KCET 2025 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

65 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ165 of 65 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
ChemistryMCQKCET · 2025
જો $\cos x + \cos^2 x = 1$ હોય,તો $\sin^2 x + \sin^4 x$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$-1$
C
$0$
D
$2$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\cos x + \cos^2 x = 1$.
આથી,$\cos x = 1 - \cos^2 x$.
નિત્યસમ $\sin^2 x + \cos^2 x = 1$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $\cos x = \sin^2 x$ મળે છે.
હવે,આપણે $\sin^2 x + \sin^4 x$ ની કિંમત શોધવાની છે.
$\sin^2 x = \cos x$ મૂકતા,$\sin^4 x = (\sin^2 x)^2 = \cos^2 x$ મળે.
તેથી,$\sin^2 x + \sin^4 x = \cos x + \cos^2 x$.
કારણ કે $\cos x + \cos^2 x = 1$,તેથી જવાબ $1$ છે.
2
ChemistryDifficultMCQKCET · 2025
$298 \ K$ તાપમાને $A + B \rightleftharpoons C + D$ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $100$ છે. જો ચારેય ઘટકોની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $1 \ M$ હોય,તો $D$ ની સંતુલન સાંદ્રતા ($mol \ L^{-1}$ માં) કેટલી હશે?
A
$1.818$
B
$1.182$
C
$0.182$
D
$0.818$

Solution

(A) $A + B \rightleftharpoons C + D$ પ્રક્રિયા માટે,સંતુલન અચળાંક $K_c = 100$ છે.
પ્રારંભિક સાંદ્રતા: $[A]_0 = 1 \ M, [B]_0 = 1 \ M, [C]_0 = 1 \ M, [D]_0 = 1 \ M$.
ધારો કે સંતુલન સમયે સાંદ્રતામાં થતો ફેરફાર $x$ છે.
સંતુલન સમયે: $[A] = 1-x, [B] = 1-x, [C] = 1+x, [D] = 1+x$.
$K_c = \frac{[C][D]}{[A][B]} = \frac{(1+x)(1+x)}{(1-x)(1-x)} = \left(\frac{1+x}{1-x}\right)^2 = 100$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $\frac{1+x}{1-x} = 10$.
$1+x = 10 - 10x \implies 11x = 9 \implies x = \frac{9}{11} \approx 0.818$.
$D$ ની સંતુલન સાંદ્રતા $[D] = 1 + x = 1 + 0.818 = 1.818 \ M$ થશે.
3
ChemistryMCQKCET · 2025
સમાન દ્રવ્યના અને દરેક રીતે એક સમાન હોય તેવા ત્રણ ધાતુના સળિયાઓને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડવામાં આવ્યા છે. છેડાઓ પરના તાપમાન દર્શાવ્યા મુજબ જાળવી રાખવામાં આવે છે. સળિયાની વક્ર સપાટીઓમાંથી ઉષ્માનો વ્યય થતો નથી તેમ ધારતા,જંકશન $X$ પરનું તાપમાન ....... $^oC$ હશે.
Question diagram
A
$45$
B
$60$
C
$30$
D
$20$

Solution

(B) ધારો કે જંકશન $X$ પરનું તાપમાન $T$ છે.
ધારો કે દરેક સળિયાની લંબાઈ $L$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $A$ છે,અને $K$ એ ઉષ્મા વાહકતા છે.
$Y$ થી $X$ તરફનો ઉષ્મા પ્રવાહ $H_1 = \frac{KA(90^{\circ}C - T)}{L}$ છે.
$Z$ થી $X$ તરફનો ઉષ્મા પ્રવાહ $H_2 = \frac{KA(90^{\circ}C - T)}{L}$ છે.
$X$ થી $W$ તરફનો ઉષ્મા પ્રવાહ $H_3 = \frac{KA(T - 0^{\circ}C)}{L}$ છે.
જંકશન $X$ પર,ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત (સ્થાયી અવસ્થા) મુજબ,અંદર આવતા ઉષ્મા પ્રવાહનો સરવાળો બહાર જતા ઉષ્મા પ્રવાહ જેટલો થાય છે:
$H_1 + H_2 = H_3$
$\frac{KA(90 - T)}{L} + \frac{KA(90 - T)}{L} = \frac{KA(T - 0)}{L}$
$(90 - T) + (90 - T) = T$
$180 - 2T = T$
$3T = 180^{\circ}C$
$T = 60^{\circ}C$
Solution diagram
4
ChemistryMCQKCET · 2025
જો $A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $A \subset B$ અને $P(B) \neq 0$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$P(A | B) = \frac{P(B)}{P(A)}$
B
$P(A | B) < P(A)$
C
$P(A | B) \geq P(A)$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $A \subset B$,તેથી આપણી પાસે $A \cap B = A$ છે.
શરતી સંભાવનાની વ્યાખ્યા મુજબ,$P(A | B) = \frac{P(A \cap B)}{P(B)}$.
$A \cap B = A$ મૂકતા,આપણને $P(A | B) = \frac{P(A)}{P(B)}$ મળે છે.
જેમ કે $A \subset B$,તેથી $P(A) \leq P(B)$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\frac{P(A)}{P(B)} \leq 1$.
વળી,$P(B) \leq 1$ હોવાથી,આપણી પાસે $\frac{1}{P(B)} \geq 1$ છે.
બંને બાજુ $P(A)$ (જ્યાં $P(A) \geq 0$) વડે ગુણતા,આપણને $\frac{P(A)}{P(B)} \geq P(A)$ મળે છે.
તેથી,$P(A | B) \geq P(A)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
5
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
$X$ અને $Y$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના નીચે મુજબ છે:
$X: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$
$Y: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^5$
$X$ અને $Y$ વચ્ચે બનતા અણુનું સાચું સૂત્ર અને બંધનો પ્રકાર કયો છે?
A
$X_3 Y$,આયનીય બંધ
B
$X_2 Y_3$,સવર્ગ સહસંયોજક બંધ
C
$XY_3$,સહસંયોજક બંધ
D
$X_2 Y$,સહસંયોજક બંધ

Solution

(C) $X$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $(3s^2 3p^3)$ છે,તેથી તે અધાતુ (ફોસ્ફરસ,$P$) છે.
$Y$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $(3s^2 3p^5)$ છે,તેથી તે અધાતુ (ક્લોરિન,$Cl$) છે.
અધાતુઓ તેમના અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોનની ભાગીદારી કરે છે,જે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
$X$ ની સંયોજકતા $3$ છે અને $Y$ ની સંયોજકતા $1$ છે.
તેથી,અણુસૂત્ર $XY_3$ (દા.ત.,$PCl_3$) થશે.
આમ,બનતો બંધ સહસંયોજક છે.
6
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
નીચેની પ્રક્રિયામાં $Al$ પરમાણુના સંકરણમાં થતો ફેરફાર (જો કોઈ હોય તો) જણાવો: $AlCl_3 + Cl^{-} \rightarrow AlCl_4^{-}$
A
સંકરણ અવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર નથી
B
$sp^2$ થી $sp^3$
C
$sp^3$ થી $sp^3d$
D
$sp^3$ થી $sp^2$

Solution

(B) $AlCl_3$ માં,$Al$ પરમાણુ $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $3$ $\sigma$ બંધથી જોડાયેલ છે અને તેની પાસે કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી. સ્ટેરિક નંબર $3$ છે,જે $sp^2$ સંકરણ સૂચવે છે.
$AlCl_4^{-}$ માં,$Al$ પરમાણુ $4$ ક્લોરિન પરમાણુઓ સાથે $4$ $\sigma$ બંધથી જોડાયેલ છે અને તેની પાસે કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી. સ્ટેરિક નંબર $4$ છે,જે $sp^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
તેથી,$Al$ પરમાણુનું સંકરણ $sp^2$ થી બદલાઈને $sp^3$ થાય છે.
7
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
યાદી-$I$ (અણુ / આયન)યાદી-$II$ (બંધ ક્રમાંક)
$1$. $NO$$i$. $1.5$
$2$. $CO$$ii$. $2.0$
$3$. $O_2^{-}$$iii$. $2.5$
$4$. $O_2$$iv$. $3.0$
A
$1-iii, 2-iv, 3-i, 4-ii$
B
$1-i, 2-iv, 3-iii, 4-ii$
C
$1-ii, 2-iii, 3-iv, 4-i$
D
$1-iv, 2-iii, 3-ii, 4-i$

Solution

(A) બંધ ક્રમાંકનું સૂત્ર: $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} [\text{બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન} - \text{બંધપ્રતિકારક ઇલેક્ટ્રોન}]$.
$1$. $NO$ ($15$ ઇલેક્ટ્રોન): $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} [10 - 5] = 2.5$ ($iii$ સાથે જોડાય છે).
$2$. $CO$ ($14$ ઇલેક્ટ્રોન): $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} [10 - 4] = 3.0$ ($iv$ સાથે જોડાય છે).
$3$. $O_2^{-}$ ($17$ ઇલેક્ટ્રોન): $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} [10 - 7] = 1.5$ ($i$ સાથે જોડાય છે).
$4$. $O_2$ ($16$ ઇલેક્ટ્રોન): $\text{Bond Order} = \frac{1}{2} [10 - 6] = 2.0$ ($ii$ સાથે જોડાય છે).
આમ,સાચી જોડ $1-iii, 2-iv, 3-i, 4-ii$ છે.
8
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
સંતુલન વિશે નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
$(a)$ સંતુલન માત્ર આપેલ તાપમાને બંધ પાત્રમાં જ શક્ય છે.
$(b)$ સંતુલન સમયે તંત્રના તમામ માપી શકાય તેવા ગુણધર્મો અચળ રહે છે.
$(c)$ પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટેનો સંતુલન અચળાંક એ પુરોગામી દિશામાં થતી પ્રક્રિયાના સંતુલન અચળાંકનો વ્યસ્ત હોય છે.
A
માત્ર $b$
B
માત્ર $c$
C
$a$,$b$ અને $c$
D
માત્ર $a$

Solution

(C) સાચું: રાસાયણિક સંતુલન માત્ર અચળ તાપમાને બંધ પાત્રમાં જ પ્રાપ્ત કરી શકાય છે.
$(b)$ સાચું: સંતુલન સમયે,સાંદ્રતા,દબાણ અને ઘનતા જેવા મેક્રોસ્કોપિક ગુણધર્મો સમય સાથે અચળ રહે છે.
$(c)$ સાચું: જો $K_f$ એ પુરોગામી પ્રક્રિયા માટેનો સંતુલન અચળાંક હોય,તો પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટેનો સંતુલન અચળાંક $K_r = \frac{1}{K_f}$ થાય છે.
9
ChemistryMCQKCET · 2025
$298 \ K$ તાપમાને $A + B \rightleftharpoons C + D$ પ્રક્રિયા માટે સંતુલન અચળાંક $100$ છે. જો ચારેય ઘટકોની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $1 \ M$ હોય,તો $D$ ની સંતુલન સાંદ્રતા ($mol \ L^{-1}$ માં) કેટલી હશે?
A
$0.182$
B
$1.818$
C
$1.182$
D
$0.818$

