TS EAMCET 2012 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

177 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ101150 of 177 questions

Page 3 of 4 · Gujarati

101
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ઇન્સ્યુલિનના કાર્યનું સ્થાન કયું છે?
A
કણાભસૂત્ર
B
કોષકેન્દ્ર
C
કોષરસ પટલ
D
$DNA$

Solution

(C) ઇન્સ્યુલિન એ સ્વાદુપિંડ દ્વારા સ્ત્રવતું પેપ્ટાઇડ હોર્મોન છે.
તે રુધિર દ્વારા શરીરના વિવિધ ભાગોમાં પહોંચાડવામાં આવે છે.
ઇન્સ્યુલિન લક્ષ્ય કોષોની સપાટી પર આવેલા વિશિષ્ટ ગ્રાહકો સાથે જોડાઈને કાર્ય કરે છે.
તેથી,તેના કાર્યનું સ્થાન $plasma \ membrane$ (કોષરસ પટલ) છે.
102
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જેલી એ કોનું કલિલ દ્રાવણ છે?
A
$liquid$ માં $solid$
B
$solid$ માં $liquid$
C
$liquid$ માં $liquid$
D
$solid$ માં $solid$

Solution

(B) જેલીમાં,વિક્ષિપ્ત કલા $liquid$ છે અને વિક્ષેપન માધ્યમ $solid$ છે.
આમ,તે $solid$ માં $liquid$ નું કલિલ દ્રાવણ છે.
103
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$T_1$ તાપમાને રહેલા કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર $P$ છે અને તે $\lambda_1$ તરંગલંબાઈ પર મહત્તમ ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે। જો કૃષ્ણ પદાર્થનું તાપમાન $T_1$ થી બદલીને $T_2$ કરવામાં આવે, તો તે $\frac{\lambda_1}{2}$ તરંગલંબાઈ પર મહત્તમ ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે। $T_2$ તાપમાને ઉત્સર્જિત પાવર કેટલો હશે ($P$ માં)?
A
$2$
B
$4$
C
$8$
D
$16$

Solution

(D) વીનના સ્થાનાંતરના નિયમ મુજબ, $\lambda_m T = \text{અચળ}$, તેથી $T \propto \frac{1}{\lambda_m}$.
આપેલ છે કે $\lambda_2 = \frac{\lambda_1}{2}$, તેથી $T_2 = 2 T_1$.
સ્ટીફન-બોલ્ટ્ઝમેન નિયમ મુજબ, કૃષ્ણ પદાર્થ દ્વારા ઉત્સર્જિત પાવર $P = \sigma A T^4$ છે, જેનો અર્થ છે કે $P \propto T^4$.
આમ, $\frac{P_2}{P_1} = \left(\frac{T_2}{T_1}\right)^4 = (2)^4 = 16$.
તેથી, $P_2 = 16 P_1 = 16 P$.
104
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જ્યારે કોઈ પદાર્થનું તાપમાન $T$ થી વધીને $T+\Delta T$ થાય છે,ત્યારે તેની જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ થી વધીને $I+\Delta I$ થાય છે. જો $\alpha$ એ પદાર્થના દ્રવ્યનો રેખીય પ્રસરણાંક હોય,તો $\frac{\Delta I}{I}$ શું થશે? ($\alpha$ ના ઉચ્ચ ઘાતાંકોને અવગણો)
A
$\alpha \Delta T$
B
$2 \alpha \Delta T$
C
$\frac{\Delta T}{\alpha}$
D
$\frac{2 \alpha}{\Delta T}$

Solution

(B) પદાર્થની જડત્વની ચાકમાત્રા $I$ એ $I = Mk^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $M$ એ દળ છે અને $k$ એ ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા છે.
દળ $M$ અચળ રહેતું હોવાથી,$I \propto k^2$ થાય.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા: $\ln I = \ln M + 2 \ln k$.
બંને બાજુ વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dI}{I} = 2 \frac{dk}{k}$ મળે છે.
ઉષ્મીય પ્રસરણ માટે,તાપમાન સાથે ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા $k$ માં ફેરફાર $k' = k(1 + \alpha \Delta T)$ મુજબ થાય છે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{\Delta k}{k} = \alpha \Delta T$.
આ કિંમતને જડત્વની ચાકમાત્રામાં થતા ફેરફારના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{\Delta I}{I} = 2 \left( \frac{\Delta k}{k} \right) = 2 \alpha \Delta T$.
105
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જ્યારે કોઈ પ્રવાહીને તાંબાના પાત્રમાં ગરમ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેનો આભાસી વિસ્તરણ ગુણાંક $6 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ છે. જ્યારે તે જ પ્રવાહીને સ્ટીલના પાત્રમાં ગરમ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેનો આભાસી વિસ્તરણ ગુણાંક $24 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ છે. જો તાંબા માટે રેખીય વિસ્તરણ ગુણાંક $18 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ હોય, તો સ્ટીલ માટે રેખીય વિસ્તરણ ગુણાંક કેટલો હશે?
A
$20 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$
B
$24 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$
C
$36 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$
D
$12 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$

Solution

(D) પ્રવાહીના વાસ્તવિક વિસ્તરણનો ગુણાંક $(\gamma_r)$ અચળ હોય છે અને તે આભાસી વિસ્તરણ ગુણાંક $(\gamma_a)$ અને પાત્રના કદ વિસ્તરણ ગુણાંક $(\gamma_v = 3\alpha$, જ્યાં $\alpha$ એ રેખીય વિસ્તરણ ગુણાંક છે) ના સરવાળા જેટલો હોય છે।
તેથી, $\gamma_r = \gamma_{a1} + 3\alpha_1 = \gamma_{a2} + 3\alpha_2$.
આપેલ છે:
$\gamma_{a1} = 6 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ (તાંબાના પાત્ર માટે)
$\alpha_1 = 18 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ (તાંબા માટે)
$\gamma_{a2} = 24 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$ (સ્ટીલના પાત્ર માટે)
કિંમતો મૂકતા:
$6 \times 10^{-6} + 3(18 \times 10^{-6}) = 24 \times 10^{-6} + 3\alpha_2$
$6 \times 10^{-6} + 54 \times 10^{-6} = 24 \times 10^{-6} + 3\alpha_2$
$60 \times 10^{-6} = 24 \times 10^{-6} + 3\alpha_2$
$3\alpha_2 = 36 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$
$\alpha_2 = 12 \times 10^{-6} /{ }^{\circ} C$.
106
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો એક મોલ આદર્શ વાયુનું તાપમાન $30^{\circ} C$ વધારવા માટે કરવામાં આવતું કાર્ય શોધો,જો તે $V \propto T^{2/3}$ શરત હેઠળ વિસ્તરણ પામતું હોય,$(R = 8.314 \ J/mol \cdot K)$ ($J$ માં)
A
$116.2$
B
$136.2$
C
$166.2$
D
$186.2$

Solution

(C) આપેલ શરત $V \propto T^{2/3}$ પરથી,આપણે લખી શકીએ $V = c T^{2/3}$,જેનો અર્થ છે $T \propto V^{3/2}$.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $PV = nRT$ નો ઉપયોગ કરીને,$T \propto V^{3/2}$ મૂકતા આપણને $PV \propto V^{3/2}$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $P \propto V^{1/2}$ થાય છે.
આ એક પોલીટ્રોપિક પ્રક્રિયા $PV^x = \text{constant}$ દર્શાવે છે,જ્યાં $x = -1/2$.
પોલીટ્રોપિક પ્રક્રિયામાં થયેલ કાર્યનું સૂત્ર $W = \frac{nR \Delta T}{1-x}$ છે.
અહીં,$n = 1 \ mol$,$\Delta T = 30 \ K$,અને $x = -1/2$.
કિંમતો મૂકતા: $W = \frac{1 \times 8.314 \times 30}{1 - (-1/2)} = \frac{249.42}{1.5} = 166.28 \ J$.
નજીકના વિકલ્પ મુજબ,જવાબ $166.2 \ J$ મળે છે.
107
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$NTP$ પર આદર્શ વાયુમાંથી પસાર થતું ધ્વનિ તરંગ એડિયાબેટિક સંકોચન દરમિયાન $0.001 \text{ dyne}/cm^2$ નો દબાણ ફેરફાર ઉત્પન્ન કરે છે. તાપમાનમાં અનુરૂપ ફેરફાર $(\gamma = 1.5$ વાયુ માટે અને વાતાવરણીય દબાણ $1.013 \times 10^6 \text{ dyne}/cm^2$ છે$)$ કેટલો હશે?
A
$8.97 \times 10^{-4} \text{ K}$
B
$8.97 \times 10^{-6} \text{ K}$
C
$8.97 \times 10^{-8} \text{ K}$
D
$8.97 \times 10^{-9} \text{ K}$

