Gujarati

Mix Examples - Coordinate Geometry Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Coordinate Geometry · Mix Examples - Coordinate Geometry

272+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 272 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $(2, -2)$ અને $(-1, x)$ વચ્ચેનું અંતર $5$ હોય,તો $x$ ની એક કિંમત ........... છે.
A
$2$
B
$-2$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(A) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $(2, -2)$ અને $(-1, x)$ છે અને અંતર $d = 5$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$5 = \sqrt{(-1 - 2)^2 + (x - (-2))^2}$
$5 = \sqrt{(-3)^2 + (x + 2)^2}$
$5 = \sqrt{9 + (x^2 + 4x + 4)}$
$5 = \sqrt{x^2 + 4x + 13}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$25 = x^2 + 4x + 13$
$x^2 + 4x - 12 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(x + 6)(x - 2) = 0$
આમ,$x = -6$ અથવા $x = 2$.
તેથી,$x$ ની એક શક્ય કિંમત $2$ છે.
2
EasyMCQ
$A(-2, 8)$ અને $B(-6, -4)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ શોધો.
A
$(-4, -6)$
B
$(-4, 2)$
C
$(2, 6)$
D
$(4, 2)$

Solution

(B) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}\right)$ છે.
અહીં આપેલા બિંદુઓ $A(-2, 8)$ અને $B(-6, -4)$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{-2 + (-6)}{2}, \frac{8 + (-4)}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{-8}{2}, \frac{4}{2}\right)$
મધ્યબિંદુ $= (-4, 2)$.
3
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(9,0), B(9,6), C(-9,6)$ અને $D(-9,0)$ એ શેના શિરોબિંદુઓ છે?
A
ચોરસ
B
સમબાજુ ચતુષ્કોણ
C
લંબચોરસ
D
સમલંબ ચતુષ્કોણ

Solution

(C) આકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ છીએ.
$AB = \sqrt{(9-9)^2 + (6-0)^2} = \sqrt{0^2 + 6^2} = 6$
$BC = \sqrt{(-9-9)^2 + (6-6)^2} = \sqrt{(-18)^2 + 0^2} = 18$
$CD = \sqrt{(-9-(-9))^2 + (0-6)^2} = \sqrt{0^2 + (-6)^2} = 6$
$DA = \sqrt{(9-(-9))^2 + (0-0)^2} = \sqrt{18^2 + 0^2} = 18$
અહીં સામસામેની બાજુઓ સમાન છે ($AB = CD = 6$ અને $BC = DA = 18$) અને પાસપાસેની બાજુઓ એકબીજાને લંબ છે (કારણ કે બાજુઓ યામ અક્ષોને સમાંતર છે),તેથી આ આકૃતિ એક લંબચોરસ છે.
4
EasyMCQ
$x$-અક્ષથી બિંદુ $P(2, 3)$ નું અંતર કેટલું છે?
A
$2$
B
$1$
C
$5$
D
$3$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે કાર્તેઝિયન સમતલમાં કોઈપણ બિંદુ $P(x, y)$ માટે:
$1$. બિંદુનું $y$-અક્ષથી લંબ અંતર તેના $x$-યામ (abscissa) ના નિરપેક્ષ મૂલ્ય જેટલું હોય છે,એટલે કે $|x|$.
$2$. બિંદુનું $x$-અક્ષથી લંબ અંતર તેના $y$-યામ (ordinate) ના નિરપેક્ષ મૂલ્ય જેટલું હોય છે,એટલે કે $|y|$.
બિંદુ $P(2, 3)$ માટે,$x$-યામ $2$ છે અને $y$-યામ $3$ છે.
તેથી,$x$-અક્ષથી બિંદુ $P(2, 3)$ નું અંતર તેના $y$-યામ જેટલું એટલે કે $3$ એકમ થાય.
Solution diagram
5
EasyMCQ
બિંદુઓ $A(0, 6)$ અને $B(0, -2)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$8$
B
$6$
C
$4$
D
$2$

Solution

(A) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
આપેલા બિંદુઓ $A(0, 6)$ અને $B(0, -2)$ છે.
અહીં,$x_1 = 0, y_1 = 6$ અને $x_2 = 0, y_2 = -2$ છે.
આ કિંમતોને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$AB = \sqrt{(0 - 0)^2 + (-2 - 6)^2}$
$AB = \sqrt{0^2 + (-8)^2}$
$AB = \sqrt{64}$
$AB = 8$
તેથી,બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનું અંતર $8$ એકમ છે.
6
EasyMCQ
બિંદુ $P(-6, 8)$ નું ઉગમબિંદુથી અંતર કેટલું છે?
A
$8$
B
$10$
C
$6$
D
$2\sqrt{7}$

Solution

(B) બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d$ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
અહીં,બિંદુ $P$ એ $(-6, 8)$ છે અને ઉગમબિંદુ $O$ એ $(0, 0)$ છે.
તેથી,$x_1 = -6, y_1 = 8$ અને $x_2 = 0, y_2 = 0$.
આ કિંમતોને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$PO = \sqrt{(0 - (-6))^2 + (0 - 8)^2}$
$PO = \sqrt{(6)^2 + (-8)^2}$
$PO = \sqrt{36 + 64}$
$PO = \sqrt{100}$
$PO = 10$
આમ,બિંદુ $P(-6, 8)$ નું ઉગમબિંદુથી અંતર $10$ એકમ છે.
7
EasyMCQ
બિંદુઓ $(0, 5)$ અને $(-5, 0)$ વચ્ચેનું અંતર કેટલું છે?
A
$5$
B
$10$
C
$5 \sqrt{2}$
D
$2 \sqrt{5}$

Solution

(C) બે બિંદુઓ $(x_{1}, y_{1})$ અને $(x_{2}, y_{2})$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{(x_{2} - x_{1})^{2} + (y_{2} - y_{1})^{2}}$
અહીં,$x_{1} = 0, y_{1} = 5$ અને $x_{2} = -5, y_{2} = 0$ છે.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$d = \sqrt{(-5 - 0)^{2} + (0 - 5)^{2}}$
$d = \sqrt{(-5)^{2} + (-5)^{2}}$
$d = \sqrt{25 + 25}$
$d = \sqrt{50}$
$d = 5 \sqrt{2}$
8
MediumMCQ
$AOBC$ એક લંબચોરસ છે જેના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $A (0, 3)$,$O (0, 0)$ અને $B (5, 0)$ છે. તેના વિકર્ણની લંબાઈ કેટલી છે?
A
$5$
B
$3$
C
$4$
D
$\sqrt{34}$

Solution

(D) લંબચોરસ $AOBC$ માં,વિકર્ણ એ સામસામેના શિરોબિંદુઓને જોડતો રેખાખંડ છે. અહીં,$AB$ એ વિકર્ણ છે.
વિકર્ણ $AB$ ની લંબાઈ એ બિંદુઓ $A (0, 3)$ અને $B (5, 0)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેના અંતરનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
અહીં,$x_1 = 0, y_1 = 3$ અને $x_2 = 5, y_2 = 0$ છે.
આ કિંમતોને અંતરના સૂત્રમાં મૂકતા:
$AB = \sqrt{(5 - 0)^2 + (0 - 3)^2}$
$AB = \sqrt{(5)^2 + (-3)^2}$
$AB = \sqrt{25 + 9}$
$AB = \sqrt{34}$
આમ,વિકર્ણની લંબાઈ $\sqrt{34}$ છે.
Solution diagram
9
MediumMCQ
$(0,4), (0,0)$ અને $(3,0)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણની પરિમિતિ શોધો.
A
$12$
B
$5$
C
$11$
D
$7+\sqrt{5}$

