KCET 2024 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) $k$ ઘટકો ધરાવતા ગણના ઉપગણોની સંખ્યા $2^k$ છે.
આપેલ છે કે પ્રથમ ગણમાં $m$ ઘટકો છે અને બીજા ગણમાં $n$ ઘટકો છે,તેથી ઉપગણોની સંખ્યા અનુક્રમે $2^m$ અને $2^n$ છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$2^m - 2^n = 56$.
$2^n(2^{m-n} - 1) = 56$.
આપણે $56$ ને $8 \times 7 = 2^3 \times (8 - 1) = 2^3 \times (2^3 - 1)$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
$2^n(2^{m-n} - 1) = 2^3(2^3 - 1)$ ની સરખામણી કરતા,આપણને $n = 3$ અને $m - n = 3$ મળે છે.
$m - n = 3$ માં $n = 3$ મૂકતા,આપણને $m - 3 = 3$ મળે છે,તેથી $m = 6$.
આમ,મૂલ્યો $m = 6$ અને $n = 3$ છે.

(B) $k$ ઘટકો ધરાવતા ગણના ઉપગણોની સંખ્યા $2^k$ છે.
આપેલ છે કે,$2^m - 2^n = 56$.
$2^n(2^{m-n} - 1) = 56$.
$2^n(2^{m-n} - 1) = 8 \times 7 = 2^3 \times (8 - 1) = 2^3 \times (2^3 - 1)$.
બંને બાજુ સરખાવતા,આપણને $n = 3$ અને $m - n = 3$ મળે છે.
$n = 3$ મૂકતા,$m - 3 = 3$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $m = 6$.
આમ,$m = 6$ અને $n = 3$ છે.

(A) સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$CH_3COONa + NaOH \xrightarrow[\Delta]{CaO} CH_4 + Na_2CO_3$
(સોડિયમ ઇથેનોએટ) (મિથેન $X$)
$2CH_3COONa + 2H_2O \xrightarrow{\text{Electrolysis}} CH_3-CH_3 + 2CO_2 + H_2 + 2NaOH$
(ઇથેન $Y$)
આમ,સંયોજનો $X$ અને $Y$ અનુક્રમે મિથેન અને ઇથેન છે.

(C) બંધ ક્રમાંક નક્કી કરવા માટે,આપણે ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા ગણીએ છીએ અને મોલેક્યુલર ઓર્બિટલ થિયરીના સૂત્ર $B.O. = \frac{N_b - N_a}{2}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
$O_2^{2-}$ માટે,કુલ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $8 + 8 + 2 = 18 \ e^{-}$ છે. બંધ ક્રમાંક $\frac{10 - 8}{2} = 1$ છે.
$F_2$ માટે,કુલ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $9 + 9 = 18 \ e^{-}$ છે. બંધ ક્રમાંક $\frac{10 - 8}{2} = 1$ છે.
બંને સ્પીસીઝ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક $(18 \ e^{-})$ છે અને તેમનો બંધ ક્રમાંક $1$ છે.

(A) ભીના $SO_2$ અને એસિડિક પરમેંગેનેટ દ્રાવણ વચ્ચેની પ્રક્રિયાનું સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2MnO_4^{-} + 5SO_2 + 2H_2O \rightarrow 2Mn^{2+} + 5SO_4^{2-} + 4H^{+}$
આ રેડોક્ષ પ્રક્રિયામાં,$SO_2$ ($S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+4$ છે) નું $SO_4^{2-}$ ($S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+6$ છે) માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
તે જ સમયે,$MnO_4^{-}$ ($Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ છે) નું $Mn^{2+}$ ($Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+2$ છે) માં રિડક્શન થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(C) ક્ષારોના $III$ સમૂહના બેઝિક રેડિકલ્સના વિશ્લેષણમાં,$NH_4OH$ માં $NH_4Cl$ ઉમેરવાનો હેતુ સામાન્ય આયન અસર ($NH_4^+$ આયનો) ને કારણે $NH_4OH$ ના વિયોજનને દબાવવાનો છે.
આનાથી $OH^-$ આયનોની સાંદ્રતા એટલી ઓછી રહે છે કે માત્ર $III$ સમૂહના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સ (જેમ કે $Fe(OH)_3$,$Al(OH)_3$,$Cr(OH)_3$) જ અવક્ષેપિત થાય છે,જ્યારે પછીના સમૂહોના હાઇડ્રોક્સાઇડ્સના અવક્ષેપનને અટકાવે છે.

(C) આપેલ છે કે $P = \text{adj}(A)$ અને $|A| = 4$.
$3 \times 3$ શ્રેણિક $A$ માટે,સહ-અવયવજ શ્રેણિકનો ગુણધર્મ છે કે $|\text{adj}(A)| = |A|^{n-1}$,જ્યાં $n$ એ શ્રેણિકનો ક્રમ છે.
અહીં,$n = 3$ છે,તેથી $|\text{adj}(A)| = |A|^{3-1} = |A|^2$.
$|A| = 4$ આપેલ હોવાથી,$|\text{adj}(A)| = 4^2 = 16$ થાય.
$P = \text{adj}(A)$ હોવાથી,$|P| = 16$ થાય.
$P$ નો નિશ્ચાયક શોધતા:
$|P| = \begin{vmatrix} 1 & \alpha & 3 \\ 1 & 3 & 3 \\ 2 & 4 & 4 \end{vmatrix} = 1(12 - 12) - \alpha(4 - 6) + 3(4 - 6) = 16$.
$0 - \alpha(-2) + 3(-2) = 16$.
$2\alpha - 6 = 16$.
$2\alpha = 22$.
$\alpha = 11$.

