Gujarati

Mix Examples-Pair of straight lines Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Pair of straight lines · Mix Examples-Pair of straight lines

111+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 42 of 111 questions in Gujarati

51
DifficultMCQ
જો $(1, 1)$ માંથી પસાર થતી અને $2x^2 + xy - y^2 - x + 2y - 1 = 0$ રેખાઓની જોડીને લંબ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 3y = 0$ હોય,તો $\frac{b}{a} =$
A
$-2$
B
$2$
C
$1$
D
$-1$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડી $2x^2 + xy - y^2 - x + 2y - 1 = 0$ છે.
સમઘાત ભાગના અવયવ પાડતા $2x^2 + xy - y^2 = (2x - y)(x + y)$.
ધારો કે રેખાઓ $(2x - y + c_1)(x + y + c_2) = 0$ છે. આપેલ સમીકરણ સાથે સરખાવતા,આપણને રેખાઓ $(2x - y + 1) = 0$ અને $(x + y - 1) = 0$ મળે છે.
$(1, 1)$ માંથી પસાર થતી અને આ રેખાઓને લંબ રેખાઓ:
$2x - y + 1 = 0$ ને લંબ રેખા $L_1$ એ $x + 2y + k_1 = 0$ છે. તે $(1, 1)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$1 + 2(1) + k_1 = 0 \implies k_1 = -3$. તેથી,$x + 2y - 3 = 0$.
$x + y - 1 = 0$ ને લંબ રેખા $L_2$ એ $x - y + k_2 = 0$ છે. તે $(1, 1)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,$1 - 1 + k_2 = 0 \implies k_2 = 0$. તેથી,$x - y = 0$.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x + 2y - 3)(x - y) = 0$ છે.
$x^2 - xy + 2xy - 2y^2 - 3x + 3y = 0 \implies x^2 + xy - 2y^2 - 3x + 3y = 0$.
$ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 3y = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $a = 1, 2h = 1, b = -2, 2g = -3$ મળે છે.
આમ,$\frac{b}{a} = \frac{-2}{1} = -2$.
52
DifficultMCQ
ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુ $(\alpha, \beta)$ માંથી પસાર થતી બાજુઓ રેખાઓ $y^2-8xy-9x^2=0$ દ્વારા કાટખૂણે દુભાગે છે. તો,ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શું છે?
A
$\frac{1}{123}(\alpha, \beta)$
B
$\frac{1}{123}(\alpha+32\beta, \beta+32\alpha)$
C
$\frac{1}{123}(\alpha-32\beta, \beta+32\alpha)$
D
$\frac{1}{123}(\alpha-32\beta, \beta-32\alpha)$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓનું સમીકરણ $y^2-8xy-9x^2=0$ છે.
અવયવ પાડતા,$(y-9x)(y+x)=0$ મળે છે.
તેથી,બે રેખાઓ $L_1: y=9x$ અને $L_2: y=-x$ છે.
શિરોબિંદુ $V(\alpha, \beta)$ લો. $V$ માંથી પસાર થતી બાજુઓ $VA$ અને $VB$ છે.
રેખા $L_1: y=9x$ એ $VA$ નો લંબદ્વિભાજક છે. $L_1$ નો ઢાળ $9$ છે,તેથી $VA$ નો ઢાળ $-1/9$ છે.
$VA$ નું સમીકરણ $y-\beta = -\frac{1}{9}(x-\alpha) \Rightarrow x+9y = \alpha+9\beta$ છે.
$VA$ અને $L_1$ નું છેદબિંદુ $VA$ નું મધ્યબિંદુ $M$ છે. $y=9x$ અને $x+9y=\alpha+9\beta$ ઉકેલતા,$x+81x = \alpha+9\beta \Rightarrow x = \frac{\alpha+9\beta}{82}$ અને $y = \frac{9\alpha+81\beta}{82}$ મળે છે.
$M$ એ $VA$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,જો $A$ એ $(x_A, y_A)$ હોય,તો $\frac{x_A+\alpha}{2} = \frac{\alpha+9\beta}{82} \Rightarrow x_A = \frac{-40\alpha+9\beta}{41}$ અને $\frac{y_A+\beta}{2} = \frac{9\alpha+81\beta}{82} \Rightarrow y_A = \frac{9\alpha+40\beta}{41}$ મળે છે.
તે જ રીતે,$L_2: y=-x$ એ $VB$ નો લંબદ્વિભાજક છે. $L_2$ નો ઢાળ $-1$ છે,તેથી $VB$ નો ઢાળ $1$ છે.
$VB$ નું સમીકરણ $y-\beta = 1(x-\alpha) \Rightarrow x-y = \alpha-\beta$ છે.
$VB$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ $VB$ નું મધ્યબિંદુ $N$ છે. $y=-x$ અને $x-y=\alpha-\beta$ ઉકેલતા,$x+x = \alpha-\beta \Rightarrow x = \frac{\alpha-\beta}{2}$ અને $y = \frac{\beta-\alpha}{2}$ મળે છે.
$N$ એ $VB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,જો $B$ એ $(x_B, y_B)$ હોય,તો $\frac{x_B+\alpha}{2} = \frac{\alpha-\beta}{2} \Rightarrow x_B = -\beta$ અને $\frac{y_B+\beta}{2} = \frac{\beta-\alpha}{2} \Rightarrow y_B = -\alpha$ મળે છે.
$\triangle VAB$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ $(\frac{\alpha+x_A+x_B}{3}, \frac{\beta+y_A+y_B}{3})$ છે.
ગણતરી કરતા,$G = \frac{1}{123}(\alpha-32\beta, \beta+32\alpha)$ મળે છે. તેથી વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
Solution diagram
53
MediumMCQ
બે જોડી સીધી રેખાઓ $12x^2+7xy-12y^2=0$ અને $12x^2+7xy-12y^2-x+7y-1=0$ શું બનાવે છે?
A
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{25}$ ચોરસ એકમ
B
ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{5}$ ચોરસ એકમ
C
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{10}$ ચોરસ એકમ
D
લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{15}$ ચોરસ એકમ

Solution

(A) $12x^2+7xy-12y^2=0$ ના અવયવો પાડતા:
$12x^2+16xy-9xy-12y^2=0$
$4x(3x+4y)-3y(3x+4y)=0$
$(4x-3y)(3x+4y)=0$
તેથી,રેખાઓ $4x-3y=0$ અને $3x+4y=0$ છે. તેમના ઢાળ $4/3$ અને $-3/4$ હોવાથી,તેઓ પરસ્પર લંબ છે.
$12x^2+7xy-12y^2-x+7y-1=0$ ના અવયવો પાડતા:
ધારો કે સમીકરણ $(4x-3y+c_1)(3x+4y+c_2)=0$ છે.
વિસ્તરણ કરતા: $12x^2+7xy-12y^2 + (4c_2+3c_1)x + (4c_1-3c_2)y + c_1c_2 = 0$.
સરખાવતા: $4c_2+3c_1 = -1$ અને $4c_1-3c_2 = 7$.
ઉકેલતા,$c_1=1$ અને $c_2=-1$ મળે છે.
તેથી રેખાઓ $4x-3y+1=0$ અને $3x+4y-1=0$ છે.
સમાંતર રેખાઓ $4x-3y=0$ અને $4x-3y+1=0$ વચ્ચેનું અંતર $d_1 = \frac{|1-0|}{\sqrt{4^2+(-3)^2}} = \frac{1}{5}$.
સમાંતર રેખાઓ $3x+4y=0$ અને $3x+4y-1=0$ વચ્ચેનું અંતર $d_2 = \frac{|-1-0|}{\sqrt{3^2+4^2}} = \frac{1}{5}$.
રેખાઓ લંબ હોવાથી અને સમાંતર જોડીઓ વચ્ચેનું અંતર સમાન હોવાથી,આ આકૃતિ $1/5$ બાજુવાળો ચોરસ છે.
ક્ષેત્રફળ $= (1/5)^2 = 1/25$ ચોરસ એકમ.
54
DifficultMCQ
જો રેખાઓ $2y^2+5xy-3x^2=0$ અને $x+y=k$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{1}{18}, \frac{11}{18})$ હોય,તો '$k$' ની કિંમત $..........$ થાય.
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $2y^2+5xy-3x^2=0$ છે,જેને $3x^2-5xy-2y^2=0$ તરીકે લખી શકાય.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવો પાડતા: $3x^2-6xy+xy-2y^2=0$ $\Rightarrow 3x(x-2y)+y(x-2y)=0$ $\Rightarrow (x-2y)(3x+y)=0$.
આમ,બે રેખાઓ $L_1: x-2y=0$ અને $L_2: 3x+y=0$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: x+y=k$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે:
$O(0,0)$ એ $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ છે.
$L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x-2y=0$ અને $x+y=k$ $\Rightarrow 3y=k$ $\Rightarrow y=\frac{k}{3}, x=\frac{2k}{3}$. તેથી,$A(\frac{2k}{3}, \frac{k}{3})$.
$L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $3x+y=0$ અને $x+y=k$ $\Rightarrow 2x=-k$ $\Rightarrow x=-\frac{k}{2}, y=\frac{3k}{2}$. તેથી,$B(-\frac{k}{2}, \frac{3k}{2})$.
$\triangle OAB$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{0+\frac{2k}{3}-\frac{k}{2}}{3}, \frac{0+\frac{k}{3}+\frac{3k}{2}}{3}) = (\frac{\frac{k}{6}}{3}, \frac{\frac{11k}{6}}{3}) = (\frac{k}{18}, \frac{11k}{18})$ છે.
મધ્યકેન્દ્ર $(\frac{1}{18}, \frac{11}{18})$ આપેલ હોવાથી,$\frac{k}{18} = \frac{1}{18}$,જેનો અર્થ છે કે $k=1$.
55
DifficultMCQ
$12x^2 - 20xy + 7y^2 = 0$ અને રેખા $2x - 3y + 4 = 0$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો:
A
$\left(-\frac{7}{3}, \frac{7}{3}\right)$
B
$\left(-\frac{8}{3}, \frac{8}{3}\right)$
C
$\left(\frac{8}{3}, \frac{8}{3}\right)$
D
$\left(\frac{4}{3}, \frac{4}{3}\right)$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $12x^2 - 20xy + 7y^2 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(6x - 7y)(2x - y) = 0$.
તેથી,બે બાજુઓના સમીકરણો $L_1: 6x - 7y = 0$ અને $L_2: 2x - y = 0$ છે.
ત્રીજી બાજુ $L_3: 2x - 3y + 4 = 0$ છે.
શિરોબિંદુઓ શોધતા: $A = (0, 0)$,$B = (1, 2)$,અને $C = (7, 6)$ મળે છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{0+1+7}{3}, \frac{0+2+6}{3}\right) = \left(\frac{8}{3}, \frac{8}{3}\right)$.
56
MediumMCQ
જો બિંદુ $(1,1)$ માંથી પસાર થતી અને $3x^2+11xy-4y^2=0$ રેખાઓની જોડને લંબ રેખાઓની જોડનું સમીકરણ $ax^2+2hxy+by^2+2gx+2fy+12=0$ હોય,તો $2(a-h+b-g+f-12)=$
A
$0$
B
$-7$
C
$-19$
D
$13$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડ $3x^2+11xy-4y^2=0$ છે.
અવયવ પાડતા,$(3x-y)(x+4y)=0$ મળે.
આ રેખાઓના ઢાળ $m_1=3$ અને $m_2=-\frac{1}{4}$ છે.
તેમને લંબ રેખાઓના ઢાળ $m_1'=-\frac{1}{3}$ અને $m_2'=-4$ થશે.
આ રેખાઓ $(1,1)$ માંથી પસાર થતી હોવાથી,તેમના સમીકરણો:
$y-1=-\frac{1}{3}(x-1) \Rightarrow x+3y-4=0$
$y-1=-4(x-1) \Rightarrow 4x-y-3=0$
સંયુક્ત સમીકરણ $(x+3y-4)(4x-y-3)=0$ છે.
વિસ્તરણ કરતા: $4x^2+11xy-3y^2-19x-5y+12=0$.
સરખામણી કરતા $a=4, h=\frac{11}{2}, b=-3, g=-\frac{19}{2}, f=-\frac{5}{2}$ મળે.
$2(a-h+b-g+f-12) = -19$.
57
EasyMCQ
જો $3x^2 - 5xy + Py^2 = 0$ અને $6x^2 - xy - 5y^2 = 0$ દ્વારા દર્શાવેલ રેખાઓની જોડીમાં એક રેખા સામાન્ય હોય,તો $P$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો શોધો.
A
$\frac{33}{4}$
B
$\frac{17}{4}$
C
$-\frac{33}{4}$
D
$-\frac{17}{4}$

