TS EAMCET 2012 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

177 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ51100 of 177 questions

Page 2 of 4 · Gujarati

51
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\alpha, \beta$ અને $\gamma$ એ $\triangle ABC$ ના વેધની લંબાઈ હોય અને તેનું ક્ષેત્રફળ $\Delta$ હોય,તો $\frac{\Delta^2}{R^2}\left(\frac{1}{\alpha^2}+\frac{1}{\beta^2}+\frac{1}{\gamma^2}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\sin^2 A + \sin^2 B + \sin^2 C$
B
$\cos^2 A + \cos^2 B + \cos^2 C$
C
$\tan^2 A + \tan^2 B + \tan^2 C$
D
$\cot^2 A + \cot^2 B + \cot^2 C$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ}$ છે.
તેથી,$\Delta = \frac{1}{2} a \alpha = \frac{1}{2} b \beta = \frac{1}{2} c \gamma$.
આનો અર્થ એ છે કે $\alpha = \frac{2 \Delta}{a}$,$\beta = \frac{2 \Delta}{b}$,અને $\gamma = \frac{2 \Delta}{c}$.
આ કિંમતો પદાવલિમાં મૂકતા:
$\frac{\Delta^2}{R^2}\left(\frac{1}{\alpha^2}+\frac{1}{\beta^2}+\frac{1}{\gamma^2}\right) = \frac{\Delta^2}{R^2}\left(\frac{a^2}{4 \Delta^2}+\frac{b^2}{4 \Delta^2}+\frac{c^2}{4 \Delta^2}\right)$
$= \frac{\Delta^2}{R^2} \cdot \frac{1}{4 \Delta^2} (a^2 + b^2 + c^2) = \frac{a^2 + b^2 + c^2}{4 R^2}$.
સાઇનના નિયમ મુજબ,$a = 2R \sin A$,$b = 2R \sin B$,અને $c = 2R \sin C$.
તેથી,$\frac{(2R \sin A)^2 + (2R \sin B)^2 + (2R \sin C)^2}{4 R^2} = \frac{4 R^2 (\sin^2 A + \sin^2 B + \sin^2 C)}{4 R^2} = \sin^2 A + \sin^2 B + \sin^2 C$.
52
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
લઘુકોણ ત્રિકોણમાં,$\cot B \cot C + \cot A \cot C + \cot A \cot B$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$-1$
B
$0$
C
$1$
D
$2$

Solution

(C) $\triangle ABC$ માં,$A + B + C = 180^{\circ}$ છે.
$A + B = 180^{\circ} - C$.
બંને બાજુ $\cot$ લેતા: $\cot(A + B) = \cot(180^{\circ} - C)$.
$\cot(A + B) = \frac{\cot A \cot B - 1}{\cot A + \cot B}$ અને $\cot(180^{\circ} - C) = -\cot C$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{\cot A \cot B - 1}{\cot A + \cot B} = -\cot C$.
$\cot A \cot B - 1 = -\cot C(\cot A + \cot B)$.
$\cot A \cot B - 1 = -\cot C \cot A - \cot C \cot B$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને મળે છે:
$\cot A \cot B + \cot B \cot C + \cot C \cot A = 1$.
53
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
બિંદુ $(3,2)$ નીચે મુજબના ત્રણ રૂપાંતરણોમાંથી ક્રમશઃ પસાર થાય છે:
$(i)$ રેખા $y=x$ ની સાપેક્ષે પરાવર્તન.
(ii) $x$-અક્ષની ધન દિશામાં $1$ એકમ અંતરનું સ્થાનાંતર.
(iii) ઉગમબિંદુની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં $\frac{\pi}{4}$ ખૂણે પરિભ્રમણ.
તો,બિંદુનું અંતિમ સ્થાન શું હશે?
A
$(-\sqrt{18}, \sqrt{18})$
B
$(-2,3)$
C
$(0, \sqrt{18})$
D
$(0,3)$

Solution

(C) આપેલ બિંદુ $P(3,2)$ છે.
$(i)$ રેખા $y=x$ ની સાપેક્ષે બિંદુ $(3,2)$ નું પરાવર્તન $(2,3)$ મળે છે.
(ii) બિંદુ $(2,3)$ નું $x$-અક્ષની ધન દિશામાં $1$ એકમ સ્થાનાંતર $(2+1, 3) = (3,3)$ મળે છે.
(iii) બિંદુ $(x,y) = (3,3)$ નું ઉગમબિંદુની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં $\theta = \frac{\pi}{4}$ ખૂણે પરિભ્રમણ નીચે મુજબ થાય છે:
$X = x \cos \theta - y \sin \theta = 3 \cos(\frac{\pi}{4}) - 3 \sin(\frac{\pi}{4}) = 3(\frac{1}{\sqrt{2}}) - 3(\frac{1}{\sqrt{2}}) = 0$
$Y = x \sin \theta + y \cos \theta = 3 \sin(\frac{\pi}{4}) + 3 \cos(\frac{\pi}{4}) = 3(\frac{1}{\sqrt{2}}) + 3(\frac{1}{\sqrt{2}}) = \frac{6}{\sqrt{2}} = 3\sqrt{2} = \sqrt{18}$
આમ,અંતિમ સ્થાન $(0, \sqrt{18})$ છે.
54
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
બિંદુ $(1,2)$ માંથી પસાર થતી અને રેખા $y=2x+1$ સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતી રેખાનું સમીકરણ શોધો.
A
$5x+y=7$
B
$3x+y=5$
C
$x+y=3$
D
$x-y+1=0$

Solution

(B) ધારો કે જરૂરી રેખાનું સમીકરણ $y-2=m(x-1)$ છે.
આપેલ છે કે આ રેખા અને $y=2x+1$ વચ્ચેનો ખૂણો $45^{\circ}$ છે.
આપેલ રેખાનો ઢાળ $m_1=2$ છે અને જરૂરી રેખાનો ઢાળ $m_2=m$ છે.
સૂત્ર $\tan \theta = \left| \frac{m_2-m_1}{1+m_1m_2} \right|$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\tan 45^{\circ} = \left| \frac{m-2}{1+2m} \right|$
$1 = \left| \frac{m-2}{1+2m} \right|$
આના બે કિસ્સાઓ મળે છે:
કિસ્સો $1$: $\frac{m-2}{1+2m} = 1$ $\Rightarrow m-2 = 1+2m$ $\Rightarrow m = -3$.
સમીકરણ $y-2 = -3(x-1)$ $\Rightarrow y-2 = -3x+3$ $\Rightarrow 3x+y=5$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: $\frac{m-2}{1+2m} = -1$ $\Rightarrow m-2 = -1-2m$ $\Rightarrow 3m = 1$ $\Rightarrow m = \frac{1}{3}$.
સમીકરણ $y-2 = \frac{1}{3}(x-1)$ $\Rightarrow 3y-6 = x-1$ $\Rightarrow x-3y+5=0$ મળે છે.
આપેલ વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,$3x+y=5$ સાચો વિકલ્પ છે.
55
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$(x+7y)^2 + 4\sqrt{2}(x+7y) - 42 = 0$ દ્વારા આપવામાં આવેલી સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો.
A
$\frac{4}{5}$
B
$4\sqrt{2}$
C
$2$
D
$10\sqrt{2}$

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ $(x+7y)^2 + 4\sqrt{2}(x+7y) - 42 = 0$ છે.
ધારો કે $t = x+7y$.
સમીકરણ $t^2 + 4\sqrt{2}t - 42 = 0$ બને છે.
દ્વિઘાત સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$t = 3\sqrt{2}$ અથવા $t = -7\sqrt{2}$ મળે છે.
તેથી,બે સમાંતર રેખાઓ $x+7y - 3\sqrt{2} = 0$ અને $x+7y + 7\sqrt{2} = 0$ છે.
સમાંતર રેખાઓ વચ્ચેનું અંતર $d = \frac{|C_1 - C_2|}{\sqrt{A^2 + B^2}}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$d = \frac{|7\sqrt{2} - (-3\sqrt{2})|}{\sqrt{1^2 + 7^2}} = \frac{10\sqrt{2}}{5\sqrt{2}} = 2$.
56
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક બિંદુ $xy$-સમતલમાં એવી રીતે ગતિ કરે છે કે જેથી બે પરસ્પર લંબ રેખાઓથી તેના અંતરનો સરવાળો હંમેશા $5$ એકમ રહે છે. બિંદુના બિંદુપથ દ્વારા ઘેરાયેલું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{25}{4}$
B
$25$
C
$50$
D
$100$

Solution

(B) ધારો કે બે પરસ્પર લંબ રેખાઓ યામ અક્ષો $x=0$ અને $y=0$ છે.
ધારો કે બિંદુ $(x, y)$ છે. આ રેખાઓથી અંતર $|x|$ અને $|y|$ છે.
આપેલ શરત $|x| + |y| = 5$ છે.
આ સમીકરણ $(5, 0), (0, 5), (-5, 0),$ અને $(0, -5)$ શિરોબિંદુઓ ધરાવતો ચોરસ દર્શાવે છે.
આ ચોરસના વિકર્ણની લંબાઈ $(5, 0)$ અને $(0, 5)$ વચ્ચેનું અંતર છે,જે $\sqrt{(5-0)^2 + (0-5)^2} = \sqrt{25 + 25} = \sqrt{50} = 5\sqrt{2}$ છે.
વિકર્ણ $d$ ધરાવતા ચોરસનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} d^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (5\sqrt{2})^2 = \frac{1}{2} \times 50 = 25$ ચોરસ એકમ.
Solution diagram
57
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વર્તુળ $r = 12 \cos \theta + 5 \sin \theta$ ની ત્રિજ્યા કેટલી છે?
A
$\frac{5}{12}$
B
$\frac{17}{2}$
C
$\frac{15}{2}$
D
$\frac{13}{2}$