(D) આપેલ છે,$f(x)=x e^{x(1-x)}$.
વધતા અને ઘટતા વિધેયના અંતરાલ શોધવા માટે,આપણે વિકલિત $f^{\prime}(x)$ શોધીએ:
$f^{\prime}(x) = \frac{d}{dx} [x e^{x-x^2}] = e^{x-x^2} + x e^{x-x^2} (1-2x)$
$f^{\prime}(x) = e^{x-x^2} [1 + x(1-2x)] = e^{x-x^2} (1 + x - 2x^2)$
$f^{\prime}(x) = -e^{x-x^2} (2x^2 - x - 1) = -e^{x-x^2} (2x^2 - 2x + x - 1)$
$f^{\prime}(x) = -e^{x-x^2} [2x(x-1) + 1(x-1)] = -e^{x-x^2} (x-1)(2x+1)$.
બધા $x \in R$ માટે $e^{x-x^2} > 0$ હોવાથી,$f^{\prime}(x)$ ની નિશાની $-(x-1)(2x+1)$ પર આધાર રાખે છે.
$f^{\prime}(x) = 0$ લેતા,આપણને ક્રાંતિક બિંદુઓ $x = 1$ અને $x = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
સંખ્યા રેખા પર $f^{\prime}(x)$ ની નિશાની તપાસતા:
$x \in \left(-\infty, -\frac{1}{2}\right)$ માટે,$f^{\prime}(x) < 0$ (ઘટતું વિધેય).
$x \in \left[-\frac{1}{2}, 1\right]$ માટે,$f^{\prime}(x) \geq 0$ (વધતું વિધેય).
$x \in (1, \infty)$ માટે,$f^{\prime}(x) < 0$ (ઘટતું વિધેય).
આમ,$f(x)$ એ અંતરાલ $\left[-\frac{1}{2}, 1\right]$ માં વધતું વિધેય છે.

(D) આ પ્રક્રિયા તૃતીયક આલ્કોહોલ ($tert$-બ્યુટાઈલ આલ્કોહોલ) નું $\beta$-વિલોપન દ્વારા નિર્જલીકરણ છે.
જ્યારે $2$-મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ $(A)$ ને $358 \ K$ તાપમાને $20\% \ H_3PO_4$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે નિર્જલીકરણ પામીને મુખ્ય નીપજ તરીકે $2$-મિથાઈલપ્રોપીન $(B)$ બનાવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$(CH_3)_3C-OH \xrightarrow{20\% \ H_3PO_4, 358 \ K} CH_2=C(CH_3)_2 + H_2O$
આમ,નીપજ $B$ નું $IUPAC$ નામ $2$-મિથાઈલપ્રોપીન છે.

(B) $Propanone$ $(CH_3COCH_3)$ અને $propanal$ $(CH_3CH_2CHO)$ નું આણ્વીય સૂત્ર સમાન છે,જે $C_3H_6O$ છે.
$Propanone$ માં કીટોન ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-CO-)$ હોય છે,જ્યારે $propanal$ માં આલ્ડિહાઈડ ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
તેથી,તેઓ સમાન આણ્વીય સૂત્ર ધરાવે છે પરંતુ અલગ ક્રિયાશીલ સમૂહ ધરાવતા હોવાથી,તેઓ એકબીજાના ક્રિયાશીલ સમૂહ સમઘટકો છે.

(D) સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા શ્રેણી નીચે મુજબ છે:
$1$. $CH_2=CH_2 + Br_2 \xrightarrow{P=Br_2} CH_2(Br)-CH_2(Br)$ (ઇલેક્ટ્રોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા)
$2$. $CH_2(Br)-CH_2(Br) \xrightarrow{Q=Alc. KOH} CH_2=CH-Br$ (ડીહાઇડ્રોહેલોજનેશન)
$3$. $CH_2=CH-Br \xrightarrow{R=NaNH_2} CH \equiv CH$ (ડીહાઇડ્રોહેલોજનેશન)
$4$. $3 CH \equiv CH \xrightarrow{S=Red \ hot \ iron \ tube} C_6H_6$ (ચક્રીય પોલીમરાઇઝેશન)
આમ,પ્રક્રિયકો $P, Q, R$ અને $S$ અનુક્રમે $Br_2$,alc. $KOH, NaNH_2$,અને Red hot iron tube છે.

(A) $Hg^{2+}$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં આલ્કાઈનનું જલીયકરણ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ થાય છે. પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3-CH_2-C \equiv CH + H_2O \xrightarrow{Hg^{2+}, H_2SO_4, 333 \ K} [CH_3-CH_2-C(OH)=CH_2]$
આ ઈનોલ મધ્યવર્તી સંયોજન સ્થાયી કીટોન બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન (ચલરૂપકતા) અનુભવે છે:
$[CH_3-CH_2-C(OH)=CH_2] \rightleftharpoons CH_3-CH_2-CO-CH_3$ (બ્યુટેન$-2-$ઓન).

(A) આપેલ છે,$K_{sp} = 4 \times 10^{-9} \ (mol \ L^{-1})^2$.
$CaC_2O_4$ ના વિયોજન માટે:
$CaC_2O_4(s) \rightleftharpoons Ca^{2+}(aq) + C_2O_4^{2-}(aq)$.
ધારો કે દ્રાવ્યતા $S \ mol \ L^{-1}$ છે.
તેથી,$[Ca^{2+}] = S$ અને $[C_2O_4^{2-}] = S$.
$K_{sp} = [Ca^{2+}][C_2O_4^{2-}] = S \times S = S^2$.
$S^2 = 4 \times 10^{-9}$.
$S = \sqrt{4 \times 10^{-9}} = \sqrt{40 \times 10^{-10}} = 6.32 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1}$.
આમ,$CaC_2O_4$ ની દ્રાવ્યતા $6.3 \times 10^{-5} \ mol \ L^{-1}$ છે.