Solution

(C) એડિયાબેટિક પ્રક્રિયા માટે,તાપમાન $T$ અને દબાણ $p$ વચ્ચેનો સંબંધ $T^\gamma p^{1-\gamma} = \text{constant}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા: $\gamma \ln T + (1-\gamma) \ln p = \text{constant}$.
બંને બાજુ વિકલન કરતા: $\gamma \frac{\Delta T}{T} + (1-\gamma) \frac{\Delta p}{p} = 0$.
$\Delta T$ માટે ગોઠવતા: $\frac{\Delta T}{T} = \frac{\gamma - 1}{\gamma} \frac{\Delta p}{p}$.
આપેલ છે: $T = 273 \text{ K}$ ($NTP$ પર),$\gamma = 1.5$,$\Delta p = 0.001 \text{ dyne}/cm^2$,$p = 1.013 \times 10^6 \text{ dyne}/cm^2$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T = 273 \times \left( \frac{1.5 - 1}{1.5} \right) \times \frac{0.001}{1.013 \times 10^6}$.
$\Delta T = 273 \times \frac{0.5}{1.5} \times 9.87 \times 10^{-10}$.
$\Delta T = 273 \times \frac{1}{3} \times 9.87 \times 10^{-10} \approx 8.97 \times 10^{-8} \text{ K}$.
108
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
અચળ દબાણે પાણીની મોલર ઉષ્મા ધારિતા $(C_p)$ $75 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ છે. જ્યારે $100 \ g$ પાણીને $1 \ kJ$ ઉષ્મા આપવામાં આવે ત્યારે તેના તાપમાનમાં થતો વધારો ($K$ માં) કેટલો હશે?
A
$2.4$
B
$0.24$
C
$1.3$
D
$0.13$

Solution

(A) અચળ દબાણે આપવામાં આવતી ઉષ્માનું સૂત્ર $q = n \times C_p \times \Delta T$ છે.
આપેલ છે:
આપેલ ઉષ્મા $(q)$ = $1 \ kJ = 1000 \ J$.
પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ = $18 \ g \ mol^{-1}$.
મોલની સંખ્યા $(n)$ = $\frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{100 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = \frac{100}{18} \ mol$.
મોલર ઉષ્મા ધારિતા $(C_p)$ = $75 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$1000 = \frac{100}{18} \times 75 \times \Delta T$.
$\Delta T = \frac{1000 \times 18}{100 \times 75} = \frac{180}{75} = 2.4 \ K$.
109
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$Cl_2$,$Br_2$ અને $I_2$ ની બંધ ઉર્જાનો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$Cl_2 > Br_2 > I_2$
B
$Br_2 > Cl_2 > I_2$
C
$I_2 > Br_2 > Cl_2$
D
$I_2 > Cl_2 > Br_2$

Solution

(A) જેમ હેલોજન પરમાણુનું કદ $Cl$ થી $I$ તરફ વધે છે,તેમ $A-A$ બંધની લંબાઈ વધે છે.
સામાન્ય રીતે,જેમ બંધની લંબાઈ વધે છે,તેમ બંધ વિયોજન ઉર્જા ઘટે છે.
તેથી,બંધ ઉર્જાનો ક્રમ $Cl_2 > Br_2 > I_2$ છે.
110
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
બે સુસંબદ્ધ બિંદુવત ઉદગમો $S_1$ અને $S_2$ સમાન કળામાં કંપન કરીને $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરે છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ તેમની વચ્ચેનું અંતર $2 \lambda$ છે. $S_1$ થી $D$ અંતરે મૂકવામાં આવેલા પડદા પર વ્યતિકરણને કારણે $P$ બિંદુએ પ્રથમ પ્રકાશિત શલાકા રચાય છે $(D >> \lambda)$,તો $OP$ નું અંતર કેટલું હશે?
Question diagram
A
$\sqrt{2} D$
B
$1.5 D$
C
$\sqrt{3} D$
D
$2 D$

Solution

(C) આકૃતિ પરથી,$S_1$ અને $S_2$ થી $P$ બિંદુ સુધી પહોંચતા તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત $\Delta x = S_1 P - S_2 P$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ પ્રકાશિત શલાકા માટે,પથ તફાવત તરંગલંબાઈ $\lambda$ જેટલો હોવો જોઈએ (કારણ કે તેઓ સમાન કળામાં છે).
આકૃતિની ભૂમિતિ પરથી,પથ તફાવતને $\Delta x = d \cos \theta$ તરીકે દર્શાવી શકાય,જ્યાં $d = 2 \lambda$ એ ઉદગમો વચ્ચેનું અંતર છે.
તેથી,$2 \lambda \cos \theta = \lambda$.
$\cos \theta = \frac{1}{2}$,જેનો અર્થ છે કે $\theta = 60^{\circ}$.
પડદા દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણ પરથી,$\tan \theta = \frac{OP}{D} = \frac{x}{D}$.
કારણ કે $\theta = 60^{\circ}$,$\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$.
તેથી,$\frac{x}{D} = \sqrt{3}$,જે $x = \sqrt{3} D$ આપે છે.
Solution diagram
111
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$0.1 ~kg$ દળ અને $2.45 ~m$ લંબાઈનું એક સમાન દોરડું એક દ્રઢ આધાર પરથી લટકાવેલું છે. દોરડામાં ઉત્પન્ન થયેલા લંબગત તરંગને દોરડાની સંપૂર્ણ લંબાઈ કાપવા માટે લાગતો સમય કેટલો હશે ($~s$ માં)? ($g=9.8 ~m/s^2$ લો)
A
$0.5$
B
$1.6$
C
$1.2$
D
$1.0$

Solution

(D) મુક્ત છેડાથી $x$ અંતરે દોરડામાં લંબગત તરંગની ઝડપ $v = \sqrt{gx}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$v = \frac{dx}{dt}$ હોવાથી,આપણને $\frac{dx}{dt} = \sqrt{gx}$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,$dt = \frac{dx}{\sqrt{gx}}$ મળે છે.
$x=0$ થી $x=l$ સુધી સંકલન કરતા,કુલ સમય $t$:
$t = \int_{0}^{l} \frac{dx}{\sqrt{gx}} = \frac{1}{\sqrt{g}} [2\sqrt{x}]_{0}^{l} = 2\sqrt{\frac{l}{g}}$.
આપેલ કિંમતો $l = 2.45 ~m$ અને $g = 9.8 ~m/s^2$ મૂકતા:
$t = 2 \sqrt{\frac{2.45}{9.8}} = 2 \sqrt{\frac{1}{4}} = 2 \times 0.5 = 1 ~s$.
112
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જ્યારે એક ધ્રુજારી ધરાવતો ટ્યુનિંગ ફોર્ક સોનોમીટરના સાઉન્ડ બોક્સ પર મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે જ્યારે સોનોમીટરના તારની લંબાઈ $101 \, cm$ અથવા $100 \, cm$ રાખવામાં આવે ત્યારે પ્રતિ સેકન્ડ $8$ બીટ્સ સંભળાય છે। તો ટ્યુનિંગ ફોર્કની આવૃત્તિ કેટલી હશે ($ \, Hz$ માં)? (ધારો કે તારમાં તણાવ અચળ રાખવામાં આવે છે।)
A
$1616$
B
$1608$
C
$1632$
D
$1600$

Solution

(B) ધ્રુજારી ધરાવતા તારની આવૃત્તિ $n = \frac{1}{2l} \sqrt{\frac{T}{\mu}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે। અહીં તણાવ $T$ અને એકમ લંબાઈ દીઠ દળ $\mu$ અચળ હોવાથી, $n \propto \frac{1}{l}$ થાય, જેનો અર્થ છે કે $n l = \text{અચળ}$.
ધારો કે ટ્યુનિંગ ફોર્કની આવૃત્તિ $n$ છે。
$l_1 = 100 \, cm$ પર, તારની આવૃત્તિ $n_1 = n + 8$ છે (કારણ કે તાર ટૂંકો હોવાથી તેની આવૃત્તિ વધારે હોય છે)।
$l_2 = 101 \, cm$ પર, તારની આવૃત્તિ $n_2 = n - 8$ છે。
$n_1 l_1 = n_2 l_2$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$(n + 8) \times 100 = (n - 8) \times 101$
$100n + 800 = 101n - 808$
$101n - 100n = 800 + 808$
$n = 1608 \, Hz$.
113
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જ્યારે એન્જિન બંધ કરવામાં આવે છે,ત્યારે $M$ દળનું વાહન $p$ વેગમાન સાથે ખરબચડા સમક્ષિતિજ રસ્તા પર ગતિ કરી રહ્યું છે. જો રસ્તા અને વાહનના ટાયર વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu_k$ હોય,તો વાહન સ્થિર થાય તે પહેલાં તેણે કાપેલું અંતર કેટલું હશે?
A
$\frac{p^2}{2 \mu_k M^2 g}$
B
$\frac{2 \mu_k M^2 g}{p^2}$
C
$\frac{p^2}{2 \mu_k g}$
D
$\frac{p^2 M^2}{2 \mu_k g}$