Solution

(D) સમીકરણ $6x^2 - xy - 5y^2 = 0$ ના અવયવો $(6x + 5y)(x - y) = 0$ થાય છે.
આથી બે રેખાઓ મળે છે: $y = x$ અને $y = -\frac{6x}{5}$.
કિસ્સો $1$: જો $y = x$ સામાન્ય રેખા હોય,તો $3x^2 - 5xy + Py^2 = 0$ માં $y = x$ મૂકતા $3x^2 - 5x^2 + Px^2 = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $x^2(P - 2) = 0$,તેથી $P = 2$.
કિસ્સો $2$: જો $y = -\frac{6x}{5}$ સામાન્ય રેખા હોય,તો $3x^2 - 5xy + Py^2 = 0$ માં $y = -\frac{6x}{5}$ મૂકતા $3x^2 - 5x(-\frac{6x}{5}) + P(-\frac{6x}{5})^2 = 0$ મળે.
આનું સાદું રૂપ $3x^2 + 6x^2 + P(\frac{36x^2}{25}) = 0$ એટલે કે $9x^2 + \frac{36Px^2}{25} = 0$ થાય છે.
$9x^2$ વડે ભાગતા,$1 + \frac{4P}{25} = 0$ મળે,તેથી $P = -\frac{25}{4}$.
$P$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો સરવાળો $2 + (-\frac{25}{4}) = \frac{8 - 25}{4} = -\frac{17}{4}$ થાય છે.
58
DifficultMCQ
સમીકરણો $x-y=4$ અને $x^2+4xy+y^2=0$ એ કોની બાજુઓ દર્શાવે છે?
A
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
B
કાટકોણ ત્રિકોણ
C
સમબાજુ ત્રિકોણ
D
વિષમબાજુ ત્રિકોણ

Solution

(C) સમીકરણ $x^2+4xy+y^2=0$ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી બે સીધી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે.
સમીકરણ $x-y=4$ એ ત્રીજી રેખા દર્શાવે છે.
આ ત્રણ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણની બાજુઓના ઢાળ અને ખૂણાઓ તપાસતા,તે $60^\circ$ ના ખૂણા બનાવે છે,તેથી તે સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
59
DifficultMCQ
જો $3x^2+2hxy-3y^2=0$ અને $3x^2+2hxy-3y^2+2x-4y+c=0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી સીધી રેખાઓની જોડી ચોરસ બનાવે,તો $(h, c) =$
A
$(4,-1)$
B
$(-1,4)$
C
$(-4,1)$
D
$(1,-4)$

Solution

(A) આપેલ છે કે,રેખાઓની જોડી $3x^2+2hxy-3y^2=0$ એ બે લંબ રેખાઓ દર્શાવે છે કારણ કે $x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોનો સરવાળો $3 + (-3) = 0$ છે.
રેખાઓની જોડી $3x^2+2hxy-3y^2+2x-4y+c=0$ ચોરસ બનાવે તે માટે,રેખાઓ લંબ હોવી જોઈએ અને સમાંતર જોડીઓ વચ્ચેનું અંતર સમાન હોવું જોઈએ.
રેખાઓ લંબ હોવાથી,$xy$ નો સહગુણક $a+b=0$ નું પાલન કરતું હોવું જોઈએ,જે $3-3=0$ છે (જે પહેલેથી જ સંતોષાયેલ છે).
રેખાઓ ચોરસ બનાવે તે માટે,સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર સમાન હોવું જોઈએ. રેખાઓ $3x^2+2hxy-3y^2=0$ અને $3x^2+2hxy-3y^2+2x-4y+c=0$ છે.
ચોરસનું કેન્દ્ર એ $3x^2+2hxy-3y^2+2x-4y+c=0$ રેખાઓનું છેદબિંદુ છે,જે $\left(\frac{hf-bg}{ab-h^2}, \frac{gh-af}{ab-h^2}\right)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. અહીં $a=3, b=-3, h=h, g=1, f=-2$.
છેદબિંદુ $= \left(\frac{h(-2)-(-3)(1)}{-9-h^2}, \frac{(1)(h)-(3)(-2)}{-9-h^2}\right) = \left(\frac{3-2h}{9+h^2}, \frac{h+6}{9+h^2}\right)$.
રેખાઓ ચોરસ બનાવે તે માટે,સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર સમાન હોવું જોઈએ. સમીકરણોની સરખામણી કરતા,આપણને $h=4$ અને $c=-1$ મળે છે જે ચોરસ બનાવવા માટેની શરત સંતોષે છે.
60
MediumMCQ
રેખાઓની જોડી $S=0$ અને સમીકરણ $8 x^2-14 x y+3 y^2+10 x+10 y-25=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓ મળીને એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવે છે. જો તેના વિકર્ણો બિંદુ $(3,2)$ પર છેદતા હોય,તો સમીકરણ $S=0$ શું છે?
A
$6 x^2-9 x y+y^2-25 x+30 y+25=0$
B
$8 x^2-14 x y+3 y^2-25 x+30 y+50=0$
C
$8 x^2-14 x y+3 y^2-50 x+50 y+75=0$
D
$6 x^2+14 x y-3 y^2-30 x+40 y-75=0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $8 x^2-14 x y+3 y^2+10 x+10 y-25=0$ છે.
અવયવ પાડતા,$(4 x-y-5)(2 x-3 y+5)=0$ મળે છે.
રેખાઓ $L_1: 4 x-y-5=0$ અને $L_2: 2 x-3 y+5=0$ છે.
તેમનું છેદબિંદુ $(2,3)$ છે.
ધારો કે $S=0$ એ $(4 x-y+c_1)(2 x-3 y+c_2)=0$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ માટે વિકર્ણોનું છેદબિંદુ એ રેખાઓના છેદબિંદુઓનું મધ્યબિંદુ છે.
ધારો કે $S=0$ નું છેદબિંદુ $(x_1, y_1)$ છે. $(2,3)$ અને $(x_1, y_1)$ નું મધ્યબિંદુ $(3,2)$ છે.
તેથી,$\frac{x_1+2}{2}=3 \Rightarrow x_1=4$ અને $\frac{y_1+3}{2}=2 \Rightarrow y_1=1$.
$(4,1)$ ને $4 x-y+c_1=0$ માં મૂકતા $c_1=-15$ મળે છે.
$(4,1)$ ને $2 x-3 y+c_2=0$ માં મૂકતા $c_2=-5$ મળે છે.
સમીકરણ $S=0$ એ $(4 x-y-15)(2 x-3 y-5)=0$ છે.
વિસ્તરણ કરતા,$8 x^2-14 x y+3 y^2-50 x+50 y+75=0$ મળે છે.
61
MediumMCQ
$6x^2+13xy+6y^2=0$ અને $6x^2+13xy+6y^2+10x+10y+4=0$ રેખાઓની જોડી દ્વારા બનતી આકૃતિ એ છે
A
ચોરસ
B
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ
C
સમબાજુ ચતુષ્કોણ
D
લંબચોરસ