Solution

(A) ત્રિકોણની પરિમિતિ શોધવા માટે,આપણે તેની બધી બાજુઓની લંબાઈનો સરવાળો કરીએ છીએ. ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(0,4)$,$O(0,0)$ અને $B(3,0)$ છે.
$\triangle AOB$ ની પરિમિતિ = તેની બધી બાજુઓની લંબાઈનો સરવાળો = $d(AO) + d(OB) + d(AB)$.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર શોધવાનું સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ છે.
$1$. અંતર $d(AO) = \sqrt{(0-0)^2 + (0-4)^2} = \sqrt{0 + 16} = 4$.
$2$. અંતર $d(OB) = \sqrt{(3-0)^2 + (0-0)^2} = \sqrt{9 + 0} = 3$.
$3$. અંતર $d(AB) = \sqrt{(3-0)^2 + (0-4)^2} = \sqrt{3^2 + (-4)^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$.
પરિમિતિ = $4 + 3 + 5 = 12$.
આમ,ત્રિકોણની જરૂરી પરિમિતિ $12$ છે.
Solution diagram
10
MediumMCQ
$A(3,0), B(7,0)$ અને $C(8,4)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$14$
B
$8$
C
$28$
D
$6$

Solution

(B) $A(x_1, y_1), B(x_2, y_2)$ અને $C(x_3, y_3)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
અહીં આપેલા શિરોબિંદુઓ $A(3, 0), B(7, 0)$ અને $C(8, 4)$ છે.
તેથી,$x_1 = 3, y_1 = 0, x_2 = 7, y_2 = 0, x_3 = 8, y_3 = 4$.
આ કિંમતોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |3(0 - 4) + 7(4 - 0) + 8(0 - 0)|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |3(-4) + 7(4) + 8(0)|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |-12 + 28 + 0|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |16|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = 8 \text{ ચોરસ એકમ}$.
આમ,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $8$ છે.
11
MediumMCQ
બિંદુઓ $(-4,0), (4,0), (0,3)$ એ કોના શિરોબિંદુઓ છે?
A
કાટકોણ ત્રિકોણ
B
સમબાજુ ત્રિકોણ
C
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
D
વિષમબાજુ ત્રિકોણ

Solution

(C) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A(-4,0), B(4,0),$ અને $C(0,3)$ છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$AB = \sqrt{(4 - (-4))^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{8^2 + 0^2} = 8$
$BC = \sqrt{(0 - 4)^2 + (3 - 0)^2} = \sqrt{(-4)^2 + 3^2} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$
$AC = \sqrt{(0 - (-4))^2 + (3 - 0)^2} = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16 + 9} = \sqrt{25} = 5$
અહીં $BC = AC = 5$ હોવાથી,ત્રિકોણની બે બાજુઓ સમાન છે.
તેથી,$\triangle ABC$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
12
DifficultMCQ
બિંદુઓ $(7, -6)$ અને $(3, 4)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $1: 2$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતું બિંદુ કયા ચરણમાં આવેલું છે?
A
$I$ ચરણ
B
$II$ ચરણ
C
$III$ ચરણ
D
$IV$ ચરણ

Solution

(D) જો $P(x, y)$ એ $A(x_1, y_1)$ અને $B(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m: n$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતું હોય,તો વિભાજન સૂત્ર મુજબ:
$x = \frac{mx_2 + nx_1}{m + n}$ અને $y = \frac{my_2 + ny_1}{m + n}$
અહીં $x_1 = 7, y_1 = -6, x_2 = 3, y_2 = 4, m = 1$ અને $n = 2$ આપેલ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$x = \frac{1(3) + 2(7)}{1 + 2} = \frac{3 + 14}{3} = \frac{17}{3}$
$y = \frac{1(4) + 2(-6)}{1 + 2} = \frac{4 - 12}{3} = -\frac{8}{3}$
આમ,બિંદુ $(\frac{17}{3}, -\frac{8}{3})$ મળે છે.
અહીં $x$-યામ ધન છે અને $y$-યામ ઋણ છે,તેથી આ બિંદુ $IV$ ચરણમાં આવેલું છે.
13
MediumMCQ
$A (-2,-5)$ અને $B (2,5)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું બિંદુ કયું છે?
A
$(0,0)$
B
$(0,2)$
C
$(2,0)$
D
$(-2,0)$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ રેખાખંડનો લંબદ્વિભાજક તે રેખાખંડના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
$A(-2, -5)$ અને $B(2, 5)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ મધ્યબિંદુના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને મેળવી શકાય છે:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$
આપેલા યામો મૂકતા:
મધ્યબિંદુ $= \left( \frac{-2 + 2}{2}, \frac{-5 + 5}{2} \right) = \left( \frac{0}{2}, \frac{0}{2} \right) = (0, 0)$
આમ,લંબદ્વિભાજક રેખાખંડના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થતો હોવાથી,બિંદુ $(0, 0)$ લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે.
14
DifficultMCQ
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના ત્રણ શિરોબિંદુઓ $A(-2,3)$,$B(6,7)$ અને $C(8,3)$ હોય,તો ચોથું શિરોબિંદુ $D$ શોધો.
A
$(0,1)$
B
$(0,-1)$
C
$(-1,0)$
D
$(1,0)$

Solution

(B) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણનું ચોથું શિરોબિંદુ $D(x_4, y_4)$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે,જેનો અર્થ છે કે વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ સમાન હોય છે.
$(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ અંત્યબિંદુઓ ધરાવતા રેખાખંડ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ છે.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{-2+8}{2}, \frac{3+3}{2}\right) = \left(\frac{6}{2}, \frac{6}{2}\right) = (3,3)$.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $= \left(\frac{6+x_4}{2}, \frac{7+y_4}{2}\right)$.
મધ્યબિંદુઓ સમાન હોવાથી:
$\frac{6+x_4}{2} = 3 \Rightarrow 6+x_4 = 6 \Rightarrow x_4 = 0$.
$\frac{7+y_4}{2} = 3 \Rightarrow 7+y_4 = 6 \Rightarrow y_4 = -1$.
આમ,ચોથું શિરોબિંદુ $D$ એ $(0,-1)$ છે.
Solution diagram
15
DifficultMCQ
જો બિંદુ $P (2,1)$ એ બિંદુઓ $A (4,2)$ અને $B (8,4)$ ને જોડતા રેખાખંડ પર આવેલું હોય,તો:
A
$AP = \frac{1}{3} AB$
B
$AP = PB$
C
$AP = \frac{1}{2} AB$
D
$PB = \frac{1}{3} AB$

Solution

(C) આપેલ છે કે બિંદુ $P(2,1)$ એ બિંદુઓ $A(4,2)$ અને $B(8,4)$ ને જોડતા રેખાખંડ પર આવેલું છે.
સૌ પ્રથમ,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને $A(4,2)$ અને $P(2,1)$ વચ્ચેનું અંતર શોધીએ:
$AP = \sqrt{(2 - 4)^2 + (1 - 2)^2} = \sqrt{(-2)^2 + (-1)^2} = \sqrt{4 + 1} = \sqrt{5}$.
ત્યારબાદ,આપણે $A(4,2)$ અને $B(8,4)$ વચ્ચેનું અંતર શોધીએ:
$AB = \sqrt{(8 - 4)^2 + (4 - 2)^2} = \sqrt{4^2 + 2^2} = \sqrt{16 + 4} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$.
હવે,આપણે $AP$ અને $AB$ ની સરખામણી કરીએ:
$AB = 2\sqrt{5} = 2 \times (\sqrt{5}) = 2 AP$.
તેથી,$AP = \frac{1}{2} AB$.
આમ,સાચી શરત $AP = \frac{1}{2} AB$ છે.
Solution diagram
16
MediumMCQ
જો $P(\frac{a}{3}, 4)$ એ બિંદુઓ $Q(-6, 5)$ અને $R(-2, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$-2$
B
$-4$
C
$12$
D
$-12$

Solution

(D) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડ માટે મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $(\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2})$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $Q(-6, 5)$ અને $R(-2, 3)$ છે.
$QR$ નું મધ્યબિંદુ $P$ શોધતા:
$P = (\frac{-6 + (-2)}{2}, \frac{5 + 3}{2}) = (\frac{-8}{2}, \frac{8}{2}) = (-4, 4)$.
આપણને આપેલ છે કે $P = (\frac{a}{3}, 4)$.
$P$ ના યામોની સરખામણી કરતા:
$\frac{a}{3} = -4$
$a = -4 \times 3$
$a = -12$.
આમ,$a$ ની કિંમત $-12$ છે.
Solution diagram
17
MediumMCQ
$A(1, 5)$ અને $B(4, 6)$ બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનો લંબદ્વિભાજક $y$-અક્ષને કયા બિંદુએ છેદે છે?
A
$(0, 13)$
B
$(0, -13)$
C
$(0, 12)$
D
$(13, 0)$

