Gujarati

Basic , Modulus and Algebra of vectors Questions in Gujarati

Class 12 Mathematics · Vector Algebra · Basic , Modulus and Algebra of vectors

609+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 609 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
જો આપેલ આકૃતિમાં $\overrightarrow{OA} = \vec{a}$,$\overrightarrow{OB} = \vec{b}$ અને $AP : PB = m : n$ હોય,તો $\overrightarrow{OP} = $
Question diagram
A
$\frac{m\vec{a} + n\vec{b}}{m + n}$
B
$\frac{n\vec{a} + m\vec{b}}{m + n}$
C
$m\vec{a} - n\vec{b}$
D
$\frac{m\vec{a} - n\vec{b}}{m - n}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P$ એ રેખાખંડ $AB$ ને $m : n$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
સદિશો માટે વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષે બિંદુ $P$ નો સ્થાન સદિશ નીચે મુજબ મળે છે:
$\overrightarrow{OP} = \frac{n\overrightarrow{OA} + m\overrightarrow{OB}}{m + n}$
આપેલ કિંમતો $\overrightarrow{OA} = \vec{a}$ અને $\overrightarrow{OB} = \vec{b}$ મૂકતા:
$\overrightarrow{OP} = \frac{n\vec{a} + m\vec{b}}{m + n}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.
52
EasyMCQ
જો $D, E, F$ એ ત્રિકોણ $ABC$ ની બાજુઓ $BC, CA$ અને $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{AD} + \overrightarrow{BE} + \overrightarrow{CF}$ શું થાય?
A
શૂન્ય સદિશ
B
એકમ સદિશ
C
$0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
કારણ કે $D, E, F$ એ $BC, CA, AB$ ના મધ્યબિંદુઓ છે,તેથી તેમના સ્થાન સદિશો:
$\vec{d} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$,$\vec{e} = \frac{\vec{c} + \vec{a}}{2}$,$\vec{f} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ છે.
હવે,આપણે સદિશોની ગણતરી કરીએ:
$\overrightarrow{AD} = \vec{d} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$
$\overrightarrow{BE} = \vec{e} - \vec{b} = \frac{\vec{c} + \vec{a}}{2} - \vec{b} = \frac{\vec{c} + \vec{a} - 2\vec{b}}{2}$
$\overrightarrow{CF} = \vec{f} - \vec{c} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2} - \vec{c} = \frac{\vec{a} + \vec{b} - 2\vec{c}}{2}$
આ સદિશોનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{AD} + \overrightarrow{BE} + \overrightarrow{CF} = \frac{(\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}) + (\vec{c} + \vec{a} - 2\vec{b}) + (\vec{a} + \vec{b} - 2\vec{c})}{2}$
$= \frac{(\vec{a} - 2\vec{a} + \vec{a}) + (\vec{b} - 2\vec{b} + \vec{b}) + (\vec{c} - 2\vec{c} + \vec{c})}{2} = \frac{0}{2} = \vec{0}$.
આમ,સરવાળો શૂન્ય સદિશ છે.
Solution diagram
53
EasyMCQ
જો $a$ અને $b$ એ અનુક્રમે $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો હોય,તો $AB$ પર આવેલા બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ શોધો,જેથી $\overrightarrow{AC} = 3\overrightarrow{AB}$ થાય.
A
$3a - b$
B
$3b - a$
C
$3a - 2b$
D
$3b - 2a$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\overrightarrow{AC} = 3\overrightarrow{AB}$.
ધારો કે $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એ અનુક્રમે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\overrightarrow{AB} = \vec{b} - \vec{a}$.
આ કિંમત આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા:
$\overrightarrow{AC} = 3(\vec{b} - \vec{a}) = 3\vec{b} - 3\vec{a}$.
ધારો કે $\vec{c}$ એ બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ છે. તેથી $\overrightarrow{AC} = \vec{c} - \vec{a}$.
$\overrightarrow{AC}$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$\vec{c} - \vec{a} = 3\vec{b} - 3\vec{a}$.
$\vec{c} = 3\vec{b} - 3\vec{a} + \vec{a}$.
$\vec{c} = 3\vec{b} - 2\vec{a}$.
આમ,બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ $3\vec{b} - 2\vec{a}$ છે.
Solution diagram
54
EasyMCQ
$A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$ છે. રેખાખંડ $AB$ ના મધ્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{1}{2}\hat{i} - \frac{1}{2}\hat{j} + \hat{k}$
B
$2\hat{i} - \hat{j} + \frac{5}{2}\hat{k}$
C
$\frac{3}{2}\hat{i} - \frac{1}{2}\hat{j} + \frac{3}{2}\hat{k}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) સ્થાન સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ધરાવતા બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુ $M$ નો સ્થાન સદિશ શોધવાનું સૂત્ર: $\vec{m} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ છે.
અહીં $\vec{a} = \hat{i} - \hat{j} + 2\hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} - \hat{j} + 3\hat{k}$ આપેલ છે.
સદિશોનો સરવાળો કરતા: $\vec{a} + \vec{b} = (1+3)\hat{i} + (-1-1)\hat{j} + (2+3)\hat{k} = 4\hat{i} - 2\hat{j} + 5\hat{k}$.
હવે તેને $2$ વડે ભાગતા: $\vec{m} = \frac{4\hat{i} - 2\hat{j} + 5\hat{k}}{2} = 2\hat{i} - \hat{j} + \frac{5}{2}\hat{k}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
55
EasyMCQ
જો $ABCD$ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ હોય અને $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $i + 3j + 5k, i + j + k$ અને $7i + 7j + 7k$ હોય, તો $D$ નો સ્થાન સદિશ શું થશે?
A
$7i + 5j + 3k$
B
$7i + 9j + 11k$
C
$9i + 11j + 13k$
D
$8i + 8j + 8k$

Solution

(B) સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ માં, સામસામેની બાજુઓ દર્શાવતા સદિશો સમાન હોય છે, તેથી $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{DC}$.
ધારો કે $D$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{d} = xi + yj + zk$ છે.
સ્થાન સદિશો $\vec{a} = i + 3j + 5k$, $\vec{b} = i + j + k$, અને $\vec{c} = 7i + 7j + 7k$ આપેલ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\overrightarrow{AB} = \vec{b} - \vec{a} = (1-1)i + (1-3)j + (1-5)k = 0i - 2j - 4k$.
તે જ રીતે, $\overrightarrow{DC} = \vec{c} - \vec{d} = (7-x)i + (7-y)j + (7-z)k$.
$\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{DC}$ ને સરખાવતા, આપણને મળે છે:
$0 = 7 - x \Rightarrow x = 7$
$-2 = 7 - y \Rightarrow y = 9$
$-4 = 7 - z \Rightarrow z = 11$
આમ, $D$ નો સ્થાન સદિશ $7i + 9j + 11k$ છે.
56
EasyMCQ
$P$ એ સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણ $ABCD$ ના વિકર્ણોનું છેદબિંદુ છે. જો $O$ કોઈ પણ બિંદુ હોય,તો $\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC} + \overrightarrow{OD} = $
A
$\overrightarrow{OP}$
B
$2\,\overrightarrow{OP}$
C
$3\,\overrightarrow{OP}$
D
$4\,\overrightarrow{OP}$

