BiologyQ1–47 of 47 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$Meiosis \ I$ (અર્ધીકરણ-$I$) ના કયા તબક્કે $Recombinase$ (રિકોમ્બિનેઝ) ઉત્સેચકની જરૂર પડે છે?
A
પેકીટીન (Pachytene)
B
ઝાયગોટીન (Zygotene)
C
ડીપ્લોટીન (Diplotene)
D
ડાયાકીનેસીસ (Diakinesis)
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ (પેકીટીન) છે.
$Recombinase$ એ એક ઉત્સેચક છે જે સમજાત રંગસૂત્રોની નોન-સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સ વચ્ચે વ્યતિકરણ (crossing over) ની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને $Meiosis \ I$ (અર્ધીકરણ-$I$) ના $Prophase \ I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) ના $Pachytene$ (પેકીટીન) તબક્કા દરમિયાન થાય છે.
$Recombinase$ એ એક ઉત્સેચક છે જે સમજાત રંગસૂત્રોની નોન-સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સ વચ્ચે વ્યતિકરણ (crossing over) ની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને $Meiosis \ I$ (અર્ધીકરણ-$I$) ના $Prophase \ I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) ના $Pachytene$ (પેકીટીન) તબક્કા દરમિયાન થાય છે.
0 likesView Solution
2
BiologyEasyMCQKCET · 2024
List-I માં આપેલા રંજકદ્રવ્યોને List-II માં આપેલા ક્રોમેટોગ્રામમાં તેમના રંગ સાથે જોડો.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| List-I (રંજકદ્રવ્યો) | List-II (ક્રોમેટોગ્રામમાં રંગ) |
| 1. ક્લોરોફિલ 'b' | p. પીળો-નારંગી |
| 2. કેરોટીનોઈડ્સ | q. નારંગી-લાલ |
| 3. ક્લોરોફિલ 'a' | s. વાદળી-લીલો |
| 4. ઝેન્થોફિલ્સ | r. પીળો |
| - | t. પીળો-લીલો |
A
$1-s, 2-p, 3-q, 4-r$
B
$1-t, 2-p, 3-s, 4-r$
C
$1-t, 2-q, 3-s, 4-p$
D
$1-s, 2-t, 3-q, 4-r$
Solution
(B) પર્ણના રંજકદ્રવ્યોના પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી મુજબ,જોવા મળતા રંગો નીચે મુજબ છે:
$1$. ક્લોરોફિલ '$b$' પીળા-લીલા $(t)$ રંગનું દેખાય છે.
$2$. કેરોટીનોઈડ્સ પીળાથી પીળા-નારંગી $(p)$ રંગના દેખાય છે.
$3$. ક્લોરોફિલ '$a$' વાદળી-લીલા $(s)$ રંગનું દેખાય છે.
$4$. ઝેન્થોફિલ્સ પીળા $(r)$ રંગના દેખાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $1-t, 2-p, 3-s, 4-r$ છે.
$1$. ક્લોરોફિલ '$b$' પીળા-લીલા $(t)$ રંગનું દેખાય છે.
$2$. કેરોટીનોઈડ્સ પીળાથી પીળા-નારંગી $(p)$ રંગના દેખાય છે.
$3$. ક્લોરોફિલ '$a$' વાદળી-લીલા $(s)$ રંગનું દેખાય છે.
$4$. ઝેન્થોફિલ્સ પીળા $(r)$ રંગના દેખાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $1-t, 2-p, 3-s, 4-r$ છે.
0 likesView Solution
3
BiologyEasyMCQKCET · 2024
ગ્લાયકોલિસિસના અંતિમ ઉત્પાદનને $TCA$ ચક્ર સાથે જોડતું મધ્યવર્તી સંયોજન કયું છે?
A
એસીટાઈલ $CoA$
B
પાયરુવિક એસિડ
C
$OAA$
D
સાઇટ્રિક એસિડ
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
ગ્લાયકોલિસિસના અંતે ગ્લુકોઝના એક અણુમાંથી $2$ અણુ $Pyruvic$ $Acid$ (પાયરુવિક એસિડ) ઉત્પન્ન થાય છે.
ઓક્સિજનની હાજરીમાં, $Pyruvic$ $Acid$ નું ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન થઈને $Acetyl$ $CoA$ બને છે.
$Acetyl$ $CoA$ એ ગ્લાયકોલિસિસ અને $TCA$ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) વચ્ચેની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે, જે કણાભસૂત્રના આધારકમાં પ્રવેશીને ચક્રની શરૂઆત કરે છે.
ગ્લાયકોલિસિસના અંતે ગ્લુકોઝના એક અણુમાંથી $2$ અણુ $Pyruvic$ $Acid$ (પાયરુવિક એસિડ) ઉત્પન્ન થાય છે.
ઓક્સિજનની હાજરીમાં, $Pyruvic$ $Acid$ નું ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન થઈને $Acetyl$ $CoA$ બને છે.
$Acetyl$ $CoA$ એ ગ્લાયકોલિસિસ અને $TCA$ ચક્ર (ક્રેબ્સ ચક્ર) વચ્ચેની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે, જે કણાભસૂત્રના આધારકમાં પ્રવેશીને ચક્રની શરૂઆત કરે છે.
0 likesView Solution
4
BiologyEasyMCQKCET · 2024
ઓક્સિન: અગ્રસ્થ પ્રભુત્વ:: જિબરેલિન: . . . . . .
A
અસ્થાનિક પ્રરોહનું નિર્માણ
B
અલગ થવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે
C
વાયુરંધ્ર બંધ થવા
D
બોલ્ટિંગ
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
જિબરેલિન બોલ્ટિંગને પ્રોત્સાહન આપે છે,જેનો અર્થ છે કે રોઝેટ આદત ધરાવતા છોડમાં (જેમ કે બીટ,કોબીજ) ફૂલ આવતા પહેલા આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો થવો.
જિબરેલિન બોલ્ટિંગને પ્રોત્સાહન આપે છે,જેનો અર્થ છે કે રોઝેટ આદત ધરાવતા છોડમાં (જેમ કે બીટ,કોબીજ) ફૂલ આવતા પહેલા આંતરગાંઠની લંબાઈમાં વધારો થવો.
0 likesView Solution
5
BiologyEasyMCQKCET · 2024
હૃદયના ધબકારા દરમિયાન સંભળાતા લાક્ષણિક 'લબ-ડબ' અવાજો શેના કારણે ઉત્પન્ન થાય છે?
A
અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વનું બંધ થવું
B
દ્વિદલ અને ત્રિદલ વાલ્વનું બંધ થવું
C
દ્વિદલ અને ત્રિદલ વાલ્વનું બંધ થવું અને ત્યારબાદ અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વનું બંધ થવું
D
દ્વિદલ અને ત્રિદલ વાલ્વનું ખુલવું અને ત્યારબાદ અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વનું ખુલવું
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
હૃદયચક્ર દરમિયાન,હૃદયના બે મુખ્ય અવાજો ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રથમ હૃદયનો અવાજ,જેને 'લબ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે કર્ણક-ક્ષેપક વાલ્વ (ત્રિદલ અને દ્વિદલ વાલ્વ) ના બંધ થવાને કારણે ક્ષેપક સંકોચનની શરૂઆતમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
બીજો હૃદયનો અવાજ,જેને 'ડબ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે ક્ષેપક શિથિલનની શરૂઆતમાં અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વના બંધ થવાને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,અવાજોનો ક્રમ દ્વિદલ અને ત્રિદલ વાલ્વનું બંધ થવું અને ત્યારબાદ અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વનું બંધ થવું છે.
હૃદયચક્ર દરમિયાન,હૃદયના બે મુખ્ય અવાજો ઉત્પન્ન થાય છે.
પ્રથમ હૃદયનો અવાજ,જેને 'લબ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે કર્ણક-ક્ષેપક વાલ્વ (ત્રિદલ અને દ્વિદલ વાલ્વ) ના બંધ થવાને કારણે ક્ષેપક સંકોચનની શરૂઆતમાં ઉત્પન્ન થાય છે.
બીજો હૃદયનો અવાજ,જેને 'ડબ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે ક્ષેપક શિથિલનની શરૂઆતમાં અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વના બંધ થવાને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,અવાજોનો ક્રમ દ્વિદલ અને ત્રિદલ વાલ્વનું બંધ થવું અને ત્યારબાદ અર્ધચંદ્રાકાર વાલ્વનું બંધ થવું છે.
0 likesView Solution
6
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$Uremia$ (યુરેમિયા) શબ્દનો અર્થ શું થાય છે?
A
રુધિરમાં યુરિયાનો ભરાવો.
B
મૂત્રમાં ગ્લુકોઝની હાજરી.
C
રુધિરમાં યુરિક એસિડનો ભરાવો.
D
મૂત્રપિંડમાં યુરિક એસિડનો ભરાવો.
Solution
(A) $Uremia$ (યુરેમિયા) એટલે રુધિરમાં યુરિયાનો ભરાવો થવો.
આ સ્થિતિ મૂત્રપિંડની ખામીને કારણે સર્જાય છે,જેમાં મૂત્રપિંડ રુધિરમાંથી યુરિયાને અસરકારક રીતે ગાળી શકતા નથી.
આ સ્થિતિ મૂત્રપિંડની ખામીને કારણે સર્જાય છે,જેમાં મૂત્રપિંડ રુધિરમાંથી યુરિયાને અસરકારક રીતે ગાળી શકતા નથી.
0 likesView Solution
7
BiologyEasyMCQKCET · 2024
સ્નાયુ સંકોચનનો કાર્યાત્મક એકમ કયો છે?
A
બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ વચ્ચેનો માયોફાઈબ્રિલનો ભાગ
B
બે ક્રમિક $M$-રેખાઓ વચ્ચેનો માયોફાઈબ્રિલનો ભાગ
C
$H$-ઝોનનું કેન્દ્ર
D
$I$-બેન્ડનું કેન્દ્ર
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે. સ્નાયુ સંકોચનના કાર્યાત્મક એકમને $sarcomere$ (સારકોમિયર) કહેવામાં આવે છે.