(D) આપેલા નાઈટ્રેટ્સમાંથી,માત્ર $LiNO_3$ ગરમ કરવા પર $NO_2$ આપે છે,જ્યારે $Na, K,$ અને $Rb$ ના નાઈટ્રેટ્સ તેમના અનુરૂપ નાઈટ્રાઈટ્સ બનાવે છે અને ઓક્સિજન વાયુ મુક્ત કરે છે.
$LiNO_3$ માટે વિઘટન પ્રક્રિયા:
$4 LiNO_3 \xrightarrow{\Delta} 2 Li_2O + 4 NO_2 + O_2$
અન્ય આલ્કલી ધાતુના નાઈટ્રેટ્સ $(M = Na, K, Rb)$ માટે વિઘટન પ્રક્રિયા:
$2 MNO_3 \xrightarrow{\Delta} 2 MNO_2 + O_2$

(D) વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે જ્યારે અન્ય તમામ વિધાનો સાચા છે.
ઓઝોન $(O_3)$ મુખ્યત્વે સૂર્યમાંથી આવતા ઉચ્ચ-ઊર્જા ધરાવતા $UV$ કિરણોત્સર્ગનું શોષણ કરે છે,જે પૃથ્વીની સપાટીનું રક્ષણ કરે છે.
તે મુખ્યત્વે ઇન્ફ્રારેડ કિરણોત્સર્ગનું શોષણ કરતું નથી; તેના બદલે,$CO_2$ અને $CH_4$ જેવા ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ ઇન્ફ્રારેડ કિરણોત્સર્ગના શોષણ માટે જવાબદાર છે.

(A) આપેલા હેલાઇડ્સમાંથી,માત્ર $CCl_4$ નું જળવિભાજન થઈ શકતું નથી.
આનું કારણ એ છે કે કાર્બનની સંયોજકતા કક્ષામાં ખાલી $d$-કક્ષકોનો અભાવ હોય છે,જે જળવિભાજનની પ્રક્રિયા દરમિયાન પાણીના અણુઓ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારવા માટે જરૂરી છે.
તેનાથી વિપરીત,$SiCl_4$,$GeCl_4$ અને $SnCl_4$ માં ખાલી $d$-કક્ષકો હોય છે,જે તેમને જળવિભાજન પામવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

(D) આયનીય હાઇડ્રાઇડ્સ સામાન્ય રીતે તેમના ઊંચા ગલનબિંદુને કારણે અબાષ્પશીલ હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(D)$ આયનીય હાઇડ્રાઇડ્સને લાગુ પડતો નથી.

(D) સમાંગ મિશ્રણોનું બંધારણ સમગ્ર રીતે સમાન હોય છે. તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ખાંડનું મંદ જલીય દ્રાવણ સમાંગ મિશ્રણ છે અને તેનું બંધારણ સમાન હોય છે.

(C) આપેલ છે,
કાર્બનિક સંયોજનનું દળ $= 0.48 \ g$
ઉત્પન્ન થયેલ $CO_2$ નું દળ $= 0.22 \ g$
$\% C = ?$
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\% C = \frac{12}{44} \times \frac{\text{mass of } CO_2}{\text{mass of organic compound}} \times 100$
$= \frac{12}{44} \times \frac{0.22}{0.48} \times 100$
$= 12.5 \%$

(A) વાસ્તવિક વાયુઓ માટે ખોટો સંબંધ વિકલ્પ $A$ માં આપેલ છે.
સંકોચનીયતા અવયવ $Z$ એ સમાન તાપમાન અને દબાણે વાસ્તવિક વાયુના મોલર કદ અને આદર્શ વાયુના મોલર કદના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
તેથી,સાચું સ્વરૂપ $Z = \frac{V_{real}}{V_{ideal}}$ છે.

(B) હાઇડ્રોજન જેવી સ્પીસીઝની $n$ મી કક્ષામાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની ઉર્જાનું સૂત્ર:
$E_n = -2.18 \times 10^{-18} \times \frac{Z^2}{n^2} \ J$
$He^{+}$ માટે,પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 2$ અને પ્રથમ કક્ષા માટે $n = 1$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \times \frac{2^2}{1^2} \ J$
$E_1 = -2.18 \times 10^{-18} \times 4 \ J$
$E_1 = -8.72 \times 10^{-18} \ J$

$\textbf{(C) According to Hess's Law, the enthalpy change for a cyclic process is zero.}$
$\text{For the cycle } A \rightarrow 2B \rightarrow C \rightarrow A, \text{ we have:}$
$\Delta H_{A \to 2B} + \Delta H_{2B \to C} + \Delta H_{C \to A} = 0$
$\text{Given } \Delta H_{A \to 2B} = +10 \text{ J and } \Delta H_{2B \to C} = +25 \text{ J}.$
$\text{Substituting these values:}$
$10 \text{ J} + 25 \text{ J} + \Delta H_{C \to A} = 0$
$35 \text{ J} + \Delta H_{C \to A} = 0$
$\Delta H_{C \to A} = -35 \text{ J}$

(D) $PCC$ એટલે પિરિડિનિયમ ક્લોરોક્રોમેટ.
તે પિરીડિન અને $HCl$ સાથે ક્રોમિયમ ટ્રાયોક્સાઇડનું સંકીર્ણ છે,જેને $[C_5H_5NH]^{+}[CrO_3Cl]^{-}$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તે કાર્બનિક સંશ્લેષણમાં મુખ્યત્વે આલ્કોહોલના ઓક્સિડેશન દ્વારા કાર્બોનિલ સંયોજનો બનાવવા માટે વપરાતો પ્રક્રિયક છે.