Solution

(A) વાહનની પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K = \frac{p^2}{2M}$ છે.
જ્યારે એન્જિન બંધ કરવામાં આવે છે,ત્યારે વાહનને રોકવા માટે તેના પર લાગતું એકમાત્ર બળ ગતિક ઘર્ષણ બળ $f_k = \mu_k M g$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,ઘર્ષણ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
$W = \Delta K$
$-f_k \cdot s = 0 - K$
$\mu_k M g s = \frac{p^2}{2M}$
$s$ (કાપેલું અંતર) માટે ઉકેલતા:
$s = \frac{p^2}{2 M^2 \mu_k g}$.
114
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$m$ દળ ધરાવતી કાર,જે અચળ પાવર $P$ સાથે ગતિ કરે છે,તેના પ્રારંભિક બિંદુથી અમુક અંતરે પ્રાપ્ત કરેલ વેગ $v$ નીચેનામાંથી કયા સંબંધને અનુસરે છે?
A
$v \propto \frac{3 P}{m}$
B
$v^2 \propto \frac{3 P}{m}$
C
$v^3 \propto \frac{2 P}{m}$
D
$v \propto \left(\frac{3 P}{m}\right)^2$

Solution

(C) પાવર $P$ એ ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફારનો દર છે: $P = \frac{dK}{dt} = \frac{d}{dt} (\frac{1}{2} m v^2) = m v \frac{dv}{dt}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $a = \frac{dv}{dt}$,તેથી $P = m v a = m v (v \frac{dv}{dx}) = m v^2 \frac{dv}{dx}$.
પદોને ગોઠવતા: $v^2 dv = \frac{P}{m} dx$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int_0^v v^2 dv = \int_0^x \frac{P}{m} dx$.
$\frac{v^3}{3} = \frac{P x}{m}$.
આમ,$v^3 = \frac{3 P x}{m}$.
તેથી,$v^3 \propto \frac{P}{m}$.
115
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
સાચું વિધાન પસંદ કરો:
$(A)$ તંત્રના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું સ્થાન યામ પદ્ધતિની પસંદગી પર આધાર રાખે છે.
$(B)$ ન્યૂટનનો ગતિનો બીજો નિયમ તંત્રના દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર માટે લાગુ પડે છે.
$(C)$ આંતરિક બળો દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની સ્થિતિ બદલી શકતા નથી.
$(D)$ આંતરિક બળો દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની સ્થિતિ બદલી શકે છે.
A
$(A)$ અને $(B)$ બંને સાચા છે
B
$(B)$ અને $(C)$ બંને ખોટા છે
C
$(A)$ અને $(C)$ બંને ખોટા છે
D
$(A)$ અને $(D)$ બંને ખોટા છે

Solution

(D) વિધાન $(A)$ ખોટું છે કારણ કે દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું સ્થાન એ તંત્રનો ભૌતિક ગુણધર્મ છે અને તે યામ પદ્ધતિની પસંદગીથી સ્વતંત્ર છે.
વિધાન $(B)$ સાચું છે કારણ કે દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ગતિ તંત્ર પર લાગતા કુલ બાહ્ય બળ દ્વારા નક્કી થાય છે,એટલે કે $\vec{F}_{ext} = M\vec{a}_{cm}$.
વિધાન $(C)$ સાચું છે કારણ કે ન્યૂટનના ત્રીજા નિયમ મુજબ આંતરિક બળો જોડીમાં એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે,તેથી તેઓ દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ગતિને અસર કરતા નથી.
વિધાન $(D)$ ખોટું છે કારણ કે આંતરિક બળો દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ગતિની સ્થિતિ બદલી શકતા નથી.
તેથી,વિધાન $(A)$ અને $(D)$ ખોટા છે.
116
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$m$ દળ ધરાવતો દડો $A$ એ ધન $x$-દિશામાં $K$ ગતિઊર્જા અને $p$ વેગમાન સાથે ગતિ કરે છે,જે સ્થિર રહેલા $M$ દળના દડા $B$ સાથે સ્થિતિસ્થાપક સંઘાત અનુભવે છે. સંઘાત બાદ દડો $A$ એ $K/9$ ગતિઊર્જા સાથે ઋણ $x$-દિશામાં ગતિ કરે છે. દડા $B$ નું અંતિમ વેગમાન કેટલું હશે?
A
$p$
B
$p/3$
C
$4p/3$
D
$4p$

Solution

(C) દડા $A$ ની પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K = p^2 / (2m)$ છે,તેથી $p = \sqrt{2mK}$.
દડા $A$ નો પ્રારંભિક વેગ $u_1 = p/m = \sqrt{2K/m}$ છે.
સંઘાત બાદ,દડો $A$ એ $K' = K/9$ ગતિઊર્જા સાથે ઋણ $x$-દિશામાં ગતિ કરે છે.
ધારો કે $v_1$ એ દડા $A$ નો અંતિમ વેગ છે. તેથી $K' = 1/2 m v_1^2 = K/9$,જે આપણને $v_1 = \sqrt{2K/(9m)} = (1/3) \sqrt{2K/m} = p/(3m)$ આપે છે.
દડો $A$ ઋણ $x$-દિશામાં ગતિ કરતો હોવાથી,તેનો અંતિમ વેગ $v_1 = -p/(3m)$ થશે.
રેખીય વેગમાન સંરક્ષણના નિયમ મુજબ: $p_{initial} = p_{final}$.
$p = m v_1 + p_B$,જ્યાં $p_B$ એ દડા $B$ નું અંતિમ વેગમાન છે.
$p = m(-p/(3m)) + p_B$.
$p = -p/3 + p_B$.
$p_B = p + p/3 = 4p/3$.
117
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
$CO_2$ $(\ddot{O}=C=\ddot{O})$ માં $C$ અને $O$ પરમાણુઓના ફોર્મલ ચાર્જ અનુક્રમે કેટલા છે?
A
$1, -1$
B
$-1, 1$
C
$2, -2$
D
$0, 0$

Solution

(D) ફોર્મલ ચાર્જ $(FC)$ ની ગણતરી આ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $FC = V - L - \frac{1}{2} B$,જ્યાં $V$ એ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$L$ એ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન (લોન પેર) ની સંખ્યા છે અને $B$ એ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$\ddot{O}=C=\ddot{O}$ બંધારણ ધરાવતા $CO_2$ અણુ માટે:
$O$ પરમાણુ માટે: $V = 6$,$L = 4$,$B = 4$. તેથી,$FC = 6 - 4 - \frac{1}{2}(4) = 0$.
$C$ પરમાણુ માટે: $V = 4$,$L = 0$,$B = 8$. તેથી,$FC = 4 - 0 - \frac{1}{2}(8) = 0$.
આમ,$C$ અને $O$ પરમાણુઓના ફોર્મલ ચાર્જ અનુક્રમે $0$ અને $0$ છે.
118
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત (Molecular Orbital Theory) મુજબ,$O_2$ માં બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$4$

Solution

(C) $O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન) ની આણ્વીય કક્ષક ઇલેક્ટ્રોનિક રચના: $\sigma 1s^2, \sigma^* 1s^2, \sigma 2s^2, \sigma^* 2s^2, \sigma 2p_z^2, \pi 2p_x^2, \pi 2p_y^2, \pi^* 2p_x^1, \pi^* 2p_y^1$ છે.
બંધકારક આણ્વીય કક્ષકો તે છે જેની ઉપર ફૂદડી $(*)$ નથી.
બંધકારક કક્ષકો $\sigma 1s, \sigma 2s, \sigma 2p_z, \pi 2p_x, \pi 2p_y$ છે.
આ દરેક $5$ કક્ષકોમાં $2$ ઇલેક્ટ્રોન છે,જે કુલ $10$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન બનાવે છે.
તેથી,બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મોની સંખ્યા $10 / 2 = 5$ છે.
119
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$LiOH$ એ $NaOH$ કરતા નિર્બળ બેઇઝ છે
B
$Be$ ના ક્ષારોનું જળવિભાજન થાય છે
C
$Ca(HCO_3)_2$ પાણીમાં દ્રાવ્ય છે
D
બેરેલિયમ કાર્બાઇડનું જળવિભાજન એસિટિલીન આપે છે

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$A$: $LiOH$ એ $NaOH$ કરતા નિર્બળ બેઇઝ છે કારણ કે $Li^+$ ના નાના કદને લીધે $Li-O$ બંધ $Na-O$ બંધ કરતા મજબૂત હોય છે,જેથી $OH^-$ આયનો મુક્ત કરવા મુશ્કેલ બને છે. આ વિધાન સાચું છે.
$B$: $Be$ ના ક્ષારોનું જળવિભાજન થાય છે કારણ કે $Be^{2+}$ ની વીજભાર ઘનતા વધુ અને કદ નાનું હોય છે,જે પાણીના અણુઓનું ધ્રુવીભવન કરે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$C$: કેલ્શિયમ બાયકાર્બોનેટ,$Ca(HCO_3)_2$,માત્ર જલીય દ્રાવણમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તે પાણીમાં દ્રાવ્ય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$D$: બેરેલિયમ કાર્બાઇડ $(Be_2C)$ ના જળવિભાજનથી મિથેન $(CH_4)$ મળે છે,એસિટિલીન $(C_2H_2)$ નહીં. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $Be_2C + 4H_2O \rightarrow CH_4 + 2Be(OH)_2$. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
120
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ તાપમાન $(T)$ સાથે સ્નિગ્ધતા ગુણાંક $(\eta)$ માં થતા ફેરફારને દર્શાવે છે?
A
$\eta = A e^{-E / R T}$
B
$\eta = A e^{E / R T}$
C
$\eta = A e^{-E / k T}$
D
$\eta = A e^{-E / T}$