Solution

(D) આપણે જાણીએ છીએ કે સમાંતરબાજુ ચતુષ્કોણમાં,વિકર્ણો એકબીજાને દુભાગે છે. તેથી,$P$ એ બંને વિકર્ણો $AC$ અને $BD$ નું મધ્યબિંદુ છે.
મધ્યબિંદુ માટેના સેક્શન ફોર્મ્યુલાનો ઉપયોગ કરીને,વિકર્ણ $AC$ માટે જેનું મધ્યબિંદુ $P$ છે,આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OC} = 2\overrightarrow{OP}$ ......$(i)$
તે જ રીતે,વિકર્ણ $BD$ માટે જેનું મધ્યબિંદુ $P$ છે,આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OD} = 2\overrightarrow{OP}$ ......$(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ નો સરવાળો કરતા,આપણને મળે છે:
$(\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OC}) + (\overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OD}) = 2\overrightarrow{OP} + 2\overrightarrow{OP}$
$\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC} + \overrightarrow{OD} = 4\overrightarrow{OP}$
Solution diagram
57
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $i, j, k$ હોય અને $P$ એવું બિંદુ હોય કે જેથી $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{CP}$ થાય,તો $P$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$-i + j + k$
B
$-i - j + k$
C
$i + j - k$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બિંદુ $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{p} = xi + yj + zk$ છે.
આપેલ છે કે $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = i, \vec{b} = j, \vec{c} = k$ છે.
સદિશ $\overrightarrow{AB} = \vec{b} - \vec{a} = j - i$ થાય.
સદિશ $\overrightarrow{CP} = \vec{p} - \vec{c} = xi + yj + (z - 1)k$ થાય.
આપેલ શરત $\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{CP}$ મુજબ,$j - i = xi + yj + (z - 1)k$ મળે.
બંને બાજુ $i, j$ અને $k$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$x = -1, y = 1, z - 1 = 0 \Rightarrow z = 1$ મળે.
આમ,$P$ નો સ્થાન સદિશ $-i + j + k$ છે.
58
EasyMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C, D$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2i + 3j + 5k, i + 2j + 3k, -5i + 4j - 2k$ અને $i + 10j + 10k$ હોય,તો:
A
$\overrightarrow{AB} = \overrightarrow{CD}$
B
$\overrightarrow{AB} \parallel \overrightarrow{CD}$
C
$\overrightarrow{AB} \perp \overrightarrow{CD}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) આપેલ સ્થાન સદિશો: $\vec{a} = 2i + 3j + 5k$,$\vec{b} = i + 2j + 3k$,$\vec{c} = -5i + 4j - 2k$,$\vec{d} = i + 10j + 10k$.
સદિશ $\overrightarrow{AB} = \vec{b} - \vec{a} = (1-2)i + (2-3)j + (3-5)k = -i - j - 2k$ ની ગણતરી કરો.
સદિશ $\overrightarrow{CD} = \vec{d} - \vec{c} = (1 - (-5))i + (10-4)j + (10 - (-2))k = 6i + 6j + 12k$ ની ગણતરી કરો.
અહીં જોઈ શકાય છે કે $\overrightarrow{CD} = -6(-i - j - 2k) = -6 \overrightarrow{AB}$.
જેથી $\overrightarrow{CD}$ એ $\overrightarrow{AB}$ નો અદિશ ગુણાંક હોવાથી,સદિશો સમાંતર છે. આમ,$\overrightarrow{AB} \parallel \overrightarrow{CD}$.
59
EasyMCQ
જો રેખાખંડ $AB$ ના એક અંત્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ $2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ હોય અને તેના મધ્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ $3\,(\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})$ હોય,તો બીજા અંત્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$4\hat{i} + 3\hat{j} + 5\hat{k}$
B
$4\hat{i} - 3\hat{j} + 7\hat{k}$
C
$4\hat{i} + 3\hat{j} + 7\hat{k}$
D
$4\hat{i} + 3\hat{j} - 7\hat{k}$

Solution

(C) ધારો કે $\overrightarrow{OA} = 2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ એ એક અંત્યબિંદુ $A$ નો સ્થાન સદિશ છે અને $\overrightarrow{OP} = 3\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}$ એ રેખાખંડ $AB$ ના મધ્યબિંદુ $P$ નો સ્થાન સદિશ છે.
ધારો કે $\overrightarrow{OB}$ એ બીજા અંત્યબિંદુ $B$ નો સ્થાન સદિશ છે.
$P$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,આપણી પાસે સંબંધ છે:
$\overrightarrow{OP} = \frac{\overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB}}{2}$
$2$ વડે ગુણતા,આપણને મળે:
$2\overrightarrow{OP} = \overrightarrow{OA} + \overrightarrow{OB}$
$\overrightarrow{OB} = 2\overrightarrow{OP} - \overrightarrow{OA}$
આપેલા સદિશોની કિંમત મૂકતા:
$\overrightarrow{OB} = 2(3\hat{i} + 3\hat{j} + 3\hat{k}) - (2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k})$
$\overrightarrow{OB} = (6\hat{i} + 6\hat{j} + 6\hat{k}) - (2\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k})$
$\overrightarrow{OB} = (6-2)\hat{i} + (6-3)\hat{j} + (6-(-1))\hat{k}$
$\overrightarrow{OB} = 4\hat{i} + 3\hat{j} + 7\hat{k}$
આમ,બીજા અંત્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ $4\hat{i} + 3\hat{j} + 7\hat{k}$ છે.
Solution diagram
60
EasyMCQ
જો $G$ અને $G'$ એ અનુક્રમે ત્રિકોણ $ABC$ અને $A'B'C'$ ના મધ્યકેન્દ્રો હોય,તો $\overrightarrow{AA'} + \overrightarrow{BB'} + \overrightarrow{CC'} = $
A
$\frac{2}{3}\overrightarrow{GG'}$
B
$\overrightarrow{GG'}$
C
$2\overrightarrow{GG'}$
D
$3\overrightarrow{GG'}$

Solution

(D) ધારો કે શિરોબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ અને $\vec{a'}, \vec{b'}, \vec{c'}$ છે.
મધ્યકેન્દ્રો $G$ અને $G'$ માટે $\vec{g} = \frac{\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}}{3}$ અને $\vec{g'} = \frac{\vec{a'} + \vec{b'} + \vec{c'}}{3}$ થાય.
તેથી,$\vec{a} + \vec{b} + \vec{c} = 3\vec{g}$ અને $\vec{a'} + \vec{b'} + \vec{c'} = 3\vec{g'}$.
આપણે $\overrightarrow{AA'} + \overrightarrow{BB'} + \overrightarrow{CC'} = (\vec{a'} - \vec{a}) + (\vec{b'} - \vec{b}) + (\vec{c'} - \vec{c})$ શોધવાનું છે.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $(\vec{a'} + \vec{b'} + \vec{c'}) - (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) = 3\vec{g'} - 3\vec{g} = 3(\vec{g'} - \vec{g})$ મળે છે.
કારણ કે $\vec{g'} - \vec{g} = \overrightarrow{GG'}$,તેથી પરિણામ $3\overrightarrow{GG'}$ છે.
61
MediumMCQ
જો $O$ એ ત્રિકોણ $ABC$ નું પરિકેન્દ્ર હોય અને $O'$ એ લંબકેન્દ્ર હોય,તો $\overrightarrow{O'A} + \overrightarrow{O'B} + \overrightarrow{O'C} = $
A
$\overrightarrow{OO'}$
B
$2\,\overrightarrow{O'O}$
C
$2\,\overrightarrow{OO'}$
D
$0$

Solution

(B) ધારો કે ઉગમબિંદુ પરિકેન્દ્ર $O$ પર છે. તો $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે,જ્યાં $|\vec{a}| = |\vec{b}| = |\vec{c}| = R$ છે.
લંબકેન્દ્ર $O'$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{o'} = \vec{a} + \vec{b} + \vec{c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે $\overrightarrow{O'A} + \overrightarrow{O'B} + \overrightarrow{O'C}$ ની ગણતરી કરવાની છે.
ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષમાં સ્થાન સદિશોની વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરતા:
$\overrightarrow{O'A} = \vec{a} - \vec{o'} = \vec{a} - (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) = -(\vec{b} + \vec{c})$
$\overrightarrow{O'B} = \vec{b} - \vec{o'} = \vec{b} - (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) = -(\vec{a} + \vec{c})$
$\overrightarrow{O'C} = \vec{c} - \vec{o'} = \vec{c} - (\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) = -(\vec{a} + \vec{b})$
આ બધાનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{O'A} + \overrightarrow{O'B} + \overrightarrow{O'C} = -(\vec{b} + \vec{c} + \vec{a} + \vec{c} + \vec{a} + \vec{b}) = -2(\vec{a} + \vec{b} + \vec{c}) = -2\vec{o'}$.
કારણ કે $\vec{o'}$ એ સદિશ $\overrightarrow{OO'}$ છે,તેથી $\overrightarrow{O'A} + \overrightarrow{O'B} + \overrightarrow{O'C} = -2\overrightarrow{OO'} = 2\overrightarrow{O'O}$ થાય.
Solution diagram
62
DifficultMCQ
જો નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ ની બાજુઓ $AB$ અને $BC$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતા સદિશો અનુક્રમે $a$ અને $b$ હોય,તો $\overrightarrow{AE}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતો સદિશ શું હશે?
A
$2\,b - a$
B
$b - a$
C
$2\,a - b$
D
$a + b$