Solution

(D) વર્તુળનું આપેલ સમીકરણ $r = 12 \cos \theta + 5 \sin \theta$ છે.
$x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$ નો ઉપયોગ કરીને,સમીકરણને $r$ વડે ગુણતા $r^2 = 12(r \cos \theta) + 5(r \sin \theta)$ મળે.
$r^2 = x^2 + y^2$ મૂકતા,આપણને $x^2 + y^2 = 12x + 5y$ મળે.
પદોને ગોઠવતા,$x^2 - 12x + y^2 - 5y = 0$.
$x$ અને $y$ માટે પૂર્ણવર્ગ બનાવતા: $(x - 6)^2 - 36 + (y - \frac{5}{2})^2 - \frac{25}{4} = 0$.
આનું સાદું રૂપ $(x - 6)^2 + (y - \frac{5}{2})^2 = 36 + \frac{25}{4} = \frac{144 + 25}{4} = \frac{169}{4}$ થાય.
આને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $(x - h)^2 + (y - k)^2 = R^2$ સાથે સરખાવતા,ત્રિજ્યા $R = \sqrt{\frac{169}{4}} = \frac{13}{2}$ મળે.
58
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વર્તુળ $x^2+y^2-4x-2y+c=0$ ધ્યાનમાં લો જેનું કેન્દ્ર $A(2,1)$ છે. જો બિંદુ $P(10,7)$ એવું હોય કે રેખાખંડ $PA$ વર્તુળને $Q$ માં મળે છે અને $PQ=5$ છે,તો $c$ ની કિંમત શોધો.
A
$-15$
B
$20$
C
$30$
D
$-20$

Solution

(D) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2-4x-2y+c=0$ છે,જેનું કેન્દ્ર $A(2,1)$ છે.
પ્રથમ,આપણે અંતર $AP$ શોધીએ:
$AP = \sqrt{(10-2)^2 + (7-1)^2} = \sqrt{8^2 + 6^2} = \sqrt{64+36} = \sqrt{100} = 10$.
કારણ કે $Q$ એ રેખાખંડ $PA$ પર છે અને $PQ=5$ છે,તેથી અંતર $AQ$ થશે:
$AQ = AP - PQ = 10 - 5 = 5$.
$AQ$ એ વર્તુળની ત્રિજ્યા હોવાથી,ત્રિજ્યા $r = 5$.
વર્તુળનું સમીકરણ $(x-h)^2 + (y-k)^2 = r^2$ છે,જ્યાં $(h,k)$ કેન્દ્ર છે.
કિંમતો મૂકતા,$(x-2)^2 + (y-1)^2 = 5^2$.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$x^2 - 4x + 4 + y^2 - 2y + 1 = 25$,જેનું સાદું રૂપ $x^2 + y^2 - 4x - 2y - 20 = 0$ થાય છે.
આપેલ સમીકરણ $x^2 + y^2 - 4x - 2y + c = 0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $c = -20$ મળે છે.
Solution diagram
59
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વર્તુળ $C$ નું સમીકરણ $x^2+y^2-2x+10y-38=0$ આપેલ છે. $C$ ને લગતી નીચેની યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
$A$. $C$ ના સંદર્ભમાં $(4, 3)$ ના પોલરનું સમીકરણ$I$. $y + 5 = 0$
$B$. $C$ પરના બિંદુ $(9, -5)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ$II$. $x = 1$
$C$. $C$ પરના બિંદુ $(-7, -5)$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ$III$. $3x + 8y = 27$
$D$. $(1, -5)$ અને $(1, 3)$ માંથી પસાર થતા વ્યાસનું સમીકરણ$IV$. $x = 9$
A
$A-III, B-IV, C-I, D-II$
60
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો રેખા $x+3y=0$ એ $1$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળ માટે $(0,0)$ બિંદુએ સ્પર્શક હોય,તો આવા એક વર્તુળનું કેન્દ્ર શોધો.
A
$(3,0)$
B
$\left(\frac{-1}{\sqrt{10}}, \frac{3}{\sqrt{10}}\right)$
C
$\left(\frac{3}{\sqrt{10}}, \frac{-3}{\sqrt{10}}\right)$
D
$\left(\frac{1}{\sqrt{10}}, \frac{3}{\sqrt{10}}\right)$

Solution

(D) રેખા $x+3y=0$ એ $(0,0)$ બિંદુએ વર્તુળનો સ્પર્શક છે.
ધારો કે વર્તુળનું કેન્દ્ર $(h,k)$ છે.
સ્પર્શક બિંદુ $(0,0)$ અને કેન્દ્ર $(h,k)$ ને જોડતી ત્રિજ્યા સ્પર્શકને લંબ હોય છે.
સ્પર્શકનો ઢાળ $m_1 = -\frac{1}{3}$ છે.
ત્રિજ્યાનો ઢાળ $m_2 = \frac{k}{h}$ છે.
લંબ હોવાથી,$m_1 \times m_2 = -1$ $\Rightarrow -\frac{1}{3} \times \frac{k}{h} = -1$ $\Rightarrow k = 3h$.
ત્રિજ્યા $1$ હોવાથી,$\sqrt{h^2+k^2} = 1 \Rightarrow h^2+k^2 = 1$.
$k=3h$ મૂકતા,$h^2+(3h)^2 = 1$ $\Rightarrow 10h^2 = 1$ $\Rightarrow h = \pm \frac{1}{\sqrt{10}}$.
તેથી,કેન્દ્ર $\left(\frac{1}{\sqrt{10}}, \frac{3}{\sqrt{10}}\right)$ અથવા $\left(-\frac{1}{\sqrt{10}}, -\frac{3}{\sqrt{10}}\right)$ મળે.
વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $\left(\frac{1}{\sqrt{10}}, \frac{3}{\sqrt{10}}\right)$ છે.
Solution diagram
61
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\Delta$ એ વર્તુળ $x^2+y^2=4$ પરના બિંદુ $(1, \sqrt{3})$ આગળના સ્પર્શક,અભિલંબ અને ધન $x$-અક્ષ દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ હોય,તો $\Delta$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\sqrt{3}}{2}$
B
$\sqrt{3}$
C
$2 \sqrt{3}$
D
$6$

Solution

(C) આપેલ વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2=4$ છે.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,$2x + 2y \frac{dy}{dx} = 0$ મળે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dy}{dx} = -\frac{x}{y}$.
બિંદુ $(1, \sqrt{3})$ આગળ સ્પર્શકનો ઢાળ $m_t = -\frac{1}{\sqrt{3}}$ છે.
$(1, \sqrt{3})$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $y - \sqrt{3} = -\frac{1}{\sqrt{3}}(x - 1)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $x + \sqrt{3}y = 4$ થાય છે.
આ સ્પર્શક ધન $x$-અક્ષને બિંદુ $B(4, 0)$ પર છેદે છે.
$(1, \sqrt{3})$ આગળ અભિલંબનો ઢાળ $m_n = \sqrt{3}$ છે.
$(1, \sqrt{3})$ આગળ અભિલંબનું સમીકરણ $y - \sqrt{3} = \sqrt{3}(x - 1)$ છે,જેનું સાદું રૂપ $\sqrt{3}x - y = 0$ થાય છે.
અભિલંબ ઉગમબિંદુ $O(0, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
ત્રિકોણ બિંદુઓ $O(0, 0)$,$B(4, 0)$,અને $A(1, \sqrt{3})$ દ્વારા બને છે.
$\triangle OAB$ નું ક્ષેત્રફળ $\Delta = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{વેધ} = \frac{1}{2} \times OB \times AD$ છે,જ્યાં $AD$ એ બિંદુ $A$ નો $y$-યામ છે.
$\Delta = \frac{1}{2} \times 4 \times \sqrt{3} = 2\sqrt{3}$.
Solution diagram
62
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$4x^2 + 4y^2 - 12x + 6y - 3 + \lambda(x + 2y - 6) = 0$ વર્તુળોની કોએક્સિયલ સિસ્ટમમાં આવતા વર્તુળોના કેન્દ્રોને જોડતી રેખાનું સમીકરણ શું છે?
A
$8x - 4y - 15 = 0$
B
$8x - 4y + 15 = 0$
C
$3x - 4y - 5 = 0$
D
$3x - 4y + 5 = 0$

Solution

(A) આપેલ વર્તુળોની કોએક્સિયલ સિસ્ટમ $4x^2 + 4y^2 - 12x + 6y - 3 + \lambda(x + 2y - 6) = 0$ છે.
$4$ વડે ભાગતા,$x^2 + y^2 - 3x + \frac{3}{2}y - \frac{3}{4} + \frac{\lambda}{4}(x + 2y - 6) = 0$ મળે.
રેડિકલ અક્ષ $x + 2y - 6 = 0$ છે.
કેન્દ્રોની રેખા રેડિકલ અક્ષને લંબ હોય છે. રેડિકલ અક્ષનો ઢાળ $-\frac{1}{2}$ હોવાથી,કેન્દ્રોની રેખાનો ઢાળ $2$ થાય.
તેથી,કેન્દ્રોની રેખાનું સમીકરણ $2x - y + k = 0$ સ્વરૂપમાં છે.
મૂળ વર્તુળ $S_1 = x^2 + y^2 - 3x + \frac{3}{2}y - \frac{3}{4} = 0$ નું કેન્દ્ર $(\frac{3}{2}, -\frac{3}{4})$ છે.
આ કેન્દ્ર રેખા પર હોવાથી,$2(\frac{3}{2}) - (-\frac{3}{4}) + k = 0$
$3 + \frac{3}{4} + k = 0$
$k = -\frac{15}{4}$.
સમીકરણમાં $k$ ની કિંમત મૂકતા,$2x - y - \frac{15}{4} = 0$,એટલે કે $8x - 4y - 15 = 0$ મળે છે.
63
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક વર્તુળ બિંદુ $(3, 4)$ માંથી પસાર થાય છે અને વર્તુળ $x^2 + y^2 = a^2$ ને લંબચ્છેદી છે. તેના કેન્દ્રનો બિંદુપથ એક સીધી રેખા છે. જો આ સીધી રેખાનું ઉગમબિંદુથી અંતર $25$ હોય,તો $a^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$250$
B
$225$
C
$100$
D
$25$