Solution

(B) પ્રવાહીના સ્નિગ્ધતા ગુણાંક $(\eta)$ માં તાપમાન $(T)$ સાથે થતો ફેરફાર એન્ડ્રેડ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,જે નીચે મુજબ છે: $\eta = A e^{E / R T}$.
અહીં,$A$ એ અચળાંક છે,$E$ એ સ્નિગ્ધ પ્રવાહ માટે સક્રિયકરણ ઉર્જા છે,$R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ નિરપેક્ષ તાપમાન છે.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ પ્રવાહીની સ્નિગ્ધતા ઘટે છે,જે $\eta = A e^{E / R T}$ ના ઘાતાંકીય સ્વરૂપ સાથે સુસંગત છે.
121
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
ફોટોઈલેક્ટ્રિક અસરમાં,જો $Li$,$Na$ અને $Rb$ ના વર્ક ફંક્શન અનુક્રમે $2.41 \ eV$,$2.30 \ eV$ અને $2.09 \ eV$ હોય,તો $K$ નું વર્ક ફંક્શન આશરે કેટલા $eV$ હોઈ શકે?
A
$2.52$
B
$2.20$
C
$2.35$
D
$2.01$

Solution

(B) વર્ક ફંક્શન એ ધાતુની સપાટી પરથી ઈલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા છે. સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં પરમાણુ કદ વધે છે,તેથી આયનીકરણ ઉર્જા ઘટે છે,જેનો અર્થ છે કે વર્ક ફંક્શન પણ ઘટે છે.
$Li$,$Na$,$K$ અને $Rb$ એ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $1$ ના તત્વો છે.
તેમના પરમાણુ કદનો ક્રમ $Li < Na < K < Rb$ છે.
તેથી,તેમના વર્ક ફંક્શનનો ક્રમ $Li > Na > K > Rb$ થશે.
આપેલ મૂલ્યો: $Li = 2.41 \ eV$,$Na = 2.30 \ eV$ અને $Rb = 2.09 \ eV$.
$K$ નું વર્ક ફંક્શન $Na$ $(2.30 \ eV)$ અને $Rb$ $(2.09 \ eV)$ ની વચ્ચે હોવું જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$2.20 \ eV$ એ એકમાત્ર મૂલ્ય છે જે $2.09 \ eV < K < 2.30 \ eV$ ની શ્રેણીમાં આવે છે.
122
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $a, b, c$ અને $d \in \mathbb{R}$ એવા હોય કે જેથી $a^2+b^2=4$ અને $c^2+d^2=2$ અને જો $(a+ib)^2=(c+id)^2(x+iy)$ હોય,તો $x^2+y^2$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(A) આપેલ છે,$(a+ib)^2=(c+id)^2(x+iy)$
બંને બાજુ માનાંક લેતા:
$|(a+ib)^2| = |(c+id)^2(x+iy)|$
$|a+ib|^2 = |c+id|^2 |x+iy|$
કારણ કે $|z|^2 = a^2+b^2$,તેથી:
$a^2+b^2 = (c^2+d^2) \sqrt{x^2+y^2}$
આપેલ કિંમતો $a^2+b^2=4$ અને $c^2+d^2=2$ મૂકતા:
$4 = 2 \sqrt{x^2+y^2}$
$\sqrt{x^2+y^2} = 2$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$x^2+y^2 = 4$
123
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\alpha$ એ સમીકરણ $x^6-1=0$ નું અવાસ્તવિક બીજ હોય,તો $\frac{\alpha^2+\alpha^3+\alpha^4+\alpha^5}{\alpha+1}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$\alpha$
B
$1$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\alpha$ એ $x^6-1=0$ નું અવાસ્તવિક બીજ છે.
કારણ કે $\alpha^6=1$ અને $\alpha \neq 1$ (કારણ કે $\alpha$ અવાસ્તવિક છે),આપણી પાસે ગુણોત્તર શ્રેણીનો સરવાળો છે:
$1+\alpha+\alpha^2+\alpha^3+\alpha^4+\alpha^5 = \frac{\alpha^6-1}{\alpha-1} = 0$.
આનો અર્થ એ થાય કે $\alpha^2+\alpha^3+\alpha^4+\alpha^5 = -(1+\alpha)$.
તેથી,પદાવલિ નીચે મુજબ થશે:
$\frac{\alpha^2+\alpha^3+\alpha^4+\alpha^5}{\alpha+1} = \frac{-(1+\alpha)}{\alpha+1} = -1$.
124
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $a, b$ અને $c$ સામાન્ય ગુણોત્તર $r$ સાથે સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય,તો રેખા $ax + by + c = 0$ અને વક્ર $x + 2y^2 = 0$ ના છેદબિંદુઓના યામોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$-\frac{r^2}{2}$
B
$-\frac{r}{2}$
C
$\frac{r}{2}$
D
$r$

Solution

(C) કારણ કે $a, b, c$ સમગુણોત્તર શ્રેણીમાં છે,તેથી $b = ar$ અને $c = ar^2$ મળે.
રેખાના સમીકરણ $ax + by + c = 0$ માં આ કિંમતો મૂકતા,$ax + ary + ar^2 = 0$ મળે.
$a$ વડે ભાગતા,$x + ry + r^2 = 0$ અથવા $x = -ry - r^2$ મળે.
આ કિંમત વક્ર $x + 2y^2 = 0$ માં મૂકતા,$(-ry - r^2) + 2y^2 = 0$ મળે.
આથી દ્વિઘાત સમીકરણ $2y^2 - ry - r^2 = 0$ બને છે.
યામોનો સરવાળો એ આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજનો સરવાળો છે,જે $-\frac{\text{coefficient of } y}{\text{coefficient of } y^2} = -(\frac{-r}{2}) = \frac{r}{2}$ થાય.
125
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
એસિડ વર્ષા માટે જવાબદાર વાયુઓની જોડી કઈ છે?
A
$H_2, O_3$
B
$CH_4, O_3$
C
$NO_2, SO_2$
D
$CO, CH_4$

Solution

(C) એસિડ વર્ષા મુખ્યત્વે વાતાવરણમાં નાઈટ્રોજન અને સલ્ફરના ઓક્સાઈડના ઉત્સર્જનને કારણે થાય છે.
આ વાયુઓ વાતાવરણમાં રહેલી પાણીની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પ્રબળ એસિડ બનાવે છે,જેમ કે નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ અને સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$,જે એસિડ વર્ષા તરીકે નીચે પડે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$2NO_2 + H_2O \rightarrow HNO_3 + HNO_2$
$2SO_2 + O_2 + 2H_2O \rightarrow 2H_2SO_4$
આમ,એસિડ વર્ષા માટે જવાબદાર વાયુઓની જોડી $NO_2$ અને $SO_2$ છે.
126
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી છે?
A
$15$
B
$18$
C
$24$
D
$30$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ ધન વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $a$ અને $b$ માટે,સમાંતર મધ્યક એ ગુણોત્તર મધ્યક કરતા મોટો અથવા તેના જેટલો હોય છે,એટલે કે $\frac{a+b}{2} \geq \sqrt{ab}$.
ધારો કે $a = 27 \tan ^2 \theta$ અને $b = 3 \cot ^2 \theta$.
તેથી,$\frac{27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta}{2} \geq \sqrt{27 \tan ^2 \theta \cdot 3 \cot ^2 \theta}$.
$\frac{27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta}{2} \geq \sqrt{81 \tan ^2 \theta \cdot \cot ^2 \theta}$.
કારણ કે $\tan \theta \cdot \cot \theta = 1$,તેથી $\frac{27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta}{2} \geq \sqrt{81 \cdot 1}$.
$\frac{27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta}{2} \geq 9$.
$27 \tan ^2 \theta + 3 \cot ^2 \theta \geq 18$.
આમ,ન્યૂનતમ કિંમત $18$ છે.
127
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $(x^2+y^2) \cos^2 \theta = (x \cos \theta + y \sin \theta)^2$ દ્વારા આપવામાં આવેલી રેખાઓની જોડી એકબીજાને લંબ હોય,તો $\theta$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ સમીકરણ $(x^2+y^2) \cos^2 \theta = (x \cos \theta + y \sin \theta)^2$ છે.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા:
$(x^2+y^2) \cos^2 \theta = x^2 \cos^2 \theta + y^2 \sin^2 \theta + 2xy \sin \theta \cos \theta$.
પદોને $Ax^2 + 2Hxy + By^2 = 0$ સ્વરૂપમાં ગોઠવતા:
$x^2(\cos^2 \theta - \cos^2 \theta) + 2xy(\sin \theta \cos \theta) + y^2(\sin^2 \theta - \cos^2 \theta) = 0$.
$0x^2 + 2xy(\sin \theta \cos \theta) - y^2(\cos^2 \theta - \sin^2 \theta) = 0$.
રેખાઓની જોડી લંબ હોવા માટે,$x^2$ અને $y^2$ ના સહગુણકોનો સરવાળો શૂન્ય હોવો જોઈએ $(A + B = 0)$.
અહીં,$A = 0$ અને $B = -(\cos^2 \theta - \sin^2 \theta) = -\cos(2\theta)$.
$A + B = 0$ લેતા:
$0 - \cos(2\theta) = 0 \Rightarrow \cos(2\theta) = 0$.
તેથી,$2\theta = \frac{\pi}{2} \Rightarrow \theta = \frac{\pi}{4}$.
128
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $8x^2 - 6xy + y^2 = 0$ રેખાઓની જોડી અને $2x + 3y = a$ રેખા દ્વારા બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $7$ હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$14$
B
$14\sqrt{2}$
C
$28\sqrt{2}$
D
$28$