Solution

(B) પ્રક્રિયા $A + B \rightleftharpoons C + D$ છે.
પ્રારંભિક સાંદ્રતા: $[A] = 1 \ M, [B] = 1 \ M, [C] = 1 \ M, [D] = 1 \ M$.
સંતુલન સમયે,સાંદ્રતામાં ફેરફાર $x$ ધારો.
સંતુલન સાંદ્રતા: $[A] = 1-x, [B] = 1-x, [C] = 1+x, [D] = 1+x$.
સંતુલન અચળાંકનું સૂત્ર $K_c = \frac{[C][D]}{[A][B]}$ છે.
$K_c = 100$ આપેલ છે,તેથી:
$100 = \frac{(1+x)(1+x)}{(1-x)(1-x)}$
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા:
$10 = \frac{1+x}{1-x}$
$10(1-x) = 1+x$
$10 - 10x = 1 + x$
$9 = 11x$
$x = \frac{9}{11} \approx 0.818 \ M$.
$D$ ની સંતુલન સાંદ્રતા $[D] = 1 + x = 1 + 0.818 = 1.818 \ M$ થશે.
10
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
લી ચેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons CH_{4(g)} + H_2O_{(g)}$ માં,મિથેનનું નિર્માણ શેના દ્વારા અનુકૂળ બને છે?
A
$a$ અને $c$
B
$b$ અને $d$
C
$a$ અને $d$
D
$a$ અને $b$

Solution

(A) લી ચેટલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,સંતુલન તે દિશામાં ખસે છે જે સિસ્ટમ પર લાગુ થયેલા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons CH_{4(g)} + H_2O_{(g)}$ માટે,મિથેન $(CH_4)$ નું નિર્માણ નીચે મુજબ અનુકૂળ બને છે:
$1$. પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા ($CO$ અથવા $H_2$) વધારવાથી: આ સંતુલનને જમણી તરફ ખસેડે છે.
$2$. નીપજોની સાંદ્રતા ($CH_4$ અથવા $H_2O$) ઘટાડવાથી: આ પણ વધુ નીપજ બનાવવા માટે સંતુલનને જમણી તરફ ખસેડે છે.
વિકલ્પોનું મૂલ્યાંકન:
$(a)$ $CO$ ની સાંદ્રતા વધારવાથી પુરોગામી પ્રક્રિયાને વેગ મળે છે.
$(b)$ $H_2O$ ની સાંદ્રતા વધારવાથી પ્રતિગામી પ્રક્રિયાને વેગ મળે છે.
$(c)$ $CH_4$ ની સાંદ્રતા ઘટાડવાથી પુરોગામી પ્રક્રિયાને વેગ મળે છે.
$(d)$ $H_2$ ની સાંદ્રતા ઘટાડવાથી પ્રતિગામી પ્રક્રિયાને વેગ મળે છે.
તેથી,મિથેનનું નિર્માણ $a$ અને $c$ દ્વારા અનુકૂળ બને છે.
11
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચે તત્વોના પરમાણ્વીય દળ આપેલા છે:
તત્વ $Li$ $Na$ $Cl$ $K$ $Ca$ $Br$ $Sr$ $I$ $Ba$
પરમાણ્વીય દળ $(g \cdot mol^{-1})$ $7$ $23$ $35.5$ $39$ $40$ $80$ $88$ $127$ $137$

નીચેનામાંથી કયું $Dobereiner$ ની ત્રિપુટી બનાવતું નથી?
A
$Ba, Sr, Ca$
B
$Cl, Br, I$
C
$Cl, K, Ca$
D
$Li, Na, K$

Solution

(C) $Dobereiner$ ના ત્રિપુટીના નિયમ મુજબ,વચ્ચેના તત્વનું પરમાણ્વીય દળ બાકીના બે તત્વોના પરમાણ્વીય દળના સરેરાશ જેટલું હોય છે.
$1$. $Li, Na, K$ માટે: $\frac{7 + 39}{2} = 23$ (ત્રિપુટી બનાવે છે).
$2$. $Ca, Sr, Ba$ માટે: $\frac{40 + 137}{2} = 88.5 \approx 88$ (ત્રિપુટી બનાવે છે).
$3$. $Cl, Br, I$ માટે: $\frac{35.5 + 127}{2} = 81.25 \approx 80$ (ત્રિપુટી બનાવે છે).
$4$. $Cl, K, Ca$ માટે: પરમાણ્વીય દળ $35.5, 39$ અને $40$ છે. $35.5$ અને $40$ ની સરેરાશ $37.75$ થાય છે,જે $39$ ની નજીક નથી. તેથી,તે ત્રિપુટી બનાવતું નથી.
12
ChemistryMCQKCET · 2025
જો $A$ અને $B$ બે એવી ઘટનાઓ હોય કે જેથી $A \subset B$ અને $P(B) \neq 0$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$P(A \mid B) = \frac{P(B)}{P(A)}$
B
$P(A \mid B) < P(A)$
C
$P(A \mid B) \geq P(A)$
D
$P(A) = P(B)$

Solution

(C) આપેલ છે કે $A \subset B$,તેથી $A \cap B = A$ થાય.
શરતી સંભાવનાની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા:
$P(A \mid B) = \frac{P(A \cap B)}{P(B)} = \frac{P(A)}{P(B)}$.
$A \subset B$ હોવાથી,આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A) \leq P(B)$.
$P(B) \neq 0$ હોવાથી,$P(B)$ વડે ભાગતા આપણને $\frac{P(A)}{P(B)} \leq 1$ મળે છે.
આમ,$P(A \mid B) = \frac{P(A)}{P(B)}$.
$P(B) \leq 1$ હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે $\frac{P(A)}{P(B)} \geq P(A)$.
તેથી,$P(A \mid B) \geq P(A)$.
13
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
આપેલ કાર્બનિક સંયોજનનું $IUPAC$ નામ શું છે? $HC \equiv C-CH=CH-CH=CH_2$.
A
Hexa$-1-$yn$-3,5-$diene
B
Hexa$-5-$yn$-1,3-$diene
C
Hexa$-1,3-$dien$-5-$yne
D
Hexa$-3,5-$dien$-1-$yne

Solution

(C) આપેલ સંયોજન $HC \equiv C-CH=CH-CH=CH_2$ છે.
$IUPAC$ નામકરણના નિયમો મુજબ,જ્યારે દ્વિબંધ અને ત્રિબંધ બંને હાજર હોય,ત્યારે જો લોકેન્ટ્સનો સેટ સમાન હોય તો દ્વિબંધને નંબરિંગમાં પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.
જમણી બાજુથી નંબરિંગ કરતા દ્વિબંધને $1$ અને $3$ સ્થાન મળે છે,અને ત્રિબંધને $5$ મું સ્થાન મળે છે.
ડાબી બાજુથી નંબરિંગ કરતા ત્રિબંધને $1$ લું સ્થાન મળે છે,અને દ્વિબંધને $3$ અને $5$ સ્થાન મળે છે.
લોકેન્ટ્સના સેટની સરખામણી કરતા: $(1, 3, 5)$ અને $(1, 3, 5)$.
બંને સેટ સમાન હોવાથી,દ્વિબંધને ઓછો નંબર મળે તે રીતે નંબરિંગ કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચું નામ Hexa$-1,3-$dien$-5-$yne છે.
14
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન એરોમેટિક નથી?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(A) કોઈ સંયોજન એરોમેટિક છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,તેણે હ્યુકેલના નિયમ ($4n+2$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન,જ્યાં $n=0, 1, 2, ...$) નું પાલન કરવું જોઈએ,તે સમતલીય હોવું જોઈએ અને તેમાં ચક્રીય સંયુગ્મિત સિસ્ટમ હોવી જોઈએ.
$A$: સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઇલ કેટાયનમાં $4$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે ($n=1$ એન્ટી-એરોમેટિક માટે,$4n$ નિયમ). તે એન્ટી-એરોમેટિક છે.
$B$: સાયક્લોહેપ્ટાટ્રાયનાઇલ કેટાયનમાં $6$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે $(n=1)$,જે એરોમેટિક છે.
$C$: ફિનાન્થ્રીન એ $14$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન $(n=3)$ ધરાવતું પોલીસાયક્લિક એરોમેટિક હાઇડ્રોકાર્બન છે,જે એરોમેટિક છે.
$D$: સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઇલ એનાયનમાં $6$ $\pi$ ઇલેક્ટ્રોન છે $(n=1)$,જે એરોમેટિક છે.
તેથી,જે સંયોજન એરોમેટિક નથી તે સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઇલ કેટાયન છે.
15
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી,હેક્સેન $(C_6H_{14})$ નું સમઘટક ન હોય તેવું સંયોજન ઓળખો:
A
$CH_3-CH_2-CH(CH_3)-CH_2-CH_3$
B
$CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-CH_2-CH_3$
C
ઈથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન
D
$CH_3-CH(CH_3)-CH_2-CH_2-CH_3$

Solution

(C) હેક્સેન એ $C_6H_{14}$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતું આલ્કેન છે. હેક્સેનના સમઘટકોનું આણ્વીય સૂત્ર પણ $C_6H_{14}$ હોવું જોઈએ.
$A$. $3$-મિથાઈલપેન્ટેન $(C_6H_{14})$ એ સમઘટક છે.
$B$. $n$-હેક્સેન $(C_6H_{14})$ એ સમઘટક છે.
$C$. ઈથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન એક ચક્રીય બંધારણ ધરાવે છે અને તેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}$ છે. તેથી,તે હેક્સેનનું સમઘટક નથી.
$D$. $2$-મિથાઈલપેન્ટેન $(C_6H_{14})$ એ સમઘટક છે.
આમ,હેક્સેનનું સમઘટક ન હોય તેવું સંયોજન ઈથાઈલસાયક્લોબ્યુટેન છે.
16
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કની તૈયારીમાં,કાર્બનિક સંયોજનને સોડિયમ ધાતુના ટુકડા સાથે ફ્યુઝ કરવાનો હેતુ શું છે?
A
કાર્બનિક સંયોજનને બાષ્પ અવસ્થામાં રૂપાંતરિત કરવું
B
સંયોજનના તત્વોને સહસંયોજક સ્વરૂપમાંથી આયનીય સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરવું
C
સંયોજનના તત્વોને આયનીય સ્વરૂપમાંથી સહસંયોજક સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરવું
D
સંયોજનનું ગલનબિંદુ ઘટાડવું