Solution

(A) નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,ધારો કે કેન્દ્ર $O$ છે.
આપેલ છે કે $\overrightarrow{AB} = a$ અને $\overrightarrow{BC} = b$.
ષટ્કોણના ગુણધર્મ મુજબ,$\overrightarrow{AD} = 2\overrightarrow{BC} = 2b$ અને $\overrightarrow{ED} = \overrightarrow{AB} = a$.
હવે,$\triangle AED$ માં,સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\overrightarrow{AE} + \overrightarrow{ED} = \overrightarrow{AD}$.
તેથી,$\overrightarrow{AE} = \overrightarrow{AD} - \overrightarrow{ED}$.
કિંમતો મૂકતા,$\overrightarrow{AE} = 2b - a$.
Solution diagram
63
EasyMCQ
$B$ ની સાપેક્ષે બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ $i + j$ છે અને $A$ ની સાપેક્ષે $B$ નો સ્થાન સદિશ $i - j$ છે. તો $A$ ની સાપેક્ષે $C$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$2i$
B
$2j$
C
$-2j$
D
$-2i$

Solution

(A) આપેલ છે કે $B$ ની સાપેક્ષે બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{BC} = i + j$ છે.
તે જ રીતે,$A$ ની સાપેક્ષે $B$ નો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{AB} = i - j$ છે.
સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$A$ ની સાપેક્ષે $C$ નો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{AC} = \overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC}$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે $\overrightarrow{AC} = (i - j) + (i + j) = 2i$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
64
EasyMCQ
$A$ અને $B$ બે બિંદુઓ છે. $A$ નો સ્થાન સદિશ $6b - 2a$ છે. બિંદુ $P$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $1 : 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે. જો $P$ નો સ્થાન સદિશ $a - b$ હોય,તો $B$ નો સ્થાન સદિશ શું થાય?
A
$7a - 15b$
B
$7a + 15b$
C
$15a - 7b$
D
$15a + 7b$

Solution

(A) ધારો કે $\overrightarrow{OA} = 6b - 2a$ અને $\overrightarrow{OP} = a - b$. ધારો કે $\overrightarrow{OB} = r$.
બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $1 : 2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોવાથી,વિભાજન સૂત્ર મુજબ $P$ નો સ્થાન સદિશ:
$\overrightarrow{OP} = \frac{1(\overrightarrow{OB}) + 2(\overrightarrow{OA})}{1 + 2}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$a - b = \frac{r + 2(6b - 2a)}{3}$
$3(a - b) = r + 12b - 4a$
$3a - 3b = r + 12b - 4a$
$r = 3a - 3b - 12b + 4a$
$r = 7a - 15b$
આમ,$B$ નો સ્થાન સદિશ $7a - 15b$ છે.
Solution diagram
65
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} - \hat{j} - 3\hat{k}$ હોય,તો $AB$ ના મધ્યબિંદુનો સ્થાન સદિશ શું હશે?
A
$\hat{i} + 2\hat{j} - \hat{k}$
B
$2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$
C
$2\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$
D
$\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$

Solution

(B) બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ હોય,તો તેમના મધ્યબિંદુ $M$ નો સ્થાન સદિશ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$\vec{m} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$
આપેલ છે કે $\vec{a} = \hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}$ અને $\vec{b} = 3\hat{i} - \hat{j} - 3\hat{k}$.
કિંમતો મૂકતા:
$\vec{m} = \frac{(\hat{i} + 3\hat{j} - \hat{k}) + (3\hat{i} - \hat{j} - 3\hat{k})}{2}$
$\vec{m} = \frac{(1+3)\hat{i} + (3-1)\hat{j} + (-1-3)\hat{k}}{2}$
$\vec{m} = \frac{4\hat{i} + 2\hat{j} - 4\hat{k}}{2}$
$\vec{m} = 2\hat{i} + \hat{j} - 2\hat{k}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
66
MediumMCQ
જો $C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોય અને $P$ એ $AB$ ની બહારનું કોઈ બિંદુ હોય,તો
A
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} = \overrightarrow{PC}$
B
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} = 2\,\overrightarrow{PC}$
C
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} + \overrightarrow{PC} = 0$
D
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} + 2\,\overrightarrow{PC} = 0$

Solution

(B) કારણ કે $C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\overrightarrow{AC} + \overrightarrow{BC} = 0$ થાય,જેનો અર્થ છે કે $\overrightarrow{AC} = -\overrightarrow{BC}$.
$\triangle PAC$ અને $\triangle PBC$ માં સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\overrightarrow{PA} = \overrightarrow{PC} + \overrightarrow{CA}$
$\overrightarrow{PB} = \overrightarrow{PC} + \overrightarrow{CB}$
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} = (\overrightarrow{PC} + \overrightarrow{CA}) + (\overrightarrow{PC} + \overrightarrow{CB})$
$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} = 2\overrightarrow{PC} + (\overrightarrow{CA} + \overrightarrow{CB})$
$C$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ હોવાથી,$\overrightarrow{CA} = -\overrightarrow{CB}$ થાય,તેથી $\overrightarrow{CA} + \overrightarrow{CB} = 0$.
તેથી,$\overrightarrow{PA} + \overrightarrow{PB} = 2\overrightarrow{PC}$.
Solution diagram
67
EasyMCQ
જો ત્રિકોણમાં $\overrightarrow{AB} = \vec{a}$ અને $\overrightarrow{AC} = \vec{b}$ હોય,અને $D$ અને $E$ અનુક્રમે $AB$ અને $AC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{DE}$ બરાબર શું થાય?
A
$\frac{\vec{a}}{4} - \frac{\vec{b}}{4}$
B
$\frac{\vec{a}}{2} - \frac{\vec{b}}{2}$
C
$\frac{\vec{b}}{4} - \frac{\vec{a}}{4}$
D
$\frac{\vec{b}}{2} - \frac{\vec{a}}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $D$ એ $AB$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\overrightarrow{AD} = \frac{1}{2}\overrightarrow{AB} = \frac{1}{2}\vec{a}$.
આપેલ છે કે $E$ એ $AC$ નું મધ્યબિંદુ છે,તેથી $\overrightarrow{AE} = \frac{1}{2}\overrightarrow{AC} = \frac{1}{2}\vec{b}$.
$\triangle ADE$ માં સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમનો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે $\overrightarrow{AD} + \overrightarrow{DE} = \overrightarrow{AE}$.
તેથી,$\overrightarrow{DE} = \overrightarrow{AE} - \overrightarrow{AD}$.
કિંમતો મૂકતા,$\overrightarrow{DE} = \frac{1}{2}\vec{b} - \frac{1}{2}\vec{a} = \frac{\vec{b}}{2} - \frac{\vec{a}}{2}$.
Solution diagram
68
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $\overrightarrow{AB} = a, \overrightarrow{AC} = c, \overrightarrow{BC} = b$ હોય,તો નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
$a + b + c = 0$
B
$a + b - c = 0$
C
$a - b + c = 0$
D
$-a + b + c = 0$

