Gujarati

Mix Examples - Coordinate Geometry Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Coordinate Geometry · Mix Examples - Coordinate Geometry

272+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 272 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
$X$-અક્ષ પરનું એવું બિંદુ શોધો જે $(5, 4)$ અને $(-2, 3)$ થી સમાન અંતરે હોય.
A
$(6, 2)$
B
$(5, 1)$
C
$(2, 0)$
D
$(8, 0)$

Solution

(C) ધારો કે $X$-અક્ષ પરનું બિંદુ $P(x, 0)$ છે.
બિંદુ $P$ એ $A(5, 4)$ અને $B(-2, 3)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB$ થાય.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$PA^2 = PB^2$.
$(x - 5)^2 + (0 - 4)^2 = (x - (-2))^2 + (0 - 3)^2$
$(x - 5)^2 + 16 = (x + 2)^2 + 9$
$x^2 - 10x + 25 + 16 = x^2 + 4x + 4 + 9$
$-10x + 41 = 4x + 13$
$41 - 13 = 4x + 10x$
$28 = 14x$
$x = 2$.
તેથી,માંગેલ બિંદુ $(2, 0)$ છે.
152
EasyMCQ
$Y$-અક્ષ પરનું એવું બિંદુ શોધો જે $(3, 1)$ અને $(-2, 5)$ થી સમાન અંતરે હોય.
A
$(0, 3)$
B
$(0, 2)$
C
$(0, 4)$
D
$(0, 5)$

Solution

(NONE) ધારો કે $Y$-અક્ષ પરનું બિંદુ $P(0, y)$ છે.
બિંદુ $P$ એ $A(3, 1)$ અને $B(-2, 5)$ થી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA = PB$ થાય.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$PA^2 = PB^2$.
$(3 - 0)^2 + (1 - y)^2 = (-2 - 0)^2 + (5 - y)^2$.
$9 + (1 - 2y + y^2) = 4 + (25 - 10y + y^2)$.
$10 - 2y + y^2 = 29 - 10y + y^2$.
બંને બાજુથી $y^2$ બાદ કરતા અને પદોને ગોઠવતા:
$10y - 2y = 29 - 10$.
$8y = 19$.
$y = \frac{19}{8}$.
આમ,માંગેલ બિંદુ $(0, \frac{19}{8})$ છે.
153
Easy
દર્શાવો કે $(10, -18), (3, 6)$ અને $(-5, 2)$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(10, -18), B(3, 6)$ અને $C(-5, 2)$ છે.
ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ: $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$.
$1$. બાજુ $AB$ ની લંબાઈ:
$AB = \sqrt{(3 - 10)^2 + (6 - (-18))^2} = \sqrt{(-7)^2 + (24)^2} = \sqrt{49 + 576} = \sqrt{625} = 25$ એકમ.
$2$. બાજુ $BC$ ની લંબાઈ:
$BC = \sqrt{(-5 - 3)^2 + (2 - 6)^2} = \sqrt{(-8)^2 + (-4)^2} = \sqrt{64 + 16} = \sqrt{80} = 4\sqrt{5}$ એકમ.
$3$. બાજુ $AC$ ની લંબાઈ:
$AC = \sqrt{(-5 - 10)^2 + (2 - (-18))^2} = \sqrt{(-15)^2 + (20)^2} = \sqrt{225 + 400} = \sqrt{625} = 25$ એકમ.
અહીં બાજુ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈ સમાન હોવાથી ($AB = AC = 25$ એકમ),આ ત્રિકોણ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
154
EasyMCQ
બિંદુ $P (-4, 3)$ એ બિંદુઓ $A (1, -2)$ અને $B (-6, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$2: 5$
B
$5: 2$
C
$3: 4$
D
$1: 3$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P (-4, 3)$ એ $A (1, -2)$ અને $B (-6, 5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P = \left( \frac{k x_2 + 1 x_1}{k + 1}, \frac{k y_2 + 1 y_1}{k + 1} \right)$
કિંમતો $x_1 = 1, y_1 = -2, x_2 = -6, y_2 = 5$ મૂકતા:
$-4 = \frac{k(-6) + 1(1)}{k + 1}$
$-4(k + 1) = -6k + 1$
$-4k - 4 = -6k + 1$
$2k = 5$
$k = \frac{5}{2}$
આમ,માંગેલ ગુણોત્તર $5: 2$ છે.
155
EasyMCQ
જો $\Delta ABC$ ની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓના યામ $D(4,6), E(2,2)$ અને $F(3,1)$ હોય,તો $\Delta ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધો.
A
$(4,2)$
B
$(1,2)$
C
$(3,3)$
D
$(6,7)$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1), B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $D(4,6), E(2,2)$ અને $F(3,1)$ આપેલા છે.
ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓથી બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર એ મૂળ ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર સમાન જ હોય છે.
$\Delta DEF$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ શોધવાનું સૂત્ર: $G = \left( \frac{x_D + x_E + x_F}{3}, \frac{y_D + y_E + y_F}{3} \right).$
આપેલી કિંમતો મૂકતા: $G = \left( \frac{4 + 2 + 3}{3}, \frac{6 + 2 + 1}{3} \right).$
$G = \left( \frac{9}{3}, \frac{9}{3} \right) = (3, 3).$
આમ,$\Delta ABC$ ના મધ્યકેન્દ્રના યામ $(3, 3)$ છે.
156
MediumMCQ
$(4,6), (5,1)$ અને $(4,0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર શોધો.
A
$(5,6)$
B
$(2,4)$
C
$(1,2)$
D
$(4,3)$

Solution

(D) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(4,6), B(5,1)$ અને $C(4,0)$ છે. ધારો કે પરિકેન્દ્ર $P(x,y)$ છે.
પરિકેન્દ્ર એ ત્રણેય શિરોબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોવાથી,$PA^2 = PB^2 = PC^2$ થાય.
પ્રથમ,$PA^2 = PC^2$ ને સરખાવતા:
$(x-4)^2 + (y-6)^2 = (x-4)^2 + (y-0)^2$
$(y-6)^2 = y^2$
$y^2 - 12y + 36 = y^2$
$12y = 36 \implies y = 3$.
હવે,$y=3$ મૂકીને $PA^2 = PB^2$ ને સરખાવતા:
$(x-4)^2 + (3-6)^2 = (x-5)^2 + (3-1)^2$
$(x-4)^2 + (-3)^2 = (x-5)^2 + (2)^2$
$x^2 - 8x + 16 + 9 = x^2 - 10x + 25 + 4$
$-8x + 25 = -10x + 29$
$2x = 4 \implies x = 2$.
આમ,પરિકેન્દ્ર $(2,3)$ છે.
157
MediumMCQ
જો $A (-2,-1)$ અને $B (7,8)$ હોય,તો $\overline{ AB }$ ના ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ શોધો.
A
$(1,2), (4,5)$
B
$(2,1), (5,4)$
C
$(1,3), (4,6)$
D
$(2,2), (5,5)$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિભાગ બિંદુઓ $P$ અને $Q$ છે. બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $1:2$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે અને બિંદુ $Q$ એ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P = \left( \frac{m_1x_2 + m_2x_1}{m_1 + m_2}, \frac{m_1y_2 + m_2y_1}{m_1 + m_2} \right)$.
બિંદુ $P$ માટે $(m_1=1, m_2=2)$: $P = \left( \frac{1(7) + 2(-2)}{1+2}, \frac{1(8) + 2(-1)}{1+2} \right) = \left( \frac{7-4}{3}, \frac{8-2}{3} \right) = \left( \frac{3}{3}, \frac{6}{3} \right) = (1, 2)$.
બિંદુ $Q$ માટે $(m_1=2, m_2=1)$: $Q = \left( \frac{2(7) + 1(-2)}{2+1}, \frac{2(8) + 1(-1)}{2+1} \right) = \left( \frac{14-2}{3}, \frac{16-1}{3} \right) = \left( \frac{12}{3}, \frac{15}{3} \right) = (4, 5)$.
આમ,ત્રિભાગ બિંદુઓના યામ $(1, 2)$ અને $(4, 5)$ છે.
158
MediumMCQ
જો એક ચોરસના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $(-4, 3)$,$(10, 5)$ અને $(12, -9)$ હોય,તો ચોરસનું ચોથું શિરોબિંદુ શોધો.
A
$(-21, -10)$
B
$(-2, -11)$
C
$(-5, -9)$
D
$(-3, -1)$

