AP EAMCET 2004 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

187 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ101150 of 187 questions

Page 3 of 4 · Gujarati

101
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
વિધાન $(A)$ $300 \ K$ તાપમાને,$16 \ g$ મિથેનની ગતિઊર્જા $32 \ g$ ઓક્સિજનની ગતિઊર્જા જેટલી હોય છે.
કારણ $(R)$ અચળ તાપમાને,તમામ વાયુઓના એક મોલની ગતિઊર્જા સમાન હોય છે.
A
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ ખોટું છે
D
$(A)$ ખોટું છે પરંતુ $(R)$ સાચું છે

Solution

(A) આદર્શ વાયુના $n$ મોલની ગતિઊર્જા $(KE)$ નું સૂત્ર $KE = \frac{3}{2} nRT$ છે.
$16 \ g$ મિથેન ($CH_4$,આણ્વીય દળ = $16 \ g/mol$) માટે,મોલ $n_1 = \frac{16}{16} = 1 \ mol$.
$32 \ g$ ઓક્સિજન ($O_2$,આણ્વીય દળ = $32 \ g/mol$) માટે,મોલ $n_2 = \frac{32}{32} = 1 \ mol$.
બંનેના મોલ સમાન હોવાથી અને તાપમાન $(300 \ K)$ સમાન હોવાથી,તેમની ગતિઊર્જા સમાન છે. તેથી,$(A)$ સાચું છે.
કારણ $(R)$ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને,તમામ વાયુઓના એક મોલની ગતિઊર્જા સમાન હોય છે,જે સાચું છે $(KE = \frac{3}{2} RT)$.
તેથી,$(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.
102
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
નીચેનામાંથી કયા તત્વની $M$ કક્ષામાં સૌથી ઓછા ઇલેક્ટ્રોન છે?
A
$K$
B
$Mn$
C
$Ni$
D
$Sc$

Solution

(A) ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન નીચે મુજબ છે:
$K$ $(Z=19)$: $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6, 4s^1$. $M$ કક્ષામાં $(n=3)$ ઇલેક્ટ્રોન = $8$.
$Mn$ $(Z=25)$: $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^5, 4s^2$. $M$ કક્ષામાં $(n=3)$ ઇલેક્ટ્રોન = $13$.
$Ni$ $(Z=28)$: $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^8, 4s^2$. $M$ કક્ષામાં $(n=3)$ ઇલેક્ટ્રોન = $16$.
$Sc$ $(Z=21)$: $1s^2, 2s^2 2p^6, 3s^2 3p^6 3d^1, 4s^2$. $M$ કક્ષામાં $(n=3)$ ઇલેક્ટ્રોન = $9$.
આમ,$K$ ની $M$ કક્ષામાં સૌથી ઓછા ઇલેક્ટ્રોન છે.
103
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
વિધાન $(A)$: ઝડપથી બદલાતા તાપમાનને થર્મોકપલ દ્વારા માપી શકાય છે. કારણ $(R)$: થર્મોકપલના જંકશનની ઉષ્મીય ક્ષમતા ખૂબ જ ઓછી હોય છે.
A
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી
C
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ ખોટું છે
D
$(A)$ ખોટું છે પરંતુ $(R)$ સાચું છે

Solution

(A) થર્મોકપલ બે અલગ-અલગ ધાતુના તારનું બનેલું હોય છે જે બે જંકશન પર જોડાયેલા હોય છે.
જ્યારે એક જંકશનને અચળ તાપમાને રાખવામાં આવે અને બીજાને બદલાતા તાપમાનના સંપર્કમાં લાવવામાં આવે,ત્યારે થર્મોઈલેક્ટ્રિક ઈલેક્ટ્રોમોટિવ ફોર્સ $(EMF)$ ઉત્પન્ન થાય છે.
થર્મોકપલનું જંકશન ખૂબ નાનું હોવાથી તેની ઉષ્મીય ક્ષમતા અત્યંત ઓછી હોય છે.
ઉષ્મીય ક્ષમતા એ દળ અને વિશિષ્ટ ઉષ્મા ક્ષમતાનો ગુણાકાર છે $(C = mc)$.
ઓછી ઉષ્મીય ક્ષમતાનો અર્થ એ છે કે જંકશન આસપાસના વાતાવરણ સાથે તાપીય સંતુલન પ્રાપ્ત કરવા માટે ખૂબ જ ઝડપથી ગરમી મેળવી કે ગુમાવી શકે છે.
તેથી,તે તાપમાનમાં થતા ફેરફારોને ઝડપથી પ્રતિસાદ આપી શકે છે,જે તેને ઝડપથી બદલાતા તાપમાનને માપવા માટે યોગ્ય બનાવે છે.
આમ,$(A)$ સાચું છે,$(R)$ સાચું છે,અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.
104
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$34.38 \ g$ દળ અને $19.2 \ cm^2$ સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક કૃષ્ણ પદાર્થનું પ્રારંભિક તાપમાન $400 \ K$ છે. તેને $300 \ K$ ના અચળ તાપમાને રાખેલા શૂન્યાવકાશિત પાત્રમાં ઠંડુ થવા દેવામાં આવે છે. ઠંડુ પડવાનો દર $0.04 \ ^{\circ}C/s$ છે. પદાર્થની વિશિષ્ટ ઉષ્મા $J \ kg^{-1} \ K^{-1}$ માં શોધો (સ્ટીફનનો અચળાંક $\sigma = 5.73 \times 10^{-8} \ W \ m^{-2} \ K^{-4}$)
A
$2800$
B
$2100$
C
$1400$
D
$1200$

Solution

(C) પદાર્થના ઠંડા પડવાનો દર નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\frac{d\theta}{dt} = \frac{\sigma A(T^4 - T_0^4)}{ms}$.
અહીં,$m = 34.38 \times 10^{-3} \ kg$,$A = 19.2 \times 10^{-4} \ m^2$,$T = 400 \ K$,$T_0 = 300 \ K$,અને $\frac{d\theta}{dt} = 0.04 \ K/s$ છે.
વિશિષ્ટ ઉષ્મા $s$ માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $s = \frac{\sigma A(T^4 - T_0^4)}{m(\frac{d\theta}{dt})}$.
કિંમતો મૂકતા:
$s = \frac{(5.73 \times 10^{-8}) \times (19.2 \times 10^{-4}) \times (400^4 - 300^4)}{(34.38 \times 10^{-3}) \times 0.04}$.
$s = \frac{(5.73 \times 10^{-8}) \times (19.2 \times 10^{-4}) \times (256 \times 10^8 - 81 \times 10^8)}{34.38 \times 10^{-3} \times 0.04}$.
$s = \frac{5.73 \times 19.2 \times 10^{-12} \times 175 \times 10^8}{34.38 \times 10^{-3} \times 0.04}$.
$s = \frac{19249.92 \times 10^{-4}}{1.3752 \times 10^{-3}} \approx 1400 \ J \ kg^{-1} \ K^{-1}$.
105
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$400 ~K$ તાપમાને રહેલા $4$ મોલ આદર્શ એકપરમાણ્વિક વાયુને $700 ~K$ તાપમાને રહેલા $2$ મોલ બીજા આદર્શ એકપરમાણ્વિક વાયુ સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે,તો મિશ્રણનું તાપમાન કેટલું થશે?
A
$550^{\circ} C$
B
$5000^{\circ} C$
C
$550 ~K$
D
$500 ~K$

Solution

(D) આદર્શ એકપરમાણ્વિક વાયુ માટે,આંતરિક ઉર્જા $U = n C_V T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $C_V = \frac{3}{2} R$ છે.
જ્યારે બે વાયુઓને એડિબેટિક પાત્રમાં મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ આંતરિક ઉર્જાનું સંરક્ષણ થાય છે: $U_{mix} = U_1 + U_2$.
$(n_1 + n_2) C_V T_{mix} = n_1 C_V T_1 + n_2 C_V T_2$.
બંને વાયુઓ એકપરમાણ્વિક હોવાથી,$C_V$ ઉડી જશે:
$T_{mix} = \frac{n_1 T_1 + n_2 T_2}{n_1 + n_2}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$T_{mix} = \frac{4(400) + 2(700)}{4 + 2}$.
$T_{mix} = \frac{1600 + 1400}{6} = \frac{3000}{6} = 500 ~K$.
106
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
એક દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ $\left(\gamma = \frac{7}{5}\right)$ ના આપેલ દળનું દબાણ અને ઘનતા એડિબેટિકલી $(P, d)$ થી બદલાઈને $(P^{\prime}, d^{\prime})$ થાય છે. જો $\frac{d^{\prime}}{d} = 32$ હોય,તો $\frac{P^{\prime}}{P}$ કેટલું થાય? $(\gamma = \text{વિશિષ્ટ ઉષ્માનો ગુણોત્તર})$
A
$\frac{1}{128}$
B
$\frac{1}{64}$
C
$64$
D
$128$