Solution

(B) સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\overrightarrow{AB} + \overrightarrow{BC} = \overrightarrow{AC}$ થાય.
આપેલા સદિશોની કિંમત મૂકતા,આપણને $a + b = c$ મળે છે.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $a + b - c = 0$ મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
69
DifficultMCQ
ધારો કે $A$ અને $B$ એ ઉગમબિંદુ $O$ ની સાપેક્ષે સ્થાન સદિશ $a$ અને $b$ ધરાવતા બિંદુઓ છે. જો $OA$ પરનું બિંદુ $C$ એવું હોય કે $2AC = CO$,$CD$ એ $OB$ ને સમાંતર હોય અને $|\overrightarrow{CD}| = 3|\overrightarrow{OB}|$ હોય,તો $\overrightarrow{AD}$ બરાબર શું થાય?
A
$3b - \frac{a}{2}$
B
$3b + \frac{a}{2}$
C
$3b - \frac{a}{3}$
D
$3b + \frac{a}{3}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\overrightarrow{OA} = a$ અને $\overrightarrow{OB} = b$.
બિંદુ $C$ એ $OA$ પર આવેલું છે જેથી $2AC = CO$. આનો અર્થ એ છે કે $C$ એ $OA$ ને $O$ થી $A$ તરફ $1:2$ ના ગુણોત્તરમાં વિભાજિત કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$\overrightarrow{OC} = \frac{2}{3}\overrightarrow{OA} = \frac{2}{3}a$.
કારણ કે $CD$ એ $OB$ ને સમાંતર છે અને $|\overrightarrow{CD}| = 3|\overrightarrow{OB}|$ છે,તેથી $\overrightarrow{CD} = 3\overrightarrow{OB} = 3b$.
હવે,$\overrightarrow{OD} = \overrightarrow{OC} + \overrightarrow{CD} = \frac{2}{3}a + 3b$.
અંતે,$\overrightarrow{AD} = \overrightarrow{OD} - \overrightarrow{OA} = (\frac{2}{3}a + 3b) - a = 3b - \frac{1}{3}a$.
70
MediumMCQ
ત્રિકોણ $ABC$ માં,જો $2\overrightarrow{AC} = 3\overrightarrow{CB}$ હોય,તો $2\overrightarrow{OA} + 3\overrightarrow{OB}$ ની કિંમત શું થાય?
A
$5\overrightarrow{OC}$
B
$-\overrightarrow{OC}$
C
$\overrightarrow{OC}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ સંબંધ $2\overrightarrow{AC} = 3\overrightarrow{CB}$ છે.
આપણે સદિશોને ઉગમબિંદુ $O$ ના સંદર્ભમાં આ રીતે લખી શકીએ: $\overrightarrow{AC} = \overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OA}$ અને $\overrightarrow{CB} = \overrightarrow{OB} - \overrightarrow{OC}$.
આ કિંમતોને આપેલ સમીકરણમાં મૂકતા:
$2(\overrightarrow{OC} - \overrightarrow{OA}) = 3(\overrightarrow{OB} - \overrightarrow{OC})$
$2\overrightarrow{OC} - 2\overrightarrow{OA} = 3\overrightarrow{OB} - 3\overrightarrow{OC}$
$2\overrightarrow{OA} + 3\overrightarrow{OB}$ ને કર્તા બનાવતા:
$2\overrightarrow{OA} + 3\overrightarrow{OB} = 2\overrightarrow{OC} + 3\overrightarrow{OC}$
$2\overrightarrow{OA} + 3\overrightarrow{OB} = 5\overrightarrow{OC}$
71
EasyMCQ
જો $\overrightarrow {AO} + \overrightarrow {OB} = \overrightarrow {BO} + \overrightarrow {OC} ,$ હોય તો $A, B, C$ શું બનાવે છે?
A
સમબાજુ ત્રિકોણ
B
કાટકોણ ત્રિકોણ
C
સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ
D
રેખા

Solution

(C) આપેલ સમીકરણ: $\overrightarrow {AO} + \overrightarrow {OB} = \overrightarrow {BO} + \overrightarrow {OC}$.
સદિશ સરવાળાના ત્રિકોણના નિયમ મુજબ,$\overrightarrow {AO} + \overrightarrow {OB} = \overrightarrow {AB}$.
તે જ રીતે,$\overrightarrow {BO} + \overrightarrow {OC} = \overrightarrow {BC}$.
તેથી,$\overrightarrow {AB} = \overrightarrow {BC}$.
આનો અર્થ એ છે કે સદિશ $\overrightarrow {AB}$ નું મૂલ્ય સદિશ $\overrightarrow {BC}$ ના મૂલ્ય જેટલું છે,એટલે કે $|\overrightarrow {AB}| = |\overrightarrow {BC}|$.
બે બાજુઓ $AB$ અને $BC$ ની લંબાઈ સમાન હોવાથી,બિંદુઓ $A, B, C$ એક સમદ્વિબાજુ ત્રિકોણ બનાવે છે.
72
DifficultMCQ
ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓથી દોરેલા મધ્યગાઓ દ્વારા નિર્ધારિત ત્રણ સદિશોનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$-1$
D
$\frac{1}{3}$

Solution

(A) ધારો કે ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ છે,જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}$,$\vec{b}$ અને $\vec{c}$ છે.
મધ્યગાઓ એ શિરોબિંદુઓથી સામેની બાજુઓના મધ્યબિંદુઓ તરફ દોરેલા સદિશો છે.
બાજુઓ $BC$,$CA$ અને $AB$ ના મધ્યબિંદુઓ $D$,$E$ અને $F$ છે.
મધ્યબિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{d} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$,$\vec{e} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2}$ અને $\vec{f} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ છે.
મધ્યગાઓ દર્શાવતા સદિશો $\vec{AD} = \vec{d} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$ છે.
તેવી જ રીતે,$\vec{BE} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b}}{2}$ અને $\vec{CF} = \frac{\vec{a} + \vec{b} - 2\vec{c}}{2}$ છે.
આ સદિશોનો સરવાળો $\vec{AD} + \vec{BE} + \vec{CF} = \frac{(\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}) + (\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b}) + (\vec{a} + \vec{b} - 2\vec{c})}{2}$ થાય.
અંશનું સાદુરૂપ આપતા: $(\vec{a} - \vec{a}) + (\vec{b} - \vec{b}) + (\vec{c} - \vec{c}) = 0$.
આમ,સરવાળો $\frac{0}{2} = 0$ થાય છે.
73
EasyMCQ
$2a - 3b$ અને $3a - 2b$ સ્થાન સદિશો ધરાવતા બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું $2 : 3$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુનો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$\frac{12}{5}a + \frac{13}{5}b$
B
$\frac{12}{5}a - \frac{13}{5}b$
C
$\frac{3}{5}a - \frac{2}{5}b$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) ધારો કે બે બિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{p} = 2a - 3b$ અને $\vec{q} = 3a - 2b$ છે.
બે બિંદુઓના સ્થાન સદિશો $\vec{p}$ અને $\vec{q}$ ને જોડતા રેખાખંડનું $m : n$ ગુણોત્તરમાં અંતઃવિભાજન કરતા બિંદુનો સ્થાન સદિશ $\vec{r} = \frac{m\vec{q} + n\vec{p}}{m + n}$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.
અહીં,$m = 2$,$n = 3$,$\vec{p} = 2a - 3b$,અને $\vec{q} = 3a - 2b$ છે.
આ કિંમતો સૂત્રમાં મૂકતા:
$\vec{r} = \frac{2(3a - 2b) + 3(2a - 3b)}{2 + 3}$
$\vec{r} = \frac{6a - 4b + 6a - 9b}{5}$
$\vec{r} = \frac{12a - 13b}{5}$
$\vec{r} = \frac{12}{5}a - \frac{13}{5}b$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
74
DifficultMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\hat{i}, \hat{j}, \hat{k}$ હોય અને $\vec{AB} = \vec{CX}$ હોય,તો બિંદુ $X$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$-\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$
B
$\hat{i} - \hat{j} + \hat{k}$
C
$\hat{i} + \hat{j} - \hat{k}$
D
$\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$

Solution

(A) આપેલ છે કે બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{a} = \hat{i}$,$\vec{b} = \hat{j}$,અને $\vec{c} = \hat{k}$ છે.
સદિશ $\vec{AB} = \vec{b} - \vec{a} = \hat{j} - \hat{i}$ થાય.
ધારો કે બિંદુ $X$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{x}$ છે. તેથી $\vec{CX} = \vec{x} - \vec{c} = \vec{x} - \hat{k}$ થાય.
આપેલ છે કે $\vec{AB} = \vec{CX}$,તેથી $\hat{j} - \hat{i} = \vec{x} - \hat{k}$ મળે.
આમ,$\vec{x} = -\hat{i} + \hat{j} + \hat{k}$ થાય.
75
MediumMCQ
જો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ એ બે બિંદુઓ $A$ અને $B$ ના સ્થાન સદિશો $(P.V.)$ હોય અને $C$ એ રેખાખંડ $AB$ નું $2 : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,તો $C$ નો સ્થાન સદિશ શું થાય?
A
$\frac{\vec{a} + 2\vec{b}}{3}$
B
$\frac{2\vec{a} + \vec{b}}{3}$
C
$\frac{\vec{a} + 2\vec{b}}{2}$
D
$\frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$