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $6x^2+13xy+6y^2=0$ અને $6x^2+13xy+6y^2+10x+10y+4=0$ છે.
પ્રથમ સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$6x^2+9xy+4xy+6y^2=0$
$3x(2x+3y)+2y(2x+3y)=0$
$(3x+2y)(2x+3y)=0$
તેથી,રેખાઓ $L_1: 3x+2y=0$ અને $L_2: 2x+3y=0$ છે.
બીજા સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$6x^2+13xy+6y^2+10x+10y+4=0$
$(3x+2y+2)(2x+3y+2)=0$
તેથી,રેખાઓ $L_3: 3x+2y+2=0$ અને $L_4: 2x+3y+2=0$ છે.
રેખાઓ $L_1$ અને $L_3$ સમાંતર છે,અને $L_2$ અને $L_4$ સમાંતર છે,તેથી આકૃતિ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
સમાંતર રેખાઓ $ax+by+c_1=0$ અને $ax+by+c_2=0$ વચ્ચેનું અંતર $d = \frac{|c_1-c_2|}{\sqrt{a^2+b^2}}$ છે.
$L_1$ અને $L_3$ વચ્ચેનું અંતર: $d_1 = \frac{|2-0|}{\sqrt{3^2+2^2}} = \frac{2}{\sqrt{13}}$.
$L_2$ અને $L_4$ વચ્ચેનું અંતર: $d_2 = \frac{|2-0|}{\sqrt{2^2+3^2}} = \frac{2}{\sqrt{13}}$.
કારણ કે $d_1 = d_2$ અને રેખાઓ લંબ નથી (ઢાળ $-3/2$ અને $-2/3$ છે),તેથી આકૃતિ સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
Solution diagram
62
DifficultMCQ
$xy+4x-3y-12=0$ અને $xy-3x+4y-12=0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી બે જોડી સીધી રેખાઓ દ્વારા રચાયેલા ચોરસના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ શું છે?
A
$x^2-2xy+y^2+x-y=0$
B
$x^2+2xy+y^2+x+y=0$
C
$x^2-y^2+x+y=0$
D
$x^2-y^2+x-y=0$

Solution

(D) પ્રથમ જોડીની રેખાઓ $xy+4x-3y-12=0$ છે,જેનું અવયવીકરણ $(x-3)(y+4)=0$ થાય છે. તેથી,રેખાઓ $x=3$ અને $y=-4$ છે.
બીજી જોડીની રેખાઓ $xy-3x+4y-12=0$ છે,જેનું અવયવીકરણ $(x+4)(y-3)=0$ થાય છે. તેથી,રેખાઓ $x=-4$ અને $y=3$ છે.
ચોરસ બનાવતી ચાર રેખાઓ $x=3, x=-4, y=-4, y=3$ છે.
ચોરસના શિરોબિંદુઓ $(3, 3), (3, -4), (-4, -4), (-4, 3)$ છે.
વિકર્ણો $(3, 3)$ થી $(-4, -4)$ અને $(3, -4)$ થી $(-4, 3)$ ને જોડે છે.
$(3, 3)$ અને $(-4, -4)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $y-3 = \frac{-4-3}{-4-3}(x-3)$ છે,જે $y-3 = x-3$ એટલે કે $x-y=0$ માં પરિણમે છે.
$(3, -4)$ અને $(-4, 3)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણનું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{3-(-4)}{-4-3}(x-3)$ છે,જે $y+4 = -1(x-3)$ એટલે કે $x+y+1=0$ માં પરિણમે છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y+1) = x^2+xy+x-xy-y^2-y = x^2-y^2+x-y=0$ છે.
63
MediumMCQ
$x+y=1$ અને $2y^2-xy-6x^2=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{4}{3}, \frac{4}{3}\right)$
B
$\left(\frac{2}{3}, \frac{2}{3}\right)$
C
$\left(\frac{2}{3}, \frac{-2}{3}\right)$
D
$\left(\frac{4}{3}, \frac{-4}{3}\right)$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $x+y=1$ અને $2y^2-xy-6x^2=0$ છે.
બીજા સમીકરણના અવયવ પાડતા: $2y^2-4xy+3xy-6x^2=0$ $\Rightarrow 2y(y-2x)+3x(y-2x)=0$ $\Rightarrow (2y+3x)(y-2x)=0$.
આમ,ત્રિકોણની બાજુઓ $L_1: x+y=1$,$L_2: y-2x=0$,અને $L_3: 2y+3x=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ શોધતા:
$L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ $A(0,0)$ છે.
$L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ: $x+2x=1 \Rightarrow x=1/3, y=2/3$,તેથી $B(1/3, 2/3)$.
$L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x+(-3x/2)=1$ $\Rightarrow -x/2=1$ $\Rightarrow x=-2, y=3$,તેથી $C(-2, 3)$.
$A(0,0)$ માંથી $BC$ $(x+y=1)$ પરનો વેધ: $BC$ નો ઢાળ $-1$ છે,તેથી વેધનો ઢાળ $1$ થાય. સમીકરણ: $y-0=1(x-0) \Rightarrow x-y=0$.
$C(-2,3)$ માંથી $AB$ $(y-2x=0)$ પરનો વેધ: $AB$ નો ઢાળ $2$ છે,તેથી વેધનો ઢાળ $-1/2$ થાય. સમીકરણ: $y-3 = -1/2(x+2)$ $\Rightarrow 2y-6 = -x-2$ $\Rightarrow x+2y=4$.
$x-y=0$ અને $x+2y=4$ ઉકેલતા: $y+2y=4$ $\Rightarrow 3y=4$ $\Rightarrow y=4/3$. તેથી $x=4/3$.
લંબકેન્દ્ર $\left(\frac{4}{3}, \frac{4}{3}\right)$ છે.
Solution diagram
64
MediumMCQ
જો $x^2 + 2hxy + 6y^2 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી બંને રેખાઓના ઢાળ ધન હોય અને તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\operatorname{Tan}^{-1}\left(\frac{1}{7}\right)$ હોય,તો બિંદુ $(1, 1)$ થી આ રેખાઓ પરના લંબનો ગુણાકાર કેટલો થાય?
A
$\frac{1}{6}$
B
$\frac{1}{5 \sqrt{2}}$
C
$\frac{5}{6}$
D
$\frac{1}{3 \sqrt{2}}$

Solution

(B) રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $x^2 + 2hxy + 6y^2 = 0$ છે. ધારો કે ઢાળ $m_1$ અને $m_2$ છે. તેથી $m_1 + m_2 = -\frac{h}{3}$ અને $m_1 m_2 = \frac{1}{6}$.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\tan \theta = \left| \frac{m_1 - m_2}{1 + m_1 m_2} \right| = \frac{1}{7}$ છે.
આનાથી $|m_1 - m_2| = \frac{1}{6}$ મળે છે.
$(m_1 - m_2)^2 = (m_1 + m_2)^2 - 4m_1 m_2$ નો ઉપયોગ કરતા,$h = -\frac{5}{2}$ મળે છે.
રેખાઓ $x - 2y = 0$ અને $x - 3y = 0$ છે.
બિંદુ $(1, 1)$ થી લંબ અંતરનો ગુણાકાર $\frac{\sqrt{2}}{5}$ થાય છે.
65
DifficultMCQ
રેખાઓની જોડી $x^2+xy-2y^2=0$ ની એક રેખા,રેખાઓની જોડી $3y^2-5xy-2x^2=0$ ની એક રેખાને લંબ છે. જો તે બે લંબ રેખાઓ સિવાયની બે રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ $ax^2+2hxy+by^2=0$ હોય,તો $a+2h+b=$
A
-$1$
B
$1$
C
$0$
D
-$5$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $x^2+xy-2y^2=0$ અને $3y^2-5xy-2x^2=0$ છે.
પ્રથમ સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(x+2y)(x-y)=0$. રેખાઓ $L_1: x+2y=0$ અને $L_2: x-y=0$ છે.
બીજા સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(3y+x)(y-2x)=0$. રેખાઓ $L_3: x+3y=0$ અને $L_4: 2x-y=0$ છે.
લંબતા તપાસતા: $L_1$ નો ઢાળ $m_1 = -1/2$ અને $L_4$ નો ઢાળ $m_4 = 2$ છે. $m_1 \times m_4 = -1$ હોવાથી,$L_1$ અને $L_4$ લંબ છે.
બાકી રહેલી રેખાઓ $L_2: x-y=0$ અને $L_3: x+3y=0$ છે.
તેમનું સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+3y)=0 \implies x^2+2xy-3y^2=0$ છે.
$ax^2+2hxy+by^2=0$ સાથે સરખાવતા,$a=1, 2h=2, b=-3$ મળે.
તેથી,$a+2h+b = 1+2-3 = 0$.
66
MediumMCQ
$2x^2+xy-6y^2=0$ અને $x+y-1=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતો ત્રિકોણ છે
A
સમબાજુ
B
સમદ્વિબાજુ
C
કાટકોણ
D
વિષમબાજુ

