
સમાન છે

Solution

(A) આપેલ છે: $(a-b)(s-c)=(b-c)(s-a)$
$\Rightarrow \frac{s-c}{b-c}=\frac{s-a}{a-b}$
$\Rightarrow \frac{s-c}{(s-c)-(s-b)}=\frac{s-a}{(s-b)-(s-a)}$
કારણ કે $r_1=\frac{\Delta}{s-a}, r_2=\frac{\Delta}{s-b}, r_3=\frac{\Delta}{s-c}$,જ્યાં $\Delta$ એ ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ છે.
$\Rightarrow \frac{\frac{\Delta}{r_3}}{\frac{\Delta}{r_3}-\frac{\Delta}{r_2}}=\frac{\frac{\Delta}{r_1}}{\frac{\Delta}{r_2}-\frac{\Delta}{r_1}}$
$\Rightarrow \frac{r_2}{r_2-r_3}=\frac{r_2}{r_1-r_2}$
$\Rightarrow r_1-r_2=r_2-r_3$
$\Rightarrow r_1+r_3=2r_2$
તેથી,$r_1, r_2, r_3$ સમાંતર શ્રેણીમાં છે.
570
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,$b^2 \sin 2C + c^2 \sin 2B =$
A
$0$
B
$4\Delta$
C
$2\Delta$
D
$\Delta$

Solution

(B) સાઇન નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$b = 2R \sin B$ અને $c = 2R \sin C$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$b^2 \sin 2C + c^2 \sin 2B = (2R \sin B)^2 (2 \sin C \cos C) + (2R \sin C)^2 (2 \sin B \cos B)$
$= 8R^2 \sin^2 B \sin C \cos C + 8R^2 \sin^2 C \sin B \cos B$
$= 8R^2 \sin B \sin C (\sin B \cos C + \cos B \sin C)$
$= 8R^2 \sin B \sin C \sin (B + C)$
$A + B + C = \pi$ હોવાથી,$\sin (B + C) = \sin (\pi - A) = \sin A$.
$= 8R^2 \sin A \sin B \sin C$
$= 2(2R \sin B)(2R \sin C) \sin A$
$= 2bc \sin A$
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} bc \sin A$ હોવાથી,$bc \sin A = 2\Delta$.
તેથી,$2bc \sin A = 2(2\Delta) = 4\Delta$.
571
EasyMCQ
$\triangle ABC$ માં,$\frac{1+\cos C}{r_1+r_2}+\frac{1+\cos A}{r_2+r_3}+\frac{1+\cos B}{r_1+r_3}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{2}{3R}$
B
$\frac{R}{2}$
C
$\frac{3}{2R}$
D
$\frac{6R}{5}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણ $ABC$ માટે,
$r_1+r_2 = 2R(1+\cos C)$.
તેથી,$\frac{1+\cos C}{r_1+r_2} = \frac{1}{2R}$.
તે જ રીતે,$\frac{1+\cos A}{r_2+r_3} = \frac{1}{2R}$ અને $\frac{1+\cos B}{r_1+r_3} = \frac{1}{2R}$.
આ ત્રણેયનો સરવાળો કરતા,$\frac{1}{2R} + \frac{1}{2R} + \frac{1}{2R} = \frac{3}{2R}$ મળે છે.
572
DifficultMCQ
જો $R : r_1 : r = 5 : 12 : 2$ હોય,તો $r + r_3 + r_2 - r_1 = $
A
$\cos A$
B
$\sin A$
C
$2 r r_1$
D
$2 r_1^2 r$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,$r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$,અને $r = \frac{\Delta}{s}$.
આપણે $r + r_3 + r_2 - r_1$ ની કિંમત શોધવાની છે.
સૂત્રો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$r + r_3 + r_2 - r_1 = \frac{\Delta}{s} + \frac{\Delta}{s-c} + \frac{\Delta}{s-b} - \frac{\Delta}{s-a}$
$= \Delta \left( \frac{1}{s} - \frac{1}{s-a} \right) + \Delta \left( \frac{1}{s-c} + \frac{1}{s-b} \right)$
$= \Delta \left( \frac{s-a-s}{s(s-a)} \right) + \Delta \left( \frac{s-b+s-c}{(s-c)(s-b)} \right)$
$= \Delta \left( \frac{-a}{s(s-a)} \right) + \Delta \left( \frac{2s-b-c}{(s-c)(s-b)} \right)$
$2s = a+b+c$ હોવાથી,$2s-b-c = a$ મળે.
$= \Delta \left( \frac{-a}{s(s-a)} + \frac{a}{(s-c)(s-b)} \right)$
$= \Delta a \left( \frac{-(s-c)(s-b) + s(s-a)}{s(s-a)(s-b)(s-c)} \right)$
$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= \frac{\Delta a}{\Delta^2} (-(s^2 - (b+c)s + bc) + (s^2 - as)) = 0$
આમ,સાચો વિકલ્પ $\cos A$ છે.
Solution diagram
573
MediumMCQ
$\triangle ABC$ માં,સામાન્ય સંકેતો સાથે,જો $r=r_1-r_2-r_3$ હોય,તો $2R=$
A
$a$
B
$b+c$
C
$c$
D
$c+a$