તે બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ વચ્ચે આવેલા માયોફાઈબ્રિલના ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
સ્નાયુ સંકોચન દરમિયાન,જ્યારે એક્ટિન અને માયોસિન તંતુઓ એકબીજા પર સરકે છે ત્યારે આ $sarcomeres$ ટૂંકા થાય છે.
તે બે ક્રમિક $Z$-રેખાઓ વચ્ચે આવેલા માયોફાઈબ્રિલના ભાગ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
સ્નાયુ સંકોચન દરમિયાન,જ્યારે એક્ટિન અને માયોસિન તંતુઓ એકબીજા પર સરકે છે ત્યારે આ $sarcomeres$ ટૂંકા થાય છે.
0 likesView Solution
8
BiologyEasyMCQKCET · 2024
યાદી-$I$ માં આપેલા મગજના ભાગોને યાદી-$II$ માં આપેલા તેમના કાર્યો સાથે જોડો.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| યાદી-$I$ (મગજના ભાગો) | યાદી-$II$ (કાર્યો) |
|---|---|
| $1$. મેડ્યુલા ઓબ્લોન્ગાટા | $p$. શરીરનું તાપમાન |
| $2$. હાયપોથેલેમસ | $q$. ઘ્રાણ (ગંધ પારખવી) |
| $3$. સેરેબ્રલ કોર્ટેક્સ | $r$. શ્વસન |
| $4$. લિમ્બિક સિસ્ટમ | $s$. પ્રેરક કાર્ય (Motor function) |
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
A
$1-p, 2-r, 3-s, 4-q$
B
$1-q, 2-s, 3-r, 4-p$
C
$1-s, 2-p, 3-q, 4-r$
D
$1-r, 2-p, 3-s, 4-q$
Solution
(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. મેડ્યુલા ઓબ્લોન્ગાટા: તેમાં શ્વસન,હૃદયના ધબકારા અને જઠરના સ્ત્રાવને નિયંત્રિત કરતા કેન્દ્રો આવેલા હોય છે. તેથી,$1-r$.
$2$. હાયપોથેલેમસ: તેમાં શરીરનું તાપમાન,ભૂખ અને તરસને નિયંત્રિત કરતા ઘણા કેન્દ્રો આવેલા હોય છે. તેથી,$2-p$.
$3$. સેરેબ્રલ કોર્ટેક્સ: તે પ્રેરક કાર્યો (Motor functions),સંવેદનાઓ અને જટિલ જ્ઞાનાત્મક પ્રક્રિયાઓ માટે જવાબદાર છે. તેથી,$3-s$.
$4$. લિમ્બિક સિસ્ટમ: તે જાતીય વર્તન,ભાવનાત્મક પ્રતિક્રિયાઓ (જેમ કે ઉત્તેજના,આનંદ,ક્રોધ અને ડર) અને પ્રેરણાના નિયમનમાં સામેલ છે. તે ગંધ પારખવાની શક્તિ (olfaction) સાથે પણ સંકળાયેલ છે. તેથી,$4-q$.
આમ,સાચો ક્રમ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
$1$. મેડ્યુલા ઓબ્લોન્ગાટા: તેમાં શ્વસન,હૃદયના ધબકારા અને જઠરના સ્ત્રાવને નિયંત્રિત કરતા કેન્દ્રો આવેલા હોય છે. તેથી,$1-r$.
$2$. હાયપોથેલેમસ: તેમાં શરીરનું તાપમાન,ભૂખ અને તરસને નિયંત્રિત કરતા ઘણા કેન્દ્રો આવેલા હોય છે. તેથી,$2-p$.
$3$. સેરેબ્રલ કોર્ટેક્સ: તે પ્રેરક કાર્યો (Motor functions),સંવેદનાઓ અને જટિલ જ્ઞાનાત્મક પ્રક્રિયાઓ માટે જવાબદાર છે. તેથી,$3-s$.
$4$. લિમ્બિક સિસ્ટમ: તે જાતીય વર્તન,ભાવનાત્મક પ્રતિક્રિયાઓ (જેમ કે ઉત્તેજના,આનંદ,ક્રોધ અને ડર) અને પ્રેરણાના નિયમનમાં સામેલ છે. તે ગંધ પારખવાની શક્તિ (olfaction) સાથે પણ સંકળાયેલ છે. તેથી,$4-q$.
આમ,સાચો ક્રમ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
0 likesView Solution
9
BiologyEasyMCQKCET · 2024
તે સમુદાય (phylum) ને ઓળખો જે નીચેના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. પ્રાણીઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) હોય છે.
$2$. શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓ (ciliated comb plates) ની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
$1$. પ્રાણીઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય (diploblastic) હોય છે.
$2$. શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓ (ciliated comb plates) ની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
A
કોએલેન્ટેરાટા (Coelenterata)
B
મોલસ્કા (Mollusca)
C
આર્થ્રોપોડા (Arthropoda)
D
ટીનોફોરા (Ctenophora)
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સમુદાય $Ctenophora$ નીચે મુજબના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. તેઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે.
$2$. તેમના શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. આ પ્રાણીઓમાં પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
સમુદાય $Ctenophora$ નીચે મુજબના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. તેઓ વિશિષ્ટ રીતે દરિયાઈ,અરીય સમમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ છે.
$2$. તેમના શરીર પર પક્ષ્મલ કંકત પટ્ટીઓની આઠ બાહ્ય હરોળ હોય છે,જે પ્રચલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. આ પ્રાણીઓમાં પાચન કોષબાહ્ય અને કોષઅંતઃસ્થ બંને પ્રકારનું હોય છે.
$4$. પ્રજનન માત્ર લિંગી પ્રજનન દ્વારા જ થાય છે.
0 likesView Solution
10
BiologyEasyMCQKCET · 2024
રસધાની (vacuoles) ના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તે પટલમય છે અને તેમાં સંગ્રહિત પ્રોટીન અને લિપિડ્સ હોય છે
B
તે પટલમય છે અને તેમાં પાણી અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો હોય છે.
C
તેમાં પટલનો અભાવ હોય છે અને તેમાં હવા હોય છે
D
તેમાં પટલનો અભાવ હોય છે અને તેમાં પાણી અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો હોય છે
Solution
(B) સાચો જવાબ છે.
રસધાની એ કોષરસમાં જોવા મળતી પટલથી ઘેરાયેલી રચના છે.
તેમાં પાણી,કોષરસ,ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો અને અન્ય પદાર્થો હોય છે જે કોષ માટે ઉપયોગી નથી.
રસધાનીને ઘેરતા પટલને ટોનોપ્લાસ્ટ કહેવામાં આવે છે.
રસધાની એ કોષરસમાં જોવા મળતી પટલથી ઘેરાયેલી રચના છે.
તેમાં પાણી,કોષરસ,ઉત્સર્ગ દ્રવ્યો અને અન્ય પદાર્થો હોય છે જે કોષ માટે ઉપયોગી નથી.
રસધાનીને ઘેરતા પટલને ટોનોપ્લાસ્ટ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
11
BiologyEasyMCQKCET · 2024
સંધિપાદ (Arthropods) નું બાહ્ય કંકાલ એક વિશિષ્ટ જટિલ પોલીસેકેરાઈડનું બનેલું હોય છે,જેને શું કહેવાય છે?
A
હાયલ્યુરોનિક એસિડ
B
કાઈટિન
C
મીણ (Waxes)
D
સેલ્યુલોઝ
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સંધિપાદ (Arthropods) માં બાહ્ય કંકાલ હોય છે જે માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
આ બાહ્ય કંકાલ $Chitin$ (કાઈટિન) નું બનેલું હોય છે,જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
$Chitin$ એ $N$-એસીટાઈલગ્લુકોસામાઈન એકમોનો પોલિમર છે જે $\beta-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
સંધિપાદ (Arthropods) માં બાહ્ય કંકાલ હોય છે જે માળખાકીય આધાર અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
આ બાહ્ય કંકાલ $Chitin$ (કાઈટિન) નું બનેલું હોય છે,જે એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે.
$Chitin$ એ $N$-એસીટાઈલગ્લુકોસામાઈન એકમોનો પોલિમર છે જે $\beta-1,4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
0 likesView Solution
12
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી કયું પરોપજીવી અનુકૂલન નથી?
A
બિનજરૂરી જ્ઞાનેન્દ્રિયોનો નાશ
B
ચોંટવા માટેના અંગો અથવા ચૂષકોનો અભાવ
C
પાચનતંત્રનો નાશ
D
ઉચ્ચ પ્રજનન ક્ષમતા
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે. પરોપજીવીઓએ તેમના યજમાનની અંદર કે બહાર જીવવા માટે વિવિધ અનુકૂલનો વિકસાવ્યા છે. આમાં બિનજરૂરી જ્ઞાનેન્દ્રિયોનો નાશ,યજમાન સાથે ચોંટવા માટે વિશિષ્ટ અંગો અથવા ચૂષકોની હાજરી,પાચનતંત્રનો નાશ (કારણ કે તેઓ પચેલો ખોરાક સીધો શોષી લે છે) અને તેમની પ્રજાતિના અસ્તિત્વને સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઉચ્ચ પ્રજનન ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે. તેથી,ચોંટવા માટેના અંગો અથવા ચૂષકોનો અભાવ એ પરોપજીવી અનુકૂલન નથી; વાસ્તવમાં,તેમની હાજરી એ એક મુખ્ય અનુકૂલન છે.
0 likesView Solution
13
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જ્યારે પુષ્પમાં પુંકેસર અને સ્ત્રીકેસર બંને હાજર હોય,ત્યારે તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
અલિંગી
B
એકલિંગી
C
દ્વિલિંગી
D
એકગૃહી (Dioecious)
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
દ્વિલિંગી પુષ્પો,જેને ઉભયલિંગી પુષ્પો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા પુષ્પો છે જેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) બંને એક જ પુષ્પમાં આવેલા હોય છે.
દ્વિલિંગી પુષ્પો,જેને ઉભયલિંગી પુષ્પો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા પુષ્પો છે જેમાં નર પ્રજનન અંગો (પુંકેસર) અને માદા પ્રજનન અંગો (સ્ત્રીકેસર) બંને એક જ પુષ્પમાં આવેલા હોય છે.