Solution

(D) આપેલ રેખાઓની જોડી $2x^2+xy-6y^2=0$ છે.
અવયવ પાડતા: $(2x-3y)(x+2y)=0$.
તેથી,બે રેખાઓ $L_1: 2x-3y=0$ અને $L_2: x+2y=0$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: x+y-1=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ શોધતા:
$1$. $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ: $(0,0)$.
$2$. $L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $(3/5, 2/5)$.
$3$. $L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $(2, -1)$.
બાજુઓની લંબાઈ:
$OA = \frac{\sqrt{13}}{5}$,$OB = \sqrt{5}$,$AB = \frac{7\sqrt{2}}{5}$.
બધી બાજુઓ અલગ હોવાથી,ત્રિકોણ વિષમબાજુ છે.
67
DifficultMCQ
જો $(a, b)$ પર છેદતી અને $3x^2 - 4xy + 5y^2 = 0$ રેખાઓની જોડીને લંબ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $lx^2 + 2hxy + my^2 - 32x - 26y + c = 0$ હોય,તો $\frac{a+b+c}{l+h+m} =$
A
$\frac{38}{5}$
B
$\frac{17}{2}$
C
$\frac{15}{6}$
D
$\frac{49}{6}$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડી $3x^2 - 4xy + 5y^2 = 0$ છે. આ રેખાઓને લંબ અને $(a, b)$ માંથી પસાર થતી રેખાઓનું સમીકરણ $5(x-a)^2 + 4(x-a)(y-b) + 3(y-b)^2 = 0$ થાય.
વિસ્તરણ કરતા: $5(x^2 - 2ax + a^2) + 4(xy - bx - ay + ab) + 3(y^2 - 2by + b^2) = 0$.
$5x^2 + 4xy + 3y^2 - (10a + 4b)x - (4a + 6b)y + (5a^2 + 4ab + 3b^2) = 0$.
$lx^2 + 2hxy + my^2 - 32x - 26y + c = 0$ સાથે સરખાવતા,$l=5, 2h=4 \implies h=2, m=3$.
$10a + 4b = 32 \implies 5a + 2b = 16$.
$4a + 6b = 26 \implies 2a + 3b = 13$.
ઉકેલતા,$a=2, b=3$.
તેથી $c = 5(2)^2 + 4(2)(3) + 3(3)^2 = 20 + 24 + 27 = 71$.
અંતે,$\frac{a+b+c}{l+h+m} = \frac{2+3+71}{5+2+3} = \frac{76}{10} = \frac{38}{5}$.
68
MediumMCQ
$2x^2 - 3xy + y^2 = 0$ અને $x + y = 1$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર શોધો.
A
$\left(\frac{1}{4}, \frac{1}{4}\right)$
B
$\left(\frac{1}{3}, \frac{1}{3}\right)$
C
$\left(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}\right)$
D
$(1, 1)$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $2x^2 - 3xy + y^2 = 0$ છે.
તેના અવયવ પાડતા,$(2x - y)(x - y) = 0$ મળે છે.
તેથી,બે રેખાઓ $L_1: y = 2x$ અને $L_2: y = x$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: x + y = 1$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે:
$1$. $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ $(0, 0)$ છે.
$2$. $L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x + 2x = 1 \implies 3x = 1 \implies x = 1/3, y = 2/3$. શિરોબિંદુ $(1/3, 2/3)$ છે.
$3$. $L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x + x = 1 \implies 2x = 1 \implies x = 1/2, y = 1/2$. શિરોબિંદુ $(1/2, 1/2)$ છે.
ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(0, 0)$,$B(1/3, 2/3)$,અને $C(1/2, 1/2)$ છે.
$B$ માંથી $AC$ પરના વેધનું સમીકરણ $y = -x + 1$ મળે છે.
$C$ માંથી $AB$ પરના વેધનું સમીકરણ $y = -1/2x + 3/4$ મળે છે.
આ બંનેને ઉકેલતા,લંબકેન્દ્ર $(1/2, 1/2)$ મળે છે.
69
DifficultMCQ
$3x^2-4xy+y^2=0$ અને $2x-y=6$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$16 \text{ ચોરસ એકમ}$
B
$25 \text{ ચોરસ એકમ}$
C
$36 \text{ ચોરસ એકમ}$
D
$49 \text{ ચોરસ એકમ}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $3x^2-4xy+y^2=0$ છે.
સમીકરણના અવયવ પાડતા: $3x^2-3xy-xy+y^2=0$ $\Rightarrow 3x(x-y)-y(x-y)=0$ $\Rightarrow (3x-y)(x-y)=0$.
તેથી,બે રેખાઓ $L_1: 3x-y=0$ અને $L_2: x-y=0$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: 2x-y=6$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે:
$1$. $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ: $(0,0)$.
$2$. $L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $3x-y=0$ અને $2x-y=6$. બાદબાકી કરતા $x=-6$,તેથી $y=-18$. બિંદુ $(-6, -18)$ છે.
$3$. $L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x-y=0$ અને $2x-y=6$. બાદબાકી કરતા $x=6$,તેથી $y=6$. બિંદુ $(6, 6)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0(-18-6) + (-6)(6-0) + 6(0-(-18))| = \frac{1}{2} |0 - 36 + 108| = \frac{1}{2} |72| = 36 \text{ ચોરસ એકમ}$.
70
DifficultMCQ
બે જોડી રેખાઓ $\lambda^2 x^2 - m^2 y^2 - n(\lambda x + my) = 0$ અને $\lambda^2 x^2 - m^2 y^2 + n(\lambda x + my) = 0$ દ્વારા બનતા ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{n^2}{2|\lambda m|}$
B
$\frac{n^2}{|\lambda m|}$
C
$\frac{n}{2|\lambda m|}$
D
$\frac{n^2}{4|\lambda m|}$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણોને આ રીતે અવયવ પાડી શકાય:
પ્રથમ જોડી: $(\lambda x + my)(\lambda x - my - n) = 0$,જે રેખાઓ $L_1: \lambda x + my = 0$ અને $L_2: \lambda x - my = n$ દર્શાવે છે.
બીજી જોડી: $(\lambda x + my)(\lambda x - my + n) = 0$,જે રેખાઓ $L_3: \lambda x + my = -n$ અને $L_4: \lambda x - my = 0$ દર્શાવે છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\left| \frac{(c_1 - c_2)(d_1 - d_2)}{a_1 b_2 - a_2 b_1} \right|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,ક્ષેત્રફળ $= \left| \frac{(0 - n)(0 - (-n))}{\lambda(-m) - m(\lambda)} \right| = \frac{n^2}{2|\lambda m|}$ ચોરસ એકમ.
71
DifficultMCQ
વક્રો $3x^2-y^2-2xy+4x+1=0$ અને $3x^2-y^2-2xy+6x+2y=0$ દ્વારા ઘેરાયેલા પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{3}{4}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$1$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(B) આપેલ સમીકરણો રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે.
પ્રથમ વક્ર $3x^2-y^2-2xy+4x+1=0$ માટે,તેને $3x^2+(4-2y)x+(1-y^2)=0$ તરીકે લખી શકાય. દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $x$ માટે ઉકેલતા:
$x = \frac{-(4-2y) \pm \sqrt{(4-2y)^2 - 4(3)(1-y^2)}}{6} = \frac{(2y-4) \pm \sqrt{16-16y+4y^2-12+12y^2}}{6} = \frac{(2y-4) \pm \sqrt{16y^2-16y+4}}{6} = \frac{(2y-4) \pm 2(2y-1)}{6} = \frac{(y-2) \pm (2y-1)}{3}$.
આ બે રેખાઓ આપે છે: $L_1: x-y+1=0$ અને $L_2: 3x+y+1=0$.
બીજા વક્ર $3x^2-y^2-2xy+6x+2y=0$ માટે,તેને $3x^2+(6-2y)x+(2y-y^2)=0$ તરીકે લખી શકાય. $x$ માટે ઉકેલતા:
$x = \frac{-(6-2y) \pm \sqrt{(6-2y)^2 - 4(3)(2y-y^2)}}{6} = \frac{(2y-6) \pm \sqrt{36-24y+4y^2-24y+12y^2}}{6} = \frac{(2y-6) \pm \sqrt{16y^2-48y+36}}{6} = \frac{(2y-6) \pm 2(2y-3)}{6} = \frac{(y-3) \pm (2y-3)}{3}$.
આ બે રેખાઓ આપે છે: $L_3: x-y+2=0$ અને $L_4: 3x+y=0$.
આ પ્રદેશ આ ચાર રેખાઓના છેદથી બનતો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે. શિરોબિંદુઓ છે:
$A = L_3 \cap L_4 = (-1/2, 3/2)$
$B = L_1 \cap L_4 = (-1/4, 3/4)$
$C = L_1 \cap L_2 = (-1/2, 1/2)$
$D = L_2 \cap L_3 = (-3/4, 5/4)$
રેખાઓ $a_1x+b_1y+c_1=0, a_1x+b_1y+c_2=0, a_2x+b_2y+d_1=0, a_2x+b_2y+d_2=0$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{|(c_1-c_2)(d_1-d_2)|}{|a_1b_2-a_2b_1|}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$L_1: x-y+1=0, L_3: x-y+2=0 \implies |c_1-c_2| = |1-2| = 1$.
$L_2: 3x+y+1=0, L_4: 3x+y=0 \implies |d_1-d_2| = |1-0| = 1$.
છેદ $|(1)(1) - (3)(-1)| = |1+3| = 4$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1 \times 1}{4} = \frac{1}{4}$.
Solution diagram
72
MediumMCQ
$12x^2 - 20xy + 7y^2 = 0$ અને $2x - 3y + 4 = 0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(\alpha, \beta)$ છે. તો,$\alpha + 2\beta =$
A
$-\frac{4}{3}$
B
$2$
C
$8$
D
$-\frac{8}{3}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડ $12x^2 - 20xy + 7y^2 = 0$ છે. તેના અવયવ પાડતા:
$12x^2 - 14xy - 6xy + 7y^2 = 0$
$2x(6x - 7y) - y(6x - 7y) = 0$
$(2x - y)(6x - 7y) = 0$
તેથી,બે રેખાઓ $2x - y = 0$ અને $6x - 7y = 0$ છે.
ત્રીજી રેખા $2x - 3y + 4 = 0$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ શોધવા માટે રેખાઓની જોડ ઉકેલતા:
$1$. $2x - y = 0$ અને $6x - 7y = 0$ નું છેદબિંદુ:
ઉકેલતા,$x = 0, y = 0$. તેથી,શિરોબિંદુ $A = (0, 0)$.
$2$. $2x - y = 0$ અને $2x - 3y + 4 = 0$ નું છેદબિંદુ:
બાદબાકી કરતા: $(2x - y) - (2x - 3y + 4) = 0$ $\Rightarrow 2y - 4 = 0$ $\Rightarrow y = 2$.
$2x - y = 0$ માં $y = 2$ મૂકતા,$x = 1$. તેથી,શિરોબિંદુ $B = (1, 2)$.
$3$. $6x - 7y = 0$ અને $2x - 3y + 4 = 0$ નું છેદબિંદુ:
$6x - 7y = 0$ પરથી,$x = \frac{7y}{6}$. $2x - 3y + 4 = 0$ માં મૂકતા:
$2(\frac{7y}{6}) - 3y + 4 = 0$ $\Rightarrow \frac{7y}{3} - 3y + 4 = 0$ $\Rightarrow -\frac{2y}{3} = -4$ $\Rightarrow y = 6$.
તેથી $x = \frac{7(6)}{6} = 7$. તેથી,શિરોબિંદુ $C = (7, 6)$.
મધ્યકેન્દ્ર $(\alpha, \beta) = (\frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3})$:
$\alpha = \frac{0 + 1 + 7}{3} = \frac{8}{3}$
$\beta = \frac{0 + 2 + 6}{3} = \frac{8}{3}$
આમ,$\alpha + 2\beta = \frac{8}{3} + 2(\frac{8}{3}) = \frac{8 + 16}{3} = \frac{24}{3} = 8$.
Solution diagram
73
MediumMCQ
વિધાન $(A)$: રેખાઓ $2x^2 + 5xy + 2y^2 = 0$ અને $x - 2y + 1 = 0$ એક કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે.
કારણ $(R)$: સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ એ પરસ્પર લંબ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો $a + b = 0$ હોય.
સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
$(A)$ ખોટું છે,$(R)$ સાચું છે
B
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ ખોટું છે
C
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે,પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
D
$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $2x^2 + 5xy + 2y^2 = 0$ છે.
અવયવ પાડતા: $2x^2 + 4xy + xy + 2y^2 = 0$ $\Rightarrow 2x(x + 2y) + y(x + 2y) = 0$ $\Rightarrow (2x + y)(x + 2y) = 0$.
રેખાઓ $L_1: 2x + y = 0$ અને $L_2: x + 2y = 0$ છે.
તેમના ઢાળ $m_1 = -2$ અને $m_2 = -\frac{1}{2}$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: x - 2y + 1 = 0$ નો ઢાળ $m_3 = \frac{1}{2}$ છે.
કારણ કે $m_1 \times m_3 = (-2) \times (\frac{1}{2}) = -1$,તેથી રેખાઓ $L_1$ અને $L_3$ પરસ્પર લંબ છે. આમ,તેઓ કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે. વિધાન $(A)$ સાચું છે.
સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ માટે પરસ્પર લંબ રેખાઓની શરત $a + b = 0$ છે. કારણ $(R)$ સાચું છે.
જોકે,$(R)$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાની શરત છે,ત્રીજી રેખા સાથે કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવવાની શરત નથી. તેથી,$(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
74
EasyMCQ
જો બિંદુ $(-1, 5)$ થી રેખાઓની જોડી $2x^2 - xy + ky^2 + 6x + y + 4 = 0$ પર દોરવામાં આવેલા લંબની લંબાઈનો ગુણાકાર $\frac{65}{\sqrt{26}}$ હોય,તો $37k^2 + 92k$ ની કિંમત શોધો.
A
$56$
B
$53$
C
$57$
D
$55$