Solution

(B) ધારો કે ચોરસના શિરોબિંદુઓ $A(-4, 3)$,$B(10, 5)$,$C(12, -9)$ અને $D(x, y)$ છે.
ચોરસમાં,વિકર્ણો એકબીજાને સમાન મધ્યબિંદુ પર દુભાગે છે.
ધારો કે વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= ((-4 + 12)/2, (3 - 9)/2) = (8/2, -6/2) = (4, -3)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= ((10 + x)/2, (5 + y)/2)$.
મધ્યબિંદુઓને સરખાવતા: $(10 + x)/2 = 4 \implies 10 + x = 8 \implies x = -2$.
$(5 + y)/2 = -3 \implies 5 + y = -6 \implies y = -11$.
આમ,ચોથું શિરોબિંદુ $(-2, -11)$ છે.
159
Medium
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને દર્શાવો કે બિંદુઓ $A(7,3)$,$B(3,0)$,$C(0,-4)$ અને $D(4,-1)$ એ સમબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(7,3)$,$B(3,0)$,$C(0,-4)$ અને $D(4,-1)$ છે.
$ABCD$ સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે તે સાબિત કરવા માટે,આપણે સાબિત કરવું પડશે કે ચારેય બાજુઓ સમાન લંબાઈની છે $(AB = BC = CD = DA)$ અને વિકર્ણો સમાન નથી $(AC \neq BD)$.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(3 - 7)^2 + (0 - 3)^2} = \sqrt{(-4)^2 + (-3)^2} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$.
$BC = \sqrt{(0 - 3)^2 + (-4 - 0)^2} = \sqrt{(-3)^2 + (-4)^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
$CD = \sqrt{(4 - 0)^2 + (-1 - (-4))^2} = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$.
$DA = \sqrt{(7 - 4)^2 + (3 - (-1))^2} = \sqrt{3^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
અહીં $AB = BC = CD = DA = 5$ હોવાથી,બધી બાજુઓ સમાન છે.
હવે,વિકર્ણોની ગણતરી કરીએ:
$AC = \sqrt{(0 - 7)^2 + (-4 - 3)^2} = \sqrt{(-7)^2 + (-7)^2} = \sqrt{49 + 49} = \sqrt{98} = 7\sqrt{2}$.
$BD = \sqrt{(4 - 3)^2 + (-1 - 0)^2} = \sqrt{1^2 + (-1)^2} = \sqrt{1 + 1} = \sqrt{2}$.
$AC \neq BD$ હોવાથી,વિકર્ણો સમાન નથી.
તેથી,$ABCD$ એ સમબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
160
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(3, 4)$ અને $B(5, -2)$ આપેલા છે. સમતલ પરનું એવું બિંદુ $P(x, y)$ શોધો કે જેથી $PA = PB$ થાય અને $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $10$ હોય.
A
($7$,$2$)
B
($1$,$0$)
C
($7$,$2$) અને ($1$,$0$) બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $1$. $PA = PB$ હોવાથી,બિંદુ $P(x, y)$ એ રેખાખંડ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે.
$2$. $AB$ નું મધ્યબિંદુ $M = (\frac{3+5}{2}, \frac{4-2}{2}) = (4, 1)$ છે.
$3$. $AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{-2-4}{5-3} = \frac{-6}{2} = -3$ છે.
$4$. લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $m_{\perp} = -\frac{1}{-3} = \frac{1}{3}$ છે.
$5$. લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ $y - 1 = \frac{1}{3}(x - 4) \implies 3y - 3 = x - 4 \implies x = 3y + 1$ છે.
$6$. $\Delta PAB$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 10$ છે.
$7$. $P(3y+1, y)$,$A(3, 4)$,અને $B(5, -2)$ કિંમતો મૂકતા: $10 = \frac{1}{2} |(3y+1)(4 - (-2)) + 3(-2 - y) + 5(y - 4)|$.
$8$. $20 = |(3y+1)(6) - 6 - 3y + 5y - 20| = |18y + 6 - 26 + 2y| = |20y - 20|$.
$9$. $|20y - 20| = 20 \implies |y - 1| = 1$.
$10$. કિસ્સો $1: y - 1 = 1 \implies y = 2$. તેથી $x = 3(2) + 1 = 7$. બિંદુ $P = (7, 2)$.
$11$. કિસ્સો $2: y - 1 = -1 \implies y = 0$. તેથી $x = 3(0) + 1 = 1$. બિંદુ $P = (1, 0)$.
161
Difficult
શિરોબિંદુઓ $(7,9), (10,8)$ અને $(12,10)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર અને ક્ષેત્રફળ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(7,9), B(10,8)$ અને $C(12,10)$ છે.
$1$. ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ: સૂત્ર $\text{Area} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ નો ઉપયોગ કરતા,$\text{Area} = \frac{1}{2} |7(8 - 10) + 10(10 - 9) + 12(9 - 8)| = \frac{1}{2} |-14 + 10 + 12| = \frac{1}{2} |8| = 4 \text{ ચોરસ એકમ}$.
$2$. પરિકેન્દ્ર $(h, k)$: પરિકેન્દ્ર શિરોબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય છે. તેથી,$(h-7)^2 + (k-9)^2 = (h-10)^2 + (k-8)^2 = (h-12)^2 + (k-10)^2$.
$(h-7)^2 + (k-9)^2 = (h-10)^2 + (k-8)^2$ ઉકેલતા $6h - 2k = 32$ અથવા $3h - k = 16$ મળે છે.
$(h-10)^2 + (k-8)^2 = (h-12)^2 + (k-10)^2$ ઉકેલતા $4h + 4k = 84$ અથવા $h + k = 21$ મળે છે.
બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા: $4h = 37 \implies h = \frac{37}{4}$.
$h$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{37}{4} + k = 21 \implies k = 21 - \frac{37}{4} = \frac{47}{4}$.
આમ,પરિકેન્દ્ર $(\frac{37}{4}, \frac{47}{4})$ છે અને ક્ષેત્રફળ $4$ છે.
162
Difficult
$\Delta ABC$ માં,જો $A(b, c)$,$B(-a, 0)$ અને $C(a, 0)$ હોય અને $D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો સાબિત કરો કે $AB^2 + AC^2 = 2(AD^2 + BD^2)$.