Solution

(B) સોડિયમ ફ્યુઝન ટેસ્ટ (લેસાઈન ટેસ્ટ) નો હેતુ કાર્બનિક સંયોજનમાં રહેલા તત્વો (જેમ કે $N$,$S$,અને હેલોજન) ને તેમના સહસંયોજક સ્વરૂપમાંથી પાણીમાં દ્રાવ્ય આયનીય સ્વરૂપો (જેમ કે $NaCN$,$Na_2S$,અને $NaX$) માં રૂપાંતરિત કરવાનો છે.
આનાથી પ્રમાણિત રાસાયણિક પ્રક્રિયકોનો ઉપયોગ કરીને આ તત્વોની ગુણાત્મક કસોટી સરળ બને છે.
17
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
હેલોજનની કસોટી કરતી વખતે સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કને સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ઉકાળવામાં આવે છે. આમ કરવાથી તે
A
$AgCl$ ના અવક્ષેપનમાં મદદ કરે છે
B
$AgCl$ ની દ્રાવ્યતા વધારે છે
C
$NO_3^-$ આયનની સાંદ્રતા વધારે છે
D
જો $Na_2S$ અને $NaCN$ બન્યા હોય તો તેનું વિઘટન કરે છે

Solution

(D) હેલોજનની કસોટી કરવા માટે સિલ્વર નાઈટ્રેટ $(AgNO_3)$ ઉમેરતા પહેલા સોડિયમ ફ્યુઝન અર્કને સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ઉકાળવામાં આવે છે.
આ પગલું અર્કમાં હાજર કોઈપણ સોડિયમ સલ્ફાઈડ $(Na_2S)$ અથવા સોડિયમ સાયનાઈડ $(NaCN)$ ને વિઘટિત કરવા માટે જરૂરી છે,જે અન્યથા $Ag_2S$ અથવા $AgCN$ જેવા અવક્ષેપ બનાવીને કસોટીમાં અવરોધ ઉભો કરી શકે છે.
18
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
હાઇડ્રોજન સલ્ફાઇડ અને એસિડિક પરમેંગેનેટ દ્રાવણ વચ્ચેની પ્રક્રિયામાં,નીચેનામાંથી શું થાય છે?
A
$H_2S$ નું $S$ માં રિડક્શન થાય છે,$MnO_4^{-}$ નું $Mn^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે
B
$H_2S$ નું $SO_2$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે,$MnO_4^{-}$ નું $MnO_2$ માં રિડક્શન થાય છે
C
$H_2S$ નું $SO_2$ માં રિડક્શન થાય છે,$MnO_4^{-}$ નું $Mn^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે
D
$H_2S$ નું $S$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે,$MnO_4^{-}$ નું $Mn^{2+}$ માં રિડક્શન થાય છે

Solution

(D) સંતુલિત રેડોક્ષ પ્રક્રિયા: $5H_2S + 2MnO_4^{-} + 6H^{+} \rightarrow 5S + 2Mn^{2+} + 8H_2O$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$H_2S$ માં $S$ નો ઓક્સિડેશન આંક $-2$ થી વધીને $0$ થાય છે,તેથી $H_2S$ નું $S$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$MnO_4^{-}$ માં $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક $+7$ થી ઘટીને $+2$ થાય છે,તેથી $MnO_4^{-}$ નું $Mn^{2+}$ માં રિડક્શન થાય છે.
19
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો.
List-$I$ (રેડોક્ષ પ્રક્રિયાઓના પ્રકારો) List-$II$ (ઉદાહરણો)
$a.$ સંયોગીકરણ પ્રક્રિયા $(i)$ $Cl_{2(g)} + 2Br^-_{(aq)} \rightarrow 2Cl^-_{(aq)} + Br_{2(l)}$
$b.$ વિઘટન પ્રક્રિયા $(ii)$ $2H_2O_{2(aq)} \rightarrow 2H_2O_{(l)} + O_{2(g)}$
$c.$ વિસ્થાપન પ્રક્રિયા $(iii)$ $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \xrightarrow{\Delta} CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
$d.$ વિષમીકરણ (Disproportionation) પ્રક્રિયા $(iv)$ $2H_2O_{(l)} \xrightarrow{\text{electrolysis}} 2H_{2(g)} + O_{2(g)}$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.
A
$a-iv, b-iii, c-i, d-ii$
B
$a-ii, b-i, c-iv, d-iii$
C
$a-iii, b-iv, c-i, d-ii$
D
$a-iii, b-ii, c-i, d-iv$

Solution

(C) $1$. સંયોગીકરણ પ્રક્રિયા: $CH_{4(g)} + 2O_{2(g)} \xrightarrow{\Delta} CO_{2(g)} + 2H_2O_{(l)}$
$2$. વિઘટન પ્રક્રિયા: $2H_2O_{(l)} \xrightarrow{\text{electrolysis}} 2H_{2(g)} + O_{2(g)}$
$3$. વિસ્થાપન પ્રક્રિયા: $Cl_{2(g)} + 2Br^-_{(aq)} \rightarrow 2Cl^-_{(aq)} + Br_{2(l)}$
$4$. વિષમીકરણ પ્રક્રિયા: $2H_2O_{2(aq)} \rightarrow 2H_2O_{(l)} + O_{2(g)}$
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-iv, c-i, d-ii$ છે.
20
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન/વિધાનો પસંદ કરો:
$(a)$ $22$ પુસ્તકોમાં અનંત સાર્થક અંકો હોય છે.
$(b)$ $2.5 \times 1.25$ ની ગણતરીના જવાબમાં ચાર સાર્થક અંકો હોય છે.
$(c)$ પ્રથમ શૂન્યતર અંકની આગળના શૂન્યો સાર્થક હોય છે.
$(d)$ $12.11 + 18.0 + 1.012$ ની ગણતરીના જવાબમાં ત્રણ સાર્થક અંકો હોય છે.
A
$b, c$ અને $d$
B
માત્ર $b$ અને $c$
C
માત્ર $b$ અને $d$
D
માત્ર $a$ અને $b$

Solution

(B) $22$ પુસ્તકો જેવી ચોક્કસ સંખ્યાઓમાં અનંત સાર્થક અંકો હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(b)$ $2.5 \times 1.25 = 3.125$. $2.5$ માં બે સાર્થક અંકો છે અને $1.25$ માં ત્રણ છે,તેથી જવાબને બે સાર્થક અંકો $(3.1)$ સુધી રાખવો જોઈએ. તેથી,ચાર સાર્થક અંકો વાળું વિધાન ખોટું છે.
$(c)$ પ્રથમ શૂન્યતર અંકની આગળના શૂન્યો સાર્થક હોતા નથી (દા.ત.,$0.0025$ માં બે સાર્થક અંકો છે). તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
$(d)$ $12.11 + 18.0 + 1.012 = 31.122$. સરવાળામાં,જવાબને સૌથી ઓછા દશાંશ સ્થળ ધરાવતી સંખ્યા ($18.0$ માં એક દશાંશ સ્થળ) જેટલા દશાંશ સ્થળ સુધી રાખવો જોઈએ. જવાબ $31.1$ હોવો જોઈએ,જેમાં ત્રણ સાર્થક અંકો છે. આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,ખોટા વિધાનો $(b)$ અને $(c)$ છે.
21
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
હાઈઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ,$10^{-6} \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ માટે $\Delta v \cdot \Delta x$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય? $(h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s)$
A
$3.0 \times 10^{-24} \ m^{2} \ s^{-1}$
B
$4.0 \times 10^{-26} \ m^{2} \ s^{-1}$
C
$3.5 \times 10^{-25} \ m^{2} \ s^{-1}$
D
$5.2 \times 10^{-29} \ m^{2} \ s^{-1}$

Solution

(D) હાઈઝનબર્ગના અનિશ્ચિતતાના સિદ્ધાંત મુજબ,સ્થાન અને વેગમાં અનિશ્ચિતતાનો ગુણાકાર: $\Delta v \cdot \Delta x \geq \frac{h}{4 \pi m}$ છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $m = 10^{-6} \ kg$ અને $h = 6.626 \times 10^{-34} \ J \cdot s$.
$\Delta v \cdot \Delta x = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{4 \times 3.14159 \times 10^{-6}}$.
$\Delta v \cdot \Delta x = \frac{6.626 \times 10^{-34}}{12.566 \times 10^{-6}} \approx 5.27 \times 10^{-29} \ m^{2} \ s^{-1}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
22
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
પરમાણુની '$N$' કક્ષા સાથે સંકળાયેલ કક્ષકોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$16$
B
$32$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) '$N$' કક્ષા મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 4$ ને અનુરૂપ છે.
કક્ષામાં કક્ષકોની કુલ સંખ્યા $n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સૂત્રમાં $n = 4$ મૂકતા,આપણને $4^2 = 16$ મળે છે.
તેથી,'$N$' કક્ષા સાથે સંકળાયેલ કક્ષકોની સંખ્યા $16$ છે.
23
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે.
વિધાન-$I$: જ્યારે તંત્ર પર કાર્ય કરવામાં આવે ત્યારે એડિબેટિક (ઉષ્માઅવાહક) કાર્ય ધન હોય છે અને તંત્રની આંતરિક ઉર્જા વધે છે.
વિધાન-$II$: આદર્શ વાયુના મુક્ત વિસ્તરણ દરમિયાન કોઈ કાર્ય થતું નથી.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.
A
બંને વિધાન-$I$ અને વિધાન-$II$ ખોટા છે
B
વિધાન-$I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે
C
વિધાન-$I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન-$II$ સાચું છે
D
બંને વિધાન-$I$ અને વિધાન-$II$ સાચા છે.