Solution

(A) $1$. રેખાખંડ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $P$ શોધો:
$P = \left( \frac{1+4}{2}, \frac{5+6}{2} \right) = \left( \frac{5}{2}, \frac{11}{2} \right)$
$2$. રેખાખંડ $AB$ નો ઢાળ $(m_{AB})$ શોધો:
$m_{AB} = \frac{6-5}{4-1} = \frac{1}{3}$
$3$. લંબદ્વિભાજકનો ઢાળ $(m_{\perp})$ એ $m_{AB}$ નો વ્યસ્ત અને વિરોધી છે:
$m_{\perp} = -\frac{1}{m_{AB}} = -3$
$4$. લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ મેળવવા માટે બિંદુ-ઢાળ સ્વરૂપનો ઉપયોગ કરો:
$y - y_1 = m_{\perp}(x - x_1)$
$y - \frac{11}{2} = -3(x - \frac{5}{2})$
$y - \frac{11}{2} = -3x + \frac{15}{2}$
$y = -3x + \frac{15}{2} + \frac{11}{2}$
$y = -3x + \frac{26}{2}$
$y = -3x + 13$
$5$. તે $y$-અક્ષને ક્યાં છેદે છે તે જાણવા માટે $x = 0$ મૂકો:
$y = -3(0) + 13 = 13$
આમ,લંબદ્વિભાજક $y$-અક્ષને $(0, 13)$ બિંદુએ છેદે છે.
Solution diagram
18
DifficultMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ $\triangle AOB$ ના ત્રણેય શિરોબિંદુઓથી સમાન અંતરે આવેલા બિંદુના યામ શોધો.
Question diagram
A
$(y, x)$
B
$(x, y)$
C
$(\frac{x}{2}, \frac{y}{2})$
D
$(\frac{y}{2}, \frac{x}{2})$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P(h, k)$ એ ત્રણેય શિરોબિંદુઓ $O(0, 0)$,$A(0, 2y)$ અને $B(2x, 0)$ થી સમાન અંતરે આવેલું છે.
તેથી,$PO = PA = PB$.
$\Rightarrow (PO)^2 = (PA)^2 = (PB)^2$ ..........$(i)$
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$[\sqrt{(h-0)^2 + (k-0)^2}]^2 = [\sqrt{(h-0)^2 + (k-2y)^2}]^2 = [\sqrt{(h-2x)^2 + (k-0)^2}]^2$
$\Rightarrow h^2 + k^2 = h^2 + (k-2y)^2 = (h-2x)^2 + k^2$
પ્રથમ બે ભાગ લેતા:
$h^2 + k^2 = h^2 + (k-2y)^2$
$k^2 = k^2 + 4y^2 - 4yk$
$4y(y - k) = 0 \Rightarrow k = y$ (કારણ કે $y \neq 0$).
પ્રથમ અને ત્રીજો ભાગ લેતા:
$h^2 + k^2 = (h-2x)^2 + k^2$
$h^2 = h^2 + 4x^2 - 4xh$
$4x(x - h) = 0 \Rightarrow h = x$ (કારણ કે $x \neq 0$).
તેથી,જરૂરી બિંદુ $(h, k) = (x, y)$ છે.
19
DifficultMCQ
ઉગમબિંદુને કેન્દ્ર તરીકે લઈને દોરેલું એક વર્તુળ $\left(\frac{13}{2}, 0\right)$ માંથી પસાર થાય છે. કયું બિંદુ વર્તુળના અંદરના ભાગમાં નથી?
A
$\left(\frac{-3}{4}, 1\right)$
B
$\left(2, \frac{7}{3}\right)$
C
$\left(-6, \frac{5}{2}\right)$
D
$\left(5, \frac{-1}{2}\right)$

Solution

(C) વર્તુળનું કેન્દ્ર $(0,0)$ છે અને તે $\left(\frac{13}{2}, 0\right)$ બિંદુમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ એ $(0,0)$ અને $\left(\frac{13}{2}, 0\right)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
$r = \sqrt{\left(\frac{13}{2}-0\right)^{2} + (0-0)^{2}} = \sqrt{\left(\frac{13}{2}\right)^{2}} = \frac{13}{2} = 6.5$.
કોઈ બિંદુ $(x, y)$ વર્તુળના અંદરના ભાગમાં હોય જો તેનું કેન્દ્રથી અંતર $r$ કરતા ઓછું હોય,વર્તુળ પર હોય જો અંતર $r$ જેટલું હોય,અને બહાર હોય જો અંતર $r$ કરતા વધારે હોય.
$(a)$ $\left(-\frac{3}{4}, 1\right)$ નું $(0,0)$ થી અંતર $= \sqrt{\left(-\frac{3}{4}\right)^{2} + 1^{2}} = \sqrt{\frac{9}{16} + 1} = \sqrt{\frac{25}{16}} = 1.25 < 6.5$. (અંદર)
$(b)$ $\left(2, \frac{7}{3}\right)$ નું $(0,0)$ થી અંતર $= \sqrt{2^{2} + \left(\frac{7}{3}\right)^{2}} = \sqrt{4 + \frac{49}{9}} = \sqrt{\frac{85}{9}} \approx 3.07 < 6.5$. (અંદર)
$(c)$ $\left(-6, \frac{5}{2}\right)$ નું $(0,0)$ થી અંતર $= \sqrt{(-6)^{2} + \left(\frac{5}{2}\right)^{2}} = \sqrt{36 + \frac{25}{4}} = \sqrt{\frac{144+25}{4}} = \sqrt{\frac{169}{4}} = \frac{13}{2} = 6.5$. (વર્તુળ પર)
$(d)$ $\left(5, -\frac{1}{2}\right)$ નું $(0,0)$ થી અંતર $= \sqrt{5^{2} + \left(-\frac{1}{2}\right)^{2}} = \sqrt{25 + \frac{1}{4}} = \sqrt{\frac{101}{4}} \approx 5.02 < 6.5$. (અંદર)
આમ,બિંદુ $\left(-6, \frac{5}{2}\right)$ વર્તુળના અંદરના ભાગમાં નથી.
20
MediumMCQ
એક રેખા $y$-અક્ષ અને $x$-અક્ષને અનુક્રમે $P$ અને $Q$ બિંદુઓમાં છેદે છે. જો $(2, -5)$ એ $PQ$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો $P$ અને $Q$ ના યામ અનુક્રમે શું હશે?
A
$(0, -5)$ અને $(2, 0)$
B
$(0, 10)$ અને $(-4, 0)$
C
$(0, 4)$ અને $(-10, 0)$
D
$(0, -10)$ અને $(4, 0)$

Solution

(D) ધારો કે $P$ ના યામ $(0, y)$ અને $Q$ ના યામ $(x, 0)$ છે.
$P(0, y)$ અને $Q(x, 0)$ નું મધ્યબિંદુ શોધવાનું સૂત્ર $\left(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2}\right)$ છે.
તેથી,મધ્યબિંદુ $M$ એ $\left(\frac{0+x}{2}, \frac{y+0}{2}\right) = \left(\frac{x}{2}, \frac{y}{2}\right)$ થશે.
આપણને આપેલ છે કે $PQ$ નું મધ્યબિંદુ $(2, -5)$ છે.
યામોને સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\frac{x}{2} = 2 \Rightarrow x = 4$
$\frac{y}{2} = -5 \Rightarrow y = -10$
તેથી,$P$ ના યામ $(0, -10)$ અને $Q$ ના યામ $(4, 0)$ છે.
Solution diagram
21
EasyMCQ
શિરોબિંદુઓ $(a, b+c), (b, c+a)$ અને $(c, a+b)$ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ કેટલું થાય?
A
$0$
B
$(a+b+c)^{2}$
C
$(a+b+c)$
D
$abc$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A(x_1, y_1) = (a, b+c)$,$B(x_2, y_2) = (b, c+a)$ અને $C(x_3, y_3) = (c, a+b)$ છે.
ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર:
$\Delta = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ યામોને સૂત્રમાં મૂકતા:
$\Delta = \frac{1}{2} |a(c+a - (a+b)) + b(a+b - (b+c)) + c(b+c - (c+a))|$
કૌંસની અંદરના પદોનું સાદુંરૂપ આપતા:
$\Delta = \frac{1}{2} |a(c-b) + b(a-c) + c(b-a)|$
પદોનો ગુણાકાર કરતા:
$\Delta = \frac{1}{2} |ac - ab + ab - bc + bc - ac|$
બધા પદો ઉડી જાય છે:
$\Delta = \frac{1}{2} |0| = 0$
આમ,ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ છે.
22
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $(4, p)$ અને $(1, 0)$ વચ્ચેનું અંતર $5$ હોય,તો $p$ ની કિંમત શોધો.
A
માત્ર $4$
B
$\pm 4$
C
માત્ર $-4$
D
$0$