Solution

(D) આપેલ રેખાઓની જોડી $8x^2 - 6xy + y^2 = 0$ છે.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા: $(4x - y)(2x - y) = 0$.
તેથી,બે રેખાઓ $y = 4x$ અને $y = 2x$ છે.
ત્રીજી રેખા $2x + 3y = a$ છે.
છેદબિંદુઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. $y = 4x$ અને $y = 2x$ નું છેદબિંદુ $O(0, 0)$ છે.
$2$. $y = 4x$ અને $2x + 3y = a$ નું છેદબિંદુ $A(a/14, 2a/7)$ છે.
$3$. $y = 2x$ અને $2x + 3y = a$ નું છેદબિંદુ $B(a/8, a/4)$ છે.
ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ $\frac{1}{2} |x_1y_2 - x_2y_1| = \frac{1}{2} |(a/14)(a/4) - (a/8)(2a/7)| = a^2/112$.
ક્ષેત્રફળ $7$ આપેલ છે,તેથી $a^2/112 = 7$ $\Rightarrow a^2 = 784$ $\Rightarrow a = 28$.
129
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
એક જ અણુના વિવિધ સંરૂપણોને શું કહેવામાં આવે છે?
A
સમઘટકો (isomers)
B
એપિમર્સ (epimers)
C
પ્રતિબિંબી સમઘટકો (enantiomers)
D
રોટામર્સ (rotamers)

Solution

(D) સંરૂપણીય સમઘટકોને $rotamers$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને આ સમઘટકતાને $rotamerism$ કહેવામાં આવે છે.
130
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
કૉલમ-$I$ માં આપેલી જોડીઓને કૉલમ-$II$ માં તેમના સંબંધિત સમઘટકતાના પ્રકારો સાથે જોડો.
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$A$. એસીટાલ્ડિહાઈડ,વિનાઈલ આલ્કોહોલ$1$. $\text{એનાન્શિયોમર્સ}$
$B$. $\text{ઇક્લિપ્સ્ડ}$ અને $\text{સ્ટેગર્ડ}$ ઈથેન$2$. $\text{ટોટોમર્સ}$
$C$. $(+)$$2$-બ્યુટેનોલ,$(-)$$2$-બ્યુટેનોલ$3$. $\text{શૃંખલા સમઘટકો}$
$D$. મિથાઈલ-$n$-પ્રોપાઈલએમાઈન અને ડાયઈથાઈલએમાઈન$4$. $\text{સંરૂપણીય સમઘટકો}$
$5$. $\text{મેટામર્સ}$
A
$A-2, B-4, C-1, D-5$
B
$A-2, B-4, C-1, D-3$
C
$A-1, B-4, C-2, D-5$
D
$A-1, B-4, C-2, D-3$

Solution

$(A)$. એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3CHO)$ અને વિનાઈલ આલ્કોહોલ $(CH_2=CH-OH)$ એ $\text{ટોટોમર્સ}$ છે,કારણ કે તેઓ $\alpha$-હાઈડ્રોજન પરમાણુના સ્થળાંતર સાથે ગતિશીલ સંતુલનમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$B$. $\text{ઇક્લિપ્સ્ડ}$ અને $\text{સ્ટેગર્ડ}$ ઈથેન એ એક જ અણુની વિવિધ અવકાશી ગોઠવણીઓ છે,જેને $\text{સંરૂપણીય સમઘટકો}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$C$. $(+)$$2$-બ્યુટેનોલ અને $(-)$$2$-બ્યુટેનોલ એકબીજાના અરીસામાં પ્રતિબિંબ છે જે એકબીજા પર બંધબેસતા નથી,તેથી તેઓ $\text{એનાન્શિયોમર્સ}$ છે.
$D$. મિથાઈલ-$n$-પ્રોપાઈલએમાઈન $(CH_3-NH-CH_2CH_2CH_3)$ અને ડાયઈથાઈલએમાઈન $(CH_3CH_2-NH-CH_2CH_3)$ માં સમાન નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા અલગ-અલગ આલ્કાઈલ સમૂહો હોય છે,જે તેમને $\text{મેટામર્સ}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
131
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
ઈથેનનું ક્લોરિનેશન એ નીચેનામાંથી કયા પ્રકારની પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે?
A
ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન
B
ઇલેક્ટ્રોફિલિક વિસ્થાપન
C
મુક્ત મુલક વિસ્થાપન
D
પુનઃરચના

Solution

(C) ઈથેનનું ક્લોરિનેશન એ મુક્ત મુલક વિસ્થાપન પ્રક્રિયાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. તે ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ દ્વારા આગળ વધે છે:
તબક્કો $I$: પ્રારંભિક તબક્કો,જ્યાં ક્લોરિન અણુઓ પ્રકાશ $(hv)$ ની હાજરીમાં હોમોલિટીક વિભાજન પામીને ક્લોરિન મુક્ત મુલકો બનાવે છે:
$Cl_2 \stackrel{hv}{\longrightarrow} 2 Cl^{\bullet}$
તબક્કો $II$: પ્રસરણ તબક્કો,જ્યાં ક્લોરિન મુલક ઈથેન સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઇથાઇલ મુલક બનાવે છે,જે પછી બીજા ક્લોરિન અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ક્લોરોઈથેન બનાવે છે અને ક્લોરિન મુલકને પુનઃજીવિત કરે છે:
$CH_3CH_3 + Cl^{\bullet} \longrightarrow CH_3CH_2^{\bullet} + HCl$
$CH_3CH_2^{\bullet} + Cl_2 \longrightarrow CH_3CH_2Cl + Cl^{\bullet}$
તબક્કો $III$: સમાપ્તિ તબક્કો,જ્યાં મુક્ત મુલકો જોડાઈને સાંકળ પ્રક્રિયાનો અંત લાવે છે:
$CH_3CH_2^{\bullet} + Cl^{\bullet} \longrightarrow CH_3CH_2Cl$
$Cl^{\bullet} + Cl^{\bullet} \longrightarrow Cl_2$
$2 CH_3CH_2^{\bullet} \longrightarrow CH_3CH_2CH_2CH_3$
132
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
બેન્ઝીનમાં છ કાર્બન $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે
B
બેન્ઝીન $(4n+2) \pi$ ઇલેક્ટ્રોન ધરાવે છે
C
બેન્ઝીન વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે
D
બેન્ઝીન બે કાર્બન-કાર્બન બંધ લંબાઈ ધરાવે છે,$1.54 \ Å$ અને $1.34 \ Å$

Solution

(D) બેન્ઝીનમાં સંસ્પંદનને કારણે તમામ $C-C$ બંધ લંબાઈ $1.39 \ Å$ જેટલી સમાન હોય છે. તેથી,બેન્ઝીન $1.54 \ Å$ અને $1.34 \ Å$ ની બે અલગ બંધ લંબાઈ ધરાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.
133
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
જ્યારે $H_2O_2$ ની પ્રક્રિયા ડાયસોડિયમ હાઇડ્રોજન ફોસ્ફેટ સાથે થાય છે ત્યારે બનતી નીપજ(ઓ) કઈ છે?
A
$P_2O_5 \cdot Na_3PO_4$
B
$Na_2HPO_4 \cdot H_2O_2$
C
$NaH_2PO_4, H_2O$
D
$Na_2HPO_4 \cdot H_2O$