Solution

(D) વિધાન-$I$: એડિબેટિક પ્રક્રિયામાં,$q = 0$,તેથી ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = w$. જ્યારે તંત્ર પર કાર્ય કરવામાં આવે છે,ત્યારે $w$ ધન હોય છે,જે આંતરિક ઉર્જામાં વધારો કરે છે $(\Delta U > 0)$. તેથી,વિધાન-$I$ સાચું છે.
વિધાન-$II$: મુક્ત વિસ્તરણ શૂન્ય બાહ્ય દબાણ $(P_{ext} = 0)$ સામે થાય છે. કારણ કે $w = -P_{ext} \Delta V$,તેથી થયેલું કાર્ય શૂન્ય છે. તેથી,વિધાન-$II$ સાચું છે.
24
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા માટે $\Delta H = \Delta U$ થાય છે?
A
$CaCO_{3(s)} \xrightarrow{\Delta} CaO_{(s)} + CO_{2(g)}$
B
$C_6H_{6(l)} + \frac{15}{2}O_{2(g)} \longrightarrow 6CO_{2(g)} + 3H_2O_{(l)}$
C
$2HI_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + I_{2(g)}$
D
$N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$

Solution

(C) એન્થાલ્પી ફેરફાર $(\Delta H)$ અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર $(\Delta U)$ વચ્ચેનો સંબંધ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta H = \Delta U + \Delta n_g RT$.
$\Delta H = \Delta U$ સાચું હોવા માટે,$\Delta n_g$ પદ $0$ ની બરાબર હોવું જોઈએ.
$\Delta n_g$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના તત્વયોગમિતીય સહગુણકોના સરવાળા વચ્ચેનો તફાવત છે.
પ્રક્રિયા $2HI_{(g)} \rightleftharpoons H_{2(g)} + I_{2(g)}$ માટે:
$\Delta n_g = (1 + 1) - 2 = 0$.
તેથી,આ પ્રક્રિયા માટે $\Delta H = \Delta U$ થાય છે.
25
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી ખોટા વિધાનો ઓળખો:
$(a)$ ગલન (fusion) ની તમામ એન્થાલ્પી ધન હોય છે.
$(b)$ એન્થાલ્પી ફેરફારનું મૂલ્ય પદાર્થમાં થતા ફેઝ ટ્રાન્સફોર્મેશન દરમિયાન આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોની પ્રબળતા પર આધાર રાખતું નથી.
$(c)$ જ્યારે રાસાયણિક પ્રક્રિયા ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે $\Delta_r H^{\circ}$ નું મૂલ્ય ચિહ્નમાં ઉલટાઈ જાય છે.
$(d)$ એન્થાલ્પીમાં થતો ફેરફાર પ્રારંભિક અવસ્થા (પ્રક્રિયકો) અને અંતિમ અવસ્થા (નીપજો) વચ્ચેના માર્ગ પર આધાર રાખે છે.
$(e)$ મોટાભાગના આયનીય સંયોજનો માટે,$\Delta_{\text{sol}} H^{\circ}$ ઋણ હોય છે.
A
$a, b$ અને $d$
B
$b, d$ અને $e$
C
$a, d$ અને $e$
D
માત્ર $a$ અને $e$

Solution

(B) ગલન એ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે,તેથી $\Delta_{\text{fus}} H$ હંમેશા ધન હોય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(b)$ ફેઝ ટ્રાન્સફોર્મેશન દરમિયાન એન્થાલ્પી ફેરફારનું મૂલ્ય આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતા પર સીધો આધાર રાખે છે. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
$(c)$ પ્રક્રિયા ઉલટાવવાથી $\Delta_r H^{\circ}$ નું ચિહ્ન બદલાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(d)$ એન્થાલ્પી એ અવસ્થા વિધેય છે,જેનો અર્થ છે કે તે માર્ગ પર આધારિત નથી. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
$(e)$ મોટાભાગના આયનીય સંયોજનો માટે,દ્રાવણની એન્થાલ્પી $\Delta_{\text{sol}} H^{\circ}$ ધન (ઉષ્માશોષક) હોય છે કારણ કે લેટીસ તોડવા માટે વધુ ઉર્જાની જરૂર પડે છે. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
આમ,ખોટા વિધાનો $(b)$,$(d)$ અને $(e)$ છે.
26
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
$413 \ K$ તાપમાને ઇથાઇલ આલ્કોહોલને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. મુખ્ય નીપજ કઈ છે?
A
$C_2H_5-O-C_2H_5$
B
$CH_3-O-C_3H_7$
C
$CH_2=CH_2$
D
$CH_3COOC_2H_5$

Solution

(A) જ્યારે ઇથાઇલ આલ્કોહોલ $(C_2H_5OH)$ ને $413 \ K$ તાપમાને સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે આંતર-આણ્વીય નિર્જલીકરણની પ્રક્રિયા દ્વારા ડાયઇથાઇલ ઈથર $(C_2H_5-O-C_2H_5)$ બને છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2C_2H_5OH \xrightarrow{Conc. H_2SO_4, 413 \ K} C_2H_5-O-C_2H_5 + H_2O$
$443 \ K$ જેટલા ઊંચા તાપમાને,આ પ્રક્રિયા આંતર-આણ્વીય નિર્જલીકરણ દ્વારા ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ આપે છે.
27
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
ફિનોલને પ્રોપેનોલથી કયા પ્રક્રિયકનો ઉપયોગ કરીને અલગ પાડી શકાય છે?
A
બ્રોમીન વોટર
B
આયર્ન ધાતુ
C
આલ્કોહોલમાં આયોડિન
D
સોડિયમ ધાતુ

Solution

(A) ફિનોલ બ્રોમીન વોટર સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલના સફેદ અવક્ષેપ બનાવે છે,જે બેન્ઝીન રિંગની ઇલેક્ટ્રોફિલિક વિસ્થાપન પ્રત્યેની ઉચ્ચ પ્રતિક્રિયાશીલતાને કારણે છે.
પ્રોપેનોલ આ પ્રક્રિયા આપતું નથી અને બ્રોમીન વોટર સાથે સફેદ અવક્ષેપ બનાવતું નથી.
તેથી,ફિનોલ અને પ્રોપેનોલ વચ્ચે તફાવત કરવા માટે બ્રોમીન વોટર એક અસરકારક પ્રક્રિયક છે.
28
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેના એસિડને તેમના સંબંધિત $pK_a$ મૂલ્યો સાથે જોડો:
એસિડ$pK_a$
$(i)$ ફિનોલ$a. 10$
$(ii)$ $p-$નાઈટ્રોફિનોલ$b. 7.1$
$(iii)$ ઈથાઈલ આલ્કોહોલ$c. 16$
$(iv)$ પિક્રિક એસિડ$d. 0.78$
A
$i-c, ii-d, iii-a, iv-b$
B
$i-a, ii-b, iii-c, iv-d$
C
$i-b, ii-a, iii-d, iv-c$
D
$i-d, ii-c, iii-b, iv-a$

Solution

(B) એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $\text{ઈથાઈલ આલ્કોહોલ} < \text{ફિનોલ} < p-\text{નાઈટ્રોફિનોલ} < \text{પિક્રિક એસિડ}$.
$pK_a = -\log(K_a)$ હોવાથી,$pK_a$ મૂલ્યો એસિડિક પ્રબળતાના વ્યસ્ત ક્રમમાં હોય છે:
$(i)$ ફિનોલ: $10$
$(ii)$ $p-$નાઈટ્રોફિનોલ: $7.1$
$(iii)$ ઈથાઈલ આલ્કોહોલ: $16$
$(iv)$ પિક્રિક એસિડ: $0.78$
તેથી,સાચી જોડ છે: $(i)-a, (ii)-b, (iii)-c, (iv)-d$.
29
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેની પ્રક્રિયામાં $A$ અને $B$ અનુક્રમે શું છે?
$(CH_3)_3C-OCH_3 + HI \rightarrow A + B$
A
$A = CH_3OH, B = (CH_3)_3C-OH$
B
$A = CH_3-I, B = (CH_3)_3C-OH$
C
$A = CH_3OH, B = (CH_3)_3C-I$
D
$A = CH_3-I, B = (CH_3)_3C-I$

Solution

(C) જ્યારે ઈથરના આલ્કાઈલ સમૂહોમાંથી એક તૃતીયક (tertiary) હોય,ત્યારે $HI$ સાથેની પ્રક્રિયા $S_N1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે,કારણ કે તે સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવી શકે છે.
$1$. ઈથરનો ઓક્સિજન પરમાણુ $HI$ દ્વારા પ્રોટોનેટેડ થઈને ઓક્સોનિયમ આયન બનાવે છે: $(CH_3)_3C-O^+(H)-CH_3$.
$2$. તૃતીયક કાર્બન અને ઓક્સિજન વચ્ચેનો $C-O$ બંધ તૂટીને સ્થાયી તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3)_3C^+$ અને મિથેનોલ $CH_3OH$ બનાવે છે.
$3$. ત્યારબાદ આયોડાઈડ આયન $I^-$ તૃતીયક કાર્બોકેટાયન પર હુમલો કરીને ટર્ટ-બ્યુટાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3)_3C-I$ બનાવે છે.
આમ,$A$ એ $CH_3OH$ છે અને $B$ એ $(CH_3)_3C-I$ છે.
30
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
વિધાન-$I$: એસ્ટરનું $DIBAL-H$ દ્વારા રિડક્શન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી આલ્ડિહાઈડ મળે છે.
વિધાન-$II$: બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલનું જલીય $KMnO_4$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ બને છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોમાંથી સાચું વિધાન ઓળખો.
A
બંને વિધાનો-$I$ અને $II$ ખોટા છે
B
વિધાન-$I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન-$II$ ખોટું છે
C
વિધાન-$I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન-$II$ સાચું છે
D
બંને વિધાનો-$I$ અને $II$ સાચા છે.

Solution

(B) વિધાન-$I$ સાચું છે: એસ્ટરનું $DIBAL-H$ નો ઉપયોગ કરીને નીચા તાપમાને રિડક્શન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી આલ્ડિહાઈડ મળે છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે: બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલનું જલીય $KMnO_4$ (પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા) સાથે ઓક્સિડેશન કરવાથી બેન્ઝોઈક એસિડ બને છે,બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ નહીં.
31
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેના સંયોજનોને ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયા પ્રત્યેની તેમની ઘટતી પ્રતિક્રિયાશીલતાના ક્રમમાં ગોઠવો: $CH_3COCH_3$,$CH_3COC_2H_5$,$CH_3CHO$.
A
$CH_3CHO > CH_3COCH_3 > CH_3COC_2H_5$
B
$CH_3COCH_3 > CH_3CHO > CH_3COC_2H_5$
C
$CH_3COC_2H_5 > CH_3COCH_3 > CH_3CHO$
D
$CH_3CHO > CH_3COC_2H_5 > CH_3COCH_3$

Solution

(A) ન્યુક્લિયોફિલિક એડિશન પ્રતિક્રિયા પ્રત્યે કાર્બોનિલ સંયોજનોની પ્રતિક્રિયાશીલતા બે પરિબળો દ્વારા નક્કી થાય છે: ઇલેક્ટ્રોનિક અસરો (કાર્બોનિલ કાર્બન પર ધન વીજભાર) અને અવકાશી અવરોધ (steric hindrance).
આલ્ડિહાઇડ્સ સામાન્ય રીતે કીટોન્સ કરતા વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ હોય છે કારણ કે તેમાં અવકાશી અવરોધ ઓછો હોય છે અને કાર્બોનિલ કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર વધુ હોય છે.
આપેલા સંયોજનોમાં:
$1$. $CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ): કાર્બોનિલ કાર્બન સાથે એક આલ્કાઇલ જૂથ જોડાયેલ છે.
$2$. $CH_3COCH_3$ (એસીટોન): બે મિથાઇલ જૂથો જોડાયેલા છે.
$3$. $CH_3COC_2H_5$ (બ્યુટેનોન): એક મિથાઇલ અને એક ઇથાઇલ જૂથ જોડાયેલ છે.
જેમ આલ્કાઇલ જૂથોનું કદ વધે છે,તેમ અવકાશી અવરોધ વધે છે,જેનાથી પ્રતિક્રિયાશીલતા ઘટે છે. તેથી,સાચો ક્રમ $CH_3CHO > CH_3COCH_3 > CH_3COC_2H_5$ છે.
32
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કયા પ્રક્રિયકો $Aniline$ અને $N$-methylaniline ને અલગ પાડવા માટે યોગ્ય છે?
A
Acetic anhydride
B
$Br_2$ water
C
Conc. Hydrochloric acid and anhydrous zinc chloride
D
Chloroform and Alcoholic potassium hydroxide