Solution

(N/A) આપેલ યામ $A(b, c)$,$B(-a, 0)$ અને $C(a, 0)$ છે.
$D$ એ $\overline{BC}$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$D$ ના યામ $(\frac{-a+a}{2}, \frac{0+0}{2}) = (0, 0)$ થાય.
હવે,લંબાઈના વર્ગોની ગણતરી કરીએ:
$AB^2 = (b - (-a))^2 + (c - 0)^2 = (b+a)^2 + c^2 = b^2 + 2ab + a^2 + c^2$.
$AC^2 = (b - a)^2 + (c - 0)^2 = b^2 - 2ab + a^2 + c^2$.
બંનેનો સરવાળો કરતા: $AB^2 + AC^2 = (b^2 + 2ab + a^2 + c^2) + (b^2 - 2ab + a^2 + c^2) = 2(a^2 + b^2 + c^2)$.
હવે જમણી બાજુની ગણતરી કરીએ:
$AD^2 = (b - 0)^2 + (c - 0)^2 = b^2 + c^2$.
$BD^2 = (-a - 0)^2 + (0 - 0)^2 = a^2$.
આમ,$2(AD^2 + BD^2) = 2(b^2 + c^2 + a^2)$.
બંને બાજુઓ $2(a^2 + b^2 + c^2)$ સમાન હોવાથી,નિત્યસમ સાબિત થાય છે.
163
MediumMCQ
જો $A (0,0)$ અને $B (1, \sqrt{3})$ એ સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય,તો ત્રીજું શિરોબિંદુ શોધો.
A
$(2, 0)$
B
$(-1, \sqrt{3})$
C
$(2, 0)$ અને $(-1, \sqrt{3})$ બંને
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) ધારો કે ત્રીજું શિરોબિંદુ $C(x, y)$ છે. $ABC$ સમબાજુ ત્રિકોણ હોવાથી,$AB = BC = AC$ થાય.
અંતર $AB = \sqrt{(1-0)^2 + (\sqrt{3}-0)^2} = \sqrt{1 + 3} = 2$.
$AB = BC = AC = 2$ હોવાથી:
$x^2 + y^2 = 2^2 = 4$ ---$(1)$
$(x-1)^2 + (y-\sqrt{3})^2 = 4$ ---$(2)$
$(2)$ નું વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - 2x + 1 + y^2 - 2\sqrt{3}y + 3 = 4$.
$x^2 + y^2 = 4$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $4 - 2x + 1 - 2\sqrt{3}y + 3 = 4$,જેનું સાદુરૂપ $2x + 2\sqrt{3}y = 4$ અથવા $x + \sqrt{3}y = 2$ થાય.
આમ,$x = 2 - \sqrt{3}y$.
આ કિંમત $(1)$ માં મૂકતા: $(2 - \sqrt{3}y)^2 + y^2 = 4$.
$4 - 4\sqrt{3}y + 3y^2 + y^2 = 4$,તેથી $4y^2 - 4\sqrt{3}y = 0$.
$4y(y - \sqrt{3}) = 0$,જેનો અર્થ $y = 0$ અથવા $y = \sqrt{3}$.
જો $y = 0$ હોય,તો $x = 2 - 0 = 2$. જો $y = \sqrt{3}$ હોય,તો $x = 2 - \sqrt{3}(\sqrt{3}) = 2 - 3 = -1$.
તેથી,ત્રીજું શિરોબિંદુ $C$ એ $(2, 0)$ અથવા $(-1, \sqrt{3})$ હોઈ શકે છે.
164
MediumMCQ
$A (3, 3)$ અને $B (6, 1)$ આપેલા બિંદુઓ છે. રેખા $\overleftrightarrow{AB}$ પરનું બિંદુ $C$ શોધો જેથી $A-B-C$ થાય અને $3 AB = BC$ થાય.
A
$(15, -5)$
B
$(5, -3)$
C
$(10, -5)$
D
$(12, -1)$

Solution

(A) આપેલા બિંદુઓ $A(3, 3)$ અને $B(6, 1)$ છે.
ધારો કે બિંદુ $C$ ના યામ $(x, y)$ છે.
શરત $A-B-C$ સૂચવે છે કે $B$ એ $A$ અને $C$ ની વચ્ચે આવેલું છે.
શરત $3 AB = BC$ સૂચવે છે કે ગુણોત્તર $AB : BC = 1 : 3$ છે.
સદિશનો ઉપયોગ કરતા: $\vec{B} - \vec{A} = (6-3, 1-3) = (3, -2)$.
$BC = 3 AB$ હોવાથી,સદિશ $\vec{BC} = 3 \vec{AB} = 3(3, -2) = (9, -6)$.
તેથી,$\vec{C} = \vec{B} + \vec{BC} = (6, 1) + (9, -6) = (15, -5)$.
165
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G(3, 3)$ હોય અને શિરોબિંદુઓ $B(-1, 2)$ અને $C(2, -3)$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો.
A
$\frac{69}{2}$
B
$\frac{6}{2}$
C
$\frac{9}{4}$
D
$\frac{10}{5}$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુ $A$ ના યામ $(x, y)$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2), (x_3, y_3)$ હોય તો મધ્યકેન્દ્ર $G(x_g, y_g) = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ થાય.
આપેલ $G(3, 3)$,$B(-1, 2)$,અને $C(2, -3)$ પરથી:
$3 = \frac{x - 1 + 2}{3} \implies 9 = x + 1 \implies x = 8$.
$3 = \frac{y + 2 - 3}{3} \implies 9 = y - 1 \implies y = 10$.
તેથી,શિરોબિંદુ $A$ ના યામ $(8, 10)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(2 - (-3)) + (-1)(-3 - 10) + 2(10 - 2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |8(5) + (-1)(-13) + 2(8)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |40 + 13 + 16| = \frac{1}{2} |69| = \frac{69}{2}$ ચોરસ એકમ.
166
DifficultMCQ
ત્રિકોણ જેના શિરોબિંદુઓ $A (6, 7),$ $B (-2, 3)$ અને $C (9, 1)$ છે,તેના માટે $\angle A$ નો દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને જે બિંદુએ છેદે છે તેના યામ શોધો.
A
$\left(\frac{3}{7}, \frac{1}{7}\right)$
B
$\left(\frac{30}{7}, \frac{13}{7}\right)$
C
$\left(\frac{1}{7}, \frac{6}{7}\right)$
D
$\left(\frac{10}{7}, \frac{13}{4}\right)$