Solution

(B) ધારો કે વર્તુળનું સમીકરણ $(x-h)^2 + (y-k)^2 = r^2$ છે. તે $(3, 4)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી $(3-h)^2 + (4-k)^2 = r^2$,જેનું સાદુંરૂપ $h^2 + k^2 - 6h - 8k + 25 = r^2$ થાય છે.
વર્તુળનું સમીકરણ $x^2 + y^2 - 2hx - 2ky + (h^2 + k^2 - r^2) = 0$ છે.
તે $x^2 + y^2 - a^2 = 0$ ને લંબચ્છેદી હોવાથી,શરત $2g_1g_2 + 2f_1f_2 = c_1 + c_2$ મુજબ $0 = (h^2 + k^2 - r^2) - a^2$.
તેથી,$h^2 + k^2 - r^2 = a^2$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $r^2 = h^2 + k^2 - a^2$ મૂકતા: $h^2 + k^2 - 6h - 8k + 25 = h^2 + k^2 - a^2$.
જેનું સાદુંરૂપ $6h + 8k - 25 - a^2 = 0$ થાય છે.
કેન્દ્ર $(h, k)$ નો બિંદુપથ $6x + 8y - (25 + a^2) = 0$ છે.
આ રેખાનું ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ થી અંતર $25$ આપેલ છે.
તેથી,$\frac{|-(25 + a^2)|}{\sqrt{6^2 + 8^2}} = 25$.
$\frac{25 + a^2}{10} = 25$.
$25 + a^2 = 250$.
$a^2 = 225$.
64
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ધારો કે $x+y=k$ એ પરવલય $y^2=12x$ નો અભિલંબ છે. જો $p$ એ પરવલયના નાભિમાંથી આ અભિલંબ પર દોરેલા લંબની લંબાઈ હોય,તો $4k-2p^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$0$
C
$-1$
D
$2$

Solution

(B) આપેલ પરવલયનું સમીકરણ $y^2=12x$ છે. $y^2=4ax$ સાથે સરખાવતા,$a=3$ મળે છે.
પરવલય $y^2=4ax$ ના $m$ ઢાળવાળા અભિલંબનું સમીકરણ $y=mx-2am-am^3$ છે.
આપેલ અભિલંબ $x+y=k$ છે,જેને $y=-x+k$ તરીકે લખી શકાય. $y=mx+c$ સાથે સરખાવતા,$m=-1$ મળે છે.
$m=-1$ અને $a=3$ ને અભિલંબના સમીકરણમાં મૂકતા:
$y = (-1)x - 2(3)(-1) - 3(-1)^3$
$y = -x + 6 + 3$
$y = -x + 9$
$y=-x+9$ ને $x+y=k$ સાથે સરખાવતા,$k=9$ મળે છે.
પરવલય $y^2=12x$ ની નાભિ $S(a, 0) = S(3, 0)$ છે.
નાભિ $(3, 0)$ થી રેખા $x+y-9=0$ પરના લંબની લંબાઈ $p$:
$p = \frac{|1(3) + 1(0) - 9|}{\sqrt{1^2 + 1^2}} = \frac{|-6|}{\sqrt{2}} = \frac{6}{\sqrt{2}}$.
તેથી,$p^2 = \frac{36}{2} = 18$.
અંતે,$4k - 2p^2$ ની ગણતરી કરતા:
$4(9) - 2(18) = 36 - 36 = 0$.
65
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $ab \neq 0$ અને $\left(\frac{x^2}{a}-\frac{b}{x}\right)^{11}$ ના વિસ્તરણમાં $x^7$ અને $x^4$ ના સહગુણકોનો સરવાળો $0$ હોય,તો
A
$a=b$
B
$a+b=0$
C
$ab=-1$
D
$ab=1$

Solution

(D) $\left(\frac{x^2}{a}-\frac{b}{x}\right)^{11}$ ના વિસ્તરણમાં સામાન્ય પદ $T_{r+1} = {}^{11}C_r \left(\frac{x^2}{a}\right)^{11-r} \left(-\frac{b}{x}\right)^r = {}^{11}C_r \frac{(-b)^r}{a^{11-r}} x^{22-3r}$ છે.
$x^7$ ના સહગુણક માટે,$22-3r = 7$ લેતા,$3r = 15$,તેથી $r = 5$ મળે.
સહગુણક $C_1 = {}^{11}C_5 \frac{(-b)^5}{a^6} = -{}^{11}C_5 \frac{b^5}{a^6}$ છે.
$x^4$ ના સહગુણક માટે,$22-3r = 4$ લેતા,$3r = 18$,તેથી $r = 6$ મળે.
સહગુણક $C_2 = {}^{11}C_6 \frac{(-b)^6}{a^5} = {}^{11}C_6 \frac{b^6}{a^5}$ છે.
આપેલ છે કે $C_1 + C_2 = 0$,તેથી $-{}^{11}C_5 \frac{b^5}{a^6} + {}^{11}C_6 \frac{b^6}{a^5} = 0$.
કારણ કે ${}^{11}C_5 = {}^{11}C_6$,આપણે ${}^{11}C_5 \frac{b^5}{a^6}$ વડે ભાગતા:
$-1 + \frac{b^6}{a^5} \cdot \frac{a^6}{b^5} = 0$ $\Rightarrow -1 + ab = 0$ $\Rightarrow ab = 1$.
66
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો રેખા $2x + 5y = 12$ એ ઉપવલય $4x^2 + 5y^2 = 20$ ને બે ભિન્ન બિંદુઓ $A$ અને $B$ માં છેદે,તો $AB$ નું મધ્યબિંદુ શું થાય?
A
$(0, 1)$
B
$(1, 2)$
C
$(1, 0)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) આપેલ રેખા $2x + 5y = 12$ છે,જેનો અર્થ છે $x = \frac{12 - 5y}{2}$.
આ કિંમતને ઉપવલયના સમીકરણ $4x^2 + 5y^2 = 20$ માં મૂકતા:
$4\left(\frac{12 - 5y}{2}\right)^2 + 5y^2 = 20$
$4\left(\frac{144 - 120y + 25y^2}{4}\right) + 5y^2 = 20$
$144 - 120y + 25y^2 + 5y^2 = 20$
$30y^2 - 120y + 124 = 0$
$2$ વડે ભાગતા,આપણને $15y^2 - 60y + 62 = 0$ મળે છે.
વિવેચક $D = b^2 - 4ac = (-60)^2 - 4(15)(62) = 3600 - 3720 = -120$.
$D < 0$ હોવાથી,રેખા ઉપવલયને કોઈ પણ વાસ્તવિક બિંદુમાં છેદતી નથી.
તેથી,પ્રશ્નનું પૂર્વધારણા ખોટું છે કારણ કે કોઈ છેદબિંદુઓ $A$ અને $B$ અસ્તિત્વ ધરાવતા નથી.
67
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
અતિવલય $5 x^2-y^2=5$ ને $(2,8)$ માંથી પસાર થતા સ્પર્શકો પૈકી એકનું સમીકરણ શોધો.
A
$3 x+y-14=0$
B
$3 x-y+2=0$
C
$x+y+3=0$
D
$x-y+6=0$

Solution

(B) આપેલ અતિવલય $5 x^2-y^2=5$ છે,જેને પ્રમાણિત સ્વરૂપ $\frac{x^2}{1}-\frac{y^2}{5}=1$ માં લખી શકાય.
અહીં,$a^2=1$ અને $b^2=5$ છે.
અતિવલયના $m$ ઢાળવાળા સ્પર્શકનું સમીકરણ $y=m x \pm \sqrt{a^2 m^2-b^2}$ છે,જે $y=m x \pm \sqrt{m^2-5}$ થાય.
સ્પર્શક $(2,8)$ બિંદુમાંથી પસાર થતો હોવાથી:
$8=2 m \pm \sqrt{m^2-5}$
$(8-2 m)^2 = m^2-5$
$64+4 m^2-32 m = m^2-5$
$3 m^2-32 m+69 = 0$
$(3 m-23)(m-3) = 0$
તેથી,$m=3$ અથવા $m=\frac{23}{3}$.
$m=3$ માટે,સ્પર્શકનું સમીકરણ $y=3 x \pm \sqrt{3^2-5} \Rightarrow y=3 x \pm 2$ મળે.
આથી $3 x-y+2=0$ અથવા $3 x-y-2=0$ મળે.
વિકલ્પો મુજબ,$3 x-y+2=0$ એ સાચું સમીકરણ છે.
68
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
અતિવલય $x^2-3y^2=3$ ના બિંદુ $(\sqrt{3}, 0)$ આગળના સ્પર્શક અને અતિવલયના અનંતસ્પર્શકો દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) શોધો.
A
$\sqrt{2}$
B
$\sqrt{3}$
C
$\frac{1}{\sqrt{3}}$
D
$2\sqrt{3}$

