ChemistryQ1–63 of 63 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQKCET · 2018
એક મીણબત્તીને લેન્સથી $25 \ cm$ દૂર મૂકવામાં આવે છે,જે લેન્સની બીજી બાજુએ $75 \ cm$ દૂર રાખેલા પડદા પર પ્રતિબિંબ બનાવે છે. લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અને પ્રકાર જણાવો:
A
$+ 18.75 \ cm$ અને બહિર્ગોળ લેન્સ
B
$- 18.75 \ cm$ અને અંતર્ગોળ લેન્સ
C
$+ 20.25 \ cm$ અને બહિર્ગોળ લેન્સ
D
$- 20.25 \ cm$ અને અંતર્ગોળ લેન્સ
Solution
(A) આપેલ છે: વસ્તુ અંતર $u = - 25 \ cm$ (સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ,વસ્તુ ડાબી બાજુએ મૂકવામાં આવે છે).
પ્રતિબિંબ અંતર $v = + 75 \ cm$ (પ્રતિબિંબ બીજી બાજુએ પડદા પર રચાય છે,તેથી તે વાસ્તવિક છે).
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{75} - \frac{1}{-25} = \frac{1}{75} + \frac{1}{25}$.
$\frac{1}{f} = \frac{1 + 3}{75} = \frac{4}{75}$.
$f = \frac{75}{4} = + 18.75 \ cm$.
કેન્દ્રલંબાઈ ધન હોવાથી,લેન્સ બહિર્ગોળ લેન્સ છે.
પ્રતિબિંબ અંતર $v = + 75 \ cm$ (પ્રતિબિંબ બીજી બાજુએ પડદા પર રચાય છે,તેથી તે વાસ્તવિક છે).
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{1}{f} = \frac{1}{75} - \frac{1}{-25} = \frac{1}{75} + \frac{1}{25}$.
$\frac{1}{f} = \frac{1 + 3}{75} = \frac{4}{75}$.
$f = \frac{75}{4} = + 18.75 \ cm$.
કેન્દ્રલંબાઈ ધન હોવાથી,લેન્સ બહિર્ગોળ લેન્સ છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ શેમાં હાજર હોય છે?
A
ફિનોલ
B
$o-$નાઇટ્રોફિનોલ
C
$p-$નાઇટ્રોફિનોલ
D
$p-$ક્રેસોલ
Solution
(B) આંતરઆણ્વીય (Intramolecular) હાઇડ્રોજન બંધ એક જ અણુની અંદર જોવા મળે છે. $o-$નાઇટ્રોફિનોલમાં,હાઇડ્રોક્સિલ સમૂહ $(-OH)$ નો હાઇડ્રોજન પરમાણુ બાજુના નાઇટ્રો સમૂહ $(-NO_2)$ ના ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવે છે. આને કીલેશન અથવા આંતરઆણ્વીય હાઇડ્રોજન બંધ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે $p-$નાઇટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય (Intermolecular) હાઇડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$CO_{2}$,$CH_{4}$ અને $CO_{3}^{2-}$ માં કાર્બનના સંકર કક્ષકોની સ્થિતિ અનુક્રમે કઈ છે?
A
$sp^{3}, sp^{2}$ અને $sp$
B
$sp^{3}, sp$ અને $sp^{2}$
C
$sp, sp^{3}$ અને $sp^{2}$
D
$sp^{2}, sp^{3}$ અને $sp$
Solution
(C) સંકરણની સ્થિતિ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $\text{Hybridization} = \frac{1}{2}(V + M - C + A)$
જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$CO_{2}$ માટે: $V=4, M=0, C=0, A=0$. $\text{Hybridization} = \frac{4+0}{2} = 2 \Rightarrow sp$.
$CH_{4}$ માટે: $V=4, M=4, C=0, A=0$. $\text{Hybridization} = \frac{4+4}{2} = 4 \Rightarrow sp^{3}$.
$CO_{3}^{2-}$ માટે: $V=4, M=0, C=0, A=2$. $\text{Hybridization} = \frac{4+0+2}{2} = 3 \Rightarrow sp^{2}$.
આમ,સ્થિતિ અનુક્રમે $sp, sp^{3}, sp^{2}$ છે.
જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$M$ એ એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,$C$ એ ધન વીજભાર છે,અને $A$ એ ઋણ વીજભાર છે.
$CO_{2}$ માટે: $V=4, M=0, C=0, A=0$. $\text{Hybridization} = \frac{4+0}{2} = 2 \Rightarrow sp$.
$CH_{4}$ માટે: $V=4, M=4, C=0, A=0$. $\text{Hybridization} = \frac{4+4}{2} = 4 \Rightarrow sp^{3}$.
$CO_{3}^{2-}$ માટે: $V=4, M=0, C=0, A=2$. $\text{Hybridization} = \frac{4+0+2}{2} = 3 \Rightarrow sp^{2}$.
આમ,સ્થિતિ અનુક્રમે $sp, sp^{3}, sp^{2}$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$K_{p}$ અને $K_{c}$ વચ્ચેનો સંબંધ $K_{p}=K_{c}(RT)^{\Delta n_{g}}$ છે. પ્રક્રિયા $NH_{4}Cl_{(s)} \rightleftharpoons NH_{3(g)} + HCl_{(g)}$ માટે $\Delta n_{g}$ નું મૂલ્ય શું હશે?
A
$1$
B
$0.5$
C
$1.5$
D
$2$
Solution
(D) સંબંધ $K_{p}=K_{c}(RT)^{\Delta n_{g}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$\Delta n_{g}$ એ વાયુરૂપ નીપજોના મોલની સંખ્યા અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા વચ્ચેનો તફાવત છે.
પ્રક્રિયા $NH_{4}Cl_{(s)} \rightleftharpoons NH_{3(g)} + HCl_{(g)}$ માટે:
વાયુરૂપ નીપજોના મોલની સંખ્યા = $1 (NH_{3}) + 1 (HCl) = 2$.
વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા = $0$ (કારણ કે $NH_{4}Cl$ ઘન છે).
તેથી,$\Delta n_{g} = 2 - 0 = 2$.
$\Delta n_{g}$ એ વાયુરૂપ નીપજોના મોલની સંખ્યા અને વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા વચ્ચેનો તફાવત છે.
પ્રક્રિયા $NH_{4}Cl_{(s)} \rightleftharpoons NH_{3(g)} + HCl_{(g)}$ માટે:
વાયુરૂપ નીપજોના મોલની સંખ્યા = $1 (NH_{3}) + 1 (HCl) = 2$.
વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા = $0$ (કારણ કે $NH_{4}Cl$ ઘન છે).
તેથી,$\Delta n_{g} = 2 - 0 = 2$.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયો ત્રિજ્યાનો સાચો ક્રમ છે?
A
$H^{-} > H > H^{+}$
B
$Na^{+} > F^{-} > O^{2-}$
C
$F^{-} > O^{2-} > Na^{+}$
D
$Al^{3+} > Mg^{2+} > N^{3-}$
Solution
(A) એનાયનનું કદ હંમેશા તેના મૂળ પરમાણુ કરતા મોટું હોય છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન-ઇલેક્ટ્રોન અપાકર્ષણ વધે છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર $(Z_{eff})$ ઘટે છે.
તેનાથી વિપરીત,કેટાયનનું કદ હંમેશા તેના મૂળ પરમાણુ કરતા નાનું હોય છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન શેલ દૂર થાય છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર $(Z_{eff})$ વધે છે.
હાઇડ્રોજન સ્પીસીઝ માટે:
$H^{-}$ પાસે બે ઇલેક્ટ્રોન છે,$H$ પાસે એક ઇલેક્ટ્રોન છે,અને $H^{+}$ પાસે કોઈ ઇલેક્ટ્રોન નથી.
તેથી,ત્રિજ્યાનો સાચો ક્રમ $H^{-} > H > H^{+}$ છે.
તેનાથી વિપરીત,કેટાયનનું કદ હંમેશા તેના મૂળ પરમાણુ કરતા નાનું હોય છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન શેલ દૂર થાય છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર $(Z_{eff})$ વધે છે.
હાઇડ્રોજન સ્પીસીઝ માટે:
$H^{-}$ પાસે બે ઇલેક્ટ્રોન છે,$H$ પાસે એક ઇલેક્ટ્રોન છે,અને $H^{+}$ પાસે કોઈ ઇલેક્ટ્રોન નથી.
તેથી,ત્રિજ્યાનો સાચો ક્રમ $H^{-} > H > H^{+}$ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
$KMnO_4$ આલ્કલાઇન માધ્યમમાં ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે આલ્કલાઇન $KMnO_4$ ની પ્રક્રિયા $KI$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે આયોડાઇડ આયનનું ઓક્સિડેશન શેમાં થાય છે?
A
$I_2$
B
$IO^-$
C
$IO_3^-$
D
$IO_4^-$
Solution
(C) આલ્કલાઇન માધ્યમમાં,$KMnO_4$ ઓક્સિડાઇઝિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેનું રિડક્શન $MnO_2$ માં થાય છે.
આયોડાઇડ આયન $(I^-)$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2MnO_4^- + H_2O + I^- \rightarrow 2MnO_2 + 2OH^- + IO_3^-$
આમ,આયોડાઇડ આયનનું ઓક્સિડેશન આયોડેટ આયન $(IO_3^-)$ માં થાય છે.
આયોડાઇડ આયન $(I^-)$ સાથેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2MnO_4^- + H_2O + I^- \rightarrow 2MnO_2 + 2OH^- + IO_3^-$
આમ,આયોડાઇડ આયનનું ઓક્સિડેશન આયોડેટ આયન $(IO_3^-)$ માં થાય છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMCQKCET · 2018
એક અતિવલય (hyperbola) ના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $16$ છે અને તેની ઉત્કેન્દ્રતા (eccentricity) $\sqrt{2}$ છે. તેનું સમીકરણ શોધો.
A
$x^{2}-y^{2}=32$
B
$\frac{x^{2}}{4}-\frac{y^{2}}{9}=1$
C
$2x^{2}-3y^{2}=7$
D
$y^{2}-x^{2}=32$
Solution
(A) અતિવલયના નાભિઓ વચ્ચેનું અંતર $2ae = 16$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે કે $e = \sqrt{2}$,તેથી $2a(\sqrt{2}) = 16$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $a = \frac{8}{\sqrt{2}} = 4\sqrt{2}$ મળે.
આમ,$a^{2} = (4\sqrt{2})^{2} = 32$.
અતિવલય માટે,$b^{2} = a^{2}(e^{2} - 1)$.
કિંમતો મૂકતા,$b^{2} = 32((\sqrt{2})^{2} - 1) = 32(2 - 1) = 32$.
અતિવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $\frac{x^{2}}{a^{2}} - \frac{y^{2}}{b^{2}} = 1$ છે.
$a^{2} = 32$ અને $b^{2} = 32$ મૂકતા,આપણને $\frac{x^{2}}{32} - \frac{y^{2}}{32} = 1$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $x^{2} - y^{2} = 32$ થાય છે.
આપેલ છે કે $e = \sqrt{2}$,તેથી $2a(\sqrt{2}) = 16$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $a = \frac{8}{\sqrt{2}} = 4\sqrt{2}$ મળે.
આમ,$a^{2} = (4\sqrt{2})^{2} = 32$.
અતિવલય માટે,$b^{2} = a^{2}(e^{2} - 1)$.
કિંમતો મૂકતા,$b^{2} = 32((\sqrt{2})^{2} - 1) = 32(2 - 1) = 32$.
અતિવલયનું પ્રમાણિત સમીકરણ $\frac{x^{2}}{a^{2}} - \frac{y^{2}}{b^{2}} = 1$ છે.
$a^{2} = 32$ અને $b^{2} = 32$ મૂકતા,આપણને $\frac{x^{2}}{32} - \frac{y^{2}}{32} = 1$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $x^{2} - y^{2} = 32$ થાય છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMCQKCET · 2018
$\left(\frac{1}{x}\right)^{x}$ નું મહત્તમ મૂલ્ય શું છે?
A
$e$
B
$e^{e}$
C
$e^{1/e}$
D
$\left(\frac{1}{e}\right)^{1/e}$
Solution
(C) ધારો કે $f(x) = \left(\frac{1}{x}\right)^{x} = x^{-x}$.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,$\ln f(x) = -x \ln x$ મળે.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા,$\frac{1}{f(x)} f'(x) = -(\ln x + x \cdot \frac{1}{x}) = -(1 + \ln x)$ મળે.
તેથી,$f'(x) = -f(x)(1 + \ln x)$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ માટે,$f'(x) = 0$ લેતા,$1 + \ln x = 0$,એટલે કે $\ln x = -1$,જે $x = e^{-1} = \frac{1}{e}$ આપે છે.
મહત્તમ મૂલ્ય ચકાસવા માટે,$f'(x)$ ની નિશાની જોતા,$x < \frac{1}{e}$ માટે $f'(x) > 0$ અને $x > \frac{1}{e}$ માટે $f'(x) < 0$ છે. તેથી,$x = \frac{1}{e}$ એ સ્થાનીય મહત્તમ બિંદુ છે.
મહત્તમ મૂલ્ય $f\left(\frac{1}{e}\right) = \left(\frac{1}{1/e}\right)^{1/e} = e^{1/e}$ થાય.
બંને બાજુ પ્રાકૃતિક લઘુગણક લેતા,$\ln f(x) = -x \ln x$ મળે.
$x$ ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા,$\frac{1}{f(x)} f'(x) = -(\ln x + x \cdot \frac{1}{x}) = -(1 + \ln x)$ મળે.
તેથી,$f'(x) = -f(x)(1 + \ln x)$.
ક્રિટિકલ પોઈન્ટ માટે,$f'(x) = 0$ લેતા,$1 + \ln x = 0$,એટલે કે $\ln x = -1$,જે $x = e^{-1} = \frac{1}{e}$ આપે છે.
મહત્તમ મૂલ્ય ચકાસવા માટે,$f'(x)$ ની નિશાની જોતા,$x < \frac{1}{e}$ માટે $f'(x) > 0$ અને $x > \frac{1}{e}$ માટે $f'(x) < 0$ છે. તેથી,$x = \frac{1}{e}$ એ સ્થાનીય મહત્તમ બિંદુ છે.
મહત્તમ મૂલ્ય $f\left(\frac{1}{e}\right) = \left(\frac{1}{1/e}\right)^{1/e} = e^{1/e}$ થાય.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે તે ઓળખો:
A
$But-2-ene$
B
$But-1-ene$
C
$Butane$
D
$Isobutane$
Solution
(A) $But-2-ene$ $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવે છે કારણ કે દ્વિબંધના દરેક કાર્બન પરમાણુ બે અલગ-અલગ સમૂહો (એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને એક મિથાઈલ સમૂહ) સાથે જોડાયેલા છે.
તે બે સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે:
$1$. $cis-but-2-ene$: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની એક જ બાજુએ હોય છે.
$2$. $trans-but-2-ene$: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની વિરુદ્ધ બાજુએ હોય છે.
તે બે સ્વરૂપોમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે:
$1$. $cis-but-2-ene$: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની એક જ બાજુએ હોય છે.
$2$. $trans-but-2-ene$: બંને મિથાઈલ સમૂહો દ્વિબંધની વિરુદ્ધ બાજુએ હોય છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
કાર્બનિક સંયોજનનું સોડિયમ ધાતુ સાથે ફ્યુઝન (ગલન) દરમિયાન,કાર્બનિક સંયોજનમાં રહેલ નાઇટ્રોજન શેમાં રૂપાંતરિત થાય છે?
A
$NaNO_{2}$
B
$NaNH_{2}$
C
$NaCN$
D
$NaNC$
Solution
(C) લેસાઈન કસોટી દરમિયાન,જ્યારે નાઇટ્રોજન ધરાવતા કાર્બનિક સંયોજનને સોડિયમ ધાતુ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંયોજનમાં રહેલ નાઇટ્રોજન કાર્બન અને સોડિયમ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ સાયનાઇડ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Na + C + N \xrightarrow{\Delta} NaCN$
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Na + C + N \xrightarrow{\Delta} NaCN$
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
$n$-પ્રોપાઇલ ક્લોરાઇડની શુષ્ક ઈથરમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી શું મળે છે?
A
$CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3}$
B
$CH_{3}CH_{2}CH_{3}$
C
$CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{3}$
D
$CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3}$
Solution
(A) આ પ્રક્રિયા $Wurtz$ પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે,જેમાં આલ્કાઇલ હેલાઇડ શુષ્ક ઈથરની હાજરીમાં સોડિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઉચ્ચ આલ્કેન બનાવે છે.
$2 CH_{3}CH_{2}CH_{2}Cl + 2 Na \xrightarrow{\text{dry ether}} CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3} + 2 NaCl$
અહીં $n$-પ્રોપાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}Cl)$ નો ઉપયોગ થતો હોવાથી,મળતી નીપજ $n$-હેક્ઝેન $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3})$ છે.
$2 CH_{3}CH_{2}CH_{2}Cl + 2 Na \xrightarrow{\text{dry ether}} CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3} + 2 NaCl$
અહીં $n$-પ્રોપાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}Cl)$ નો ઉપયોગ થતો હોવાથી,મળતી નીપજ $n$-હેક્ઝેન $(CH_{3}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{2}CH_{3})$ છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેની પ્રક્રિયા માટે વપરાતો પ્રક્રિયક '$X$' કયો છે:
$R-C \equiv C-R' + H_2 \xrightarrow{X} \text{cis-alkene}$
$R-C \equiv C-R' + H_2 \xrightarrow{X} \text{cis-alkene}$
A
$Ni$
B
$Pd/C$ (લિન્ડલર ઉદ્દીપક)
C
$LiAlH_4$
D
$Na/\text{પ્રવાહી } NH_3$
Solution
(B) આપેલ પ્રક્રિયા આલ્કાઈનનું $cis$-આલ્કીનમાં આંશિક હાઈડ્રોજનેશન દર્શાવે છે.
લિન્ડલર ઉદ્દીપક,જે ક્વિનોલિન અથવા સલ્ફર સાથે ઝેરી બનાવેલ આંશિક રીતે નિષ્ક્રિય કરેલ પેલેડાઈઝ્ડ ચારકોલ $(Pd/C)$ છે,તેનો ઉપયોગ આ હેતુ માટે થાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયક '$X$' એ $Pd/C$ (લિન્ડલર ઉદ્દીપક) છે.
લિન્ડલર ઉદ્દીપક,જે ક્વિનોલિન અથવા સલ્ફર સાથે ઝેરી બનાવેલ આંશિક રીતે નિષ્ક્રિય કરેલ પેલેડાઈઝ્ડ ચારકોલ $(Pd/C)$ છે,તેનો ઉપયોગ આ હેતુ માટે થાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયક '$X$' એ $Pd/C$ (લિન્ડલર ઉદ્દીપક) છે.
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
$H_{2}O_{2}$ એ
A
ઓક્સિડેશનકર્તા
B
રિડક્શનકર્તા
C
ઓક્સિડેશનકર્તા અને રિડક્શનકર્તા બંને
D
ઓક્સિડેશનકર્તા કે રિડક્શનકર્તા નથી
Solution
(C) $H_{2}O_{2}$ એસિડિક અને બેઝિક બંને માધ્યમોમાં ઓક્સિડેશનકર્તા અને રિડક્શનકર્તા બંને તરીકે વર્તી શકે છે.
ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે:
એસિડિક માધ્યમમાં,$2Fe^{2+} + 2H^{+} + H_{2}O_{2} \rightarrow 2Fe^{3+} + 2H_{2}O$
બેઝિક માધ્યમમાં,$2Fe^{2+} + H_{2}O_{2} \rightarrow 2Fe^{3+} + 2OH^{-}$
રિડક્શનકર્તા તરીકે:
એસિડિક માધ્યમમાં,$HOCl + H_{2}O_{2} \rightarrow H_{3}O^{+} + Cl^{-} + O_{2}$
બેઝિક માધ્યમમાં,$I_{2} + H_{2}O_{2} + 2OH^{-} \rightarrow 2I^{-} + 2H_{2}O + O_{2}$
ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે:
એસિડિક માધ્યમમાં,$2Fe^{2+} + 2H^{+} + H_{2}O_{2} \rightarrow 2Fe^{3+} + 2H_{2}O$
બેઝિક માધ્યમમાં,$2Fe^{2+} + H_{2}O_{2} \rightarrow 2Fe^{3+} + 2OH^{-}$
રિડક્શનકર્તા તરીકે:
એસિડિક માધ્યમમાં,$HOCl + H_{2}O_{2} \rightarrow H_{3}O^{+} + Cl^{-} + O_{2}$
બેઝિક માધ્યમમાં,$I_{2} + H_{2}O_{2} + 2OH^{-} \rightarrow 2I^{-} + 2H_{2}O + O_{2}$
0 likesView Solution
14
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયા આયનો પાણીમાં કઠિનતા પેદા કરશે?