Solution

(B) કોણ દ્વિભાજક પ્રમેય મુજબ,$\angle A$ નો દ્વિભાજક સામેની બાજુ $\overline{BC}$ ને અન્ય બે બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
પગલું $1$: અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓ $AB$ અને $AC$ ની લંબાઈ શોધો.
$AB = \sqrt{(-2 - 6)^2 + (3 - 7)^2} = \sqrt{(-8)^2 + (-4)^2} = \sqrt{64 + 16} = \sqrt{80} = 4\sqrt{5}$.
$AC = \sqrt{(9 - 6)^2 + (1 - 7)^2} = \sqrt{3^2 + (-6)^2} = \sqrt{9 + 36} = \sqrt{45} = 3\sqrt{5}$.
પગલું $2$: જે ગુણોત્તરમાં દ્વિભાજક $\overline{BC}$ ને વિભાજિત કરે છે તે $m:n = AB:AC = 4\sqrt{5}:3\sqrt{5} = 4:3$ છે.
પગલું $3$: વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $\overline{BC}$ પરના બિંદુ $D(x, y)$ ના યામ શોધો જે તેને $4:3$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n} = \frac{4(9) + 3(-2)}{4 + 3} = \frac{36 - 6}{7} = \frac{30}{7}$.
$y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n} = \frac{4(1) + 3(3)}{4 + 3} = \frac{4 + 9}{7} = \frac{13}{7}$.
આમ,યામ $\left(\frac{30}{7}, \frac{13}{7}\right)$ છે.
167
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ માં બાજુઓ $\overline{AB}$,$\overline{BC}$ અને $\overline{CA}$ ના મધ્યબિંદુઓ અનુક્રમે $D(1, 2)$,$E(2, 1)$ અને $F(3, 3)$ હોય,તો $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(5, 0)$
B
$(5, 5)$
C
$(2, 2)$
D
$(2, 1)$

Solution

(C) ધારો કે $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1)$,$B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ છે.
આપેલ મધ્યબિંદુઓ $D(1, 2)$,$E(2, 1)$ અને $F(3, 3)$ છે.
$\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $G = (\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3})$ દ્વારા મળે છે.
ત્રિકોણનો એક મહત્વનો ગુણધર્મ એ છે કે ત્રિકોણની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓથી બનતા ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર એ મૂળ ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર સમાન જ હોય છે.
તેથી,મધ્યકેન્દ્ર $G$ એ મધ્યબિંદુઓ $D, E$ અને $F$ ના યામોની સરેરાશ છે.
$G = (\frac{1+2+3}{3}, \frac{2+1+3}{3}) = (\frac{6}{3}, \frac{6}{3}) = (2, 2)$.
168
EasyMCQ
બિંદુઓ $(6, 8)$ અને $(3, 4)$ વચ્ચેનું અંતર ......... છે.
A
$4$
B
$3$
C
$6$
D
$5$

Solution

(D) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવા માટે,આપણે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
આપેલ બિંદુઓ $(6, 8)$ અને $(3, 4)$ છે.
અહીં,$x_1 = 6, y_1 = 8$ અને $x_2 = 3, y_2 = 4$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{(3 - 6)^2 + (4 - 8)^2}$
$d = \sqrt{(-3)^2 + (-4)^2}$
$d = \sqrt{9 + 16}$
$d = \sqrt{25}$
$d = 5$
તેથી,બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર $5$ છે.
169
EasyMCQ
જો $P(4, -7)$ અને $Q(-1, 5)$ હોય,તો $PQ = \dots$
A
$13$
B
$4$
C
$6$
D
$\sqrt{13}$

Solution

(A) બે બિંદુઓ $P(x_1, y_1)$ અને $Q(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવા માટે,આપણે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$PQ = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
અહીં $P(4, -7)$ અને $Q(-1, 5)$ આપેલ છે,તેથી $x_1 = 4, y_1 = -7, x_2 = -1, y_2 = 5$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$PQ = \sqrt{(-1 - 4)^2 + (5 - (-7))^2}$
$PQ = \sqrt{(-5)^2 + (5 + 7)^2}$
$PQ = \sqrt{(-5)^2 + (12)^2}$
$PQ = \sqrt{25 + 144}$
$PQ = \sqrt{169}$
$PQ = 13$
આમ,અંતર $PQ$ નું મૂલ્ય $13$ છે.
170
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(2, -3)$ અને $(5, b)$ વચ્ચેનું અંતર $5$ હોય,તો $b = \ldots \ldots \ldots .$
A
$2$
B
$1$
C
$7$
D
$5$

Solution

(B) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
અહીં આપેલા બિંદુઓ $(2, -3)$ અને $(5, b)$ છે અને અંતર $d = 5$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$5 = \sqrt{(5 - 2)^2 + (b - (-3))^2}$
$5 = \sqrt{(3)^2 + (b + 3)^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$25 = 9 + (b + 3)^2$
$16 = (b + 3)^2$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$b + 3 = \pm 4$
કિસ્સો $1$: $b + 3 = 4 \implies b = 1$
કિસ્સો $2$: $b + 3 = -4 \implies b = -7$
આપેલા વિકલ્પોમાં $1$ હોવાથી,સાચો જવાબ $b = 1$ છે.
171
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(a, 1)$ અને $(8, a)$ વચ્ચેનું અંતર $5$ હોય,તો $a=$
A
$7$
B
$6$
C
$5$
D
$8$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલા બિંદુઓ $(a, 1)$ અને $(8, a)$ છે અને અંતર $d = 5$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$5 = \sqrt{(8 - a)^2 + (a - 1)^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$25 = (8 - a)^2 + (a - 1)^2$
$25 = (64 - 16a + a^2) + (a^2 - 2a + 1)$
$25 = 2a^2 - 18a + 65$
$2a^2 - 18a + 40 = 0$
$2$ વડે ભાગતા:
$a^2 - 9a + 20 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(a - 4)(a - 5) = 0$
આમ,$a = 4$ અથવા $a = 5$.
આપેલા વિકલ્પોમાં $5$ હોવાથી,સાચો જવાબ $5$ છે.
172
MediumMCQ
જો $P (0,0), Q (0,5)$ અને $R (6,0)$ હોય,તો $\Delta PQR$ એ $\ldots \ldots \ldots$ ત્રિકોણ છે.
A
સમબાજુ
B
સમદ્વિબાજુ
C
કાટકોણ
D
સમાનકોણીય