Solution

(A) સ્થાન સદિશો $\vec{a}$ અને $\vec{b}$ ધરાવતા બે બિંદુઓને જોડતા રેખાખંડનું $m : n$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતા બિંદુ $C$ નો સ્થાન સદિશ વિભાજનના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\vec{r} = \frac{m\vec{b} + n\vec{a}}{m + n}$.
અહીં,ગુણોત્તર $m : n = 2 : 1$ છે.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\vec{OC} = \frac{2(\vec{b}) + 1(\vec{a})}{2 + 1}$
$\vec{OC} = \frac{\vec{a} + 2\vec{b}}{3}$.
76
EasyMCQ
જો $A, B, C$ એ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ હોય જેના સ્થાન સદિશો $a, b, c$ છે અને $G$ એ $\Delta ABC$ નું મધ્યકેન્દ્ર હોય,તો $\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC}$ શું થાય?
A
$0$
B
$\overrightarrow{A} + \overrightarrow{B} + \overrightarrow{C}$
C
$\frac{a + b + c}{3}$
D
$\frac{a + b - c}{3}$

Solution

(A) ત્રિકોણ $ABC$ ના શિરોબિંદુઓ $A, B$ અને $C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $a, b$ અને $c$ છે.
ત્રિકોણના મધ્યકેન્દ્ર $G$ નો સ્થાન સદિશ $g = \frac{a + b + c}{3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે સદિશોનો સરવાળો $\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC}$ શોધવાનો છે.
બે બિંદુઓ વચ્ચેના સદિશની વ્યાખ્યા મુજબ,$\overrightarrow{GA} = a - g$,$\overrightarrow{GB} = b - g$,અને $\overrightarrow{GC} = c - g$.
તેમનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = (a - g) + (b - g) + (c - g)$
$= (a + b + c) - 3g$
$g = \frac{a + b + c}{3}$ કિંમત મૂકતા:
$= (a + b + c) - 3 \left( \frac{a + b + c}{3} \right)$
$= (a + b + c) - (a + b + c) = 0$.
77
EasyMCQ
જો $O$ એ ઉગમબિંદુ હોય અને $C$ એ $A(2, -1)$ અને $B(-4, 3)$ નું મધ્યબિંદુ હોય,તો $\overrightarrow{OC}$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$i + j$
B
$i - j$
C
$-i + j$
D
$-i - j$

Solution

(C) $A(x_1, y_1)$ અને $B(x_2, y_2)$ ને જોડતા રેખાખંડના મધ્યબિંદુ $C$ ના યામ $\left( \frac{x_1 + x_2}{2}, \frac{y_1 + y_2}{2} \right)$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ $A(2, -1)$ અને $B(-4, 3)$ માટે,$C$ ના યામ $\left( \frac{2 + (-4)}{2}, \frac{-1 + 3}{2} \right) = \left( \frac{-2}{2}, \frac{2}{2} \right) = (-1, 1)$ થાય.
$O$ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ હોવાથી,સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{OC} = (-1 - 0)i + (1 - 0)j = -i + j$ મળે.
78
DifficultMCQ
જો $ABCDEF$ એક નિયમિત ષટ્કોણ હોય,તો $\overrightarrow {AD} + \overrightarrow {EB} + \overrightarrow {FC} = $
A
$0$
B
$2\overrightarrow {AB}$
C
$3\overrightarrow {AB}$
D
$4\overrightarrow {AB}$

Solution

(D) નિયમિત ષટ્કોણ $ABCDEF$ માં,ધારો કે $O$ એ ષટ્કોણનું કેન્દ્ર છે. આપણે સદિશોને ષટ્કોણની બાજુઓના સંદર્ભમાં દર્શાવી શકીએ છીએ.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\overrightarrow {AD} = 2\overrightarrow {BC}$,$\overrightarrow {EB} = 2\overrightarrow {FA}$,અને $\overrightarrow {FC} = 2\overrightarrow {AB}$.
તેથી,$\overrightarrow {AD} + \overrightarrow {EB} + \overrightarrow {FC} = 2\overrightarrow {BC} + 2\overrightarrow {FA} + 2\overrightarrow {AB}$.
$= 2(\overrightarrow {FA} + \overrightarrow {AB} + \overrightarrow {BC}) = 2(\overrightarrow {FC}) = 2(2\overrightarrow {AB}) = 4\overrightarrow {AB}$.
Solution diagram
79
EasyMCQ
જો બિંદુ $A$ નો સ્થાન સદિશ $a + 2b$ હોય અને બિંદુ $P$ એ $AB$ નું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરતું હોય,જ્યાં $P$ નો સ્થાન સદિશ $a$ હોય,તો $B$ નો સ્થાન સદિશ શોધો.
A
$2a - b$
B
$b - 2a$
C
$a - 3b$
D
$b$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુ $A$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OA} = a + 2b$ છે.
ધારો કે બિંદુ $P$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OP} = a$ છે.
ધારો કે બિંદુ $B$ નો સ્થાન સદિશ $\vec{OB} = x$ છે.
વિભાજન સૂત્ર મુજબ,$P$ એ $AB$ નું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે:
$\vec{OP} = \frac{2(\vec{OB}) + 3(\vec{OA})}{2 + 3}$
$a = \frac{2x + 3(a + 2b)}{5}$
$5a = 2x + 3a + 6b$
$2x = 5a - 3a - 6b$
$2x = 2a - 6b$
$x = a - 3b$
તેથી,$B$ નો સ્થાન સદિશ $a - 3b$ છે.
80
MediumMCQ
જો $\Delta ABC$ માં $D, E, F$ એ અનુક્રમે $AB, AC$ અને $BC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોય,તો $\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = $
A
$\overrightarrow{DC}$
B
$\frac{1}{2}\overrightarrow{BF}$
C
$2\overrightarrow{BF}$
D
$\frac{3}{2}\overrightarrow{BF}$

Solution

(A) ધારો કે શિરોબિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{a}, \vec{b}, \vec{c}$ છે.
$D, E, F$ એ અનુક્રમે $AB, AC, BC$ ના મધ્યબિંદુઓ હોવાથી,તેમના સ્થાન સદિશો:
$\vec{d} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$,$\vec{e} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2}$,$\vec{f} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2}$ છે.
હવે,$\overrightarrow{BE} = \vec{e} - \vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{c}}{2} - \vec{b} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b}}{2}$.
અને $\overrightarrow{AF} = \vec{f} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c}}{2} - \vec{a} = \frac{\vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2}$.
આ બંને સદિશોનો સરવાળો કરતા:
$\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \frac{\vec{a} + \vec{c} - 2\vec{b} + \vec{b} + \vec{c} - 2\vec{a}}{2} = \frac{2\vec{c} - \vec{a} - \vec{b}}{2} = \vec{c} - \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$.
$\vec{d} = \frac{\vec{a} + \vec{b}}{2}$ હોવાથી,આપણને મળે છે $\overrightarrow{BE} + \overrightarrow{AF} = \vec{c} - \vec{d} = \overrightarrow{DC}$.
Solution diagram
81
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $i + j$,$i - j$ અને $a i + b j + c k$ હોય,તો બિંદુઓ $A, B, C$ સમરેખ હોય જો
A
$a = b = c = 1$
B
$a = 1, b$ અને $c$ સ્વૈચ્છિક અદિશ છે
C
$a = b = c = 0$
D
$c = 0, a = 1$ અને $b$ સ્વૈચ્છિક અદિશ છે