A
$Ca^{2+}$
B
$Na^{+}$
C
$Cl^{-}$
D
$K^{+}$
Solution
(A) પાણીની કઠિનતા મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ $(Ca^{2+})$ અને મેગ્નેશિયમ $(Mg^{2+})$ ના હાઇડ્રોજન કાર્બોનેટ્સ,ક્લોરાઇડ્સ અને સલ્ફેટ્સના સ્વરૂપમાં ઓગળેલા આયનોની હાજરીને કારણે થાય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Ca^{2+}$ પાણીમાં કઠિનતા પેદા કરવા માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
$BF_3$ ની એસિડિકતા નીચેનામાંથી કયા ખ્યાલ પરથી સમજાવી શકાય છે?
A
આર્હેનિયસનો ખ્યાલ
B
બ્રોન્સ્ટેડ-લોરીનો ખ્યાલ
C
લુઈસનો ખ્યાલ
D
બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી તેમજ લુઈસનો ખ્યાલ
Solution
(C) $BF_3$ એ લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે કારણ કે તે ઇલેક્ટ્રોન-ઉણપ ધરાવતો અણુ છે.
$BF_3$ માં બોરોન પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં માત્ર $6$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેનું અષ્ટક અપૂર્ણ છે.
લુઈસના ખ્યાલ મુજબ,એસિડ એવો પદાર્થ છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે.
તેથી,$BF_3$ તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારે છે,જે તેને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.
$BF_3$ માં બોરોન પરમાણુની સંયોજકતા કક્ષામાં માત્ર $6$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેનું અષ્ટક અપૂર્ણ છે.
લુઈસના ખ્યાલ મુજબ,એસિડ એવો પદાર્થ છે જે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારી શકે છે.
તેથી,$BF_3$ તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ સ્વીકારે છે,જે તેને લુઈસ એસિડ તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
ઓર્ગેનોસિલિકોન્સના પોલિમરાઈઝેશન દરમિયાન $(CH_3)_3SiCl$ નો ઉપયોગ થાય છે કારણ કે
A
ઓર્ગેનોસિલિકોન પોલિમરની સાંકળની લંબાઈ $(CH_3)_3SiCl$ ઉમેરીને નિયંત્રિત કરી શકાય છે
B
$(CH_3)_3SiCl$ પોલિમરની ગુણવત્તા અને ઉપજમાં સુધારો કરે છે
C
$(CH_3)_3SiCl$ સિલિકોન પોલિમરના અંતિમ છેડાને બ્લોક કરતું નથી
D
$(CH_3)_3SiCl$ પોલિમરાઈઝેશન દરમિયાન ઉત્પ્રેરક તરીકે કામ કરે છે
Solution
(A) સિલિકોન્સ એ ઓર્ગેનોસિલિકોન પોલિમરનો એક સમૂહ છે જે $-(R_2SiO)-$ ને પુનરાવર્તિત એકમ તરીકે ધરાવે છે.
પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા દરમિયાન,પોલિમરની સાંકળની લંબાઈ $(CH_3)_3SiCl$ ઉમેરીને નિયંત્રિત કરી શકાય છે,જે પોલિમર સાંકળના અંતિમ છેડાઓને બ્લોક કરીને સાંકળના અંત તરીકે કાર્ય કરે છે.
પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા દરમિયાન,પોલિમરની સાંકળની લંબાઈ $(CH_3)_3SiCl$ ઉમેરીને નિયંત્રિત કરી શકાય છે,જે પોલિમર સાંકળના અંતિમ છેડાઓને બ્લોક કરીને સાંકળના અંત તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
રેડોક્સ પ્રક્રિયા $ xMnO_{4}^{-} + yH_{2}C_{2}O_{4} + zH^{+} \rightarrow mMn^{2+} + nCO_{2} + pH_{2}O $ માટે,$ x, y, m $ અને $ n $ ના મૂલ્યો શું છે?
A
$ 10, 2, 5, 2 $
B
$ 2, 5, 2, 10 $
C
$ 6, 4, 2, 5 $
D
$ 3, 5, 2, 10 $
Solution
(B) આપેલ પ્રક્રિયા માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$ 2MnO_{4}^{-} + 5H_{2}C_{2}O_{4} + 6H^{+} \rightarrow 2Mn^{2+} + 10CO_{2} + 8H_{2}O $
આપેલ સમીકરણ $ xMnO_{4}^{-} + yH_{2}C_{2}O_{4} + zH^{+} \rightarrow mMn^{2+} + nCO_{2} + pH_{2}O $ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$ x = 2 $
$ y = 5 $
$ m = 2 $
$ n = 10 $
તેથી,સાચા મૂલ્યો $ 2, 5, 2, 10 $ છે.
$ 2MnO_{4}^{-} + 5H_{2}C_{2}O_{4} + 6H^{+} \rightarrow 2Mn^{2+} + 10CO_{2} + 8H_{2}O $
આપેલ સમીકરણ $ xMnO_{4}^{-} + yH_{2}C_{2}O_{4} + zH^{+} \rightarrow mMn^{2+} + nCO_{2} + pH_{2}O $ સાથે સરખાવતા,આપણને મળે છે:
$ x = 2 $
$ y = 5 $
$ m = 2 $
$ n = 10 $
તેથી,સાચા મૂલ્યો $ 2, 5, 2, 10 $ છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
ડેડ બર્ન્ટ પ્લાસ્ટર (Dead burnt plaster) શું છે?
A
$CaSO_4$
B
$CaSO_4 \cdot \frac{1}{2} H_2O$
C
$CaSO_4 \cdot H_2O$
D
$CaSO_4 \cdot 2 H_2O$
Solution
(A) જ્યારે જીપ્સમ $(CaSO_4 \cdot 2 H_2O)$ ને $393 \ K$ થી વધુ તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સ્ફટિકીકરણનું તમામ પાણી દૂર થાય છે અને નિર્જળ કેલ્શિયમ સલ્ફેટ $(CaSO_4)$ બને છે. આને ડેડ બર્ન્ટ પ્લાસ્ટર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$CaSO_4 \cdot 2 H_2O \rightarrow CaSO_4 + 2 H_2O$
$CaSO_4 \cdot 2 H_2O \rightarrow CaSO_4 + 2 H_2O$
0 likesView Solution
19
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
ડ્રાય આઈસ (સૂકો બરફ) શું છે?
A
ઘન $CO$
B
ઘન $SO_{2}$
C
ઘન $CO_{2}$
D
ઘન $O_{2}$
Solution
(C) ડ્રાય આઈસ એ કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું ઘન સ્વરૂપ છે.
તે પ્રવાહી $CO_{2}$ ને ઝડપથી વિસ્તરવા દઈને ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે,જેના કારણે તે ઠંડુ થાય છે અને સફેદ,બરફ જેવા પદાર્થમાં ઘન બને છે.
તે પ્રવાહી $CO_{2}$ ને ઝડપથી વિસ્તરવા દઈને ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે,જેના કારણે તે ઠંડુ થાય છે અને સફેદ,બરફ જેવા પદાર્થમાં ઘન બને છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
એક બંધ પાત્રમાં $1.0 \ g$ $Mg$ ને $0.28 \ g$ $O_2$ સાથે સળગાવવામાં આવે છે. કયો પ્રક્રિયક વધારામાં બાકી રહેશે અને કેટલો?
A
$Mg, 5.8 \ g$
B
$Mg, 0.58 \ g$
C
$O_2, 0.24 \ g$
D
$O_2, 2.4 \ g$
Solution
(B) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $2Mg(s) + O_2(g) \rightarrow 2MgO(s)$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$48 \ g$ $Mg$ એ $32 \ g$ $O_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$1.0 \ g$ $Mg$ માટે,જરૂરી $O_2$ નો જથ્થો $\frac{32 \ g \ O_2}{48 \ g \ Mg} \times 1.0 \ g \ Mg = 0.667 \ g \ O_2$ છે.
અહીં માત્ર $0.28 \ g$ $O_2$ ઉપલબ્ધ હોવાથી,$O_2$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે અને $Mg$ વધારામાં છે.
હવે,$0.28 \ g$ $O_2$ દ્વારા વપરાયેલ $Mg$ નો જથ્થો ગણો: $\frac{48 \ g \ Mg}{32 \ g \ O_2} \times 0.28 \ g \ O_2 = 0.42 \ g \ Mg$.
વધારામાં બાકી રહેલ $Mg$ નો જથ્થો $1.0 \ g - 0.42 \ g = 0.58 \ g$ છે.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$48 \ g$ $Mg$ એ $32 \ g$ $O_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$1.0 \ g$ $Mg$ માટે,જરૂરી $O_2$ નો જથ્થો $\frac{32 \ g \ O_2}{48 \ g \ Mg} \times 1.0 \ g \ Mg = 0.667 \ g \ O_2$ છે.
અહીં માત્ર $0.28 \ g$ $O_2$ ઉપલબ્ધ હોવાથી,$O_2$ એ સીમિત પ્રક્રિયક છે અને $Mg$ વધારામાં છે.
હવે,$0.28 \ g$ $O_2$ દ્વારા વપરાયેલ $Mg$ નો જથ્થો ગણો: $\frac{48 \ g \ Mg}{32 \ g \ O_2} \times 0.28 \ g \ O_2 = 0.42 \ g \ Mg$.
વધારામાં બાકી રહેલ $Mg$ નો જથ્થો $1.0 \ g - 0.42 \ g = 0.58 \ g$ છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
આદર્શ વાયુ માટે,સંકોચનીયતા અવયવ $(Z)$ કેટલો હોય છે?
A
$1$
B
$2$
C
$4$
D
$0$
Solution
(A) આદર્શ વાયુ માટે,અવસ્થાનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
સંકોચનીયતા અવયવ $(Z)$ ની વ્યાખ્યા $Z = \frac{PV}{nRT}$ તરીકે આપવામાં આવે છે.
આદર્શ વાયુ માટે $PV = nRT$ હોવાથી,$Z$ નું મૂલ્ય હંમેશા $1$ હોય છે.
સંકોચનીયતા અવયવ $(Z)$ ની વ્યાખ્યા $Z = \frac{PV}{nRT}$ તરીકે આપવામાં આવે છે.
આદર્શ વાયુ માટે $PV = nRT$ હોવાથી,$Z$ નું મૂલ્ય હંમેશા $1$ હોય છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
કેન્દ્રની સૌથી નજીકની કક્ષક કઈ છે?
A
$4f$
B
$5d$
C
$4s$
D
$7p$
Solution
(C) કક્ષકનું કેન્દ્રથી અંતર મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n)$ પર આધાર રાખે છે.
આપેલ વિકલ્પોમાં,$4s$ નો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n=4)$ સૌથી ઓછો છે અને તેની પેનિટ્રેશન પાવર (ભેદન શક્તિ) સૌથી વધુ છે,તેથી તે કેન્દ્રની સૌથી નજીક છે.