Solution

(D) એડિબેટિક પ્રક્રિયા માટે,દબાણ $P$ અને ઘનતા $\rho$ વચ્ચેનો સંબંધ $P \propto \rho^{\gamma}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,આપણે ગુણોત્તરને $\frac{P^{\prime}}{P} = \left( \frac{d^{\prime}}{d} \right)^{\gamma}$ તરીકે લખી શકીએ છીએ.
આપેલ છે કે $\frac{d^{\prime}}{d} = 32$ અને $\gamma = \frac{7}{5}$.
આ કિંમતો મૂકતા,આપણને $\frac{P^{\prime}}{P} = (32)^{7/5}$ મળે છે.
કારણ કે $32 = 2^5$,તેથી $\frac{P^{\prime}}{P} = (2^5)^{7/5} = 2^7$.
$2^7$ ની ગણતરી કરતા,આપણને $2^7 = 128$ મળે છે.
આમ,ગુણોત્તર $\frac{P^{\prime}}{P} = 128$ છે.
107
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
બે સમાન પાત્રો $A$ અને $B$ કે જેમાં ઘર્ષણરહિત પિસ્ટન છે,તેમાં સમાન તાપમાન અને સમાન કદ $V$ પર સમાન આદર્શ વાયુ ભરેલો છે. $A$ અને $B$ માં વાયુના દળ અનુક્રમે $m_A$ અને $m_B$ છે. વાયુઓને સમતાપી રીતે $2V$ જેટલા સમાન અંતિમ કદ સુધી વિસ્તરણ કરવા દેવામાં આવે છે. $A$ અને $B$ માં વાયુના દબાણમાં થતો ફેરફાર અનુક્રમે $\Delta P$ અને $1.5 \Delta P$ જોવા મળે છે. તો:
A
$9 m_A = 4 m_B$
B
$3 m_A = 2 m_B$
C
$2 m_A = 3 m_B$
D
$4 m_A = 9 m_B$

Solution

(B) આદર્શ વાયુ માટે,દબાણ $P = \frac{nRT}{V} = \frac{m}{M} \frac{RT}{V}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $m$ એ દળ છે,$M$ એ મોલર દળ છે,$R$ એ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.
શરૂઆતમાં,પાત્ર $A$ માટે,$P_{A,i} = \frac{m_A RT}{MV}$. $2V$ કદ સુધી સમતાપી વિસ્તરણ પછી,$P_{A,f} = \frac{m_A RT}{M(2V)}$.
પાત્ર $A$ માટે દબાણમાં થતો ફેરફાર $\Delta P = |P_{A,f} - P_{A,i}| = \frac{m_A RT}{2MV}$ છે.
તે જ રીતે,પાત્ર $B$ માટે,દબાણમાં થતો ફેરફાર $1.5 \Delta P = |P_{B,f} - P_{B,i}| = \frac{m_B RT}{2MV}$ છે.
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{1.5 \Delta P}{\Delta P} = \frac{\frac{m_B RT}{2MV}}{\frac{m_A RT}{2MV}}$
$1.5 = \frac{m_B}{m_A}$
$\frac{3}{2} = \frac{m_B}{m_A}$
$3 m_A = 2 m_B$.
Solution diagram
108
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ઉષ્માશોષક (endothermic) છે?
A
$N_{2(g)} + 3 H_{2(g)} \longrightarrow 2 NH_{3(g)} + 92 \ kJ$
B
$N_{2(g)} + O_{2(g)} + 180.8 \ kJ \longrightarrow 2 NO_{(g)}$
C
$H_{2(g)} + Cl_{2(g)} \longrightarrow 2 HCl_{(g)} + 184.6 \ kJ$
D
$C_{(graphite)} + 2 H_{2(g)} \longrightarrow CH_{4(g)} + 74.8 \ kJ$

Solution

(B) ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયાઓ એવી છે જેમાં ઉષ્મા ઉર્જાનું શોષણ થાય છે.
વિકલ્પ $B$ માં,પ્રક્રિયકોમાં $180.8 \ kJ$ ઉષ્મા ઉમેરવામાં આવે છે,જે દર્શાવે છે કે નીપજો બનાવવા માટે ઉર્જાનું શોષણ થાય છે.
તેથી,પ્રક્રિયા $N_{2(g)} O_{2(g)} 180.8 \ kJ \longrightarrow 2 NO_{(g)}$ ઉષ્માશોષક છે.
109
ChemistryEasyMCQAP EAMCET · 2004
સરેરાશ $C-H$ બંધ ઉર્જા $416 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ $CH_4$ ના બંધ વિયોજનને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?
A
$CH_{4(g)} + 416 \ kJ \longrightarrow C_{(g)} + 4H_{(g)}$
B
$CH_{4(g)} \longrightarrow C_{(g)} + 4H_{(g)} + 416 \ kJ$
C
$CH_{4(g)} + 1664 \ kJ \longrightarrow C_{(g)} + 4H_{(g)}$
D
$CH_{4(g)} \longrightarrow C_{(g)} + 4H_{(g)} + 1664 \ kJ$

Solution

(C) $CH_4$ અણુમાં ચાર $C-H$ બંધ હોય છે.
એક મોલ $CH_4$ ને વાયુરૂપ કાર્બન અને હાઇડ્રોજન પરમાણુઓમાં તોડવા માટે,ચારેય $C-H$ બંધ તોડવા જરૂરી છે.
કુલ જરૂરી ઉર્જા $4 \times 416 \ kJ \ mol^{-1} = 1664 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
તેથી,સાચું થર્મોકેમિકલ સમીકરણ $CH_{4(g)} + 1664 \ kJ \longrightarrow C_{(g)} + 4H_{(g)}$ છે.
110
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
સમય $t$ પર કણનું સ્થાન સમીકરણ $x(t) = \frac{v_0}{A}(1 - e^{-At})$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $v_0$ અચળાંક છે અને $A > 0$ છે. $v_0$ અને $A$ ના પરિમાણો અનુક્રમે શું છે?
A
$[M^0 LT^0]$ અને $[M^0 L^0 T^{-1}]$
B
$[M^0 LT^{-1}]$ અને $[M^0 LT^{-2}]$
C
$[M^0 LT^{-1}]$ અને $[M^0 L^0 T]$
D
$[M^0 LT^{-1}]$ અને $[M^0 L^0 T^{-1}]$

Solution

(D) સમીકરણ $x(t) = \frac{v_0}{A}(1 - e^{-At})$ માં,ઘાતાંકીય વિધેયનો ઘાતાંક પરિમાણરહિત હોવો જોઈએ. તેથી,$At$ નું પરિમાણ $1$ હોવું જોઈએ.
$[A][T] = [M^0 L^0 T^0] \implies [A] = [T^{-1}] = [M^0 L^0 T^{-1}]$.
કારણ કે પદ $(1 - e^{-At})$ પરિમાણરહિત છે,તેથી $x$ નું પરિમાણ $\frac{v_0}{A}$ ના પરિમાણ જેટલું હોવું જોઈએ.
$[x] = \frac{[v_0]}{[A]} \implies [L] = \frac{[v_0]}{[T^{-1}]} \implies [v_0] = [L][T^{-1}] = [M^0 LT^{-1}]$.
આમ,$v_0$ ના પરિમાણો $[M^0 LT^{-1}]$ છે અને $A$ ના પરિમાણો $[M^0 L^0 T^{-1}]$ છે.
111
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
નીચેના વિધાનો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો અને સાચો જવાબ ઓળખો:
$A$. ફ્રેનલનું વિવર્તન (Fresnel's diffraction) ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે પ્રકાશનો સ્ત્રોત અથવા જે પડદા પર વિવર્તન ભાત જોવામાં આવે છે તે,અથવા બંને,છિદ્ર (aperture) થી મર્યાદિત અંતરે હોય.
$B$. વિવર્તિત પ્રકાશનો ઉપયોગ ન્યુક્લિક એસિડની હેલિકલ રચનાનો અંદાજ કાઢવા માટે થઈ શકે છે.
A
$A$ અને $B$ સાચા છે
B
$A$ અને $B$ ખોટા છે
C
$A$ સાચું છે પણ $B$ ખોટું છે
D
$A$ ખોટું છે પણ $B$ સાચું છે

Solution

(A) વિધાન $A$ સાચું છે: ફ્રેનલ વિવર્તન ત્યારે થાય છે જ્યારે પ્રકાશનો સ્ત્રોત અને/અથવા પડદો વિવર્તન કરતા છિદ્ર કે અવરોધથી મર્યાદિત અંતરે હોય.
વિધાન $B$ સાચું છે: એક્સ-રે વિવર્તન (વિવર્તનનો એક પ્રકાર) એ જટિલ જૈવિક અણુઓની આણ્વિક રચના નક્કી કરવા માટે વપરાતી પ્રમાણભૂત તકનીક છે,જેમાં ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$/$RNA$) ની હેલિકલ રચનાનો સમાવેશ થાય છે.
112
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
હવામાં બે સ્વરની તરંગલંબાઈ $\frac{36}{195} ~m$ અને $\frac{36}{193} ~m$ છે. દરેક સ્વર અલગથી નિશ્ચિત આવૃત્તિવાળા ત્રીજા સ્વર સાથે પ્રતિ સેકન્ડ $10$ બીટ્સ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં ધ્વનિનો વેગ $m/s$ માં કેટલો હશે?
A
$330$
B
$340$
C
$350$
D
$360$