0 likesView Solution
14
BiologyEasyMCQKCET · 2024
List-$I$ ને List-$II$ સાથે જોડો:
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| List-$I$ | List-$II$ |
|---|---|
| $1$. બહુ-ભ્રૂણતા (Polyembryony) | $p$. મરી (Black pepper) |
| $2$. પરિભ્રૂણપોષ (Perisperm) | $q$. કેળ (Banana) |
| $3$. કૂટફળ (False fruit) | $r$. લીંબુ (Lemon) |
| $4$. અફલિત ફળ (Parthenocarpy) | $s$. સફરજન (Apple) |
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
A
$1-r, 2-p, 3-s, 4-q$
B
$1-p, 2-r, 3-s, 4-q$
C
$1-q, 2-p, 3-s, 4-r$
D
$1-r, 2-s, 3-p, 4-q$
Solution
(A) $1$. બહુ-ભ્રૂણતા: એક બીજમાં એક કરતા વધુ ભ્રૂણની હાજરીને બહુ-ભ્રૂણતા કહેવાય છે, જે સામાન્ય રીતે સાઇટ્રસ અને લીંબુમાં જોવા મળે છે $(1-r)$.
$2$. પરિભ્રૂણપોષ: બીજમાં બાકી રહેલા પ્રદેહને પરિભ્રૂણપોષ કહેવાય છે, જે મરી અને બીટમાં જોવા મળે છે $(2-p)$.
$3$. કૂટફળ: જે ફળ અંડાશયને બદલે પુષ્પાસન અથવા અન્ય પુષ્પીય ભાગોમાંથી વિકસે છે તેને કૂટફળ કહેવાય છે, દા.ત., સફરજન $(3-s)$.
$4$. અફલિત ફળ: ફલન વગર ફળના વિકાસને અફલિત ફળ કહેવાય છે, જે સામાન્ય રીતે કેળમાં જોવા મળે છે $(4-q)$.
તેથી, સાચી જોડ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
$2$. પરિભ્રૂણપોષ: બીજમાં બાકી રહેલા પ્રદેહને પરિભ્રૂણપોષ કહેવાય છે, જે મરી અને બીટમાં જોવા મળે છે $(2-p)$.
$3$. કૂટફળ: જે ફળ અંડાશયને બદલે પુષ્પાસન અથવા અન્ય પુષ્પીય ભાગોમાંથી વિકસે છે તેને કૂટફળ કહેવાય છે, દા.ત., સફરજન $(3-s)$.
$4$. અફલિત ફળ: ફલન વગર ફળના વિકાસને અફલિત ફળ કહેવાય છે, જે સામાન્ય રીતે કેળમાં જોવા મળે છે $(4-q)$.
તેથી, સાચી જોડ $1-r, 2-p, 3-s, 4-q$ છે.
0 likesView Solution
15
BiologyEasyMCQKCET · 2024
એક જ વનસ્પતિના બીજા પુષ્પના પરાગાસન પર પરાગરજનું સ્થળાંતર થવાની ક્રિયાને શું કહે છે?
A
પર-પરાગનયન (Xenogamy)
B
સ્વ-પરાગનયન (Autogamy)
C
સંવૃત પુષ્પતા (Cleistogamy)
D
સહપુષ્પી પરાગનયન (Geitonogamy)
Solution
(D) $Geitonogamy$ (સહપુષ્પી પરાગનયન) એટલે એક જ વનસ્પતિના એક પુષ્પની પરાગરજનું તે જ વનસ્પતિના બીજા પુષ્પના પરાગાસન પર સ્થાનાંતરિત થવું.
જોકે તે કાર્યાત્મક રીતે પર-પરાગનયનનો એક પ્રકાર છે કારણ કે તેમાં પરાગવાહકોની જરૂર પડે છે,પરંતુ આનુવંશિક રીતે તે સ્વ-પરાગનયન જેવું જ છે કારણ કે પરાગરજ એક જ વનસ્પતિમાંથી આવે છે.
જોકે તે કાર્યાત્મક રીતે પર-પરાગનયનનો એક પ્રકાર છે કારણ કે તેમાં પરાગવાહકોની જરૂર પડે છે,પરંતુ આનુવંશિક રીતે તે સ્વ-પરાગનયન જેવું જ છે કારણ કે પરાગરજ એક જ વનસ્પતિમાંથી આવે છે.
0 likesView Solution
16
BiologyEasyMCQKCET · 2024
સહાયક કોષો (synergids) માં ફિલિફોર્મ એપરેટસ (filiform apparatus) ની ભૂમિકા શું છે?
A
અંડકોષ ઉપકરણનું રક્ષણ કરવું
B
ભ્રૂણપોષ (endosperm) નું નિર્માણ
C
પરાગનલિકાના પ્રવેશને માર્ગદર્શન આપવું
D
જન્યુઓના પ્રવેશને અટકાવવો
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
ફિલિફોર્મ એપરેટસ એ સહાયક કોષોના અંડછિદ્રીય છેડે આવેલા વિશિષ્ટ કોષીય જાડાણ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય એવા રાસાયણિક પદાર્થોનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે જે ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન પરાગનલિકાને સહાયક કોષોમાં પ્રવેશવા માટે માર્ગદર્શન આપે છે.
ફિલિફોર્મ એપરેટસ એ સહાયક કોષોના અંડછિદ્રીય છેડે આવેલા વિશિષ્ટ કોષીય જાડાણ છે.
તેનું મુખ્ય કાર્ય એવા રાસાયણિક પદાર્થોનો સ્ત્રાવ કરવાનું છે જે ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન પરાગનલિકાને સહાયક કોષોમાં પ્રવેશવા માટે માર્ગદર્શન આપે છે.
0 likesView Solution
17
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી કયું એન્ટિજન-એન્ટિબોડી આંતરક્રિયાના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે?
A
$PCR$
B
$ELISA$
C
rDNA ટેકનોલોજી
D
જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ
Solution
(B) $ELISA$ (એન્ઝાઇમ-લિંક્ડ ઇમ્યુનોસોર્બન્ટ એસે) એ એક નિદાન પદ્ધતિ છે જે એન્ટિજન-એન્ટિબોડી આંતરક્રિયાના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
આ પદ્ધતિમાં,નમૂનામાં એન્ટિજનની હાજરી શોધવા માટે ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ આંતરક્રિયા અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે,જે રોગકારકો અથવા પ્રોટીનની સચોટ ઓળખ કરવામાં મદદ કરે છે.
આ પદ્ધતિમાં,નમૂનામાં એન્ટિજનની હાજરી શોધવા માટે ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ આંતરક્રિયા અત્યંત વિશિષ્ટ હોય છે,જે રોગકારકો અથવા પ્રોટીનની સચોટ ઓળખ કરવામાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
18
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી કોનો ઉપયોગ એમ્ફિસીમા (Emphysema) ની સારવાર માટે થાય છે?
A
માનવ અંતઃસ્ત્રાવ - $\alpha$-એન્ટિટ્રિપ્સિન
B
માનવ $\alpha$-ઇન્ટરફેરોન
C
માનવ પ્રોટીન - $\alpha$-એન્ટિટ્રિપ્સિન
D
માનવ $\alpha$-લેક્ટાલબ્યુમિન
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
માનવ પ્રોટીન $\alpha$-એન્ટિટ્રિપ્સિનનો ઉપયોગ એમ્ફિસીમાની સારવારમાં થાય છે.
તેનું ઉત્પાદન ટ્રાન્સજેનિક પ્રાણીઓમાં (ખાસ કરીને ટ્રાન્સજેનિક ઘેટાંમાં) $DNA$ મેનીપ્યુલેશન દ્વારા કરવામાં આવે છે.
આ પ્રોટીન ઇલાસ્ટેઝ ઉત્સેચકને અવરોધે છે,જે ફેફસાંમાં વાયુકોષ્ઠોની દીવાલોનું વિઘટન કરે છે અને એમ્ફિસીમા જેવી સ્થિતિ સર્જે છે.
માનવ પ્રોટીન $\alpha$-એન્ટિટ્રિપ્સિનનો ઉપયોગ એમ્ફિસીમાની સારવારમાં થાય છે.
તેનું ઉત્પાદન ટ્રાન્સજેનિક પ્રાણીઓમાં (ખાસ કરીને ટ્રાન્સજેનિક ઘેટાંમાં) $DNA$ મેનીપ્યુલેશન દ્વારા કરવામાં આવે છે.
આ પ્રોટીન ઇલાસ્ટેઝ ઉત્સેચકને અવરોધે છે,જે ફેફસાંમાં વાયુકોષ્ઠોની દીવાલોનું વિઘટન કરે છે અને એમ્ફિસીમા જેવી સ્થિતિ સર્જે છે.
0 likesView Solution
19
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જીવાવરણની વાર્ષિક ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા આશરે કેટલી છે?
A
$170$ અબજ ટન
B
$55$ અબજ ટન
C
$170$ મિલિયન ટન
D
$55$ મિલિયન ટન
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
સમગ્ર જીવાવરણની વાર્ષિક ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા આશરે $170$ અબજ ટન કાર્બનિક દ્રવ્ય (સૂકું વજન) છે.
આ મૂલ્ય પરપોષીઓ દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
સમગ્ર જીવાવરણની વાર્ષિક ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા આશરે $170$ અબજ ટન કાર્બનિક દ્રવ્ય (સૂકું વજન) છે.
આ મૂલ્ય પરપોષીઓ દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
0 likesView Solution
20
BiologyEasyMCQKCET · 2024
પર્યાવરણીય જીવવિજ્ઞાનીઓ દ્વારા પ્રસ્તાવિત પૂર્વધારણા મુજબ,ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારોમાં પ્રમાણમાં સ્થિર પર્યાવરણ શું પ્રોત્સાહિત કરે છે?
A
નિક વિશિષ્ટીકરણ અને ઓછી જાતિ વિવિધતા
B
નિક વિશિષ્ટીકરણ અને વધુ જાતિ વિવિધતા
C
નિક વિવિધતા અને ઓછું જાતિ વિશિષ્ટીકરણ
D
નિક વિવિધતા અને વધુ જાતિ વિશિષ્ટીકરણ
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
પર્યાવરણીય જીવવિજ્ઞાનીઓ સૂચવે છે કે ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં પ્રમાણમાં સ્થિર અને અનુકૂળ આબોહવા $Niche$ (નિક) વિશિષ્ટીકરણ માટે અનુકૂળ છે.