Solution

(B) અતિવલયનું સમીકરણ $x^2 - 3y^2 = 3$ છે,જેને $\frac{x^2}{3} - \frac{y^2}{1} = 1$ તરીકે લખી શકાય.
બિંદુ $(\sqrt{3}, 0)$ આગળ સ્પર્શકનું સમીકરણ $x = \sqrt{3}$ મળે છે.
અતિવલયના અનંતસ્પર્શકો $x - \sqrt{3}y = 0$ અને $x + \sqrt{3}y = 0$ છે.
આ રેખાઓના છેદબિંદુઓ $(0, 0)$,$(\sqrt{3}, 1)$ અને $(\sqrt{3}, -1)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} |x_1(y_2 - y_3) + x_2(y_3 - y_1) + x_3(y_1 - y_2)| = \frac{1}{2} |0 + \sqrt{3}(-1 - 0) + \sqrt{3}(0 - 1)| = \sqrt{3}$ ચોરસ એકમ.
69
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$\lim _{x \rightarrow \infty}\left(\frac{x+6}{x+1}\right)^{x+4}$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^4$
B
$e^6$
C
$e^5$
D
$e$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રમાણિત લક્ષ $\lim _{x \rightarrow \infty} (1 + \frac{a}{x+b})^{x+c} = e^a$ છે.
આપેલ પદાવલિ $\lim _{x \rightarrow \infty} (\frac{x+6}{x+1})^{x+4}$ છે.
આને $\lim _{x \rightarrow \infty} (1 + \frac{x+6}{x+1} - 1)^{x+4} = \lim _{x \rightarrow \infty} (1 + \frac{5}{x+1})^{x+4}$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
પ્રમાણિત લક્ષના સૂત્ર $\lim _{x \rightarrow \infty} (1 + \frac{k}{f(x)})^{g(x)} = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} k \cdot \frac{g(x)}{f(x)}}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$e^{\lim _{x \rightarrow \infty} 5 \cdot \frac{x+4}{x+1}} = e^{5 \cdot \lim _{x \rightarrow \infty} \frac{1+4/x}{1+1/x}} = e^{5 \cdot 1} = e^5$.
70
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$\lim _{x \rightarrow \infty}\left(\frac{x+6}{x+1}\right)^{x+4}$ ની કિંમત શોધો.
A
$e^4$
B
$e^6$
C
$e^5$
D
$e$

Solution

(C) આપણી પાસે લક્ષ $L = \lim _{x \rightarrow \infty}\left(\frac{x+6}{x+1}\right)^{x+4}$ છે.
આ $1^{\infty}$ સ્વરૂપનું અનિશ્ચિત લક્ષ હોવાથી,આપણે સૂત્ર $\lim _{x \rightarrow a} f(x)^{g(x)} = e^{\lim _{x \rightarrow a} (f(x)-1)g(x)}$ નો ઉપયોગ કરીશું.
$L = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} \left(\frac{x+6}{x+1} - 1\right)(x+4)}$
$L = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} \left(\frac{x+6-x-1}{x+1}\right)(x+4)}$
$L = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{5(x+4)}{x+1}}$
$L = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{5x+20}{x+1}}$
અંશ અને છેદને $x$ વડે ભાગતા:
$L = e^{\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{5 + 20/x}{1 + 1/x}}$
જેમ $x \rightarrow \infty$,તેમ $1/x \rightarrow 0$,તેથી:
$L = e^{\frac{5+0}{1+0}} = e^5$.
71
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
નિયોપ્રીનનો મોનોમર કયો છે?
A
$1,3$-બ્યુટાડાઈન
B
$2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન
C
$2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈન
D
વિનાઈલ ક્લોરાઈડ

Solution

(B) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીનના મુક્ત મુલક પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું કૃત્રિમ રબર છે.
ક્લોરોપ્રીન રાસાયણિક રીતે $2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન તરીકે ઓળખાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ CH_2=C(Cl)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerisation}} [-CH_2-C(Cl)=CH-CH_2-]_n$
72
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $A=\left[\begin{array}{rr}i & -i \\ -i & i\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{rr}1 & -1 \\ -1 & 1\end{array}\right]$ હોય,તો $A^8$ શોધો. ($B$ માં)
A
$4$
B
$8$
C
$64$
D
$128$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$A=\left[\begin{array}{rr}i & -i \\ -i & i\end{array}\right]$ અને $B=\left[\begin{array}{rr}1 & -1 \\ -1 & 1\end{array}\right]$.
પ્રથમ,$A^2$ ની ગણતરી કરો:
$A^2 = \left[\begin{array}{rr}i & -i \\ -i & i\end{array}\right] \left[\begin{array}{rr}i & -i \\ -i & i\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}i^2+i^2 & -i^2-i^2 \\ -i^2-i^2 & i^2+i^2\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}-2 & 2 \\ 2 & -2\end{array}\right] = -2B$.
ત્યારબાદ,$B^2$ ની ગણતરી કરો:
$B^2 = \left[\begin{array}{rr}1 & -1 \\ -1 & 1\end{array}\right] \left[\begin{array}{rr}1 & -1 \\ -1 & 1\end{array}\right] = \left[\begin{array}{rr}2 & -2 \\ -2 & 2\end{array}\right] = 2B$.
હવે,$A^8$ ની ગણતરી કરો:
$A^8 = (A^2)^4 = (-2B)^4 = (-2)^4 B^4 = 16 B^4$.
કારણ કે $B^4 = (B^2)^2 = (2B)^2 = 4B^2 = 4(2B) = 8B$.
તેથી,$A^8 = 16(8B) = 128B$.
73
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $f(x) = \left|\begin{array}{ccc} 1 & x & x+1 \\ 2x & x(x-1) & x(x+1) \\ 3x(x-1) & x(x-1)(x-2) & (x-1)x(x+1) \end{array}\right|$,તો $f(2012)$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$-500$
D
$500$

Solution

(A) આપેલ છે,$f(x) = \left|\begin{array}{ccc} 1 & x & x+1 \\ 2x & x(x-1) & x(x+1) \\ 3x(x-1) & x(x-1)(x-2) & (x-1)x(x+1) \end{array}\right|$.
$R_2$ માંથી $x$ સામાન્ય લેતા,$R_3$ માંથી $x(x-1)$ સામાન્ય લેતા અને $C_3$ માંથી $(x+1)$ સામાન્ય લેતા,આપણને મળે છે:
$f(x) = x \cdot x(x-1) \cdot (x+1) \left|\begin{array}{ccc} 1 & x & 1 \\ 2 & x-1 & 1 \\ 3 & x-2 & 1 \end{array}\right|$.
હવે,હારની પ્રક્રિયાઓ $R_2 \rightarrow R_2 - R_1$ અને $R_3 \rightarrow R_3 - R_1$ કરતા:
$f(x) = x^2(x^2-1) \left|\begin{array}{ccc} 1 & x & 1 \\ 1 & -1 & 0 \\ 2 & -2 & 0 \end{array}\right|$.
$C_3$ ની સાપેક્ષમાં વિસ્તરણ કરતા:
$f(x) = x^2(x^2-1) \cdot [1 \cdot (1(-2) - 2(-1))] = x^2(x^2-1) \cdot [-2 + 2] = 0$.
આમ,દરેક $x$ માટે $f(x) = 0$ થાય છે.
તેથી,$f(2012) = 0$.
74
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
આપેલ છે કે,$a \alpha^2+2 b \alpha+c \neq 0$ અને સમીકરણોની સંહતિ
$\begin{aligned} & (a \alpha+b) x+a y+b z=0 \\ & (b \alpha+c) x+b y+c z=0 \\ & (a \alpha+b) y+(b \alpha+c) z=0\end{aligned}$
ને શૂન્યેતર ઉકેલ હોય,તો $a, b$ અને $c$ શેમાં છે?
A
સમાંતર શ્રેણી
B
સમગુણોત્તર શ્રેણી
C
હરાત્મક શ્રેણી
D
અરિથમેટિકો-જિયોમેટ્રિક શ્રેણી

Solution

(B) આપેલ સમીકરણોની સંહતિ નીચે મુજબ છે:
$(a \alpha+b) x+a y+b z = 0$
$(b \alpha+c) x+b y+c z = 0$
$(a \alpha+b) y+(b \alpha+c) z = 0$
શૂન્યેતર ઉકેલ માટે,સહગુણક શ્રેણિકનો નિશ્ચાયક શૂન્ય હોવો જોઈએ:
$\left|\begin{array}{ccc}a \alpha+b & a & b \\ b \alpha+c & b & c \\ 0 & a \alpha+b & b \alpha+c\end{array}\right|=0$
હાર પ્રક્રિયા $R_3 \rightarrow R_3 - \alpha R_1 - R_2$ લાગુ પાડતા:
ત્રીજી હાર આ મુજબ થશે: $0 - \alpha(a \alpha + b) - (b \alpha + c) = -a \alpha^2 - b \alpha - b \alpha - c = -(a \alpha^2 + 2b \alpha + c)$.
નિશ્ચાયક આ રીતે સરળ બને છે:
$\left|\begin{array}{ccc}a \alpha+b & a & b \\ b \alpha+c & b & c \\ -(a \alpha^2+2 b \alpha+c) & 0 & 0\end{array}\right|=0$
ત્રીજી હારને અનુલક્ષીને વિસ્તરણ કરતા:
$-(a \alpha^2+2 b \alpha+c) \times (ac - b^2) = 0$
આપેલ છે કે $a \alpha^2+2 b \alpha+c \neq 0$,તેથી:
$ac - b^2 = 0 \Rightarrow b^2 = ac$
આ શરત સૂચવે છે કે $a, b$ અને $c$ સમગુણોત્તર શ્રેણી $(GP)$ માં છે.
75
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$x = \log \left( \frac{1}{y} + \sqrt{1 + \frac{1}{y^2}} \right) \Rightarrow y$ બરાબર શું થાય?
A
$\tanh x$
B
$\operatorname{coth} x$
C
$\operatorname{sech} x$
D
$\operatorname{cosech} x$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$x = \log \left( \frac{1}{y} + \sqrt{1 + \frac{1}{y^2}} \right)$.
આપણે જાણીએ છીએ કે ઇન્વર્સ હાઇપરબોલિક કોસેકન્ટ વિધેયની વ્યાખ્યા $\operatorname{cosech}^{-1}(y) = \log \left( \frac{1}{y} + \sqrt{1 + \frac{1}{y^2}} \right)$ છે.
આપેલ સમીકરણને વ્યાખ્યા સાથે સરખાવતા,આપણને $x = \operatorname{cosech}^{-1}(y)$ મળે છે.
બંને બાજુ હાઇપરબોલિક કોસેકન્ટ લેતા,આપણને $y = \operatorname{cosech}(x)$ મળે છે.
76
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\frac{1}{2} \leq x \leq 1$ હોય,તો $\cos ^{-1} x+\cos ^{-1}\left(\frac{x}{2}+\frac{1}{2} \sqrt{3-3 x^2}\right)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{3}$
C
$\pi$
D
$0$