Solution

(C) ત્રિકોણ $\Delta PQR$ નો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને તેની બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ છીએ.
$1$. $PQ$ ની લંબાઈ: $PQ = \sqrt{(0 - 0)^2 + (5 - 0)^2} = \sqrt{0^2 + 5^2} = 5 \text{ એકમ}$.
$2$. $QR$ ની લંબાઈ: $QR = \sqrt{(6 - 0)^2 + (0 - 5)^2} = \sqrt{6^2 + (-5)^2} = \sqrt{36 + 25} = \sqrt{61} \text{ એકમ}$.
$3$. $PR$ ની લંબાઈ: $PR = \sqrt{(6 - 0)^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{6^2 + 0^2} = 6 \text{ એકમ}$.
અહીં શિરોબિંદુઓ $P(0,0), Q(0,5)$ અને $R(6,0)$ અક્ષો પર આવેલા છે,તેથી ઉગમબિંદુ $P(0,0)$ આગળનો ખૂણો $90^\circ$ થાય છે કારણ કે $y$-અક્ષ $(PQ)$ એ $x$-અક્ષ $(PR)$ ને લંબ છે.
એક ખૂણો $90^\circ$ હોવાથી,$\Delta PQR$ એ કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
173
MediumMCQ
જો $A(-1, 4), B(2, 3)$ અને $C(8, 1)$ હોય,તો બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સમરેખતાના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$A-B-C$
B
$B-C-A$
C
$B-A-C$
D
$A-C-B$

Solution

(A) બિંદુઓ $A(-1, 4), B(2, 3)$ અને $C(8, 1)$ સમરેખ છે કે નહીં તે તપાસવા માટે,આપણે રેખાખંડ $AB$ અને $BC$ ના ઢાળ શોધીએ.
$AB$ નો ઢાળ $= \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{3 - 4}{2 - (-1)} = \frac{-1}{3}$.
$BC$ નો ઢાળ $= \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{1 - 3}{8 - 2} = \frac{-2}{6} = \frac{-1}{3}$.
$AB$ નો ઢાળ અને $BC$ નો ઢાળ સમાન હોવાથી,બિંદુઓ $A, B$ અને $C$ સમરેખ છે.
હવે,આપણે બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર શોધીએ:
$AB = \sqrt{(2 - (-1))^2 + (3 - 4)^2} = \sqrt{3^2 + (-1)^2} = \sqrt{9 + 1} = \sqrt{10}$.
$BC = \sqrt{(8 - 2)^2 + (1 - 3)^2} = \sqrt{6^2 + (-2)^2} = \sqrt{36 + 4} = \sqrt{40} = 2\sqrt{10}$.
$AC = \sqrt{(8 - (-1))^2 + (1 - 4)^2} = \sqrt{9^2 + (-3)^2} = \sqrt{81 + 9} = \sqrt{90} = 3\sqrt{10}$.
અહીં $AB + BC = \sqrt{10} + 2\sqrt{10} = 3\sqrt{10} = AC$ હોવાથી,બિંદુ $B$ એ $A$ અને $C$ ની વચ્ચે આવેલું છે.
તેથી,બિંદુઓનો ક્રમ $A-B-C$ છે.
174
EasyMCQ
વર્તુળના વ્યાસના અંત્યબિંદુઓ $(2, 4)$ અને $(2, 6)$ છે, તો વર્તુળની ત્રિજ્યા કેટલી થાય?
A
$2$
B
$1$
C
$4$
D
$6$

Solution

(B) વર્તુળનો વ્યાસ એ $(2, 4)$ અને $(2, 6)$ બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
વ્યાસ $= \sqrt{(2 - 2)^2 + (6 - 4)^2} = \sqrt{0^2 + 2^2} = \sqrt{4} = 2$.
ત્રિજ્યા $r$ એ વ્યાસ કરતા અડધી હોય છે.
$r = \frac{\text{વ્યાસ}}{2} = \frac{2}{2} = 1$.
તેથી, વર્તુળની ત્રિજ્યા $1$ છે.
175
EasyMCQ
જો $d[(5,0), (x, 4)] = \sqrt{17}$ હોય,તો $x = \ldots \ldots \ldots$
A
$5, 4$
B
$2, 3$
C
$4, 6$
D
$-4, -6$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
અહીં આપેલા બિંદુઓ $(5, 0)$ અને $(x, 4)$ છે અને અંતર $d = \sqrt{17}$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $\sqrt{17} = \sqrt{(x - 5)^2 + (4 - 0)^2}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $17 = (x - 5)^2 + 4^2$.
$17 = (x - 5)^2 + 16$.
$(x - 5)^2 = 17 - 16 = 1$.
વર્ગમૂળ લેતા: $x - 5 = \pm 1$.
કિસ્સો $1$: $x - 5 = 1 \implies x = 6$.
કિસ્સો $2$: $x - 5 = -1 \implies x = 4$.
આમ,$x = 4, 6$.
176
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(1, 7)$,$B(2, 4)$ અને $C(k, 5)$ માટે,જો $\angle A = 90^\circ$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$4$
C
$-4$
D
$-5$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\angle A = 90^\circ$,તેથી રેખાખંડ $AB$ અને $AC$ એકબીજાને લંબ છે.
તેથી,તેમના ઢાળનો ગુણાકાર $-1$ થવો જોઈએ,એટલે કે $m_{AB} \times m_{AC} = -1$.
$AB$ નો ઢાળ $m_{AB} = \frac{4 - 7}{2 - 1} = \frac{-3}{1} = -3$ છે.
$AC$ નો ઢાળ $m_{AC} = \frac{5 - 7}{k - 1} = \frac{-2}{k - 1}$ છે.
આ કિંમતોને શરતમાં મૂકતા: $(-3) \times \left( \frac{-2}{k - 1} \right) = -1$.
$\frac{6}{k - 1} = -1$.
$6 = -(k - 1)$.
$6 = -k + 1$.
$k = 1 - 6 = -5$.
177
EasyMCQ
જો $A (5, 3)$ અને $B (3, 3)$ હોય,તો $\overline{AB}$ નું મધ્યબિંદુ $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$(4, 3)$
B
$(3, 3)$
C
$(5, 5)$
D
$(3, 4)$

Solution

(A) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $A(5, 3)$ અને $B(3, 3)$ છે.
અહીં,$x_1 = 5, y_1 = 3$ અને $x_2 = 3, y_2 = 3$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{5 + 3}{2}, \frac{3 + 3}{2} \right)$
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{8}{2}, \frac{6}{2} \right)$
મધ્યબિંદુ $= (4, 3)$.
178
EasyMCQ
$(1, 1)$ અને $(3, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ શોધો.
A
$(1, 1)$
B
$(2, 2)$
C
$\left(\frac{3}{2}, \frac{3}{2}\right)$
D
$\left(\frac{2}{3}, \frac{2}{3}\right)$

Solution

(B) $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}\right)$ છે.
અહીં આપેલા બિંદુઓ $(1, 1)$ અને $(3, 3)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{1 + 3}{2}, \frac{1 + 3}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{4}{2}, \frac{4}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= (2, 2)$.
179
EasyMCQ
$A(2, 1)$ અને $B(-2, -1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $A$ થી $1:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુના યામ .............. છે.
A
$(2, 2)$
B
$(3, 3)$
C
$(0, 0)$
D
$(4, 0)$