આપેલ વિકલ્પોમાં,$4s$ નો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $(n=4)$ સૌથી ઓછો છે અને તેની પેનિટ્રેશન પાવર (ભેદન શક્તિ) સૌથી વધુ છે,તેથી તે કેન્દ્રની સૌથી નજીક છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
જ્યારે ટર્શરી બ્યુટાઇલ આલ્કોહોલની બાષ્પને $573 \ K$ તાપમાને ગરમ કરેલા કોપર પરથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે કઈ નીપજ બને છે?
A
$2-$મિથાઈલપ્રોપીન
B
$2-$બ્યુટેનોન
C
બ્યુટેન$-2-$ઓલ
D
બ્યુટેનાલ
Solution
(A) જ્યારે ટર્શરી આલ્કોહોલની બાષ્પને $573 \ K$ તાપમાને ગરમ કરેલા કોપર પરથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું નિર્જલીકરણ થઈને આલ્કીન બને છે.
$(CH_3)_3COH \xrightarrow[573 \ K]{Cu} CH_2=C(CH_3)_2 + H_2O$
આમ,બનતી નીપજ $2-$મિથાઈલપ્રોપીન છે.
$(CH_3)_3COH \xrightarrow[573 \ K]{Cu} CH_2=C(CH_3)_2 + H_2O$
આમ,બનતી નીપજ $2-$મિથાઈલપ્રોપીન છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
ફિનોલને ઇથેનોલથી કયા પ્રક્રિયક દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે?
A
બ્રોમીન પાણી
B
સોડિયમ ધાતુ
C
આયર્ન ધાતુ
D
ક્લોરિન પાણી
Solution
(A) ફિનોલ બ્રોમીન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને $2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલના સફેદ અવક્ષેપ આપે છે.
ઇથેનોલ બ્રોમીન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5OH + 3Br_2(aq) \rightarrow C_6H_2Br_3OH(s) + 3HBr(aq)$
($2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ,સફેદ અવક્ષેપ)
ઇથેનોલ બ્રોમીન પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરતું નથી.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_5OH + 3Br_2(aq) \rightarrow C_6H_2Br_3OH(s) + 3HBr(aq)$
($2,4,6$-ટ્રાયબ્રોમોફિનોલ,સફેદ અવક્ષેપ)
0 likesView Solution
25
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી એસિડિક પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ કયો છે?
$(i)$ $p-$મિથોક્સી ફિનોલ
$(ii)$ $p-$મિથાઈલ ફિનોલ
$(iii)$ $p-$નાઈટ્રો ફિનોલ
$(i)$ $p-$મિથોક્સી ફિનોલ
$(ii)$ $p-$મિથાઈલ ફિનોલ
$(iii)$ $p-$નાઈટ્રો ફિનોલ
A
$ii < i < iii$
B
$iii < ii < i$
C
$i < ii < iii$
D
$i < iii < ii$
Solution
(C) ફિનોલની એસિડિક પ્રબળતા બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકોની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.
$-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ રેઝોનન્સ અને ઇન્ડક્ટિવ અસરો દ્વારા ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
$-OCH_3$ અને $-CH_3$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારીને ફિનોક્સાઈડ આયનને અસ્થિર કરે છે.
$-OCH_3$ સમૂહ $+M$ અસર દ્વારા $EDG$ તરીકે કાર્ય કરે છે,જે $-CH_3$ ની $+I$ અસર કરતા વધુ પ્રબળ છે,તેથી $p-$મિથોક્સી ફિનોલ એ $p-$મિથાઈલ ફિનોલ કરતા ઓછો એસિડિક છે.
આમ,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $p-$મિથોક્સી ફિનોલ $(i)$ < $p-$મિથાઈલ ફિનોલ $(ii)$ < $p-$નાઈટ્રો ફિનોલ $(iii)$ છે.
સાચો વધતો ક્રમ $i < ii < iii$ છે.
$-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ રેઝોનન્સ અને ઇન્ડક્ટિવ અસરો દ્વારા ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરે છે,જેનાથી એસિડિક પ્રબળતા વધે છે.
$-OCH_3$ અને $-CH_3$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહો $(EDG)$ ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારીને ફિનોક્સાઈડ આયનને અસ્થિર કરે છે.
$-OCH_3$ સમૂહ $+M$ અસર દ્વારા $EDG$ તરીકે કાર્ય કરે છે,જે $-CH_3$ ની $+I$ અસર કરતા વધુ પ્રબળ છે,તેથી $p-$મિથોક્સી ફિનોલ એ $p-$મિથાઈલ ફિનોલ કરતા ઓછો એસિડિક છે.
આમ,એસિડિક પ્રબળતાનો ક્રમ: $p-$મિથોક્સી ફિનોલ $(i)$ < $p-$મિથાઈલ ફિનોલ $(ii)$ < $p-$નાઈટ્રો ફિનોલ $(iii)$ છે.
સાચો વધતો ક્રમ $i < ii < iii$ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેના રૂપાંતરણ માટે યોગ્ય પ્રક્રિયક કયો છે?
A
$Zn-Hg / HCl$
B
$H_2N-NH_2, KOH / \text{ethylene glycol}$
C
$Ni / H_2$
D
$NaBH_4$
Solution
(B) આ રૂપાંતરણમાં આલ્કોહોલ સમૂહ $(-OH)$ ની હાજરીમાં કીટોન સમૂહ $(-C=O)$ નું મિથાઈલીન સમૂહ $(-CH_2-)$ માં રિડક્શન થાય છે.
$Zn-Hg / HCl$ (ક્લેમેન્સન રિડક્શન) એસિડિક છે અને તે આલ્કોહોલ સમૂહનું નિર્જલીકરણ કરી શકે છે.
$H_2N-NH_2, KOH / \text{ethylene glycol}$ (વોલ્ફ-કિશનર રિડક્શન) બેઝિક પરિસ્થિતિ છે,જે આલ્કોહોલ સમૂહ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,યોગ્ય પ્રક્રિયક $H_2N-NH_2, KOH / \text{ethylene glycol}$ છે.
$Zn-Hg / HCl$ (ક્લેમેન્સન રિડક્શન) એસિડિક છે અને તે આલ્કોહોલ સમૂહનું નિર્જલીકરણ કરી શકે છે.
$H_2N-NH_2, KOH / \text{ethylene glycol}$ (વોલ્ફ-કિશનર રિડક્શન) બેઝિક પરિસ્થિતિ છે,જે આલ્કોહોલ સમૂહ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,યોગ્ય પ્રક્રિયક $H_2N-NH_2, KOH / \text{ethylene glycol}$ છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડની એનિલિન સાથેની પ્રક્રિયાથી પીળા રંગનું ડાય (રંજક) મળે છે. આ પીળા રંગના ડાયનું નામ શું છે?
A
$p$-હાઇડ્રોક્સિએઝોબેન્ઝીન
B
$p$-એમિનોએઝોબેન્ઝીન
C
$p$-નાઇટ્રોએઝોબેન્ઝીન
D
$o$-નાઇટ્રોએઝોબેન્ઝીન
Solution
(B) બેન્ઝીનડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડની બેઇઝની હાજરીમાં એનિલિન સાથેની પ્રક્રિયા એ કપલિંગ પ્રક્રિયા છે.
$C_6H_5N_2Cl + C_6H_5NH_2 \xrightarrow{OH^-} C_6H_5-N=N-C_6H_4-NH_2 + HCl$
બનતી નીપજ $p$-એમિનોએઝોબેન્ઝીન છે,જે પીળા રંગનું ડાય છે.
$C_6H_5N_2Cl + C_6H_5NH_2 \xrightarrow{OH^-} C_6H_5-N=N-C_6H_4-NH_2 + HCl$
બનતી નીપજ $p$-એમિનોએઝોબેન્ઝીન છે,જે પીળા રંગનું ડાય છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું સૌથી વધુ સ્થાયી ડાયઝોનિયમ ક્ષાર $(R-N_2{^+} X^{-})$ હશે?
A
$CH_3-N_2{^+} X^{-}$
B
$C_6H_5-N_2{^+} X^{-}$
C
$CH_3-CH_2-N_2{^+} X^{-}$
D
$C_6H_5-CH_2-N_2{^+} X^{-}$
Solution
(B) પ્રાથમિક એરોમેટિક એમાઇન્સ એરીનડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવે છે,જેમ કે $C_6H_5-N_2{^+} X^{-}$,જે એલિફેટિક ડાયઝોનિયમ ક્ષાર કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધુ સ્થાયી હોય છે.
આ સ્થિરતા ડાયઝોનિયમ ગ્રુપ અને બેન્ઝીન રિંગ વચ્ચેના રેઝોનન્સને કારણે છે,જે ધન વીજભારને એરોમેટિક સિસ્ટમ પર વિસ્થાનિકૃત કરે છે.
આ સ્થિરતા ડાયઝોનિયમ ગ્રુપ અને બેન્ઝીન રિંગ વચ્ચેના રેઝોનન્સને કારણે છે,જે ધન વીજભારને એરોમેટિક સિસ્ટમ પર વિસ્થાનિકૃત કરે છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$D$-Glucopyranose ના બે સ્વરૂપોને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ડાયાસ્ટીરિયોમર્સ
B
એનોમર્સ
C
એપિમર્સ
D
એનાન્ટીઓમર્સ
Solution
(B) -glucopyranose ના બે સ્વરૂપોને એનોમર્સ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ ફક્ત $C-1$ કાર્બન પરમાણુ પરના તેમના વિન્યાસમાં અલગ પડે છે.
0 likesView Solution
30
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
સ્ટાર્ચના એમાયલોઝ ભાગમાં ગ્લુકોઝ એકમોને જોડવા માટે કયો ગ્લાયકોસિડિક બંધ જવાબદાર છે?
A
$C_{1}-C_{4}$ $\beta$-બંધ
B
$C_{1}-C_{6}$ $\alpha$-બંધ
C
$C_{1}-C_{6}$ $\beta$-બંધ
D
$C_{1}-C_{4}$ $\alpha$-બંધ
Solution
(D) એમાયલોઝ એ $\alpha-D-(+)$-ગ્લુકોઝ એકમોની એક લાંબી અશાખિત શૃંખલા છે.
આ એકમો $C_{1}-C_{4}$ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
આ એકમો $C_{1}-C_{4}$ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયો બેઝ $DNA$ માં હાજર હોતો નથી?
A
એડેનાઇન
B
ગ્વાનાઇન
C
સાયટોસિન
D
યુરેસિલ
Solution
(D) $DNA$ ચાર બેઝ ધરાવે છે,એટલે કે,એડેનાઇન,ગ્વાનાઇન,સાયટોસિન અને થાઇમિન.
યુરેસિલ $RNA$ માં જોવા મળે છે.
યુરેસિલ $RNA$ માં જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
પ્રક્રિયા $2 \ SO_{2} + O_{2} \rightleftharpoons 2 \ SO_{3}$ માટે,$O_{2}$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે. $SO_{3}$ ના દેખાવાનો દર કેટલો હશે?