Solution

(D) સ્થાન સદિશો $\vec{OA} = i + j$,$\vec{OB} = i - j$,અને $\vec{OC} = a i + b j + c k$ છે.
બિંદુઓ $A, B, C$ સમરેખ હોવા માટે,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ.
$\vec{AB} = \vec{OB} - \vec{OA} = (i - j) - (i + j) = -2j$ શોધો.
$\vec{BC} = \vec{OC} - \vec{OB} = (a i + b j + c k) - (i - j) = (a - 1)i + (b + 1)j + ck$ શોધો.
જેহেতু $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમરેખ છે,તેથી એક અદિશ $k$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે જેથી $\vec{AB} = k \vec{BC}$ થાય.
$-2j = k((a - 1)i + (b + 1)j + ck)$.
બંને બાજુ $i, j, k$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા:
$k(a - 1) = 0$
$k(b + 1) = -2$
$kc = 0$
$kc = 0$ પરથી,$k \neq 0$ હોવાથી (અન્યથા $\vec{AB} = 0$ થાય,જે શક્ય નથી),આપણને $c = 0$ મળે છે.
$k(a - 1) = 0$ પરથી,આપણને $a = 1$ મળે છે.
$k(b + 1) = -2$ પરથી,$b$ કોઈપણ સ્વૈચ્છિક અદિશ હોઈ શકે છે.
તેથી,સમરેખતા માટેની શરત $c = 0, a = 1$ અને $b$ સ્વૈચ્છિક અદિશ છે.
82
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $a + b$,$a - b$,અને $a + kb$ સમરેખ હોય,તો $k =$
A
$0$
B
$2$
C
$-2$
D
કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $P = a + b$,$Q = a - b$,અને $R = a + kb$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવા માટે,સદિશો $\overrightarrow{PQ}$ અને $\overrightarrow{QR}$ સમાંતર હોવા જોઈએ.
$\overrightarrow{PQ} = Q - P = (a - b) - (a + b) = -2b$.
$\overrightarrow{QR} = R - Q = (a + kb) - (a - b) = (k + 1)b$.
આ સદિશો સમાંતર હોય તે માટે,એક અદિશ $\lambda$ અસ્તિત્વ ધરાવવો જોઈએ જેથી $\overrightarrow{PQ} = \lambda \overrightarrow{QR}$ થાય.
$-2b = \lambda(k + 1)b$.
અહીં $b$ એક સદિશ હોવાથી,આનો અર્થ એ થાય કે $-2 = \lambda(k + 1)$.
આ સમીકરણ કોઈપણ $k$ માટે સાચું છે જો આપણે યોગ્ય $\lambda$ પસંદ કરી શકીએ. જો $k = -1$ હોય,તો બિંદુઓ $Q$ અને $R$ સંપાતી થાય છે,જે તેમને સમરેખ બનાવે છે. અન્ય કોઈપણ $k$ માટે,સદિશો પ્રમાણસર છે. આમ,$k$ કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા હોઈ શકે છે.
83
MediumMCQ
જો બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $a, b, 3a - 2b$ હોય,તો બિંદુઓ $A, B, C$ એ
A
સમરેખ છે
B
અસમરેખ છે
C
કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) આપેલ છે કે બિંદુઓ $A, B, C$ ના સ્થાન સદિશો $\vec{OA} = a$,$\vec{OB} = b$,અને $\vec{OC} = 3a - 2b$ છે.
પ્રથમ,આપણે સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ શોધીએ:
$\vec{AB} = \vec{OB} - \vec{OA} = b - a$
$\vec{AC} = \vec{OC} - \vec{OA} = (3a - 2b) - a = 2a - 2b = -2(b - a)$
આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $\vec{AC} = -2 \vec{AB}$.
જેથી $\vec{AC}$ એ $\vec{AB}$ નો અદિશ ગુણાંક છે,તેથી સદિશો સમાંતર છે.
તેઓ સામાન્ય બિંદુ $A$ ધરાવતા હોવાથી,બિંદુઓ $A, B, C$ સમરેખ છે.
84
MediumMCQ
જો $a, b, c$ એવા અસમરેખ સદિશો હોય કે જેથી અમુક અદિશો $x, y, z$ માટે $xa + yb + zc = 0$ થાય,તો
A
$x = 0, y = 0, z = 0$
B
$x \neq 0, y \neq 0, z = 0$
C
$x = 0, y \neq 0, z \neq 0$
D
$x \neq 0, y \neq 0, z \neq 0$

Solution

(A) વ્યાખ્યા મુજબ,સદિશોનો સમૂહ સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર છે જો શૂન્ય સદિશમાં પરિણમતું એકમાત્ર સુરેખ સંયોજન એવું હોય કે જેમાં બધા અદિશો શૂન્ય હોય.
કારણ કે $a, b, c$ એ અસમરેખ સદિશો છે (અને ત્રિ-પરિમાણીય અવકાશના સંદર્ભમાં,જો તેઓ સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર હોય),તો સમીકરણ $xa + yb + zc = 0$ સૂચવે છે કે $x = 0, y = 0, z = 0$.
જો ઓછામાં ઓછો એક અદિશ શૂન્યતર હોત,તો સદિશો સુરેખ રીતે પરતંત્ર હોત,જે આ સંદર્ભમાં અસમરેખ સદિશોના ગુણધર્મથી વિરોધાભાસી છે.
85
MediumMCQ
સ્થાન સદિશો $60\,i + 3\,j$,$40\,i - 8\,j$ અને $a\,i - 52\,j$ ધરાવતા બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો $a = $
A
$-40$
B
$40$
C
$20$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(60, 3)$,$B(40, -8)$ અને $C(a, -52)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશ $\overrightarrow{AB}$ એ સદિશ $\overrightarrow{BC}$ ને સમાંતર હોવો જોઈએ.
$\overrightarrow{AB} = (40 - 60)i + (-8 - 3)j = -20i - 11j$.
$\overrightarrow{BC} = (a - 40)i + (-52 - (-8))j = (a - 40)i - 44j$.
સમરેખતા માટે,કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overrightarrow{AB} = k\overrightarrow{BC}$ થાય.
$-20i - 11j = k((a - 40)i - 44j)$.
$j$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $-11 = -44k$,જે આપણને $k = \frac{11}{44} = \frac{1}{4}$ આપે છે.
$i$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $-20 = k(a - 40)$.
$k = \frac{1}{4}$ મૂકતા: $-20 = \frac{1}{4}(a - 40)$.
$-80 = a - 40$.
$a = -80 + 40 = -40$.
86
EasyMCQ
જો $O$ ઉગમબિંદુ હોય અને $A$ નો સ્થાન સદિશ $4\,i + 5\,j$ હોય,તો $\overrightarrow{OA}$ ને સમાંતર એકમ સદિશ કયો છે?
A
$\frac{4}{\sqrt{41}}i$
B
$\frac{5}{\sqrt{41}}i$
C
$\frac{1}{\sqrt{41}}(4\,i + 5\,j)$
D
$\frac{1}{\sqrt{41}}(4\,i - 5\,j)$

Solution

(C) બિંદુ $A$ નો સ્થાન સદિશ $\overrightarrow{OA} = 4\,i + 5\,j$ આપેલ છે.
$\overrightarrow{OA}$ ને સમાંતર એકમ સદિશ શોધવા માટે,આપણે સૂત્ર $\hat{a} = \frac{\overrightarrow{a}}{|\overrightarrow{a}|}$ નો ઉપયોગ કરીએ છીએ.
પ્રથમ,$\overrightarrow{OA}$ નું માન શોધો:
$|\overrightarrow{OA}| = \sqrt{4^2 + 5^2} = \sqrt{16 + 25} = \sqrt{41}$.
હવે,એકમ સદિશ છે:
$\hat{OA} = \frac{4\,i + 5\,j}{\sqrt{41}} = \frac{1}{\sqrt{41}}(4\,i + 5\,j)$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
87
MediumMCQ
સ્થાન સદિશો $10\,i + 3\,j$,$12\,i - 5\,j$ અને $a\,i + 11\,j$ ધરાવતા બિંદુઓ સમરેખ હોય,તો $a = $
A
$-8$
B
$4$
C
$8$
D
$12$

Solution

(C) ધારો કે બિંદુઓ $A(10, 3)$,$B(12, -5)$ અને $C(a, 11)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશ $\overrightarrow{AB}$ એ સદિશ $\overrightarrow{BC}$ ને સમાંતર હોવો જોઈએ.
$\overrightarrow{AB} = (12 - 10)i + (-5 - 3)j = 2i - 8j$.
$\overrightarrow{BC} = (a - 12)i + (11 - (-5))j = (a - 12)i + 16j$.
સમરેખતા માટે,કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overrightarrow{AB} = k \overrightarrow{BC}$ થાય.
$2i - 8j = k[(a - 12)i + 16j]$.
$j$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $-8 = 16k \Rightarrow k = -\frac{1}{2}$.
$i$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા: $2 = k(a - 12)$.
$k = -\frac{1}{2}$ મુકતા: $2 = -\frac{1}{2}(a - 12)$.
$-4 = a - 12 \Rightarrow a = 8$.
88
MediumMCQ
ત્રણ બિંદુઓ જેના સ્થાન સદિશો $a + b$,$a - b$ અને $a + kb$ છે,તે સમરેખ હશે જો $k$ ની કિંમત:
A
શૂન્ય
B
માત્ર ઋણ વાસ્તવિક સંખ્યા
C
માત્ર ધન વાસ્તવિક સંખ્યા
D
દરેક વાસ્તવિક સંખ્યા