પર્યાવરણ સ્થિર હોવાથી અને સતત અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ તેમજ પુષ્કળ સૌર ઊર્જા પૂરી પાડતું હોવાથી,તે વિવિધ પ્રકારની જાતિઓના ઉત્ક્રાંતિને સમર્થન આપે છે,જે વધુ જાતિ વિવિધતા તરફ દોરી જાય છે.
પર્યાવરણીય જીવવિજ્ઞાનીઓ સૂચવે છે કે ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશોમાં પ્રમાણમાં સ્થિર અને અનુકૂળ આબોહવા $Niche$ (નિક) વિશિષ્ટીકરણ માટે અનુકૂળ છે.
પર્યાવરણ સ્થિર હોવાથી અને સતત અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ તેમજ પુષ્કળ સૌર ઊર્જા પૂરી પાડતું હોવાથી,તે વિવિધ પ્રકારની જાતિઓના ઉત્ક્રાંતિને સમર્થન આપે છે,જે વધુ જાતિ વિવિધતા તરફ દોરી જાય છે.
0 likesView Solution
21
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$IUCN$ રેડ લિસ્ટ મુજબ તાજેતરમાં લુપ્ત થયેલા પ્રાણીઓ અને તેમના લુપ્ત થવાના સ્થળના સંદર્ભમાં ખોટી જોડી ઓળખો.
A
ડોડો - મોરેશિયસ
B
ક્વાગા - આફ્રિકા
C
થાયલેસિન - ઓસ્ટ્રેલિયા
D
સ્ટેલરની સી કાઉ - ઉત્તર અમેરિકા
Solution
(D) એ ખોટી જોડી છે.
સ્ટેલરની સી કાઉ ($Hydrodamalis$ $gigas$) $1741$ માં તેની શોધના $27$ વર્ષની અંદર મનુષ્યો દ્વારા અતિશય શોષણને કારણે રશિયાના કમાન્ડર ટાપુઓ (બેરિંગ સમુદ્ર) માંથી લુપ્ત થઈ ગઈ હતી.
તે ઉત્તર અમેરિકાની મૂળ પ્રજાતિ નહોતી.
સ્ટેલરની સી કાઉ ($Hydrodamalis$ $gigas$) $1741$ માં તેની શોધના $27$ વર્ષની અંદર મનુષ્યો દ્વારા અતિશય શોષણને કારણે રશિયાના કમાન્ડર ટાપુઓ (બેરિંગ સમુદ્ર) માંથી લુપ્ત થઈ ગઈ હતી.
તે ઉત્તર અમેરિકાની મૂળ પ્રજાતિ નહોતી.
0 likesView Solution
22
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સનું કડક સંરક્ષણ ચાલુ સામૂહિક વિલુપ્તીકરણને લગભગ કેટલા ટકા ઘટાડી શકે છે ($\%$ માં)?
A
$20$
B
$25$
C
$30$
D
$35$
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સ એવા વિસ્તારો છે જ્યાં પ્રજાતિઓની સમૃદ્ધિ ખૂબ જ વધારે હોય છે અને ત્યાં સ્થાનિક પ્રજાતિઓનું પ્રમાણ પણ વધુ હોય છે.
આ વિસ્તારો સતત જોખમ હેઠળ છે.
પરિસ્થિતિવિદ્યાના નિષ્ણાતોએ અંદાજ લગાવ્યો છે કે જો આ જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સનું કડક સંરક્ષણ કરવામાં આવે,તો તે ચાલુ સામૂહિક વિલુપ્તીકરણને લગભગ $30\%$ સુધી ઘટાડી શકે છે.
જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સ એવા વિસ્તારો છે જ્યાં પ્રજાતિઓની સમૃદ્ધિ ખૂબ જ વધારે હોય છે અને ત્યાં સ્થાનિક પ્રજાતિઓનું પ્રમાણ પણ વધુ હોય છે.
આ વિસ્તારો સતત જોખમ હેઠળ છે.
પરિસ્થિતિવિદ્યાના નિષ્ણાતોએ અંદાજ લગાવ્યો છે કે જો આ જૈવવિવિધતાના હોટસ્પોટ્સનું કડક સંરક્ષણ કરવામાં આવે,તો તે ચાલુ સામૂહિક વિલુપ્તીકરણને લગભગ $30\%$ સુધી ઘટાડી શકે છે.
0 likesView Solution
23
BiologyEasyMCQKCET · 2024
માનવ શુક્રકોષના સંદર્ભમાં,યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
| યાદી-$I$ | યાદી-$II$ |
|---|---|
| $1$. શીર્ષ | $s$. એકકીય કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે |
| $2$. એક્રોઝોમ | $p$. ઉત્સેચકોથી ભરેલું |
| $3$. મધ્યભાગ | $q$. કણાભસૂત્ર ધરાવે છે |
| $4$. પૂંછડી | $r$. શુક્રકોષની ગતિશીલતા |
નીચેનામાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:
A
$1-r, 2-q, 3-s, 4-p$
B
$1-s, 2-p, 3-q, 4-r$
C
$1-s, 2-r, 3-p, 4-q$
D
$1-q, 2-s, 3-r, 4-p$
Solution
(B) સાચી જોડ $1-s, 2-p, 3-q, 4-r$ છે.
$1$. શીર્ષ $(s)$: શુક્રકોષનું શીર્ષ લંબાયેલું એકકીય કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.
$2$. એક્રોઝોમ $(p)$: શીર્ષનો અગ્ર ભાગ ટોપી જેવી રચનાથી ઢંકાયેલો હોય છે જેને એક્રોઝોમ કહેવાય છે,જે ઉત્સેચકોથી ભરેલું હોય છે જે અંડકોષના ફલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. મધ્યભાગ $(q)$: મધ્યભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો આવેલા હોય છે,જે પૂંછડીની હલનચલન માટે ઊર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
$4$. પૂંછડી $(r)$: પૂંછડી શુક્રકોષની ગતિશીલતામાં મદદ કરે છે,જે ફલન માટે આવશ્યક છે.
$1$. શીર્ષ $(s)$: શુક્રકોષનું શીર્ષ લંબાયેલું એકકીય કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે.
$2$. એક્રોઝોમ $(p)$: શીર્ષનો અગ્ર ભાગ ટોપી જેવી રચનાથી ઢંકાયેલો હોય છે જેને એક્રોઝોમ કહેવાય છે,જે ઉત્સેચકોથી ભરેલું હોય છે જે અંડકોષના ફલનમાં મદદ કરે છે.
$3$. મધ્યભાગ $(q)$: મધ્યભાગમાં અસંખ્ય કણાભસૂત્રો આવેલા હોય છે,જે પૂંછડીની હલનચલન માટે ઊર્જા ઉત્પન્ન કરે છે.
$4$. પૂંછડી $(r)$: પૂંછડી શુક્રકોષની ગતિશીલતામાં મદદ કરે છે,જે ફલન માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
24
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જો બે પ્રાથમિક શુક્રકોષકોષો (primary spermatocytes) અને બે પ્રાથમિક અંડકોષકોષો (primary oocytes) એકસાથે અર્ધીકરણ (meiosis) પામે,તો જનનકોષોના નિર્માણ (gametogenesis) ના અંતે ઉત્પન્ન થતા શુક્રકોષો અને અંડકોષોનો ગુણોત્તર શું હશે?
A
$2$:$1$
B
$4$:$1$
C
$6$:$2$
D
$1$:$2$
Solution
(B) શુક્રકોષજનન દરમિયાન,એક પ્રાથમિક શુક્રકોષકોષ અર્ધીકરણ પામીને $4$ સક્રિય શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$2$ પ્રાથમિક શુક્રકોષકોષો $2 \times 4 = 8$ શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરશે.
અંડકોષજનન દરમિયાન,એક પ્રાથમિક અંડકોષકોષ અર્ધીકરણ પામીને માત્ર $1$ સક્રિય અંડકોષ ઉત્પન્ન કરે છે (અને $2-3$ ધ્રુવકાયો જે નાશ પામે છે).
તેથી,$2$ પ્રાથમિક અંડકોષકોષો $2 \times 1 = 2$ અંડકોષો ઉત્પન્ન કરશે.
ઉત્પન્ન થયેલા શુક્રકોષો અને અંડકોષોનો ગુણોત્તર $8:2$ છે,જેનું સાદું રૂપ $4:1$ થાય છે.
તેથી,$2$ પ્રાથમિક શુક્રકોષકોષો $2 \times 4 = 8$ શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરશે.
અંડકોષજનન દરમિયાન,એક પ્રાથમિક અંડકોષકોષ અર્ધીકરણ પામીને માત્ર $1$ સક્રિય અંડકોષ ઉત્પન્ન કરે છે (અને $2-3$ ધ્રુવકાયો જે નાશ પામે છે).
તેથી,$2$ પ્રાથમિક અંડકોષકોષો $2 \times 1 = 2$ અંડકોષો ઉત્પન્ન કરશે.
ઉત્પન્ન થયેલા શુક્રકોષો અને અંડકોષોનો ગુણોત્તર $8:2$ છે,જેનું સાદું રૂપ $4:1$ થાય છે.
0 likesView Solution
25
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી કયું અંતઃસ્ત્રાવ માનવ જરાયુ (placenta) દ્વારા સ્ત્રવિત થતું નથી?
A
પ્રોજેસ્ટોજન
B
$HCG$
C
એસ્ટ્રોજન
D
$LH$
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) એ અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,જરાયુ દ્વારા નહીં.
માનવ જરાયુ એક અંતઃસ્ત્રાવી પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે અને ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખવા માટે હ્યુમન કોરિઓનિક ગોનાડોટ્રોપિન $(HCG)$,હ્યુમન પ્લેસેન્ટલ લેક્ટોજન $(HPL)$,એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટોજન જેવા અનેક અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે.
$LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) એ અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,જરાયુ દ્વારા નહીં.
માનવ જરાયુ એક અંતઃસ્ત્રાવી પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે અને ગર્ભાવસ્થા જાળવી રાખવા માટે હ્યુમન કોરિઓનિક ગોનાડોટ્રોપિન $(HCG)$,હ્યુમન પ્લેસેન્ટલ લેક્ટોજન $(HPL)$,એસ્ટ્રોજન અને પ્રોજેસ્ટોજન જેવા અનેક અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે.
0 likesView Solution
26
BiologyEasyMCQKCET · 2024
માનવ માદામાં,ગર્ભાશયનું અંતઃસ્તર (endometrium) શેનું બનેલું હોય છે?
A
લીલા સ્નાયુઓ (Smooth muscle)
B
ગ્રંથિમય સ્તર (Glandular layer)
C
મેદપૂર્ણ સ્તર (Adipose layer)
D
કાસ્થિમય સ્તર (Cartilaginous layer)
Solution
(B) માનવ ગર્ભાશયની દીવાલ પેશીના ત્રણ સ્તરોની બનેલી હોય છે: પરિગર્ભાશય (બાહ્ય પાતળું સ્તર),ગર્ભાશયના સ્નાયુસ્તર (મધ્યનું જાડું લીલા સ્નાયુઓનું સ્તર),અને અંતઃસ્તર (અંદરનું ગ્રંથિમય સ્તર).
અંતઃસ્તર એ સૌથી અંદરનું સ્તર છે જે ગર્ભાશયની ગુહાને આવરે છે.
તે અત્યંત રુધિરવાહિનીયુક્ત અને ગ્રંથિમય સ્તર છે જે ગર્ભના સ્થાપન માટેની તૈયારીમાં માસિક ચક્ર દરમિયાન ચક્રીય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
અંતઃસ્તર એ સૌથી અંદરનું સ્તર છે જે ગર્ભાશયની ગુહાને આવરે છે.
તે અત્યંત રુધિરવાહિનીયુક્ત અને ગ્રંથિમય સ્તર છે જે ગર્ભના સ્થાપન માટેની તૈયારીમાં માસિક ચક્ર દરમિયાન ચક્રીય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
27
BiologyEasyMCQKCET · 2024
ભારત સરકારે કયા વર્ષમાં કેટલીક કડક જોગવાઈઓ સાથે $MTP$ ને કાયદેસર કર્યું?
A
$1951$
B
$1961$
C
$1971$
D
$2001$
Solution
(C) ભારત સરકારે $Medical$ $Termination$ $of$ $Pregnancy$ $(MTP)$ ને $1971$ ના વર્ષમાં કાયદેસર કર્યું હતું.
આ નિર્ણય $MTP$ ના દુરુપયોગને રોકવા અને ભારતમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા અનિયંત્રિત અને ગેરકાયદેસર સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાને નિયંત્રિત કરવા માટે કેટલીક કડક જોગવાઈઓ સાથે લેવામાં આવ્યો હતો.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ નિર્ણય $MTP$ ના દુરુપયોગને રોકવા અને ભારતમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતા અનિયંત્રિત અને ગેરકાયદેસર સ્ત્રી ભ્રૂણ હત્યાને નિયંત્રિત કરવા માટે કેટલીક કડક જોગવાઈઓ સાથે લેવામાં આવ્યો હતો.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
28
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જે પ્રક્રિયામાં $vas \ deferens$ (શુક્રવાહિની) નો નાનો ભાગ કાપીને અથવા બાંધીને દૂર કરવામાં આવે છે,તેને શું કહેવાય છે?
A
$MTP$
B
Vasectomy (નસબંધી)
C
Tubectomy (સ્ત્રી નસબંધી)
D
$GIFT$
Solution
(B) Vasectomy (નસબંધી).
નસબંધી એ પુરુષોમાં વંધ્યીકરણની એક શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અંડકોષ પર એક નાનો ચીરો મૂકીને $vas \ deferens$ (શુક્રવાહિની) નો નાનો ભાગ કાપીને અથવા બાંધીને દૂર કરવામાં આવે છે.
આ શુક્રકોષોના વહનને અટકાવે છે,આમ તે કાયમી ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ તરીકે કાર્ય કરે છે.
નસબંધી એ પુરુષોમાં વંધ્યીકરણની એક શસ્ત્રક્રિયા પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,અંડકોષ પર એક નાનો ચીરો મૂકીને $vas \ deferens$ (શુક્રવાહિની) નો નાનો ભાગ કાપીને અથવા બાંધીને દૂર કરવામાં આવે છે.
આ શુક્રકોષોના વહનને અટકાવે છે,આમ તે કાયમી ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
29
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન શોધો:
A
લિંગ-સંલગ્ન પ્રચ્છન્ન લક્ષણોમાં,જનીન અબાધિત વાહક માદામાંથી કેટલાક નર સંતતિમાં વહન પામે છે.
B
મગજમાં ફિનાઈલપાયરુવિક એસિડનો ભરાવો થવાથી માનસિક મંદતા આવે છે.
C
ડાઉન્સ સિન્ડ્રોમથી અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓમાં જન્મજાત હૃદયની ખામી હોય છે અને તેઓ વધુ બુદ્ધિશાળી હોય છે.
D
ટર્નર સિન્ડ્રોમ એક $X$-રંગસૂત્રની ગેરહાજરીને કારણે થાય છે.
Solution
(C) ખોટું વિધાન $C$ છે. ડાઉન્સ સિન્ડ્રોમથી અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓ વધુ બુદ્ધિશાળી હોતા નથી; તેના બદલે,તેઓ સામાન્ય રીતે માનસિક મંદતા,ટૂંકી કદ અને જન્મજાત હૃદયની ખામી જેવી શારીરિક અસાધારણતાઓ દર્શાવે છે. તેથી,તેઓ 'વધુ બુદ્ધિશાળી' છે તેવો દાવો તથ્યની દ્રષ્ટિએ ખોટો છે.
0 likesView Solution
30
BiologyEasyMCQKCET · 2024
અપૂર્ણ પ્રભુતા (incomplete dominance) માટે જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ (genotype ratio) શું છે?
A
$3$:$1$
B
$1$:$2$:$1$
C
$1$:$1$:$2$
D
$9$:$3$:$3$:$1$
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ $(1:2:1)$ છે.
અપૂર્ણ પ્રભુતામાં,સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotypic) અને જનીન પ્રકાર (genotypic) બંને પ્રમાણ સમાન હોય છે.
બે વિષમયુગ્મી સજીવો (દા.ત.,$Rr \times Rr$) વચ્ચેના સંકરણ માટે,પરિણામી સંતતિ $1$ (સમયુગ્મી પ્રભાવી) : $2$ (વિષમયુગ્મી) : $1$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) ના પ્રમાણમાં મળે છે.
આમ,જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:2:1$ છે.
અપૂર્ણ પ્રભુતામાં,સ્વરૂપ પ્રકાર (phenotypic) અને જનીન પ્રકાર (genotypic) બંને પ્રમાણ સમાન હોય છે.
બે વિષમયુગ્મી સજીવો (દા.ત.,$Rr \times Rr$) વચ્ચેના સંકરણ માટે,પરિણામી સંતતિ $1$ (સમયુગ્મી પ્રભાવી) : $2$ (વિષમયુગ્મી) : $1$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) ના પ્રમાણમાં મળે છે.
આમ,જનીન પ્રકારનું પ્રમાણ $1:2:1$ છે.
0 likesView Solution
31
BiologyEasyMCQKCET · 2024
વટાણાના છોડમાં કસોટી સંકરણ (Test cross) એટલે શું?
A
$F_2$ ઊંચા છોડ અને પ્રચ્છન્ન પિતૃ વચ્ચેનું સંકરણ.
B
$F_2$ નીચા છોડ અને પ્રચ્છન્ન પિતૃ વચ્ચેનું સંકરણ.
C
$F_2$ ઊંચા છોડ અને પ્રભાવી પિતૃ વચ્ચેનું સંકરણ.
D
બે $F_1$ છોડ વચ્ચેનું સંકરણ.
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે।
કસોટી સંકરણ એ પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકાર દર્શાવતા સજીવ (જેનું જનીન પ્રકાર અજ્ઞાત હોય, જેમ કે $F_2$ ઊંચો છોડ) અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ વચ્ચેનું સંકરણ છે।
આ સંકરણ પ્રભાવી સજીવનો જનીન પ્રકાર નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવે છે।
જો $F_2$ ઊંચો છોડ સમયુગ્મી પ્રભાવી $(TT)$ હોય, તો બધી સંતતિ ઊંચી મળશે।
જો $F_2$ ઊંચો છોડ વિષમયુગ્મી $(Tt)$ હોય, તો $50\%$ સંતતિ ઊંચી અને $50\%$ સંતતિ નીચી મળશે।
કસોટી સંકરણ એ પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકાર દર્શાવતા સજીવ (જેનું જનીન પ્રકાર અજ્ઞાત હોય, જેમ કે $F_2$ ઊંચો છોડ) અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન પિતૃ વચ્ચેનું સંકરણ છે।
આ સંકરણ પ્રભાવી સજીવનો જનીન પ્રકાર નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવે છે।
જો $F_2$ ઊંચો છોડ સમયુગ્મી પ્રભાવી $(TT)$ હોય, તો બધી સંતતિ ઊંચી મળશે।
જો $F_2$ ઊંચો છોડ વિષમયુગ્મી $(Tt)$ હોય, તો $50\%$ સંતતિ ઊંચી અને $50\%$ સંતતિ નીચી મળશે।
0 likesView Solution
32
BiologyEasyMCQKCET · 2024
શુદ્ધ સંવર્ધિત ગોળાકાર પીળા બીજ અને શુદ્ધ સંવર્ધિત ખરબચડા લીલા બીજ ધરાવતા વટાણાના છોડ વચ્ચેના દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,$F_2$ પેઢીમાં ગોળાકાર અને ખરબચડા બીજના લક્ષણોનું વિશ્લેષણ પ્રમાણ શું છે?