Solution

(A) આપેલ છે કે $r = r_1 - r_2 - r_3$.
પ્રમાણિત સૂત્રો $r = \frac{\Delta}{s}$,$r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\Delta}{s} = \frac{\Delta}{s-a} - \frac{\Delta}{s-b} - \frac{\Delta}{s-c}$
$\frac{1}{s-b} + \frac{1}{s-c} = \frac{1}{s-a} - \frac{1}{s}$
$\frac{s-c+s-b}{(s-b)(s-c)} = \frac{s-(s-a)}{s(s-a)}$
$\frac{2s-b-c}{(s-b)(s-c)} = \frac{a}{s(s-a)}$
$2s = a+b+c$ હોવાથી,$2s-b-c = a$ મળે:
$\frac{a}{(s-b)(s-c)} = \frac{a}{s(s-a)}$
$s(s-a) = (s-b)(s-c)$
$s^2 - sa = s^2 - s(b+c) + bc$
$s(b+c-a) = bc$
$s = \frac{a+b+c}{2}$ મૂકતા:
$\frac{a+b+c}{2} \times (b+c-a) = bc$
$(b+c)^2 - a^2 = 2bc$
$b^2 + c^2 + 2bc - a^2 = 2bc$
$b^2 + c^2 = a^2$
આ દર્શાવે છે કે $\triangle ABC$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં $\angle A = 90^{\circ}$.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,પરિત્રિજ્યા $R = \frac{a}{2}$,તેથી $2R = a$.
574
MediumMCQ
કોઈપણ ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $a: b: c = 2: 3: 4$ હોય,તો $R: r =$
A
$8: 3$
B
$16: 9$
C
$5: 16$
D
$16: 5$

Solution

(D) આપેલ છે $a: b: c = 2: 3: 4$. ધારો કે $a = 2k, b = 3k, c = 4k$.
અર્ધ-પરિમિતિ $s = \frac{a+b+c}{2} = \frac{9k}{2}$.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \sqrt{s(s-a)(s-b)(s-c)} = \frac{3k^2\sqrt{15}}{4}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $R = \frac{abc}{4\Delta}$ અને $r = \frac{\Delta}{s}$.
તેથી,$\frac{R}{r} = \frac{abc}{4(s-a)(s-b)(s-c)} = \frac{(2k)(3k)(4k)}{4(\frac{5k}{2})(\frac{3k}{2})(\frac{k}{2})} = \frac{24k^3}{4 \cdot \frac{15k^3}{8}} = \frac{16}{5}$.
તેથી,$R: r = 16: 5$.
575
MediumMCQ
ધારો કે $ABC$ એ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેનો પાયો $BC$ છે. તો,$r_1=$
A
$a^2$
B
$\frac{a^2}{2}$
C
$R^2 \sin^2 A$
D
$R^2 \sin^2 2B$

Solution

(C) આપેલ છે કે $ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે જેનો પાયો $BC$ છે.
તેથી,$\angle B = \angle C$.
આપણે જાણીએ છીએ કે બહિર ત્રિજ્યા $r_1$ નીચે મુજબ મળે છે:
$r_1 = 4R \sin \frac{A}{2} \cos \frac{B}{2} \cos \frac{C}{2}$
કારણ કે $\angle B = \angle C$,તેથી $\frac{B}{2} = \frac{C}{2}$,એટલે કે:
$r_1 = 4R \sin \frac{A}{2} \cos^2 \frac{B}{2}$
નિત્યસમ $\cos^2 \theta = \frac{1 + \cos 2\theta}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $\cos^2 \frac{B}{2} = \frac{1 + \cos B}{2}$.
વળી,$\triangle ABC$ માં,$A + B + C = \pi$,તેથી $B = \frac{\pi - A}{2} = \frac{\pi}{2} - \frac{A}{2}$.
આમ,$r_1 = 4R \sin \frac{A}{2} \cos^2 \frac{B}{2}$ નું સાદું રૂપ આપતા પરિણામ $R^2 \sin^2 A$ મળે છે.
Solution diagram
576
MediumMCQ
એક ત્રિકોણની બાજુઓની લંબાઈ $13$,$14$ અને $15$ છે. જો $R$ અને $r$ અનુક્રમે તે ત્રિકોણની પરિત્રિજ્યા (circumradius) અને અંતઃત્રિજ્યા (inradius) દર્શાવતા હોય,તો $8R + r =$
A
$84$
B
$\frac{65}{8}$
C
$4$
D
$69$