A
$2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
B
$4 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
C
$1 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
D
$6 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
Solution
(B) પ્રક્રિયા $2 \ SO_{2} + O_{2} \rightleftharpoons 2 \ SO_{3}$ માટે.
પ્રક્રિયાનો દર: $\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{d[SO_{2}]}{dt} = -\frac{d[O_{2}]}{dt} = +\frac{1}{2} \frac{d[SO_{3}]}{dt}$.
આપેલ છે કે $O_{2}$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $-\frac{d[O_{2}]}{dt} = 2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે.
આપણે $SO_{3}$ ના દેખાવાનો દર $\frac{d[SO_{3}]}{dt}$ શોધવાનો છે.
દરના સમીકરણ મુજબ: $-\frac{d[O_{2}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[SO_{3}]}{dt}$.
તેથી,$\frac{d[SO_{3}]}{dt} = 2 \times (-\frac{d[O_{2}]}{dt}) = 2 \times (2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}) = 4 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
પ્રક્રિયાનો દર: $\text{Rate} = -\frac{1}{2} \frac{d[SO_{2}]}{dt} = -\frac{d[O_{2}]}{dt} = +\frac{1}{2} \frac{d[SO_{3}]}{dt}$.
આપેલ છે કે $O_{2}$ ના અદ્રશ્ય થવાનો દર $-\frac{d[O_{2}]}{dt} = 2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$ છે.
આપણે $SO_{3}$ ના દેખાવાનો દર $\frac{d[SO_{3}]}{dt}$ શોધવાનો છે.
દરના સમીકરણ મુજબ: $-\frac{d[O_{2}]}{dt} = \frac{1}{2} \frac{d[SO_{3}]}{dt}$.
તેથી,$\frac{d[SO_{3}]}{dt} = 2 \times (-\frac{d[O_{2}]}{dt}) = 2 \times (2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}) = 4 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1} \ s^{-1}$.
0 likesView Solution
33
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
એક પ્રક્રિયાનો તાપમાન ગુણાંક $2$ છે. જ્યારે તાપમાન $30^{\circ}C$ થી વધારીને $90^{\circ}C$ કરવામાં આવે છે, ત્યારે પ્રક્રિયાનો દર કેટલા ગણો વધશે?
A
$150$
B
$410$
C
$72$
D
$64$
Solution
(D) તાપમાન ગુણાંક માટેનું સૂત્ર $\frac{K_{T_{2}}}{K_{T_{1}}} = \mu^{\frac{\Delta T}{10}}$ છે.
અહીં, $\mu = 2$, $T_{1} = 30^{\circ}C$, અને $T_{2} = 90^{\circ}C$ છે.
$\Delta T = T_{2} - T_{1} = 90 - 30 = 60^{\circ}C$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{K_{T_{2}}}{K_{T_{1}}} = 2^{\frac{60}{10}} = 2^{6}$.
$2^{6} = 64$.
તેથી, પ્રક્રિયાનો દર $64$ ગણો વધે છે.
અહીં, $\mu = 2$, $T_{1} = 30^{\circ}C$, અને $T_{2} = 90^{\circ}C$ છે.
$\Delta T = T_{2} - T_{1} = 90 - 30 = 60^{\circ}C$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{K_{T_{2}}}{K_{T_{1}}} = 2^{\frac{60}{10}} = 2^{6}$.
$2^{6} = 64$.
તેથી, પ્રક્રિયાનો દર $64$ ગણો વધે છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
સ્યુડો ફર્સ્ટ ઓર્ડર (આભાસી પ્રથમ ક્રમની) પ્રક્રિયાના વેગ અચળાંકનું મૂલ્ય:
A
માત્ર તાપમાન પર આધાર રાખે છે
B
ઓછા પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે
C
વધારે પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે
D
પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે
Solution
(C) સ્યુડો ફર્સ્ટ ઓર્ડર પ્રક્રિયા એવી પ્રક્રિયા છે જે પ્રથમ ક્રમની દેખાય છે પરંતુ વાસ્તવમાં ઉચ્ચ ક્રમની હોય છે.
આવી પ્રક્રિયાઓમાં,એક પ્રક્રિયક મોટા પ્રમાણમાં (excess) હાજર હોય છે,તેથી પ્રક્રિયા દરમિયાન તેની સાંદ્રતા વ્યવહારિક રીતે અચળ રહે છે.
સ્યુડો ફર્સ્ટ ઓર્ડર પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $(k')$ $k' = k[B]$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $[B]$ એ વધારે પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા છે.
તેથી,વેગ અચળાંક વધારે પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે.
આવી પ્રક્રિયાઓમાં,એક પ્રક્રિયક મોટા પ્રમાણમાં (excess) હાજર હોય છે,તેથી પ્રક્રિયા દરમિયાન તેની સાંદ્રતા વ્યવહારિક રીતે અચળ રહે છે.
સ્યુડો ફર્સ્ટ ઓર્ડર પ્રક્રિયાનો વેગ અચળાંક $(k')$ $k' = k[B]$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $[B]$ એ વધારે પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા છે.
તેથી,વેગ અચળાંક વધારે પ્રમાણમાં હાજર પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$[Co(NH_3)_4 Cl(NO_2)] Cl$ નું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રિટો-$N$-કોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
B
ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રોકોબાલ્ટ$(II)$ ક્લોરાઈડ
C
ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રોકોબાલ્ટ$(I)$ ક્લોરાઈડ
D
ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોડાયનાઈટ્રોકોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ
Solution
(A) આપેલ સંકીર્ણ સંયોજનમાં $Co$ નો ઓક્સિડેશન આંક નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$x + 4(0) + (-1) + (-1) = +1$
$x - 2 = +1$
$x = +3$
લિગાન્ડના નામ મૂળાક્ષરના ક્રમમાં લખવામાં આવે છે: એમાઈન,ક્લોરિડો અને નાઈટ્રિટો-$N$.
તેથી,$IUPAC$ નામ ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રિટો-$N$-કોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ છે.
$x + 4(0) + (-1) + (-1) = +1$
$x - 2 = +1$
$x = +3$
લિગાન્ડના નામ મૂળાક્ષરના ક્રમમાં લખવામાં આવે છે: એમાઈન,ક્લોરિડો અને નાઈટ્રિટો-$N$.
તેથી,$IUPAC$ નામ ટેટ્રાએમાઈનક્લોરિડોનાઈટ્રિટો-$N$-કોબાલ્ટ$(III)$ ક્લોરાઈડ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$[Fe(NO_{2})_{3} Cl_{3}]$ અને $[Fe(ONO)_{3} Cl_{3}]$ શું દર્શાવે છે?
A
બંધન સમઘટકતા (Linkage isomerism)
B
ભૌમિતિક સમઘટકતા (Geometrical isomerism)
C
પ્રકાશીય સમઘટકતા (Optical isomerism)
D
જલીય સમઘટકતા (Hydrate isomerism)
Solution
(A) $[Fe(NO_{2})_{3} Cl_{3}]$ અને $[Fe(ONO)_{3} Cl_{3}]$ બંધન સમઘટકતા દર્શાવે છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે નાઈટ્રાઈટ આયન $(NO_{2}^-)$ એ ઉભયદંતી લિગેન્ડ છે.
તે નાઈટ્રોજન પરમાણુ $(-NO_{2})$ અથવા ઓક્સિજન પરમાણુ $(-ONO)$ દ્વારા મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાઈ શકે છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે નાઈટ્રાઈટ આયન $(NO_{2}^-)$ એ ઉભયદંતી લિગેન્ડ છે.
તે નાઈટ્રોજન પરમાણુ $(-NO_{2})$ અથવા ઓક્સિજન પરમાણુ $(-ONO)$ દ્વારા મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાઈ શકે છે.
0 likesView Solution
37
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું ઉભયગુણી (amphoteric) ઓક્સાઇડ છે?
A
$V_{2}O_{5}, Cr_{2}O_{3}$
B
$Mn_{2}O_{7}, Cr_{2}O_{3}$
C
$CrO, V_{2}O_{5}$
D
$V_{2}O_{5}, V_{2}O_{4}$
Solution
(A) ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ તે છે જે એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
$V_{2}O_{5}$ અને $Cr_{2}O_{3}$ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
$V_{2}O_{5}$ એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ક્ષાર બનાવે છે.
$Cr_{2}O_{3}$ પણ ઉભયગુણી લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે.
$V_{2}O_{5}$ અને $Cr_{2}O_{3}$ ઉભયગુણી ઓક્સાઇડ છે.
$V_{2}O_{5}$ એસિડ અને બેઇઝ બંને સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ક્ષાર બનાવે છે.
$Cr_{2}O_{3}$ પણ ઉભયગુણી લાક્ષણિકતા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
38
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
સંક્રાંતિ તત્વ $X$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5$ છે અને તેનો ઓક્સિડેશન આંક $+3$ છે. તેનો પરમાણુ ક્રમાંક શું છે?
A
$24$
B
$25$
C
$26$
D
$27$
Solution
(C) આયન $X^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5$ તરીકે આપવામાં આવી છે.
તટસ્થ તત્વ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક શોધવા માટે,આપણે ઓક્સિડેશન દરમિયાન ગુમાવેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાને આયનમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યામાં ઉમેરીએ છીએ.
$X^{3+}$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 18 (Ar) + 5 (3d) = 23 \ e^-$.
ઓક્સિડેશન આંક $+3$ હોવાથી,તટસ્થ તત્વ $X$ માં $23 + 3 = 26 \ e^-$ હોય છે.
તેથી,તત્વ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે,જે આયર્ન $(Fe)$ ને અનુરૂપ છે.
તટસ્થ તત્વ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક શોધવા માટે,આપણે ઓક્સિડેશન દરમિયાન ગુમાવેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યાને આયનમાં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યામાં ઉમેરીએ છીએ.
$X^{3+}$ માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 18 (Ar) + 5 (3d) = 23 \ e^-$.
ઓક્સિડેશન આંક $+3$ હોવાથી,તટસ્થ તત્વ $X$ માં $23 + 3 = 26 \ e^-$ હોય છે.
તેથી,તત્વ $X$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $26$ છે,જે આયર્ન $(Fe)$ ને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કઈ ઓક્સિડેશન અવસ્થા તમામ લેન્થેનાઇડ્સ માટે સામાન્ય છે?
A
$+2$
B
$+3$
C
$+4$
D
$+5$
Solution
(B) લેન્થેનાઇડ્સ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે કારણ કે $3 \ e^{-}$ ગુમાવવાથી સૌથી સ્થાયી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત થાય છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
બે ઇલેક્ટ્રોન ફેરફાર ધરાવતી કોષ પ્રક્રિયા માટે,$25^{\circ}\text{C}$ તાપમાને $E_{\text{cell}}^{\circ} = 0.3 \text{ V}$ છે. પ્રક્રિયાનો સંતુલન અચળાંક કેટલો હશે?