Solution

(D) $Aniline$ એ પ્રાથમિક એમાઈન $(C_6H_5NH_2)$ છે,જ્યારે $N$-methylaniline એ દ્વિતીયક એમાઈન $(C_6H_5NHCH_3)$ છે.
પ્રાથમિક એમાઈન ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ અને આલ્કોહોલિક પોટેશિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ $(KOH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને આઈસોસાયનાઈડ (કાર્બાઈલેમાઈન) બનાવે છે,જે દુર્ગંધયુક્ત હોય છે. આને કાર્બાઈલેમાઈન કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
દ્વિતીયક એમાઈન આ કસોટી આપતા નથી.
તેથી,ક્લોરોફોર્મ અને આલ્કોહોલિક $KOH$ તેમને અલગ પાડવા માટે યોગ્ય પ્રક્રિયકો છે.
33
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા/પ્રક્રિયાઓ એમાઈન આપતી નથી?
$I. R-X + NH_3 \xrightarrow{\Delta} \text{(alc)}$
$II. R-C \equiv N \xrightarrow{H_2/Ni \text{ or } Na(Hg)/C_2H_5OH}$
$III. R-C \equiv N + H_2O \xrightarrow{H^+}$
$IV. R-CONH_2 + 4[H] \xrightarrow{i) LiAlH_4, ii) H_3O^+}$
A
$I$ અને $III$ બંને
B
માત્ર $II$
C
માત્ર $III$
D
$II$ અને $IV$ બંને

Solution

(C) દરેક પ્રક્રિયાનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$I.$ આલ્કાઈલ હેલાઈડનું એમોનોલિસિસ $(R-X + NH_3 \rightarrow R-NH_2)$ એમાઈન આપે છે.
$II.$ નાઈટ્રાઈલ્સનું રિડક્શન $(R-C \equiv N + 4[H] \rightarrow R-CH_2NH_2)$ પ્રાથમિક એમાઈન આપે છે.
$III.$ નાઈટ્રાઈલ્સનું એસિડિક જળવિભાજન $(R-C \equiv N + 2H_2O + H^+ \rightarrow R-COOH + NH_4^+)$ કાર્બોક્સિલિક એસિડ આપે છે,એમાઈન નહીં.
$IV.$ એમાઈડ્સનું રિડક્શન $(R-CONH_2 + 4[H] \rightarrow R-CH_2NH_2 + H_2O)$ પ્રાથમિક એમાઈન આપે છે.
તેથી,માત્ર પ્રક્રિયા $III$ એમાઈન આપતી નથી.
34
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
List-$I$ માં આપેલા સંયોજનોને List-$II$ માં આપેલી વસ્તુઓ સાથે જોડો.
List-$I$ List-$II$
$I.$ બેન્ઝીનસલ્ફોનાઇલ ક્લોરાઇડ $A.$ ઝ્વિટર આયન
$II.$ સલ્ફાનિલિક એસિડ $B.$ હિન્સબર્ગ પ્રક્રિયક
$III.$ આલ્કાઇલ ડાયઝોનિયમ ક્ષાર $C.$ રંગકો (Dyes)
$IV.$ એરિલ ડાયઝોનિયમ ક્ષાર $D.$ આલ્કોહોલમાં રૂપાંતર
A
$I-C, II-B, III-A, IV-D$
B
$I-A, II-C, III-B, IV-D$
C
$I-C, II-A, III-D, IV-B$
D
$I-B, II-A, III-D, IV-C$

Solution

(D) $I.$ બેન્ઝીનસલ્ફોનાઇલ ક્લોરાઇડને હિન્સબર્ગ પ્રક્રિયક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(I-B)$.
$II.$ સલ્ફાનિલિક એસિડમાં એક જ અણુમાં એસિડિક $(-SO_3H)$ અને બેઝિક $(-NH_2)$ બંને સમૂહોની હાજરીને કારણે તે ઝ્વિટર આયન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે $(II-A)$.
$III.$ આલ્કાઇલ ડાયઝોનિયમ ક્ષાર ખૂબ જ અસ્થિર હોય છે અને આલ્કોહોલ બનાવવા માટે વિઘટન પામે છે $(III-D)$.
$IV.$ એરિલ ડાયઝોનિયમ ક્ષાર નીચા તાપમાને સ્થિર હોય છે અને એઝો રંગકો બનાવવા માટે યુગ્મન પ્રતિક્રિયાઓમાં વપરાય છે $(IV-C)$.
તેથી,સાચી જોડી $I-B, II-A, III-D, IV-C$ છે.
35
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેની પ્રતિક્રિયા પેટર્ન માટે List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
ગ્લુકોઝ $\xrightarrow{\text{Reagent}}$ નીપજ $\longrightarrow$ બંધારણીય અનુમાન
List-$I$ (પ્રક્રિયકો)List-$II$ (બંધારણીય અનુમાન)
$a$. એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ$i$. ગ્લુકોઝમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ છે
$b$. બ્રોમીન પાણી$ii$. ગ્લુકોઝમાં છ કાર્બન પરમાણુઓની સીધી શૃંખલા છે
$c$. હાઇડ્રોઆયોડિક એસિડ$iii$. ગ્લુકોઝમાં પાંચ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ છે
$d$. હાઇડ્રોજન સાયનાઇડ$iv$. ગ્લુકોઝમાં કાર્બોનિલ સમૂહ છે

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.
A
$a-iv, b-iii, c-ii, d-i$
B
$a-iii, b-i, c-ii, d-iv$
C
$a-i, b-ii, c-iii, d-iv$
D
$a-iii, b-ii, c-i, d-iv$

Solution

(B) ગ્લુકોઝની પ્રતિક્રિયાઓ તેના બંધારણ માટે પુરાવા પૂરા પાડે છે:
$a$. એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ ગ્લુકોઝ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ગ્લુકોઝ પેન્ટાએસીટેટ બનાવે છે,જે $5$ હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહની હાજરી સૂચવે છે $(iii)$.
$b$. બ્રોમીન પાણી એ હળવો ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ છે જે ગ્લુકોઝના આલ્ડિહાઇડ સમૂહનું ગ્લુકોનિક એસિડમાં ઓક્સિડેશન કરે છે,જે આલ્ડિહાઇડ સમૂહની હાજરી સૂચવે છે $(i)$.
$c$. હાઇડ્રોઆયોડિક એસિડ $(HI)$ ગ્લુકોઝનું રિડક્શન કરીને $n$-હેક્સેન બનાવે છે,જે પુષ્ટિ કરે છે કે ગ્લુકોઝમાં $6$ કાર્બન પરમાણુઓની સીધી શૃંખલા છે $(ii)$.
$d$. હાઇડ્રોજન સાયનાઇડ $(HCN)$ ગ્લુકોઝના કાર્બોનિલ સમૂહ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સાયનોહાઇડ્રિન બનાવે છે,જે કાર્બોનિલ સમૂહની હાજરી સૂચવે છે $(iv)$.
તેથી,સાચી જોડ $a-iii, b-i, c-ii, d-iv$ છે.
36
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
કાર્બોહાઇડ્રેટ્સના કયા ઉદાહરણો તેમની રચનામાં $\alpha$-લિંક,($\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક લિંક) દર્શાવે છે?
A
માલ્ટોઝ અને લેક્ટોઝ
B
એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન
C
સેલ્યુલોઝ અને ગ્લાયકોજન
D
ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝ

Solution

(B) $\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ ત્યારે રચાય છે જ્યારે $\alpha$-ગ્લુકોઝ અણુના $C1$ કાર્બન પરનો હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ ગ્લાયકોસિડિક બંધમાં સામેલ હોય છે.
સ્ટાર્ચ એ $\alpha$-ગ્લુકોઝનો પોલિમર છે અને તે બે ઘટકોનો બનેલો છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન.
એમાયલોઝ એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોની રેખીય સાંકળ છે જે $\alpha(1 \to 4)$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ છે.
એમાયલોપેક્ટીન એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોની શાખિત સાંકળ છે જેમાં રેખીય સાંકળમાં $\alpha(1 \to 4)$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ અને શાખાના બિંદુઓ પર $\alpha(1 \to 6)$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ હોય છે.
તેથી,એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન બંને $\alpha$-ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ દર્શાવે છે.
37
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
$\alpha$-એમિનો એસિડ,અંતઃસ્ત્રાવ (hormone),વિટામિન,કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનો સાચો ક્રમ અનુક્રમે કયો છે?
A
થાયમિન,થાયરોક્સિન,વિટામિન $A$,ગ્લુકોઝ
B
ગ્લુટામિન,ઇન્સ્યુલિન,એસ્પાર્ટિક એસિડ,ફ્રુક્ટોઝ
C
આર્જિનિન,ટેસ્ટોસ્ટેરોન,ગ્લુટામિક એસિડ,ફ્રુક્ટોઝ
D
એસ્પાર્ટિક એસિડ,ઇન્સ્યુલિન,એસ્કોર્બિક એસિડ,રેમ્નોઝ

Solution

(D) એસ્પાર્ટિક એસિડ એ $\alpha$-એમિનો એસિડ છે.
ઇન્સ્યુલિન એ પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
એસ્કોર્બિક એસિડ એ વિટામિન $C$ છે.
રેમ્નોઝ એ ડીઓક્સી શર્કરા છે,જે એક પ્રકારનો કાર્બોહાઇડ્રેટ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ એસ્પાર્ટિક એસિડ,ઇન્સ્યુલિન,એસ્કોર્બિક એસિડ,રેમ્નોઝ છે.
38
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કોની પાસે સૌથી વધુ એસિડિક હાઇડ્રોજન છે?
A
પ્રોપેનોઇક એસિડ
B
ડાયક્લોરોએસેટિક એસિડ
C
ટ્રાયક્લોરોએસેટિક એસિડ
D
ક્લોરોએસેટિક એસિડ