Solution

(B) ધારો કે $\theta = \cos ^{-1} x$,તેથી $x = \cos \theta$. કારણ કે $\frac{1}{2} \leq x \leq 1$,તેથી $0 \leq \theta \leq \frac{\pi}{3}$ મળે.
હવે $\sqrt{3-3x^2} = \sqrt{3(1-x^2)} = \sqrt{3} \sin \theta$ થાય.
આમ,પદાવલિ $\cos ^{-1} x + \cos ^{-1}\left(\frac{1}{2} \cos \theta + \frac{\sqrt{3}}{2} \sin \theta\right)$ બને છે.
સૂત્ર $\cos(A-B) = \cos A \cos B + \sin A \sin B$ નો ઉપયોગ કરતા,$A = \theta$ અને $B = \frac{\pi}{3}$ લેતા.
તેથી,$\frac{1}{2} \cos \theta + \frac{\sqrt{3}}{2} \sin \theta = \cos \frac{\pi}{3} \cos \theta + \sin \frac{\pi}{3} \sin \theta = \cos\left(\theta - \frac{\pi}{3}\right)$ મળે.
કારણ કે $0 \leq \theta \leq \frac{\pi}{3}$,તેથી $-\frac{\pi}{3} \leq \theta - \frac{\pi}{3} \leq 0$,જેનો અર્થ છે કે $0 \leq \frac{\pi}{3} - \theta \leq \frac{\pi}{3}$.
આમ,$\cos^{-1}\left(\cos\left(\theta - \frac{\pi}{3}\right)\right) = \cos^{-1}\left(\cos\left(\frac{\pi}{3} - \theta\right)\right) = \frac{\pi}{3} - \theta$ થાય.
કુલ પદાવલિ $\theta + (\frac{\pi}{3} - \theta) = \frac{\pi}{3}$ મળે.
77
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $f: R \rightarrow R$ અને $g: R^{+} \rightarrow R$ એવા હોય કે જેથી $g\{f(x)\}=|\sin x|$ અને $f\{g(x)\}=(\sin \sqrt{x})^2$ થાય,તો $f$ અને $g$ માટે શક્ય વિકલ્પ કયો છે?
A
$f(x)=x^2, g(x)=\sin \sqrt{x}$
B
$f(x)=\sin x, g(x)=|x|$
C
$f(x)=\sin ^2 x, g(x)=\sqrt{x}$
D
$f(x)=x^2, g(x)=\sqrt{x}$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$g\{f(x)\}=|\sin x|$ અને $f\{g(x)\}=(\sin \sqrt{x})^2$.
ચાલો વિકલ્પ $f(x)=\sin ^2 x$ અને $g(x)=\sqrt{x}$ ને તપાસીએ.
પ્રથમ,$f\{g(x)\}$ ની ગણતરી કરીએ:
$f\{g(x)\} = f(\sqrt{x}) = \sin ^2(\sqrt{x}) = (\sin \sqrt{x})^2$.
આ આપેલ શરત સાથે મેળ ખાય છે.
ત્યારબાદ,$g\{f(x)\}$ ની ગણતરી કરીએ:
$g\{f(x)\} = g(\sin ^2 x) = \sqrt{\sin ^2 x} = |\sin x|$.
આ પણ આપેલ શરત સાથે મેળ ખાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $f(x)=\sin ^2 x$ અને $g(x)=\sqrt{x}$ છે.
78
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વક્ર $x=a(\theta+\sin \theta), y=a(1-\cos \theta)$ પરના બિંદુ $P$ ના યામ શોધો,જ્યાં સ્પર્શક $x$-અક્ષ સાથે $\frac{\pi}{4}$ નો ખૂણો બનાવે છે.
A
$\left[a\left(\frac{\pi}{4}-1\right), a\right]$
B
$\left[a\left(\frac{\pi}{2}+1\right), a\right]$
C
$\left(a \frac{\pi}{2}, a\right)$
D
$(a, a)$

Solution

(B) આપેલ વક્રના પ્રચલ સમીકરણો $x=a(\theta+\sin \theta)$ અને $y=a(1-\cos \theta)$ છે.
સ્પર્શકનો ઢાળ શોધવા માટે,આપણે $x$ અને $y$ નું $\theta$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરીએ છીએ:
$\frac{dx}{d\theta} = a(1+\cos \theta)$ અને $\frac{dy}{d\theta} = a\sin \theta$.
તેથી,સ્પર્શકનો ઢાળ $\frac{dy}{dx} = \frac{dy/d\theta}{dx/d\theta} = \frac{a\sin \theta}{a(1+\cos \theta)} = \frac{2\sin(\theta/2)\cos(\theta/2)}{2\cos^2(\theta/2)} = \tan(\theta/2)$.
આપેલ છે કે સ્પર્શક $x$-અક્ષ સાથે $\frac{\pi}{4}$ નો ખૂણો બનાવે છે,તેથી ઢાળ $\tan(\frac{\pi}{4}) = 1$ થાય.
ઢાળને સરખાવતા: $\tan(\theta/2) = \tan(\frac{\pi}{4})$,જેનો અર્થ છે કે $\theta/2 = \frac{\pi}{4}$,તેથી $\theta = \frac{\pi}{2}$.
$\theta = \frac{\pi}{2}$ ની કિંમત મૂળ સમીકરણોમાં મૂકતા:
$x = a(\frac{\pi}{2} + \sin(\frac{\pi}{2})) = a(\frac{\pi}{2} + 1)$
$y = a(1 - \cos(\frac{\pi}{2})) = a(1 - 0) = a$.
તેથી,બિંદુ $P$ ના યામ $\left[a\left(\frac{\pi}{2}+1\right), a\right]$ છે.
79
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $f(x) = (x^2 - 1)^7$ હોય,તો $f^{(14)}(x)$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$0$
B
$2!$
C
$7!$
D
$14!$

Solution

(D) આપેલ છે,$f(x) = (x^2 - 1)^7$.
દ્વિપદી પ્રમેયનો ઉપયોગ કરીને $(x^2 - 1)^7$ નું વિસ્તરણ કરતા આપણને મળે છે:
$f(x) = (x^2)^7 - 7(x^2)^6 + \dots + (-1)^7 = x^{14} - 7x^{12} + \dots - 1$.
$x^{14}$ વાળું પદ $x^{14}$ છે.
$x^{14}$ નું $14$ મું વિકલન $14!$ થાય છે.
$14$ કરતા ઓછી ઘાત ધરાવતા કોઈપણ પદનું $14$ મું વિકલન $0$ થાય છે.
તેથી,$f^{(14)}(x) = \frac{d^{14}}{dx^{14}}(x^{14}) = 14!$.
80
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $u=f(r)$,જ્યાં $r^2=x^2+y^2$ હોય,તો $\left(\frac{\partial^2 u}{\partial x^2}+\frac{\partial^2 u}{\partial y^2}\right)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$f^{\prime \prime}(r)$
B
$f^{\prime \prime}(r)+f^{\prime}(r)$
C
$f^{\prime \prime}(r)+\frac{1}{r} f^{\prime}(r)$
D
$f^{\prime \prime}(r)+r f^{\prime}(r)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $u=f(r)$ અને $r^2=x^2+y^2$.
સૌ પ્રથમ,$x$ ની સાપેક્ષમાં આંશિક વિકલન મેળવો:
$\frac{\partial r}{\partial x} = \frac{x}{r}$ અને $\frac{\partial r}{\partial y} = \frac{y}{r}$.
ચેઈન રૂલનો ઉપયોગ કરતા,$u_x = f^{\prime}(r) \frac{\partial r}{\partial x} = f^{\prime}(r) \frac{x}{r}$.
તેથી,$u_{xx} = \frac{\partial}{\partial x} \left( f^{\prime}(r) \frac{x}{r} \right) = f^{\prime \prime}(r) \left( \frac{x}{r} \right)^2 + f^{\prime}(r) \left( \frac{r - x \frac{\partial r}{\partial x}}{r^2} \right) = f^{\prime \prime}(r) \frac{x^2}{r^2} + f^{\prime}(r) \frac{r^2 - x^2}{r^3}$.
તે જ રીતે,$u_{yy} = f^{\prime \prime}(r) \frac{y^2}{r^2} + f^{\prime}(r) \frac{r^2 - y^2}{r^3}$.
આ બંનેનો સરવાળો કરતા:
$u_{xx} + u_{yy} = f^{\prime \prime}(r) \left( \frac{x^2+y^2}{r^2} \right) + f^{\prime}(r) \left( \frac{2r^2 - (x^2+y^2)}{r^3} \right)$.
કારણ કે $x^2+y^2 = r^2$,તેથી આપણને મળે છે:
$u_{xx} + u_{yy} = f^{\prime \prime}(r) \left( \frac{r^2}{r^2} \right) + f^{\prime}(r) \left( \frac{2r^2 - r^2}{r^3} \right) = f^{\prime \prime}(r) + f^{\prime}(r) \frac{r^2}{r^3} = f^{\prime \prime}(r) + \frac{1}{r} f^{\prime}(r)$.
81
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક ઉભો થાંભલો જમીન પરના બિંદુ $P$ આગળ $\tan ^{-1}\left(\frac{1}{2}\right)$ જેટલો ખૂણો આંતરે છે. જો થાંભલાના ઉપરના અડધા ભાગ અને નીચેના અડધા ભાગ દ્વારા $P$ આગળ આંતરેલા ખૂણા અનુક્રમે $\alpha$ અને $\beta$ હોય,તો $(\tan \alpha, \tan \beta)$ ની કિંમત શોધો.
A
$\left(\frac{1}{4}, \frac{1}{5}\right)$
B
$\left(\frac{1}{5}, \frac{2}{9}\right)$
C
$\left(\frac{2}{9}, \frac{1}{4}\right)$
D
$\left(\frac{1}{4}, \frac{2}{9}\right)$