A
$10^{-10}$
B
$3 \times 10^{-2}$
C
$10$
D
$10^{10}$
Solution
(D) આપેલ છે કે $n = 2$ અને $E_{\text{cell}}^{\circ} = 0.3 \text{ V}$.
$298 \text{ K}$ તાપમાને,$E_{\text{cell}}^{\circ}$ અને સંતુલન અચળાંક $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ: $E_{\text{cell}}^{\circ} = \frac{0.0591}{n} \log K_c$.
કિંમતો મૂકતા: $0.3 = \frac{0.0591}{2} \log K_c$.
$\log K_c = \frac{0.3 \times 2}{0.0591} = \frac{0.6}{0.0591} \approx 10.15$.
$K_c = \text{antilog}(10.15) \approx 1.41 \times 10^{10}$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સૌથી નજીકનું મૂલ્ય $10^{10}$ છે.
$298 \text{ K}$ તાપમાને,$E_{\text{cell}}^{\circ}$ અને સંતુલન અચળાંક $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ: $E_{\text{cell}}^{\circ} = \frac{0.0591}{n} \log K_c$.
કિંમતો મૂકતા: $0.3 = \frac{0.0591}{2} \log K_c$.
$\log K_c = \frac{0.3 \times 2}{0.0591} = \frac{0.6}{0.0591} \approx 10.15$.
$K_c = \text{antilog}(10.15) \approx 1.41 \times 10^{10}$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સૌથી નજીકનું મૂલ્ય $10^{10}$ છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
$1 \ \text{mole}$ $MnO_4^{-}$ નું $MnO_2$ માં રિડક્શન કરવા માટે જરૂરી વીજભાર કેટલો છે ($F$ માં)?
A
$1$
B
$3$
C
$5$
D
$7$
Solution
(B) $MnO_4^{-}$ નું $MnO_2$ માં રિડક્શન માટેની અર્ધ-પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$MnO_4^{-} + 4H^{+} + 3e^{-} \rightarrow MnO_2 + 2H_2O$
સંતુલિત સમીકરણ મુજબ,$1 \ \text{mole}$ $MnO_4^{-}$ નું રિડક્શન કરવા માટે $3 \ \text{moles}$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
$1 \ \text{mole}$ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $1 \ F$ હોવાથી,જરૂરી કુલ વીજભાર $3 \ F$ થાય.
$MnO_4^{-} + 4H^{+} + 3e^{-} \rightarrow MnO_2 + 2H_2O$
સંતુલિત સમીકરણ મુજબ,$1 \ \text{mole}$ $MnO_4^{-}$ નું રિડક્શન કરવા માટે $3 \ \text{moles}$ ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર પડે છે.
$1 \ \text{mole}$ ઇલેક્ટ્રોનનો વીજભાર $1 \ F$ હોવાથી,જરૂરી કુલ વીજભાર $3 \ F$ થાય.
0 likesView Solution
42
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
ચોક્કસ તાપમાને,$0.01 \ M$ $NaCl$ દ્રાવણની મોલર વાહકતા અને વિશિષ્ટ વાહકતાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$10^{5} \ cm^{3} \ mol^{-1}$
B
$10^{3} \ cm^{3} \ mol^{-1}$
C
$10 \ cm^{3} \ mol^{-1}$
D
$10^{5} \ cm^{2} \ mol^{-1}$
Solution
(A) મોલર વાહકતા $(\Lambda_{m})$ અને વિશિષ્ટ વાહકતા $(K)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $\Lambda_{m} = \frac{K \times 1000}{C}$.
ગુણોત્તર $\frac{\Lambda_{m}}{K}$ શોધવા માટે: $\frac{\Lambda_{m}}{K} = \frac{1000}{C}$.
અહીં સાંદ્રતા $C = 0.01 \ M$ આપેલ છે,તેથી: $\frac{\Lambda_{m}}{K} = \frac{1000}{0.01} = 10^{5} \ cm^{3} \ mol^{-1}$.
ગુણોત્તર $\frac{\Lambda_{m}}{K}$ શોધવા માટે: $\frac{\Lambda_{m}}{K} = \frac{1000}{C}$.
અહીં સાંદ્રતા $C = 0.01 \ M$ આપેલ છે,તેથી: $\frac{\Lambda_{m}}{K} = \frac{1000}{0.01} = 10^{5} \ cm^{3} \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
43
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું એનિલીન કરતા વધુ બેઝિક છે?
A
ડાયફિનાઈલએમાઈન
B
ટ્રાયફિનાઈલએમાઈન
C
$p-$નાઈટ્રોએનિલીન
D
બેન્ઝાઈલએમાઈન
Solution
(D) એનિલીનમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં ભાગ લે છે,જે પ્રોટોનેશન માટે તેની ઉપલબ્ધતા ઘટાડે છે.
$p-$નાઈટ્રોએનિલીનમાં,$-NO_2$ સમૂહ ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક હોવાથી બેઝિકતામાં વધુ ઘટાડો કરે છે.
ડાયફિનાઈલએમાઈન અને ટ્રાયફિનાઈલએમાઈનમાં,અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ અનુક્રમે બે અને ત્રણ બેન્ઝીન વલયો પર વિસ્થાનિકૃત થાય છે,જે તેમને એનિલીન કરતા પણ ઓછા બેઝિક બનાવે છે.
બેન્ઝાઈલએમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$ માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં ભાગ લેતા નથી કારણ કે તે $CH_2$ સમૂહ દ્વારા અલગ પડે છે.
તેથી,બેન્ઝાઈલએમાઈન એનિલીન કરતા વધુ બેઝિક છે.
$p-$નાઈટ્રોએનિલીનમાં,$-NO_2$ સમૂહ ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક હોવાથી બેઝિકતામાં વધુ ઘટાડો કરે છે.
ડાયફિનાઈલએમાઈન અને ટ્રાયફિનાઈલએમાઈનમાં,અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ અનુક્રમે બે અને ત્રણ બેન્ઝીન વલયો પર વિસ્થાનિકૃત થાય છે,જે તેમને એનિલીન કરતા પણ ઓછા બેઝિક બનાવે છે.
બેન્ઝાઈલએમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$ માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરના અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ બેન્ઝીન વલય સાથે સંસ્પંદનમાં ભાગ લેતા નથી કારણ કે તે $CH_2$ સમૂહ દ્વારા અલગ પડે છે.
તેથી,બેન્ઝાઈલએમાઈન એનિલીન કરતા વધુ બેઝિક છે.
0 likesView Solution
44
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
બોક્સાઈટમાં હાજર સામાન્ય અશુદ્ધિ કઈ છે?
A
$CuO$
B
$ZnO$
C
$Fe_{2}O_{3}$
D
$Cr_{2}O_{3}$
Solution
(C) બોક્સાઈટ $(AlO_{x}(OH)_{3-2x})$ એ એલ્યુમિનિયમની મુખ્ય કાચી ધાતુ છે.
તેમાં સામાન્ય રીતે સિલિકા $(SiO_{2})$,આયર્ન ઓક્સાઈડ $(Fe_{2}O_{3})$ અને ટાઇટેનિયા $(TiO_{2})$ જેવી અશુદ્ધિઓ હોય છે.
તેમાં સામાન્ય રીતે સિલિકા $(SiO_{2})$,આયર્ન ઓક્સાઈડ $(Fe_{2}O_{3})$ અને ટાઇટેનિયા $(TiO_{2})$ જેવી અશુદ્ધિઓ હોય છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કઈ ધાતુઓને શુદ્ધ કરવા માટે વિદ્યુતવિભાજનીય શુદ્ધિકરણ (Electrolytic refining) નો ઉપયોગ થાય છે?
A
$Cu$ અને $Zn$
B
$Ge$ અને $Si$
C
$Zr$ અને $Ti$
D
$Zn$ અને $Hg$
Solution
(A) વિદ્યુતવિભાજનીય શુદ્ધિકરણનો ઉપયોગ $Cu$ અને $Zn$ જેવી ધાતુઓને શુદ્ધ કરવા માટે થાય છે.
આ પદ્ધતિમાં,અશુદ્ધ ધાતુને એનોડ તરીકે અને શુદ્ધ ધાતુની પટ્ટીને કેથોડ તરીકે લેવામાં આવે છે.
તેમને તે જ ધાતુના દ્રાવ્ય ક્ષાર ધરાવતા યોગ્ય વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,અશુદ્ધ ધાતુને એનોડ તરીકે અને શુદ્ધ ધાતુની પટ્ટીને કેથોડ તરીકે લેવામાં આવે છે.
તેમને તે જ ધાતુના દ્રાવ્ય ક્ષાર ધરાવતા યોગ્ય વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
46
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
તૃતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડ $S_{N}2$ પ્રક્રિયા દ્વારા વિસ્થાપન માટે વ્યવહારિક રીતે $inert$ (નિષ્ક્રિય) હોય છે,તેનું કારણ શું છે?
A
અદ્રાવ્યતા
B
અસ્થિરતા
C
પ્રેરક અસર (Inductive effect)
D
અવકાશીય અવરોધ (Steric hindrance)
Solution
(D) $S_{N}2$ પ્રક્રિયાઓમાં,ન્યુક્લિયોફાઈલ લિવિંગ ગ્રુપ ધરાવતા કાર્બન પર પાછળની બાજુથી હુમલો કરે છે.
તૃતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં,મધ્યવર્તી કાર્બન ત્રણ મોટા આલ્કાઈલ સમૂહોથી ઘેરાયેલો હોય છે.
આ મોટા સમૂહો નોંધપાત્ર $steric \text{ } hindrance$ (અવકાશીય અવરોધ) પેદા કરે છે,જે આવતા ન્યુક્લિયોફાઈલના માર્ગને અવરોધે છે.
આ કારણે,તૃતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડ માટે $S_{N}2$ પ્રક્રિયાનો દર અત્યંત ઓછો હોય છે.
તેથી,$S_{N}2$ પ્રક્રિયા માટે પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $1^{\circ} > 2^{\circ} > 3^{\circ}$ છે.
તૃતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડમાં,મધ્યવર્તી કાર્બન ત્રણ મોટા આલ્કાઈલ સમૂહોથી ઘેરાયેલો હોય છે.
આ મોટા સમૂહો નોંધપાત્ર $steric \text{ } hindrance$ (અવકાશીય અવરોધ) પેદા કરે છે,જે આવતા ન્યુક્લિયોફાઈલના માર્ગને અવરોધે છે.