Solution

(C) રેખાખંડનું $1:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું બિંદુ તે રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ છે.
મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,યામ $(x, y)$ નીચે મુજબ મળે છે:
$x = \frac{x_1 + x_2}{2} = \frac{2 + (-2)}{2} = \frac{0}{2} = 0$
$y = \frac{y_1 + y_2}{2} = \frac{1 + (-1)}{2} = \frac{0}{2} = 0$
તેથી,બિંદુના યામ $(0, 0)$ છે.
180
MediumMCQ
જો $(a, 5), (6, 7)$ અને $(2, 3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $10$ ચોરસ એકમ હોય,તો $a = \dots$ (જ્યાં $a \in N$).
A
$8$
B
$-1$
C
$4$
D
$9$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1), (x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય તો તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં શિરોબિંદુઓ $(a, 5), (6, 7)$ અને $(2, 3)$ છે અને ક્ષેત્રફળ $10$ છે.
કિંમતો મૂકતા:
$10 = \frac{1}{2} |a(7 - 3) + 6(3 - 5) + 2(5 - 7)|$
$20 = |a(4) + 6(-2) + 2(-2)|$
$20 = |4a - 12 - 4|$
$20 = |4a - 16|$
આના બે કિસ્સા મળે:
કિસ્સો $1$: $4a - 16 = 20 \implies 4a = 36 \implies a = 9$
કિસ્સો $2$: $4a - 16 = -20 \implies 4a = -4 \implies a = -1$
અહીં $a \in N$ (પ્રાકૃતિક સંખ્યા) આપેલ હોવાથી,$a = -1$ શક્ય નથી.
તેથી,$a = 9$.
181
EasyMCQ
$(2, 3)$,$(4, 7)$ અને $(-3, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના યામ શોધો.
A
$(1, 4)$
B
$(3, 3)$
C
$(2, 2)$
D
$(4, 1)$

Solution

(A) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ ના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1) = (2, 3)$,$(x_2, y_2) = (4, 7)$ અને $(x_3, y_3) = (-3, 2)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$x = \frac{2 + 4 + (-3)}{3} = \frac{3}{3} = 1$
$y = \frac{3 + 7 + 2}{3} = \frac{12}{3} = 4$
આમ,મધ્યકેન્દ્રના યામ $(1, 4)$ મળે છે.
182
EasyMCQ
ત્રિકોણના બે શિરોબિંદુઓ $(3, 1)$ અને $(1, 5)$ છે. જો ત્રિકોણનું મધ્યકેન્દ્ર ઉગમબિંદુ હોય,તો ત્રીજું શિરોબિંદુ કયું છે?
A
$(4, 6)$
B
$(-4, -6)$
C
$(2, 3)$
D
$(3, 2)$

Solution

(B) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(3, 1)$,$B(1, 5)$ અને $C(x, y)$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય,તો તેનું મધ્યકેન્દ્ર $G$ શોધવાનું સૂત્ર $G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$ છે.
અહીં મધ્યકેન્દ્ર $G$ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ આપેલું છે,તેથી:
$\frac{3 + 1 + x}{3} = 0 \implies 4 + x = 0 \implies x = -4$.
$\frac{1 + 5 + y}{3} = 0 \implies 6 + y = 0 \implies y = -6$.
આમ,ત્રીજું શિરોબિંદુ $(-4, -6)$ છે.
183
EasyMCQ
$(20, 10)$ અને $(6, 8)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુના યામ ............. છે.
A
$(14, 2)$
B
$(9, 13)$
C
$(13, 9)$
D
$(2, 14)$

Solution

(C) $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(20, 10)$ અને $(6, 8)$ છે.
અહીં,$x_1 = 20, y_1 = 10$ અને $x_2 = 6, y_2 = 8$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{20 + 6}{2}, \frac{10 + 8}{2} \right)$
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{26}{2}, \frac{18}{2} \right)$
મધ્યબિંદુ $= (13, 9)$.
184
EasyMCQ
જો $\Delta ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(-4, -1)$,$B(1, 2)$ અને $C(4, -3)$ હોય,તો ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$13$
B
$16$
C
$15$
D
$17$

Solution

(D) ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(-4, -1)$,$B(1, 2)$ અને $C(4, -3)$ છે.
તેથી,$x_1 = -4, y_1 = -1, x_2 = 1, y_2 = 2, x_3 = 4, y_3 = -3$.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-4(2 - (-3)) + 1(-3 - (-1)) + 4(-1 - 2)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-4(5) + 1(-2) + 4(-3)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-20 - 2 - 12|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-34|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{34}{2} = 17$ ચોરસ એકમ.
185
EasyMCQ
$\overline{AB}$ એ $\odot(P, r)$ નો વ્યાસ છે. જો $A(4, 0)$ અને $B(-2, 2)$ આપેલા હોય,તો $P$ ના યામ ............. છે.
A
$(1, 1)$
B
$(1, 2)$
C
$(2, 2)$
D
$(-6, 4)$

Solution

(A) વર્તુળનું કેન્દ્ર $P$ એ તેના વ્યાસ $\overline{AB}$ નું મધ્યબિંદુ છે.
અહીં $A(x_1, y_1) = (4, 0)$ અને $B(x_2, y_2) = (-2, 2)$ આપેલ છે.
મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $P(x, y) = \left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
કિંમતો મૂકતા: $P(x, y) = \left( \frac{4 + (-2)}{2}, \frac{0 + 2}{2} \right)$.
$P(x, y) = \left( \frac{2}{2}, \frac{2}{2} \right) = (1, 1)$.
તેથી,$P$ ના યામ $(1, 1)$ છે.
186
EasyMCQ
$\overline{CD}$ એ $Y$-અક્ષને સમાંતર છે અને $C(4, -5)$ છે,તો $D$ ના યામ $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$(6, -4)$
B
$(4, 6)$
C
$(8, 4)$
D
$(2, -5)$

Solution

(B) રેખાખંડ $Y$-અક્ષને સમાંતર હોય ત્યારે તેના પરના તમામ બિંદુઓનો $x$-યામ સમાન હોય છે.
અહીં $\overline{CD}$ એ $Y$-અક્ષને સમાંતર છે અને બિંદુ $C$ ના યામ $(4, -5)$ છે,તેથી આ રેખા પરના કોઈપણ બિંદુ $D$ નો $x$-યામ $4$ જ હોવો જોઈએ.
તેથી,$D$ ના યામ $(4, y)$ સ્વરૂપના હોવા જોઈએ,જ્યાં $y$ એ કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા છે.
આપેલા વિકલ્પો તપાસતા,વિકલ્પ $(B)$ $(4, 6)$ એ એકમાત્ર બિંદુ છે જેનો $x$-યામ $4$ છે.
187
EasyMCQ
બિંદુ $(6, 2)$ નું $X-$ અક્ષથી લંબ અંતર ....... છે.
A
$6$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) કોઈપણ બિંદુના યામ $(x, y)$ તરીકે આપવામાં આવે છે.
અહીં,બિંદુ $(6, 2)$ છે,જ્યાં $x = 6$ અને $y = 2$ છે.
કોઈપણ બિંદુ $(x, y)$ નું $X-$ અક્ષથી લંબ અંતર તેના $y-$ યામના નિરપેક્ષ મૂલ્ય જેટલું હોય છે,જે $|y|$ છે.
તેથી,બિંદુ $(6, 2)$ નું $X-$ અક્ષથી લંબ અંતર $|2| = 2$ એકમ થાય.
188
EasyMCQ
બિંદુ $(-3, 8)$ નું $Y$-અક્ષથી લંબ અંતર ........ છે.
A
$5$
B
$8$
C
$11$
D
$3$