Solution

(C) દ્વિઘાતનું સામાન્ય સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 + 2gx + 2fy + c = 0$ એ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે જો $\Delta = abc + 2fgh - af^2 - bg^2 - ch^2 = 0$ હોય.
આપેલ સમીકરણ $2x^2 - xy + ky^2 + 6x + y + 4 = 0$ માટે,$a=2, h=-1/2, b=k, g=3, f=1/2, c=4$ છે.
રેખાઓની જોડી માટેની શરત $\Delta = 2(4k - 1/4) + 1/2(-2 - 3/2) + 3(-1/4 - 3k) = 0$ છે.
સાદું રૂપ આપતા,$8k - 1/2 - 7/4 - 3/4 - 9k = 0$,જે $-k - 3 = 0$ આપે છે,તેથી $k = -3$.
રેખાઓની જોડી $(2x - 3y + 4)(x + y + 1) = 0$ છે.
$(-1, 5)$ થી આ રેખાઓના લંબ અંતર $d_1 = \sqrt{13}$ અને $d_2 = \frac{5}{\sqrt{2}}$ છે.
તેમનો ગુણાકાર $\frac{65}{\sqrt{26}}$ થાય છે.
અંતે,$37k^2 + 92k = 37(-3)^2 + 92(-3) = 333 - 276 = 57$.
75
MediumMCQ
$x+y=1$ અને $2y^2-xy-6x^2=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(0,0)$
B
$\left(\frac{5}{9}, \frac{11}{9}\right)$
C
$\left(\frac{-5}{9}, \frac{11}{9}\right)$
D
$\left(\frac{5}{9}, \frac{-11}{9}\right)$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $2y^2-xy-6x^2=0$ છે.
સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$2y^2-4xy+3xy-6x^2=0$
$2y(y-2x)+3x(y-2x)=0$
$(y-2x)(2y+3x)=0$
આમ,ત્રિકોણની બાજુઓ $x+y=1$,$y-2x=0$ અને $2y+3x=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ શોધવા માટે સમીકરણો ઉકેલતા:
$1$. $x+y=1$ અને $y-2x=0$: $y=2x$ ને $x+y=1$ માં મૂકતા $3x=1$,તેથી $x=1/3$ અને $y=2/3$. શિરોબિંદુ: $(1/3, 2/3)$.
$2$. $x+y=1$ અને $2y+3x=0$: $y=1-x$ ને $2y+3x=0$ માં મૂકતા $2(1-x)+3x=0$,તેથી $2+x=0$,$x=-2$ અને $y=3$. શિરોબિંદુ: $(-2, 3)$.
$3$. $y-2x=0$ અને $2y+3x=0$: ઉગમબિંદુ $(0,0)$ છેદબિંદુ છે. શિરોબિંદુ: $(0,0)$.
ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર $(G) = \left(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}\right)$.
$G = \left(\frac{1/3+0-2}{3}, \frac{2/3+0+3}{3}\right) = \left(\frac{-5/3}{3}, \frac{11/3}{3}\right) = \left(\frac{-5}{9}, \frac{11}{9}\right)$.
76
AdvancedMCQ
રેખાઓ $(7 x^2-4 x y+8 y^2)^2+(4 x-8 y-32)(7 x^2-4 x y+8 y^2)=0$ દ્વારા બનતા સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ શોધો.
A
$x^2-x y+y^2+3 x-15 y=0$
B
$3 x^2-6 x y-2 y^2-15 x-17 y=0$
C
$3 x^2-5 x y-2 y^2-24 x-8 y=0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $(7 x^2-4 x y+8 y^2)^2+(4 x-8 y-32)(7 x^2-4 x y+8 y^2)=0$ છે.
$(7 x^2-4 x y+8 y^2)$ સામાન્ય લેતા,આપણને $(7 x^2-4 x y+8 y^2)(7 x^2-4 x y+8 y^2+4 x-8 y-32)=0$ મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે કાં તો $7 x^2-4 x y+8 y^2=0$ અથવા $7 x^2-4 x y+8 y^2+4 x-8 y-32=0$.
પ્રથમ ભાગ $7 x^2-4 x y+8 y^2=0$ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે. વિવેચક $B^2-4AC = (-4)^2 - 4(7)(8) = 16 - 224 = -208 < 0$ હોવાથી,આ રેખાઓ કાલ્પનિક છે.
બીજો ભાગ $7 x^2-4 x y+8 y^2+4 x-8 y-32=0$ પણ કાલ્પનિક રેખાઓ દર્શાવે છે. સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવતી રેખાઓ વાસ્તવિક ન હોવાથી,પ્રશ્ન મુજબ વાસ્તવિક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનતો નથી. તેથી,આપેલ વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ સાચું નથી.
77
MediumMCQ
જો રેખાઓની જોડી $xy+4x-5y-20=0$ અને $xy-5x+4y-20=0$ દ્વારા બનતા ચોરસના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ $x^2-y^2-kx+ly=0$ હોય,તો $k+l=$.
A
$0$
B
$2$
C
-$1$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓની જોડી છે:
$(i)$ $xy+4x-5y-20=0 \Rightarrow (x-5)(y+4)=0$. આ રેખાઓ $x=5$ અને $y=-4$ દર્શાવે છે.
(ii) $xy-5x+4y-20=0 \Rightarrow (x+4)(y-5)=0$. આ રેખાઓ $x=-4$ અને $y=5$ દર્શાવે છે.
આ ચાર રેખાઓ શિરોબિંદુઓ $A(-4,-4)$,$B(5,-4)$,$C(5,5)$,અને $D(-4,5)$ વાળો ચોરસ બનાવે છે.
વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ છે.
$(-4,-4)$ અને $(5,5)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણ $AC$ નું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{5-(-4)}{5-(-4)}(x-(-4))$ $\Rightarrow y+4 = x+4$ $\Rightarrow x-y=0$ છે.
$(5,-4)$ અને $(-4,5)$ માંથી પસાર થતા વિકર્ણ $BD$ નું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{5-(-4)}{-4-5}(x-5)$ $\Rightarrow y+4 = -1(x-5)$ $\Rightarrow x+y-1=0$ છે.
વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y-1)=0$ છે.
$x^2+xy-x-xy-y^2+y=0 \Rightarrow x^2-y^2-x+y=0$.
આને $x^2-y^2-kx+ly=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k=1$ અને $l=1$ મળે છે.
તેથી,$k+l = 1+1 = 2$.
Solution diagram
78
MediumMCQ
$xy+6y-4x-24=0$ અને $xy+6x-4y-24=0$ રેખાઓની જોડી દ્વારા રચાયેલા ચોરસના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ શું છે?
A
$x^2-y^2+2x-2y=0$
B
$x^2-y^2+2x+2y=0$
C
$x^2-y^2+x+y=0$
D
$x^2+y^2-2xy+x-y=0$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડીના સમીકરણો છે:
$xy+6y-4x-24=0$ $\Rightarrow (x+6)(y-4)=0$ $\Rightarrow x+6=0$ અને $y-4=0$.
$xy+6x-4y-24=0$ $\Rightarrow (x-4)(y+6)=0$ $\Rightarrow x-4=0$ અને $y+6=0$.
આમ,ચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(4,4)$,$B(4,-6)$,$C(-6,-6)$,અને $D(-6,4)$ છે.
વિકર્ણ $AC$ એ $(4,4)$ અને $(-6,-6)$ ને જોડે છે. તેનો ઢાળ $m = \frac{-6-4}{-6-4} = 1$ છે. સમીકરણ $y-4 = 1(x-4) \Rightarrow x-y=0$ છે.
વિકર્ણ $BD$ એ $(4,-6)$ અને $(-6,4)$ ને જોડે છે. તેનો ઢાળ $m = \frac{4-(-6)}{-6-4} = -1$ છે. સમીકરણ $y-4 = -1(x+6) \Rightarrow x+y+2=0$ છે.
વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y+2)=0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $x^2+xy+2x-xy-y^2-2y=0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $x^2-y^2+2x-2y=0$ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.
Solution diagram
79
MediumMCQ
$x+y+1=0$ અને $x^2-3xy+2y^2=0$ રેખાઓની જોડી દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{7}{12}$
B
$\frac{5}{12}$
C
$\frac{1}{12}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(C) આપેલ રેખાઓની જોડી $x^2-3xy+2y^2=0$ છે.
સમીકરણના અવયવ પાડતા: $x^2-2xy-xy+2y^2=0$ $\Rightarrow x(x-2y)-y(x-2y)=0$ $\Rightarrow (x-y)(x-2y)=0$.
આમ,બે રેખાઓ $L_1: x-y=0$ અને $L_2: x-2y=0$ છે.
ત્રીજી રેખા $L_3: x+y+1=0$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે:
$1$. $L_1$ અને $L_2$ નું છેદબિંદુ: $(0,0)$.
$2$. $L_1$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x-y=0$ અને $x+y=-1$ $\Rightarrow 2x=-1$ $\Rightarrow x=-\frac{1}{2}, y=-\frac{1}{2}$. બિંદુ $(-\frac{1}{2}, -\frac{1}{2})$ છે.
$3$. $L_2$ અને $L_3$ નું છેદબિંદુ: $x=2y$ અને $2y+y=-1$ $\Rightarrow 3y=-1$ $\Rightarrow y=-\frac{1}{3}, x=-\frac{2}{3}$. બિંદુ $(-\frac{2}{3}, -\frac{1}{3})$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)|$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0(-\frac{1}{2} - (-\frac{1}{3})) + (-\frac{1}{2})(-\frac{1}{3} - 0) + (-\frac{2}{3})(0 - (-\frac{1}{2}))|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0 + \frac{1}{6} - \frac{1}{3}| = \frac{1}{2} |-\frac{1}{6}| = \frac{1}{12}$ ચોરસ એકમ.
80
MediumMCQ
$x+3y=10$ અને $6x^2+xy-y^2=0$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું લંબકેન્દ્ર શોધો.
A
$(1,3)$
B
$(3,1)$
C
$(-1,3)$
D
$(1,-3)$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓ $x+3y=10$ અને $6x^2+xy-y^2=0$ છે.
બીજા સમીકરણના અવયવ પાડતા: $6x^2+3xy-2xy-y^2=0$ $\Rightarrow 3x(2x+y)-y(2x+y)=0$ $\Rightarrow (3x-y)(2x+y)=0$.
ત્રિકોણ બનાવતી ત્રણ રેખાઓ $L_1: x+3y=10$,$L_2: 3x-y=0$,અને $L_3: 2x+y=0$ છે.
$L_1$ અને $L_2$ ઉકેલતા: $x+3(3x)=10$ $\Rightarrow 10x=10$ $\Rightarrow x=1, y=3$. શિરોબિંદુ $B = (1,3)$.
$L_2$ અને $L_3$ ઉકેલતા: $x=0, y=0$. શિરોબિંદુ $A = (0,0)$.
$L_1$ અને $L_3$ ઉકેલતા: $x+3(-2x)=10$ $\Rightarrow -5x=10$ $\Rightarrow x=-2, y=4$. શિરોબિંદુ $C = (-2,4)$.
$A$ માંથી $BC$ $(x+3y=10)$ પરના વેધનો ઢાળ $3$ છે. સમીકરણ: $y-0=3(x-0) \Rightarrow 3x-y=0$.
$B$ માંથી $AC$ $(2x+y=0)$ પરના વેધનો ઢાળ $1/2$ છે. સમીકરણ: $y-3=\frac{1}{2}(x-1)$ $\Rightarrow 2y-6=x-1$ $\Rightarrow x-2y=-5$.
વેધના સમીકરણો $3x-y=0$ અને $x-2y=-5$ ઉકેલતા: $y=3x$ $\Rightarrow x-2(3x)=-5$ $\Rightarrow -5x=-5$ $\Rightarrow x=1, y=3$.
આમ,લંબકેન્દ્ર $(1,3)$ છે.
Solution diagram
81
MediumMCQ
સંખ્યાઓ $\alpha$ અને $\beta$ એવી છે કે $2x^2 + \alpha xy + 3y^2 = 0$ ની એક રેખા $2x^2 + \beta xy - 3y^2 = 0$ ની એક રેખા સાથે સંપાતી છે. જો તે સામાન્ય રેખા સિવાયની બે રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોય,તો $|\alpha + \beta|$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$0$
D
$6$