Solution

(B) અંતર સૂત્ર મુજબ,બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ બિંદુઓ $(4, p)$ અને $(1, 0)$ છે અને અંતર $d = 5$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$5 = \sqrt{(1 - 4)^2 + (0 - p)^2}$
$5 = \sqrt{(-3)^2 + (-p)^2}$
$5 = \sqrt{9 + p^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$25 = 9 + p^2$
$p^2 = 25 - 9$
$p^2 = 16$
$p = \pm \sqrt{16}$
$p = \pm 4$
આમ,$p$ ની કિંમત $\pm 4$ છે.
23
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A(1, 2)$,$O(0, 0)$ અને $C(a, b)$ સમરેખ હોય,તો:
A
$a = b$
B
$a = 2b$
C
$2a = b$
D
$a = -b$

Solution

(C) ધારો કે આપેલા બિંદુઓ $A(x_1, y_1) = (1, 2)$,$O(x_2, y_2) = (0, 0)$ અને $C(x_3, y_3) = (a, b)$ છે.
જો બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો આ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શૂન્ય હોવું જોઈએ.
ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર $\Delta = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$ છે.
આપેલા યામો મૂકતા:
$0 = \frac{1}{2} |1(0 - b) + 0(b - 2) + a(2 - 0)|$.
$0 = \frac{1}{2} |-b + 0 + 2a|$.
$0 = \frac{1}{2} |2a - b|$.
આનો અર્થ એ છે કે $2a - b = 0$,અથવા $2a = b$.
તેથી,જરૂરી સંબંધ $2a = b$ છે.
24
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $A(-1, 0)$,$B(3, 1)$,$C(2, 2)$ અને $D(-2, 1)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(A) આ વિધાન સત્ય છે.
ચતુષ્કોણ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ ત્યારે જ કહેવાય જો તેના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે,જેનો અર્થ છે કે તેમનું મધ્યબિંદુ સમાન હોય.
$1$. વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ:
મધ્યબિંદુ $= (\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}) = (\frac{-1 + 2}{2}, \frac{0 + 2}{2}) = (\frac{1}{2}, 1)$.
$2$. વિકર્ણ $BD$ નું મધ્યબિંદુ:
મધ્યબિંદુ $= (\frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2}) = (\frac{3 - 2}{2}, \frac{1 + 1}{2}) = (\frac{1}{2}, 1)$.
બંને વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ ના મધ્યબિંદુઓ સમાન $(\frac{1}{2}, 1)$ હોવાથી,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે. તેથી,બિંદુઓ $A, B, C$ અને $D$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવે છે.
25
Medium
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $(4,5), (7,6)$ અને $(6,3)$ સમરેખ છે.

Solution

(B) અસત્ય.
બિંદુઓ $A(4,5), B(7,6)$ અને $C(6,3)$ સમરેખ છે કે નહીં તે ચકાસવા માટે,આપણે આ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને શોધીએ છીએ:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
કિંમતો મૂકતા:
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |4(6 - 3) + 7(3 - 5) + 6(5 - 6)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |4(3) + 7(-2) + 6(-1)|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |12 - 14 - 6|$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |-8| = 4 \text{ ચોરસ એકમ}$.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ ન હોવાથી,બિંદુઓ સમરેખ નથી.
26
Easy
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P (0, -7)$ એ $y$-અક્ષ અને બિંદુઓ $A (-1, 0)$ અને $B (7, -6)$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજકનું છેદબિંદુ છે.

Solution

(TRUE) આ વિધાન સત્ય છે.
$1$. $y$-અક્ષ પરના કોઈપણ બિંદુના યામ $(0, y)$ હોય છે. બિંદુ $P (0, -7)$ એ $y$-અક્ષ પર આવેલું છે,તેથી તે પ્રથમ શરતનું પાલન કરે છે.
$2$. જો $P$ એ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર હોય,તો તે $A (-1, 0)$ અને $B (7, -6)$ થી સમાન અંતરે હોવું જોઈએ.
$3$. અંતર $PA = \sqrt{(0 - (-1))^2 + (-7 - 0)^2} = \sqrt{1^2 + (-7)^2} = \sqrt{1 + 49} = \sqrt{50}$ એકમ.
$4$. અંતર $PB = \sqrt{(0 - 7)^2 + (-7 - (-6))^2} = \sqrt{(-7)^2 + (-1)^2} = \sqrt{49 + 1} = \sqrt{50}$ એકમ.
$5$. અહીં $PA = PB$ હોવાથી,બિંદુ $P$ એ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે. આમ,આપેલ વિધાન સત્ય છે.
27
Difficult
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
શિરોબિંદુઓ $A(-2, 0), B(2, 0)$ અને $C(0, 2)$ ધરાવતો $\triangle ABC$ એ શિરોબિંદુઓ $D(-4, 0), E(4, 0)$ અને $F(0, 4)$ ધરાવતા $\triangle DEF$ ને સમરૂપ છે.

Solution

(TRUE) સત્ય.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\triangle ABC$ માટે:
$AB = \sqrt{(2 - (-2))^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{4^2 + 0^2} = 4$
$BC = \sqrt{(0 - 2)^2 + (2 - 0)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$
$AC = \sqrt{(0 - (-2))^2 + (2 - 0)^2} = \sqrt{2^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$
$\triangle DEF$ માટે:
$DE = \sqrt{(4 - (-4))^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{8^2 + 0^2} = 8$
$EF = \sqrt{(0 - 4)^2 + (4 - 0)^2} = \sqrt{(-4)^2 + 4^2} = \sqrt{16 + 16} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2}$
$DF = \sqrt{(0 - (-4))^2 + (4 - 0)^2} = \sqrt{4^2 + 4^2} = \sqrt{16 + 16} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2}$
અનુરૂપ બાજુઓના ગુણોત્તરની સરખામણી કરતા:
$\frac{AB}{DE} = \frac{4}{8} = \frac{1}{2}$
$\frac{BC}{EF} = \frac{2\sqrt{2}}{4\sqrt{2}} = \frac{1}{2}$
$\frac{AC}{DF} = \frac{2\sqrt{2}}{4\sqrt{2}} = \frac{1}{2}$
અહીં $\frac{AB}{DE} = \frac{BC}{EF} = \frac{AC}{DF} = \frac{1}{2}$ હોવાથી,$SSS$ સમરૂપતાની શરત મુજબ,$\triangle ABC \sim \triangle DEF$ છે.
Solution diagram
28
Medium
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P (-4, 2)$ એ બિંદુઓ $A (-4, 6)$ અને $B (-4, -6)$ ને જોડતા રેખાખંડ પર આવેલું છે.