(B) મોનોહાઈડ્રિક આલ્કોહોલ $(R-OH)$ ની ઈથાઈલ મેગ્નેશિયમ આયોડાઈડ $(C_2H_5MgI)$ સાથેની પ્રક્રિયા: $R-OH + C_2H_5MgI \rightarrow R-OMgI + C_2H_6 \uparrow$.
$STP$ પર,$1 \ mol$ ઈથેન $22400 \ cm^3$ જગ્યા રોકે છે.
આપેલ છે કે $2240 \ cm^3$ ઈથેન મુક્ત થાય છે,જે $2240 / 22400 = 0.1 \ mol$ ઈથેન દર્શાવે છે.
$1 \ mol$ આલ્કોહોલ $1 \ mol$ ઈથેન ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી,$0.1 \ mol$ આલ્કોહોલનું દળ $8.8 \ g$ છે.
આમ,આલ્કોહોલનું આણ્વીય દળ $8.8 / 0.1 = 88 \ g/mol$ છે.
સંતૃપ્ત મોનોહાઈડ્રિક આલ્કોહોલનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+1}OH$ છે,તેથી $14n + 18 = 88$,જે $n = 5$ આપે છે.
આ આલ્કોહોલ પેન્ટેનોલ આઈસોમર $(C_5H_{12}O)$ છે.
$PCC$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી આલ્કોહોલ આલ્ડિહાઈડ બનાવે છે (જે ટોલેન્સ ટેસ્ટ આપે છે),તેથી તે પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ આલ્કોહોલ હોવો જોઈએ.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,$2, 2$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન-$1$-ઓલ $(88 \ g/mol)$ એ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ છે.

(B) રુધિરનું દબાણ વધારવા માટે વપરાતા એડ્રેનાલિન અને એફેડ્રિન જૈવિક રીતે સક્રિય સંયોજનો છે.
એડ્રેનાલિનના બંધારણમાં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ એક મિથાઈલ સમૂહ અને એક આલ્કાઈલ શૃંખલા સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે તેને દ્વિતીયક એમાઈન બનાવે છે.
તે જ રીતે,એફેડ્રિનમાં પણ દ્વિતીયક એમિનો સમૂહ હોય છે.
તેથી,બંનેમાં દ્વિતીયક એમિનો સમૂહ હોય છે.

(B) ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ પેન્ટોઝ શર્કરાના $5^{\prime}$ અને $3^{\prime}$ કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચેના ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.

(B) આપેલ છે,
પ્રક્રિયા $PCl_5 \longrightarrow PCl_3 + Cl_2$ છે.
દર $= 1.02 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
દર અચળાંક $(k) = 3.4 \times 10^{-5} \ s^{-1}$.
આ પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે દરનો નિયમ છે:
$\text{Rate} = k [PCl_5]$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$1.02 \times 10^{-4} = 3.4 \times 10^{-5} \times [PCl_5]$
$[PCl_5] = \frac{1.02 \times 10^{-4}}{3.4 \times 10^{-5}}$
$[PCl_5] = 3 \ mol \ L^{-1}$.

(A) પ્રક્રિયાનો એન્થાલ્પી ફેરફાર એ પુરોગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)_f$ અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)_b$ વચ્ચેના તફાવત દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta H = (E_a)_f - (E_a)_b$.
આપેલ છે કે પ્રારંભિક $(E_a)_f = 50 \ kJ \ mol^{-1}$ છે અને ઉદ્દીપક તેને $10 \ kJ \ mol^{-1}$ જેટલું ઘટાડે છે,તેથી નવી પુરોગામી સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)_f = 50 - 10 = 40 \ kJ \ mol^{-1}$ થાય છે.
એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H$ એ $-20 \ kJ \ mol^{-1}$ પર અચળ રહે છે કારણ કે ઉદ્દીપક પ્રક્રિયકો અથવા નીપજોની ઉર્જા બદલતું નથી.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા: $-20 = 40 - (E_a)_b$.
$(E_a)_b$ માટે ઉકેલતા: $(E_a)_b = 40 + 20 = 60 \ kJ \ mol^{-1}$.

(D) આર્હેનિયસ સમીકરણ $k = A e^{\frac{-E_a}{RT}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,આપણને $\ln k = \ln A - \frac{E_a}{RT}$ મળે છે.
$10$ ના આધારવાળા લઘુગણકમાં ફેરવતા,આપણને $\log k = \log A - \frac{E_a}{2.303 RT}$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,વિકલ્પ $(D)$ એટલે કે $k = A e^{\frac{E_a}{RT}}$ ખોટું છે કારણ કે ઘાતાંક ઋણ હોવો જોઈએ.

(C) ${}_{98}^{249}Cf$ અને ${}_{20}^{48}Ca$ વચ્ચેની ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
${}_{98}^{249}Cf + {}_{20}^{48}Ca \longrightarrow {}_{118}^{294}Og + 3{}_0^1n$
અહીં,${}_{118}^{294}Og$ એ ઓગ્નેસન દર્શાવે છે,જે $Z = 118$ પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતો કૃત્રિમ રેડિયોએક્ટિવ નિષ્ક્રિય વાયુ છે.