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A$,$B$ અને $C$ છે જેના સ્થાન સદિશો $\vec{OA} = a + b$,$\vec{OB} = a - b$ અને $\vec{OC} = a + kb$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોય તે માટે,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ,એટલે કે $\vec{AB} = \lambda \vec{BC}$ કોઈ અદિશ $\lambda$ માટે.
$\vec{AB} = \vec{OB} - \vec{OA} = (a - b) - (a + b) = -2b$ ગણો.
$\vec{BC} = \vec{OC} - \vec{OB} = (a + kb) - (a - b) = (k + 1)b$ ગણો.
સમરેખતા માટે,$-2b = \lambda(k + 1)b$.
આનો અર્થ એ છે કે $-2 = \lambda(k + 1)$. કારણ કે $\lambda$ કોઈપણ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યા હોઈ શકે છે,$k$ કોઈપણ વાસ્તવિક કિંમત લઈ શકે છે.
આમ,$k$ ની દરેક વાસ્તવિક કિંમત માટે બિંદુઓ સમરેખ છે.
89
MediumMCQ
જો $A, B, C,$ અને $D$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2i + j,$ $i - 3j,$ $3i + 2j,$ અને $i + \lambda j$ હોય અને $\overrightarrow{AB} \parallel \overrightarrow{CD}$ હોય,તો $\lambda$ ની કિંમત શોધો.
A
$-8$
B
$-6$
C
$8$
D
$6$

Solution

(B) આપેલ સ્થાન સદિશો $\vec{A} = 2i + j,$ $\vec{B} = i - 3j,$ $\vec{C} = 3i + 2j,$ અને $\vec{D} = i + \lambda j$ છે.
પ્રથમ,સદિશો $\overrightarrow{AB}$ અને $\overrightarrow{CD}$ ની ગણતરી કરો:
$\overrightarrow{AB} = \vec{B} - \vec{A} = (i - 3j) - (2i + j) = -i - 4j.$
$\overrightarrow{CD} = \vec{D} - \vec{C} = (i + \lambda j) - (3i + 2j) = -2i + (\lambda - 2)j.$
કારણ કે $\overrightarrow{AB} \parallel \overrightarrow{CD}$ છે,તેથી તેમના ઘટકો પ્રમાણસર હોવા જોઈએ:
$\frac{-1}{-2} = \frac{-4}{\lambda - 2}.$
$\lambda$ માટે ઉકેલતા:
$\frac{1}{2} = \frac{-4}{\lambda - 2}$
$\lambda - 2 = 2 \times (-4)$
$\lambda - 2 = -8$
$\lambda = -6.$
90
MediumMCQ
જો સદિશો $3\,i + 2\,j - k$ અને $6\,i - 4xj + yk$ સમાંતર હોય,તો $x$ અને $y$ ની કિંમત શું હશે?
A
$-1, -2$
B
$1, -2$
C
$-1, 2$
D
$1, 2$

Solution

(A) બે સદિશો $\vec{a} = a_1\,i + a_2\,j + a_3\,k$ અને $\vec{b} = b_1\,i + b_2\,j + b_3\,k$ સમાંતર હોય જો તેમના ઘટકો પ્રમાણસર હોય,એટલે કે $\frac{a_1}{b_1} = \frac{a_2}{b_2} = \frac{a_3}{b_3}$.
આપેલ સદિશો $3\,i + 2\,j - k$ અને $6\,i - 4xj + yk$ છે.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે $\frac{3}{6} = \frac{2}{-4x} = \frac{-1}{y}$.
$\frac{3}{6} = \frac{2}{-4x}$ પરથી,આપણને $\frac{1}{2} = \frac{1}{-2x}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $-2x = 2$,તેથી $x = -1$.
$\frac{3}{6} = \frac{-1}{y}$ પરથી,આપણને $\frac{1}{2} = \frac{-1}{y}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $y = -2$.
તેથી,કિંમતો $x = -1$ અને $y = -2$ છે.
91
MediumMCQ
સદિશો $a$,$b$ અને $a + b$ એ:
A
સમરેખ
B
સમતલીય
C
અસમતલીય
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) સદિશો $a$,$b$ અને $a + b$ એ સમતલીય છે.
આનું કારણ એ છે કે કોઈપણ સદિશ $v = x(a) + y(b)$ એ સદિશો $a$ અને $b$ નું રેખીય સંયોજન છે,જેનો અર્થ છે કે $v$ એ $a$ અને $b$ ના સમતલમાં જ આવેલો છે.
અહીં,$a + b = 1(a) + 1(b)$.
કારણ કે $a + b$ ને $a$ અને $b$ ના રેખીય સંયોજન તરીકે અદિશ $1$ અને $1$ સાથે દર્શાવી શકાય છે,તેથી આ ત્રણેય સદિશો સમતલીય છે.
92
MediumMCQ
જો $a, b, c$ એ ત્રણ સમરેખ બિંદુઓના સ્થાન સદિશો હોય,તો અદિશો $x, y, z$ (બધા શૂન્ય ન હોય) નું અસ્તિત્વ એવી રીતે છે કે:
A
$xa + yb + zc = 0, x + y + z \neq 0$
B
$xa + yb + zc \neq 0, x + y + z = 0$
C
$xa + yb + zc \neq 0, x + y + z \neq 0$
D
$xa + yb + zc = 0, x + y + z = 0$

Solution

(D) ધારો કે બિંદુઓ $A, B, C$ છે જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $a, b, c$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવાથી,સદિશો $\vec{AB}$ અને $\vec{AC}$ સમાંતર છે.
તેથી,કોઈ અદિશ $k$ માટે $\vec{AB} = k \vec{AC}$ થાય.
આનો અર્થ એ છે કે $(b - a) = k(c - a)$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $b - a = kc - ka$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $a(k - 1) + b - kc = 0$ થાય છે.
ધારો કે $x = k - 1$,$y = 1$,અને $z = -k$.
તો $xa + yb + zc = 0$ થાય.
અદિશોનો સરવાળો ગણતા: $x + y + z = (k - 1) + 1 + (-k) = 0$.
તેથી,ત્રણ સમરેખ બિંદુઓ માટે,એવા અદિશો $x, y, z$ (બધા શૂન્ય ન હોય) અસ્તિત્વ ધરાવે છે કે જેથી $xa + yb + zc = 0$ અને $x + y + z = 0$ થાય.
93
EasyMCQ
જો $a = (2, 5)$ અને $b = (1, 4)$ હોય,તો $(a + b)$ ને સમાંતર સદિશ કયો છે?
A
$(3, 5)$
B
$(1, 1)$
C
$(1, 3)$
D
$(8, 5)$

Solution

(C) આપેલ સદિશો $a = (2, 5)$ અને $b = (1, 4)$ છે.
સૌ પ્રથમ,સદિશોનો સરવાળો શોધો: $a + b = (2 + 1, 5 + 4) = (3, 9).$
પરિણામી સદિશમાંથી $3$ સામાન્ય લેતા: $(3, 9) = 3(1, 3).$
જો કોઈ અદિશ $k \neq 0$ માટે $v = k \cdot u$ હોય,તો સદિશ $v$ એ $u$ ને સમાંતર કહેવાય.
અહીં,$(3, 9) = 3 \cdot (1, 3).$
તેથી,સદિશ $(a + b)$ એ $(1, 3)$ ને સમાંતર છે.
94
MediumMCQ
સદિશો $a$ અને $b$ અસમરેખ છે. $x$ ની કઈ કિંમત માટે સદિશો $c = (x - 2)a + b$ અને $d = (2x + 1)a - b$ સમરેખ થાય?
A
$1$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{3}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) સદિશો $c = (x - 2)a + b$ અને $d = (2x + 1)a - b$ સમરેખ હોવાથી,કોઈ અદિશ $\lambda$ એવું મળે કે જેથી $c = \lambda d$ થાય.
$c$ અને $d$ ના પદો મૂકતા:
$(x - 2)a + b = \lambda ((2x + 1)a - b)$
પદોને ગોઠવતા:
$(x - 2)a + b = \lambda(2x + 1)a - \lambda b$
$((x - 2) - \lambda(2x + 1))a + (1 + \lambda)b = 0$
અહીં $a$ અને $b$ અસમરેખ હોવાથી,તેઓ સુરેખ રીતે સ્વતંત્ર છે. તેથી,$a$ અને $b$ ના સહગુણકો શૂન્ય થવા જોઈએ:
$1 + \lambda = 0 \Rightarrow \lambda = -1$
$(x - 2) - \lambda(2x + 1) = 0$
બીજા સમીકરણમાં $\lambda = -1$ મૂકતા:
$(x - 2) - (-1)(2x + 1) = 0$
$x - 2 + 2x + 1 = 0$
$3x - 1 = 0$
$x = \frac{1}{3}$
95
MediumMCQ
ચાર બિંદુઓ $P, Q, R, S$ ના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $2a + 4c$,$5a + 3\sqrt{3}b + 4c$,$-2\sqrt{3}b + c$ અને $2a + c$ છે,તો:
A
$\overrightarrow{PQ}$ એ $\overrightarrow{RS}$ ને સમાંતર છે
B
$\overrightarrow{PQ}$ એ $\overrightarrow{RS}$ ને સમાંતર નથી
C
$\overrightarrow{PQ}$ એ $\overrightarrow{RS}$ ને સમાન છે
D
$\overrightarrow{PQ}$ એ $\overrightarrow{RS}$ ને સમાંતર અને સમાન છે