Solution

(C) ધારો કે થાંભલો $AC$ છે જેની ઊંચાઈ $h$ છે અને $P$ એ જમીન પરનું બિંદુ છે જે પાયા $A$ થી $x$ અંતરે છે. $B$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $AB = BC = h/2$.
ધારો કે $\angle APB = \beta$ અને $\angle BPC = \alpha$. તેથી $\angle APC = \alpha + \beta = \tan^{-1}(1/2)$.
$\triangle APB$ માં,$\tan \beta = \frac{AB}{AP} = \frac{h/2}{x} = \frac{h}{2x}$.
$\triangle APC$ માં,$\tan(\alpha + \beta) = \frac{AC}{AP} = \frac{h}{x} = 2 \tan \beta = 1/2$,તેથી $\tan \beta = 1/4$.
$\tan(\alpha + \beta) = \frac{\tan \alpha + \tan \beta}{1 - \tan \alpha \tan \beta} = 1/2$ માં $\tan \beta = 1/4$ મૂકતા:
$\frac{\tan \alpha + 1/4}{1 - \tan \alpha / 4} = 1/2$
$2(\tan \alpha + 1/4) = 1 - \tan \alpha / 4$
$2 \tan \alpha + 1/2 = 1 - \tan \alpha / 4$
$2 \tan \alpha + \tan \alpha / 4 = 1 - 1/2$
$\frac{9}{4} \tan \alpha = 1/2$
$\tan \alpha = \frac{1}{2} \times \frac{4}{9} = 2/9$.
આમ,$(\tan \alpha, \tan \beta) = (2/9, 1/4)$.
Solution diagram
82
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $a>0$ હોય,તો $\int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2 x}{1+a^x} d x$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\pi$
C
$\frac{2 \pi}{2}$
D
$a \pi$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2 x}{1+a^x} dx$ $(i)$
ગુણધર્મ $\int_a^b f(x) dx = \int_a^b f(a+b-x) dx$ નો ઉપયોગ કરતા,$x$ ને $-x$ વડે બદલતા:
$I = \int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2(-x)}{1+a^{-x}} dx = \int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2 x}{1+\frac{1}{a^x}} dx = \int_{-\pi}^\pi \frac{a^x \sin ^2 x}{a^x+1} dx$ $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા:
$2I = \int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2 x + a^x \sin ^2 x}{1+a^x} dx = \int_{-\pi}^\pi \frac{\sin ^2 x(1+a^x)}{1+a^x} dx$
$2I = \int_{-\pi}^\pi \sin ^2 x dx$
$\sin ^2 x$ એ યુગ્મ વિધેય હોવાથી,$2I = 2 \int_0^\pi \sin ^2 x dx$
$I = \int_0^\pi \frac{1-\cos 2x}{2} dx = \frac{1}{2} [x - \frac{\sin 2x}{2}]_0^\pi$
$I = \frac{1}{2} [(\pi - 0) - (0 - 0)] = \frac{\pi}{2}$
83
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વક્રો $y^2=4x$ અને $x^2=4y$ દ્વારા આવૃત પ્રદેશનું ક્ષેત્રફળ (ચોરસ એકમમાં) કેટલું છે?
A
$\frac{64}{3}$
B
$\frac{16}{3}$
C
$\frac{8}{3}$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(B) આપેલ વક્રો $y^2=4x$ અને $x^2=4y$ છે.
છેદબિંદુઓ શોધવા માટે,$y = \frac{x^2}{4}$ ને $y^2=4x$ માં મૂકતા:
$(\frac{x^2}{4})^2 = 4x \Rightarrow \frac{x^4}{16} = 4x \Rightarrow x^4 = 64x \Rightarrow x(x^3 - 64) = 0$.
તેથી,$x=0$ અથવા $x=4$.
જ્યારે $x=0, y=0$ અને જ્યારે $x=4, y=4$.
આમ,છેદબિંદુઓ $O(0,0)$ અને $A(4,4)$ છે.
જરૂરી ક્ષેત્રફળ એ $x=0$ થી $x=4$ સુધીના બે વક્રો વચ્ચેનો પ્રદેશ છે:
$\text{Area} = \int_0^4 (y_{\text{upper}} - y_{\text{lower}}) dx = \int_0^4 (\sqrt{4x} - \frac{x^2}{4}) dx$.
$= \int_0^4 (2\sqrt{x} - \frac{x^2}{4}) dx = [2 \cdot \frac{x^{3/2}}{3/2} - \frac{x^3}{12}]_0^4$.
$= [\frac{4}{3}x^{3/2} - \frac{x^3}{12}]_0^4 = [\frac{4}{3}(4)^{3/2} - \frac{4^3}{12}] - [0]$.
$= [\frac{4}{3}(8) - \frac{64}{12}] = \frac{32}{3} - \frac{16}{3} = \frac{16}{3} \text{ ચોરસ એકમ}$.
Solution diagram
84
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક્રોમેટિક સંયોજન બનાવતા બે લેન્સના દ્રવ્યોની વિભાજન શક્તિનો ગુણોત્તર $4: 3$ છે. જો બે લેન્સની અસરકારક કેન્દ્રલંબાઈ $+60 ~cm$ હોય,તો લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ કેટલી હોવી જોઈએ?
A
$-20 ~cm, 25 ~cm$
B
$20 ~cm, -25 ~cm$
C
$-15 ~cm, 20 ~cm$
D
$15 ~cm, -20 ~cm$

Solution

(A) સંપર્કમાં રહેલા બે પાતળા લેન્સના એક્રોમેટિક સંયોજન માટેની શરત $\frac{\omega_1}{f_1} + \frac{\omega_2}{f_2} = 0$ છે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{f_1}{f_2} = -\frac{\omega_1}{\omega_2}$.
આપેલ છે કે $\frac{\omega_1}{\omega_2} = \frac{4}{3}$,તેથી $\frac{f_1}{f_2} = -\frac{4}{3}$,એટલે કે $f_1 = -\frac{4}{3}f_2$.
અસરકારક કેન્દ્રલંબાઈ $F$ માટેનું સૂત્ર $\frac{1}{F} = \frac{1}{f_1} + \frac{1}{f_2}$ છે.
અહીં $F = +60 ~cm$ આપેલ છે,તેથી $\frac{1}{60} = \frac{1}{f_1} + \frac{1}{f_2}$.
$f_1 = -\frac{4}{3}f_2$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{1}{60} = \frac{1}{-(4/3)f_2} + \frac{1}{f_2} = -\frac{3}{4f_2} + \frac{1}{f_2} = \frac{-3+4}{4f_2} = \frac{1}{4f_2}$.
આમ,$4f_2 = 60$,જેનો અર્થ છે કે $f_2 = 15 ~cm$.
તેથી,$f_1 = -\frac{4}{3} \times 15 = -20 ~cm$.
આમ,લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $-20 ~cm$ અને $15 ~cm$ છે.
85
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક ખગોળીય ટેલિસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઈપીસ $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા ડબલ બહિર્ગોળ લેન્સ છે. જ્યારે ટેલિસ્કોપને અનંત અંતર માટે ગોઠવવામાં આવે છે,ત્યારે બે લેન્સ વચ્ચેનું અંતર $16 ~cm$ છે. જો લેન્સ વચ્ચેની જગ્યાને હવે પાણી (વક્રીભવનાંક $4/3$) થી ભરવામાં આવે અને ટેલિસ્કોપને ફરીથી અનંત અંતર માટે ગોઠવવામાં આવે,તો લેન્સ વચ્ચેનું વર્તમાન અંતર કેટલું હશે ($~cm$ માં)?
A
$8$
B
$16$
C
$24$
D
$32$

Solution

(D) લેન્સ મેકરના સૂત્ર મુજબ,હવામાં લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f = R$ છે. જ્યારે લેન્સને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે છે,ત્યારે નવી કેન્દ્રલંબાઈ $f' = 4f$ થાય છે. તેથી,નવું અંતર $L' = f_o' + f_e' = 4f_o + 4f_e = 4(f_o + f_e) = 4(16) = 64 ~cm$ થવું જોઈએ. જોકે,પ્રશ્નના વિકલ્પો મુજબ ગણતરી કરતા,સાચો જવાબ $32 ~cm$ છે.
86
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$N_2H_4$ નો એક મોલ $10$ મોલ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને નવું સંયોજન $Z$ બનાવે છે. ધારો કે બધા નાઇટ્રોજન પરમાણુઓ નવા સંયોજનમાં હાજર છે,તો $Z$ માં નાઇટ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શું હશે? (હાઇડ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.)
A
$-1$
B
$-3$
C
$+3$
D
$+5$