Solution

(C) કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા તેના સંયુગ્મી બેઇઝ (કાર્બોક્સિલેટ આયન) ની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
ઇલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઇંગ ગ્રુપ ($-I$ અસર) ઋણ વીજભારને વિખેરીને કાર્બોક્સિલેટ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિકતા વધે છે.
$CH_3CH_2COOH$ (પ્રોપેનોઇક એસિડ) માં કોઈ $-I$ ગ્રુપ નથી.
$ClCH_2COOH$ (ક્લોરોએસેટિક એસિડ) માં એક $-I$ ગ્રુપ છે.
$Cl_2CHCOOH$ (ડાયક્લોરોએસેટિક એસિડ) માં બે $-I$ ગ્રુપ છે.
$Cl_3CCOOH$ (ટ્રાયક્લોરોએસેટિક એસિડ) માં ત્રણ $-I$ ગ્રુપ છે.
ટ્રાયક્લોરોએસેટિક એસિડમાં $-I$ ગ્રુપની સંખ્યા સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ એસિડિક છે.
39
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
પ્રક્રિયા $2 N_2O_{5(g)} \rightarrow 4 NO_{2(g)} + O_{2(g)}$ માટે,$N_2O_5$ ની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $2.0 \ mol \ L^{-1}$ છે અને $300 \ min$ પછી,તે ઘટીને $1.4 \ mol \ L^{-1}$ થાય છે. $NO_2$ ના ઉત્પાદનનો દર ($mol \ L^{-1} \ min^{-1}$ માં) કેટલો હશે?
A
$2.5 \times 10^{-4}$
B
$4 \times 10^{-4}$
C
$2.5 \times 10^{-3}$
D
$4 \times 10^{-3}$

Solution

(D) પ્રક્રિયાનો દર આ મુજબ છે: $Rate = -\frac{1}{2} \frac{d[N_2O_5]}{dt} = \frac{1}{4} \frac{d[NO_2]}{dt}$.
પ્રથમ,$N_2O_5$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર ગણો: $-\frac{d[N_2O_5]}{dt} = -\frac{1.4 - 2.0}{300} = \frac{0.6}{300} = 2 \times 10^{-3} \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
$NO_2$ ના ઉત્પાદનનો દર એ $N_2O_5$ ના અદ્રશ્ય થવાના દર કરતા બમણો હોવાથી: $\frac{d[NO_2]}{dt} = 2 \times (-\frac{d[N_2O_5]}{dt}) = 2 \times 2 \times 10^{-3} = 4 \times 10^{-3} \ mol \ L^{-1} \ min^{-1}$.
40
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયાનો અર્ધ-આયુષ્ય સમય $20 \ s$ છે અને પ્રક્રિયકની પ્રારંભિક સાંદ્રતા $0.2 \ M$ છે. $80 \ s$ પછી બાકી રહેલી પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કેટલી હશે ($M$ માં)?
A
$0.1$
B
$0.05$
C
$0.0125$
D
$0.2$

Solution

(C) અર્ધ-આયુષ્ય સમયની સંખ્યા $(n)$ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $n = \frac{t}{t_{1/2}} = \frac{80 \ s}{20 \ s} = 4$.
$n$ અર્ધ-આયુષ્ય સમય પછી બાકી રહેલી પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા માટેનું સૂત્ર: $[A_t] = [A_0] \times (\frac{1}{2})^n$.
કિંમતો મૂકતા: $[A_t] = 0.2 \ M \times (\frac{1}{2})^4 = 0.2 \times \frac{1}{16} = 0.0125 \ M$.
41
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર વધારવા માટે ઉદ્દીપકનો ઉપયોગ થાય છે. કારણ કે તે
A
પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા વધારે છે
B
પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડે છે
C
પ્રક્રિયક અણુઓનું અયોગ્ય અભિવિનયન લાવે છે
D
સ્થિતિ ઊર્જા અવરોધ વધારે છે

Solution

(B) ધન ઉદ્દીપક પ્રક્રિયાનો દર વધારવા માટે સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_a)$ ઘટાડે છે.
સક્રિયકરણ ઊર્જા ઘટાડીને,પ્રક્રિયક અણુઓનો મોટો અંશ ઊર્જા અવરોધને પાર કરવા માટે પૂરતી ઊર્જા ધરાવે છે,જેનાથી રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો દર વધે છે.
42
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
આપેલ આલેખમાં,પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટે $E_{a}$ કેટલું હશે ($kJ$ માં)?
Question diagram
A
$125$
B
$215$
C
$90$
D
$305$

Solution

(A) આપેલ પોટેન્શિયલ એનર્જી આલેખ પરથી,પુરોગામી પ્રક્રિયા માટે સક્રિયકરણ ઉર્જા $(E_a)_f = 215 \ kJ$ છે અને પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર $\Delta H = 90 \ kJ$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે: $\Delta H = (E_a)_f - (E_a)_b$,જ્યાં $(E_a)_b$ એ પ્રતિગામી પ્રક્રિયા માટેની સક્રિયકરણ ઉર્જા છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $90 \ kJ = 215 \ kJ - (E_a)_b$.
$(E_a)_b$ માટે ગણતરી કરતા: $(E_a)_b = 215 \ kJ - 90 \ kJ = 125 \ kJ$.
43
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
એક લિગાન્ડ કે જેમાં બે અલગ-અલગ દાતા પરમાણુઓ હોય અને તેમાંથી કોઈપણ એક સંકીર્ણ સંયોજનમાં મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ/આયન સાથે જોડાય છે,તેને $\qquad$ કહેવામાં આવે છે.
A
કિલેટ લિગાન્ડ
B
એકદંતીય લિગાન્ડ
C
બહુદંતીય લિગાન્ડ
D
ઉભયદંતી લિગાન્ડ

Solution

(D) જે લિગાન્ડમાં બે અલગ-અલગ દાતા પરમાણુઓ હોય અને તેમાંથી માત્ર એક જ પરમાણુ ધાતુ સાથે જોડાઈ શકે તેને $Ambidentate \ ligand$ (ઉભયદંતી લિગાન્ડ) કહેવાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે $NO_2^-$ ($N$ અથવા $O$ દ્વારા જોડાઈ શકે છે) અને $SCN^-$ ($S$ અથવા $N$ દ્વારા જોડાઈ શકે છે).
44
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
સંકીર્ણ આયન $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ માં,$Fe$ નો સવર્ગ આંક કેટલો છે?
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$3$

Solution

(C) ઓક્ઝેલેટ આયન $(C_2O_4^{2-})$ એ દ્વિદંતીય લિગેન્ડ છે,જેનો અર્થ છે કે તે મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે બે સવર્ગ સહસંયોજક બંધ બનાવે છે.
સંકીર્ણ $[Fe(C_2O_4)_3]^{3-}$ માં $3$ ઓક્ઝેલેટ લિગેન્ડ હોવાથી,કુલ સવર્ગ આંક $3 \times 2 = 6$ થાય છે.
45
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
કયું સૂત્ર અને તેનું નામનું સંયોજન ખોટું છે?
A
$K_3[Cr(C_2O_4)_3]$,પોટેશિયમ ટ્રાયઓક્ઝેલેટોક્રોમેટ$(III)$
B
$[CoCl_2(en)_2]Cl$,ડાયક્લોરિડોબિસ(ઈથેન$-1,2-$ડાયએમાઈન)કોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
C
$[Co(NH_3)_5(CO_3)]Cl$,પેન્ટાએમાઈનકાર્બોનેટોકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
D
$[Pt(NH_3)_2Cl(NO_2)]$,ડાયએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રાઈટો$-N-$પ્લેટિનમ$(II)$

Solution

(C) આપેલ સંયોજનોના $IUPAC$ નામ તપાસતા:
$A$. $K_3[Cr(C_2O_4)_3]$ એ પોટેશિયમ ટ્રાયઓક્ઝેલેટોક્રોમેટ$(III)$ છે. આ સાચું છે.
$B$. $[CoCl_2(en)_2]Cl$ એ ડાયક્લોરિડોબિસ(ઈથેન$-1,2-$ડાયએમાઈન)કોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ છે. આ સાચું છે.
$C$. $[Co(NH_3)_5(CO_3)]Cl$ નું નામ પેન્ટાએમાઈનકાર્બોનેટોકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ છે. આ પણ સાચું છે.
$D$. $[Pt(NH_3)_2Cl(NO_2)]$ નું નામ ડાયએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રાઈટો$-N-$પ્લેટિનમ$(II)$ છે. આ પણ સાચું છે.
46
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
$[NiCl_4]^{2-}$ માટે નીચેનામાંથી કયા વિધાનો સાચા છે?
$(a)$ સંકીર્ણ સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે
$(b)$ $Ni$ નો સવર્ગ આંક $2$ છે અને ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+4$ છે
$(c)$ સંકીર્ણ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે
$(d)$ તે હાઈ સ્પિન સંકીર્ણ છે
$(e)$ સંકીર્ણ અનુચુંબકીય છે
A
$a, c, d$ અને $e$
B
$a, b, d$ અને $e$
C
$b, c, d$ અને $e$
D
$a, b, c$ અને $d$

Solution

(A) $[NiCl_4]^{2-}$ માટે:
$1$. $Ni$ ની ઓક્સિડેશન અવસ્થા: $x + 4(-1) = -2 \implies x = +2$.
$2$. $Ni$ નો સવર્ગ આંક $4$ છે.
$3$. $Ni^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar]3d^8$ છે.
$4$. $Cl^-$ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે,તેથી $3d$ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ થતું નથી.
$5$. સંકીર્ણ $sp^3$ સંકરણ અનુભવે છે,પરિણામે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ મળે છે.
$6$. બે અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,સંકીર્ણ અનુચુંબકીય છે.
$7$. તે હાઈ સ્પિન સંકીર્ણ છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન અયુગ્મિત રહે છે.
તેથી,વિધાનો $(a), (c), (d),$ અને $(e)$ સાચા છે.
47
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેની જોડીઓમાંથી,જેમાં બંને સંક્રાંતિ ધાતુ આયનો રંગહીન છે તે કઈ છે?
A
$Sc^{3+}, Zn^{2+}$
B
$V^{2+}, Ti^{3+}$
C
$Zn^{2+}, Mn^{2+}$
D
$Ti^{4+}, Cu^{2+}$