Solution

(D) ધારો કે પ્રથમ સમીકરણ માટે રેખાઓ $y - mx = 0$ અને $y - m_1x = 0$ છે,અને બીજા સમીકરણ માટે $y - mx = 0$ અને $y - m_2x = 0$ છે,જ્યાં $y - mx = 0$ સામાન્ય રેખા છે.
$2x^2 + \alpha xy + 3y^2 = 0$ માટે,$3(y/x)^2 + \alpha(y/x) + 2 = 0$.
ધારો કે $m$ અને $m_1$ બીજ છે. તો $m + m_1 = -\alpha/3$ અને $m \cdot m_1 = 2/3$.
$2x^2 + \beta xy - 3y^2 = 0$ માટે,$3(y/x)^2 - \beta(y/x) - 2 = 0$.
ધારો કે $m$ અને $m_2$ બીજ છે. તો $m + m_2 = \beta/3$ અને $m \cdot m_2 = -2/3$.
આપેલ છે કે અન્ય બે રેખાઓ $y - m_1x = 0$ અને $y - m_2x = 0$ પરસ્પર લંબ છે,તેથી $m_1 \cdot m_2 = -1$.
$m \cdot m_1 = 2/3$ પરથી,$m_1 = 2/(3m)$.
$m \cdot m_2 = -2/3$ પરથી,$m_2 = -2/(3m)$.
$m_1 \cdot m_2 = -1$ માં મૂકતા: $(2/(3m)) \cdot (-2/(3m)) = -1$ $\Rightarrow -4/(9m^2) = -1$ $\Rightarrow m^2 = 4/9$ $\Rightarrow m = \pm 2/3$.
જો $m = 2/3$ હોય,તો $m_1 = 1$ અને $m_2 = -1$.
તેથી $\alpha = -3(m + m_1) = -5$ અને $\beta = 3(m + m_2) = -1$.
$|\alpha + \beta| = |-5 - 1| = 6$.
82
MediumMCQ
જો ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $2x^2-y^2=0$ અને $x+y-1=0$ હોય,અને બીજા ત્રિકોણ $PQR$ ની બાજુઓ $2x^2-5xy+2y^2=0$ અને $7x-2y-12=0$ હોય,તો $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્ર અને $\triangle PQR$ ના લંબકેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$\frac{4}{3} \sqrt{261}$
B
$\frac{1}{3} \sqrt{165}$
C
$2 \sqrt{29}$
D
$56 \sqrt{3}$

Solution

(C) $\triangle ABC$ માટે,બાજુઓ $2x^2-y^2=0$ અને $x+y-1=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ $(0,0)$,$(\sqrt{2}-1, 2-\sqrt{2})$,અને $(-\sqrt{2}-1, 2+\sqrt{2})$ મળે છે.
મધ્યકેન્દ્ર $G = (-\frac{2}{3}, \frac{4}{3})$ છે.
$\triangle PQR$ માટે,બાજુઓ $2x^2-5xy+2y^2=0$ અને $7x-2y-12=0$ છે.
શિરોબિંદુઓ $(0,0)$,$(4,8)$,અને $(2,1)$ મળે છે.
લંબકેન્દ્ર $H$ અને $G$ વચ્ચેનું અંતર $2\sqrt{29}$ મળે છે.
83
MediumMCQ
ધારો કે $OABC$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે. એક વિકર્ણ $AC$ નું સમીકરણ $x+y-1=0$ છે અને બાજુઓ $OA, OC$ નું સંયુક્ત સમીકરણ $2x^2-y^2=0$ છે. જો $G$ એ ત્રિકોણ $OAC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $BG=$
A
$2\sqrt{5}$
B
$\frac{4}{3}\sqrt{5}$
C
$\frac{2}{3}\sqrt{15}$
D
$\frac{4}{9}\sqrt{5}$