Solution

(B) $H_2O_2$ ડાયસોડિયમ હાઇડ્રોજન ફોસ્ફેટ $(Na_2HPO_4)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને એક એડિશન પ્રોડક્ટ (ઉમેરણ નીપજ) બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$H_2O_2 + Na_2HPO_4 \rightarrow Na_2HPO_4 \cdot H_2O_2$
આ એક સ્થાયી એડિશન પ્રોડક્ટ છે.
134
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $x^2+y^2=t+\frac{1}{t}$ અને $x^4+y^4=t^2+\frac{1}{t^2}$ હોય,તો $x^3 y \frac{d y}{d x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$1$
C
$0$
D
$t$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$x^4+y^4=t^2+\frac{1}{t^2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $(t+\frac{1}{t})^2 = t^2 + \frac{1}{t^2} + 2$.
તેથી,$t^2 + \frac{1}{t^2} = (t+\frac{1}{t})^2 - 2$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે $x^4+y^4 = (x^2+y^2)^2 - 2$.
જમણી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $x^4+y^4 = x^4 + y^4 + 2x^2y^2 - 2$.
બંને બાજુથી $x^4+y^4$ બાદ કરતા,આપણને મળે $0 = 2x^2y^2 - 2$,જેનો અર્થ છે કે $x^2y^2 = 1$.
તેથી,$y^2 = \frac{1}{x^2} = x^{-2}$.
બંને બાજુ $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા: $\frac{d}{dx}(y^2) = \frac{d}{dx}(x^{-2})$.
$2y \frac{dy}{dx} = -2x^{-3} = -\frac{2}{x^3}$.
$2$ વડે ભાગતા,આપણને મળે $y \frac{dy}{dx} = -\frac{1}{x^3}$.
બંને બાજુ $x^3$ વડે ગુણતા,આપણને મળે $x^3 y \frac{dy}{dx} = -1$.
135
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $x y \neq 0, x+y \neq 0$ અને $x^m y^n=(x+y)^{m+n}$,જ્યાં $m, n \notin N$,તો $\frac{d y}{d x}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{y}{x}$
B
$\frac{x+y}{x y}$
C
$x y$
D
$\frac{x}{y}$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$x^m y^n = (x+y)^{m+n}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક (log) લેતા,આપણને મળે છે:
$m \ln x + n \ln y = (m+n) \ln (x+y)$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$\frac{m}{x} + \frac{n}{y} \frac{dy}{dx} = \frac{m+n}{x+y} \left(1 + \frac{dy}{dx}\right)$.
$\frac{dy}{dx}$ ને અલગ કરવા માટે પદોને ગોઠવતા:
$\frac{m}{x} - \frac{m+n}{x+y} = \frac{dy}{dx} \left( \frac{m+n}{x+y} - \frac{n}{y} \right)$.
બંને બાજુ સાદું રૂપ આપતા:
$\frac{m(x+y) - x(m+n)}{x(x+y)} = \frac{dy}{dx} \left( \frac{y(m+n) - n(x+y)}{y(x+y)} \right)$.
$\frac{mx + my - mx - nx}{x(x+y)} = \frac{dy}{dx} \left( \frac{my + ny - nx - ny}{y(x+y)} \right)$.
$\frac{my - nx}{x(x+y)} = \frac{dy}{dx} \left( \frac{my - nx}{y(x+y)} \right)$.
અહીં $my - nx \neq 0$ હોવાથી,આપણે આ પદોને દૂર કરી શકીએ છીએ:
$\frac{1}{x} = \frac{dy}{dx} \left( \frac{1}{y} \right)$.
તેથી,$\frac{dy}{dx} = \frac{y}{x}$.
136
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
$1.0 \times 10^{-8} \ M \ HCl$ નો $pH$ $7$ કરતા ઓછો હોય છે
B
$25^{\circ} C$ તાપમાને પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $1.0 \times 10^{-14} \ mol^{2} \ L^{-2}$ છે
C
$Cl^{-}$ એ લુઈસ એસિડ છે
D
બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત $AlCl_{3}$ ના એસિડિક ગુણધર્મને સમજાવી શકતો નથી

Solution

(C) $Cl^{-}$ એ લુઈસ બેઇઝ છે,લુઈસ એસિડ નથી,કારણ કે તેનું અષ્ટક પૂર્ણ છે અને તેની પાસે દાન કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ છે.
$1.0 \times 10^{-8} \ M \ HCl$ માટે,પાણીમાંથી મળતા $H^{+}$ નું યોગદાન ધ્યાનમાં લેવું પડે છે,જેના પરિણામે $pH$ $7$ કરતા થોડો ઓછો (આશરે $6.98$) મળે છે.
$25^{\circ} C$ તાપમાને પાણીનો આયનીય ગુણાકાર $(K_w)$ $1.0 \times 10^{-14} \ mol^2 \ L^{-2}$ છે.
$AlCl_{3}$ અપૂર્ણ અષ્ટકને કારણે લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે,જે બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત દ્વારા સમજાવી શકાતું નથી.
137
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો ગોલકનું ઘનફળ $2 \pi \text{ cm}^3/\text{s}$ ના દરે વધતું હોય,તો જ્યારે ઘનફળ $288 \pi \text{ cm}^3$ હોય ત્યારે તેની ત્રિજ્યા વધવાનો દર ($\text{cm/s}$ માં) શોધો.
A
$\frac{1}{36}$
B
$\frac{1}{72}$
C
$\frac{1}{18}$
D
$\frac{1}{9}$

Solution

(B) આપેલ છે કે ઘનફળમાં ફેરફારનો દર $\frac{dV}{dt} = 2 \pi \text{ cm}^3/\text{s}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ગોલકનું ઘનફળ $V = \frac{4}{3} \pi r^3$ છે.
બંને બાજુ $t$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને $\frac{dV}{dt} = 4 \pi r^2 \frac{dr}{dt}$ મળે છે.
આપેલ $V = 288 \pi$ પરથી,ત્રિજ્યા $r$ શોધીએ:
$288 \pi = \frac{4}{3} \pi r^3 \Rightarrow 216 = r^3 \Rightarrow r = 6 \text{ cm}$.
આ કિંમતોને વિકલનના સમીકરણમાં મૂકતા:
$2 \pi = 4 \pi (6)^2 \frac{dr}{dt}$
$2 \pi = 4 \pi (36) \frac{dr}{dt}$
$2 \pi = 144 \pi \frac{dr}{dt}$
$\frac{dr}{dt} = \frac{2 \pi}{144 \pi} = \frac{1}{72} \text{ cm/s}$.
138
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$\int \frac{dx}{\sqrt{x-x^2}}$ ની કિંમત શોધો.
A
$2 \sin^{-1} \sqrt{x} + C$
B
$2 \sin^{-1} x + C$
C
$2x \sin^{-1} x + C$
D
$\sin^{-1} \sqrt{x} + C$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{dx}{\sqrt{x-x^2}}$.
છેદને $\sqrt{x(1-x)} = \sqrt{x} \sqrt{1-x}$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,$I = \int \frac{dx}{\sqrt{x} \sqrt{1-x}}$.
ધારો કે $\sqrt{x} = \sin \theta$. તો $x = \sin^2 \theta$,જેનો અર્થ છે કે $dx = 2 \sin \theta \cos \theta \, d\theta$.
આ કિંમતો સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{2 \sin \theta \cos \theta \, d\theta}{\sin \theta \sqrt{1-\sin^2 \theta}}$
$I = \int \frac{2 \sin \theta \cos \theta \, d\theta}{\sin \theta \cos \theta}$
$I = \int 2 \, d\theta = 2\theta + C$.
કારણ કે $\sin \theta = \sqrt{x}$,તેથી $\theta = \sin^{-1} \sqrt{x}$.
આમ,$I = 2 \sin^{-1} \sqrt{x} + C$.
139
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
જો $\int \sec ^2 x \operatorname{cosec}^4 x \, dx = -\frac{1}{3} \cot ^3 x + k \tan x - 2 \cot x + C$ હોય,તો $k$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(D) ધારો કે $I = \int \sec^2 x \operatorname{cosec}^4 x \, dx$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sec^2 x = \frac{1}{\cos^2 x}$ અને $\operatorname{cosec}^4 x = \frac{1}{\sin^4 x}$.
તેથી,$I = \int \frac{1}{\sin^4 x \cos^2 x} \, dx$.
નિત્યસમ $1 = \sin^2 x + \cos^2 x$ નો ઉપયોગ કરતા:
$I = \int \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^4 x \cos^2 x} \, dx = \int \frac{\sin^2 x}{\sin^4 x \cos^2 x} \, dx + \int \frac{\cos^2 x}{\sin^4 x \cos^2 x} \, dx$.
$I = \int \frac{1}{\sin^2 x \cos^2 x} \, dx + \int \frac{1}{\sin^4 x} \, dx$.
$I = \int \frac{\sin^2 x + \cos^2 x}{\sin^2 x \cos^2 x} \, dx + \int \operatorname{cosec}^4 x \, dx$.
$I = \int (\sec^2 x + \operatorname{cosec}^2 x) \, dx + \int \operatorname{cosec}^2 x (1 + \cot^2 x) \, dx$.
$I = \tan x - \cot x + \int \operatorname{cosec}^2 x \, dx + \int \operatorname{cosec}^2 x \cot^2 x \, dx$.
$I = \tan x - \cot x - \cot x + \int \cot^2 x \operatorname{cosec}^2 x \, dx$.
ધારો કે $u = \cot x$,તો $du = -\operatorname{cosec}^2 x \, dx$.
$I = \tan x - 2 \cot x - \int u^2 \, du = \tan x - 2 \cot x - \frac{u^3}{3} + C$.
$I = -\frac{1}{3} \cot^3 x + \tan x - 2 \cot x + C$.
આપેલ પદ $-\frac{1}{3} \cot^3 x + k \tan x - 2 \cot x + C$ સાથે સરખાવતા,આપણને $k = 1$ મળે છે.
140
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમાંતર રહેલી એક ચુંબકીય સોયને $60^{\circ}$ જેટલી ફેરવવામાં આવે છે. તેના પર થયેલું કાર્ય $W$ છે. ઉપર જણાવેલ સ્થિતિમાં ચુંબકીય સોયને જાળવી રાખવા માટે જરૂરી ટોર્ક કેટલું હશે?
A
$\sqrt{3} W$
B
$\frac{\sqrt{3}}{2} W$
C
$\frac{W}{2}$
D
$2 W$