Solution

(TRUE) સત્ય.
વિશ્લેષણાત્મક સમર્થન:
$1$. બિંદુઓ $A (-4, 6)$ અને $B (-4, -6)$ નો $x$-યામ સમાન છે,જે $-4$ છે. આનો અર્થ એ છે કે રેખાખંડ $AB$ એ $x = -4$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવતી એક શિરોલંબ રેખા છે.
$2$. બિંદુ $P (-4, 2)$ નો $x$-યામ પણ $-4$ છે,તેથી તે રેખા $x = -4$ પર આવેલું છે.
$3$. $P$ એ રેખાખંડ $AB$ પર આવેલું છે તે સાબિત કરવા માટે,તેનો $y$-યામ એ $A$ અને $B$ ના $y$-યામની વચ્ચે હોવો જોઈએ. $A$ અને $B$ ના $y$-યામ અનુક્રમે $6$ અને $-6$ છે.
$4$. કારણ કે $-6 < 2 < 6$,તેથી બિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $AB$ પર $A$ અને $B$ ની વચ્ચે આવેલું છે.
Solution diagram
29
Medium
નીચે આપેલા વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $(0,5), (0,-9)$ અને $(3,6)$ સમરેખ છે.

Solution

(B) ખોટું.
ધારો કે બિંદુઓ $A(0, 5)$,$B(0, -9)$ અને $C(3, 6)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોય તે માટે,તેમના દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શૂન્ય હોવું જોઈએ.
$(x_{1}, y_{1}), (x_{2}, y_{2})$ અને $(x_{3}, y_{3})$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ નીચે મુજબ છે:
$\Delta = \frac{1}{2} |x_{1}(y_{2} - y_{3}) + x_{2}(y_{3} - y_{1}) + x_{3}(y_{1} - y_{2})|$
કિંમતો $x_{1}=0, y_{1}=5, x_{2}=0, y_{2}=-9, x_{3}=3, y_{3}=6$ મૂકતા:
$\Delta = \frac{1}{2} |0(-9 - 6) + 0(6 - 5) + 3(5 - (-9))|$
$\Delta = \frac{1}{2} |0 + 0 + 3(5 + 9)|$
$\Delta = \frac{1}{2} |3 \times 14| = \frac{42}{2} = 21$
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $21 \neq 0$ હોવાથી,બિંદુઓ સમરેખ નથી.
30
Medium
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P(0, 2)$ એ $y$-અક્ષ અને બિંદુઓ $A(-1, 1)$ અને $B(3, 3)$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજકનું છેદબિંદુ છે.

Solution

(B) અસત્ય.
આપણે જાણીએ છીએ કે રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું કોઈપણ બિંદુ તે રેખાખંડના અંત્યબિંદુઓથી સમાન અંતરે હોય છે.
ચાલો અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બિંદુ $P(0, 2)$ નું બિંદુઓ $A(-1, 1)$ અને $B(3, 3)$ થી અંતર શોધીએ.
$PA = \sqrt{(0 - (-1))^2 + (2 - 1)^2} = \sqrt{(1)^2 + (1)^2} = \sqrt{1 + 1} = \sqrt{2}$.
$PB = \sqrt{(0 - 3)^2 + (2 - 3)^2} = \sqrt{(-3)^2 + (-1)^2} = \sqrt{9 + 1} = \sqrt{10}$.
અહીં $PA \neq PB$ હોવાથી,બિંદુ $P(0, 2)$ એ $A$ અને $B$ થી સમાન અંતરે નથી.
તેથી,બિંદુ $P(0, 2)$ એ રેખાખંડ $AB$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું નથી.
31
Medium
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $A(3, 1)$,$B(12, -2)$ અને $C(0, 2)$ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોઈ શકે નહીં.

Solution

(A) સત્ય.
ધારો કે યામ $A(x_1, y_1) = (3, 1)$,$B(x_2, y_2) = (12, -2)$ અને $C(x_3, y_3) = (0, 2)$ છે.
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1)$,$(x_2, y_2)$ અને $(x_3, y_3)$ હોય ત્યારે તેનું ક્ષેત્રફળ શોધવાનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |3(-2 - 2) + 12(2 - 1) + 0(1 - (-2))|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |3(-4) + 12(1) + 0(3)|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |-12 + 12 + 0|$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} |0| = 0$
આ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ હોવાથી,આ બિંદુઓ સમરેખ છે (તેઓ એક જ સીધી રેખા પર આવેલા છે).
તેથી,આ બિંદુઓ ત્રિકોણ બનાવી શકે નહીં. આમ,આપેલ વિધાન સત્ય છે.
32
Medium
નીચે આપેલ વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $A(4,3), B(6,4), C(5,-6)$ અને $D(-3,5)$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના શિરોબિંદુઓ છે.

Solution

(B) અસત્ય.
બિંદુઓ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવે છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ છીએ.
$AB = \sqrt{(6-4)^2 + (4-3)^2} = \sqrt{2^2 + 1^2} = \sqrt{5}$
$BC = \sqrt{(5-6)^2 + (-6-4)^2} = \sqrt{(-1)^2 + (-10)^2} = \sqrt{1 + 100} = \sqrt{101}$
$CD = \sqrt{(-3-5)^2 + (5 - (-6))^2} = \sqrt{(-8)^2 + 11^2} = \sqrt{64 + 121} = \sqrt{185}$
$DA = \sqrt{(4 - (-3))^2 + (3-5)^2} = \sqrt{7^2 + (-2)^2} = \sqrt{49 + 4} = \sqrt{53}$
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,સામસામેની બાજુઓ સમાન હોવી જોઈએ ($AB = CD$ અને $BC = DA$). અહીં બધી બાજુઓ અસમાન હોવાથી,આપેલ બિંદુઓ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ બનાવતા નથી.
33
Medium
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
એક વર્તુળનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ પર છે અને બિંદુ $P(5,0)$ તેના પર આવેલું છે. બિંદુ $Q(6,8)$ વર્તુળની બહાર આવેલું છે.

Solution

(TRUE) સત્ય.
આપેલ છે કે વર્તુળનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $O(0,0)$ પર છે અને બિંદુ $P(5,0)$ વર્તુળ પર આવેલું છે.
વર્તુળની ત્રિજ્યા $r$ એ કેન્દ્ર $O(0,0)$ અને વર્તુળ પરના બિંદુ $P(5,0)$ વચ્ચેનું અંતર છે.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$r = OP = \sqrt{(5 - 0)^2 + (0 - 0)^2} = \sqrt{5^2 + 0^2} = \sqrt{25} = 5$.
હવે,આપણે કેન્દ્ર $O(0,0)$ થી બિંદુ $Q(6,8)$ નું અંતર શોધીએ:
$OQ = \sqrt{(6 - 0)^2 + (8 - 0)^2} = \sqrt{6^2 + 8^2} = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10$.
આપણે જાણીએ છીએ કે જો કેન્દ્રથી બિંદુનું અંતર ત્રિજ્યા કરતા વધારે હોય,તો તે બિંદુ વર્તુળની બહાર આવેલું હોય છે.
અહીં $OQ = 10$ અને $r = 5$ હોવાથી,$OQ > r$ થાય છે.
તેથી,બિંદુ $Q(6,8)$ વર્તુળની બહાર આવેલું છે. આમ,આપેલ વિધાન સત્ય છે.
Solution diagram
34
MediumMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $A (2,7)$ એ બિંદુઓ $P (6,5)$ અને $Q (0,-4)$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય
C
નક્કી કરી શકાય નહીં
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) અસત્ય.
જો કોઈ બિંદુ $A$ એ રેખાખંડ $PQ$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું હોય,તો તે અંત્યબિંદુઓ $P$ અને $Q$ થી સમાન અંતરે હોવું જોઈએ,એટલે કે $AP = AQ$.
પ્રથમ,અંતર સૂત્ર $\sqrt{(x_2-x_1)^2 + (y_2-y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને અંતર $AP$ શોધો:
$AP = \sqrt{(6-2)^2 + (5-7)^2} = \sqrt{4^2 + (-2)^2} = \sqrt{16 + 4} = \sqrt{20}$.
ત્યારબાદ,અંતર $AQ$ શોધો:
$AQ = \sqrt{(0-2)^2 + (-4-7)^2} = \sqrt{(-2)^2 + (-11)^2} = \sqrt{4 + 121} = \sqrt{125}$.
અહીં $AP \neq AQ$ હોવાથી (કારણ કે $\sqrt{20} \neq \sqrt{125}$),બિંદુ $A (2,7)$ એ રેખાખંડ $PQ$ ના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું નથી.
35
MediumMCQ
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P(5, -3)$ એ બિંદુઓ $A(7, -2)$ અને $B(1, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું ત્રિભાગ બિંદુ છે.
A
સત્ય
B
અસત્ય