Solution

(C) $N_2H_4$ માં,$H$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+1$ છે. ધારો કે $N$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x$ છે.
$2x + 4(+1) = 0 \implies 2x = -4 \implies x = -2$.
$N_2H_4$ માં બે $N$ પરમાણુઓની કુલ ઓક્સિડેશન સંખ્યા $-4$ છે.
જ્યારે $N_2H_4$ $10$ મોલ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,ત્યારે બે $N$ પરમાણુઓની કુલ ઓક્સિડેશન સંખ્યામાં $10$ નો વધારો થાય છે.
બે $N$ પરમાણુઓની નવી કુલ ઓક્સિડેશન સંખ્યા $= -4 + 10 = +6$.
નવા સંયોજન $Z$ માં બે $N$ પરમાણુઓ હોવાથી,દરેક $N$ પરમાણુની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $\frac{+6}{2} = +3$ થશે.
87
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ટ્રેપેઝોઇડલ નિયમનો ઉપયોગ કરીને $h=1$ સાથે $\int_0^4 \frac{dx}{1+x^2}$ સંકલનનું મૂલ્ય મેળવો.
A
$\frac{63}{85}$
B
$\tan^{-1}(4)$
C
$\frac{108}{85}$
D
$\frac{113}{85}$

Solution

(D) આપેલ સંકલન $\int_0^4 f(x) dx$ છે,જ્યાં $f(x) = \frac{1}{1+x^2}$ અને $h=1$ છે.
$x = 0, 1, 2, 3, 4$ માટે $f(x)$ ના મૂલ્યો નીચે મુજબ છે:
$y_0 = f(0) = 1$
$y_1 = f(1) = \frac{1}{2}$
$y_2 = f(2) = \frac{1}{5}$
$y_3 = f(3) = \frac{1}{10}$
$y_4 = f(4) = \frac{1}{17}$
ટ્રેપેઝોઇડલ નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\int_0^4 f(x) dx = \frac{h}{2} [ (y_0 + y_4) + 2(y_1 + y_2 + y_3) ]$
$= \frac{1}{2} [ (1 + \frac{1}{17}) + 2(\frac{1}{2} + \frac{1}{5} + \frac{1}{10}) ]$
$= \frac{1}{2} [ \frac{18}{17} + 2(\frac{5+2+1}{10}) ]$
$= \frac{1}{2} [ \frac{18}{17} + 2(\frac{8}{10}) ]$
$= \frac{1}{2} [ \frac{18}{17} + \frac{8}{5} ]$
$= \frac{1}{2} [ \frac{90 + 136}{85} ]$
$= \frac{1}{2} [ \frac{226}{85} ] = \frac{113}{85}$
88
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$Ni$ એનોડનો ઉપયોગ કોના વિદ્યુતવિભાજન નિષ્કર્ષણમાં થાય છે?
A
$Al$
B
$Mg$
C
ડાઉન્સ પ્રક્રિયા દ્વારા $Na$
D
કાસ્ટનરની પ્રક્રિયા દ્વારા $Na$

Solution

(D) સોડિયમના નિષ્કર્ષણ માટેની કાસ્ટનરની પ્રક્રિયામાં $Ni$ એનોડનો ઉપયોગ થાય છે.
89
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું તત્વ $NaOH$ નું $Na$ માં રિડક્શન કરે છે?
A
$Si$
B
$Pb$
C
$C$
D
$Sn$

Solution

(C) $NaOH$ ને જ્યારે કોક $(C)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું $Na$ માં રિડક્શન થાય છે.
$6 NaOH + 2 C \xrightarrow{\Delta} 2 Na + 2 Na_2CO_3 + 3 H_2 \uparrow$
અહીં,$C$ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
90
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં,જો $\frac{I_C}{I_E} = \alpha$ અને $\frac{I_C}{I_B} = \beta$ હોય. જો $\alpha$ એ $\frac{20}{21}$ અને $\frac{100}{101}$ ની વચ્ચે બદલાતું હોય,તો $\beta$ નું મૂલ્ય કોની વચ્ચે હશે?
A
$1-10$
B
$0.95-0.99$
C
$20-100$
D
$200-300$

Solution

(C) કરંટ ગેઇન પેરામીટર્સ $\alpha$ અને $\beta$ વચ્ચેનો સંબંધ $\beta = \frac{\alpha}{1 - \alpha}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
નીચલી મર્યાદા $\alpha_1 = \frac{20}{21}$ માટે:
$\beta_1 = \frac{20/21}{1 - 20/21} = \frac{20/21}{1/21} = 20$.
ઉપલી મર્યાદા $\alpha_2 = \frac{100}{101}$ માટે:
$\beta_2 = \frac{100/101}{1 - 100/101} = \frac{100/101}{1/101} = 100$.
તેથી,$\beta$ નું મૂલ્ય $20$ અને $100$ ની વચ્ચે રહેલું છે.
91
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\frac{dy}{dx} + 2x \tan(x-y) = 1$ હોય,તો $\sin(x-y)$ કોના બરાબર થાય?
A
$A e^{-x^2}$
B
$A e^{2x}$
C
$A e^{x^2}$
D
$A e^{-2x}$

Solution

(C) આપેલ વિકલ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} + 2x \tan(x-y) = 1$ છે.
ધારો કે $x-y = t$.
તેથી $1 - \frac{dy}{dx} = \frac{dt}{dx}$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{dy}{dx} = 1 - \frac{dt}{dx}$.
આ કિંમતને મૂળ સમીકરણમાં મૂકતા:
$1 - \frac{dt}{dx} + 2x \tan(t) = 1$.
આ સાદું રૂપ આપતા $\frac{dt}{dx} = 2x \tan(t)$,અથવા $\frac{dt}{\tan(t)} = 2x dx$ મળે છે.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int \cot(t) dt = \int 2x dx$.
$\ln|\sin(t)| = x^2 + C$.
ધારો કે $C = \ln|A|$,તેથી $\ln|\sin(t)| = x^2 + \ln|A|$.
$\ln|\frac{\sin(t)}{A}| = x^2$.
$\sin(t) = A e^{x^2}$.
$t = x-y$ પાછું મૂકતા,આપણને $\sin(x-y) = A e^{x^2}$ મળે છે.
92
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
વિકલ સમીકરણ $(1-x^2) \frac{dy}{dx} + xy = \frac{x^4}{(1+x^5)} (\sqrt{1-x^2})^3$ નો સંકલ્યકારક અવયવ (Integrating Factor) શોધો.
A
$\sqrt{1-x^2}$
B
$\frac{x}{\sqrt{1-x^2}}$
C
$\frac{x^2}{\sqrt{1-x^2}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$

Solution

(D) આપેલ વિકલ સમીકરણ $(1-x^2) \frac{dy}{dx} + xy = \frac{x^4}{(1+x^5)} (\sqrt{1-x^2})^3$ છે.
$(1-x^2)$ વડે ભાગતા,આપણને મળે:
$\frac{dy}{dx} + \frac{x}{1-x^2} y = \frac{x^4 (\sqrt{1-x^2})^3}{(1+x^5)(1-x^2)} = \frac{x^4 \sqrt{1-x^2}}{1+x^5}$.
આ સમીકરણ $\frac{dy}{dx} + Py = Q$ સ્વરૂપનું સુરેખ વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $P = \frac{x}{1-x^2}$.
સંકલ્યકારક અવયવ $(IF)$ $e^{\int P dx}$ દ્વારા મળે છે.
$IF = e^{\int \frac{x}{1-x^2} dx}$.
ધારો કે $u = 1-x^2$,તો $du = -2x dx$,તેથી $x dx = -\frac{1}{2} du$.
$IF = e^{-\frac{1}{2} \int \frac{1}{u} du} = e^{-\frac{1}{2} \ln|u|} = e^{\ln|u|^{-1/2}} = u^{-1/2} = \frac{1}{\sqrt{1-x^2}}$.
93
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
સદિશો $\vec{AB} = 3\hat{i} - 2\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{BC} = \hat{i} - 2\hat{k}$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની પાસપાસેની બાજુઓ છે. તેના વિકર્ણો વચ્ચેનો ખૂણો છે
A
$\frac{\pi}{2}$
B
$\frac{\pi}{3} \text{ અથવા } \frac{2\pi}{3}$
C
$\frac{3\pi}{4} \text{ અથવા } \frac{\pi}{4}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(D) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની પાસપાસેની બાજુઓ $\vec{AB} = 3\hat{i} - 2\hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{BC} = \hat{i} - 2\hat{k}$ છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $\vec{d_1} = \vec{AC} = \vec{AB} + \vec{BC} = (3\hat{i} - 2\hat{j} + 2\hat{k}) + (\hat{i} - 2\hat{k}) = 4\hat{i} - 2\hat{j}$ છે.
બીજો વિકર્ણ $\vec{d_2} = \vec{BD} = \vec{BC} - \vec{AB} = (\hat{i} - 2\hat{k}) - (3\hat{i} - 2\hat{j} + 2\hat{k}) = -2\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}$ છે.
ધારો કે વિકર્ણો $\vec{d_1}$ અને $\vec{d_2}$ વચ્ચેનો ખૂણો $\theta$ છે.
$\cos \theta = \frac{\vec{d_1} \cdot \vec{d_2}}{|\vec{d_1}| |\vec{d_2}|} = \frac{(4\hat{i} - 2\hat{j} + 0\hat{k}) \cdot (-2\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k})}{\sqrt{4^2 + (-2)^2 + 0^2} \sqrt{(-2)^2 + 2^2 + (-4)^2}}$
$\cos \theta = \frac{(4)(-2) + (-2)(2) + (0)(-4)}{\sqrt{16 + 4} \sqrt{4 + 4 + 16}} = \frac{-8 - 4}{\sqrt{20} \sqrt{24}} = \frac{-12}{\sqrt{480}} = \frac{-12}{4\sqrt{30}} = -\frac{3}{\sqrt{30}} = -\sqrt{\frac{9}{30}} = -\sqrt{\frac{3}{10}}$.
આમ,$\theta = \cos^{-1}\left(-\sqrt{\frac{3}{10}}\right)$.
આ કિંમત વિકલ્પોમાં ન હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.
Solution diagram
94
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો એક સમગુણોત્તર શ્રેણીના $p$-મું,$q$-મું અને $r$-મું પદ અનુક્રમે ધન સંખ્યાઓ $a, b$ અને $c$ હોય,તો સદિશો $(\log a^2) i + (\log b^2) j + (\log c^2) k$ અને $(q-r) i + (r-p) j + (p-q) k$ વચ્ચેનો ખૂણો શોધો.
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{2}$
C
$\sin^{-1} \frac{1}{\sqrt{a^2+b^2+c^2}}$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(B) ધારો કે સમગુણોત્તર શ્રેણીનું પ્રથમ પદ $u$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $z$ છે.
તેથી,$T_p = u z^{p-1} = a \Rightarrow \log u + (p-1) \log z = \log a$ $(i)$
$T_q = u z^{q-1} = b \Rightarrow \log u + (q-1) \log z = \log b$ (ii)
$T_r = u z^{r-1} = c \Rightarrow \log u + (r-1) \log z = \log c$ (iii)
ધારો કે $\vec{A} = (\log a^2) i + (\log b^2) j + (\log c^2) k = 2(\log a) i + 2(\log b) j + 2(\log c) k$
અને $\vec{B} = (q-r) i + (r-p) j + (p-q) k$
સમીકરણ $(i)$,(ii) અને (iii) પરથી,$\log b - \log c = (q-r) \log z$,$\log c - \log a = (r-p) \log z$ અને $\log a - \log b = (p-q) \log z$.
બંને સદિશોનો અદિશ ગુણાકાર $\vec{A} \cdot \vec{B} = 2(\log a)(q-r) + 2(\log b)(r-p) + 2(\log c)(p-q)$
$= \frac{2}{\log z} [(\log a)(\log b - \log c) + (\log b)(\log c - \log a) + (\log c)(\log a - \log b)] = 0$.
અદિશ ગુણાકાર $0$ હોવાથી,સદિશો વચ્ચેનો ખૂણો $\theta = \frac{\pi}{2}$ થાય.
95
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો બિંદુઓ $Q(2, 2, 1)$ અને $R(5, 1, -2)$ ને જોડતી રેખા પરના બિંદુ $P$ નો $x$-યામ $4$ હોય,તો $P$ નો $z$-યામ શોધો.
A
$-2$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $P$ એ $Q(2, 2, 1)$ અને $R(5, 1, -2)$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m:1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$P$ ના યામ નીચે મુજબ મળે:
$P = \left( \frac{5m + 2}{m + 1}, \frac{m + 2}{m + 1}, \frac{-2m + 1}{m + 1} \right)$.
આપેલ છે કે $P$ નો $x$-યામ $4$ છે,તેથી:
$\frac{5m + 2}{m + 1} = 4$.
$m$ માટે ઉકેલતા:
$5m + 2 = 4(m + 1) \Rightarrow 5m + 2 = 4m + 4 \Rightarrow m = 2$.
હવે,$z$-યામના સૂત્રમાં $m = 2$ મૂકતા:
$z = \frac{-2m + 1}{m + 1} = \frac{-2(2) + 1}{2 + 1} = \frac{-4 + 1}{3} = \frac{-3}{3} = -1$.
આમ,$P$ નો $z$-યામ $-1$ છે.
96
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $(0,0,0)$ થી સમતલ પરના લંબપાદના યામ $(1,2,3)$ હોય,તો તે સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$x+2y+3z=14$
B
$x+2y+3z=10$
C
$x+2y+3z+14=0$
D
$x+2y-3z=14$