Solution

(D) આપેલ બિંદુના યામ $(x, y) = (-3, 8)$ છે.
કાર્તેઝિયન યામ પદ્ધતિમાં,કોઈપણ બિંદુ $(x, y)$ નું $Y$-અક્ષથી લંબ અંતર તેના $x$-યામના નિરપેક્ષ મૂલ્ય જેટલું હોય છે,એટલે કે $|x|$.
અહીં,$x$-યામ $-3$ છે.
તેથી,$Y$-અક્ષથી લંબ અંતર $|-3| = 3$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
189
EasyMCQ
જો $A(0,0)$,$B(0,12)$ અને $C(5,0)$ હોય,તો $BC = \ldots$
A
$13$
B
$12$
C
$5$
D
$6.5$

Solution

(A) બિંદુ $B$ ના યામ $(0, 12)$ છે અને બિંદુ $C$ ના યામ $(5, 0)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે $BC$ નું અંતર શોધીએ છીએ:
$BC = \sqrt{(5 - 0)^2 + (0 - 12)^2}$
$BC = \sqrt{(5)^2 + (-12)^2}$
$BC = \sqrt{25 + 144}$
$BC = \sqrt{169}$
$BC = 13$
આમ,$BC$ નું અંતર $13$ એકમ છે.
190
EasyMCQ
$(0,0)$ અને $(6,6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું ચાર સમાન ભાગમાં વિભાજન કરવામાં આવે છે,તો નીચેનામાંથી કયું બિંદુ વિભાજન કરતું બિંદુ છે?
A
$(2,2)$
B
$(4.5,4.5)$
C
$(1,1)$
D
$(4,4)$

Solution

(B) ધારો કે રેખાખંડના અંત્યબિંદુઓ $A(0,0)$ અને $B(6,6)$ છે.
રેખાખંડને ચાર સમાન ભાગમાં વિભાજિત કરવા માટે,આપણે ત્રણ બિંદુઓ $P, Q,$ અને $R$ ની જરૂર છે જે રેખાખંડને અનુક્રમે $1:3, 1:1,$ અને $3:1$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
મધ્યબિંદુ $Q$ ની ગણતરી $(\frac{0+6}{2}, \frac{0+6}{2}) = (3,3)$ તરીકે કરવામાં આવે છે.
બિંદુ $P$ એ $AQ$ નું મધ્યબિંદુ છે,જે $(\frac{0+3}{2}, \frac{0+3}{2}) = (1.5, 1.5)$ છે.
બિંદુ $R$ એ $QB$ નું મધ્યબિંદુ છે,જે $(\frac{3+6}{2}, \frac{3+6}{2}) = (4.5, 4.5)$ છે.
આ બિંદુઓની આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખામણી કરતા,$(4.5, 4.5)$ એ વિભાજન કરતું એક બિંદુ છે.
191
EasyMCQ
જો $(a, 2)$,$(2, -a)$ અને $(0, 2)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્રના બંને યામ સમાન હોય,તો $a=$...........
A
$2$
B
$3$
C
$1$
D
$0$

Solution

(C) $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ ના યામ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$G = \left( \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} \right)$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $(a, 2)$,$(2, -a)$ અને $(0, 2)$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$G = \left( \frac{a + 2 + 0}{3}, \frac{2 - a + 2}{3} \right) = \left( \frac{a + 2}{3}, \frac{4 - a}{3} \right)$
પ્રશ્ન મુજબ,મધ્યકેન્દ્રના બંને યામ સમાન છે:
$\frac{a + 2}{3} = \frac{4 - a}{3}$
$a + 2 = 4 - a$
$2a = 2$
$a = 1$
192
EasyMCQ
$(1, 1)$, $(-1, -1)$ અને $(-\sqrt{3}, \sqrt{3})$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ત્રિકોણ $\ldots \ldots \ldots$ ત્રિકોણ છે.
A
સમદ્વિબાજુ
B
વિષમબાજુ
C
કાટકોણ
D
સમબાજુ

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(1, 1)$, $B(-1, -1)$ અને $C(-\sqrt{3}, \sqrt{3})$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(-1 - 1)^2 + (-1 - 1)^2} = \sqrt{(-2)^2 + (-2)^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$.
$BC = \sqrt{(-\sqrt{3} - (-1))^2 + (\sqrt{3} - (-1))^2} = \sqrt{(1 - \sqrt{3})^2 + (\sqrt{3} + 1)^2} = \sqrt{(1 - 2\sqrt{3} + 3) + (3 + 2\sqrt{3} + 1)} = \sqrt{4 - 2\sqrt{3} + 4 + 2\sqrt{3}} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$.
$CA = \sqrt{(1 - (-\sqrt{3}))^2 + (1 - \sqrt{3})^2} = \sqrt{(1 + \sqrt{3})^2 + (1 - \sqrt{3})^2} = \sqrt{(1 + 2\sqrt{3} + 3) + (1 - 2\sqrt{3} + 3)} = \sqrt{4 + 2\sqrt{3} + 4 - 2\sqrt{3}} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$.
અહીં $AB = BC = CA = 2\sqrt{2}$ હોવાથી, ત્રણેય બાજુઓ સમાન છે.
તેથી, આ ત્રિકોણ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
193
EasyMCQ
જો વર્તુળના વ્યાસનું એક અંત્યબિંદુ $(0,0)$ હોય અને વર્તુળનું કેન્દ્ર $(-2,4)$ હોય,તો વ્યાસનું બીજું અંત્યબિંદુ ......... છે.
A
$(-4,8)$
B
$(2,1)$
C
$(2,-1)$
D
$(-2,4)$

Solution

(A) ધારો કે વ્યાસના બીજા અંત્યબિંદુના યામ $(x,y)$ છે.
વર્તુળનું કેન્દ્ર એ તેના વ્યાસનું મધ્યબિંદુ હોવાથી,આપણે મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીશું:
કેન્દ્ર $= (\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2})$
અહીં કેન્દ્ર $(-2,4)$ છે અને એક અંત્યબિંદુ $(0,0)$ છે,તેથી:
$-2 = \frac{0 + x}{2} \implies x = -4$
$4 = \frac{0 + y}{2} \implies y = 8$
આમ,વ્યાસનું બીજું અંત્યબિંદુ $(-4,8)$ છે.
194
EasyMCQ
જો $A(6, 5)$ અને $B(4, 3)$ હોય,તો $\overline{AB}$ નું મધ્યબિંદુ .......... છે.
A
$(2, 1)$
B
$(5, 4)$
C
$(4, 5)$
D
$(1, 4)$