Solution

(A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ માં $M$ ચુંબકીય મોમેન્ટ ધરાવતા ચુંબકીય ડાયપોલને $\theta_1 = 0^{\circ}$ થી $\theta_2 = 60^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવવા માટે થયેલું કાર્ય $W$ નીચે મુજબ છે:
$W = MB(1 - \cos 60^{\circ}) = MB(1 - 0.5) = \frac{MB}{2}$.
આના પરથી,આપણને $MB = 2W$ મળે છે.
સોયને $\theta = 60^{\circ}$ પર જાળવી રાખવા માટે જરૂરી ટોર્ક $\tau$ નીચે મુજબ છે:
$\tau = MB \sin 60^{\circ}$.
$MB = 2W$ અને $\sin 60^{\circ} = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મૂકતા:
$\tau = (2W) \times \frac{\sqrt{3}}{2} = \sqrt{3} W$.
141
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
રેખાઓ $l_1: r(t)=(i-6j+2k)+t(i+2j+k)$ અને $l_2: R(u)=(4j+k)+u(2i+j+2k)$ નું છેદબિંદુ શોધો.
A
$(4,4,5)$
B
$(6,4,7)$
C
$(8,8,9)$
D
$(10,12,11)$

Solution

(C) ધારો કે છેદબિંદુ $P$ છે. રેખા $l_1$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(1+t, -6+2t, 2+t)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
રેખા $l_2$ પરનું કોઈપણ બિંદુ $(2u, 4+u, 1+2u)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
રેખાઓ છેદતી હોવાથી,આ બિંદુઓ સમાન હોવા જોઈએ:
$1+t = 2u$ $(i)$
$-6+2t = 4+u$ (ii)
$2+t = 1+2u$ (iii)
$(i)$ પરથી,$t = 2u-1$. આ કિંમત (ii) માં મૂકતા:
$-6+2(2u-1) = 4+u$
$-6+4u-2 = 4+u$
$3u = 12 \Rightarrow u = 4$.
$u=4$ ને $t=2u-1$ માં મૂકતા,આપણને $t=2(4)-1 = 7$ મળે છે.
(iii) સાથે ચકાસણી કરતા: $2+7 = 9$ અને $1+2(4) = 9$. કિંમતો સુસંગત છે.
છેદબિંદુ $(1+7, -6+2(7), 2+7) = (8, 8, 9)$ છે.
142
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક સીધી રેખા ત્રણેય યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણે નમેલી છે. તો,રેખા દ્વારા $y$-અક્ષ સાથે બનતો ખૂણો કેટલો છે?
A
$\cos ^{-1}\left(\frac{1}{3}\right)$
B
$\cos ^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)$
C
$\cos ^{-1}\left(\frac{2}{\sqrt{3}}\right)$
D
$\frac{\pi}{4}$

Solution

(B) ધારો કે રેખાના દિકકોસાઇન $(l, m, n)$ છે. રેખા ત્રણેય યામ અક્ષો સાથે સમાન ખૂણે નમેલી હોવાથી,રેખા દ્વારા $x, y,$ અને $z$-અક્ષ સાથે બનતા ખૂણા સમાન છે. ધારો કે આ ખૂણો $\alpha$ છે.
તેથી,$l = \cos \alpha, m = \cos \alpha, n = \cos \alpha$.
આપણે જાણીએ છીએ કે કોઈપણ રેખા માટે,દિકકોસાઇનના વર્ગોનો સરવાળો $1$ થાય છે,એટલે કે $l^2 + m^2 + n^2 = 1$.
કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\cos^2 \alpha + \cos^2 \alpha + \cos^2 \alpha = 1$.
$3 \cos^2 \alpha = 1$.
$\cos^2 \alpha = \frac{1}{3}$.
$\cos \alpha = \pm \frac{1}{\sqrt{3}}$.
અહીં $\alpha$ એ $y$-અક્ષ સાથેનો ખૂણો હોવાથી,$\cos \alpha = \frac{1}{\sqrt{3}}$ (લઘુકોણ માટે ધન કિંમત લેતા).
તેથી,$\alpha = \cos^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)$.
143
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
બિંદુઓ $(1,0,0)$,$(0,1,0)$ અને $(1,1,1)$ માંથી પસાર થતા અને સૌથી નાની ત્રિજ્યા ધરાવતા ગોલકનું સમીકરણ શોધો.
A
$3(x^2+y^2+z^2)-4x-4y-2z+1=0$
B
$2(x^2+y^2+z^2)-3x-3y-z+1=0$
C
$x^2+y^2+z^2-x-y+z+1=0$
D
$x^2+y^2+z^2-2x-2y+4z+1=0$

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(1,0,0)$,$B(0,1,0)$ અને $C(1,1,1)$ છે.
બિંદુઓ વચ્ચેનું અંતર ગણો:
$AB = \sqrt{(0-1)^2 + (1-0)^2 + 0^2} = \sqrt{1+1} = \sqrt{2}$
$BC = \sqrt{(1-0)^2 + (1-1)^2 + (1-0)^2} = \sqrt{1+0+1} = \sqrt{2}$
$CA = \sqrt{(1-1)^2 + (1-0)^2 + (1-0)^2} = \sqrt{0+1+1} = \sqrt{2}$
અહીં $AB = BC = CA = \sqrt{2}$ હોવાથી,$\triangle ABC$ એ સમબાજુ ત્રિકોણ છે.
આ બિંદુઓમાંથી પસાર થતા સૌથી નાની ત્રિજ્યાવાળા ગોલકનું કેન્દ્ર $\triangle ABC$ ના મધ્યકેન્દ્ર પર હોય છે.
કેન્દ્ર $C' = \left(\frac{1+0+1}{3}, \frac{0+1+1}{3}, \frac{0+0+1}{3}\right) = \left(\frac{2}{3}, \frac{2}{3}, \frac{1}{3}\right)$.
ત્રિજ્યા $R$ એ $C'$ થી $A(1,0,0)$ સુધીનું અંતર છે:
$R^2 = \left(1-\frac{2}{3}\right)^2 + \left(0-\frac{2}{3}\right)^2 + \left(0-\frac{1}{3}\right)^2 = \frac{1}{9} + \frac{4}{9} + \frac{1}{9} = \frac{6}{9} = \frac{2}{3}$.
ગોલકનું સમીકરણ $(x-\frac{2}{3})^2 + (y-\frac{2}{3})^2 + (z-\frac{1}{3})^2 = \frac{2}{3}$ છે.
વિસ્તરણ કરતા: $x^2 - \frac{4x}{3} + \frac{4}{9} + y^2 - \frac{4y}{3} + \frac{4}{9} + z^2 - \frac{2z}{3} + \frac{1}{9} = \frac{6}{9}$.
$x^2 + y^2 + z^2 - \frac{4x}{3} - \frac{4y}{3} - \frac{2z}{3} + 1 = \frac{2}{3}$.
$3$ વડે ગુણતા: $3(x^2+y^2+z^2) - 4x - 4y - 2z + 3 = 2$.
$3(x^2+y^2+z^2) - 4x - 4y - 2z + 1 = 0$.
144
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
એક નિષ્પક્ષ સિક્કાને $100$ વખત ઉછાળવામાં આવે છે. છાપ (tails) એકી સંખ્યામાં મળે તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{1}{8}$
D
$\frac{3}{8}$