(B) એસ્ટ્રાડાયોલ એ સ્ત્રી જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ છે. તે ગૌણ સ્ત્રી લક્ષણોના વિકાસ માટે જવાબદાર છે અને માસિક ચક્રના નિયમનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) તૈયાર કરવામાં આવેલ પ્રથમ ક્લોરિનેટેડ કાર્બનિક જંતુનાશક $DDT$ (ડાયક્લોરોડાયફિનાઇલટ્રાયક્લોરોઇથેન) હતું.
તેનું બંધારણ નીચે મુજબ છે:
$Cl-C_6H_4-CH(CCl_3)-C_6H_4-Cl$

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ બંધારણ $Phthalimide$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ $Phthalimide$ નથી.
$Saccharin$ એ એક કૃત્રિમ ગળપણ છે જેનું બંધારણ $1,2-benzisothiazol-3(2H)-one \ 1,1-dioxide$ છે.
આ પ્રશ્ન તકનીકી રીતે ક્ષતિપૂર્ણ છે કારણ કે આપેલા વિકલ્પોમાં સાચો જવાબ નથી.

(B) અર્ધધાતુ (metalloid) એ એવું રાસાયણિક તત્વ છે જેના ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો ધાતુઓ અને અધાતુઓની વચ્ચે હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર એન્ટિમની $(Sb)$ એ અર્ધધાતુ છે.

(D) સંકીર્ણ સંયોજનો $[Co(NH_3)_5 SO_4] Br$ અને $[Co(NH_3)_5 Br] SO_4$ એકબીજાના આયનીકરણ સમઘટકો છે.
- આ પ્રકારની સમઘટકતા ત્યારે ઉદ્ભવે છે જ્યારે સંકીર્ણ ક્ષારમાં રહેલો પ્રતિ-આયન પોતે લિગેન્ડ તરીકે વર્તી શકે અને સંકીર્ણ ક્ષેત્રમાં રહેલા લિગેન્ડનું સ્થાન લઈ શકે.
- $[Co(NH_3)_5 SO_4] Br$ માં $Br^-$ પ્રતિ-આયન છે,જ્યારે $[Co(NH_3)_5 Br] SO_4$ માં $SO_4^{2-}$ પ્રતિ-આયન છે.

(B) $[CoF_6]^{3-}$ સંકીર્ણ માટે:
$1$. સવર્ગ આંક $6$ છે,તેથી તે અષ્ટફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે. વિધાન $I$ સાચું છે.
$2$. $Co$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા $x + 6(-1) = -3$ છે,જે $x = +3$ આપે છે. સવર્ગ આંક $6$ છે. વિધાન $II$ ખોટું છે.
$3$. $F^-$ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી તે $sp^3d^2$ સંકરણ સાથે બાહ્ય કક્ષકીય સંકીર્ણ બનાવે છે. વિધાન $III$ સાચું છે.
$4$. તે નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ ધરાવતું બાહ્ય કક્ષકીય સંકીર્ણ હોવાથી,તે હાઈ સ્પિન સંકીર્ણ છે. વિધાન $IV$ સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $I$,$III$ અને $IV$ સાચા છે.

(B) સાચી જોડ $I \to (ii), II \to (iii), III \to (i)$ છે.
- $Zn^{2+} (Z=30)$: ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^{10}$ છે. બધા $d$-ઓર્બિટલ્સ સંપૂર્ણ ભરાયેલા હોવાથી,તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે રંગહીન છે.
- $Cu^{2+} (Z=29)$: ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^9$ છે. તેમાં એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે. ચુંબકીય ચાકમાત્રા $\mu = \sqrt{n(n+2)} = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ \text{BM}$ છે.
- $Ni^{2+} (Z=28)$: ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^8$ છે. આમ,તે $d^8$ રચના ધરાવે છે.

(C) આપેલ છે,સંકિર્ણની મોલારિટી $= 0.1 \ M$.
સંકિર્ણનું કદ $= 100 \ mL$.
મળેલ $AgCl$ નું દળ $= 2.86 \ g$.
$AgCl$ નું આણ્વીય દળ $= 143.5 \ g/mol$.
સંકિર્ણના મોલની સંખ્યા $= \frac{0.1 \times 100}{1000} = 0.01 \ mol$.
અવક્ષેપિત $AgCl$ ના મોલ $= \frac{2.86}{143.5} \approx 0.02 \ mol$.
$1 \ mol$ સંકિર્ણ $2 \ mol$ $AgCl$ આપે છે,તેથી સંકલન ક્ષેત્રની બહાર $2$ આયનીય $Cl^-$ આયનો હોવા જોઈએ.
તેથી,સંકિર્ણ $[Cr(H_2 O)_5 Cl] Cl_2 \cdot H_2 O$ છે.

(B) $MnO$ એન્ટિફેરોમેગ્નેટિઝમ દર્શાવે છે.
તેમની પાસે ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થો જેવું જ ડોમેન માળખું હોય છે,પરંતુ તેમના ડોમેન્સ વિરુદ્ધ દિશામાં ગોઠવાયેલા હોય છે અને એકબીજાની ચુંબકીય મોમેન્ટને નાબૂદ કરે છે.

(B) મિશ મેટલ એ એક મિશ્રધાતુ છે જે લેન્થેનોઇડ ધાતુ (આશરે $95 \%$) અને આયર્ન (આશરે $5 \%$) ની બનેલી છે.
તેમાં સલ્ફર $(S)$,કાર્બન $(C)$,કેલ્શિયમ $(Ca)$ અને એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ ના અંશો પણ હોય છે.