Solution

(D) ધારો કે ત્રીજા સ્વરની આવૃત્તિ $n$ છે અને ધ્વનિનો વેગ $v$ છે. સ્વરની આવૃત્તિ $f = \frac{v}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રથમ સ્વર માટે,આવૃત્તિ $f_1 = \frac{v}{36/195} = \frac{195v}{36}$.
બીજા સ્વર માટે,આવૃત્તિ $f_2 = \frac{v}{36/193} = \frac{193v}{36}$.
બંને ત્રીજા સ્વર સાથે પ્રતિ સેકન્ડ $10$ બીટ્સ ઉત્પન્ન કરતા હોવાથી,આપણી પાસે છે:
$\frac{195v}{36} - n = 10$ ...$(i)$
$n - \frac{193v}{36} = 10$ ...(ii)
સમીકરણ $(i)$ અને (ii) નો સરવાળો કરતા:
$\frac{195v}{36} - \frac{193v}{36} = 20$
$\frac{2v}{36} = 20$
$\frac{v}{18} = 20$
$v = 360 ~m/s$.
Solution diagram
113
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$2 \ kg$ નો લોખંડનો ભાર $1 \ m$ લંબાઈના સોનોમીટર વાયરના મુક્ત છેડા પર લટકાવવામાં આવ્યો છે. $256 \ Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતો ટ્યુનિંગ ફોર્ક સોનોમીટર વાયરની લંબાઈના $\frac{1}{\sqrt{7}}$ ગણી લંબાઈ સાથે અનુનાદમાં છે. જો ભારને પાણીમાં ડૂબાડવામાં આવે,તો તે જ ટ્યુનિંગ ફોર્ક સાથે અનુનાદમાં રહેતી વાયરની લંબાઈ (મીટરમાં) કેટલી હશે? (લોખંડની વિશિષ્ટ ઘનતા $= 8$)
A
$\sqrt{8}$
B
$\sqrt{6}$
C
$\frac{1}{\sqrt{6}}$
D
$\frac{1}{\sqrt{8}}$

Solution

(D) સોનોમીટર વાયરની આવૃત્તિ $f = \frac{1}{2l} \sqrt{\frac{T}{\mu}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $f$ અને $\mu$ અચળ હોવાથી,$l \propto \sqrt{T}$ થાય.
તેથી,$\frac{l_{\text{air}}}{l_{\text{water}}} = \sqrt{\frac{T_{\text{air}}}{T_{\text{water}}}}$.
હવામાં તણાવ $T_{\text{air}} = mg$ છે. જ્યારે પાણીમાં ડૂબાડવામાં આવે ત્યારે ઉત્પ્લાવક બળ $F_B$ ઉપરની તરફ લાગે છે,તેથી $T_{\text{water}} = mg - F_B$.
આપેલ વિશિષ્ટ ઘનતા $\sigma = 8$ છે,એટલે કે લોખંડની ઘનતા $\rho = 8 \rho_w$. ઉત્પ્લાવક બળ $F_B = V \rho_w g = \frac{m}{\rho} \rho_w g = \frac{m}{8 \rho_w} \rho_w g = \frac{mg}{8}$.
આમ,$T_{\text{water}} = mg - \frac{mg}{8} = \frac{7}{8} mg = \frac{7}{8} T_{\text{air}}$.
આ કિંમત ગુણોત્તરમાં મૂકતા: $\frac{l_{\text{air}}}{l_{\text{water}}} = \sqrt{\frac{T_{\text{air}}}{\frac{7}{8} T_{\text{air}}}} = \sqrt{\frac{8}{7}}$.
આપેલ છે કે $l_{\text{air}} = \frac{1}{\sqrt{7}} \times 1 \ m$,તેથી $l_{\text{water}} = l_{\text{air}} \times \sqrt{\frac{7}{8}} = \frac{1}{\sqrt{7}} \times \sqrt{\frac{7}{8}} = \frac{1}{\sqrt{8}} \ m$.
114
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$2 ~kg$ દળનો એક બ્લોક શરૂઆતમાં સમક્ષિતિજ ઘર્ષણરહિત સપાટી પર સ્થિર છે. જ્યારે બ્લોક $x = 0$ પર હોય ત્યારે તેના પર એક સમક્ષિતિજ બળ $\overrightarrow{F} = (9 - x^2) \hat{i} ~N$ લાગે છે. $x = 0$ અને $x = 3 ~m$ ની વચ્ચે બ્લોકની મહત્તમ ગતિઊર્જા જૂલમાં કેટલી હશે?
A
$24$
B
$20$
C
$18$
D
$15$

Solution

(C) બ્લોક પર બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય તેની ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
બ્લોક $x = 0$ પર સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે,તેથી કોઈપણ સ્થાન $x$ પર ગતિઊર્જા $KE$ એ $x = 0$ થી $x$ સુધી બળ $F$ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય દ્વારા મળે છે.
$KE = \int_{0}^{x} F dx = \int_{0}^{x} (9 - x^2) dx = 9x - \frac{x^3}{3}$.
મહત્તમ ગતિઊર્જા શોધવા માટે,આપણે તે સ્થાન શોધીએ છીએ જ્યાં બળ શૂન્ય થાય છે:
$F = 9 - x^2 = 0 \implies x^2 = 9 \implies x = 3 ~m$.
$x = 3 ~m$ પર,ગતિઊર્જા:
$KE_{max} = \int_{0}^{3} (9 - x^2) dx = [9x - \frac{x^3}{3}]_{0}^{3} = (9(3) - \frac{3^3}{3}) - 0 = 27 - 9 = 18 ~J$.
115
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
સમાન દળ ધરાવતા બે કણોના વેગ $\overrightarrow{v}_1=4 \hat{i} \text{ ms}^{-1}$ અને $\overrightarrow{v}_2=4 \hat{j} \text{ ms}^{-1}$ છે. પ્રથમ કણનો પ્રવેગ $\overrightarrow{a}_1=(5 \hat{i}+5 \hat{j}) \text{ ms}^{-2}$ છે,જ્યારે બીજા કણનો પ્રવેગ શૂન્ય છે. આ બે કણોનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર કયા પથ પર ગતિ કરશે?
A
સીધી રેખા
B
પરવલય
C
વર્તુળ
D
લંબગોળ

Solution

(B) દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો વેગ $\overrightarrow{v}_{CM} = \frac{m_1 \overrightarrow{v}_1 + m_2 \overrightarrow{v}_2}{m_1 + m_2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $m_1 = m_2 = m$ હોવાથી,$\overrightarrow{v}_{CM} = \frac{\overrightarrow{v}_1 + \overrightarrow{v}_2}{2} = \frac{4 \hat{i} + 4 \hat{j}}{2} = (2 \hat{i} + 2 \hat{j}) \text{ ms}^{-1}$.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પ્રવેગ $\overrightarrow{a}_{CM} = \frac{m_1 \overrightarrow{a}_1 + m_2 \overrightarrow{a}_2}{m_1 + m_2}$ છે.
આપેલ છે કે $\overrightarrow{a}_1 = (5 \hat{i} + 5 \hat{j}) \text{ ms}^{-2}$ અને $\overrightarrow{a}_2 = 0$,તેથી $\overrightarrow{a}_{CM} = \frac{\overrightarrow{a}_1 + 0}{2} = (2.5 \hat{i} + 2.5 \hat{j}) \text{ ms}^{-2}$.
અહીં પ્રવેગ $\overrightarrow{a}_{CM}$ અચળ છે અને પ્રારંભિક વેગ $\overrightarrow{v}_{CM}$ એ પ્રવેગ $\overrightarrow{a}_{CM}$ ને સમાંતર નથી,તેથી દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પથ પરવલયાકાર હશે.
116
ChemistryEasyMCQAP EAMCET · 2004
નીચેની યાદીઓને જોડો:
યાદી-$I$યાદી-$II$
$A$. ઇથેન$1$. $2 \ sp$ કાર્બન
$B$. ઇથિલીન$2$. $6 \ sp^2$ કાર્બન
$C$. એસિટિલીન$3$. $2 \ sp^3$ કાર્બન
$D$. બેન્ઝીન$4$. $2 \ sp^2$ કાર્બન
$5$. $1 \ sp$ અને $1 \ sp^2$ કાર્બન
A
$A-3, B-4, C-1, D-2$
B
$A-4, B-5, C-3, D-2$
C
$A-3, B-1, C-2, D-5$
D
$A-2, B-3, C-4, D-5$