Solution

(A) સત્ય.
ધારો કે બિંદુ $P(5, -3)$ એ બિંદુઓ $A(7, -2)$ અને $B(1, -5)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $k: 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ,બિંદુ $P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$\left( \frac{k(1) + 1(7)}{k + 1}, \frac{k(-5) + 1(-2)}{k + 1} \right) = \left( \frac{k + 7}{k + 1}, \frac{-5k - 2}{k + 1} \right)$.
આને $P(5, -3)$ ના યામ સાથે સરખાવતા:
$\frac{k + 7}{k + 1} = 5 \implies k + 7 = 5k + 5 \implies 2 = 4k \implies k = \frac{1}{2}$.
$k = \frac{1}{2}$ મૂકીને $y$-યામ ચકાસતા:
$\frac{-5(1/2) - 2}{1/2 + 1} = \frac{-2.5 - 2}{1.5} = \frac{-4.5}{1.5} = -3$.
અહીં ગુણોત્તર $1: 2$ મળે છે,તેથી બિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $AB$ નું ત્રિભાગ બિંદુ છે (બીજું બિંદુ $2: 1$ ગુણોત્તરમાં હશે). તેથી,વિધાન સત્ય છે.
36
Difficult
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $A(-6, 10)$,$B(-4, 6)$ અને $C(3, -8)$ સમરેખ છે અને $AB = \frac{2}{9} AC$ થાય છે.

Solution

(A) સત્ય.
પ્રથમ,આપણે બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ શોધીને ચકાસીએ કે તેઓ સમરેખ છે કે નહીં.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
અહીં,$x_1 = -6, x_2 = -4, x_3 = 3$ અને $y_1 = 10, y_2 = 6, y_3 = -8$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} | -6(6 - (-8)) + (-4)(-8 - 10) + 3(10 - 6) |$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} | -6(14) + (-4)(-18) + 3(4) |$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} | -84 + 72 + 12 | = \frac{1}{2} | 0 | = 0$.
ક્ષેત્રફળ $0$ હોવાથી,બિંદુઓ સમરેખ છે.
હવે,અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને $AB$ અને $AC$ શોધીએ.
$AB = \sqrt{(-4 - (-6))^2 + (6 - 10)^2} = \sqrt{2^2 + (-4)^2} = \sqrt{4 + 16} = \sqrt{20} = 2\sqrt{5}$.
$AC = \sqrt{(3 - (-6))^2 + (-8 - 10)^2} = \sqrt{9^2 + (-18)^2} = \sqrt{81 + 324} = \sqrt{405} = 9\sqrt{5}$.
હવે,સંબંધ $AB = \frac{2}{9} AC$ ચકાસીએ:
$\frac{2}{9} AC = \frac{2}{9} \times 9\sqrt{5} = 2\sqrt{5}$.
$AB = 2\sqrt{5}$ હોવાથી,આ સંબંધ સાચો છે.
37
Medium
નીચે આપેલ વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુ $P(-2, 4)$ એ $6$ ત્રિજ્યા અને $C(3, 5)$ કેન્દ્ર ધરાવતા વર્તુળ પર આવેલું છે.

Solution

(B) અસત્ય.
કોઈ બિંદુ વર્તુળ પર ત્યારે જ આવેલું હોય જો તે બિંદુ અને વર્તુળના કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર વર્તુળની ત્રિજ્યા જેટલું હોય.
ધારો કે કેન્દ્ર $C(3, 5)$ છે અને બિંદુ $P(-2, 4)$ છે. અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $CP$ અંતરની ગણતરી કરીએ:
$CP = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$
$CP = \sqrt{(3 - (-2))^2 + (5 - 4)^2}$
$CP = \sqrt{(3 + 2)^2 + (1)^2}$
$CP = \sqrt{5^2 + 1^2}$
$CP = \sqrt{25 + 1} = \sqrt{26}$
અહીં $\sqrt{26} \neq 6$ હોવાથી,બિંદુ $P$ અને કેન્દ્ર $C$ વચ્ચેનું અંતર વર્તુળની ત્રિજ્યા જેટલું નથી.
તેથી,બિંદુ $P(-2, 4)$ વર્તુળ પર આવેલું નથી.
38
Difficult
નીચેનું વિધાન સત્ય છે કે અસત્ય તે જણાવો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
બિંદુઓ $A(-1, -2)$,$B(4, 3)$,$C(2, 5)$ અને $D(-3, 0)$ આ ક્રમમાં લંબચોરસ બનાવે છે.

Solution

(A) સત્ય.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$1$. બાજુઓની લંબાઈ:
$AB = \sqrt{(4 - (-1))^2 + (3 - (-2))^2} = \sqrt{5^2 + 5^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(2 - 4)^2 + (5 - 3)^2} = \sqrt{(-2)^2 + 2^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$
$CD = \sqrt{(-3 - 2)^2 + (0 - 5)^2} = \sqrt{(-5)^2 + (-5)^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
$DA = \sqrt{(-1 - (-3))^2 + (-2 - 0)^2} = \sqrt{2^2 + (-2)^2} = \sqrt{4 + 4} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}$
સામેની બાજુઓ સમાન હોવાથી ($AB = CD$ અને $BC = DA$),તે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે.
$2$. વિકર્ણોની લંબાઈ:
$AC = \sqrt{(2 - (-1))^2 + (5 - (-2))^2} = \sqrt{3^2 + 7^2} = \sqrt{9 + 49} = \sqrt{58}$
$BD = \sqrt{(-3 - 4)^2 + (0 - 3)^2} = \sqrt{(-7)^2 + (-3)^2} = \sqrt{49 + 9} = \sqrt{58}$
વિકર્ણો સમાન હોવાથી $(AC = BD)$,આ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ એક લંબચોરસ છે.
Solution diagram
39
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A (3, 4)$ અને $B (k, 6)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ $P (x, y)$ હોય અને $x+y-10=0$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$13$
C
$7$
D
$10$

Solution

(C) બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુનું સૂત્ર $(\frac{x_1+x_2}{2}, \frac{y_1+y_2}{2})$ છે.
આપેલ બિંદુઓ $A (3, 4)$ અને $B (k, 6)$ છે.
તેથી,મધ્યબિંદુ $P (x, y) = (\frac{3+k}{2}, \frac{4+6}{2}) = (\frac{3+k}{2}, 5).$
યામોની સરખામણી કરતા,આપણને $x = \frac{3+k}{2}$ અને $y = 5$ મળે છે.
આપણને સમીકરણ $x+y-10=0$ આપેલ છે.
સમીકરણમાં $x$ અને $y$ ની કિંમતો મૂકતા:
$\frac{3+k}{2} + 5 - 10 = 0$
$\frac{3+k}{2} - 5 = 0$
$\frac{3+k}{2} = 5$
$3+k = 10$
$k = 10 - 3$
$k = 7.$
40
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ નું ક્ષેત્રફળ શોધો,જેમાં શિરોબિંદુ $A (1, -4)$ છે અને $A$ માંથી પસાર થતી બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ $(2, -1)$ અને $(0, -1)$ છે ($sq. units$ માં).
A
$18$
B
$6$
C
$19$
D
$12$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $B$ અને $C$ ના યામ અનુક્રમે $(a, b)$ અને $(x, y)$ છે.
બાજુ $AB$ નું મધ્યબિંદુ $(2, -1)$ આપેલ છે. તેથી,$\left(\frac{1+a}{2}, \frac{-4+b}{2}\right) = (2, -1)$.
યામોને સરખાવતા,આપણને $1+a = 4 \implies a = 3$ અને $-4+b = -2 \implies b = 2$ મળે છે. તેથી,$B = (3, 2)$.
બાજુ $AC$ નું મધ્યબિંદુ $(0, -1)$ આપેલ છે. તેથી,$\left(\frac{1+x}{2}, \frac{-4+y}{2}\right) = (0, -1)$.
યામોને સરખાવતા,આપણને $1+x = 0 \implies x = -1$ અને $-4+y = -2 \implies y = 2$ મળે છે. તેથી,$C = (-1, 2)$.
$\triangle ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A(1, -4)$,$B(3, 2)$ અને $C(-1, 2)$ છે.
$\triangle ABC$ નું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |1(2 - 2) + 3(2 - (-4)) + (-1)(-4 - 2)|$.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |0 + 3(6) - 1(-6)| = \frac{1}{2} |18 + 6| = \frac{24}{2} = 12$ $sq. units$.
41
MediumMCQ
$P(\sqrt{2}, \sqrt{2})$,$Q(-\sqrt{2}, -\sqrt{2})$ અને $R(-\sqrt{6}, \sqrt{6})$ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણ $PQR$ નો પ્રકાર જણાવો.
A
સમબાજુ ત્રિકોણ
B
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
C
વિષમબાજુ ત્રિકોણ
D
કાટકોણ ત્રિકોણ