(D) લેન્થેનોઇડ્સ સંબંધિત ખોટું વિધાન વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ છે.
દ્રાવણમાં લેન્થેનોઇડ આયનનો રંગ $f-f$ સંક્રમણને કારણે હોય છે,$d-d$ સંક્રમણને કારણે નહીં,કારણ કે તેમના આયનોમાં $4f$ કક્ષકો આંશિક રીતે ભરાયેલી હોય છે.

(B) પાણીની ઓક્સિડેશન પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $H_2O \longrightarrow \frac{1}{2}O_2 + 2H^+ + 2e^-$.
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$1 \ mole$ $H_2O$ ના ઓક્સિડેશન માટે $2 \ mole$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
$1 \ mole$ ઇલેક્ટ્રોન $96500 \ C$ (ફેરાડે અચળાંક) વહન કરે છે,તેથી $2 \ mole$ ઇલેક્ટ્રોન $2 \times 96500 \ C = 193000 \ C$ વહન કરે છે.
તેથી,$0.1 \ mole$ $H_2O$ માટે જરૂરી વીજભાર $0.1 \times 193000 \ C = 19300 \ C$ છે.
આ મૂલ્ય $1.93 \times 10^4 \ C$ જેટલું થાય છે.

(D) આપેલ છે:
$t = 1 \ hr \ 47 \ min \ 13 \ s = 6433 \ s$
$Ca$ નું મોલર દળ $= 40 \ g \ mol^{-1}$
વિદ્યુતપ્રવાહ $(I) = 3 \ A$
$Ca^{2+} + 2e^- \rightarrow Ca$ માટે $n$-ફેક્ટર $2$ છે.
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમ મુજબ:
$w = \frac{M \times I \times t}{n \times 96500}$
$w = \frac{40 \times 3 \times 6433}{2 \times 96500}$
$w = \frac{771960}{193000} \approx 4.0 \ g$

(C) સમીકરણ $\lambda_{m} = \lambda_{m}^{\circ} - A \sqrt{C}$ એ ડેબાય-હકલ-ઓનસેગર સમીકરણ છે.
આ સમીકરણમાં,'$A$' એ એક અચળાંક છે જે દ્રાવકના પ્રકાર અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે,પરંતુ તે વિદ્યુતવિભાજ્યના પ્રકાર (જેમ કે $1:1$,$1:2$,$2:1$,અથવા $2:2$ વિદ્યુતવિભાજ્ય) પર પણ આધાર રાખે છે.
$NaCl$ અને $KBr$ બંને $1:1$ પ્રકારના વિદ્યુતવિભાજ્ય છે.
તેથી,તેઓ સમાન પ્રકારના હોવાથી,તેમની માટે '$A$' નું મૂલ્ય સમાન હશે.

(D) $\alpha-D-(+)$-ગ્લુકોઝ અને $\beta-D-(+)$-ગ્લુકોઝને એનોમર્સ કહેવામાં આવે છે.
આ ગ્લુકોઝના બે ચક્રીય હેમિયાસેટલ સ્વરૂપો છે જે માત્ર $C1$ કાર્બન પરના હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહના વિન્યાસમાં જ અલગ પડે છે.

(D) સાચું વિધાન વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ છે.
- ભુંજનમાં અયસ્કને હવાની નિયમિત હાજરીમાં ગરમ કરવામાં આવે છે.
- કેલ્સિનેશનમાં અયસ્કને તેના ગલનબિંદુથી નીચે ગરમ કરવામાં આવે છે.
- સ્મેલ્ટિંગ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા ધાતુ તેના ગલનબિંદુથી ઉપરના તાપમાને મેળવવામાં આવે છે.
- કેલ્શિયમ કાર્બોનેટનું કેલ્સિનેશન $(CaCO_3 \rightarrow CaO + CO_2)$ એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે કારણ કે તેને આગળ વધવા માટે ઉષ્માની જરૂર પડે છે.

(D) Hall$-$Heroult પ્રક્રિયા વિશેનું ખોટું વિધાન વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,સમગ્ર કોષ પ્રક્રિયા $2Al_2O_3 + 3C \longrightarrow 4Al + 3CO_2$ છે.
$Al_2O_3$ માં,ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ છે,અને $CO_2$ માં પણ તે $-2$ છે.
તેથી,સમગ્ર કોષ પ્રક્રિયા દરમિયાન ઓક્સિજનનો ઓક્સિડેશન આંક બદલાતો નથી.

(C) આપેલ પ્રતિક્રિયા યોજના ઇથાઇલ ક્લોરાઇડ $(C_2H_5Cl)$ ની ત્રણ અલગ અલગ પ્રતિક્રિયાઓ દર્શાવે છે:
$1$. $C_2H_5Cl$ નું $C_2H_5F$ માં રૂપાંતર એ સ્વાર્ટ્સ પ્રતિક્રિયા છે,જેમાં $Hg_2F_2$ અથવા $AgF$ જેવા ધાતુના ફ્લોરાઇડનો ઉપયોગ થાય છે. તેથી,$X = Hg_2F_2$.
$2$. $C_2H_5Cl$ નું ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ માં રૂપાંતર એ ડિહાઇડ્રોહેલોજનેશન પ્રતિક્રિયા છે,જે $\text{આલ્કોહોલિક } KOH$ ની હાજરીમાં થાય છે. તેથી,$Y = \text{આલ્કોહોલિક } KOH$.
$3$. $C_2H_5Cl$ નું બ્યુટેન $(C_4H_{10})$ માં રૂપાંતર એ વુર્ટ્ઝ પ્રતિક્રિયા છે,જેમાં સૂકા ઈથરમાં $Na$ નો ઉપયોગ થાય છે. તેથી,$Z = \text{સૂકા ઈથરમાં } Na$.
તેથી,સાચો ક્રમ $Hg_2F_2$,$\text{આલ્કોહોલિક } KOH$ અને સૂકા ઈથરમાં $Na$ છે.