Solution

(A) આપેલા અણુઓમાં કાર્બન પરમાણુઓનું સંકરણ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઇથેન $(CH_3-CH_3)$: બંને કાર્બન પરમાણુઓ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,$A-3$.
$B$. ઇથિલીન $(CH_2=CH_2)$: બંને કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,$B-4$.
$C$. એસિટિલીન $(CH \equiv CH)$: બંને કાર્બન પરમાણુઓ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,$C-1$.
$D$. બેન્ઝીન $(C_6H_6)$: વલયમાં રહેલા તમામ છ કાર્બન પરમાણુઓ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે. તેથી,$D-2$.
તેથી,સાચી જોડ $A-3, B-4, C-1, D-2$ છે.
117
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
નીચેનામાંથી કયું પરિબળ ધન આયન (cation) બનાવવા માટે અનુકૂળ છે?
A
ઉચ્ચ વિદ્યુતઋણતા
B
ઉચ્ચ ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી
C
ઓછી આયનીકરણ પોટેન્શિયલ
D
નાનું પરમાણ્વીય કદ

Solution

(C) ધન આયન (cation) બનવાની પ્રક્રિયામાં તટસ્થ પરમાણુમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર થાય છે. $M \rightarrow M^+ + e^-$.
આ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી ઉર્જાને આયનીકરણ ઉર્જા કહેવાય છે.
તેથી,ઓછી આયનીકરણ પોટેન્શિયલ (અથવા આયનીકરણ ઉર્જા) ધરાવતા પરમાણુ માટે ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને ધન આયન બનાવવું સરળ બને છે.
118
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
આયનીય સંયોજનોના ગુણધર્મો વિશે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું નથી?
A
આયનીય સંયોજનોના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ઊંચા હોય છે
B
જલીય માધ્યમમાં તેમની પ્રતિક્રિયાનો વેગ ખૂબ જ ઊંચો હોય છે
C
આયનીય સંયોજનો તેમના પીગળેલા અને જલીય દ્રાવણોમાં વિદ્યુતનું વહન કરતા નથી
D
તેઓ ધ્રુવીય દ્રાવકોમાં ખૂબ જ દ્રાવ્ય હોય છે

Solution

(C) આયનીય સંયોજનો મજબૂત સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા આયનોના બનેલા હોય છે.
ઘન અવસ્થામાં,આ આયનો લેટીસમાં નિશ્ચિત હોય છે અને હલનચલન કરી શકતા નથી,જેના કારણે તેઓ વિદ્યુતના મંદ વાહક હોય છે.
જો કે,પીગળેલી અવસ્થામાં અથવા જ્યારે પાણીમાં ઓગળેલા હોય ત્યારે,આયનો મુક્ત રીતે હલનચલન કરી શકે છે,જે તેમને વિદ્યુતનું વહન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
તેથી,એવું વિધાન કે આયનીય સંયોજનો પીગળેલા અથવા જલીય દ્રાવણોમાં વિદ્યુતનું વહન કરતા નથી તે ખોટું છે.
119
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયામાં,સંતુલન સમયે નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કરતા વધારે હોય છે? $(K = \text{સંતુલન અચળાંક})$
A
$A \rightleftharpoons B ; K = 0.001$
B
$M \rightleftharpoons N ; K = 10$
C
$X \rightleftharpoons Y ; K = 0.005$
D
$R \rightleftharpoons P ; K = 0.01$

Solution

(B) સામાન્ય પ્રક્રિયા માટે,સંતુલન અચળાંક $K_c = \frac{[\text{નીપજ}]}{[\text{પ્રક્રિયક}]}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
જો $[\text{નીપજ}] > [\text{પ્રક્રિયક}]$ હોય,તો ગુણોત્તર $K_c$ નું મૂલ્ય $1$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.
આપેલ મૂલ્યોની સરખામણી કરતા:
$A: K = 0.001 < 1$
$B: K = 10 > 1$
$C: K = 0.005 < 1$
$D: K = 0.01 < 1$
તેથી,પ્રક્રિયા $B$ માં,નીપજની સાંદ્રતા પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા કરતા વધારે છે.
120
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $(x-2)$ એ પદાવલિઓ $x^2+ax+b$ અને $x^2+cx+d$ નો સામાન્ય અવયવ હોય,તો $\frac{b-d}{c-a}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$-2$
B
$-1$
C
$1$
D
$2$

Solution

(D) કારણ કે $(x-2)$ એ પદાવલિઓ $x^2+ax+b$ અને $x^2+cx+d$ નો સામાન્ય અવયવ છે,તેથી આપણને મળે:
$2^2 + 2a + b = 0 \Rightarrow 4 + 2a + b = 0$ ... $(i)$
$2^2 + 2c + d = 0 \Rightarrow 4 + 2c + d = 0$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ ને સમીકરણ $(i)$ માંથી બાદ કરતા:
$(4 + 2a + b) - (4 + 2c + d) = 0$
$2a + b - 2c - d = 0$
$b - d = 2c - 2a$
$b - d = 2(c - a)$
તેથી,$\frac{b-d}{c-a} = 2$.
121
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\sqrt{42+\sqrt{42+\sqrt{42+\ldots}}}$ ની કિંમત કેટલી થાય?
A
$7$
B
$-6$
C
$5$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $y = \sqrt{42+\sqrt{42+\sqrt{42+\ldots}}}$.
આ પદાવલિ અનંત હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$y = \sqrt{42+y}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને મળે:
$y^2 = 42 + y$.
પદોને ગોઠવીને દ્વિઘાત સમીકરણ મેળવતા:
$y^2 - y - 42 = 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણના અવયવ પાડતા:
$(y - 7)(y + 6) = 0$.
આથી $y$ ની બે શક્ય કિંમતો મળે છે: $y = 7$ અથવા $y = -6$.
કારણ કે ધન સંખ્યાનું વર્ગમૂળ હંમેશા ધન હોય,તેથી $y = -6$ શક્ય નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $y = 7$ છે.
122
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $f(x)$ એ સંમેય સહગુણકો ધરાવતી $n$ ઘાતની બહુપદી હોય અને $1+2i, 2-\sqrt{3}$ તથા $5$ એ $f(x)=0$ ના ત્રણ બીજ હોય,તો $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત કેટલી થાય?
A
$5$
B
$4$
C
$3$
D
$6$

Solution

(A) આપેલ છે કે $f(x)$ એ સંમેય સહગુણકો ધરાવતી બહુપદી છે.
જો સંકર સંખ્યા $a+bi$ બીજ હોય,તો તેની અનુબદ્ધ સંકર સંખ્યા $a-bi$ પણ બીજ હોય.
તેથી,$1+2i$ અને $1-2i$ બીજ છે.
જો કરણી $a+\sqrt{b}$ બીજ હોય,તો તેની અનુબદ્ધ કરણી $a-\sqrt{b}$ પણ બીજ હોય.
તેથી,$2-\sqrt{3}$ અને $2+\sqrt{3}$ બીજ છે.
વધુમાં,$5$ એ પણ બીજ છે.
આમ,કુલ બીજ $1+2i, 1-2i, 2-\sqrt{3}, 2+\sqrt{3}$ અને $5$ છે.
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $5$ છે.
123
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $x_n = \cos \frac{\pi}{2^n} + i \sin \frac{\pi}{2^n}$ હોય,તો $\prod_{n=1}^{\infty} x_n$ ની કિંમત શોધો.
A
$-1$
B
$1$
C
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
D
$\frac{i}{\sqrt{2}}$

Solution

(A) આપેલ છે કે $x_n = \cos \frac{\pi}{2^n} + i \sin \frac{\pi}{2^n} = e^{i \frac{\pi}{2^n}}$.
આપણે અનંત ગુણાકાર $\prod_{n=1}^{\infty} x_n = \prod_{n=1}^{\infty} e^{i \frac{\pi}{2^n}}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
ઘાતાંકના ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા,$\prod_{n=1}^{\infty} e^{i \frac{\pi}{2^n}} = e^{i \sum_{n=1}^{\infty} \frac{\pi}{2^n}}$.
ઘાતાંક એ એક સમગુણોત્તર શ્રેણી છે: $\sum_{n=1}^{\infty} \frac{\pi}{2^n} = \pi \left( \frac{1/2}{1 - 1/2} \right) = \pi \left( \frac{1/2}{1/2} \right) = \pi$.
તેથી,ગુણાકાર $e^{i \pi}$ છે.
ઓઈલરના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$e^{i \pi} = \cos \pi + i \sin \pi = -1 + 0i = -1$.
124
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\sum_{n=0}^{\infty}\left(\frac{2 i}{3}\right)^n$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{9+6 i}{13}$
B
$\frac{9-6 i}{13}$
C
$9+6 i$
D
$9-6 i$