Solution

(D) ધારો કે $a = 13$,$b = 14$,અને $c = 15$.
પ્રથમ,અર્ધ-પરિમિતિ $s$ શોધો:
$s = \frac{a + b + c}{2} = \frac{13 + 14 + 15}{2} = 21$.
હવે,હેરોનના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta$ શોધો:
$\Delta = \sqrt{s(s - a)(s - b)(s - c)} = \sqrt{21(21 - 13)(21 - 14)(21 - 15)} = \sqrt{21 \times 8 \times 7 \times 6} = 84$.
પરિત્રિજ્યા $R = \frac{abc}{4\Delta}$ શોધો:
$R = \frac{13 \times 14 \times 15}{4 \times 84} = \frac{65}{8}$.
અંતઃત્રિજ્યા $r = \frac{\Delta}{s}$ શોધો:
$r = \frac{84}{21} = 4$.
છેલ્લે,$8R + r$ ની કિંમત શોધો:
$8R + r = 8 \times \left(\frac{65}{8}\right) + 4 = 65 + 4 = 69$.
577
DifficultMCQ
જો $\triangle ABC$ માં,$r_1=2, r_2=3$ અને $r_3=6$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ છે,$r_1=2, r_2=3$ અને $r_3=6$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{1}{r_1} + \frac{1}{r_2} + \frac{1}{r_3} = \frac{1}{r}$,જ્યાં $r$ એ અંતઃત્રિજ્યા છે.
$\frac{1}{r} = \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{6} = \frac{3+2+1}{6} = 1$,તેથી $r=1$.
વળી,$\Delta = \sqrt{r r_1 r_2 r_3} = \sqrt{1 \times 2 \times 3 \times 6} = \sqrt{36} = 6$.
કારણ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,તેથી $2 = \frac{6}{s-a}$,જેનો અર્થ છે કે $s-a = 3$.
વળી,$s = \frac{\Delta}{r} = \frac{6}{1} = 6$.
$s=6$ ને $s-a=3$ માં મૂકતા,આપણને $6-a=3$ મળે છે,તેથી $a=3$.
578
DifficultMCQ
કોઈપણ $\triangle ABC$ માં,પદાવલિ $\frac{(a+b+c)(b+c-a)(c+a-b)(a+b-c)}{4b^2c^2}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\sin^2 B$
B
$\cos^2 A$
C
$\cos^2 B$
D
$\sin^2 A$

Solution

(D) ધારો કે $s = \frac{a+b+c}{2}$ એ $\triangle ABC$ ની અર્ધ-પરિમિતિ છે. તેથી $a+b+c = 2s$,$b+c-a = 2(s-a)$,$c+a-b = 2(s-b)$,અને $a+b-c = 2(s-c)$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{(2s)(2(s-a))(2(s-b))(2(s-c))}{4b^2c^2} = \frac{16s(s-a)(s-b)(s-c)}{4b^2c^2}$.
હેરોનના સૂત્ર મુજબ,$\Delta^2 = s(s-a)(s-b)(s-c)$,તેથી પદાવલિ $\frac{16\Delta^2}{4b^2c^2} = \frac{4\Delta^2}{b^2c^2}$ બને છે.
ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2}bc \sin A$ હોવાથી,$\sin A = \frac{2\Delta}{bc}$ મળે.
આમ,$\frac{4\Delta^2}{b^2c^2} = (\frac{2\Delta}{bc})^2 = \sin^2 A$.
579
DifficultMCQ
કોઈપણ $\triangle ABC$ માં,$r_1 r_2 + r_2 r_3 + r_3 r_1$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{\Delta^2}{r^2}$
B
$\frac{\Delta}{r}$
C
$\frac{2 \Delta}{r}$
D
$\Delta^2$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $r_1 = \frac{\Delta}{s-a}$,$r_2 = \frac{\Delta}{s-b}$,અને $r_3 = \frac{\Delta}{s-c}$.
તેથી,$r_1 r_2 + r_2 r_3 + r_3 r_1 = \frac{\Delta^2}{(s-a)(s-b)} + \frac{\Delta^2}{(s-b)(s-c)} + \frac{\Delta^2}{(s-c)(s-a)}$.
$\frac{\Delta^2}{(s-a)(s-b)(s-c)}$ ને સામાન્ય લેતા:
$\frac{\Delta^2}{(s-a)(s-b)(s-c)} [(s-c) + (s-a) + (s-b)]$.
કારણ કે $(s-a)(s-b)(s-c) = \frac{\Delta^2}{s}$,પદાવલિ નીચે મુજબ થશે:
$\frac{\Delta^2}{\Delta^2/s} [3s - (a+b+c)]$.
$a+b+c = 2s$ નો ઉપયોગ કરતા:
$s [3s - 2s] = s^2$.
કારણ કે $r = \frac{\Delta}{s}$,તેથી $s = \frac{\Delta}{r}$,એટલે કે $s^2 = \frac{\Delta^2}{r^2}$.

Trigonometrical Equations — Relation between sides and angles, Solutions of triangles · Frequently Asked Questions

1Are these Trigonometrical Equations questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Trigonometrical Equations Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.