A
$9$:$1$
B
$3$:$1$
C
$9$:$3$
D
$3$:$3$
Solution
(B) દ્વિસંકરણ પ્રયોગમાં,મુક્ત વિશ્લેષણના નિયમ (Law of Independent Assortment) મુજબ બે લક્ષણોનું આનુવંશિકતા એકબીજાથી સ્વતંત્ર હોય છે.
બીજના આકારના લક્ષણ માટે,સંકરણ ગોળાકાર $(RR)$ અને ખરબચડા $(rr)$ વચ્ચે થાય છે.
$F_1$ પેઢી વિષમયુગ્મી ગોળાકાર $(Rr)$ મળે છે.
$F_1$ પેઢીનું સ્વ-ફલન $(Rr \times Rr)$ કરાવતા $F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3$ ગોળાકાર : $1$ ખરબચડું મળે છે.
તેથી,બીજના આકારના લક્ષણ માટે વિશ્લેષણનું પ્રમાણ $3:1$ છે.
બીજના આકારના લક્ષણ માટે,સંકરણ ગોળાકાર $(RR)$ અને ખરબચડા $(rr)$ વચ્ચે થાય છે.
$F_1$ પેઢી વિષમયુગ્મી ગોળાકાર $(Rr)$ મળે છે.
$F_1$ પેઢીનું સ્વ-ફલન $(Rr \times Rr)$ કરાવતા $F_2$ પેઢીમાં સ્વરૂપ પ્રકારનું પ્રમાણ $3$ ગોળાકાર : $1$ ખરબચડું મળે છે.
તેથી,બીજના આકારના લક્ષણ માટે વિશ્લેષણનું પ્રમાણ $3:1$ છે.
0 likesView Solution
33
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જ્યારે નર અને માદા જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે અલગ હોય,ત્યારે તે સ્થિતિને શું કહેવામાં આવે છે?
A
સમજન્યુઓ (Homogametes)
B
વિષમજન્યુઓ (Heterogametes)
C
ઉભયલિંગી (Hermaphrodites)
D
જાતીય દ્વરૂપતા (Sexual Dimorphism)
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
જ્યારે નર અને માદા જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે અલગ હોય,ત્યારે તેમને $Heterogametes$ (વિષમજન્યુઓ) કહેવામાં આવે છે.
$Hetero-$ નો અર્થ અલગ અને $gametes$ નો અર્થ પ્રજનન કોષો થાય છે.
આ સ્થિતિમાં,નર જન્યુ સામાન્ય રીતે કદમાં નાના અને ચલિત (શુક્રકોષ/પુજન્યુ) હોય છે,જ્યારે માદા જન્યુ કદમાં મોટા અને અચલિત (અંડકોષ) હોય છે.
જ્યારે નર અને માદા જન્યુઓ બાહ્યાકાર રીતે અલગ હોય,ત્યારે તેમને $Heterogametes$ (વિષમજન્યુઓ) કહેવામાં આવે છે.
$Hetero-$ નો અર્થ અલગ અને $gametes$ નો અર્થ પ્રજનન કોષો થાય છે.
આ સ્થિતિમાં,નર જન્યુ સામાન્ય રીતે કદમાં નાના અને ચલિત (શુક્રકોષ/પુજન્યુ) હોય છે,જ્યારે માદા જન્યુ કદમાં મોટા અને અચલિત (અંડકોષ) હોય છે.
0 likesView Solution
34
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેની રજૂઆતો $P$,$Q$ અને $R$ એ ગ્રિફિથના પ્રયોગના કેટલાક સોપાન દર્શાવે છે. સાચું/સાચા વિકલ્પ ઓળખો:
$P. R$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
$Q. S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
$R. R$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર જીવંત રહે છે
$P. R$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
$Q. S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર મૃત્યુ પામે છે
$R. R$ સ્ટ્રેન $\rightarrow$ ઉંદરને ઇન્જેક્ટ કરવામાં આવે છે $\rightarrow$ ઉંદર જીવંત રહે છે
A
માત્ર $P$
B
માત્ર $R$
C
$P$ અને $R$
D
$Q$ અને $R$
Solution
(B) સાચો વિકલ્પ માત્ર $R$ છે.
ગ્રિફિથના પ્રયોગમાં:
$P$: $R$ સ્ટ્રેન બિન-ઝેરી (ખરબચડી) હોય છે,તેથી તેને ઇન્જેક્ટ કરેલા ઉંદર જીવંત રહે છે. વિધાન કહે છે કે તેઓ મૃત્યુ પામે છે,જે ખોટું છે.
$Q$: $S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) બિન-ઝેરી હોય છે કારણ કે ગરમી બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે,તેથી ઉંદર જીવંત રહે છે. વિધાન કહે છે કે તેઓ મૃત્યુ પામે છે,જે ખોટું છે.
$R$: $R$ સ્ટ્રેન બિન-ઝેરી હોય છે,તેથી ઉંદર જીવંત રહે છે. આ વિધાન સાચું છે.
ગ્રિફિથના પ્રયોગમાં:
$P$: $R$ સ્ટ્રેન બિન-ઝેરી (ખરબચડી) હોય છે,તેથી તેને ઇન્જેક્ટ કરેલા ઉંદર જીવંત રહે છે. વિધાન કહે છે કે તેઓ મૃત્યુ પામે છે,જે ખોટું છે.
$Q$: $S$ સ્ટ્રેન (ગરમીથી મૃત) બિન-ઝેરી હોય છે કારણ કે ગરમી બેક્ટેરિયાને મારી નાખે છે,તેથી ઉંદર જીવંત રહે છે. વિધાન કહે છે કે તેઓ મૃત્યુ પામે છે,જે ખોટું છે.
$R$: $R$ સ્ટ્રેન બિન-ઝેરી હોય છે,તેથી ઉંદર જીવંત રહે છે. આ વિધાન સાચું છે.
0 likesView Solution
35
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$mRNA$ માં અભાષાંતરિત વિસ્તારો $(UTRs)$ હોય છે
A
$3'$-છેડે ટર્મિનેટર કોડોનની આગળ
B
$5'$-છેડે $AUG$ ની પહેલા
C
$3'$-છેડે અને $5'$-છેડે અનુક્રમે ટર્મિનેટર કોડોનની આગળ અને $AUG$ ની પહેલા
D
$AUG$ અને ટર્મિનેટર કોડોન $UTR$ ની આસપાસ હોય છે
Solution
(C) $mRNA$ માં અભાષાંતરિત વિસ્તારો $(UTRs)$ હોય છે,જે $RNA$ ના એવા ક્રમ છે જેનું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર થતું નથી.
આ $UTRs$ $5'$-છેડે (પ્રારંભિક કોડોન $AUG$ ની પહેલા) અને $3'$-છેડે (સ્ટોપ/ટર્મિનેટર કોડોન પછી) બંને જગ્યાએ હાજર હોય છે.
તેઓ ભાષાંતરિત થતા નથી પરંતુ કાર્યક્ષમ ભાષાંતર પ્રક્રિયા અને $mRNA$ અણુની સ્થિરતા માટે જરૂરી છે.
આ $UTRs$ $5'$-છેડે (પ્રારંભિક કોડોન $AUG$ ની પહેલા) અને $3'$-છેડે (સ્ટોપ/ટર્મિનેટર કોડોન પછી) બંને જગ્યાએ હાજર હોય છે.
તેઓ ભાષાંતરિત થતા નથી પરંતુ કાર્યક્ષમ ભાષાંતર પ્રક્રિયા અને $mRNA$ અણુની સ્થિરતા માટે જરૂરી છે.
0 likesView Solution
36
BiologyEasyMCQKCET · 2024
એક સ્ટ્રક્ચરલ જનીનમાં,ટેમ્પલેટ $DNA$ શૃંખલાનો ન્યુક્લિઓટાઈડ ક્રમ $3'-ATGCATGCATGCATGC-5'$ છે. કોડિંગ શૃંખલા પરનો સાચો અને પૂરક ન્યુક્લિઓટાઈડ ક્રમ શોધો.
A
$5'-ATGCATGCATGCATGC-3'$
B
$3'-GCATGCATGCATGCAT-5'$
C
$5'-TACGTACGTACGTACG-3'$
D
$3'-TACGTACGTACGTACG-5'$
Solution
(C) સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.
$DNA$ ના બેવડા કુંતલમાં,બંને શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (antiparallel) અને એકબીજાની પૂરક હોય છે.
ટેમ્પલેટ શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે,જ્યારે કોડિંગ શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં હોય છે.
બેઝ-પેરિંગના નિયમો મુજબ,$A$ એ $T$ સાથે અને $G$ એ $C$ સાથે જોડાય છે.
આપેલ ટેમ્પલેટ શૃંખલા: $3'-ATGCATGCATGCATGC-5'$
પૂરક કોડિંગ શૃંખલા: $5'-TACGTACGTACGTACG-3'$
$DNA$ ના બેવડા કુંતલમાં,બંને શૃંખલાઓ પ્રતિસમાંતર (antiparallel) અને એકબીજાની પૂરક હોય છે.
ટેમ્પલેટ શૃંખલા $3' \rightarrow 5'$ દિશામાં હોય છે,જ્યારે કોડિંગ શૃંખલા $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં હોય છે.
બેઝ-પેરિંગના નિયમો મુજબ,$A$ એ $T$ સાથે અને $G$ એ $C$ સાથે જોડાય છે.
આપેલ ટેમ્પલેટ શૃંખલા: $3'-ATGCATGCATGCATGC-5'$
પૂરક કોડિંગ શૃંખલા: $5'-TACGTACGTACGTACG-3'$
0 likesView Solution
37
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$tRNA$ માં કયો પ્રદેશ $mRNA$ સાથે જોડાય છે?
A
$tRNA$ નો એન્ટિકોડોન લૂપ
B
$tRNA$ નો એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો
C
$tRNA$ નો એમિનો એસિલ સિન્થેટેઝ લૂપ
D
$tRNA$ નો રાઈબોઝોમલ બાઈન્ડિંગ લૂપ
Solution
(A) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમાં એક એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે,જે ત્રણ નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝની શૃંખલા ધરાવે છે જે $mRNA$ શૃંખલા પર હાજર ચોક્કસ કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
ભાષાંતર (Translation) દરમિયાન,$tRNA$ નો એન્ટિકોડોન $mRNA$ ના કોડોન સાથે બેઝ-પેર બનાવે છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે યોગ્ય એમિનો એસિડ વધતી જતી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ઉમેરાય.