Solution

(A) આપેલ સ્થાન સદિશો:
$\vec{p} = 2a + 4c$
$\vec{q} = 5a + 3\sqrt{3}b + 4c$
$\vec{r} = -2\sqrt{3}b + c$
$\vec{s} = 2a + c$
$\overrightarrow{PQ} = \vec{q} - \vec{p} = (5a + 3\sqrt{3}b + 4c) - (2a + 4c) = 3a + 3\sqrt{3}b = 3(a + \sqrt{3}b)$ શોધો.
$\overrightarrow{RS} = \vec{s} - \vec{r} = (2a + c) - (-2\sqrt{3}b + c) = 2a + 2\sqrt{3}b = 2(a + \sqrt{3}b)$ શોધો.
અહીં $\overrightarrow{PQ} = \frac{3}{2} \overrightarrow{RS}$ હોવાથી,સદિશો એકબીજાના અદિશ ગુણક છે.
તેથી,$\overrightarrow{PQ}$ એ $\overrightarrow{RS}$ ને સમાંતર છે.
96
MediumMCQ
જો $a = (1, -1)$ અને $b = (-2, m)$ બે સમરેખ સદિશો હોય,તો $m = $
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$0$

Solution

(C) બે સદિશો $a = (a_1, a_2)$ અને $b = (b_1, b_2)$ સમરેખ હોય જો તેમના ઘટકો પ્રમાણસર હોય,એટલે કે $\frac{b_1}{a_1} = \frac{b_2}{a_2} = \lambda$.
અહીં $a = (1, -1)$ અને $b = (-2, m)$ આપેલ છે.
ઘટકોની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે $\frac{-2}{1} = \frac{m}{-1}$.
$-2 = \frac{m}{-1}$.
$m = (-2) \times (-1) = 2$.
આમ,$m$ ની કિંમત $2$ છે.
97
MediumMCQ
જો ત્રણ બિંદુઓ $A, B, C$ સમરેખ હોય,જેના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $i - 2j - 8k$,$5i - 2k$ અને $11i + 3j + 7k$ હોય,તો $B$ એ $AC$ નું કયા ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે?
A
$1:2$
B
$2:3$
C
$2:1$
D
$1:1$

Solution

(B) ધારો કે બિંદુ $B$ એ રેખાખંડ $AC$ નું $\lambda : 1$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
વિભાજન સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$B$ નો સ્થાન સદિશ નીચે મુજબ મળે:
$\vec{B} = \frac{\lambda \vec{C} + 1 \vec{A}}{\lambda + 1}$
આપેલા સ્થાન સદિશોની કિંમત મૂકતા:
$5i - 2k = \frac{\lambda (11i + 3j + 7k) + (i - 2j - 8k)}{\lambda + 1}$
$j$ ના સહગુણકોને સરખાવતા:
$0 = \frac{3\lambda - 2}{\lambda + 1}$
$3\lambda - 2 = 0$
$\lambda = \frac{2}{3}$
આમ,$B$ એ $AC$ નું $2:3$ ગુણોત્તરમાં વિભાજન કરે છે.
98
MediumMCQ
જો $a$ અને $b$ બે અસમરેખ સદિશો હોય અને $xa + yb = 0$ હોય,તો:
A
$x = 0$,પરંતુ $y$ શૂન્ય હોય તે જરૂરી નથી
B
$y = 0$,પરંતુ $x$ શૂન્ય હોય તે જરૂરી નથી
C
$x = 0$ અને $y = 0$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) આપેલ છે કે $a$ અને $b$ બે અસમરેખ સદિશો છે.
આપણને સમીકરણ $xa + yb = 0$ આપેલ છે.
જો $x \neq 0$ હોય,તો આપણે $xa = -yb$ લખી શકીએ,જેનો અર્થ છે કે $a = -(\frac{y}{x})b$.
આનો અર્થ એ થાય કે સદિશ $a$ એ સદિશ $b$ નો અદિશ ગુણાંક છે,જે સૂચવે છે કે $a$ અને $b$ સમરેખ છે.
પરંતુ,આપેલ છે કે $a$ અને $b$ અસમરેખ છે,જે વિરોધાભાસ છે.
તેથી,આપણી ધારણા કે $x \neq 0$ ખોટી હોવી જોઈએ,તેથી $x = 0$.
સમીકરણ $xa + yb = 0$ માં $x = 0$ મૂકતા,આપણને $0a + yb = 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $yb = 0$ થાય છે.
સદિશ $b$ એ શૂન્યતર સદિશ હોવાથી,$y = 0$ મળે છે.
આમ,અસમરેખ સદિશો માટે,$xa + yb = 0$ નો અર્થ $x = 0$ અને $y = 0$ થાય છે.
99
MediumMCQ
$a$ અને $b$ બે અસમરેખ સદિશો છે,તો $xa + yb$ (જ્યાં $x$ અને $y$ અદિશ છે) એ કેવા પ્રકારનો સદિશ દર્શાવે છે?
A
$b$ ને સમાંતર
B
$a$ ને સમાંતર
C
$a$ અને $b$ સાથે એકતલીય
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) વ્યાખ્યા મુજબ,બે સદિશો $a$ અને $b$ નું કોઈપણ સુરેખ સંયોજન,જે $xa + yb$ દ્વારા આપવામાં આવે છે (જ્યાં $x$ અને $y$ અદિશ છે),તે $a$ અને $b$ દ્વારા બનતા સમતલમાં આવેલું હોય છે.
કારણ કે $a$ અને $b$ અસમરેખ છે,તેઓ એક અનન્ય સમતલ નક્કી કરે છે.
તેથી,સદિશ $xa + yb$ એ $a$ અને $b$ સાથે એકતલીય છે.
100
MediumMCQ
જો $a, b, c$ ત્રણ અસમતલીય સદિશો હોય કે જેથી $a + b + c = \alpha d$ અને $b + c + d = \beta a$ થાય,તો $a + b + c + d$ ની કિંમત શું થાય?
A
$0$
B
$\alpha a$
C
$\beta b$
D
$(\alpha + \beta)c$

Solution

(A) આપેલ છે કે $a + b + c = \alpha d$ અને $b + c + d = \beta a$.
પ્રથમ સમીકરણમાં $d$ ઉમેરતા,આપણને $a + b + c + d = (\alpha + 1)d$ મળે છે.
બીજા સમીકરણમાં $a$ ઉમેરતા,આપણને $a + b + c + d = (\beta + 1)a$ મળે છે.
$a + b + c + d$ માટેના આ બંને પદોને સરખાવતા,$(\alpha + 1)d = (\beta + 1)a$ મળે છે.
જો $\alpha \neq -1$ હોય,તો $d = \frac{\beta + 1}{\alpha + 1} a$ થાય.
આ કિંમતને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $a + b + c = \alpha \left( \frac{\beta + 1}{\alpha + 1} \right) a$.
આ દર્શાવે છે કે $a, b, c$ સમતલીય છે,જે આપેલ શરત કે તેઓ અસમતલીય છે તેનો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,$\alpha + 1 = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $\alpha = -1$.
પરિણામે,$a + b + c + d = (\alpha + 1)d = (-1 + 1)d = 0$.

Vector Algebra — Basic , Modulus and Algebra of vectors · Frequently Asked Questions

1Are these Vector Algebra questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Vector Algebra Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.