આ કારણે,તૃતીયક આલ્કાઈલ હેલાઈડ માટે $S_{N}2$ પ્રક્રિયાનો દર અત્યંત ઓછો હોય છે.
તેથી,$S_{N}2$ પ્રક્રિયા માટે પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $1^{\circ} > 2^{\circ} > 3^{\circ}$ છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
આલ્કાઈલ હેલાઈડના કિસ્સામાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તેઓ સ્વભાવે ધ્રુવીય છે
B
તેઓ હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે
C
તેઓ પાણીમાં અત્યંત દ્રાવ્ય છે
D
તેઓ યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે
Solution
(A) આલ્કાઈલ હેલાઈડ $(R-X)$ સ્વભાવે ધ્રુવીય હોય છે કારણ કે હેલોજન પરમાણુ કાર્બન પરમાણુ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ હોય છે,જે કાર્બન પર આંશિક ધન વીજભાર અને હેલોજન પર આંશિક ઋણ વીજભાર સાથે દ્વિધ્રુવ બનાવે છે.
તેઓ પાણીના અણુઓ સાથે હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકતા નથી,જે તેમને પાણીમાં અદ્રાવ્ય બનાવે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે વિસ્થાપન અથવા વિલોપન પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે,યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓ નહીં.
તેઓ પાણીના અણુઓ સાથે હાઈડ્રોજન બંધ બનાવી શકતા નથી,જે તેમને પાણીમાં અદ્રાવ્ય બનાવે છે.
તેઓ સામાન્ય રીતે વિસ્થાપન અથવા વિલોપન પ્રતિક્રિયાઓ આપે છે,યોગશીલ પ્રતિક્રિયાઓ નહીં.
0 likesView Solution
48
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે?
A
$CH_3COCH_3$
B
$HCHO$
C
$CH_3CH_2Br$
D
$CH_3-O-CH_3$
Solution
(A) $CH_3CO-$ અથવા $CH_3CH(OH)-$ સમૂહ ધરાવતા સંયોજનો હેલોફોર્મ કસોટી આપે છે.
$CH_3COCH_3$ (એસીટોન) માં $CH_3CO-$ સમૂહ હોવાથી,તે હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3COCH_3 + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3COONa + CHI_3 \downarrow + 3NaI + 3H_2O$
અહીં,$CHI_3$ (આયોડોફોર્મ) પીળા અવક્ષેપ તરીકે મળે છે.
$CH_3COCH_3$ (એસીટોન) માં $CH_3CO-$ સમૂહ હોવાથી,તે હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_3COCH_3 + 3I_2 + 4NaOH \rightarrow CH_3COONa + CHI_3 \downarrow + 3NaI + 3H_2O$
અહીં,$CHI_3$ (આયોડોફોર્મ) પીળા અવક્ષેપ તરીકે મળે છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેની પ્રતિક્રિયા શ્રેણીમાં નીપજો $X$ અને $Z$ શું છે?
$\text{Benzene} + CH_3-CH=CH_2$ $\xrightarrow{AlCl_3/\text{ether}, \text{Heat}} X$ $\xrightarrow{O_2/130^{\circ}C} Z$
$\text{Benzene} + CH_3-CH=CH_2$ $\xrightarrow{AlCl_3/\text{ether}, \text{Heat}} X$ $\xrightarrow{O_2/130^{\circ}C} Z$
A
આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન અને એસીટોન
B
ક્યુમીન પેરોક્સાઈડ અને એસીટોન
C
આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન અને આઈસોપ્રોપાઈલ આલ્કોહોલ
D
ફિનોલ અને એસીટોન
Solution
(D) આ પ્રતિક્રિયા શ્રેણી ક્યુમીનમાંથી ફિનોલની ઔદ્યોગિક બનાવટ છે.
પગલું $1$: બેન્ઝીન $AlCl_3/\text{ether}$ અને ગરમીની હાજરીમાં પ્રોપીન સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન બનાવે છે,જેને ક્યુમીન $(X)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
પગલું $2$: ક્યુમીન $(X)$ ત્યારબાદ $130^{\circ}C$ તાપમાને $O_2$ દ્વારા ઓક્સિડાઈઝ થઈને ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડ બનાવે છે,જે એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા બાદ ફિનોલ અને એસીટોન $(Z)$ આપે છે.
તેથી,$X$ એ આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન (ક્યુમીન) છે અને $Z$ એ અંતિમ નીપજો,ફિનોલ અને એસીટોન દર્શાવે છે.
પગલું $1$: બેન્ઝીન $AlCl_3/\text{ether}$ અને ગરમીની હાજરીમાં પ્રોપીન સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન બનાવે છે,જેને ક્યુમીન $(X)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
પગલું $2$: ક્યુમીન $(X)$ ત્યારબાદ $130^{\circ}C$ તાપમાને $O_2$ દ્વારા ઓક્સિડાઈઝ થઈને ક્યુમીન હાઈડ્રોપેરોક્સાઈડ બનાવે છે,જે એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા બાદ ફિનોલ અને એસીટોન $(Z)$ આપે છે.
તેથી,$X$ એ આઈસોપ્રોપાઈલબેન્ઝીન (ક્યુમીન) છે અને $Z$ એ અંતિમ નીપજો,ફિનોલ અને એસીટોન દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં,જો શરૂઆતનું પદાર્થ ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ હોય,તો સંયોજન $Z$ ઓળખો:
$C_6H_5CH_3 \xrightarrow{CrO_2Cl_2 / CS_2, H_3O^+} Z$
$C_6H_5CH_3 \xrightarrow{CrO_2Cl_2 / CS_2, H_3O^+} Z$
A
બેન્ઝોઈક એસિડ
B
બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ
C
એસીટોફિનોન
D
બેન્ઝીન
Solution
(B) ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ ની કાર્બન ડાયસલ્ફાઈડ $(CS_2)$ ની હાજરીમાં ક્રોમિલ ક્લોરાઈડ $(CrO_2Cl_2)$ સાથેની પ્રક્રિયા અને ત્યારબાદ જળવિભાજનને એટાર્ડ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને ટોલ્યુઈનના મિથાઈલ સમૂહનું ફોર્મિલ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન કરે છે,જેના પરિણામે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ બને છે.
તેથી,સંયોજન $Z$ એ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને ટોલ્યુઈનના મિથાઈલ સમૂહનું ફોર્મિલ સમૂહમાં ઓક્સિડેશન કરે છે,જેના પરિણામે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ બને છે.
તેથી,સંયોજન $Z$ એ બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
જ્યારે $PbO_2$ ની પ્રક્રિયા સાંદ્ર $HNO_3$ સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે કયો વાયુ મુક્ત થાય છે?
A
$NO_2$
B
$O_2$
C
$N_2$
D
$N_2O$
Solution
(B) લેડ ડાયોક્સાઇડ $(PbO_2)$ અને સાંદ્ર નાઈટ્રિક એસિડ $(HNO_3)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા રેડોક્ષ પ્રક્રિયા છે.
$PbO_2$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને પાણીનું ઓક્સિજન વાયુમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2PbO_2 + 4HNO_3 \rightarrow 2Pb(NO_3)_2 + 2H_2O + O_2$
આમ,મુક્ત થતો વાયુ ઓક્સિજન $(O_2)$ છે.
$PbO_2$ ઓક્સિડેશનકર્તા તરીકે વર્તે છે અને પાણીનું ઓક્સિજન વાયુમાં ઓક્સિડેશન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2PbO_2 + 4HNO_3 \rightarrow 2Pb(NO_3)_2 + 2H_2O + O_2$
આમ,મુક્ત થતો વાયુ ઓક્સિજન $(O_2)$ છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
ખૂબ જ શુદ્ધ $N_2$ મેળવવા માટે નીચેનામાંથી કઈ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થાય છે?
A
એમોનિયમ ડાયક્રોમેટનું ઉષ્મીય વિઘટન
B
$NH_4Cl$ અને $NaNO_2$ ના જલીય દ્રાવણની પ્રક્રિયા
C
પ્રવાહી હવાનું પ્રવાહીકરણ અને વિભાગીય નિસ્યંદન
D
સોડિયમ એઝાઈડનું ઉષ્મીય વિઘટન
Solution
(D) સોડિયમ એઝાઈડ $(NaN_3)$ ના ઉષ્મીય વિઘટન દ્વારા ખૂબ જ શુદ્ધ નાઈટ્રોજન વાયુ મેળવી શકાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2NaN_3 \rightarrow 2Na + 3N_2$
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ઓટોમોબાઈલ એરબેગ્સમાં થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2NaN_3 \rightarrow 2Na + 3N_2$
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ઓટોમોબાઈલ એરબેગ્સમાં થાય છે.
0 likesView Solution
53
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયો શાખિત શૃંખલા ધરાવતો પોલિમર છે?
A
પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ
B
બેકેલાઇટ
C
લો ડેન્સિટી પોલિથીન
D
હાઈ ડેન્સિટી પોલિથીન
Solution
(C) લો ડેન્સિટી પોલિથીન $(LDPE)$ એ ઉચ્ચ દબાણ અને તાપમાને ડાયઓક્સિજન અથવા પેરોક્સાઇડ ઇનિશિયેટરની હાજરીમાં ઇથીનનું પોલિમરાઇઝેશન કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ફ્રી રેડિકલ એડિશન અને $H$-પરમાણુનું એબ્સ્ટ્રેક્શન સામેલ છે,જેના પરિણામે અત્યંત શાખિત બંધારણ પ્રાપ્ત થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં ફ્રી રેડિકલ એડિશન અને $H$-પરમાણુનું એબ્સ્ટ્રેક્શન સામેલ છે,જેના પરિણામે અત્યંત શાખિત બંધારણ પ્રાપ્ત થાય છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
Ziegler-Natta ઉદ્દીપકનો ઉપયોગ શેની તૈયારી માટે થાય છે?
A
લો-ડેન્સિટી પોલીથીન
B
ટેફલોન
C
હાઈ-ડેન્સિટી પોલીથીન
D
નાયલોન-$6$
Solution
(C) Ziegler-Natta ઉદ્દીપક એ $TiCl_4$ અને $Al(C_2H_5)_3$ (ટાઈટેનિયમ ટેટ્રાક્લોરાઈડ અને ટ્રાયઈથાઈલ એલ્યુમિનિયમ) નું મિશ્રણ છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને હાઈ-ડેન્સિટી પોલીથીન $(HDP)$ બનાવવા માટે ઈથીનના પોલીમરાઈઝેશનમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $333 \ K$ થી $343 \ K$ તાપમાને અને $6-7 \ atm$ દબાણ હેઠળ કરવામાં આવે છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને હાઈ-ડેન્સિટી પોલીથીન $(HDP)$ બનાવવા માટે ઈથીનના પોલીમરાઈઝેશનમાં થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $333 \ K$ થી $343 \ K$ તાપમાને અને $6-7 \ atm$ દબાણ હેઠળ કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું એક પોલીએમાઈડ પોલીમર છે?