તેથી,સાચો પ્રદેશ એન્ટિકોડોન લૂપ છે.
તેમાં એક એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે,જે ત્રણ નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝની શૃંખલા ધરાવે છે જે $mRNA$ શૃંખલા પર હાજર ચોક્કસ કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
ભાષાંતર (Translation) દરમિયાન,$tRNA$ નો એન્ટિકોડોન $mRNA$ ના કોડોન સાથે બેઝ-પેર બનાવે છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે યોગ્ય એમિનો એસિડ વધતી જતી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ઉમેરાય.
તેથી,સાચો પ્રદેશ એન્ટિકોડોન લૂપ છે.
0 likesView Solution
38
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેના વિધાનો વાંચો:
વિધાન $I$: તમામ પૃષ્ઠવંશીઓમાં ગર્ભીય અવસ્થા દરમિયાન અવશિષ્ટ ઝાલર ફાટો (gill slits) વિકસે છે.
વિધાન $II$: ગર્ભ હંમેશા અન્ય પ્રાણીઓની પુખ્ત અવસ્થાઓમાંથી પસાર થાય છે.
આ વિધાનોના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
વિધાન $I$: તમામ પૃષ્ઠવંશીઓમાં ગર્ભીય અવસ્થા દરમિયાન અવશિષ્ટ ઝાલર ફાટો (gill slits) વિકસે છે.
વિધાન $II$: ગર્ભ હંમેશા અન્ય પ્રાણીઓની પુખ્ત અવસ્થાઓમાંથી પસાર થાય છે.
આ વિધાનોના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?
A
વિધાન $I$ સાચું છે, વિધાન $II$ ખોટું છે.
B
વિધાન $I$ ખોટું છે, વિધાન $II$ સાચું છે.
C
વિધાન $I$ અને $II$ બંને સાચા છે.
D
વિધાન $I$ અને $II$ બંને ખોટા છે.
Solution
(A) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે તમામ પૃષ્ઠવંશી ગર્ભો, મનુષ્યો સહિત, તેમના વિકાસના કોઈક તબક્કે કંઠનાલીય ઝાલર ફાટો (pharyngeal gill slits) દર્શાવે છે, જે સ્થળજ પૃષ્ઠવંશીઓમાં અવશિષ્ટ માનવામાં આવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે પુનરાવર્તનનો સિદ્ધાંત (von Baer's law) જણાવે છે કે ગર્ભ અન્ય પ્રાણીઓની પુખ્ત અવસ્થાઓમાંથી પસાર થતા નથી; તેના બદલે, તેઓ સામાન્ય ગર્ભીય લક્ષણો ધરાવે છે જે વિકાસની સાથે અલગ પડે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે પુનરાવર્તનનો સિદ્ધાંત (von Baer's law) જણાવે છે કે ગર્ભ અન્ય પ્રાણીઓની પુખ્ત અવસ્થાઓમાંથી પસાર થતા નથી; તેના બદલે, તેઓ સામાન્ય ગર્ભીય લક્ષણો ધરાવે છે જે વિકાસની સાથે અલગ પડે છે.
0 likesView Solution
39
BiologyEasyMCQKCET · 2024
સૌથી વધુ વાનર જેવું આદિમાનવ પૂર્વજ કયું હતું?
A
ડ્રાયોપિથેકસ
B
રામાપિથેકસ
C
ઓસ્ટ્રેલોપિથેકસ
D
નિયન્ડરથલ માનવ
Solution
(A) $Dryopithecus$ એ સૌથી વધુ વાનર જેવું આદિમાનવ પૂર્વજ હતું.
તે આશરે $15$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું.
$Dryopithecus$ તેના બાહ્ય સ્વરૂપમાં વધુ વાનર જેવું હતું,જ્યારે $Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવું હતું.
તે આશરે $15$ મિલિયન વર્ષો પહેલા અસ્તિત્વમાં હતું.
$Dryopithecus$ તેના બાહ્ય સ્વરૂપમાં વધુ વાનર જેવું હતું,જ્યારે $Ramapithecus$ વધુ માનવ જેવું હતું.
0 likesView Solution
40
BiologyEasyMCQKCET · 2024
સ્ટેનલી મિલરે સ્પાર્ક-ડિસ્ચાર્જ ઉપકરણનો ઉપયોગ કરીને પૂર્વ-જૈવિક પૃથ્વીની પરિસ્થિતિઓનું અનુકરણ કર્યું હતું. તેમના પ્રયોગના અંતિમ ઉત્પાદનનું વિશ્લેષણ કરતા તેમને કયા કાર્બનિક સંયોજનો જોવા મળ્યા હતા?
A
રંજકદ્રવ્યો
B
ચરબી
C
નાઇટ્રોજન બેઝ
D
એમિનો એસિડ
Solution
(D) એમિનો એસિડ.
સ્ટેનલી મિલરે તેમના પ્રયોગમાં એક બંધ ફ્લાસ્કમાં $CH_4$,$H_2$,$NH_3$ અને પાણીની વરાળ $(H_2O)$ ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને આદિ પૃથ્વીની પરિસ્થિતિઓનું અનુકરણ કર્યું હતું.
તેમણે વીજળીના ચમકારાની નકલ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રિક ડિસ્ચાર્જ (સ્પાર્ક) દ્વારા ઊર્જા પૂરી પાડી હતી.
તેમના પ્રયોગના અંતિમ ઉત્પાદનનું વિશ્લેષણ કરતા,તેમણે સરળ કાર્બનિક સંયોજનો,ખાસ કરીને ગ્લાયસીન,એલેનાઇન અને એસ્પાર્ટિક એસિડ જેવા એમિનો એસિડનું નિર્માણ અવલોક્યું હતું.
સ્ટેનલી મિલરે તેમના પ્રયોગમાં એક બંધ ફ્લાસ્કમાં $CH_4$,$H_2$,$NH_3$ અને પાણીની વરાળ $(H_2O)$ ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીને આદિ પૃથ્વીની પરિસ્થિતિઓનું અનુકરણ કર્યું હતું.
તેમણે વીજળીના ચમકારાની નકલ કરવા માટે ઇલેક્ટ્રિક ડિસ્ચાર્જ (સ્પાર્ક) દ્વારા ઊર્જા પૂરી પાડી હતી.
તેમના પ્રયોગના અંતિમ ઉત્પાદનનું વિશ્લેષણ કરતા,તેમણે સરળ કાર્બનિક સંયોજનો,ખાસ કરીને ગ્લાયસીન,એલેનાઇન અને એસ્પાર્ટિક એસિડ જેવા એમિનો એસિડનું નિર્માણ અવલોક્યું હતું.
0 likesView Solution
41
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$HIV$ નો જીનોમ મેક્રોફેજમાં કયા ઉત્સેચકની મદદથી પ્રતિકૃતિ (replicate) પામે છે?
A
$DNA$ પોલિમરેઝ
B
$RNA$ પોલિમરેઝ
C
રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ
D
$DNA$ લિગેઝ
Solution
(C) $HIV$ એ એક રેટ્રોવાયરસ છે જે તેના જનીન દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ ધરાવે છે.
યજમાન કોષ (મેક્રોફેજ) માં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરલ $RNA$ જીનોમનું રૂપાંતરણ $Reverse \ Transcriptase$ ઉત્સેચક દ્વારા $DNA$ માં થાય છે.
આ $DNA$ ત્યારબાદ યજમાન કોષના જીનોમમાં ભળી જાય છે,જેનાથી વાયરસ પોતાની પ્રતિકૃતિ બનાવી શકે છે.
તેથી,સાચો ઉત્સેચક $Reverse \ Transcriptase$ છે.
યજમાન કોષ (મેક્રોફેજ) માં પ્રવેશ્યા પછી,વાયરલ $RNA$ જીનોમનું રૂપાંતરણ $Reverse \ Transcriptase$ ઉત્સેચક દ્વારા $DNA$ માં થાય છે.
આ $DNA$ ત્યારબાદ યજમાન કોષના જીનોમમાં ભળી જાય છે,જેનાથી વાયરસ પોતાની પ્રતિકૃતિ બનાવી શકે છે.
તેથી,સાચો ઉત્સેચક $Reverse \ Transcriptase$ છે.
0 likesView Solution
42
BiologyEasyMCQKCET · 2024
રસીકરણનો સિદ્ધાંત રોગપ્રતિકારક તંત્રના કયા ગુણધર્મ પર આધારિત છે?
A
સ્મૃતિ (Memory)
B
વિશિષ્ટતા (Specificity)
C
વિવિધતા (Diversity)
D
પ્લાસ્ટિસિટી (Plasticity)
Solution
(A) રસીકરણનો સિદ્ધાંત રોગપ્રતિકારક તંત્રની 'સ્મૃતિ' (Memory) ના ગુણધર્મ પર આધારિત છે.
રસીકરણ દરમિયાન,નિષ્ક્રિય અથવા નબળા રોગકારક (રસી) ને શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
રોગપ્રતિકારક તંત્ર આ એન્ટિજનને ઓળખે છે અને તેની સામે ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
મહત્વની વાત એ છે કે,રોગપ્રતિકારક તંત્ર સ્મૃતિ $B$ અને $T$ કોષો પણ બનાવે છે.
જ્યારે શરીર પછીથી વાસ્તવિક રોગકારક એજન્ટનો સામનો કરે છે,ત્યારે આ સ્મૃતિ કોષો તરત જ રોગકારકને ઓળખી લે છે અને ચેપને નિષ્ક્રિય કરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
રસીકરણ દરમિયાન,નિષ્ક્રિય અથવા નબળા રોગકારક (રસી) ને શરીરમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
રોગપ્રતિકારક તંત્ર આ એન્ટિજનને ઓળખે છે અને તેની સામે ચોક્કસ એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
મહત્વની વાત એ છે કે,રોગપ્રતિકારક તંત્ર સ્મૃતિ $B$ અને $T$ કોષો પણ બનાવે છે.