Solution

(B) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $A(6, 5)$ અને $B(4, 3)$ છે.
અહીં,$x_1 = 6, y_1 = 5$ અને $x_2 = 4, y_2 = 3$ છે.
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{6 + 4}{2}, \frac{5 + 3}{2} \right)$.
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{10}{2}, \frac{8}{2} \right)$.
મધ્યબિંદુ $= (5, 4)$.
195
MediumMCQ
$(6,0), (0,0)$ અને $(0,8)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું પરિકેન્દ્ર $\ldots \ldots \ldots$ છે.
A
$(1,2)$
B
$(2,1)$
C
$(3,4)$
D
$(2,2)$

Solution

(C) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(6,0)$,$B(0,0)$ અને $C(0,8)$ છે.
અહીં શિરોબિંદુ $A(6,0)$ એ $x$-અક્ષ પર અને $C(0,8)$ એ $y$-અક્ષ પર છે,અને શિરોબિંદુ $B$ એ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ પર છે,તેથી આ ત્રિકોણ કાટકોણ ત્રિકોણ છે જેમાં કાટખૂણો $B(0,0)$ આગળ બને છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ માટે,પરિકેન્દ્ર એ કર્ણનું મધ્યબિંદુ હોય છે.
કર્ણ એ $A(6,0)$ અને $C(0,8)$ ને જોડતો રેખાખંડ છે.
કર્ણનું મધ્યબિંદુ શોધવાનું સૂત્ર $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ છે.
$A$ અને $C$ ના યામો મૂકતા: $\left( \frac{6 + 0}{2}, \frac{0 + 8}{2} \right) = \left( \frac{6}{2}, \frac{8}{2} \right) = (3,4)$.
આમ,પરિકેન્દ્ર $(3,4)$ છે.
196
EasyMCQ
$(0,0)$,$(4.2,0)$ અને $(0,9.1)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ત્રિકોણ એ $\ldots \ldots \ldots$ ત્રિકોણ છે.
A
સમબાજુ
B
ગુરુકોણ
C
લઘુકોણ
D
કાટકોણ

Solution

(D) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(0,0)$,$B(4.2,0)$ અને $C(0,9.1)$ છે.
શિરોબિંદુ $A$ એ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ પર હોવાથી,બાજુ $AB$ એ $x$-અક્ષ પર અને બાજુ $AC$ એ $y$-અક્ષ પર આવેલી છે.
$x$-અક્ષ અને $y$-અક્ષ વચ્ચેનો ખૂણો $90^\circ$ હોય છે.
તેથી,ખૂણો $\angle BAC = 90^\circ$ થાય.
ત્રિકોણનો એક ખૂણો $90^\circ$ હોવાથી,તે કાટકોણ ત્રિકોણ છે.
197
EasyMCQ
જો $P(1, 12)$ એ રેખાખંડ $\overline{AB}$ નું $A$ થી શરૂ કરીને $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય અને $A(3, 8)$ હોય,તો $B$ ના યામ $\ldots \ldots$ છે.
A
$(0, 14)$
B
$(14, 0)$
C
$(-14, 0)$
D
$(0, -14)$

Solution

(A) ધારો કે $B$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપેલ છે કે $P(1, 12)$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $2:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે,જ્યાં $A(x_1, y_1) = (3, 8)$ અને $B(x_2, y_2) = (x, y)$ છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $P(x, y) = \left( \frac{mx_2 + nx_1}{m+n}, \frac{my_2 + ny_1}{m+n} \right)$.
કિંમતો મૂકતા: $1 = \frac{2(x) + 1(3)}{2+1} \implies 1 = \frac{2x + 3}{3} \implies 3 = 2x + 3 \implies 2x = 0 \implies x = 0$.
તે જ રીતે,$12 = \frac{2(y) + 1(8)}{2+1} \implies 12 = \frac{2y + 8}{3} \implies 36 = 2y + 8 \implies 2y = 28 \implies y = 14$.
આમ,$B$ ના યામ $(0, 14)$ છે.
198
EasyMCQ
જો $P(x_{1}, 0)$ અને $Q(x_{2}, 0)$ એ $X$-અક્ષ પરના બિંદુઓ હોય,તો તેમની વચ્ચેનું અંતર $PQ = \ldots$
A
$x_{1}-x_{2}$
B
$|x_{1}-x_{2}|$
C
$\sqrt{x_{1}^{2}+x_{2}^{2}}$
D
$\frac{x_{1}+x_{2}}{2}$

Solution

(B) બે બિંદુઓ $(x_{1}, y_{1})$ અને $(x_{2}, y_{2})$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^2 + (y_{2}-y_{1})^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $P(x_{1}, 0)$ અને $Q(x_{2}, 0)$ છે.
આ કિંમતોને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$PQ = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^2 + (0-0)^2}$
$PQ = \sqrt{(x_{2}-x_{1})^2}$
અંતર હંમેશા ધન હોવું જોઈએ,તેથી આપણે માનાંક લઈએ છીએ:
$PQ = |x_{2}-x_{1}| = |x_{1}-x_{2}|$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
199
EasyMCQ
જો $A(0, y_{1})$ અને $B(0, y_{2})$ એ $Y$-અક્ષ પરના બિંદુઓ હોય,તો તેમની વચ્ચેનું અંતર $AB = \ldots$
A
$y_{1} - y_{2}$
B
$\sqrt{y_{1}^{2} + y_{2}^{2}}$
C
$|y_{1} - y_{2}|$
D
$\frac{y_{1} + y_{2}}{2}$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_{1}, y_{1})$ અને $(x_{2}, y_{2})$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_{2} - x_{1})^{2} + (y_{2} - y_{1})^{2}}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $A(0, y_{1})$ અને $B(0, y_{2})$ માટે,આપણે આ યામોને સૂત્રમાં મૂકીએ:
$AB = \sqrt{(0 - 0)^{2} + (y_{2} - y_{1})^{2}}$
$AB = \sqrt{0^{2} + (y_{2} - y_{1})^{2}}$
$AB = \sqrt{(y_{2} - y_{1})^{2}}$
અંતર હંમેશા ધન હોવું જોઈએ,તેથી આપણે માનાંક લઈએ છીએ:
$AB = |y_{2} - y_{1}|$ અથવા $|y_{1} - y_{2}|$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
200
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(-3, 4)$ અને $O(0, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $OA = \dots$ છે.
A
$3$
B
$4$
C
$5$
D
$3.5$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવા માટે,આપણે અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$.
આપેલ બિંદુઓ $A(-3, 4)$ અને $O(0, 0)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$OA = \sqrt{(0 - (-3))^2 + (0 - 4)^2}$
$OA = \sqrt{(3)^2 + (-4)^2}$
$OA = \sqrt{9 + 16}$
$OA = \sqrt{25}$
$OA = 5$ એકમ.

Coordinate Geometry — Mix Examples - Coordinate Geometry · Frequently Asked Questions

1Are these Coordinate Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Coordinate Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.