Solution

(B) બાજુઓ $OA$ અને $OC$ નું સંયુક્ત સમીકરણ $2x^2-y^2=0$ છે,જેનો અર્થ છે કે $y^2=2x^2$,અથવા $y=\pm\sqrt{2}x$.
$A$ અને $C$ એ રેખા $x+y-1=0$ પર આવેલા હોવાથી,આપણે $y=\sqrt{2}x$ અને $y=-\sqrt{2}x$ ને રેખાના સમીકરણમાં મૂકીને તેમના યામ મેળવીએ છીએ.
$A$ માટે: $x+\sqrt{2}x=1 \implies x=\frac{1}{1+\sqrt{2}}=\sqrt{2}-1$. તેથી $A=(\sqrt{2}-1, 2-\sqrt{2})$.
$C$ માટે: $x-\sqrt{2}x=1 \implies x=\frac{1}{1-\sqrt{2}}=-(1+\sqrt{2})$. તેથી $C=(-1-\sqrt{2}, 2+\sqrt{2})$.
$D$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $D=\left(\frac{\sqrt{2}-1-1-\sqrt{2}}{2}, \frac{2-\sqrt{2}+2+\sqrt{2}}{2}\right) = (-1, 2)$.
$OABC$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોવાથી,વિકર્ણો $OB$ અને $AC$ એકબીજાને $D$ પર દુભાગે છે. તેથી $D$ એ $OB$ નું મધ્યબિંદુ છે. $O=(0,0)$ હોવાથી,$B=2D=(-2, 4)$.
$\triangle OAC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = \left(\frac{0+(\sqrt{2}-1)+(-1-\sqrt{2})}{3}, \frac{0+(2-\sqrt{2})+(2+\sqrt{2})}{3}\right) = \left(-\frac{2}{3}, \frac{4}{3}\right)$.
અંતર $BG = \sqrt{(-2 - (-2/3))^2 + (4 - 4/3)^2} = \sqrt{(-4/3)^2 + (8/3)^2} = \sqrt{\frac{16}{9} + \frac{64}{9}} = \sqrt{\frac{80}{9}} = \frac{4\sqrt{5}}{3}$.
Solution diagram
84
DifficultMCQ
રેખાઓની જોડી $(ax+by)^2 - 3(bx-ay)^2 = 0$ અને રેખા $ax+by+c = 0$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{c^2}{a^2+b^2}$
B
$\frac{c^2}{2(a^2+b^2)}$
C
$\frac{c^2}{\sqrt{2}(a^2+b^2)}$
D
$\frac{c^2}{\sqrt{3}(a^2+b^2)}$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓની જોડી $(ax+by)^2 - 3(bx-ay)^2 = 0$ છે.
આને $(ax+by)^2 = 3(bx-ay)^2$ તરીકે લખી શકાય,જેનો અર્થ છે $ax+by = \pm \sqrt{3}(bx-ay)$.
આમ,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{c^2}{\sqrt{3}(a^2+b^2)}$ મળે છે.
85
MediumMCQ
જો $ax^2+6xy-2y^2=0$ એ લંબ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે અને $9x^2+2hxy+4y^2=0$ $(h>0)$ એ સંપાતી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તો $h=$
A
$3a$
B
$2a$
C
$a$
D
$4a$

Solution

(A) સમીકરણ $ax^2+6xy-2y^2=0$ લંબ રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તેથી $x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોનો સરવાળો શૂન્ય થાય.
$a + (-2) = 0 \Rightarrow a = 2$.
સમીકરણ $9x^2+2hxy+4y^2=0$ સંપાતી રેખાઓની જોડી દર્શાવે છે,તેથી શરત $h^2 - ab = 0$ સંતોષાવી જોઈએ,જ્યાં સમીકરણ $Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ સ્વરૂપમાં છે.
અહીં,$A=9$,$B=4$,અને $xy$ નો સહગુણક $2h$ છે,તેથી શરત $h^2 - AB = 0$ છે.
$h^2 - (9)(4) = 0 \Rightarrow h^2 = 36$.
$h > 0$ હોવાથી,$h = 6$.
$a = 2$ આપેલ હોવાથી,$h$ ને $a$ ના સ્વરૂપમાં $h = 3a$ તરીકે લખી શકાય (કારણ કે $3 \times 2 = 6$).
86
EasyMCQ
રેખા $\frac{x}{3}+\frac{y}{2}=1$ અને ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડી એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે. જો આ રેખાઓની જોડી પરસ્પર લંબ હોય,તો રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ શું હશે?
A
$5\left(x^2-y^2\right)+24 x y=0$
B
$5\left(x^2-y^2\right)-24 x y=0$
C
$5\left(x^2-y^2\right)+12 x y=0$
D
$5\left(x^2-y^2\right)-12 x y=0$

Solution

(B) આપેલ રેખા $\frac{x}{3}+\frac{y}{2}=1$ છે,જેને $2x+3y=6$ અથવા $y=-\frac{2}{3}x+2$ તરીકે લખી શકાય. આ રેખાનો ઢાળ $m_1=-\frac{2}{3}$ છે.
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી રેખાઓની જોડી પરસ્પર લંબ હોવાથી અને આપેલ રેખા સાથે સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવતી હોવાથી,તેઓ આપેલ રેખા સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
ધારો કે રેખાઓની જોડીના ઢાળ $m$ અને $-\frac{1}{m}$ છે.
રેખા $y=mx$ અને $y=-\frac{2}{3}x+2$ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ છે.
$\tan 45^{\circ} = \left| \frac{m - (-2/3)}{1 + m(-2/3)} \right| = 1$
$1 = \left| \frac{3m+2}{3-2m} \right|$
$3m+2 = 3-2m$ અથવા $3m+2 = -(3-2m)$
$5m = 1 \Rightarrow m = \frac{1}{5}$ અથવા $m+5 = 0 \Rightarrow m = -5$.
રેખાઓ $y=\frac{1}{5}x$ અને $y=-5x$ છે,એટલે કે $x-5y=0$ અને $5x+y=0$.
તેમનું સંયુક્ત સમીકરણ $(x-5y)(5x+y) = 0$ છે.
$5x^2 + xy - 25xy - 5y^2 = 0$
$5x^2 - 24xy - 5y^2 = 0$
$5(x^2-y^2) - 24xy = 0$.
Solution diagram
87
EasyMCQ
બિંદુ $(3,-4)$ માંથી,$S \equiv 2x^2+3xy-2y^2-7x+y+3=0$ દ્વારા દર્શાવેલ દરેક રેખાઓ પર લંબ રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ દોરવામાં આવે છે. $S=0$,$L_1$ અને $L_2$ ની જોડી દ્વારા બનતા ચતુષ્કોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{64}{5}$
B
$\frac{72}{5}$
C
$25$
D
$35$

Solution

(B) આપેલ રેખાઓની જોડી $S \equiv 2x^2+3xy-2y^2-7x+y+3=0$ છે.
હોમોજીનિયસ ભાગનું અવયવીકરણ: $2x^2+3xy-2y^2 = (x+2y)(2x-y) = 0$.
ધારો કે રેખાઓ $(x+2y+c_1)(2x-y+c_2) = 2x^2+3xy-2y^2-7x+y+3$ છે.
$x$ અને $y$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $2c_1+c_2 = -7$ અને $2c_2-c_1 = 1$.
આને ઉકેલતા,આપણને $c_1 = -3$ અને $c_2 = -1$ મળે છે.
તેથી,રેખાઓ $x+2y-3=0$ અને $2x-y-1=0$ છે.
રેખાઓ $L_1$ અને $L_2$ આ રેખાઓને લંબ છે અને $(3,-4)$ માંથી પસાર થાય છે.
$x+2y-3=0$ ને લંબ રેખા $2x-y+k_1=0$ છે. $(3,-4)$ માંથી પસાર થતા: $2(3)-(-4)+k_1=0 \Rightarrow k_1=-10$. તેથી,$2x-y-10=0$.
$2x-y-1=0$ ને લંબ રેખા $x+2y+k_2=0$ છે. $(3,-4)$ માંથી પસાર થતા: $3+2(-4)+k_2=0 \Rightarrow k_2=5$. તેથી,$x+2y+5=0$.
આ ચાર રેખાઓ દ્વારા બનતા લંબચોરસનું ક્ષેત્રફળ એ સમાંતર જોડીઓ વચ્ચેના અંતરનો ગુણાકાર છે.
$x+2y-3=0$ અને $x+2y+5=0$ વચ્ચેનું અંતર $d_1 = \frac{|5-(-3)|}{\sqrt{1^2+2^2}} = \frac{8}{\sqrt{5}}$ છે.
$2x-y-1=0$ અને $2x-y-10=0$ વચ્ચેનું અંતર $d_2 = \frac{|-10-(-1)|}{\sqrt{2^2+(-1)^2}} = \frac{9}{\sqrt{5}}$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= d_1 \times d_2 = \frac{8}{\sqrt{5}} \times \frac{9}{\sqrt{5}} = \frac{72}{5} \text{ ચોરસ એકમ}$.
Solution diagram
88
MediumMCQ
$(\tan ^2 \alpha+\cos ^2 \alpha) x^2-2 x y \tan \alpha +(\sin ^2 \alpha) y^2=0$ રેખાઓ $X$-અક્ષ સાથે બનાવેલા ખૂણાઓના ટેન્જન્ટ્સનો તફાવત કેટલો થાય?
A
$1/2$
B
$1$
C
$2$
D
$(\sqrt{3}-1)/2$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $(\tan ^2 \alpha+\cos ^2 \alpha) x^2 - (2 \tan \alpha) xy + (\sin ^2 \alpha) y^2 = 0$ છે.
$x^2$ વડે ભાગતા,આપણને $(\sin ^2 \alpha) m^2 - (2 \tan \alpha) m + (\tan ^2 \alpha + \cos ^2 \alpha) = 0$ મળે છે,જ્યાં $m = y/x$.
ધારો કે $m_1$ અને $m_2$ આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજ છે.
તેથી $m_1 + m_2 = \frac{2 \tan \alpha}{\sin ^2 \alpha} = \frac{2}{\sin \alpha \cos \alpha}$ અને $m_1 m_2 = \frac{\tan ^2 \alpha + \cos ^2 \alpha}{\sin ^2 \alpha} = \sec^2 \alpha + \cot^2 \alpha$.
ઢાળનો તફાવત $|m_1 - m_2| = \sqrt{(m_1 + m_2)^2 - 4m_1 m_2}$ છે.
ગણતરી કરતા,$|m_1 - m_2| = \sqrt{4} = 2$ મળે છે.
89
DifficultMCQ
જો રેખાઓની જોડી $4x^2+6xy+ky^2=0$ માંની એક રેખા $3x^2-5xy+2y^2=0$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી રેખાઓમાંથી એકને લંબ હોય,તો $k$ ના આવા શક્ય મૂલ્યોના તફાવતનું બમણું મૂલ્ય કેટલું થાય?
A
$2$
B
$8$
C
$90$
D
$12$