Solution

(A) અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$PQ = \sqrt{(-\sqrt{2} - \sqrt{2})^2 + (-\sqrt{2} - \sqrt{2})^2} = \sqrt{(-2\sqrt{2})^2 + (-2\sqrt{2})^2} = \sqrt{8 + 8} = \sqrt{16} = 4$
$PR = \sqrt{(-\sqrt{6} - \sqrt{2})^2 + (\sqrt{6} - \sqrt{2})^2} = \sqrt{(6 + 2 + 2\sqrt{12}) + (6 + 2 - 2\sqrt{12})} = \sqrt{8 + 8} = \sqrt{16} = 4$
$RQ = \sqrt{(-\sqrt{6} - (-\sqrt{2}))^2 + (\sqrt{6} - (-\sqrt{2}))^2} = \sqrt{(-\sqrt{6} + \sqrt{2})^2 + (\sqrt{6} + \sqrt{2})^2} = \sqrt{(6 + 2 - 2\sqrt{12}) + (6 + 2 + 2\sqrt{12})} = \sqrt{8 + 8} = \sqrt{16} = 4$
અહીં $PQ = PR = RQ = 4$ હોવાથી,ત્રણેય બાજુઓ સમાન છે. તેથી,ત્રિકોણ $PQR$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
42
Medium
$ABCD$ એક સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ છે જેના શિરોબિંદુઓ $A(x_{1}, y_{1})$,$B(x_{2}, y_{2})$ અને $C(x_{3}, y_{3})$ છે. $x_{1}, x_{2}, x_{3}, y_{1}, y_{2}$ અને $y_{3}$ ના સ્વરૂપમાં ચોથા શિરોબિંદુ $D$ ના યામ શોધો.
Question diagram

Solution

(N/A) ધારો કે શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(x, y)$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે.
તેથી,વિકર્ણ $AC$ નું મધ્યબિંદુ એ વિકર્ણ $BD$ ના મધ્યબિંદુ જેટલું જ હોય.
$AC$ નું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{x_{1}+x_{3}}{2}, \frac{y_{1}+y_{3}}{2}\right)$ છે.
$BD$ નું મધ્યબિંદુ $\left(\frac{x_{2}+x}{2}, \frac{y_{2}+y}{2}\right)$ છે.
યામોને સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$\frac{x_{1}+x_{3}}{2} = \frac{x_{2}+x}{2} \implies x_{1}+x_{3} = x_{2}+x \implies x = x_{1}+x_{3}-x_{2}$.
$\frac{y_{1}+y_{3}}{2} = \frac{y_{2}+y}{2} \implies y_{1}+y_{3} = y_{2}+y \implies y = y_{1}+y_{3}-y_{2}$.
આમ,શિરોબિંદુ $D$ ના યામ $(x_{1}+x_{3}-x_{2}, y_{1}+y_{3}-y_{2})$ છે.
Solution diagram
43
MediumMCQ
$A (-5, 6)$,$B (-4, -2)$ અને $C (7, 5)$ બિંદુઓ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનો પ્રકાર જણાવો.
A
સમબાજુ ત્રિકોણ
B
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
C
વિષમબાજુ ત્રિકોણ
D
કાટકોણ ત્રિકોણ

Solution

(C) ત્રિકોણનો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને ત્રણેય બાજુઓની લંબાઈ શોધીશું.
$1$. બાજુ $AB$ ની લંબાઈ:
$AB = \sqrt{(-4 - (-5))^2 + (-2 - 6)^2} = \sqrt{(1)^2 + (-8)^2} = \sqrt{1 + 64} = \sqrt{65}$ એકમ.
$2$. બાજુ $BC$ ની લંબાઈ:
$BC = \sqrt{(7 - (-4))^2 + (5 - (-2))^2} = \sqrt{(11)^2 + (7)^2} = \sqrt{121 + 49} = \sqrt{170}$ એકમ.
$3$. બાજુ $CA$ ની લંબાઈ:
$CA = \sqrt{(-5 - 7)^2 + (6 - 5)^2} = \sqrt{(-12)^2 + (1)^2} = \sqrt{144 + 1} = \sqrt{145}$ એકમ.
અહીં $AB \neq BC \neq CA$ હોવાથી,ત્રણેય બાજુઓ અસમાન છે.
તેથી,આ બિંદુઓ દ્વારા બનતો ત્રિકોણ વિષમબાજુ ત્રિકોણ છે.
44
Medium
$x$-અક્ષ પરના એવા બિંદુઓ શોધો જે બિંદુ $(7, -4)$ થી $2\sqrt{5}$ ના અંતરે હોય. આવા કેટલા બિંદુઓ છે?

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે $x$-અક્ષ પરનું દરેક બિંદુ $(x, 0)$ સ્વરૂપમાં હોય છે. ધારો કે $P(x, 0)$ એ $x$-અક્ષ પરનું બિંદુ છે જેનું બિંદુ $Q(7, -4)$ થી અંતર $2\sqrt{5}$ છે.
અંતર સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$PQ = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$.
આપેલ છે કે $PQ = 2\sqrt{5}$,તેથી $(PQ)^2 = (2\sqrt{5})^2 = 4 \times 5 = 20$.
યામોની કિંમત મૂકતા:
$(x - 7)^2 + (0 - (-4))^2 = 20$
$(x - 7)^2 + (4)^2 = 20$
$x^2 - 14x + 49 + 16 = 20$
$x^2 - 14x + 65 = 20$
$x^2 - 14x + 45 = 0$
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$x^2 - 9x - 5x + 45 = 0$
$x(x - 9) - 5(x - 9) = 0$
$(x - 9)(x - 5) = 0$
આમ,$x = 5$ અથવા $x = 9$.
તેથી બિંદુઓ $(5, 0)$ અને $(9, 0)$ છે.
આવા કુલ $2$ બિંદુઓ છે.
45
MediumMCQ
બિંદુઓ $A(2, -2)$,$B(7, 3)$,$C(11, -1)$ અને $D(6, -6)$ ને તે જ ક્રમમાં લેતા,તે કેવા પ્રકારનો ચતુષ્કોણ બનાવે છે?
A
ચોરસ
B
લંબચોરસ
C
સમબાજુ ચતુષ્કોણ
D
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ

Solution

(B) ચતુષ્કોણનો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે,આપણે અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરીને ચારેય બાજુઓ અને બે વિકર્ણોની લંબાઈ શોધીએ છીએ.
બાજુઓ:
$AB = \sqrt{(7 - 2)^2 + (3 - (-2))^2} = \sqrt{5^2 + 5^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(11 - 7)^2 + (-1 - 3)^2} = \sqrt{4^2 + (-4)^2} = \sqrt{16 + 16} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2}$
$CD = \sqrt{(6 - 11)^2 + (-6 - (-1))^2} = \sqrt{(-5)^2 + (-5)^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$
$DA = \sqrt{(2 - 6)^2 + (-2 - (-6))^2} = \sqrt{(-4)^2 + 4^2} = \sqrt{16 + 16} = \sqrt{32} = 4\sqrt{2}$
વિકર્ણો:
$AC = \sqrt{(11 - 2)^2 + (-1 - (-2))^2} = \sqrt{9^2 + 1^2} = \sqrt{81 + 1} = \sqrt{82}$
$BD = \sqrt{(6 - 7)^2 + (-6 - 3)^2} = \sqrt{(-1)^2 + (-9)^2} = \sqrt{1 + 81} = \sqrt{82}$
અહીં,સામસામેની બાજુઓ સમાન છે ($AB = CD$ અને $BC = DA$) અને વિકર્ણો પણ સમાન છે $(AC = BD)$,તેથી આ ચતુષ્કોણ એક લંબચોરસ છે.
Solution diagram
46
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A(-3, -14)$ અને $B(a, -5)$ વચ્ચેનું અંતર $9$ એકમ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$-3$
C
$9$
D
$-9$