Solution

(A) સંક્રાંતિ ધાતુ આયનો રંગહીન હોય છે જો તેમની પાસે તેમના $d$-કક્ષકોમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ન હોય,એટલે કે તેમની પાસે $d^{0}$ અથવા $d^{10}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના હોય,કારણ કે તેઓ $d-d$ સંક્રમણ કરી શકતા નથી.
$Sc^{3+}$: પરમાણુ ક્રમાંક $21$,ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^{0} 4s^{0}$ ($d^{0}$ રચના,રંગહીન).
$Zn^{2+}$: પરમાણુ ક્રમાંક $30$,ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^{0}$ ($d^{10}$ રચના,રંગહીન).
તેથી,$Sc^{3+}$ અને $Zn^{2+}$ બંને રંગહીન છે.
48
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનામાંથી કઈ જોડીમાં,બંને તત્વો $(n-1)d^{10} ns^2$ ઇલેક્ટ્રોન રચના ધરાવતા નથી?
A
$Cu, Zn$
B
$Zn, Cd$
C
$Cd, Hg$
D
$Ag, Cu$

Solution

(D) આપેલા જૂથોના તત્વો માટે સામાન્ય ઇલેક્ટ્રોન રચના $(n-1)d^{10} ns^2$ છે.
$Zn$ $([Ar] 3d^{10} 4s^2)$,$Cd$ $([Kr] 4d^{10} 5s^2)$,અને $Hg$ $([Xe] 4f^{14} 5d^{10} 6s^2)$ આ રચના ધરાવે છે.
$Cu$ ની રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ છે.
$Ag$ ની રચના $[Kr] 4d^{10} 5s^1$ છે.
$Ag, Cu$ ની જોડીમાં,બંને તત્વો $(n-1)d^{10} ns^2$ રચના ધરાવતા નથી.
49
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
લેન્થેનોઇડ શ્રેણીનો એક સભ્ય જે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવવા માટે જાણીતો છે તે છે
A
સેમેરિયમ
B
યુરોપિયમ
C
અર્બિયમ
D
સીરિયમ

Solution

(D) $Ce$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$ છે.
ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવ્યા પછી,તે $[Xe] 4f^0 5d^0 6s^0$ રચના સાથે $Ce^{+4}$ બનાવે છે.
$Ce^{+4}$ નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરતું હોવાથી,તે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવવા માટે જાણીતું છે.
50
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
ગેલ્વેનિક કોષ વિશે સાચું/સાચા વિધાન/વિધાનો કયું/કયા છે:
$(a)$ વિદ્યુતપ્રવાહ કેથોડથી એનોડ તરફ વહે છે
$(b)$ એનોડ ધન ટર્મિનલ છે
$(c)$ જો $E_{cell} < 0$ હોય,તો તે સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા છે
$(d)$ કેથોડ ધન ટર્મિનલ છે
A
માત્ર $a$ અને $b$
B
$a, b$ અને $c$
C
માત્ર $a$ અને $d$
D
માત્ર $d$

Solution

(C) ગેલ્વેનિક કોષમાં:
$(a)$ ઇલેક્ટ્રોન એનોડથી કેથોડ તરફ વહે છે,તેથી પરંપરાગત વિદ્યુતપ્રવાહ કેથોડથી એનોડ તરફ વહે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(b)$ એનોડ એ ઋણ ટર્મિનલ છે જ્યાં ઓક્સિડેશન થાય છે. આ વિધાન ખોટું છે.
$(c)$ સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા માટે,$E_{cell} > 0$ અને $\Delta G < 0$ હોય છે. જો $E_{cell} < 0$ હોય,તો પ્રક્રિયા અસ્વયંભૂ છે. આ વિધાન ખોટું છે.
$(d)$ કેથોડ એ ધન ટર્મિનલ છે જ્યાં રિડક્શન થાય છે. આ વિધાન સાચું છે.
તેથી,વિધાનો $(a)$ અને $(d)$ સાચા છે.
51
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
આપેલ હાફ-સેલ $Al^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Al$ માટે,એલ્યુમિનિયમ આયનોની સાંદ્રતા વધારતા,ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ
A
ઘટશે
B
કોઈ ફેરફાર નહીં
C
પહેલા વધશે પછી ઘટશે
D
વધશે

Solution

(D) હાફ-સેલ પ્રક્રિયા $Al^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Al_{(s)}$ છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ મુજબ:
$E_{Red} = E_{Red}^{o} - \frac{0.0591}{3} \log \frac{1}{[Al^{3+}]}$ (કારણ કે ઘન $Al$ નું સક્રિય દળ $= 1$ છે).
આ સમીકરણ આ રીતે સાદું રૂપ પામે છે: $E_{Red} = E_{Red}^{o} + \frac{0.0591}{3} \log [Al^{3+}]$.
આ સમીકરણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $E_{Red}$ એ $\log [Al^{3+}]$ ના સમપ્રમાણમાં છે.
તેથી,જેમ $Al^{3+}$ આયનોની સાંદ્રતા વધે છે,તેમ ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $E_{Red}$ વધશે.
52
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેનાને જોડો અને કેથોડ પર વિવિધ ધાતુઓને જમા કરવા માટે જરૂરી વીજળીના જથ્થા ($C \ mol^{-1}$ માં) માટે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$a. \ Ag^{+}$ $i. \ 386000 \ C \ mol^{-1}$
$b. \ Mg^{2+}$ $ii. \ 289500 \ C \ mol^{-1}$
$c. \ Al^{3+}$ $iii. \ 96500 \ C \ mol^{-1}$
$d. \ Ti^{4+}$ $iv. \ 193000 \ C \ mol^{-1}$
A
$a-ii, \ b-i, \ c-iv, \ d-iii$
B
$a-iii, \ b-iv, \ c-ii, \ d-i$
C
$a-iv, \ b-iii, \ c-i, \ d-ii$
D
$a-i, \ b-ii, \ c-iii, \ d-iv$

Solution

(B) $1 \ mol$ ધાતુ આયન $M^{n+}$ ને જમા કરવા માટે જરૂરી વીજળીનો જથ્થો $n \times F$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $F = 96500 \ C \ mol^{-1}$.
$a. \ Ag^{+} + e^{-} \rightarrow Ag$: $n = 1$,તેથી $1 \times 96500 = 96500 \ C \ mol^{-1}$ $(iii)$.
$b. \ Mg^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mg$: $n = 2$,તેથી $2 \times 96500 = 193000 \ C \ mol^{-1}$ $(iv)$.
$c. \ Al^{3+} + 3e^{-} \rightarrow Al$: $n = 3$,તેથી $3 \times 96500 = 289500 \ C \ mol^{-1}$ $(ii)$.
$d. \ Ti^{4+} + 4e^{-} \rightarrow Ti$: $n = 4$,તેથી $4 \times 96500 = 386000 \ C \ mol^{-1}$ $(i)$.
આમ,સાચી જોડ $a-iii, \ b-iv, \ c-ii, \ d-i$ છે.
53
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા શેના પર આધાર રાખે છે?
A
ઉમેરવામાં આવેલા ઇલેક્ટ્રોલાઇટની પ્રકૃતિ
B
પરમાણુ દીઠ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા
C
ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સાંદ્રતા
D
આયનોનું કદ

Solution

(B) ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા એ ધાત્વિક વાહકોનો ગુણધર્મ છે. તે પરમાણુ દીઠ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા,ધાતુની રચના અને તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક વાહકતા $\propto \frac{\text{પરમાણુ દીઠ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા}}{\text{તાપમાન}}$.
54
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
નીચે દર્શાવેલ કાર્બનિક સંયોજનને . . . . . . તરીકે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
Question diagram
A
$Allylic$ હેલાઈડ
B
$Benzylic$ હેલાઈડ
C
$Aryl$ હેલાઈડ
D
$Alkyl$ હેલાઈડ

Solution

(B) આપેલ બંધારણ $C_6H_5-C(CH_3)_2-Cl$ છે.
આ સંયોજનમાં,હેલોજન પરમાણુ $(Cl)$ એવા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે જે સીધો સુગંધિત વલય (બેન્ઝીન વલય) સાથે જોડાયેલ છે.
આવા સંયોજનો,જેમાં હેલોજન સુગંધિત વલયની બાજુના $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય,તેને $Benzylic$ હેલાઈડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
55
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
$1$-બ્રોમો-$3$-ક્લોરોસાયક્લોબ્યુટેન જ્યારે શુષ્ક ઈથરમાં ધાતુના સોડિયમ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે બનતી મુખ્ય નીપજ કઈ છે?
A
ક્લોરોસાયક્લોબ્યુટેન
B
સાયક્લોબ્યુટેન
C
બાયસાયક્લોબ્યુટેન
D
બ્રોમોસાયક્લોબ્યુટેન

Solution

(C) $1$-બ્રોમો-$3$-ક્લોરોસાયક્લોબ્યુટેનની શુષ્ક ઈથરમાં ધાતુના સોડિયમ સાથેની પ્રક્રિયા એ આંતર-આણ્વીય વુર્ટ્ઝ (Wurtz) પ્રક્રિયા છે. બંને હેલોજન પરમાણુઓ એક જ વલયમાં $1$ અને $3$ સ્થાન પર હોવાથી,સોડિયમ ધાતુ બંને હેલોજન પરમાણુઓને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે,જેના પરિણામે $1$ અને $3$ સ્થાન વચ્ચે નવો કાર્બન-કાર્બન બંધ બને છે. આ પ્રક્રિયાથી બાયસાયક્લો[$1.1.0$]બ્યુટેન બને છે.
56
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
ક્લોરોબેન્ઝીન $Anhyd. AlBr_3$ ની હાજરીમાં બ્રોમીન વાયુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $p-$બ્રોમોક્લોરોબેન્ઝીન આપે છે. આ પ્રક્રિયાને . . . . . . તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
A
વિલોપન પ્રક્રિયા
B
કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા
C
ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયા
D
યોગશીલ પ્રક્રિયા

Solution

(C) $Anhyd. AlBr_3$ જેવા લુઈસ એસિડની હાજરીમાં ક્લોરોબેન્ઝીનની બ્રોમીન સાથેની પ્રક્રિયા એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપનનું ઉદાહરણ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,$AlBr_3$ એ $Br_2$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી $Br^+$ ઉત્પન્ન કરવા માટે ઉદ્દીપક તરીકે કાર્ય કરે છે.
ત્યારબાદ આ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી ક્લોરિન પરમાણુની સક્રિય અસરને કારણે બેન્ઝીન વલય પર ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે હાઇડ્રોજન પરમાણુનું બ્રોમીન પરમાણુ દ્વારા વિસ્થાપન થાય છે.
57
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજન $(CH_3)_3 CMgBr$ ની $D_2 O$ સાથેની પ્રક્રિયાથી . . . . . . મળે છે.
A
$(CH_3)_3 COD$
B
$(CD_3)_3 CD$
C
$(CD_3)_3 COD$
D
$(CH_3)_3 CD$