જ્યારે શરીર પછીથી વાસ્તવિક રોગકારક એજન્ટનો સામનો કરે છે,ત્યારે આ સ્મૃતિ કોષો તરત જ રોગકારકને ઓળખી લે છે અને ચેપને નિષ્ક્રિય કરવા માટે મોટા પ્રમાણમાં એન્ટિબોડીઝ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
43
BiologyEasyMCQKCET · 2024
કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક પદાર્થો જે અન્ય સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને મારી શકે છે અથવા અટકાવી શકે છે,તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
સ્ટેટિન્સ
B
સ્ટ્રેપ્ટોકાઈનેઝ
C
સાયક્લોસ્પોરીન્સ
D
એન્ટિબાયોટિક્સ
Solution
(D) એન્ટિબાયોટિક્સ.
એન્ટિબાયોટિક્સ એ કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે અન્ય રોગકારક સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને મારી શકે છે અથવા અટકાવી શકે છે.
'એન્ટિબાયોટિક' શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'એન્ટિ' એટલે કે 'વિરુદ્ધ' અને 'બાયોસ' એટલે કે 'જીવન' પરથી આવ્યો છે,જેનો અર્થ 'જીવનની વિરુદ્ધ' (રોગકારકોના સંદર્ભમાં) થાય છે.
એન્ટિબાયોટિક્સ એ કેટલાક સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા રાસાયણિક પદાર્થો છે જે અન્ય રોગકારક સૂક્ષ્મજીવોના વિકાસને મારી શકે છે અથવા અટકાવી શકે છે.
'એન્ટિબાયોટિક' શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'એન્ટિ' એટલે કે 'વિરુદ્ધ' અને 'બાયોસ' એટલે કે 'જીવન' પરથી આવ્યો છે,જેનો અર્થ 'જીવનની વિરુદ્ધ' (રોગકારકોના સંદર્ભમાં) થાય છે.
0 likesView Solution
44
BiologyEasyMCQKCET · 2024
નીચેનામાંથી સાચું વિધાન પસંદ કરો:
A
મિથેનોબેક્ટેરિયમ એ ઢોરના આમાશયમાં જોવા મળતા જારક બેક્ટેરિયા છે.
B
બાયોગેસ જારક બેક્ટેરિયાની પ્રવૃત્તિ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
C
બાયોગેસ એ શુદ્ધ મિથેન છે.
D
સેડિમેન્ટ ટાંકીઓમાં સક્રિય સ્લજ એ જારક બેક્ટેરિયાનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે.
Solution
(D) સાચું વિધાન $D$ છે. સેડિમેન્ટ ટાંકીઓમાં સક્રિય સ્લજ (Activated sludge) એ જારક બેક્ટેરિયાનો સમૃદ્ધ સ્ત્રોત છે.
$A$ ખોટું છે કારણ કે $Methanobacterium$ એ અજારક બેક્ટેરિયા છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે બાયોગેસ અજારક બેક્ટેરિયાની પ્રવૃત્તિ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,જારક બેક્ટેરિયા દ્વારા નહીં.
$C$ ખોટું છે કારણ કે બાયોગેસ એ વાયુઓનું મિશ્રણ છે (મુખ્યત્વે $CH_4$,$CO_2$ અને $H_2S$),શુદ્ધ મિથેન નથી.
$A$ ખોટું છે કારણ કે $Methanobacterium$ એ અજારક બેક્ટેરિયા છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે બાયોગેસ અજારક બેક્ટેરિયાની પ્રવૃત્તિ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,જારક બેક્ટેરિયા દ્વારા નહીં.
$C$ ખોટું છે કારણ કે બાયોગેસ એ વાયુઓનું મિશ્રણ છે (મુખ્યત્વે $CH_4$,$CO_2$ અને $H_2S$),શુદ્ધ મિથેન નથી.
0 likesView Solution
45
BiologyEasyMCQKCET · 2024
$Thermus$ $aquaticus$ નો $DNA$ પોલિમરેઝ છે:
A
થર્મોલેબાઈલ (ઉષ્મા-અસ્થાયી)
B
થર્મોફોબિક (ઉષ્મા-વિરોધી)
C
એક્ઝોન્યુક્લિએઝ
D
થર્મોસ્ટેબલ (ઉષ્મા-સ્થાયી)
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Thermus$ $aquaticus$ એ ગરમ પાણીના ઝરામાં જોવા મળતું બેક્ટેરિયા છે.
તેનો $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક,જેને $Taq$ પોલિમરેઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે થર્મોસ્ટેબલ (ઉષ્મા-સ્થાયી) હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે તે ઊંચા તાપમાને પણ વિકૃત (denature) થયા વગર કાર્ય કરી શકે છે.
આ ગુણધર્મ પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ પદ્ધતિમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે,કારણ કે તે $DNA$ ની બેવડી શૃંખલાના વિકૃતિકરણ (denaturation) માટે જરૂરી ઊંચા તાપમાન દરમિયાન પણ સક્રિય રહે છે.
$Thermus$ $aquaticus$ એ ગરમ પાણીના ઝરામાં જોવા મળતું બેક્ટેરિયા છે.
તેનો $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક,જેને $Taq$ પોલિમરેઝ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે થર્મોસ્ટેબલ (ઉષ્મા-સ્થાયી) હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે તે ઊંચા તાપમાને પણ વિકૃત (denature) થયા વગર કાર્ય કરી શકે છે.
આ ગુણધર્મ પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ પદ્ધતિમાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે,કારણ કે તે $DNA$ ની બેવડી શૃંખલાના વિકૃતિકરણ (denaturation) માટે જરૂરી ઊંચા તાપમાન દરમિયાન પણ સક્રિય રહે છે.
0 likesView Solution
46
BiologyEasyMCQKCET · 2024
પ્લાઝમિડને કાપવા માટે નીચેનામાંથી કયા ઉત્સેચકની જરૂર પડે છે?
A
લાઇગેઝ
B
એન્ડોન્યુક્લિએઝ
C
એક્સોન્યુક્લિએઝ
D
પોલિમરેઝ
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
એન્ડોન્યુક્લિએઝ એવા ઉત્સેચકો છે જે પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાની અંદર ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધને તોડે છે.
ખાસ કરીને,રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝનો ઉપયોગ બાયોટેકનોલોજીમાં પ્લાઝમિડ $DNA$ ને ચોક્કસ ઓળખ ક્રમ (recognition sequences) પર કાપવા માટે થાય છે,જે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
એન્ડોન્યુક્લિએઝ એવા ઉત્સેચકો છે જે પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ શૃંખલાની અંદર ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધને તોડે છે.
ખાસ કરીને,રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝનો ઉપયોગ બાયોટેકનોલોજીમાં પ્લાઝમિડ $DNA$ ને ચોક્કસ ઓળખ ક્રમ (recognition sequences) પર કાપવા માટે થાય છે,જે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીમાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
0 likesView Solution
47
BiologyEasyMCQKCET · 2024
જો એમ્પિસિલિન (Ampicillin) સામે પ્રતિકારક જનીન ધરાવતું રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$,$E. coli$ કોષોમાં દાખલ કરવામાં આવે,તો યજમાન કોષો એમ્પિસિલિન-પ્રતિકારક કોષોમાં રૂપાંતરિત થાય છે. જ્યારે આ $E. coli$ ને એમ્પિસિલિન ધરાવતા માધ્યમ પર ઉછેરવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે?
A
બિન-રૂપાંતરિત કોષો વૃદ્ધિ પામશે અને રૂપાંતરિત કોષો મૃત્યુ પામશે
B
બિન-રૂપાંતરિત કોષો મૃત્યુ પામશે અને રૂપાંતરિત કોષો વૃદ્ધિ પામશે
C
બિન-રૂપાંતરિત અને રૂપાંતરિત બંને કોષો મૃત્યુ પામશે
D
બિન-રૂપાંતરિત અને રૂપાંતરિત બંને કોષો વૃદ્ધિ પામશે
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
જ્યારે $E. coli$ કોષોને એમ્પિસિલિન-પ્રતિકારક જનીન ધરાવતા રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ અણુ સાથે રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ એમ્પિસિલિન એન્ટિબાયોટિકની હાજરીમાં જીવંત રહેવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે.
બિન-રૂપાંતરિત કોષો એવા કોષો છે જેમણે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ગ્રહણ કર્યું નથી અને તેથી તેમની પાસે પ્રતિકારક જનીનનો અભાવ હોય છે.
જ્યારે આ કોષોને એમ્પિસિલિન ધરાવતા માધ્યમ પર ઉછેરવામાં આવે છે,ત્યારે બિન-રૂપાંતરિત કોષો એન્ટિબાયોટિકની અસરને કારણે મૃત્યુ પામશે,જ્યારે રૂપાંતરિત કોષો જીવંત રહેશે અને વૃદ્ધિ પામીને વસાહતો (colonies) બનાવશે.
જ્યારે $E. coli$ કોષોને એમ્પિસિલિન-પ્રતિકારક જનીન ધરાવતા રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ અણુ સાથે રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ એમ્પિસિલિન એન્ટિબાયોટિકની હાજરીમાં જીવંત રહેવાની ક્ષમતા પ્રાપ્ત કરે છે.
બિન-રૂપાંતરિત કોષો એવા કોષો છે જેમણે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ગ્રહણ કર્યું નથી અને તેથી તેમની પાસે પ્રતિકારક જનીનનો અભાવ હોય છે.
જ્યારે આ કોષોને એમ્પિસિલિન ધરાવતા માધ્યમ પર ઉછેરવામાં આવે છે,ત્યારે બિન-રૂપાંતરિત કોષો એન્ટિબાયોટિકની અસરને કારણે મૃત્યુ પામશે,જ્યારે રૂપાંતરિત કોષો જીવંત રહેશે અને વૃદ્ધિ પામીને વસાહતો (colonies) બનાવશે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real KCET style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in KCET 2024?
There are 47 Biology questions from the KCET 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are KCET 2024 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice KCET 2024 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from KCET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick KCET 2024 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.