(A) - હેલોઆલ્કેનમાં $S_{N}2$ અથવા $S_{N}1$ પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ પ્રક્રિયામાં વપરાતા દ્રાવકની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.
- $S_{N}2$ પ્રક્રિયાઓ સામાન્ય રીતે ધ્રુવીય એપ્રૉટિક દ્રાવકોમાં (જેમ કે એસિટોન,$DMSO$,$DMF$) થાય છે કારણ કે તે ન્યુક્લિયોફાઇલનું પ્રબળ દ્રાવકયોજન કરતા નથી.
- $S_{N}1$ પ્રક્રિયાઓ ધ્રુવીય પ્રોટિક દ્રાવકોમાં (જેમ કે $H_2O$,આલ્કોહોલ) થાય છે કારણ કે તે કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી અને લિવિંગ ગ્રુપને દ્રાવકયોજન દ્વારા સ્થિર કરે છે.

(A) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયા દ્વારા $2-$મિથાઈલપ્રોપેન તૈયાર કરવા માટે,આપણે મિથાઈલ સમૂહને આઈસોપ્રોપાઈલ સમૂહ સાથે જોડવાની જરૂર છે. તેથી,જરૂરી હેલોઆલ્કેન ક્લોરોમિથેન $(CH_3Cl)$ અને $2-$ક્લોરોપ્રોપેન $(CH_3CHClCH_3)$ છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3Cl + CH_3CHClCH_3 + 2Na \xrightarrow{\text{dry ether}} CH_3CH(CH_3)CH_3 + 2NaCl$
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. એનિલિન $NaNO_2$ અને $\text{Dil. } HCl$ સાથે $0-5^{\circ}C$ તાપમાને પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $(P)$ બનાવે છે:
$C_6H_5NH_2 + NaNO_2 + 2HCl \rightarrow C_6H_5N_2^+Cl^- + NaCl + 2H_2O$
$2$. બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઈડ $(P)$ ત્યારબાદ $NaOH$ ($pH$ $9-10$) ની હાજરીમાં ફિનોલ સાથે ઈલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન (કપલિંગ પ્રક્રિયા) અનુભવે છે. અવકાશી અવરોધને કારણે આ પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $para$-સ્થાન પર થાય છે,જેથી $p$-હાઈડ્રોક્સીએઝોબેન્ઝીન $(Q)$ બને છે:
$C_6H_5N_2^+Cl^- + C_6H_5OH \xrightarrow{NaOH} C_6H_5-N=N-C_6H_4-OH(p) + HCl$

(C) $NO_2$ (નાઈટ્રોજન ડાયોક્સાઈડ) વાયુ રંગમાં કથ્થઈ અને સ્વભાવે એસિડિક હોય છે.

(C) $HF$ માં આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે તેનું ઉત્કલનબિંદુ અન્ય હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સ કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
બાકીના હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સ $(HCl, HBr, HI)$ માટે,ઉત્કલનબિંદુ મુખ્યત્વે વાન ડર વાલ્સ બળો પર આધાર રાખે છે,જે આણ્વીય દળ વધવાની સાથે વધે છે.
તેથી,ઉત્કલનબિંદુનો ક્રમ $HI > HBr > HCl$ છે.
આમ,સાચો ઉતરતો ક્રમ $HF > HI > HBr > HCl$ છે.

(C) રેસા એ દોરા બનાવતા ઘન પદાર્થો છે જે ઉચ્ચ તણાવ શક્તિ અને ઉચ્ચ મોડ્યુલસ ધરાવે છે. આ લાક્ષણિકતાઓ હાઇડ્રોજન બોન્ડ અથવા ડાયપોલ-ડાયપોલ આકર્ષણ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વીય બળોને કારણે હોય છે.
આપેલા પોલિમરમાંથી:
$(i)$ ટેફલોન એ ઇલાસ્ટોમર/પ્લાસ્ટિક છે.
$(ii)$ સ્ટાર્ચ એ કુદરતી પોલિમર (કાર્બોહાઇડ્રેટ) છે.
$(iii)$ ટેરીલીન એ પોલિએસ્ટર રેસા છે.
$(iv)$ ઓર્લોન (પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ) એ કૃત્રિમ રેસા છે.
તેથી,સાચો સમૂહ $(iii)$ અને $(iv)$ છે.

(C) બાયોડિગ્રેડેબલ પોલિમર નાયલોન-$2$-નાયલોન-$6$ એ ગ્લાયસીન $[H_2N-CH_2-COOH]$ અને એમિનોકેપ્રોઈક એસિડ $[H_2N-(CH_2)_5-COOH]$ નું એકાંતરિત પોલિએમાઈડ કો-પોલિમર છે.

(B) આપેલ એકમ કોષના પરિમાણો $a=b \neq c$ અને $\alpha=\beta=90^{\circ}$,$\gamma=120^{\circ}$ એ ષટ્કોણીય (hexagonal) સ્ફટિક પ્રણાલીને અનુરૂપ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ગ્રેફાઇટ ષટ્કોણીય પ્રણાલીમાં સ્ફટિકીકરણ પામે છે.