Solution

(A) આપેલ શ્રેણી એ અનંત ભૌમિતિક શ્રેણી છે જેમાં પ્રથમ પદ $a = 1$ અને સામાન્ય ગુણોત્તર $r = \frac{2i}{3}$ છે.
અહીં $|r| = |\frac{2i}{3}| = \frac{2}{3} < 1$ હોવાથી,સરવાળો $S = \frac{a}{1-r}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
$S = \frac{1}{1 - \frac{2i}{3}} = \frac{1}{\frac{3-2i}{3}} = \frac{3}{3-2i}$.
સાદું રૂપ આપવા માટે,અંશ અને છેદને અનુબદ્ધ સંકર સંખ્યા $(3+2i)$ વડે ગુણતા:
$S = \frac{3(3+2i)}{(3-2i)(3+2i)} = \frac{9+6i}{3^2 - (2i)^2} = \frac{9+6i}{9 - (-4)} = \frac{9+6i}{13}$.
125
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$S_1, S_2, \ldots, S_{10}$ એક પરિષદમાં વક્તાઓ છે. જો $S_1$ ફક્ત $S_2$ પછી જ સંબોધન કરે,તો વક્તાઓ કેટલી રીતે સંબોધન કરી શકે?
A
$10!$
B
$9!$
C
$10 \times 8!$
D
$\frac{10!}{2}$

Solution

(D) કુલ $10$ વક્તાઓ છે. શરત એ છે કે $S_1$ એ $S_2$ પછી જ બોલવું જોઈએ.
$10$ વક્તાઓની કોઈપણ ગોઠવણીમાં,$S_1$ અને $S_2$ ના સાપેક્ષ ક્રમ માટે માત્ર બે શક્યતાઓ છે: કાં તો $S_1$ એ $S_2$ પહેલા બોલે અથવા $S_2$ એ $S_1$ પહેલા બોલે.
આ બંને કિસ્સાઓ સમાન હોવાથી,કુલ ક્રમચયો $(10!)$ માંથી અડધા કિસ્સાઓ એવી શરત સંતોષશે કે જેમાં $S_2$ એ $S_1$ પહેલા બોલે (જેનો અર્થ એ છે કે $S_1$ એ $S_2$ પછી બોલે).
તેથી,જરૂરી રીતોની સંખ્યા $\frac{10!}{2}$ છે.
126
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n^3} \sum_{k=1}^n (k^2 x)$ ની કિંમત શોધો.
A
$x$
B
$\frac{x}{2}$
C
$\frac{x}{3}$
D
$\frac{x}{4}$

Solution

(C) આપેલ લક્ષ: $\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n^3} \sum_{k=1}^n (k^2 x)$.
અહીં $x$ એ $k$ થી સ્વતંત્ર હોવાથી,તેને સરવાળાની બહાર લેતા: $x \lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^n \left(\frac{k}{n}\right)^2$.
નિશ્ચિત સંકલનની વ્યાખ્યા મુજબ,$\lim_{n \rightarrow \infty} \frac{1}{n} \sum_{k=1}^n f\left(\frac{k}{n}\right) = \int_0^1 f(t) dt$.
અહીં $f(t) = t^2$ લેતા,પદ આ મુજબ થશે: $x \int_0^1 t^2 dt$.
સંકલન કરતા: $x \left[ \frac{t^3}{3} \right]_0^1 = x \left( \frac{1}{3} - 0 \right) = \frac{x}{3}$.
127
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
શ્રેણી $x \log _e a + \frac{x^3}{3!} (\log _e a)^3 + \frac{x^5}{5!} (\log _e a)^5 + \dots$ નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\cosh(x \log _e a)$
B
$\coth(x \log _e a)$
C
$\sinh(x \log _e a)$
D
$\tanh(x \log _e a)$

Solution

(C) ધારો કે $y = x \log _e a$. આપેલી શ્રેણી $y + \frac{y^3}{3!} + \frac{y^5}{5!} + \dots$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે હાયપરબોલિક સાઈન વિધેયનું ટેલર શ્રેણી વિસ્તરણ $\sinh(y) = y + \frac{y^3}{3!} + \frac{y^5}{5!} + \dots$ છે.
$y = x \log _e a$ ને શ્રેણીમાં પાછું મૂકતા,આપણને $\sinh(x \log _e a)$ મળે છે.
આમ,શ્રેણીનું મૂલ્ય $\sinh(x \log _e a)$ છે.
128
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\sum_{k=1}^5 \frac{1^3+2^3+\ldots+k^3}{1+3+5+\ldots+(2k-1)}$ ની કિંમત શોધો. ($.5$ માં)
A
$22$
B
$24$
C
$28$
D
$32$

Solution

(A) આપણે જાણીએ છીએ કે પ્રથમ $k$ ઘનનો સરવાળો $\sum_{i=1}^k i^3 = \left(\frac{k(k+1)}{2}\right)^2$ છે અને પ્રથમ $k$ એકી સંખ્યાઓનો સરવાળો $\sum_{i=1}^k (2i-1) = k^2$ છે.
આ કિંમતોને પદમાં મૂકતા:
$\sum_{k=1}^5 \frac{\left(\frac{k(k+1)}{2}\right)^2}{k^2} = \sum_{k=1}^5 \frac{k^2(k+1)^2}{4k^2} = \sum_{k=1}^5 \frac{(k+1)^2}{4}$.
$k=1$ થી $5$ માટે સરવાળો કરતા:
$= \frac{1}{4} [2^2 + 3^2 + 4^2 + 5^2 + 6^2] = \frac{1}{4} [4 + 9 + 16 + 25 + 36] = \frac{90}{4} = 22.5$.
129
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈના સંદર્ભમાં નીચેનાનો સાચો ઉતરતો ક્રમ ઓળખો:
$I$. ટ્રોપોસ્ફિયર (ક્ષોભાવરણ)
$II$. મેસોસ્ફિયર (મધ્યાવરણ)
$III$. થર્મોસ્ફિયર (ઉષ્માવરણ)
A
$II, III, I$
B
$III, II, I$
C
$I, II, III$
D
$I, III, II$

Solution

(B) વાતાવરણને પૃથ્વીની સપાટીથી ઊંચાઈના આધારે સ્તરોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું છે:
$1$. ટ્રોપોસ્ફિયર: $0-10 \ km$
$2$. સ્ટ્રેટોસ્ફિયર: $10-50 \ km$
$3$. મેસોસ્ફિયર: $50-85 \ km$
$4$. થર્મોસ્ફિયર: $85-500 \ km$
ઊંચાઈની સરખામણી કરતા,ક્રમ થર્મોસ્ફિયર $(85-500 \ km)$ > મેસોસ્ફિયર $(50-85 \ km)$ > ટ્રોપોસ્ફિયર $(0-10 \ km)$ છે.
તેથી,ઊંચાઈનો ઉતરતો ક્રમ $III, II, I$ છે.
130
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$y^2 \sin^2 \theta - xy \sin^2 \theta + x^2(\cos^2 \theta - 1) = 0$ દ્વારા દર્શાવતી રેખાઓ વચ્ચેનો ખૂણો કેટલો છે?
A
$\frac{\pi}{3}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{6}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(D) આપેલ સમીકરણ $x^2(\cos^2 \theta - 1) - xy \sin^2 \theta + y^2 \sin^2 \theta = 0$ છે.
$\cos^2 \theta - 1 = -\sin^2 \theta$ હોવાથી,સમીકરણ આ મુજબ બને છે:
$-\sin^2 \theta x^2 - \sin^2 \theta xy + \sin^2 \theta y^2 = 0$.
$-\sin^2 \theta$ વડે ભાગતા (ધારો કે $\sin \theta \neq 0$),આપણને મળે છે:
$x^2 + xy - y^2 = 0$.
આને સામાન્ય સમઘાત સમીકરણ $ax^2 + 2hxy + by^2 = 0$ સાથે સરખાવતા,$a = 1$,$2h = 1$,અને $b = -1$ મળે છે.
રેખાઓ પરસ્પર લંબ હોવાની શરત $a + b = 0$ છે.
અહીં,$a + b = 1 + (-1) = 0$.
તેથી,રેખાઓ એકબીજાને લંબ છે અને તેમની વચ્ચેનો ખૂણો $\frac{\pi}{2}$ છે.
131
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $(1, a)$ અને $(b, 2)$ એ વર્તુળ $x^2+y^2=25$ ના સાપેક્ષમાં સંયુગ્મી બિંદુઓ હોય,તો $4a+2b$ ની કિંમત શોધો.
A
$25$
B
$50$
C
$100$
D
$150$

Solution

(B) વર્તુળનું સમીકરણ $x^2+y^2=25$ છે.
બે બિંદુઓ $(x_1, y_1)$ અને $(x_2, y_2)$ એ વર્તુળ $x^2+y^2=r^2$ ના સાપેક્ષમાં સંયુગ્મી હોય જો $x_1x_2 + y_1y_2 = r^2$ થાય.
અહીં,$(x_1, y_1) = (1, a)$ અને $(x_2, y_2) = (b, 2)$,અને $r^2 = 25$ છે.
આ કિંમતોને શરતમાં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$(1)(b) + (a)(2) = 25$
$b + 2a = 25$
આપણે $4a + 2b$ ની કિંમત શોધવાની છે.
સમીકરણ $b + 2a = 25$ ને $2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$2(b + 2a) = 2(25)$
$2b + 4a = 50$
આમ,$4a + 2b = 50$.
132
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
$4$-bromo-$3$-methylbut-$1$-ene નું સાચું બંધારણ કયું છે?
A
$Br-CH_2-CH=C(CH_3)_2$
B
$CH_2=CH-CH(CH_3)-CH_2Br$
C
$CH_2=C(CH_3)-CH_2Br$
D
$CH_3-C(CH_3)=CH-CH_2Br$