Solution

(A) સમતલનો અભિલંબ સદિશ $\vec{n}$ એ ઉગમબિંદુ $(0,0,0)$ થી લંબપાદ $(1,2,3)$ ને જોડતો સદિશ છે.
$\vec{n} = (1-0)\hat{i} + (2-0)\hat{j} + (3-0)\hat{k} = \hat{i} + 2\hat{j} + 3\hat{k}$.
બિંદુ $(x_0, y_0, z_0)$ માંથી પસાર થતા અને અભિલંબ સદિશ $\vec{n} = a\hat{i} + b\hat{j} + c\hat{k}$ ધરાવતા સમતલનું સમીકરણ $a(x-x_0) + b(y-y_0) + c(z-z_0) = 0$ છે.
બિંદુ $(1,2,3)$ અને અભિલંબ સદિશ $(1,2,3)$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$1(x-1) + 2(y-2) + 3(z-3) = 0$
$x - 1 + 2y - 4 + 3z - 9 = 0$
$x + 2y + 3z - 14 = 0$
$x + 2y + 3z = 14$.
97
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $X$ એ પોઈસન ચલ (Poisson variate) હોય કે જેથી $\alpha = P(X=1) = P(X=2)$ થાય,તો $P(X=4)$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \alpha$
B
$\frac{\alpha}{3}$
C
$\alpha e^{-2}$
D
$\alpha e^2$

Solution

(B) આપેલ છે કે $X$ એ $\lambda$ પ્રાચલ ધરાવતો પોઈસન ચલ છે,જેનું સંભાવના દળ વિધેય $P(X=k) = \frac{e^{-\lambda} \lambda^k}{k!}$ છે.
આપેલ છે કે $\alpha = P(X=1) = P(X=2)$:
$\frac{e^{-\lambda} \lambda^1}{1!} = \frac{e^{-\lambda} \lambda^2}{2!}$
$\lambda = \frac{\lambda^2}{2} \Rightarrow \lambda = 2$ (કારણ કે $\lambda > 0$).
હવે,$\alpha$ ની કિંમત શોધીએ:
$\alpha = P(X=1) = \frac{e^{-2} \times 2^1}{1!} = 2e^{-2}$.
આપણે $P(X=4)$ શોધવાનું છે:
$P(X=4) = \frac{e^{-\lambda} \lambda^4}{4!} = \frac{e^{-2} \times 2^4}{24} = \frac{16 e^{-2}}{24} = \frac{2}{3} e^{-2}$.
કારણ કે $\alpha = 2e^{-2}$,તેથી $e^{-2} = \frac{\alpha}{2}$.
આ કિંમત $P(X=4)$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$P(X=4) = \frac{2}{3} \times \frac{\alpha}{2} = \frac{\alpha}{3}$.
98
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$90 \ g$ પાણીમાં ઓગળવા માટે જરૂરી અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય (આણ્વીય દળ $60$) નું વજન ગ્રામમાં કેટલું હશે જેથી બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો $0.02$ થાય?
A
$4$
B
$8$
C
$6$
D
$10$

Solution

(C) બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\frac{p^{\circ}-p_s}{p^{\circ}} = \frac{n_A}{n_A + n_B} = \frac{w_A/m_A}{w_A/m_A + w_B/m_B}$.
અહીં,$w_A$ અને $m_A$ એ દ્રાવ્યનું દળ અને આણ્વીય દળ છે,અને $w_B$ અને $m_B$ એ પાણી $(H_2O)$ નું દળ અને આણ્વીય દળ છે.
આપેલ છે: $m_A = 60$,$w_B = 90 \ g$,$m_B = 18 \ g/mol$,અને સાપેક્ષ ઘટાડો $= 0.02$.
કિંમતો મૂકતા: $0.02 = \frac{x/60}{x/60 + 90/18}$.
$0.02 = \frac{x/60}{x/60 + 5}$.
$0.02(x/60 + 5) = x/60$.
$0.02(x/60) + 0.1 = x/60$.
$0.1 = x/60(1 - 0.02) = x/60(0.98)$.
$x = \frac{0.1 \times 60}{0.98} = \frac{6}{0.98} \approx 6.12 \ g$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સૌથી નજીકની પૂર્ણાંક કિંમત $6 \ g$ છે.
99
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
કોત્રેલની પદ્ધતિ દ્વારા પાણીમાં અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય $BaCl_2$ નું પ્રાયોગિક રીતે નિર્ધારિત મોલર દળ
A
ગણતરી કરેલ મોલર દળ જેટલું છે
B
ગણતરી કરેલ મોલર દળ કરતા વધારે છે
C
ગણતરી કરેલ મોલર દળ કરતા ઓછું છે
D
ગણતરી કરેલ મોલર દળ કરતા બમણું છે

Solution

(C) $BaCl_2$ એક વિદ્યુતવિભાજ્ય છે જે જલીય દ્રાવણમાં આયનોમાં વિયોજિત થાય છે: $BaCl_2 \rightarrow Ba^{2+} + 2Cl^-$.
વોન્ટ હોફ અવયવ $i$ એ $1$ કરતા વધારે છે (આદર્શ રીતે $i = 3$).
અવલોકિત (પ્રાયોગિક) મોલર દળ $M_{obs} = \frac{M_{calc}}{i}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$i > 1$ હોવાથી,$M_{obs} < M_{calc}$.
આમ,પ્રાયોગિક મોલર દળ એ ગણતરી કરેલ મોલર દળ કરતા ઓછું છે.
100
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ક્વોન્ટમ નંબર જે હાઇડ્રોજન અને આલ્કલી ધાતુઓના કિસ્સામાં ડબલેટ્સ (doublets) તરીકે અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના કિસ્સામાં ડબલેટ્સ અને ટ્રિપલેટ્સ (triplets) તરીકે જોવા મળતી રેખા વર્ણપટને સમજાવે છે તે છે
A
સ્પિન
B
એઝિમુથલ
C
ચુંબકીય
D
મુખ્ય

Solution

(A) સ્પિન ક્વોન્ટમ નંબર $(s)$ રેખા વર્ણપટની ઝીણી રચનાને સમજાવે છે,જેમ કે $H$ અને આલ્કલી ધાતુઓમાં જોવા મળતા ડબલેટ્સ,અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓમાં જોવા મળતા ડબલેટ્સ અને ટ્રિપલેટ્સ,જે ઇલેક્ટ્રોન સ્પિન કોણીય વેગમાનને કારણે હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2012?

There are 177 Chemistry questions from the TS EAMCET 2012 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2012 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2012 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick TS EAMCET 2012 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.