(D) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(FCC)$ સ્ફટિક માટે, એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $Z = 4$ છે।
ધારની લંબાઈ $a = 300 \ pm = 300 \times 10^{-10} \ cm = 3 \times 10^{-8} \ cm$.
ઘનતા $d = 10 \ g \ cm^{-3}$.
ઘનતાના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $d = \frac{Z \times M}{N_A \times a^3}$, જ્યાં $M$ એ મોલર દળ છે।
$M = \frac{d \times N_A \times a^3}{Z} = \frac{10 \times 6.022 \times 10^{23} \times (3 \times 10^{-8})^3}{4}$.
$M = \frac{10 \times 6.022 \times 10^{23} \times 27 \times 10^{-24}}{4} = \frac{162.594}{4} = 40.6485 \ g \ mol^{-1}$.
હવે, $4.5 \ g$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times N_A = \frac{4.5}{40.6485} \times 6.022 \times 10^{23} \approx 6.66 \times 10^{22}$ પરમાણુઓ.

(B) બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ ગ્લુકોઝના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
$\frac{p_0 - p_s}{p_0} = \chi_{\text{glucose}}$ ...$(I)$
ગ્લુકોઝના મોલની સંખ્યા $= \frac{18 \ g}{180 \ g/mol} = 0.1 \ mol$
પાણીના મોલની સંખ્યા $= \frac{178.2 \ g}{18 \ g/mol} = 9.9 \ mol$
ગ્લુકોઝના મોલ અંશ $(\chi_{\text{glucose}})$ $= \frac{0.1}{0.1 + 9.9} = \frac{0.1}{10} = 0.01$
સમીકરણ $(I)$ માં મોલ અંશની કિંમત મૂકતા:
$\frac{760 - p_s}{760} = 0.01$
$760 - p_s = 7.6$
$p_s = 760 - 7.6 = 752.4 \ torr$
નજીકના વિકલ્પ મુજબ,$p_s \approx 752.0 \ torr$.

(C) ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ અને એનિલિન $(C_6H_5NH_2)$ નું મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
આનું કારણ એ છે કે ફિનોલિક હાઇડ્રોજન અને એનિલિનમાં નાઇટ્રોજનના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચે રચાતો આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ,શુદ્ધ ઘટકોમાં રહેલા આંતરઆણ્વીય બળો કરતાં વધુ મજબૂત હોય છે.
આ મજબૂત આંતરક્રિયાને લીધે અણુઓનું બાષ્પ કલામાં જવાનું વલણ ઘટે છે,પરિણામે બાષ્પ દબાણ અપેક્ષા કરતા ઓછું મળે છે.

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય-દ્રાવક વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો,દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને દ્રાવક-દ્રાવક બળો કરતા નિર્બળ હોય ત્યારે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન જોવા મળે છે.
બેન્ઝીન અને મિથેનોલના મિશ્રણમાં,મિથેનોલના અણુઓ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધને અધ્રુવીય બેન્ઝીન ઉમેરવાથી તોડવામાં આવે છે,જેના પરિણામે દ્રાવણમાં આંતરક્રિયાઓ નિર્બળ બને છે.
તેથી,દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ રાઉલ્ટના નિયમ દ્વારા અનુમાનિત મૂલ્ય કરતા વધારે હોય છે.
પાણી $-$ $HCl$ અને પાણી $-$ $HNO_3$ પ્રબળ હાઇડ્રોજન બંધને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે,અને એસીટોન $-$ ક્લોરોફોર્મ પણ તેમની વચ્ચે હાઇડ્રોજન બંધ બનવાને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(A) ગોલ્ડ સોલ એ મોટી સંખ્યામાં ગોલ્ડ પરમાણુઓના સમૂહ દ્વારા બને છે,તેથી તે $multimolecular$ કલોઇડ છે.
તેઓ પ્રકૃતિમાં $lyophobic$ છે અને $OH^-$ આયનોના અધિશોષણને કારણે $negative$ વીજભાર ધરાવે છે.
તેઓ $macromolecular$ કલોઇડ નથી,કારણ કે $macromolecular$ કલોઇડ પ્રોટીન અથવા સ્ટાર્ચ જેવા મોટા અણુઓ ધરાવે છે.

(A) કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ એ એમાઇન્સના ક્વાટર્નરી એમોનિયમ ક્ષાર છે જેમાં એનાયન તરીકે એસિટેટ,ક્લોરાઇડ અથવા બ્રોમાઇડ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cetyltrimethylammonium \text{ } bromide$ એક જાણીતું કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ છે.
તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે હેર કન્ડિશનરમાં થાય છે.

(D) ખોટું વિધાન વિકલ્પ $(D)$ માં આપેલ છે.
બ્રાઉનિયન ગતિ એ વિક્ષેપન માધ્યમના અણુઓ દ્વારા કલિલ કણો પર થતા અસંતુલિત આઘાતને કારણે થાય છે,જેના પરિણામે ઝિગ-ઝેગ ગતિ જોવા મળે છે.
તેથી,સંતુલિત આઘાતને કારણે થતી ગતિનું વિધાન ખોટું છે.

(D) $Hardy-Schulze$ ના નિયમ મુજબ,આયનની સ્કંદન ક્ષમતા તેની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ધન વીજભારિત સોલ માટે,ઋણ આયનોની સ્કંદન ક્ષમતા તેમના ઋણ વીજભારના મૂલ્યમાં વધારા સાથે વધે છે.
આપેલા આયનોની સંયોજકતા: $[Fe(CN)_6]^{4-}$ $(4-)$,$PO_4^{3-}$ $(3-)$,$SO_4^{2-}$ $(2-)$,અને $Cl^{-}$ $(1-)$ છે.
તેથી,સ્કંદન ક્ષમતાનો ક્રમ $[Fe(CN)_6]^{4-} > PO_4^{3-} > SO_4^{2-} > Cl^{-}$ છે.