Solution

(B) $4$-bromo-$3$-methylbut-$1$-ene નું બંધારણ નક્કી કરવા માટે,આપણે $IUPAC$ નામનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. મુખ્ય શૃંખલા 'but$-1-$ene' છે,જેનો અર્થ છે કે પ્રથમ કાર્બન પર દ્વિબંધ ધરાવતી ચાર કાર્બનની શૃંખલા: $CH_2=CH-CH_2-CH_3$।
$2$. '$3$-methyl' વિસ્થાપક સૂચવે છે કે ત્રીજા કાર્બન પર એક મિથાઈલ ગ્રુપ $(-CH_3)$ જોડાયેલ છે.
$3$. '$4$-bromo' વિસ્થાપક સૂચવે છે કે ચોથા કાર્બન પર એક બ્રોમીન પરમાણુ $(-Br)$ જોડાયેલ છે.
$4$. આ બધાને જોડતા,બંધારણ $CH_2=CH-CH(CH_3)-CH_2Br$ મળે છે.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
133
ChemistryEasyMCQAP EAMCET · 2004
$1, 2$-ડાયબ્રોમોઈથેનની ડી-બ્રોમિનેશન પ્રક્રિયા માટે કઈ ધાતુનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$Na$
B
$Zn$
C
$Mg$
D
$Li$

Solution

(B) $1, 2$-ડાયબ્રોમોઈથેન જેવા વિસિનલ ડાયહેલાઈડનું ડી-બ્રોમિનેશન આલ્કોહોલની હાજરીમાં ઝિંક $(Zn)$ ડસ્ટનો ઉપયોગ કરીને ગરમ કરવાથી થાય છે.
આ પ્રક્રિયા એક પ્રકારની વિલોપન પ્રક્રિયા છે જેમાં આલ્કીન બનાવવા માટે બે બ્રોમિન પરમાણુઓ દૂર થાય છે.
રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$BrCH_2-CH_2Br + Zn \xrightarrow{\text{alcohol}, \Delta} CH_2=CH_2 + ZnBr_2$
આમ,સાચી ધાતુ $Zn$ છે.
134
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
નીચેની પ્રક્રિયા એ ....... પ્રક્રિયાનું ઉદાહરણ છે: $CH_2Br-CH_2Br + 2KOH (alc.) \xrightarrow{\Delta} CH \equiv CH + 2KBr + 2H_2O$
A
યોગશીલ (addition)
B
ડીહાઈડ્રોબ્રોમિનેશન (dehydrobromination)
C
વિસ્થાપન (substitution)
D
ડીબ્રોમિનેશન (debromination)

Solution

(B) આપેલ પ્રક્રિયા એ ઇથિલીન ડાયબ્રોમાઇડની આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયા છે જે એસિટિલીન બનાવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,વિસિનલ ડાયહેલાઇડમાંથી $HBr$ ના બે અણુઓ દૂર થાય છે,જેને ડીહાઈડ્રોબ્રોમિનેશન (ડીહાઈડ્રોહેલોજિનેશનનો એક પ્રકાર) કહેવામાં આવે છે.
135
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
જ્યારે બેન્ઝીનની પ્રક્રિયા નિર્જળ એલ્યુમિનિયમ ક્લોરાઈડની હાજરીમાં ઇથાઇલ ક્લોરાઈડ સાથે કરવામાં આવે ત્યારે બનતી નીપજનું આણ્વીય સૂત્ર શું છે?
A
$C_8H_{10}$
B
$C_6H_6$
C
$C_8H_8$
D
$C_6H_5Cl$

Solution

(A) લુઈસ એસિડ (જેમ કે $AlCl_3$) ની હાજરીમાં,બેન્ઝીન આલ્કાઇલ હેલાઇડ સાથે ઇલેક્ટ્રોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા આપે છે. આ પ્રક્રિયાને ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઇલેશન કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + C_2H_5Cl \xrightarrow{AlCl_3} C_6H_5-C_2H_5 + HCl$
બનતી નીપજ ઇથાઇલબેન્ઝીન છે,જેનું આણ્વીય સૂત્ર $C_8H_{10}$ છે.
136
ChemistryMediumMCQAP EAMCET · 2004
ક્ષીણ થયેલ (Exhausted) પરમ્યુટિટમાં ....... આયન હોતા નથી.
A
$Na^{+}$
B
$Mg^{2+}$
C
$Al^{3+}$
D
$Si^{4+}$

Solution

(A) પરમ્યુટિટ અથવા ઝીઓલાઇટ એ સોડિયમનું હાઇડ્રેટેડ એલ્યુમિનોસિલિકેટ છે,જેનું સામાન્ય સૂત્ર $Na_2Al_2Si_2O_8 \cdot xH_2O$ છે.
તેનો ઉપયોગ પાણીની કઠિનતા દૂર કરવા માટે થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ઝીઓલાઇટમાં રહેલા $Na^{+}$ આયનો કઠિન પાણીમાં રહેલા $Ca^{2+}$ અને $Mg^{2+}$ આયનો દ્વારા બદલાય છે,જેનાથી પાણી નરમ બને છે.
જ્યારે બધા જ $Na^{+}$ આયનો $Ca^{2+}$ અથવા $Mg^{2+}$ આયનો દ્વારા બદલાઈ જાય છે,ત્યારે પરમ્યુટિટ ક્ષીણ (exhausted) થઈ જાય છે.
તેથી,ક્ષીણ થયેલ પરમ્યુટિટમાં $Na^{+}$ આયનો હોતા નથી.
137
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\begin{aligned} & f(x, y)=2(x-y)^2-x^4-y^4 \\ & \left|\left(f_{x x} f_{y y}-f_{x y}^2\right)\right|_{(0,0)} \end{aligned}$
A
$32$
B
$16$
C
$0$
D
$-1$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x, y) = 2(x-y)^2 - x^4 - y^4$ છે.
પ્રથમ,આપણે આંશિક વિકલન મેળવીએ:
$f_x = \frac{\partial}{\partial x} [2(x-y)^2 - x^4 - y^4] = 4(x-y) - 4x^3$.
$f_y = \frac{\partial}{\partial y} [2(x-y)^2 - x^4 - y^4] = -4(x-y) - 4y^3$.
હવે,આપણે દ્વિતીય ક્રમનું આંશિક વિકલન મેળવીએ:
$f_{xx} = \frac{\partial}{\partial x} [4(x-y) - 4x^3] = 4 - 12x^2$.
$f_{yy} = \frac{\partial}{\partial y} [-4(x-y) - 4y^3] = 4 - 12y^2$.
$f_{xy} = \frac{\partial}{\partial y} [4(x-y) - 4x^3] = -4$.
બિંદુ $(0,0)$ પર કિંમત મૂકતા:
$f_{xx}(0,0) = 4 - 12(0)^2 = 4$.
$f_{yy}(0,0) = 4 - 12(0)^2 = 4$.
$f_{xy}(0,0) = -4$.
અંતે,પદાવલિની ગણતરી કરીએ:
$f_{xx}f_{yy} - f_{xy}^2 = (4)(4) - (-4)^2 = 16 - 16 = 0$.
138
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $\frac{x+1}{(2x-1)(3x+1)}=\frac{A}{(2x-1)}+\frac{B}{(3x+1)}$ હોય,તો $16A+9B$ ની કિંમત શોધો.
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(C) આપેલ છે કે,$\frac{x+1}{(2x-1)(3x+1)}=\frac{A}{(2x-1)}+\frac{B}{(3x+1)}$
બંને બાજુ $(2x-1)(3x+1)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$x+1 = A(3x+1) + B(2x-1)$
$x+1 = x(3A+2B) + (A-B)$
બંને બાજુ $x$ ના સહગુણકો અને અચળ પદોની સરખામણી કરતા:
$3A+2B = 1$ ...$(i)$
$A-B = 1$ ...$(ii)$
સમીકરણ $(ii)$ પરથી,$A = B+1$. આ કિંમત સમીકરણ $(i)$ માં મૂકતા:
$3(B+1) + 2B = 1$
$3B+3+2B = 1$
$5B = -2 \Rightarrow B = -\frac{2}{5}$
હવે,$A = -\frac{2}{5} + 1 = \frac{3}{5}$
આપણે $16A+9B$ ની કિંમત શોધવાની છે:
$16\left(\frac{3}{5}\right) + 9\left(-\frac{2}{5}\right) = \frac{48}{5} - \frac{18}{5} = \frac{30}{5} = 6$
139
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
નીચેના વિધાનો $A$ અને $B$ ધ્યાનમાં લો અને સાચો જવાબ ઓળખો:
$A$. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ખરબચડી સપાટી પર ચાલે છે,ત્યારે સપાટી દ્વારા વ્યક્તિ પર લાગતું ઘર્ષણ બળ તેની ગતિની દિશામાં હોય છે.
$B$. જ્યારે સાયકલ ગતિમાં હોય,ત્યારે આગળના પૈડા પર જમીન દ્વારા લાગતું ઘર્ષણ બળ પાછળની દિશામાં હોય છે.
A
$A$ અને $B$ બંને સાચા છે
B
$A$ સાચું છે,$B$ ખોટું છે
C
$A$ અને $B$ બંને ખોટા છે
D
$A$ ખોટું છે,$B$ સાચું છે