Solution

(D) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક $(CH_3)_3 CMgBr$ માં મેગ્નેશિયમ સાથે જોડાયેલ કાર્બન પરમાણુ અત્યંત ન્યુક્લિયોફિલિક હોય છે,જે આંશિક ઋણ વીજભાર $(- \delta)$ ધરાવે છે.
જ્યારે તે $D_2 O$ (ડ્યુટેરિયમ ઓક્સાઈડ) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે ન્યુક્લિયોફિલિક કાર્બન $D_2 O$ ના ઇલેક્ટ્રોફિલિક ડ્યુટેરિયમ પરમાણુ $(D^+)$ પર હુમલો કરે છે.
આના પરિણામે આલ્કેન વ્યુત્પન્ન $(CH_3)_3 CD$ અને આડપેદાશ $Mg(OD)Br$ બને છે.
પ્રક્રિયા આ મુજબ છે: $(CH_3)_3 CMgBr + D_2 O \rightarrow (CH_3)_3 CD + Mg(OD)Br$.
58
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
$Toluene$ નું ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ વડે ઓક્સિડેશન અને ત્યારબાદ જળવિભાજન કરવાથી $Benzaldehyde$ મળે છે. આ પ્રક્રિયાને . . . . . . તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
A
$Etard$ પ્રક્રિયા
B
$Kolbe$ પ્રક્રિયા
C
$Stephen$ પ્રક્રિયા
D
$Cannizzaro$ પ્રક્રિયા

Solution

(A) $Toluene$ નું $CS_2$ અથવા $CCl_4$ જેવા યોગ્ય દ્રાવકમાં ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ નો ઉપયોગ કરીને $Benzaldehyde$ માં ઓક્સિડેશન,અને ત્યારબાદ જળવિભાજન,એ કાર્બનિક રસાયણવિજ્ઞાનમાં જાણીતી પ્રક્રિયા છે.
આ વિશિષ્ટ રૂપાંતરણને $Etard$ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં કથ્થઈ રંગના ક્રોમિયમ સંકીર્ણ મધ્યવર્તી સંયોજનનું નિર્માણ થાય છે,જેનું જળવિભાજન કરવાથી $Benzaldehyde$ મળે છે.
59
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
સમૂહ પ્રક્રિયક $NH_4Cl_{(s)}$ અને જલીય $NH_3$ નીચેનામાંથી કયા આયનનું અવક્ષેપન કરશે?
A
$NH_4^{+}$
B
$Al^{3+}$
C
$Ba^{2+}$
D
$Ca^{2+}$

Solution

(B) $NH_4Cl$ અને જલીય $NH_3$ $(NH_4OH)$ ધરાવતો સમૂહ પ્રક્રિયક ગુણાત્મક અકાર્બનિક વિશ્લેષણમાં સમૂહ $III$ ના કેટાયન્સના અવક્ષેપન માટે વપરાય છે.
આ કેટાયન્સ $Al^{3+}$,$Fe^{3+}$,અને $Cr^{3+}$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Al^{3+}$ એ સમૂહ $III$ નો સભ્ય છે અને તે $Al(OH)_3$ તરીકે અવક્ષેપિત થશે.
60
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ અને ફેરસ એમોનિયમ સલ્ફેટ $(FAS)$ ના દ્રાવણના ટાઇટ્રેશનમાં,એસિડિક માધ્યમ જાળવવા માટે મંદ સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ નો ઉપયોગ થાય છે,પરંતુ નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ નો નહીં,કારણ કે:
A
અંતિમ બિંદુ ઓળખવું મુશ્કેલ છે
B
નાઈટ્રિક એસિડ સૂચક તરીકે કામ કરતું નથી
C
નાઈટ્રિક એસિડ પોતે એક ઓક્સિડાઈઝિંગ એજન્ટ છે
D
નાઈટ્રિક એસિડ સલ્ફ્યુરિક એસિડ કરતા નિર્બળ એસિડ છે

Solution

(C) $KMnO_4$ અને $FAS$ ના રેડોક્ષ ટાઇટ્રેશનમાં,$MnO_4^-$ નું $Mn^{2+}$ માં રિડક્શન સુનિશ્ચિત કરવા માટે એસિડિક માધ્યમ જરૂરી છે.
નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ નો ઉપયોગ થતો નથી કારણ કે તે પોતે એક પ્રબળ ઓક્સિડાઈઝિંગ એજન્ટ $(OA)$ છે.
તે ફેરસ આયનો $(Fe^{2+})$ ને ફેરિક આયનો $(Fe^{3+})$ માં સ્વતંત્ર રીતે ઓક્સિડાઈઝ કરશે,જેનાથી ટાઇટ્રેશનના પરિણામોમાં દખલ થશે અને ખોટા રીડિંગ આવશે.
61
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતામાં તાપમાન $T$ સાથે થતો ફેરફાર નીચેના આલેખ દ્વારા દર્શાવેલ છે. સાચું નિરૂપણ કયું છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(D) પ્રવાહીમાં વાયુનું ઓગળવું એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે. લા-શાતેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા માટે,તાપમાનમાં વધારો સંતુલનને પાછળની દિશામાં ખસેડે છે,જેનાથી પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
તેથી,તાપમાન વધતા પ્રવાહીમાં વાયુની દ્રાવ્યતા ઘટે છે.
આ આલેખ $D$ દ્વારા યોગ્ય રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
62
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
સાંદ્રતા દર્શાવવાની નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિઓ એકમરહિત છે?
A
મોલ અંશ અને દળ ટકાવારી $(W/W)$
B
મોલાલિટી અને મોલ અંશ
C
દળ ટકાવારી $(W/W)$ અને મોલાલિટી
D
મોલાલિટી અને મોલારિટી

Solution

(A) મોલ અંશ એ એક ઘટકના મોલ અને તમામ ઘટકોના કુલ મોલનો ગુણોત્તર છે,તેથી તેને કોઈ એકમ નથી.
દળ ટકાવારી $(W/W)$ એ દ્રાવ્યના દળ અને દ્રાવણના કુલ દળના ગુણોત્તરને $100$ વડે ગુણીને મેળવવામાં આવે છે,જે પણ એક પરિમાણરહિત રાશિ છે.
તેથી,મોલ અંશ અને દળ ટકાવારી $(W/W)$ બંને એકમરહિત છે.
63
ChemistryEasyMCQKCET · 2025
જો $293 \ K$ તાપમાને $N_2$ વાયુને પાણીમાંથી પસાર કરવામાં આવે,તો $1 \ litre$ પાણીમાં $N_2$ વાયુના કેટલા મોલ ઓગળશે? ધારો કે $N_2$ નું આંશિક દબાણ $0.987 \ bar$ છે. [આપેલ છે: $293 \ K$ તાપમાને $N_2$ માટે $K_{H} = 76.48 \ kbar$]
A
$0.716 \times 10^{-3}$
B
$7.16 \times 10^{-5}$
C
$7.16 \times 10^{-4}$
D
$7.16 \times 10^{-3}$

Solution

(C) હેન્રીના નિયમ મુજબ: $P = K_{H} X$
પ્રથમ,$N_2$ નો મોલ અંશ $(X_{N_2})$ ગણો:
$X_{N_2} = \frac{P_{N_2}}{K_{H}} = \frac{0.987 \ bar}{76.48 \times 10^3 \ bar} = 1.29 \times 10^{-5}$
$1 \ litre$ $(1000 \ g)$ પાણીમાં રહેલા મોલની સંખ્યા ગણો:
$n_{H_2O} = \frac{1000 \ g}{18 \ g/mol} = 55.5 \ mol$
$n_{N_2} \ll n_{H_2O}$ હોવાથી,આપણે $X_{N_2} \approx \frac{n_{N_2}}{n_{H_2O}}$ આશરે કિંમત લઈ શકીએ:
$n_{N_2} = X_{N_2} \times n_{H_2O} = 1.29 \times 10^{-5} \times 55.5 \ mol = 7.16 \times 10^{-4} \ mol$
64
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
નીચેના $0.1 \ m$ જલીય દ્રાવણોમાંથી,કયું દ્રાવણ ઉત્કલનબિંદુમાં સૌથી ઓછો વધારો દર્શાવશે,એમ ધારીને કે દ્રાવણમાં સંયોજનનું સંપૂર્ણ આયનીકરણ થાય છે?
A
એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઇડ
B
એલ્યુમિનિયમ સલ્ફેટ
C
પોટેશિયમ સલ્ફેટ
D
સોડિયમ ક્લોરાઇડ

Solution

(D) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર $\Delta T_{b} = i \times K_{b} \times m$ છે. મોલાલિટી $(m)$ અને એબ્યુલિયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_{b})$ સમાન હોવાથી,$\Delta T_{b} \propto i$,જ્યાં $i$ એ વોન્ટ હોફ અવયવ છે.
સંપૂર્ણ આયનીકરણ માટે:
$(A)$ $AlCl_3 \rightarrow Al^{3+} + 3Cl^-$,તેથી $i = 4$.
$(B)$ $Al_2(SO_4)_3 \rightarrow 2Al^{3+} + 3SO_4^{2-}$,તેથી $i = 5$.
$(C)$ $K_2SO_4 \rightarrow 2K^+ + SO_4^{2-}$,તેથી $i = 3$.
$(D)$ $NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$,તેથી $i = 2$.
સૌથી ઓછું $i$ મૂલ્ય ધરાવતું દ્રાવણ સૌથી ઓછો ઉત્કલનબિંદુમાં વધારો દર્શાવશે. આમ,$NaCl$ સૌથી ઓછો ઉત્કલનબિંદુમાં વધારો દર્શાવે છે.
65
ChemistryMediumMCQKCET · 2025
$180 \ g$ ગ્લુકોઝ,$C_6H_{12}O_6$,ને એક પાત્રમાં $1 \ kg$ પાણીમાં ઓગાળવામાં આવે છે. $1.013 \ bar$ દબાણે પાણી જે તાપમાને ઉકળે છે તે $ . . . . . . $ છે (આપેલ છે,પાણી માટે $K_b = 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1}$. શુદ્ધ પાણીનું ઉત્કલનબિંદુ $373.15 \ K$ છે) ($K$ માં)
A
$373.67$
B
$373.015$
C
$373.0$
D
$373.202$

Solution

(A) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયનનું સૂત્ર: $\Delta T_b = i \times K_b \times m$.
ગ્લુકોઝ અવિદ્યુતવિભાજ્ય હોવાથી,વોન્ટ હોફ અવયવ $i = 1$ છે.
મોલાલિટી $m = \frac{180 \ g / 180 \ g \ mol^{-1}}{1 \ kg} = 1 \ mol \ kg^{-1}$.
કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_b = 1 \times 0.52 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 1 \ mol \ kg^{-1} = 0.52 \ K$.
દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ $T_b = T_b^0 + \Delta T_b = 373.15 \ K + 0.52 \ K = 373.67 \ K$.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real KCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in KCET 2025?

There are 65 Chemistry questions from the KCET 2025 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are KCET 2025 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice KCET 2025 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from KCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick KCET 2025 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.