A
$Terylene$
B
$Nylon-6,6$
C
$Buna-S$
D
$Bakelite$
Solution
(B) $Nylon-6,6$ એ એક પોલીએમાઈડ પોલીમર છે કારણ કે તેમાં હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા રચાયેલ એમાઈડ લિંકેજ $(-CONH-)$ હોય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryDifficultMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયો ઓક્સાઇડ ધાતુઓ જેવી વિદ્યુત ગુણધર્મો દર્શાવે છે?
A
$SiO_{2}$
B
$MgO$
C
$SO_{2} \ (s)$
D
$CrO_{2}$
Solution
(D) કેટલાક સંક્રાંતિ ધાતુના ઓક્સાઇડ ધાતુઓ જેવી વિદ્યુત વાહકતા દર્શાવે છે.
ચોક્કસપણે,$TiO$,$CrO_{2}$ અને $ReO_{3}$ તેમના વિદ્યુત ગુણધર્મોની દ્રષ્ટિએ ધાતુઓ જેવું વર્તન કરે છે.
ચોક્કસપણે,$TiO$,$CrO_{2}$ અને $ReO_{3}$ તેમના વિદ્યુત ગુણધર્મોની દ્રષ્ટિએ ધાતુઓ જેવું વર્તન કરે છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયું વિદ્યુતનું વાહક નથી?
A
ઘન $NaCl$
B
$Cu$
C
પિગળેલું $NaCl$
D
બ્રાઈન દ્રાવણ
Solution
(A) ઘન $NaCl$ વિદ્યુતનું અવાહક છે કારણ કે તેમાં આયનો એક સખત સ્ફટિક લેટીસમાં જકડાયેલા હોય છે અને વિદ્યુતભારનું વહન કરવા માટે મુક્ત હોતા નથી.
તેની સામે,$Cu$ ધાત્વિક વાહક છે,જ્યારે પિગળેલું $NaCl$ અને બ્રાઈન દ્રાવણમાં મુક્ત આયનો હોય છે જે તેમને વિદ્યુતનું વહન કરવા દે છે.
તેની સામે,$Cu$ ધાત્વિક વાહક છે,જ્યારે પિગળેલું $NaCl$ અને બ્રાઈન દ્રાવણમાં મુક્ત આયનો હોય છે જે તેમને વિદ્યુતનું વહન કરવા દે છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
એક ઘન (cube) ની ધારની લંબાઈ $300 \ pm$ છે। તેનો મુખ્ય વિકર્ણ (body diagonal) કેટલો હશે ($pm$ માં)?
A
$600$
B
$423$
C
$519.6$
D
$450.5$
Solution
(C) ઘનનો મુખ્ય વિકર્ણ શોધવાનું સૂત્ર $\sqrt{3} \times a$ છે, જ્યાં $a$ એ ઘનની ધારની લંબાઈ છે。
આપેલ છે, $a = 300 \ pm$.
મુખ્ય વિકર્ણ $= \sqrt{3} \times 300 \ pm$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા:
મુખ્ય વિકર્ણ $= 1.732 \times 300 \ pm = 519.6 \ pm$.
આપેલ છે, $a = 300 \ pm$.
મુખ્ય વિકર્ણ $= \sqrt{3} \times 300 \ pm$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા:
મુખ્ય વિકર્ણ $= 1.732 \times 300 \ pm = 519.6 \ pm$.
0 likesView Solution
59
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$F.C.C.$ માં,એકમ કોષની દરેક બાજુ (face) કેટલા એકમ કોષો દ્વારા સમાન રીતે વહેંચાયેલ છે?
A
$10$
B
$08$
C
$06$
D
$12$
Solution
(C) ફેસ-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(F.C.C.)$ એકમ કોષમાં,ફલકના કેન્દ્ર પર રહેલા પરમાણુઓ બે પાસપાસેના એકમ કોષો વચ્ચે વહેંચાયેલા હોય છે.
જો કે,પ્રશ્ન એ છે કે એકમ કોષમાં કેટલી બાજુઓ (faces) હોય છે. ઘનની દરેક બાજુ $2$ પાસપાસેના એકમ કોષોમાં સામાન્ય હોય છે.
રસાયણશાસ્ત્રના પાઠ્યપુસ્તકોમાં આ પ્રશ્નના પ્રમાણભૂત અર્થઘટન મુજબ,તે એકમ કોષમાં રહેલી બાજુઓની સંખ્યાનો ઉલ્લેખ કરે છે,જે $6$ છે.
જો કે,પ્રશ્ન એ છે કે એકમ કોષમાં કેટલી બાજુઓ (faces) હોય છે. ઘનની દરેક બાજુ $2$ પાસપાસેના એકમ કોષોમાં સામાન્ય હોય છે.
રસાયણશાસ્ત્રના પાઠ્યપુસ્તકોમાં આ પ્રશ્નના પ્રમાણભૂત અર્થઘટન મુજબ,તે એકમ કોષમાં રહેલી બાજુઓની સંખ્યાનો ઉલ્લેખ કરે છે,જે $6$ છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
નીચેનામાંથી કયા જલીય દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હોવું જોઈએ?
A
$1.0 \ M \ NaOH$
B
$1.0 \ M \ Na_{2}SO_{4}$
C
$1.0 \ M \ NH_{4}NO_{3}$
D
$1.0 \ M \ KNO_{3}$
Solution
(B) ઉત્કલનબિંદુમાં ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવણમાં રહેલા દ્રાવ્યના કણોની કુલ સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
સમાન મોલર સાંદ્રતા ધરાવતા દ્રાવણો માટે,જે દ્રાવણ વિયોજન પામીને સૌથી વધુ આયનો આપે છે,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.
કારણ કે $Na_{2}SO_{4}$ સૌથી વધુ આયનો ($3$ આયનો) ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.
સમાન મોલર સાંદ્રતા ધરાવતા દ્રાવણો માટે,જે દ્રાવણ વિયોજન પામીને સૌથી વધુ આયનો આપે છે,તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.
| જલીય દ્રાવણ | ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યા |
|---|---|
| $1.0 \ M \ NaOH \rightarrow Na^{+} + OH^{-}$ | $2$ |
| $1.0 \ M \ Na_{2}SO_{4} \rightarrow 2Na^{+} + SO_{4}^{2-}$ | $3$ |
| $1.0 \ M \ NH_{4}NO_{3} \rightarrow NH_{4}^{+} + NO_{3}^{-}$ | $2$ |
| $1.0 \ M \ KNO_{3} \rightarrow K^{+} + NO_{3}^{-}$ | $2$ |
કારણ કે $Na_{2}SO_{4}$ સૌથી વધુ આયનો ($3$ આયનો) ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી તેનું ઉત્કલનબિંદુ સૌથી વધુ હશે.
0 likesView Solution
61
ChemistryMediumMCQKCET · 2018
આઈસોટોનિક (Isotonic) દ્રાવણો એટલે એવા દ્રાવણો કે જેમના
A
પૃષ્ઠતાણ સમાન હોય
B
બાષ્પ દબાણ સમાન હોય
C
અભિસરણ દબાણ સમાન હોય
D
સ્નિગ્ધતા સમાન હોય
Solution
(C) આઈસોટોનિક દ્રાવણો એટલે એવા દ્રાવણો કે જે સમાન તાપમાને સમાન અભિસરણ દબાણ ધરાવે છે.
ગાણિતિક રીતે,બે આઈસોટોનિક દ્રાવણો માટે,$\Pi_{1} = \Pi_{2}$.
ગાણિતિક રીતે,બે આઈસોટોનિક દ્રાવણો માટે,$\Pi_{1} = \Pi_{2}$.
0 likesView Solution
62
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
$AgI / Ag^{+}$ સોલ માટે નીચેનામાંથી કયા ઇલેક્ટ્રોલાઇટનું કોગ્યુલેટિંગ મૂલ્ય મહત્તમ હશે?
A
$Na_{2}S$
B
$Na_{3}PO_{4}$
C
$Na_{2}SO_{4}$
D
$NaCl$
Solution
(D) $AgI / Ag^{+}$ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે. હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,ઇલેક્ટ્રોલાઇટની સ્કંદન શક્તિ વિરુદ્ધ વીજભારિત આયન (આ કિસ્સામાં ઋણાયન) ની સંયોજકતા પર આધાર રાખે છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેની સ્કંદન શક્તિ તેટલી વધારે.
સ્કંદન શક્તિ એ સ્કંદન મૂલ્યના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ઋણાયનોની સંયોજકતા: $PO_{4}^{3-} (3) > SO_{4}^{2-} (2) = S^{2-} (2) > Cl^{-} (1)$.
$Cl^{-}$ ની સંયોજકતા સૌથી ઓછી હોવાથી,તેની સ્કંદન શક્તિ ન્યૂનતમ છે અને તેથી તેનું સ્કંદન મૂલ્ય મહત્તમ છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેની સ્કંદન શક્તિ તેટલી વધારે.
સ્કંદન શક્તિ એ સ્કંદન મૂલ્યના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
ઋણાયનોની સંયોજકતા: $PO_{4}^{3-} (3) > SO_{4}^{2-} (2) = S^{2-} (2) > Cl^{-} (1)$.
$Cl^{-}$ ની સંયોજકતા સૌથી ઓછી હોવાથી,તેની સ્કંદન શક્તિ ન્યૂનતમ છે અને તેથી તેનું સ્કંદન મૂલ્ય મહત્તમ છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryEasyMCQKCET · 2018
ગોલ્ડ સોલ એ શું નથી?
A
લાયોફોબિક સોલ
B
ઋણ વીજભારિત સોલ
C
મેક્રોમોલેક્યુલર સોલ
D
મલ્ટીમોલેક્યુલર કલિલ
Solution
(C) ગોલ્ડ સોલ એ $multimolecular$ કલિલ છે કારણ કે તે $1 \ nm$ કરતા ઓછા વ્યાસ ધરાવતા ઘણા બધા ગોલ્ડ પરમાણુઓ $(Au_n)$ ના સમૂહનો બનેલો છે. તે $lyophobic$ સોલ છે અને $negatively$ ચાર્જ થયેલ છે. તે $macromolecular$ કલિલ નથી,કારણ કે $macromolecular$ કલિલ સ્ટાર્ચ અથવા પ્રોટીન જેવા મોટા અણુઓ દ્વારા બને છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real KCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in KCET 2018?
There are 63 Chemistry questions from the KCET 2018 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are KCET 2018 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice KCET 2018 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from KCET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick KCET 2018 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.