Solution

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ચાલે છે,ત્યારે તે તેના પગ વડે જમીનને પાછળની તરફ ધકેલે છે. ન્યૂટનના ત્રીજા નિયમ મુજબ,જમીન વ્યક્તિ પર આગળની દિશામાં સમાન અને વિરુદ્ધ બળ લગાડે છે. આમ,ઘર્ષણ બળ ગતિની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
વિધાન $B$ સાચું છે. સાયકલ માટે,પાછળનું પૈડું ચેઈન દ્વારા ફેરવવામાં આવે છે,તેથી જમીન તેના પર આગળની તરફ ઘર્ષણ બળ લગાડે છે. જોકે,આગળનું પૈડું એ ગબડતું પૈડું છે જે ડ્રાઈવર નથી; તે તેની ગતિ અને પરિભ્રમણનો વિરોધ કરવા માટે જમીન તરફથી પાછળની દિશામાં ઘર્ષણ બળ અનુભવે છે.
140
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો વિધેય $y = \sin^{-1} x$ હોય,તો $(1 - x^2) \frac{d^2 y}{d x^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$-x \frac{d y}{d x}$
B
$0$
C
$x \frac{d y}{d x}$
D
$x \left(\frac{d y}{d x}\right)^2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $y = \sin^{-1} x$.
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$\frac{d y}{d x} = \frac{1}{\sqrt{1 - x^2}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\left(\frac{d y}{d x}\right)^2 = \frac{1}{1 - x^2}$.
$(1 - x^2) \left(\frac{d y}{d x}\right)^2 = 1$.
ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા:
$(1 - x^2) \cdot 2 \left(\frac{d y}{d x}\right) \cdot \frac{d^2 y}{d x^2} + \left(\frac{d y}{d x}\right)^2 \cdot (-2x) = 0$.
$2 \frac{d y}{d x}$ વડે ભાગતા (ધારો કે $\frac{d y}{d x} \neq 0$):
$(1 - x^2) \frac{d^2 y}{d x^2} - x \frac{d y}{d x} = 0$.
તેથી,$(1 - x^2) \frac{d^2 y}{d x^2} = x \frac{d y}{d x}$.
141
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\int_0^2 \frac{2x-2}{2x-x^2} dx$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_0^2 \frac{2x-2}{2x-x^2} dx$.
અહીં છેદ $2x-x^2 = x(2-x)$ એ $x=0$ અને $x=2$ આગળ શૂન્ય થાય છે,તેથી આ એક અનિયત સંકલન (improper integral) છે.
આપણે તેને લક્ષ સ્વરૂપે ગણીએ: $I = \lim_{\epsilon \to 0^+} \int_{\epsilon}^{2-\epsilon} \frac{2x-2}{2x-x^2} dx$.
ધારો કે $f(x) = 2x-x^2$,તો $f'(x) = 2-2x = -(2x-2)$.
તેથી,$\int \frac{2x-2}{2x-x^2} dx = -\int \frac{f'(x)}{f(x)} dx = -\ln|2x-x^2| + C$.
હવે સંકલન કરતા:
$I = \lim_{\epsilon \to 0^+} [-\ln|2x-x^2|]_{\epsilon}^{2-\epsilon} = \lim_{\epsilon \to 0^+} [-\ln|2(2-\epsilon)-(2-\epsilon)^2| - (-\ln|2\epsilon-\epsilon^2|)]$.
$I = \lim_{\epsilon \to 0^+} [\ln|2\epsilon-\epsilon^2| - \ln|4-2\epsilon-(4-4\epsilon+\epsilon^2)|] = \lim_{\epsilon \to 0^+} [\ln|2\epsilon-\epsilon^2| - \ln|2\epsilon-\epsilon^2|] = 0$.
આમ,સંકલનનું મૂલ્ય $0$ મળે છે.
142
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$\int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \log \left(\frac{2-\sin \theta}{2+\sin \theta}\right) d \theta$ ની કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$-1$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int_{-\frac{\pi}{2}}^{\frac{\pi}{2}} \log \left(\frac{2-\sin \theta}{2+\sin \theta}\right) d \theta$.
$f(\theta) = \log \left(\frac{2-\sin \theta}{2+\sin \theta}\right)$ લો.
હવે,વિધેયની યુગ્મતા તપાસતા:
$f(-\theta) = \log \left(\frac{2-\sin(-\theta)}{2+\sin(-\theta)}\right) = \log \left(\frac{2+\sin \theta}{2-\sin \theta}\right)$.
ગુણધર્મ $\log(\frac{a}{b}) = -\log(\frac{b}{a})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(-\theta) = -\log \left(\frac{2-\sin \theta}{2+\sin \theta}\right) = -f(\theta)$.
આમ,$f(-\theta) = -f(\theta)$ હોવાથી,$f(\theta)$ એ અયુગ્મ વિધેય છે.
નિશ્ચિત સંકલનના ગુણધર્મ મુજબ,જો $f(x)$ અયુગ્મ વિધેય હોય,તો $\int_{-a}^{a} f(x) dx = 0$ થાય.
તેથી,$I = 0$.
143
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
$y=A e^x+B e^{2 x}+C e^{3 x}$ એ કયા વિકલ સમીકરણનું સમાધાન કરે છે?
A
$y^{\prime \prime \prime}-6 y^{\prime \prime}+11 y^{\prime}-6 y=0$
B
$y^{\prime \prime \prime}+6 y^{\prime \prime}+11 y^{\prime}+6 y=0$
C
$y^{\prime \prime \prime}+6 y^{\prime \prime}-11 y^{\prime}+6 y=0$
D
$y^{\prime \prime \prime}-6 y^{\prime \prime}-11 y^{\prime}+6 y=0$

Solution

(A) આપેલ છે કે,$y = A e^x + B e^{2x} + C e^{3x}$ ... $(i)$
$x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$y^{\prime} = A e^x + 2B e^{2x} + 3C e^{3x}$ ... (ii)
ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$y^{\prime \prime} = A e^x + 4B e^{2x} + 9C e^{3x}$ ... (iii)
ફરીથી $x$ ની સાપેક્ષમાં વિકલન કરતા,આપણને મળે છે:
$y^{\prime \prime \prime} = A e^x + 8B e^{2x} + 27C e^{3x}$ ... (iv)
આપેલ સમીકરણ $e^x, e^{2x}, e^{3x}$ નું સુરેખ સંયોજન છે. લાક્ષણિક સમીકરણ $(m-1)(m-2)(m-3) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,આપણને મળે છે:
$(m^2 - 3m + 2)(m - 3) = 0$
$m^3 - 3m^2 - 3m^2 + 9m + 2m - 6 = 0$
$m^3 - 6m^2 + 11m - 6 = 0$
$m^k$ ને $y^{(k)}$ સાથે બદલતા,આપણને વિકલ સમીકરણ મળે છે:
$y^{\prime \prime \prime} - 6y^{\prime \prime} + 11y^{\prime} - 6y = 0$.
144
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
કોઈપણ પૂર્ણાંક $n \geq 1$ માટે,$n$ ના ધન ભાજકોની સંખ્યાને $d(n)$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે. તો,અવિભાજ્ય સંખ્યા $P$ માટે,$d(d(d(P^7)))$ ની કિંમત શું થાય?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$P$