Solution

(B) અંતર સૂત્ર મુજબ,બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ વચ્ચેનું અંતર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ બિંદુઓ $A(-3, -14)$ અને $B(a, -5)$ છે અને અંતર $d = 9$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$9 = \sqrt{(a - (-3))^2 + (-5 - (-14))^2}$
$9 = \sqrt{(a + 3)^2 + (-5 + 14)^2}$
$9 = \sqrt{(a + 3)^2 + (9)^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$81 = (a + 3)^2 + 81$
બંને બાજુથી $81$ બાદ કરતા:
$(a + 3)^2 = 0$
વર્ગમૂળ લેતા:
$a + 3 = 0$
$a = -3$.
આમ,$a$ ની જરૂરી કિંમત $-3$ છે.
47
Medium
બિંદુઓ $A(-5, 4)$ અને $B(-1, 6)$ થી સમાન અંતરે હોય તેવું બિંદુ શોધો. આવા કેટલા બિંદુઓ છે?

Solution

(D) ધારો કે $P(h, k)$ એ $A(-5, 4)$ અને $B(-1, 6)$ થી સમાન અંતરે આવેલું બિંદુ છે.
અંતર સૂત્ર મુજબ,$PA = PB$,જેનો અર્થ છે કે $PA^2 = PB^2$.
$(-5 - h)^2 + (4 - k)^2 = (-1 - h)^2 + (6 - k)^2$
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા:
$25 + h^2 + 10h + 16 + k^2 - 8k = 1 + h^2 + 2h + 36 + k^2 - 12k$
સમીકરણનું સાદું રૂપ આપતા:
$10h - 2h - 8k + 12k + 41 - 37 = 0$
$8h + 4k + 4 = 0$
$4$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$2h + k + 1 = 0$
આ રેખાખંડ $AB$ ના લંબદ્વિભાજકનું સમીકરણ છે. આ રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ $A$ અને $B$ થી સમાન અંતરે હશે. એક રેખા પર અસંખ્ય બિંદુઓ આવેલા હોવાથી,આવા અસંખ્ય બિંદુઓ શક્ય છે.
$h$ અને $k$ ને $x$ અને $y$ દ્વારા બદલતા,આવા તમામ બિંદુઓનો બિંદુપથ $2x + y + 1 = 0$ છે.
48
Difficult
$x$-અક્ષ પરના બિંદુ $Q$ ના યામ શોધો જે બિંદુઓ $A(-5, -2)$ અને $B(4, -2)$ ને જોડતા રેખાખંડના લંબદ્વિભાજક પર આવેલું છે. બિંદુઓ $Q, A$ અને $B$ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનો પ્રકાર જણાવો.

Solution

(N/A) બિંદુઓ $A(-5, -2)$ અને $B(4, -2)$ છે.
બંને બિંદુઓના $y$-યામ સમાન $(-2)$ હોવાથી,રેખાખંડ $AB$ એ $x$-અક્ષને સમાંતર સમક્ષિતિજ રેખા છે.
સમક્ષિતિજ રેખાનો લંબદ્વિભાજક એ રેખાખંડના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થતી શિરોલંબ રેખા છે.
$AB$ નું મધ્યબિંદુ $R = \left(\frac{-5+4}{2}, \frac{-2-2}{2}\right) = \left(-\frac{1}{2}, -2\right)$ છે.
લંબદ્વિભાજક એ શિરોલંબ રેખા $x = -\frac{1}{2}$ છે.
બિંદુ $Q$ એ $x$-અક્ષ પર આવેલું છે,તેથી તેનો $y$-યામ $0$ છે. તે લંબદ્વિભાજક $x = -\frac{1}{2}$ પર આવેલું હોવાથી,$Q$ ના યામ $\left(-\frac{1}{2}, 0\right)$ છે.
ત્રિકોણ $QAB$ ને ઓળખવા માટે,આપણે બાજુઓની લંબાઈ શોધીએ:
$AB = \sqrt{(4 - (-5))^2 + (-2 - (-2))^2} = \sqrt{9^2 + 0^2} = 9$.
$QA = \sqrt{(-5 - (-0.5))^2 + (-2 - 0)^2} = \sqrt{(-4.5)^2 + (-2)^2} = \sqrt{20.25 + 4} = \sqrt{24.25}$.
$QB = \sqrt{(4 - (-0.5))^2 + (-2 - 0)^2} = \sqrt{(4.5)^2 + (-2)^2} = \sqrt{20.25 + 4} = \sqrt{24.25}$.
અહીં $QA = QB$ હોવાથી,ત્રિકોણ $QAB$ એ સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ છે.
Solution diagram
49
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $(5,1), (-2,-3)$ અને $(8,2m)$ સમરેખ હોય,તો $m$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{19}{14}$
B
$\frac{17}{14}$
C
$\frac{19}{17}$
D
$\frac{14}{19}$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(5, 1)$,$B(-2, -3)$ અને $C(8, 2m)$ છે.
આપેલ બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,તેમના દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $0$ થાય.
ત્રિકોણના ક્ષેત્રફળનું સૂત્ર: $\frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = 0$.
આપેલ યામો મૂકતા:
$\frac{1}{2} |5(-3 - 2m) + (-2)(2m - 1) + 8(1 - (-3))| = 0$
$5(-3 - 2m) - 2(2m - 1) + 8(4) = 0$
$-15 - 10m - 4m + 2 + 32 = 0$
$-14m + 19 = 0$
$14m = 19$
$m = \frac{19}{14}$
50
Difficult
જો બિંદુ $A (2, -4)$ એ $P (3, 8)$ અને $Q (-10, y)$ થી સમાન અંતરે હોય,તો $y$ ની કિંમતો શોધો. $PQ$ નું અંતર પણ શોધો.

Solution

(N/A) પ્રશ્ન મુજબ,બિંદુ $A (2, -4)$ એ $P (3, 8)$ અને $Q (-10, y)$ થી સમાન અંતરે છે.
આનો અર્થ એ છે કે $PA = QA$.
અંતર સૂત્ર $d = \sqrt{(x_2 - x_1)^2 + (y_2 - y_1)^2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sqrt{(2 - 3)^2 + (-4 - 8)^2} = \sqrt{(2 - (-10))^2 + (-4 - y)^2}$
$\sqrt{(-1)^2 + (-12)^2} = \sqrt{(12)^2 + (-(4 + y))^2}$
$\sqrt{1 + 144} = \sqrt{144 + (4 + y)^2}$
$\sqrt{145} = \sqrt{144 + 16 + 8y + y^2}$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$145 = 160 + 8y + y^2$
$y^2 + 8y + 15 = 0$
$(y + 5)(y + 3) = 0$
તેથી,$y = -5$ અથવા $y = -3$.
હવે,$PQ$ નું અંતર શોધતા: $PQ = \sqrt{(-10 - 3)^2 + (y - 8)^2} = \sqrt{(-13)^2 + (y - 8)^2} = \sqrt{169 + (y - 8)^2}$.
$y = -3$ માટે,$PQ = \sqrt{169 + (-3 - 8)^2} = \sqrt{169 + 121} = \sqrt{290}$.
$y = -5$ માટે,$PQ = \sqrt{169 + (-5 - 8)^2} = \sqrt{169 + 169} = \sqrt{338} = 13\sqrt{2}$.

Coordinate Geometry — Mix Examples - Coordinate Geometry · Frequently Asked Questions

1Are these Coordinate Geometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Coordinate Geometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.