Solution

(A) ધારો કે $X$ એ $100$ ઉછાળમાં મળતી છાપની સંખ્યા છે. $X$ એ $n = 100$ અને $p = \frac{1}{2}$ સાથે દ્વિપદી વિતરણને અનુસરે છે.
આપણે $X$ એકી સંખ્યા હોય તેની સંભાવના શોધવાની છે,એટલે કે $P(X \in \{1, 3, 5, \ldots, 99\})$.
સંભાવના $\sum_{k \in \{1, 3, \ldots, 99\}} \binom{100}{k} p^k q^{n-k}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $p = q = \frac{1}{2}$ હોવાથી,આ $\sum_{k \in \{1, 3, \ldots, 99\}} \binom{100}{k} (\frac{1}{2})^{100} = \frac{1}{2^{100}} \sum_{k \in \{1, 3, \ldots, 99\}} \binom{100}{k}$ થશે.
આપણે જાણીએ છીએ કે એકી ક્રમના દ્વિપદી સહગુણકોનો સરવાળો $\binom{n}{1} + \binom{n}{3} + \ldots = 2^{n-1}$ થાય છે.
$n = 100$ માટે,આ સરવાળો $2^{100-1} = 2^{99}$ થશે.
તેથી,જરૂરી સંભાવના $\frac{1}{2^{100}} \times 2^{99} = \frac{2^{99}}{2^{100}} = \frac{1}{2}$ છે.
145
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
ધારો કે $X$ એ $n$ અને $p$ પ્રાચલો સાથે દ્વિપદી વિતરણને અનુસરે છે,જ્યાં $0 < p < 1$. જો દરેક $r$ માટે $\frac{P(X=r)}{P(X=n-r)}$ એ $n$ થી સ્વતંત્ર હોય,તો $p$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{8}$

Solution

(A) દ્વિપદી વિતરણ માટે સંભાવના દળ વિધેય $P(X=r) = { }^n C_r p^r q^{n-r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $q = 1-p$.
આપણને ગુણોત્તર $\frac{P(X=r)}{P(X=n-r)}$ આપેલ છે.
સૂત્ર મૂકતા:
$\frac{P(X=r)}{P(X=n-r)} = \frac{{ }^n C_r p^r q^{n-r}}{{ }^n C_{n-r} p^{n-r} q^r}$.
કારણ કે ${ }^n C_r = { }^n C_{n-r}$,પદાવલિ નીચે મુજબ સરળ બને છે:
$\frac{P(X=r)}{P(X=n-r)} = \frac{p^r q^{n-r}}{p^{n-r} q^r} = \left(\frac{p}{q}\right)^{r - (n-r)} = \left(\frac{p}{q}\right)^{2r-n} = \left(\frac{q}{p}\right)^{n-2r}$.
આ પદાવલિ $n$ થી સ્વતંત્ર રહે તે માટે,આધાર $1$ હોવો જોઈએ.
તેથી,$\frac{q}{p} = 1$,જેનો અર્થ છે કે $q = p$.
કારણ કે $p + q = 1$,આપણને $p + p = 1$ મળે છે,જે $2p = 1$ આપે છે.
તેથી,$p = \frac{1}{2}$.
146
ChemistryMCQTS EAMCET · 2012
$0.02 ~cm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા તાંબાના તાર પર $22 ~N$ નું તણાવ બળ લગાડવામાં આવે છે. તાંબાનો યંગ મોડ્યુલસ $1.1 \times 10^{11} ~N/m^2$ અને પોઈસન ગુણોત્તર $0.32$ છે. આડછેદના ક્ષેત્રફળમાં થતો ઘટાડો કેટલો હશે?
A
$1.28 \times 10^{-6} ~cm^2$
B
$1.6 \times 10^{-6} ~cm^2$
C
$2.56 \times 10^{-6} ~cm^2$
D
$0.64 \times 10^{-6} ~cm^2$

Solution

(A) આપેલ છે: તણાવ $F = 22 ~N$,ક્ષેત્રફળ $A = 0.02 ~cm^2 = 0.02 \times 10^{-4} ~m^2$,યંગ મોડ્યુલસ $Y = 1.1 \times 10^{11} ~N/m^2$,પોઈસન ગુણોત્તર $\sigma = 0.32$.
લંબાઈમાં વિકૃતિ $\frac{\Delta l}{l} = \frac{F}{AY} = \frac{22}{0.02 \times 10^{-4} \times 1.1 \times 10^{11}} = \frac{22}{2.2 \times 10^5} = 10^{-4}$.
પોઈસન ગુણોત્તર $\sigma = - \frac{\Delta r/r}{\Delta l/l}$ છે. પાર્શ્વ વિકૃતિ $\frac{\Delta r}{r} = -\sigma \frac{\Delta l}{l}$ થાય.
ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2$ હોવાથી,$\frac{\Delta A}{A} = 2 \frac{\Delta r}{r}$ મળે.
પાર્શ્વ વિકૃતિની કિંમત મૂકતા,$\frac{\Delta A}{A} = -2 \sigma \frac{\Delta l}{l}$.
ક્ષેત્રફળમાં થતા ઘટાડાનું મૂલ્ય $\Delta A = 2 \sigma A \frac{\Delta l}{l}$ છે.
$\Delta A = 2 \times 0.32 \times 0.02 ~cm^2 \times 10^{-4} = 0.64 \times 0.02 \times 10^{-4} ~cm^2 = 0.0128 \times 10^{-4} ~cm^2 = 1.28 \times 10^{-6} ~cm^2$.
147
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2012
નીચેની પ્રતિક્રિયાઓમાં $Z$ શું છે?
Question diagram
A
$CH_3BH_2$
B
$(CH_3)_4B_2H_2$
C
$(CH_3)_3B_2H_3$
D
$(CH_3)_6B_2$

Solution

(B) $Cu-Al$ ઉદ્દીપકની હાજરીમાં $450^{\circ}C$ તાપમાને $BCl_3$ ની $H_2$ સાથેની પ્રતિક્રિયાથી ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ મળે છે,જે નીપજ $X$ છે:
$2BCl_3 + 6H_2 \xrightarrow{Cu-Al, 450^{\circ}C} B_2H_6 + 6HCl$
ડાયબોરેન $(B_2H_6)$ નું $CH_3Cl$ સાથે મિથાઈલેશન થતા ટેટ્રામિથાઈલડાયબોરેન બને છે,જે $Z$ છે:
$B_2H_6 + 4CH_3Cl \rightarrow (CH_3)_4B_2H_2 + 4HCl$
આમ,$Z$ એ $(CH_3)_4B_2H_2$ છે.
148
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2012
$N_2H_4$ નો એક મોલ $10 \ moles$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને એક નવું સંયોજન $Z$ બનાવે છે. ધારો કે બધા નાઇટ્રોજન પરમાણુઓ નવા સંયોજનમાં હાજર છે,તો $Z$ માં નાઇટ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા શું હશે? (હાઇડ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.)
A
$-1$
B
$-3$
C
$+3$
D
$+5$

Solution

(C) $N_2H_4$ માં $N$ ની પ્રારંભિક ઓક્સિડેશન અવસ્થા આ મુજબ ગણવામાં આવે છે: $2x + 4(+1) = 0 \implies 2x = -4 \implies x = -2$.
$N_2H_4$ નો $1 \ mole$,$10 \ moles$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે,તેથી ઓક્સિડેશન આંકમાં કુલ વધારો $10$ થાય છે.
ધારો કે $Z$ માં $N$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $y$ છે. $2$ નાઇટ્રોજન પરમાણુઓ હોવાથી,$Z$ માં $N$ ની કુલ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $2y$ છે.
ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં ફેરફાર $2y - (-4) = +10$ છે.
$2y + 4 = 10 \implies 2y = 6 \implies y = +3$.
તેથી,$Z$ માં નાઇટ્રોજનની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ છે.
149
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2012
નીચેનામાંથી કયું તત્વ $NaOH$ નું $Na$ માં રિડક્શન કરે છે?
A
$Si$
B
$Pb$
C
$C$
D
$Sn$

Solution

(C) $NaOH$ નું $Na$ માં રિડક્શન એ ખૂબ જ ઉષ્માશોષક અને મુશ્કેલ પ્રક્રિયા છે કારણ કે $Na$ એ ખૂબ જ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$C$ (કાર્બન) ઊંચા તાપમાને $NaOH$ નું $Na$ માં રિડક્શન કરવા માટે સક્ષમ છે. પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $2NaOH + 2C \rightarrow 2Na + 2CO + H_2$.
150
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2012
હાઇડ્રોજન અને આલ્કલી ધાતુઓના કિસ્સામાં ડબલેટ્સ (doublets) તરીકે અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના કિસ્સામાં ડબલેટ્સ અને ટ્રિપલેટ્સ (triplets) તરીકે જોવા મળતા રેખીય વર્ણપટને સમજાવતો ક્વોન્ટમ નંબર કયો છે?
A
$Spin$
B
$Azimuthal$
C
$Magnetic$
D
$Principal$

Solution

(A) $Spin$ ક્વોન્ટમ નંબર $(s)$ વર્ણપટ રેખાઓની સૂક્ષ્મ રચનાને સમજાવે છે,જેમ કે $H$ અને આલ્કલી ધાતુઓના વર્ણપટમાં જોવા મળતા ડબલેટ્સ,અને આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓના વર્ણપટમાં જોવા મળતા ડબલેટ્સ અને ટ્રિપલેટ્સ,જે ઇલેક્ટ્રોન સ્પિન કોણીય વેગમાનને કારણે હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2012?

There are 177 Chemistry questions from the TS EAMCET 2012 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2012 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2012 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick TS EAMCET 2012 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.