Solution

(A) આપેલ સમીકરણો $4x^2+6xy+ky^2=0$ $(i)$ અને $3x^2-5xy+2y^2=0$ (ii) છે.
(ii) દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ $3x^2-3xy-2xy+2y^2=0$ $\Rightarrow 3x(x-y)-2y(x-y)=0$ $\Rightarrow (3x-2y)(x-y)=0$ છે.
આમ,રેખાઓ $y=x$ અને $y=\frac{3}{2}x$ છે.
જો રેખા $y=mx$ એ રેખા $y=m_1x$ ને લંબ હોય,તો $m = -\frac{1}{m_1}$.
કિસ્સો $1$: રેખા $y=x$ એ $(i)$ ની એક રેખાને લંબ છે. તો રેખા $y=-x$ એ $(i)$ નું સમાધાન કરે.
$(i)$ માં $y=-x$ મૂકતા: $4x^2+6x(-x)+k(-x)^2=0$ $\Rightarrow 4-6+k=0$ $\Rightarrow k=2$.
કિસ્સો $2$: રેખા $y=\frac{3}{2}x$ એ $(i)$ ની એક રેખાને લંબ છે. તો રેખા $y=-\frac{2}{3}x$ એ $(i)$ નું સમાધાન કરે.
$(i)$ માં $y=-\frac{2}{3}x$ મૂકતા: $4x^2+6x(-\frac{2}{3}x)+k(-\frac{2}{3}x)^2=0$ $\Rightarrow 4-4+\frac{4k}{9}=0$ $\Rightarrow k=0$.
$k$ ના શક્ય મૂલ્યો $2$ અને $0$ છે.
તફાવતનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય $|2-0|=2$ છે.
તફાવતનું બમણું મૂલ્ય $2 \times 2 = 4$ થાય.
90
MediumMCQ
જો રેખાઓની જોડી $x^2+2 \sqrt{2} x y+k y^2=0, k>0$ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ હોય,તો આપેલી રેખાઓ વચ્ચેના ખૂણાઓના દ્વિભાજકોની જોડી અને રેખા $x+2 y+1=0$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું થાય?
A
$\frac{1}{3}$
B
$1$
C
$\frac{2}{3}$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $x^2+2 \sqrt{2} x y+k y^2=0$ છે.
$ax^2+2hxy+by^2=0$ સાથે સરખાવતા,$a=1, h=\sqrt{2}, b=k$ મળે.
રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ માટે $\tan \theta = \frac{2\sqrt{h^2-ab}}{a+b}$ છે.
$\theta = 45^{\circ}$ આપેલ હોવાથી,$\tan 45^{\circ} = 1 = \frac{2\sqrt{2-k}}{1+k}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,$(1+k)^2 = 4(2-k)$ $\Rightarrow k^2+2k+1 = 8-4k$ $\Rightarrow k^2+6k-7=0$.
અવયવ પાડતા $(k+7)(k-1)=0$ મળે. $k>0$ હોવાથી,$k=1$.
રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $x^2+2\sqrt{2}xy+y^2=0$ બને છે.
ખૂણાના દ્વિભાજકોનું સમીકરણ $\frac{x^2-y^2}{a-b} = \frac{xy}{h}$ $\Rightarrow \frac{x^2-y^2}{1-1} = \frac{xy}{\sqrt{2}}$ $\Rightarrow x^2-y^2=0$.
આ બે રેખાઓ દર્શાવે છે: $x-y=0$ અને $x+y=0$.
ત્રીજી રેખા $x+2y+1=0$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ આ ત્રણ રેખાઓના છેદબિંદુઓ છે:
$1$) $x-y=0$ અને $x+y=0 \Rightarrow (0,0)$.
$2$) $x-y=0$ અને $x+2y+1=0 \Rightarrow y=-1/3, x=-1/3$.
$3$) $x+y=0$ અને $x+2y+1=0 \Rightarrow y=-1, x=1$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1(y_2-y_3) + x_2(y_3-y_1) + x_3(y_1-y_2)|$ સૂત્રથી મળે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0 + 1/3 + 1/3| = \frac{1}{3}$.
91
DifficultMCQ
સીધી રેખાઓની એક જોડી બિંદુ $(1,1)$ માંથી પસાર થાય છે. એક રેખા $X$-અક્ષની ધન દિશા સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે અને બીજી રેખા $Y$-અક્ષની ધન દિશા સાથે સમાન ખૂણો બનાવે છે. જો સીધી રેખાઓની જોડીનું સમીકરણ $x^2-(a+2)xy+y^2+a(x+y-1)=0$,$a \neq -2$ હોય,તો $\theta$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{1}{2} \sin^{-1}\left(\frac{2}{a+2}\right)$
B
$\frac{1}{2} \sin\left(\frac{2}{a+2}\right)$
C
$\frac{1}{2} \tan^{-1}\left(\frac{2}{a+2}\right)$
D
$\frac{1}{2} \tan\left(\frac{2}{a+2}\right)$

Solution

(A) આપેલ સીધી રેખાઓની જોડી બિંદુ $(1,1)$ માંથી પસાર થાય છે.
ધારો કે રેખાઓના ઢાળ $m_1 = \tan \theta$ અને $m_2 = \tan(90^\circ - \theta) = \cot \theta$ છે.
રેખાઓના સમીકરણો $(y-1) = \tan \theta(x-1)$ અને $(y-1) = \cot \theta(x-1)$ છે.
સંયુક્ત સમીકરણ $[(y-1) - \tan \theta(x-1)][(y-1) - \cot \theta(x-1)] = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $(y-1)^2 - (x-1)(y-1)(\tan \theta + \cot \theta) + (x-1)^2 = 0$ મળે છે.
સરળ બનાવતા,$x^2 + y^2 - (\tan \theta + \cot \theta)xy + (\tan \theta + \cot \theta - 2)x + (\tan \theta + \cot \theta - 2)y + (2 - (\tan \theta + \cot \theta)) = 0$ મળે છે.
આને આપેલ સમીકરણ $x^2 - (a+2)xy + y^2 + a(x+y-1) = 0$ સાથે સરખાવતા,$xy$ નો સહગુણક:
$\tan \theta + \cot \theta = a+2$.
$\tan \theta + \cot \theta = \frac{2}{\sin 2\theta}$ નો ઉપયોગ કરતા,
$\frac{2}{\sin 2\theta} = a+2$,જેનો અર્થ છે કે $\sin 2\theta = \frac{2}{a+2}$.
તેથી,$\theta = \frac{1}{2} \sin^{-1}\left(\frac{2}{a+2}\right)$.
92
DifficultMCQ
જો બે જોડી સીધી રેખાઓના સંયુક્ત સમીકરણો $xy+4x-3y-12=0$ અને $xy-3x+4y-12=0$ એક ચોરસ બનાવે છે,તો તેના વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ શું છે?
A
$x^2-2xy+y^2+x-y=0$
B
$x^2+2xy+y^2+x+y=0$
C
$x^2-y^2+x-y=0$
D
$x^2-y^2+x+y=0$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણો $xy+4x-3y-12=0$ અને $xy-3x+4y-12=0$ છે.
પ્રથમ સમીકરણ માટે: $x(y+4)-3(y+4)=0 \Rightarrow (x-3)(y+4)=0$. આ રેખાઓ $x=3$ અને $y=-4$ દર્શાવે છે.
બીજા સમીકરણ માટે: $x(y-3)+4(y-3)=0 \Rightarrow (x+4)(y-3)=0$. આ રેખાઓ $x=-4$ અને $y=3$ દર્શાવે છે.
ચોરસ બનાવતી ચાર રેખાઓ $x=3, x=-4, y=3, y=-4$ છે.
ચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(-4,-4), B(3,-4), C(3,3)$ અને $D(-4,3)$ છે.
વિકર્ણ $AC$ એ $A(-4,-4)$ અને $C(3,3)$ માંથી પસાર થાય છે. તેનું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{3-(-4)}{3-(-4)}(x-(-4))$ $\Rightarrow y+4 = 1(x+4)$ $\Rightarrow x-y=0$ છે.
વિકર્ણ $BD$ એ $B(3,-4)$ અને $D(-4,3)$ માંથી પસાર થાય છે. તેનું સમીકરણ $y-(-4) = \frac{3-(-4)}{-4-3}(x-3)$ $\Rightarrow y+4 = \frac{7}{-7}(x-3)$ $\Rightarrow y+4 = -x+3$ $\Rightarrow x+y+1=0$ છે.
વિકર્ણોનું સંયુક્ત સમીકરણ $(x-y)(x+y+1)=0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને $x^2+xy+x-xy-y^2-y=0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $x^2-y^2+x-y=0$ થાય છે.
Solution diagram

Pair of straight lines — Mix Examples-Pair of straight lines · Frequently Asked Questions

1Are these Pair of straight lines questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Pair of straight lines Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.