Solution

(C) આપેલ છે કે $d(n)$ એ $n$ ના ધન ભાજકોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
અવિભાજ્ય સંખ્યા $P$ માટે,$P^7$ ના ભાજકોની સંખ્યા $7+1 = 8$ થાય.
તેથી,$d(P^7) = 8$.
હવે,$d(d(P^7)) = d(8)$ શોધીએ. $8 = 2^3$ હોવાથી,તેના ભાજકોની સંખ્યા $3+1 = 4$ થાય.
તેથી,$d(d(P^7)) = 4$.
અંતે,$d(d(d(P^7))) = d(4)$ શોધીએ. $4 = 2^2$ હોવાથી,તેના ભાજકોની સંખ્યા $2+1 = 3$ થાય.
તેથી,$d(d(d(P^7))) = 3$.
145
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $\log _{27}(\log _3 x) = \frac{1}{3}$ હોય,તો $x$ ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$6$
C
$9$
D
$27$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$\log _{27}(\log _3 x) = \frac{1}{3}$.
લઘુગણકની વ્યાખ્યા $\log _a b = c \implies b = a^c$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\log _3 x = (27)^{1/3}$.
કારણ કે $27 = 3^3$,તેથી $(27)^{1/3} = (3^3)^{1/3} = 3^1 = 3$.
આમ,$\log _3 x = 3$.
ફરીથી,લઘુગણકની વ્યાખ્યા મુજબ,$x = 3^3$.
તેથી,$x = 27$.
146
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $3 \hat{i}+3 \hat{j}+\sqrt{3} \hat{k}$,$\hat{i}+\hat{k}$,અને $\sqrt{3} \hat{i}+\sqrt{3} \hat{j}+\lambda \hat{k}$ સમતલીય હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$

Solution

(A) ધારો કે $\vec{a} = 3 \hat{i} + 3 \hat{j} + \sqrt{3} \hat{k}$,$\vec{b} = \hat{i} + \hat{k}$,અને $\vec{c} = \sqrt{3} \hat{i} + \sqrt{3} \hat{j} + \lambda \hat{k}$ છે.
આ સદિશો સમતલીય હોવાથી,તેમનો અદિશ ત્રિગુણિત ગુણાકાર શૂન્ય થાય,એટલે કે $\vec{a} \cdot (\vec{b} \times \vec{c}) = 0$.
આ તેમના ઘટકો દ્વારા બનતા નિશ્ચાયકનું મૂલ્ય શૂન્ય હોવાને સમાન છે:
$\begin{vmatrix} 3 & 3 & \sqrt{3} \\ 1 & 0 & 1 \\ \sqrt{3} & \sqrt{3} & \lambda \end{vmatrix} = 0$
પ્રથમ હાર મુજબ નિશ્ચાયકનું વિસ્તરણ કરતા:
$3(0 - \sqrt{3}) - 3(\lambda - \sqrt{3}) + \sqrt{3}(\sqrt{3} - 0) = 0$
$-3\sqrt{3} - 3\lambda + 3\sqrt{3} + 3 = 0$
$-3\lambda + 3 = 0$
$3\lambda = 3$
$\lambda = 1$
147
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો સદિશો $\hat{i}+3 \hat{j}+4 \hat{k}$ અને $\lambda \hat{i}-4 \hat{j}+\hat{k}$ એકબીજાને લંબ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$5$
B
$-5$
C
$8$
D
$-8$

Solution

(C) ધારો કે $\vec{a} = \hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}$ અને $\vec{b} = \lambda\hat{i} - 4\hat{j} + \hat{k}$.
સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ પરસ્પર લંબ હોવાથી,તેમનો અદિશ ગુણાકાર (dot product) શૂન્ય થાય,એટલે કે $\vec{a} \cdot \vec{b} = 0$.
અદિશ ગુણાકારની ગણતરી કરતા:
$(\hat{i} + 3\hat{j} + 4\hat{k}) \cdot (\lambda\hat{i} - 4\hat{j} + \hat{k}) = 0$
$(1)(\lambda) + (3)(-4) + (4)(1) = 0$
$\lambda - 12 + 4 = 0$
$\lambda - 8 = 0$
$\lambda = 8$.
148
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુઓ હોય,તો સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના એક વિકર્ણને સમાંતર એકમ સદિશ કયો છે?
A
$\frac{\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$
B
$\frac{\hat{i}-\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$
C
$\frac{\hat{i}+\hat{j}-\hat{k}}{\sqrt{3}}$
D
$\frac{-\hat{i}+\hat{j}+\hat{k}}{\sqrt{3}}$

Solution

(A) ધારો કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણની બાજુઓ સદિશ $\vec{a} = \hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}$ અને $\vec{b} = 3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણના વિકર્ણો $\vec{d_1} = \vec{a} + \vec{b}$ અને $\vec{d_2} = \vec{a} - \vec{b}$ દ્વારા મળે છે.
$\vec{d_1} = (\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) + (3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}) = 4\hat{i} + 4\hat{j} + 4\hat{k} = 4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})$ ની ગણતરી કરતા.
$\vec{d_1}$ ને સમાંતર એકમ સદિશ $\frac{\vec{d_1}}{|\vec{d_1}|} = \frac{4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{\sqrt{4^2 + 4^2 + 4^2}} = \frac{4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{\sqrt{16+16+16}} = \frac{4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{\sqrt{48}} = \frac{4(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})}{4\sqrt{3}} = \frac{\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{3}}$ મળે છે.
$\vec{d_2} = (\hat{i}+2 \hat{j}+3 \hat{k}) - (3 \hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}) = -2\hat{i} + 0\hat{j} + 2\hat{k} = -2\hat{i} + 2\hat{k}$ ની ગણતરી કરતા.
$\vec{d_2}$ ને સમાંતર એકમ સદિશ $\frac{-2\hat{i} + 2\hat{k}}{\sqrt{(-2)^2 + 2^2}} = \frac{-2\hat{i} + 2\hat{k}}{\sqrt{8}} = \frac{-2\hat{i} + 2\hat{k}}{2\sqrt{2}} = \frac{-\hat{i} + \hat{k}}{\sqrt{2}}$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પો સાથે સરખાવતા,સાચો એકમ સદિશ $\frac{\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}}{\sqrt{3}}$ છે.
Solution diagram
149
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો સમતલ $3x - 2y - z - 18 = 0$ યામ અક્ષોને $A$,$B$ અને $C$ બિંદુઓમાં મળે,તો $\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર શોધો.
A
$(2, 3, -6)$
B
$(2, -3, 6)$
C
$(-2, -3, 6)$
D
$(2, -3, -6)$

Solution

(D) આપેલ સમતલનું સમીકરણ $3x - 2y - z = 18$ છે.
તેને અંતઃખંડ સ્વરૂપ $\frac{x}{a} + \frac{y}{b} + \frac{z}{c} = 1$ માં ફેરવવા માટે $18$ વડે ભાગતા:
$\frac{3x}{18} - \frac{2y}{18} - \frac{z}{18} = 1$
$\frac{x}{6} + \frac{y}{-9} + \frac{z}{-18} = 1$.
આમ,સમતલ યામ અક્ષોને $A(6, 0, 0)$,$B(0, -9, 0)$ અને $C(0, 0, -18)$ બિંદુઓમાં મળે છે.
$\triangle ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર $(G)$ જેના શિરોબિંદુઓ $(x_1, y_1, z_1)$,$(x_2, y_2, z_2)$ અને $(x_3, y_3, z_3)$ હોય,તેનું સૂત્ર $(\frac{x_1+x_2+x_3}{3}, \frac{y_1+y_2+y_3}{3}, \frac{z_1+z_2+z_3}{3})$ છે.
$G = (\frac{6+0+0}{3}, \frac{0-9+0}{3}, \frac{0+0-18}{3}) = (2, -3, -6)$.
150
ChemistryMCQAP EAMCET · 2004
જો $(2,-1,3)$ એ ઉગમબિંદુમાંથી સમતલ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ હોય,તો સમતલનું સમીકરણ શોધો.
A
$2x+y-3z+6=0$
B
$2x-y+3z-14=0$
C
$2x-y+3z-13=0$
D
$2x+y+3z-10=0$

Solution

(B) ધારો કે ઉગમબિંદુ $O(0,0,0)$ છે અને ઉગમબિંદુમાંથી સમતલ પર દોરેલા લંબનો લંબપાદ $P(2,-1,3)$ છે.
કારણ કે $OP$ એ સમતલને લંબ છે,તેથી સદિશ $\vec{OP}$ એ સમતલનો અભિલંબ સદિશ છે.
અભિલંબ સદિશ $\vec{OP}$ ના દિકગુણોત્તર $(2-0, -1-0, 3-0) = (2, -1, 3)$ છે.
બિંદુ $(x_1, y_1, z_1)$ માંથી પસાર થતા અને અભિલંબ સદિશ $(a, b, c)$ ધરાવતા સમતલનું સમીકરણ $a(x-x_1) + b(y-y_1) + c(z-z_1) = 0$ છે.
બિંદુ $P(2, -1, 3)$ અને અભિલંબ સદિશ $(2, -1, 3)$ ને સમીકરણમાં મૂકતા:
$2(x-2) - 1(y-(-1)) + 3(z-3) = 0$
$2(x-2) - 1(y+1) + 3(z-3) = 0$
$2x - 4 - y - 1 + 3z - 9 = 0$
$2x - y + 3z - 14 = 0$
આમ,સમતલનું સમીકરણ $2x - y + 3z - 14 = 0$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AP EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AP EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in AP EAMCET 2004?

There are 187 Chemistry questions from the AP EAMCET 2004 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AP EAMCET 2004 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AP EAMCET 2004 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AP EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from AP EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AP EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick AP EAMCET 2004 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.